📜 Giảng Sư
Kho kinh › Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)

T014 BD V 192-Q3-P12 A La Lam Uất Đầu Lam-Phật Sở Hành Tán

Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo) · 12,233 ký tự · ~11 phút đọc
🏠 📜

Phaåm 12: A-LA-LAM UAÁT-ÑAÀU-LAM

Doøng Nhaät quang Cam giaù

Ñeán röøng vaéng laëng kia

Tôùi choã vò Maâu-ni

Ñaïi tieân A-la-lam.

Ca-lam doøng quyù toäc

Xa thaáy Boà-taùt ñeán

Lôùn tieáng xa khen ngôïi

An uûi raèng laønh thay

Chaép tay laãn cung kính

Hoûi thaêm an laønh khoâng.

Hoûi thaêm söùc khoûe roài

Khoan thai cuøng ngoài xuoáng

Phaïm chí thaáy Thaùi töû

Dung maïo raát uy nghi

Goäi nhuaàn, kính ñöùc haïnh

Nhö khaùt uoáng cam loä

Ñöa tay baûo Thaùi töû:

“Bieát Ngaøi xuaát gia laâu

Boû cha, môû khoùa aùi

Gioáng nhö voi thoaùt naøi

Trí saâu, tueä giaùc saùng

Khoûi aên quaû ñoäc naøy.

Thuôû xöa, vua Minh Thaéng

Nhöôøng ngoâi laïi cho con

Nhö ngöôøi ñeo traøng hoa

Khoâ heùo neân vaát boû

Chaúng baèng Ngaøi tuoåi treû

Khoâng leân ngoâi Thaùnh vöông.

Xeùt chí vöõng cuûa Ngaøi

Xöùng ñaùng laø phaùp khí

Neân ngoài thuyeàn trí tueä

Vöôït qua bieån sinh töû.

Heã coù ngöôøi ñeán hoïc

Xeùt taøi roài môùi daïy

Nay toâi ñaõ bieát Ngaøi

Chí vöõng chaéc, quyeát ñònh

Haõy neân heát loøng hoïc

Toâi khoâng giaáu ñieàu chi.”

Thaùi töû nghe daïy baûo

Vui möøng maø ñaùp raèng:

“Ngaøi coù taâm bình ñaúng

Kheùo daïy, khoâng thöông gheùt

Chæ neân heát loøng nhaän

Vieäc mong caàu ñaõ ñöôïc.

Ñi ñeâm ñöôïc ñuoác saùng

Laïc loái ñöôïc ngöôøi daãn

Qua bieån ñöôïc thuyeàn nan

Nay toâi cuõng nhö vaäy

Ñaõ ñöôïc Ngaøi thöông xoùt

Daùm hoûi ñieàu taâm nghi:

Khoå sinh, giaø, beänh, cheát

Laøm theá naøo ñöôïc khoûi?”

Baáy giôø A-la-lam

Vöøa nghe Thaùi töû hoûi

Lieàn ñem caùc kinh luaän

Ñeå giaûi thích sô löôïc:

“Ngaøi laø baäc cô ngoä

Ngöôøi thoâng minh baäc nhaát

Giôø xin nghe toâi noùi

Nghóa soáng cheát, sinh dieät.

Taùnh, bieán, sinh, giaø, cheát

Naêm thöù laø chuùng sinh

Taùnh nghóa laø thuaàn tònh

Chuyeån bieán laø naêm ñaïi

Ngaõ, giaùc cuøng vôùi kieán

Caên theo caûnh laø bieán

Saéc, thanh, höông, vò, xuùc

Ñeàu goïi laø caûnh giôùi

Tay chaân, ngöõ hai ñöôøng

Ñoù goïi naêm nghieäp caên.

Maét, tai, muõi, löôõi, thaân

Ñoù goïi laø Giaùc caên

YÙ caên goàm hai nghóa

Vöøa nghieäp vöøa goïi giaùc

Taùnh chuyeån bieán laø nhaân

Ngöôøi bieát nhaân laø Ngaõ.

Vò tieân Ca-tyø-la

Vaø ñeä töû quyeán thuoäc

Ñoái yeáu nghóa toâi ñaây

Tu hoïc ñöôïc giaûi thoaùt.

Tieân Ca-tyø-la kia

Nay Ba-xaø-ba-ñeà

Giaùc bieát sinh, giaø, cheát

Thuyeát naøy goïi laø kieán

Traùi vôùi thuyeát noùi treân

Thuyeát goïi laø Baát kieán

Nghieäp ngu si aùi duïc.

