KINH PHAÄT THUYEÁT CHUÙNG HÖÙA-MA-ÑEÁ QUYEÅN 4
Baáy giôø Ñeà-baø-ñaït-ña caàm cung teân ra khoûi thaønh Ca-tyø-la ñeå taäp baén, Thaùi töû Taát-ñaït-ña bieát ñieàu aáy, neân cuøng vôùi naêm traêm quyeán thuoäc cuõng caàm cung teân ra khoûi thaønh. Ñeán nôi, Ñeà-baø töø xe nhaém baén moät thaân caây, truùng teân caây ñoå ngay. Thaùi töû cuõng nhaém baén moät caây, caây tuy bò truùng teân ñöùt laøm ñoâi nhöng vaãn ñöùng yeân. Ñeà-baø-ñaït-ña thaáy theá hoûi Thaùi töû: Toâi nghe Ngaøi ñaõ hieåu thoâng naêm theá baén, nhöng sao baén caây aáy laïi khoâng truùng? Ñeà-baø vöøa noùi xong thì moät traän gioù noãi leân vaø caây bò baén truùng aáy lieàn ñoå xuoáng, khieán oâng ta raát kinh ngaïc. Ñoù laø do vò vua trôøi Ñeá Thích suy nghó: “Nay ta phaûi laøm hieån loä thaàn löïc cuûa Boà-taùt, neáu khoâng thì laøm sao chuùng sinh bieát laø Boà-taùt coù khaû naêng thoâng ñaït taát caû moïi vieäc”, neân laøm ra traän gioù aáy. Luùc aáy Thaùi töû lieàn cho xeáp baûy caây Boá-ña-la, baûy chieác troáng saét vaø baûy chieác thuøng saét vaø baûo moïi ngöôøi baén. Ñeà-baø-ñaït-ña baén thuûng caây goã thöù nhaát, Nan-ñaø baén xuyeân ñeán caây thöù hai, coøn Thaùi töû Taát-ñaït-ña thì baén xuyeân thuûng caû baûy caây goã, baûy chieác troáng saét vaø baûy chieác thuøng saét, muõi teân cuûa Thaùi töû coøn xuyeân ñeán cung ñieän cuûa Long vöông. Long vöông troâng thaáy muõi teân cuûa Boà-taùt baén beøn nhaët chieác teân aáy ñem caém ôû phía treân doøng suoái laøm voït nöôùc ra. Nhöõng ngöôøi Baø-la-moân, cö só coù tín taâm lieàn xaây thaùp nôi ñoù ñeå cuùng döôøng, nhöõng vò Tyø-kheo thöôøng ñeán chieâm baùi. Sau cuoäc thi baén, Thaùi töû leân xe trôû veà cung. Khi ñoù coù vò töôùng sö ñoaùn ñeán naêm möôøi hai tuoåi, neáu Thaùi töû khoâng xuaát gia thì seõ laø vò Chuyeån luaân vöông cai trò boán chaâu, coù ngaøn ngöôøi con vaây quanh. Tònh Phaïn vöông nghe theá raát vui möøng, beøn baùo tin cho caùc quan
bieát. Moät vò ñaïi thaàn taâu: –Neáu beä haï muoán Thaùi töû noái ngoâi Luaân vöông thì neân gaáp truyeàn choïn moät ngöôøi trong soá caùc thuïc nöõ cuûa coâng khanh, ñaïi thaàn, quan lieâu cho ñeán caû daân chuùng ñeå cöôùi cho Thaùi töû. Vaø caàn phaûi cho xaây caát ñeàn ñaøi nguy nga, trang trí voâ soá chaâu baùu, may caùc loaïi y phuïc tuyeät ñeïp, choïn ngaøy laønh roài truyeàn Thaùi töû ngoài nôi toøa sö töû, nhöõng ngöôøi con gaùi xinh ñeïp cuûa caùc quan laïi hoaëc cuûa caùc cö só, tröôûng giaû ñeàu phaûi ñeán cung, neáu coù coâ naøo hieàn thuïc, giaøu phöôùc ñöùc ñöôïc Thaùi töû öng yù taëng nhöõng