Thuyeát aáy laø luaân chuyeån

Neáu vöôùng ba thöù naøy

Chuùng sinh aáy khoâng lìa

Baát tín, ngaõ, nghi, laïm

Baát bieät, khoâng phöông tieän

Caûnh giôùi saâu chaáp tröôùc

Maõi naèm trong ngaõ sôû.

Baát tín, ñieân ñaûo chuyeån

Laøm khaùc cuõng hieåu khaùc

Ngaõ noùi, ngaõ hay bieát

Ngaõ ñeán ñi, ngaõ truï

Caùc chaáp ngaõ nhö theá

Ñoù goïi ngaõ taùc chuyeån.

Ñoái caùc taùnh do döï

Phaûi quaáy khoâng phaûi thaät

Khoâng quyeát ñònh nhö theá

Thuyeát aáy goïi laø Nghi.

Neáu noùi phaùp laø Ngaõ

Noùi ñoù töùc laø yù

Cuõng nhö Giaùc vaø Nghieäp

Noùi soá laïi noùi Ngaõ

Khoâng phaân bieät nhö theá

Thuyeát aáy goïi chung Laïm.

Ngu, trí taùnh bieán ñoåi

Khoâng roõ goïi Baát bieät

Leã baùi, tuïng caùc saùch

Saùt sinh teá mieáu trôøi

Nöôùc löûa thaûy laø tònh

Maø sinh töôûng giaûi thoaùt

Caùc thöù kieán nhö theá

Ñoù goïi khoâng phöông tieän.

Keû ngu si chaáp ñaém

YÙ, lôøi noùi, giaùc nghieäp

Vaø caûnh giôùi chaáp ñaém

Thuyeát aáy goïi laø tröôùc.

Caùc vaät ñeàu ngaõ sôû

Ñoù goïi laø nhieáp thoï

Taùm thöù hoaëc nhö theá

Caøng chìm trong sinh töû.

Nhöõng keû ngu ôû ñôøi

Nhieáp thoï laáy naêm tieát:

AÙm si vaø ñaïi si

Töùc giaän vaø sôï seät

Bieáng nhaùc goïi laø AÙm

Soáng cheát goïi laø Si

AÙi duïc goïi ñaïi si

Ngöôøi lôùn sinh meâ laàm

OÂm haän goïi töùc giaän

Taâm haõi goïi sôï seät.

Phaøm phu ngu si aáy

Chaáp ñaém naêm duïc laïc

Soáng cheát laø goác khoå

Xoay laên trong naêm ñöôøng

Chuyeån sinh ngaõ thaáy nghe

Ngaõ bieát, ngaõ laøm ra

Do vì chaáp ngaõ naøy

Thuaän theo doøng sinh töû.

Nhaân naøy khoâng coù taùnh

Quaû cuõng chaúng coù taùnh

Goïi ñoù suy nghó ñuùng

Boán phaùp höôùng giaûi thoaùt.

Thoâng minh vaø ngu toái

Hieån baøy, khoâng hieån baøy

Neáu bieát boán phaùp naøy

Lìa ñöôïc sinh, giaø, cheát.

Sinh, giaø, cheát ñaõ heát

Mau ñöôïc choã voâ taän

Baø-la-moân theá gian

Thaûy ñeàu nöông nghóa naøy

Tu haønh caùc phaïm haïnh

Cuõng noùi roäng ngöôøi nghe.’

Thaùi töû nghe lôøi aáy

Laïi hoûi A-la-lam:

“Theá naøo laø phöông tieän

Roát raùo ñeán choã naøo?

Thöïc haønh phaïm haïnh naøo?

Laïi neân vaøo luùc naøo?

Vì sao tu phaïm haïnh?

Phaùp neân ñeán choã naøo?

Caùc yeáu nghóa nhö theá

Xin noùi ñuû toâi nghe.”

Baáy giôø, A-la-lam

Noùi nhö kinh luaän kia

Töï duøng tueä phöông tieän

Laïi giaûi thích sô löôïc:

“Tröôùc lìa tuïc xuaát gia

Y theo haïnh khaát thöïc

Tu taäp caùc oai nghi

Vaâng giöõ caùc chaùnh giôùi

Ít muoán vaø bieát ñuû

Ngon dôû ñeàu thoï nhaän

Moät mình tu vaéng laëng

Sieâng tu caùc kinh luaän

Thaáy tham duïc sôï seät

Lìa duïc ñöôïc thanh tònh,

Giöõ caùc caên vaøo laøng

Taâm soáng trong vaéng laëng

Lìa duïc aùc baát thieän

Caùc phieàn naõo coõi Duïc

Xa lìa sinh vui möøng

Ñöôïc thieàn sô giaùc quaùn.