vaät baùu thì seõ choïn laøm phu nhaân. Vua y theo lôøi taâu aáy. Ñeán ngaøy ñaõ choïn, vua baûo Thaùi töû leân ñieän ngoài nôi toøa sö töû, truyeàn cho caùc thieáu nöõ ñi vaøo döï hoäi. Luùc aáy coù ngöôøi con gaùi teân laø Da-du-ñaø-la khoâng muoán ñeán döï hoäi. Ngöôøi cha hoûi vì sao, naøng ñaùp raèng: Nhaø ta ñaâu coù thieáu chaâu baùu, luïa laø... sao laïi phaûi ñeán cung vua xin aân töù? Ngöôøi cha noùi: Con ñeán vöông cung laø nhaèm ñeå ñöôïc Thaùi töû choïn cöôùi laøm vôï, chöù ñaâu phaûi chæ ñeå nhaän caùc taëng vaät? Nghe theá, Da-du-ñaø-la aáy môùi söûa soaïn y phuïc ñeïp ñeõ, trang ñieåm baèng nhöõng moùn trang söùc quyù giaù ñi ñeán döï hoäi. Thaùi töû thaáy Da-du-ñaø-la coù phöôùc töôùng hôn haún caùc coâ khaùc, thaân töôùng töôi saùng, loøng raát vui möøng, beøn böôùc xuoáng khoûi toøa, theo ñuùng leã nghi truyeàn thoáng chaøo nhau roài trôû veà choã ngoài, chaép tay moät caùch trang nghieâm cung kính. Thaáy theá caùc quan taâu vôùi vua laø naøng thieáu nöõ aáy coù nhieàu töôùng toát, phöôùc ñöùc saâu daøy, raát hôïp laø phu nhaân cuûa Thaùi töû. Vua lieàn truyeàn cho hai vaïn coâ gaùi cuøng hoä toáng Da-du-ñaø-la vaøo cung. Luùc baáy giôø ôû caùch thaønh Ca-tyø-la khoâng xa, coù moät con soâng lôùn teân laø Loã-haï-ca. Beân bôø soâng coù moät caây to teân laø Sa-la-ca-lyù- noã, moïc leân cuøng luùc vôùi Thaùi töû sinh ra, chaúng maáy choác maø cao traêm thöôùc. Vaøo luùc maët trôøi chöa leân thì thaân caây raát meàm, duøng moùng tay baám cuõng thuûng, nhöng khi maët trôøi leân roài thì buùa boå
khoâng voâ, löûa ñoát khoâng chaùy, do nöôùc soâng ngaám vaøo bôø, daàn daàn laøm muïc reå caây, khieán caây ñoã ngang doøng soâng, laøm cho nöôùc ôû haï löu caïn ñi. Vua Toâ-baùt-la-moät-ñaø bieát laø caây ñaõ laøm cho nöôùc soâng taéc ngheõn, ngöôøi trong nöôùc khoâng coù nöôùc duøng, lieàn sai söù giaû ñeán thöa vôùi vua Tònh Phaïn vieäc ñoù vaø ngoû yù nhôø Thaùi töû duøng thaàn löïc deïp boû caây ngaên doøng soâng kia. Vua Tònh Phaïn yeân laëng khoâng traû lôøi, vua muoán Thaùi töû ñeán taän nôi roài töï yù haønh ñoäng chöù vua khoâng tröïc tieáp sai Thaùi töû ñi. Coù vò ñaïi thaàn teân Thöôïng-na ngaàm bieát yù vua neân noùi vôùi Thaùi töû: ÔÛ gaàn con soâng Loã-haï-ca coù hoa vieân, trong aáy coù nhieàu hoa coû quyù, laàu gaùc ñeïp ñeõ raát ñaùng ñeán du ngoaïn. Thaùi töû nghe noùi lieàn cuøng vôùi quyeán thuoäc, quan laïi rôøi khoûi thaønh Ca-tyø-la ñeán hoa vieân vui chôi. Luùc aáy Ñeà-baø-ñaït-ña thaáy moät con nhaïn bay ngang treân khoâng, lieàn giöông cung baén, nhaïn