Ñaõ ñöôïc vui Sô thieàn

Cuøng vôùi taâm giaùc quaùn

Cho ñoù laø ñaëc bieät

Taâm ngu si öa ñaém

Taâm nöông xa lìa vui

Qua ñôøi sinh Phaïm thieân.

Ngöôøi trí töï bieát ñöôïc

Phöông tieän duøng giaùc quaùn

Tinh taán caàu tieán leân

Töông öng Thieàn thöù hai

Meâ ñaém vui möøng kia

Ñöôïc sinh trôøi Quang aâm,

Phöông tieän lìa vui möøng

Tu leân Thieàn thöù ba

An vui khoâng caàu thaéng

Sinh leân trôøi Bieán tònh,

Xaû boû yù vui aáy

Chöùng ñöôïc thieàn thöù tö

Khoå vui ñeàu ñaõ döùt

Hoaëc nghó raèng giaûi thoaùt

Nhôø phöôùc Töù thieàn kia

Ñöôïc sinh trôøi Quaûng quaû.

Chö Thieân naøy soáng laâu

Neân goïi laø Quaûng quaû

ÔÛ ñoù thieàn ñònh khôûi

Thaáy coù thaân laø loãi

Taêng tieán tu trí tueä

Chaùn lìa Thieàn thöù tö

Quyeát ñònh caàu tieán theâm

Tìm caùch tröø saéc duïc

Tröôùc caùc loã treân thaân

Daàn daàn tu côûi môû

Cuoái cuøng phaàn vöõng chaéc

Ñeàu thaønh töïu khoâng quaùn

Tieán quaùn voâ löôïng thöùc

Kheùo leùo trong vaéng laëng

Lìa ngaõ vaø ngaõ sôû

Quaùn saùt voâ sôû höõu.

Voâ sôû höõu xöù naøy

Vaên-xaø da xöông lìa

Chim hoang thoaùt khoûi loàng

Xa lìa khoûi caûnh giôùi

Giaûi thoaùt cuõng nhö vaäy.

Baø-la-moân treân ñaây

Lìa thaân thöôøng baát taän

Ngöôøi trí phaûi neân bieát

Ñoù laø chaân giaûi thoaùt.

Phöông tieän maø Ngaøi hoûi

Vaø ngöôøi caàu giaûi thoaùt

Nhö lôøi toâi noùi treân

Ngöôøi tin saâu neân hoïc.

Vò tieân Laân-kyø-sa

Cuøng vôùi Xaø-na-giaø

Tyø-ñaø-ba-la-sa

Vaø ngöôøi caàu ñaïo khaùc

Ñeàu töø nôi ñaïo naøy

Maø ñöôïc chaân giaûi thoaùt.”

Thaùi töû nghe Tieân noùi

Suy nghó nghóa thuù aáy

Phaùt khôûi duyeân ñôøi tröôùc

Roài laïi thöa hoûi nöõa:

“Nghe Ngaøi trí tueä cao

Nghóa nhieäm maàu saâu xa

Bieát nhaân maø khoâng boû

Chaúng phaûi ñaïo roát raùo.

Taùnh chuyeån bieán bieát nhaân

Noùi raèng ngöôøi giaûi thoaùt

Toâi quaùn sinh phaùp naøy

Cuõng laø phaùp chuûng töû.

Ngaøi cho ngaõ thanh tònh

Ñoù laø chaân giaûi thoaùt

Neáu gaëp nhaân duyeân hoäi

Thì trôû laïi buoäc raøng

Gioáng nhö chuûng töû kia

Giôø, ñaát nöôùc löûa gioù

Lìa tan sinh traùi lyù

Gaëp duyeân chuûng laïi sinh

Nghieäp nhaân aùi voâ tri

Boû thì goïi giaûi thoaùt.

Caùc chuùng sinh coøn ngaõ

Khoâng giaûi thoaùt roát raùo

Nôi nôi boû ba chuûng

Maø laïi ñöôïc ba thaéng

Vì ngaõ thöôøng coù neân

Kia phaûi theo nhoû nhieäm

Vì theo loãi nhoû nhieäm

Neân taâm lìa phöông tieän

Tuoåi thoï ñöôïc laâu daøi.