rôi ngang tröôùc maët Thaùi töû. Thaùi töû thöông xoùt nhaët nhaïn leân, ruùt muõi teân roài thaû cho nhaïn bay ñi. Ñeà-baø sai ngöôøi ñeán baét nhaïn, Thaùi töû baûo: Ta ñaõ phaùt Boà-ñeà taâm, thöïc haønh haïnh töø bi laøm lôïi ích cho höõu tình khieán moïi loaøi thoaùt khoå, cho neân ñaõ cöùu nhaïn, vaäy oâng haõy boû qua ñöøng giaän hôøn. Ñeà-baø-ñaït-ña nghe noùi theá, laëng thinh, nhöng toû veû khoâng vui. Baáy giôø vua Toâ-baùt-la-moät-ñaø bieát Thaùi töû ñang coù maët taïi hoa vieân gaàn soâng, lieàn sai daân chuùng ñeán bôø soâng keùo caây leân khoûi doøng, tieáng hoø la vang daäy. Nghe tieáng reo, Thaùi töû lieàn hoûi nhöõng ngöôøi chung quanh, caùc quan taâu: Ñoù laø daân chuùng cuûa vua Toâ-baùt-la-moät-ñaø sai ñeán keùo thaân caây ngaõ ngaên doøng soâng. Thaùi töû noùi: Ñeå ta ñeán ñoù xem. Caùch bôø soâng khoâng xa, coù moät caùi hang, laø nôi cö truù cuûa moät con ñoäc long. Khi Thaùi töû ñi ñeán, ñoäc long lieàn boø ra khoûi hang. Moïi ngöôøi sôï noù laøm haïi Thaùi töû, lieàn duøng kieám gieát cheát roàng ñoäc, khí ñoäc cuûa noù neáu ai nhieãm phaûi thì toaøn thaân tím ñen, do ñoù coù teân Ca-
loä-na-di (ngöôøi coù da ñen). Thaùi töû ñeán bôø soâng, baûo Ñeà-baø-ñaït-ña keùo caây leân tröôùc, Ñeà-baø duøng heát söùc keùo nhöng caây vaãn khoâng nhuùc nhích. Roài ñeán Nan-ñaø doác heát toaøn löïc, cuõng chæ nhaác caây leân ñöôïc moät chuùt. Thaùi töû beøn duøng söùc mình beõ caây laøm hai ñoaïn, neùm qua hai beân bôø soâng moãi beân moät ñoaïn, roài noùi vôùi moïi ngöôøi: Caây naøy laø moät loaïi thuoác raát quyù, löûa khoâng theå ñoát ñöôïc. Ngöôøi naøo maéc beänh gheû lôû, söng phuø, duøng noù boâi leân seõ khoûi, moïi ngöôøi haõy nhôù laáy! Noùi xong, Thaùi töû leân xe trôû veà thaønh. Coù vò töôùng sö xem töôùng Thaùi töû vaø noùi: –Neáu trong baûy naêm nöõa maø Thaùi töû khoâng xuaát gia thì seõ leân ngoâi Chuyeån luaân vöông. Thaùi töû vöøa veà ñeán vöông cung, coù ngöôøi con gaùi teân laø Ngu- nhaøn-ca, con cuûa moät ngöôøi doøng hoï hoï Thích teân Giaø-traù-nghi-lyù ñang ñöùng nôi laàu cao, chôït thaáy Thaùi töû thaân töôùng ñoan nghieâm neân sinh taâm kính yeâu. Thaùi töû thaáy naøng aáy lieàn baùo döøng xe laïi, quay ñaàu nhìn leân, tay caàm cung teân boãng rôi xuoáng ñaát. Moïi ngöôøi thaáy naøng thieáu nöõ aáy coù nhieàu phöôùc töôùng neân ñeàu cho raèng naøng ta coù theå haàu caän Thaùi töû ñöôïc. Vua cha bieát vieäc ñoù lieàn sai hai vaïn theå nöõ ñeán hoä toáng Ngu-nhaøn-ca vaøo cung. Sau khi laäp vöông phi, Thaùi töû muoán ñi ra ngoaøi thaønh daïo