Ngaøi cho chaân giaûi thoaùt

Ngaøi noùi lìa ngaõ sôû

Neáu lìa thì khoâng coù

Caùc soá ñaõ khoâng lìa

Laøm sao lìa Caàu-na?

Cho neân coù Caàu-na

Neân bieát chaúng giaûi thoaùt.

Caàu-ni vaø Caàu-na

Nghóa khaùc maø theå moät

Neáu noùi lìa nhau thì

Khoâng heà coù vieäc aáy.

Saéc noùng xa lìa löûa

Löûa khaùc khoâng theå ñöôïc

Nhö tröôùc khi coù thaân

Thì khoâng heà coù thaân

Nhö theá tröôùc Caàu-na

Cuõng khoâng coù Caàu-ni

Cho neân tröôùc giaûi thoaùt

Sau môùi bò thaân buoäc

Laïi bieát do lìa thaân

Hoaëc bieát hoaëc khoâng bieát

Neáu noùi laø coù bieát

Thì neân coù choã bieát

Neáu nhö coù choã bieát

Thì chaúng phaûi giaûi thoaùt

Coøn neáu noùi khoâng bieát

Thì ngaõ khoâng duøng ñöôïc.

Lìa ngaõ maø coù bieát

Thì ngaõ ñoàng goã ñaù

Bieát ñuû caû tinh thoâ

Boû thoâ maø troïng tinh

Neáu boû ñöôïc taát caû

Thì vieäc laøm roát raùo.”

Lôøi A-la-lam noùi

Khoâng vui loøng Thaùi töû

Bieát chaúng Nhaát thieát trí

Neân ñi tìm vò khaùc

Ñeán choã tieân Uaát-ñaø.

Kia cuõng chaáp coù ngaõ

Tuy quaùn caûnh nhoû nhieäm

Thaáy loãi töôûng, baát töôûng

Lìa truï töôûng phi töôûng

Laïi khoâng coù ñöôøng ra

Vì chuùng sinh ñeán ñoù

Seõ laïi bò lui suït.

Vì Boà-taùt mong thoaùt

Laïi boû tieân Uaát-ñaø

Ñeå caàu ñaïo maàu hôn

Beøn leân nuùi Giaø-xaø

Thaønh teân Khoå haïnh laâm

Naêm Tyø-kheo tröôùc ôû.

Thaáy naêm Tyø-kheo aáy

Kheùo thu nhieáp caùc caên

Giöõ giôùi tu khoå haïnh

ÔÛ röøng khoå haïnh kia

Caïnh soâng Ni-lieân-thieàn

Vaéng laëng raát an vui,

Boà-taùt lieàn ñeán ñoù

Ngoài moät choã suy nghó.

Naêm Tyø-kheo bieát Ngaøi

Chuyeân taâm caàu giaûi thoaùt

Neân heát loøng cuùng döôøng

Nhö kính trôøi Töï taïi,

Nhuùn mình thôø laøm thaày

Moãi böôùc thöôøng khoâng rôøi

Gioáng nhö ngöôøi tu haønh

Caùc caên tuøy taâm chuyeån.

Boà-taùt sieâng tìm caùch

Ñeå vöôït giaø, beänh, cheát

Chuyeân taâm tu khoå haïnh

Tieát cheá thaân queân aên

Tònh taâm giöõ trai giôùi

Ngöôøi tu khaùc khoâng kham.

Thieàn tö trong vaéng laëng

Roøng raõ suoát saùu naêm

Ngaøy aên moät haït meø

Thaân theå raát oám gaày

Mong ñoä ngöôøi chöa ñoä.

Hoaëc naëng laïi caøng chìm

Ñaïo nhôø tueä giaûi thoaùt

Khoâng aên, chaúng phaûi nhaân

Thaân theå tuy suy yeáu

Nhöng taâm tueä caøng saùng

Taâm roãng, thaân nheï nhaøng

Tieáng khen vang khaép nôi

Nhö vaàng traêng môùi moïc

Hoa Cöu-maâu-ñaàu nôû

Tieáng thôm vang khaép nöôùc

Gaùi, trai ñua ñeán xem.

Thaân hình nhö caây khoâ

Qua thôøi gian saùu naêm

Chaùn sôï khoå sinh töû

Chuyeân caàn nhaân Chaùnh giaùc

Töï nghó chaúng nhôø ñoù

Lìa duïc, tòch quaùn sinh

Chaúng nhö Ta luùc tröôùc

ÔÛ döôùi caây Dieâm-phuø

Ñöôïc phaùp chöa töøng coù.