chôi, beøn baûo ngöôøi phu xe chuaån bò xe ngöïa saün saøng. Ngöôøi phu xe teân A-nga-ña vaâng leänh ñem xe ñeán tröôùc Thaùi töû, Thaùi töû leân xe ra daïo chôi ngoaøi thaønh. Boãng Thaùi töû thaáy moät ngöôøi giaø da nhaên toùc baïc, choáng gaäy reân ræ, leâ böôùc phía tröôùc xe, raát ngheïn ngaøo lieàn hoûi A- nga-ña: Ngöôøi ñoù laø ngöôøi gì vaäy? A-nga-ña thöa: Ñoù laø ngöôøi giaø. Thaùi töû hoûi tieáp: –Sao goïi laø ngöôøi giaø? Ngöôøi phu xe taâu: Thaân theå giaû taïo, khoâng gì chaéc chaén, boán töôùng thay ñoåi, saùu
caên môø aùm, ñöùùng ngoài khoù khaên, neân phaûi choáng gaäy neân goïi laø giaø. Thaùi töû hoûi: Ngöôi coù khoûi giaø khoâng? Ngöôøi phu xe ñaùp: Thaàn laøm sao coù theå traùnh khoûi ñöôïc. Thaùi töû gaëng hoûi tieáp: –Vaäy ta coù khoûi giaø khoâng? Ngöôøi ñaùnh xe thöa: Giaøu ngheøo tuy coù khaùc nhöng thaân theå ñeàu giaû taïo nhö nhau, ngaøy thaùng troâi qua, khoâng ngöôøi naøo coù theå traùnh khoûi tuoåi giaø. Nghe theá Thaùi töû khoâng vui, veà cung suy nghó: “Töù ñaïi laø giaû hôïp, nguõ uaån khoâng thaät, vöøa tuoåi treû ñaáy boãng thaønh ngöôøi giaø. Thaät ñaùng thöông!” Vua Tònh Phaïn hoûi A-nga-ña: Thaùi töû ra thaønh ñi daïo coù gaëp chuyeän gì khoâng? A-nga-ña taâu: Thaùi töû ra ngoaøi thaønh gaëp moät ngöôøi giaø, toùc baïc da nhaên...vaø keå laïi moïi chuyeän. Nghe chuyeän naøy vua nhôù laïi lôøi ñoaùn cuûa thaày töôùng laø Thaùi töû nhaát ñònh seõ xuaát gia tu haønh, nhöng vua laïi nghó raèng Thaùi töû nay ôû trong cung höôûng ñuû caùc söï sung söôùng, chaéc haún loøng seõ say ñaém maø boû yù xuaát gia. Vua nghó nhö theá roài ñoïc baøi keä: Ta nghe thaày töôùng ñoaùn Thaùi töû Sôï sau lìa ngoâi maø xuaát gia Nay ñem nguõ duïc ñeå raøng buoäc Say ñaém chaéc chòu noái ngoâi trôøi. Laàn thöù hai, Thaùi töû cuõng baûo A-nga-ña söûa soaïn xe cho Ngaøi ra ngoaøi thaønh du ngoaïn. Laàn naøy, treân ñöôøng ñi Thaùi töû thaáy moät ngöôøi beänh thaân theå gaày coøm, tònh thaàn suy nhöôïc. Trong loøng ngaïc nhieân Thaùi töû hoûi ngöôøi ñaùnh xe: Ñoù laø ngöôøi gì vaäy? Ngöôøi ñaùnh xe thöa: Ñoù laø ngöôøi beänh. Thaùi töû lieàn hoûi:
Sao goïi laø beänh? Xa-naëc1 thöa: –Thaân töù ñaïi khoâng hoøa hôïp ñöôïc thì sinh ra beänh, hình dung gaày xaáu, trong loøng khoâng yeân, neân goïi laø beänh. Hoûi: Ngöôi coù khoûi beänh khoâng? Thöa: Khoâng sao traùnh khoûi. Thaùi töû laïi hoûi: Ngöôi ñaõ khoâng traùnh khoûi vaäy, Ta cuõng khoâng sao traùnh khoûi beänh phaûi khoâng? Thöa: Thaùi töû cuõng coù taám thaân giaû aûo thì laøm sao traùnh khoûi beänh! Veà ñeán cung, Thaùi töû laïi suy nghó: “Thaân giaû hôïp naøy laø nôi taäp hôïp moïi thöù beänh, theá maø chuùng sinh khoâng bieát, thaät laø ñaùng thöông! Laàn naøy vua cuõng hoûi nhö laàn tröôùc vaø A-nga-ña cuõng taâu trình moïi vieäc ñaày ñuû. Vua nghe taâu xong sôï Thaùi töû seõ xuaát gia, neân truyeàn trong cung haõy duøng moïi thuù vui ñeå phuïc vuï Thaùi töû vaø noùi keä: Saéc, thanh, höông, vò, xuùc dieäu kyø Thoûa tình Thaùi töû choán thaâm cung Mong con buoäc raøng trong hoan laïc Boû chí xuaát gia caàu Chaùnh giaùc. Laàn thöù ba, Thaùi töû laïi muoán ñi ra ngoaøi thaønh ñeå daïo xem, Anga-ña laïi ñöa Thaùi töû ñi. Laàn naøy Thaùi töû thaáy moät xaùc cheát, thaàn khí ñeàu ñaõ tuyeät, gioáng nhö gaïch ngoùi, ñaát ñaù khoâng coøn tri giaùc, chung quanh coù thaân toäc keû nam ngöôøi nöõ ñang than khoùc. Thaùi töû lieàn hoûi A-nga-ña: Ñoù laø ngöôøi gì? A-nga-ña ñaùp:
1. Xa-naëc töùc A-nga-ña.
Ñoù laø ngöôøi cheát. Hoûi: Sao goïi laø cheát? Ngöôøi ñaùnh xe thöa: Thaân theå höõu vi naøy duø thoï maïng daøi hay ngaén, tôùi khi leõ voâ thöôøng ñeán thì cuõng phaûi vónh bieät ngöôøi thaân, nhö theá goïi laø cheát. Hoûi: Vaäy thì ngöôi coù cheát khoâng? Ngöôøi phu xe taâu: Thöa Thaùi töû, thaàn roài cuõng seõ cheát. Thaùi töû hoûi: Coøn Ta, coù thoaùt khoûi vieäc ñoù chaêng? A-nga-ña ñaùp: Thöa Thaùi töû, luaät voâ thöôøng ñaâu coù chöøa ai, thaân Ngaøi roài cuõng nhö theá. Nghe xong lôøi A-nga-ña, Thaùi töû khoâng vui, baûo ñaùnh xe quay veà. Veà ñeán cung, Thaùi töû luoân nghó ñeán leõ voâ thöôøng, Ngaøi thaáy roõ töø con ngöôøi cho ñeán caùc vò trôøi coõi Saéc, Voâ saéc, Phi töôûng Phi phi töôûng xöù khoâng ai traùnh khoûi noù ñöôïc neân buoàn baõ thöông xoùt cho chuùng sinh. Laàn naøy, vua Tònh Phaïn cuõng hoûi xem Thaùi töû gaëp nhöõng gì trong chuyeán daïo chôi ngoaøi thaønh vaø A-nga-ña ñaõ taâu laïi vieäc Thaùi töû troâng thaáy ngöôøi cheát. Vua suy nghó nhôù lôøi tieân ñoaùn cuûa thaày töôùng Baø-la-moân, lieàn truyeàn leänh cho noäi cung duøng moïi thuù vui laøm cho Thaùi töû vôi buoàn maø boû chí xuaát gia. Vua laïi noùi baøi keä: Ta duøng nguõ duïc vaø giaøu sang Laøm cho Thaùi töû khoûi buoàn phieàn Seõ queân chí höôùng caàu xuaát theá Thuaän leân ngoâi cao quyù Luaân vöông. Laàn thöù tö, Thaùi töû cuõng laïi muoán ñi ra ngoaøi thaønh du ngoaïn vaø sai A-nga-ña trang hoaøng xe ngöïa nhö nhöõng laàn tröôùc. A-nga-ña vaâng lôøi, roài ñaùnh xe ñeán ñöa Thaùi töû ra ñi. Baáy giôø vua trôøi Ñaâu- suaát bieát Thaùi töû ra daïo chôi ngoaøi thaønh, lieàn nghó caùch trôï duyeân xuaát gia cho Thaùi töû. Vua trôøi lieàn hoùa ra vò Sa-moân tay caàm bình baùt
khaát thöïc, ñöùng tröôùc xe cuûa Thaùi töû. Thaùi töû troâng thaáy, hoûi ngöôøi ñaùnh xe: Ñoù laø ngöôøi naøo vaäy? A-nga-ña ñaùp: Ñoù laø moät ngöôøi xuaát gia. Hoûi: Theá naøo laø ngöôøi xuaát gia? Thöa: Ngöôøi aáy hieåu roõ lyù sinh töû, phaùt theä nguyeän döùt luaân hoài, tu ñaïo Boà-ñeà caàu quaû giaûi thoaùt, caïo boû raâu toùc, thaân maëc phaùp phuïc, taâm hoàn laëng yeân trong saùng, ñoù laø ngöôøi xuaát gia. Thaùi töû nghe xong, vui möøng beøn xuoáng xe hoûi vò Bí-soâ: Thöa Ngaøi, xuaát gia coù nhöõng lôïi ích gì? Vò Bí-soâ aáy ñaùp: Ngöôøi xuaát gia lìa boû ngöôøi thaân, khoâng say ñaém vinh hoa, thöôøng tu phaïm haïnh, moät loøng giöõ gìn giôùi luaät, boû heát moïi lo phieàn cuûa cuoäc ñôøi, giöõ gìn caùc caên ñeå voïng nieäm khoâng phaùt sinh, nuoâi lôùn haïnh laønh, tu taäp tinh taán nhö theá neân goïi laø ngöôøi xuaát gia. Thaùi töû nghe xong loøng voâ cuøng vui möøng, khen ngôïi vò Bí-soâ: Laønh thay! Ngaøi ñuùng laø baäc Tröôïng phu, trong cuoäc ñôøi oâ tröôïc naøy maø kheùo ñieàu phuïc thaân taâm, sieâng naêng tu taäp, thaät laø chaân xuaát gia, thaät laø chaân thieän höõu! Noùi xong Thaùi töû cung kính ñaûnh leã vò Sa-moân roài leân xe trôû veà. Ñeán hoaøng cung Thaùi töû luoân nghó tôùi lyù töôûng xuaát gia, haïnh thaät cao sieâu, lyù thaät saâu xa, neân sinh ra nhaøm chaùn, muoán lìa boû cuoäc soáng nôi cung vua maø caàu ñaïo giaûi thoaùt. Vua Tònh Phaïn laïi ñeán hoûi A-nga-ña: Trong chuyeán daïo chôi laàn naøy Thaùi töû gaëp nhöõng gì? Taâm yù ñöôïc vui thích khoâng? A-nga-ña taâu keå laïi moïi chuyeän ñaày ñuû, vua nghe xong suy nghó: “Thaày töôùng baûo Thaùi töû neáu khoâng xuaát gia seõ laø Chuyeån luaân vöông, nay ta phaûi nghó caùch laøm cho Thaùi töû töø boû yù muoán xuaát gia”, lieàn noùi vôùi Thaùi töû:
Vuøng Ca-lyù-sa-ca laø troïng ñòa cuûa ñaát nöôùc, nay con haõy thay ta ñeán ñoù ñeå voå veà nhaân daân, ñeå moïi ngöôøi ñöôïc an vui. Thaùi töû nghe noùi khoâng vui, ngaøy ñeâm tìm caùch xuaát gia nhöng chöa ñöôïc, phaûi theo lôøi vua cha ñi ñeán vuøng Ca-lyù-ca-sa. Ñi chöøng nöûa ñöôøng thì gaëp naêm vò thaàn giöõ kho baùu töø ñaát voït leân, thöa vôùi Thaùi töû: Taát caû kho baùu naøy laø cuûa Boà-taùt, xin Boà-taùt nhaän cho. Thaùi töû ñaùp: Nhöõng kho baùu aáy laø do caùc thöù chaâu baùu taäp hôïp laïi, chuùng höõu tình luoân tham ñaém, nhöng ta thì khoâng ham thích. Caùc vò thaàn aáy bieát Thaùi töû khoâng nhaän caùc baùu vaät neân cuøng ñoàng loaït ñi vaøo bieån caû. Thaùi töû tieáp tuïc caát böôùc ñi ñeán vuøng ñaát Ca-lyù-ca-sa, thaáy daân chuùng ñang caøy böøa treân ñoàng, thaân theå lam luõ, aùo quaàn raùch röôùi, ñoùi khaùt khoå cöïc, chòu bao noãi khoå ñau troùi buoäc. Thaùi töû xoùt xa hoûi caùc keû theo haàu, ñöôïc hoï cho bieát ñoù laø nhöõng noâng noâ cuûa Ngaøi. Thaùi töû beøn truyeàn ñeå cho hoï laøm theo yù muoán, caùc quan khoâng neân boù buoäc hoï. Ra leänh xong, Thaùi töû ñeán döôùi boùng caây Dieâm-phuø ngoài kieát giaø tham thieàn, quan laïi vaø taát caû moïi ngöôøi ñeàu ñeán ñöùng vaây quanh choã Thaùi töû ngoài. Baáy giôø vua cha thaáy Thaùi töû ñi laâu maø chöa thaáy veà, lieàn truyeàn chuaån bò ngöïa xe thaân haønh ñeán choã Thaùi töû. Ñeán nôi, vua troâng thaáy Thaùi töû ñang ngoài nhaäp ñònh döôùi boùng caây, luùc aáy aùnh saùng maët trôøi ñaõ di chuyeån maø boùng caây vaãn y nguyeân choã cuõ ñeå che cho Thaùi töû. Thaáy theá vua lieàn khen: Laønh thay! Baäc tröôïng phu nhieàu uy ñöùc, thaät laø hieám thaáy, maët trôøi di chuyeån maø boùng caây vaãn khoâng dôøi. Noùi xong, vua cuùi ñaàu ñaûnh leã vaø noùi keä: Laønh thay ñaïi tröôïng phu Theá gian thaät ít coù Khi sinh röïc haøo quang Khaép ñaïi ñòa rung chuyeån. Nay döôùi coäi Dieâm-phuø Naéng chuyeån, boùng khoâng dôøi
Moïi ngöôøi ñeàu troâng thaáy Ta thaønh kính nghieâng mình. Sau khi xuaát ñònh, Thaùi töû leân xe veà thaønh. Luùc ngang qua röøng Thi-ñaø, thaáy nhöõng ngöôøi cheát naèm trong röøng thaân theå loõa loà, thòt xöông röõa thoái, Thaùi töû caøng thaám thía veà noãi khoå cuûa theá gian. Khi nhaø vua vaø Thaùi töû vaøo thaønh, coù moät vò töôùng sö nhìn thaáy uy ñöùc cuûa Thaùi töû thaät phi thöôøng, lieàn taâu vua: –Trong voøng baûy ngaøy nöõa, neáu Thaùi töû khoâng xuaát gia thì nhaát ñònh seõ leân ngoâi Chuyeån luaân vöông. Tieáp ñoù vò thaày töôùng noùi keä: Nay Ñaïi vöông neân bieát Thaùi töû Taát-ñaït-ña Baûy ngaøy khoâng xuaát gia Seõ thaønh vua Chuyeån luaân Cai trò boán ñaïi chaâu Baûy baùu giaøu voâ keå Neáu thaønh Baäc Chaùnh Giaùc Thuyeát phaùp ñoä chuùng sinh. Vò töôùng sö noùi keä xong, Thaùi töû tieáp tuïc leân xe vaøo cung. Luùc aáy coù moät coâ gaùi teân Maät-lyù-nga-nhaï, con cuûa moät ngöôøi doøng hoï Thích teân Ca-la-xoa-ma thaáy Thaùi töû uy nghi ñaùng kính, lieàn ñeán tröôùc maët Thaùi töû maø ca ngôïi: Cha ñöôïc vui giaûi thoaùt Meï cuõng ñöôïc nhö vaäy Sinh Ngaøi Taát-ñaït-ña Xin cuøng ñöôïc saùnh ñoâi. Sau thaønh Nhò Tuùc Toân Chöùng Nieát-baøn roát raùo Möôøi phöông ñeàu nghe danh Toâi nay xin kính leã. Thaùi töû nghe keä xong loøng raát vui, lieàn laáy xaâu chuoãi baèng chaâu ngoïc anh laïc quyù giaù choaøng leân coå cho thieáu nöõ. Vua Tònh Phaïn thaáy theá lieàn sai hai vaïn cung nhaân ñeán röôùc Maät-lyù-nga-nhaï
veà cung. Theá laø Thaùi töû coù ba phu nhaân: Da-du-ñaø-la, Ngu-nhaøn-ca vaø Maät-lyù-nga-nhaï cuøng vôùi saùu vaïn cung nhaân ngaøy ñeâm phuïc vuï Thaùi töû, nhöng Ngaøi vaãn khoâng meâ ñaém, ñeâm ngaøy luoân nghó moïi phöông caùch ñeå xuaát gia. Bieát theá, neân vua Tònh Phaïn baûo vôùi ba vò vöông ñeä: Coù thaày töôùng Baø-la-moân ñoaùn raèng noäi trong baûy ngaøy neáu Thaùi töû khoâng xuaát gia thì seõ leân ngoâi Luaân vöông, vaäy caùc vöông ñeä haõy giuùp ta trong baûy ngaøy ñeâm cuøng nhau ngaên chaën Thaùi töû. Roài vua coøn ra leänh cho daân chuùng xaây döïng baûy taàng thaønh, coù haøo saâu, cöûa saét, ôû moãi cöûa ñeàu treo ñaày chuoâng, heù môû cöûa thì chuoâng seõ rung vang xa ñeán hôn moät do-tuaàn. Baáy giôø Thaùi töû ôû trong cung ngaøy ñeâm luoân coù cung nöõ muùa haùt laøm vui, coøn Tònh Phaïn vöông thì ra leänh cho caùc quan canh gaùc caån maät moïi nôi, laïi sai boán ñoäi quaân laø töôïng binh, maõ binh, xa binh vaø boä binh luoân tuaàn saùt ôû boán cöûa thaønh. Luùc aáy vua Tònh Phaïn töï traán giöõ ôû cöûa thaønh phía Ñoâng, vua Hoäc Phaïn ôû cöûa thaønh phía Nam, vua Baïch Phaïn ôû cöûa Taây, vua Cam Loä Phaïn ôû phía Baéc, caùc vua cuøng caùc quan quaân ñeâm khoâng nguû, chuyeân taâm canh gaùc, laïi truyeàn leänh cho vò ñaïi thaàn laø Ma-haï- naüng-ma luoân tuùc tröïc tuaàn haønh ôû boán cöûa ñeå thöùc tænh quan quaân cho hoï khoûi nguû queân. Ma-haï-naüng-ma ñeán cöûa thaønh phía Ñoâng hoûi: Ai ôû nôi ñaây, haõy thöùc maø lo vieäc canh gaùc. Tònh Phaïn vöông baûo: Coù ta ñaây! Ma-haï-naüng-ma taâu: Taâu Ñaïi vöông, neáu luoân thöùc nhö theá thì khoâng coù gì sô soùt. Noùi roài ñoïc keä: Say nguû nhö ngöôøi cheát Cuõng gioáng keû meâ man Neáu ngaên ñöôïc giaác nguû Sai soùt khoâng xaûy ñeán. Noùi keä xong, oâng laïi ñi ñeán cöûa Taây vaø cuõng hoûi nhö treân. Hoäc
Phaïn vöông ñaùp:
Ta chuyeân taâm baûo veä nôi ñaây.
Ma-haï-naüng-ma taâu:
Taâu Ñaïi vöông, neáu khoâng nguõ queân thì seõ khoâng sai soùt.
Tieáp noùi keä:
Ngöôøi nguû gioáng nhö cheát
Caàn bieát nguû thì meâ
Neáu ngaên giaác nguû ñöôïc
Khoâng xaûy ra sô soùt.
Noùi xong, oâng ta qua cöûa Nam vaø cuõng hoûi gioáng tröôùc. Nôi ñaây gaëp vua Baïch Phaïn cuõng ñang thöùc ñieàu quaân canh gaùc. Ma-haïnaüng-ma cuõng noùi nhö treân vaø tieáp ñoïc keä:
Say nguû nhö uoáng röôïu
Meâ man vaøo coõi khoâng
Sai soùt lieàn sinh ra
Vaäy neân gaéng khoâng nguû.