Neân bieát ñoù laø Ñaïo

Ñaïo chaúng do thaân gaày

Thaân caàn phaûi coù söùc

Uoáng aên nuoâi caùc caên

Caên vui giuùp taâm an

Taâm an thuaän vaéng laëng.

Laëng laø nhaân thieàn ñònh

Nhôø thieàn bieát thaùnh phaùp

Söùc phaùp ñöôïc khoù ñöôïc

Vaéng laëng lìa giaø cheát

Lìa caùc caáu baäc nhaát

Caùc phaùp maàu nhö theá

Ñeàu nhôø uoáng aên sinh.

Suy nghó nghóa aáy roài

Taém goäi soâng Ni-lieân

Taém xong, ñònh böôùc leân

Söùc yeáu, khoâng leân ñöôïc

Thieân thaàn uoán caønh caây

Ñöa tay vòn böôùc leân.

Baáy giôø, caïnh röøng aáy

Coù moät coâ gaùi noï

Chaên boø teân Nan-ñaø,

Trôøi Tònh cö ñeán baûo:

“Boà-taùt ôû trong röøng

Coâ neân ñeán cuùng döôøng.”

Nan-ñaø-baø-la-xaø

Vui möøng ñeán choã Ngaøi

Tay ñeo xuyeán ngoïc traéng

Thaân maëc aùo maøu xanh

Maøu traéng, xanh aùnh nhau

Nhö nöôùc thaáy boùng chìm

Taâm kính tin hôùn hôû

Cuùi leã chaân Boà-taùt

Kính daâng chaùo söõa thôm

Cuùi xin thöông xoùt nhaän.

Boà-taùt nhaän vaø duøng

Naøng ñöôïc quaû hieän phaùp

Duøng xong, caùc caên vui

Kham thoï nhaän Boà-ñeà

Caû thaân theå saùng ngôøi

Ñöùc haïnh caøng theâm cao

Nhö traêm soâng ñoå bieån

Trôøi, traêng caøng theâm saùng.

Naêm Tyø-kheo thaáy Ngaøi

Kinh ngaïc, laáy laøm laï

Cho Ngaøi taâm ñaïo luøi

Boû ñi, tìm choã toát

Neáu ngöôøi ñöôïc giaûi thoaùt

Naêm ñaïi ñeàu xa lìa.

Boà-taùt ñi moät mình

Ñeán döôùi coäi Caùt töôøng

Ngay döôùi coäi caây aáy

Thaønh ñaïo Ñaúng chaùnh giaùc.

Nôi aáy ñaát roäng baèng

Coû meàm môn môûn moïc

Sö töû khoan thai böôùc

Moãi böôùc, ñaát rung chuyeån

Ñaát caûm ñoäng roàng muø

Vui möøng, maét ñöôïc saùng

Noùi töøng thaáy Phaät tröôùc

Töôùng ñaát rung nhö nay.

Ñaáng Maâu-ni toân quyù

Maët ñaát khoâng ai hôn

Moãi böôùc chaân ñaïp ñaát

Tieáng rung chuyeån aàm aàm

AÙnh saùng maøu chieáu khaép

Nhö maët trôøi saùng hoâm.

Naêm traêm con chim xanh

Treân khoâng nhieãu beân phaûi

Laøn gioù maùt nheï nhaøng

Thuaän theo maø cuoán troøn

Caùc ñieàu laønh nhö theá

Ñeàu ñoàng Phaät quaù khöù

Cho neân bieát Boà-taùt

Seõ thaønh ñaïo Chaùnh giaùc.

Ñöôïc ngöôøi caét coû kia

Cho coû meàm thanh tònh

Beøn traûi döôùi goác caây

Chaùnh thaân maø an toïa

Ngoài kieát giaø, khoâng ñoäng

Nhö roàng buoäc laáy thaân

Quyeát khoâng rôøi choã naøy

Tu taäp ñeán roát raùo.

Khi Ngaøi phaùt theä naøy

Trôøi, roàng ñeàu möøng vui

Gioù maùt nheø nheï thoåi

Coû caây khoâng xaøo xaïc

Taát caû caùc caàm thuù

Im baët khoâng tieáng keâu

Ñoù laø töôùng noùi leân

Boà-taùt seõ thaønh ñaïo.

← Văn bản trướcT014 BD V 192-Q3-P11 Thái Tử Đáp Lời Vua Bình Sa-PhậVăn bản tiếp →T014 BD V 192-Q3-P13 Phá Ma-Phật Sở Hành Tán
☰ Mục lục Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF