📜 Giảng Sư
Kho kinh › Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)

T015 BD VI 201-Q2 Đại Trang Nghiêm Kinh Luận

Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo) · 34,206 ký tự · ~31 phút đọc
🏠 📜

ÑAÏI TRANG NGHIEÂM KINH LUAÄN

QUYEÅN 2

CHÖÔNG 4

Ngöôøi nghe phaùp ñöôïc lôïi ích lôùn vaø trí tueä theâm saâu roäng, coù coâng naêng laøm cho taâm yù ñeàu ñöôïc ñieàu hoøa.

Toâi töøng nghe:

Thuôû xöa, taïi caùc nöôùc ôû vuøng Sö töû, luùc baáy giôø coù ngöôøi ñöôïc vieân ngoïc Ma-ni to baèng ñaàu goái ngöôøi. Vieân ngoïc naøy toát ñeïp nhieäm maàu, raát ít coù treân theá gian. Ngöôøi ñoù daâng vieân ngoïc leân vua. Nhaø vua ñöôïc vieân ngoïc ngaém nghía thaät kyõ löôõng vaø noùi keâï:

Ngaøy xöa caùc vua chuùa

Chöùa baùu caàu tieáng khen

Taäp hôïp nhieàu khaùch khöùa

Khoe cuûa, töï hôïm mình

Khi cheát boû ngoâi baùu

Boû cuûa, ñi moät mình

Chæ coù nghieäp thieän aùc

Theo thaân khoâng lìa boû.

Ví nhö ong laøm maät

Keû khaùc ñöôïc, mình khoâng

Taøi saûn cuõng nhö vaäy

Theo ngöôøi, chaúng theo ta.

Ngaøy xöa, caùc vua chuùa

Bò cuûa baùu löøa doái

Tích chöùa ñeå cho ngöôøi

Chaúng moät vaät theo mình.

Ta nay phaûi laøm gì

Ñeå cuûa baùu theo ta?

Chæ coù ruoäng phöôùc Phaät

Laøm ra caùc coâng ñöùc

Theo ta ñeán ñôøi sau

Quaû thieän khoâng maát ñi.

Khi saép söûa qua ñôøi

Taát caû ñeàu lìa boû

Caû cung ñieän thaân yeâu

Caùc quan vaø töôùng maïnh

Thöông xoùt tieãn ngöôøi ñi

Ñeán moä thì trôû veà,

Voi, ngöïa, caùc xe baùu

Vaøng ngoïc vaø kho taøng

Nhaân daân cuøng thaønh quaùch

Vöôøn hoa, choán vui chôi AÂm thaàm vaøo coõi cheát Chaúng mang theo ñöôïc gì. Nhaø vua noùi keä xong lieàn ñeán choã thaùp Phaät, ñaët vieân ngoïc quyù leân ñænh thaùp. Vieân ngoïc chieáu saùng laáp laùnh nhö moät ngoâi sao thaät lôùn, nhö khi maët trôøi moïc chieáu saùng caû cung ñieän vua, laáp laùnh röïc rôõ gaáp boäi aùnh saùng thöôøng. AÙnh saùng vieân ngoïc luùc naøo cuõng chieáu saùng nhö theá. Moät hoâm, aùnh saùng aáy boãng bieán maát. Nhaø vua laáy laøm laï môùi cho ngöôøi ñeán xem thöû. Ngöôøi söù ñeán nôi khoâng thaáy vieân ngoïc, chæ thaáy döôùi chaân thaùp maùu chaûy ñaày maët ñaát. OÂng ñi theo veát maùu, laàn veà phía röøng Ca-ñaø-la, chöa ñeán nôi ñaõ thaáy moät ngöôøi troäm ngoïc naáp giöõa buïi caây. Khi keû troäm laáy vieân ngoïc, haén bò rôi töø treân beä thaùp xuoáng cho neân coù veát maùu. Söù giaû baét ngay teân troäm daãn ñeán cho vua. Khi nhaø vua vöøa thaáy teân troäm, trong loøng töùc giaän voâ cuøng, nhöng thaáy haén bò thöông thì laïi sinh taâm thöông xoùt, noùi: –Naøy gaõ kia, ngöôi raát ngu si môùi troäm vieân ngoïc cuûa Phaät nhö vaäy. Ñôøi sau chaéc chaén ngöôi seõ ñoïa vaøo ñöôøng aùc. Vua lieàn noùi keä: Laï thay raát ngu si Voâ trí gaây aùc lôùn Nhö ngöôøi sôï gaäy goäc Ngöôïc laïi bò cheùm gieát. Sôï caùi khoå ngheøo cuøng Neân sinh taâm cuoàng ngu Khoâng chaáp nhaän phaän ngheøo Maõi chòu khoå voâ cuøng. Luùc aáy coù moät vò quan nghe baøi keä naøy, beøn taâu vôùi nhaø vua: –Nhöõng ñieàu ngaøi noùi chaân thaät, khoâng hö doái. Vò aáy lieàn noùi keä: Thaùp laø baùu cuûa ngöôøi Keû ngu si troäm laáy Ngöôøi naøy voâ löôïng kieáp Khoâng ñöôïc gaëp Tam baûo. Nhö xöa, coù moät ngöôøi Coù tín taâm vui möøng Hoa Tu-maïn treân tai Ñem daâng cuùng thaùp Phaät ÖÙc kieáp sinh trôøi, ngöôøi Thoï raát nhieàu vui söôùng. Thaùp Theá Toân möôøi löïc Troäm ngoïc baùu kieám soáng Do nghieäp duyeân nhö theá Chìm ñaém trong ñòa nguïc. Laïi coù moät vò quan khaùc töùc giaän noùi: –Keû ngu naøy toäi loãi ñaõ roõ raøng, caàn gì phaûi traùch maéng! Neân ñem haén ñi gieát.

Vua baûo vò quan:

–Ngaøi chôù noùi nhö theá. Ngöôøi ñoù cuõng nhö ngöôøi cheát roài caàn gì phaûi gieát nöõa.

Nhö ngöôøi bò ngaõ xuoáng ñaát, ta neân ñôõ hoï leân.

Vua lieàn noùi keä:

Ngöôøi naøy ñaõ huûy haïnh

Haõy mau cöùu giuùp haén

Ta phaûi ban taøi saûn

Khieán saùm hoái tu phöôùc

Cho hoï ñöôïc xa lìa

Khoå naïn lôùn ñôøi sau.

Ta seõ cho tieàn cuûa

Daïy hoï cuùng döôøng Phaät

Neáu hoï khoâng höôùng Phaät

Toäi khoâng bao giôø tieâu.

Nhö ngöôøi ngaõ xuoáng ñaát

Ta neân ñôõ hoï daäy

Gaây toäi vì thaùp Phaät

Cuõng nhôø Phaät, heát toäi.

Nhaø vua lieàn ban cho teân troäm taát nhieàu tieàn cuûa vaø daïy cho oâng ta ñeán thaùp Phaät laøm caùc coâng ñöùc. Luùc ñoù teân troäm suy nghó: “Vò vua naøy laø ngöôøi thaám nhuaàn giaùo phaùp Phaät-ñaø. Toäi loãi cuûa ta raát ñaùng bò xöû töû maø nhaø vua laïi tha thöù. Ngaøi thaät laø baäc ñaïi nhaân xaù toäi naëng cho ta. Ñöùc Nhö Lai Thích-ca voâ cuøng kyø dieäu môùi ñieàu phuïc, giaùo hoùa vò vua taø kieán laøm nhöõng vieäc nhö vaäy”.

Nghó roài, teân troäm lieàn ñeán choã thaùp, boø veà phía chuøa, chaép tay quy maïng, noùi:

–Ñöùc Theá Toân ñaïi bi cöùu giuùp theá gian, tuy ñaõ nhaäp Nieát-baøn maø vaãn coøn coù theå ban maïng soáng cho con. Caû theá gian ñeàu goïi Ngaøi laø ñaáng Chaân Teá, tieáng taêm Ngaøi vang khaép caùc theá giôùi vaø hoâm nay Ngaøi ñaõ cöùu maïng soáng cho con, cho neân Ngaøi ñöôïc goïi laø Ñaáng Chaân Teá, thaät khoâng hö doái vaäy.

Teân troäm noùi keä:

Theá gian goïi Chaân Teá

Teân goïi thaät khoâng hö

Nay con ñöôïc cöùu giuùp

Thaät bieát nghóa Chaân teá.

Theá gian ñeàu daäy löûa

Raát nhieàu söï ñoát thieâu

Traêng töø bi maùt meû

Chieáu tan khoå noùng böùc.

Khi Nhö Lai taïi theá

Taïi nôi quyû ñoàng troáng

Cöùu vôùt Thuû tröôûng giaû

Vieäc naøy coù khoù chi,

Nay Phaät ñaõ Nieát-baøn

Di phaùp giuùp nguy aùch

Giuùp con thoaùt khoå ñau

Ñaây môùi laø raát khoù.

Vì sao ngöôøi hoïa só

Kheùo leùo hôïp Thaùnh taâm

Veõ aûnh ñöa tay phaûi

Noùi leân söï an uûi

Ngöôøi sôï haõi thaáy Ngaøi

Coøn ñöôïc heát sôï haõi

Huoáng chi Phaät taïi theá

Söï cöùu giuùp roäng lôùn

Nay con gaëp khoå naïn

Töôïng Ngaøi cöùu giuùp con.

 CHÖÔNG 5 Ngöôøi ít muoán tuy coù cuûa caûi, taøi saûn nhöng taâm khoâng meâ ñaém vaãn ñöôïc goïi laø ít muoán. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät vò Öu-baø-taéc, Öu-baø-taéc naøy coù moät ngöôøi baïn thaân tin phaùp Baø- la-moân. Ngöôøi baïn thaân naøy tin phaùp Baø-la-moân maëc aùo xaáu, haønh khoå haïnh, nöôùng thaân baèng naêm nguoàn nhieät, thöôøng aên thöùc aên dôû, naèm treân phaån dô. Ngöôøi baïn lieàn goïi vò Öu-baø-taéc noùi: –Baïn haõy ñeán ñaây xem ngöôøi Baø-la-moân. Coù bao giôø baïn troâng thaáy ngöôøi naøo coù haïnh cao caû, töï laøm khoå thaân cho trong saïch, ít muoán bieát ñuû nhö ngöôøi naøy chaêng? Öu-baø-taéc ñaùp: –Thöù haïnh cao caû aáy chæ coù theå ñaùnh löøa baïn maø thoâi! Hai ngöôøi cuøng ñeán hoûi ngöôøi Baø-la-moân: –Nay oâng khoå haïnh ñeå mong caàu ñieàu gì? Vò Baø-la-moân ñaùp: –Nay toâi thöïc haønh khoå haïnh vì muoán ñöôïc laøm vua. Öu-baø-taéc noùi vôùi baïn: –Baây giôø ngöôøi naøy ñang caàu kho taøng chaâu baùu ôû theá gian, tha hoà gieát choùc, aên uoáng cao löông myõ vò, naøo cung nhaân, keû haàu ngöôøi haï, khoaùi laïc cuøng nöõ saéc vaø caùc loaïi aâm nhaïc ñeå töï vui chôi. Tuy laøm quan lôùn, tröôûng giaû coù nhieàu cuûa caûi baùu nhöng khoâng vöøa yù, môùi mong caàu taát caû chaâu baùu cuûa nhaân daân treân khaép maët ñaát. Ngöôøi nhö theá maø goïi laø ít muoán ö? Baïn chæ thaáy thaân hoï haønh khoå haïnh, roài cho laø ít muoán maø khoâng bieát raèng oâng coù söï mong caàu khoâng bieát nhaøm chaùn. Sao cho laø ít muoán ñöôïc? Öu-baø-taéc lieàn noùi keä: Ñieàu goïi laø ít muoán Chaúng phaûi côm, aùo xaáu Khoâng coù vaät thöôøng duøng Maø cho laø ít muoán. Ngöôøi naøy hieän taïi ñaây Taâm tham caàu khoâng chaùn Nhö soâng bieån bao la Sao goïi laø ít muoán?

Nay tu khoå haïnh naøy

Vì khaùt khao naêm duïc

Ngöôøi naøy thaät luoáng doái

Giaû hieän töôùng ít muoán

Vì tham neân töï khoå

Thaät chaúng phaûi ít muoán.

Noùi keä xong, Öu-baø-taéc laïi noùi:

–Nay ngöôøi naøy coù ñuû caùc thöù tham duïc, töùc giaän vaø si meâ, khoâng coù ñöôïc moät phaàn nhoû nhöõng coâng haïnh maø baäc Tieân thaùnh ñaõ thöïc haønh. Theá neân bieát raèng, ngöôøi ít muoán khoâng phaûi laø ôû choã khoâng coù nhieàu cuûa caûi vaät chaát. Vì sao maø bieát? Vì nhö vua

Taàn-baø-sa-la giaøu sang, coù nhieàu ñaát ñai, voi ngöïa vaø baûy baùu, vaãn goïi laø ít muoán. Vì sao? Vì tuy nhaø vua coù nhieàu taøi saûn quyù giaù, nhöng taâm khoâng tham ñaém, chæ öa thích ñaïo Thaùnh. Do ñoù, tuy vua giaøu sang, coù baûy baùu ñaày ngaäp, nhöng taâm khoâng mong caàu, neân goïi laø ít muoán. Ngöôøi tuy khoâng coù taøi saûn quyù giaù maø vaãn mong caàu khoâng chaùn thì khoâng ñöôïc goïi laø ít muoán bieát ñuû. Vò Öu-baø-taéc lieàn noùi keä:

Neáu ngöôøi khoâng côm aùo

Loõa hình nhö Ni-caøn

Laøm nhöõng vieäc khoå nhoïc

Cho ñoù laø khoå haïnh

Thì ngaï quyû suùc sinh

Ngöôøi ngheøo caùc suy naõo

Nhöõng gian nan nhö theá

Leõ ra goïi khoå haïnh.

Ngöôøi naøy cuõng nhö vaäy

Luoáng töï mình khoå nhoïc

Thaân tuy laøm haïnh khoå

Nhöng taâm laïi tham ñaém

Mong caàu khoâng nhaøm ñuû

Khoâng goïi laø ít muoán.

Tuy coù nhieàu cuûa caûi

Nhöng taâm khoâng ñaém nhieãm

Tu haønh vui Thaùnh ñaïo

Ñoù môùi goïi ít muoán.

Thí nhö caùc noâng phu

Gieo haït gioáng xuoáng ruoäng

Tham gaët ñöôïc nhieàu luùa

Khoâng goïi laø ít muoán.

Neáu thaân bò gheû lôû

Seõ caàn ñoà chöõa trò

YÙ mong caàu Thaùnh ñaïo

Ñoù goïi laø ít muoán.

Vì trò gheû lôû aáy

Caàn nhaän ít thuoác men

Taâm khoâng tham ñôøi sau

Ñoù thaät laø ít muoán.

Taâm yù khoâng dua nònh Cuõng khoâng caàu danh lôïi Tuy coù taøi saûn nhieàu Coù tieáng taêm, ñöùc thaät Ñuû nhöõng vieäc nhö theá Ñoù môùi thaät ít muoán.  CHÖÔNG 6 Tuy laø ngöôøi giöõ giôùi, nhöng taâm mong caàu sinh leân coõi trôøi, coõi ngöôøi ñeå thoï höôûng söï vui söôùng thì vaãn goïi laø phaù giôùi. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät vò Sa-moân vaø moät vò Baø-la-moân keát haï an cö trong khu röøng vaéng. Luùc aáy vò Sa-moân thöôøng qua laïi choã Baø-la-moân, laøm vieäc chung vôùi nhau, ôû chung trong truù xöù aáy nhöng khoâng quaù gaàn guõi hay xa caùch. Vì sao? Vì neáu gaàn guõi quaù sôï seõ sinh ra kieâu maïn, coøn neáu xa caùch quaù seõ bò oaùn gheùt. Vò Sa-moân noùi keä: Caém chieác gaäy giöõa tröa Ñöùng, naèm ñeàu khoâng boùng Caàm gaäy nghieâng moät beân Boùng aáy seõ ngaõ daøi, Ngöôøi kia cuõng nhö vaäy Neân khoâng thaân, khoâng sô Khieán daàn daàn thoâng hieåu Sau ñoù môùi noùi phaùp. “Vò Baø-la-moân naøy khoâng coù trí tueä, chaúng bieát keû ngu ngöôøi hieàn, neân cung phuïng oâng ta raát khoå. Vì theá, ta nay khoâng neân gaàn guõi quaù, cuõng khoâng neân xa caùch quaù. Vì sao? Vì phuïng söï ngöôøi ngu si ñaõ khoå, maø khoâng bieát phaûi cung phuïng caùch naøo cuõng goïi laø khoå.” Baèng nhöõng phöông tieän gaàn guõi vôùi nhau, daàn daàn qua laïi vaø chuyeän troø vôùi nhau, luùc aáy vò Sa-moân hoûi Baø-la-moân: –Vì sao oâng ñöa tay veà phía maët trôøi, naèm loõa hình treân tro buïi vaø aên coû? Ngaøy ñeâm khoâng naèm maø chæ ñöùng coù moät chaân? OÂng haønh khoå haïnh ñeå mong caàu ñieàu chi? Ngöôøi Baø-la-moân ñaùp: –Toâi mong ñöôïc laøm vua. Ít laâu sau ngöôøi Baø-la-moân bò beänh. OÂng ta ñeán hoûi thaày thuoác caùch chöõa trò. Thaáy thuoác baûo: –OÂng caàn phaûi aên thòt. Luùc ñoù ngöôøi Baø-la-moân noùi vôùi thaày Tyø-kheo: –Thaày coù theå ñeán nhaø ñaøn-vieät xin cho toâi moät ít thòt ñeå toâi trò beänh ñöôïc khoâng? Thaày Tyø-kheo nghó: “Baây giôø ñaõ ñuùng luùc ta phaûi giaùo hoùa ngöôøi naøy”. Thaày Tyø- kheo lieàn hoùa ra moät con deâ, ñem coät beân caïnh ngöôøi Baø-la-moân. OÂng ta hoûi thaày Tyø- kheo: –Thaày tìm thòt cho toâi giôø ñeå ôû ñaâu? Thaày Tyø-kheo ñaùp:

–Con deâ chính laø thòt.

Ngöôøi Baø-la-moân voâ cuøng töùc giaän noùi:

–Chaúng leõ toâi phaûi gieát con deâ ñeå aên thòt sao?

Thaày Tyø-kheo ñaùp baèng baøi keä:

Nay anh thöông con deâ

Vaãn coøn chöa muoán gieát

Neáu sau naøy laøm vua

Boø deâ vaø heo choù

Vòt gaø cuøng muoân thuù

Gieát haïi nhieàu voâ löôïng.

Anh ngöï treân toøa cao

Ñaàu beáp daâng thöùc aên

Neáu khi anh noåi giaän

Seõ sai ngöôøi cheùm ñaàu

Hoaëc sai chaët chaân tay

Coù khi sai moùc maét.

Nay anh thöông con deâ

Maø muoán gieát haïi nhieàu

Neáu thaät coù Töø taâm

Neân boû yù laøm vua.

Nhö ngöôøi saép bò gieát

Sôï khoå, uoáng nhieàu röôïu,

Röøng hoa nôû ñeïp töôi

Löûa maïnh seõ ñoát chaùy,

LaÏi nhö mang goâng vaøng

Tuy ñeïp nhöng buoäc raøng,

Ngoâi vua cuõng nhö vaäy

Thöôøng coù taâm sôï haõi

Ra oai ngöôøi theo haàu

Trang söùc baèng chaâu baùu

Khoâng thaáy hoïa veà sau.

Phaøm phu tham mong muoán

Ñaõ gaây caùc ñieàu aùc

Ñoïa laïc ba ñöôøng khoå

Nhö thieâu thaân tham löûa

Lao vaøo töï ñoát thaân.

Tuy coù vui naêm duïc

Tieáng taêm vang khaép nôi

Nhöng taâm thöôøng sôï haõi

Raát lo vaø raát khoå

Gioáng nhö baét raén ñoäc

Caàm ñuoác ngöôïc chieàu gioù

Khoâng buoâng, hoïa seõ ñeán

Cuõng nhö khoå saép cheát.

Luùc nhaø vua ñi daïo

Ñaàu ñoäi muõ chö Thieân

Chaâu baùu nhö chuoãi ngoïc

Phuïc söùc thaät trang nghieâm

Caùc xe quyù, ngöïa taøi

Vua ngoài daïo khaép nôi

Ngöôøi haàu caû traêm ngaøn

Oai theá raát huøng maïnh,

Hoaëc luùc coù quaân ñòch

Khoaùc aùo giaùp ñeïp ñeõ

Thaéng thì gieát haïi nhieàu

Thua thì maát thaân maïng.

Xoa höông thôm vaøo mình

Coøn quaàn aùo öôùp höông

AÊn caùc thöùc aên ngon

Traêm vò raát tuyeät vôøi

Caàn chi ñeàu tuøy yù

Khoâng traùi nghòch bao giôø

Ñi, ñöùng hoaëc ngoài, naèm

Cöû ñoäng ñeàu nghi sôï

Baïn thaân cuõng khoâng tin

Duø coù laø baïn thaân

Nhöng taâm thöôøng sôï seät

Thì sao goïi laø vui!

Nhö caù nuoát moài caâu

Nhö lieám maät dao beùn

Cuõng nhö löôùi giaêng ra

Thuù, caù tham muøi vò

Khoâng thaáy khoå sau ñoù,

Giaøu sang cuõng nhö vaäy

Roài chòu khoå ñòa nguïc.

Vaùch töôøng cuûa ñòa nguïc

Maët ñaát ñeàu löûa chaùy

Ngöôøi toäi ôû trong ñoù

Löûa tuoân töï ñoát thaân

Chòu khoå ñau voâ cuøng.

Anh phaûi töï suy nghó

Ñöôïc höôûng vui thì ít

Chòu caùc khoå thì nhieàu

Vì theá neân nhôù khoå

Chôù mong caàu giaøu sang.

Anh haõy boû taâm muoán

Chæ mong caàu giaûi thoaùt

Caùi khoå ñeàu döùt heát.

Ngöôøi Baø-la-moân nghe xong, laëng im khoâng ñaùp, sau ñoù chaép tay thöa:

–Baïch Toân giaû, ngaøi ñaõ kheùo duøng taøi huøng bieän laøm cho taâm toâi ñöôïc môû toû. Duø

ñöôïc laøm vua coõi trôøi Tam thaäp tam thieân, toâi cuõng khoâng ham thích nöõa.

OÂng lieàn noùi keä:

YÙ laønh phöông tieän kheùo

Vaø trí saùng quan saùt

Xoùa nguyeän taø cuûa toâi

Chæ baøy ñöôøng chaân chaùnh

Baïn laønh phaûi nhö vaäy

Ñöôïc theá gian ngôïi khen.

Thöôøng neân gaàn baïn naøy

Khoâng coù hoïa tranh loaïn

Kheùo daãn taâm yù toâi

Boû taø, veà neûo chaùnh

Chæ toâi vieäc thieän aùc

Giuùp ñaït ñöôïc giaûi thoaùt.

 CHÖÔNG 7

Laïi nöõa, ngöôøi theo con ñöôøng taø seõ bò caùc thöù khoå, coøn ngöôøi tu theo ñöôøng chaùnh thì tín taâm seõ theâm lôùn vaø ñöôïc ngôïi khen. Ngöôøi coù trí neân quaùn saùt söï taø chaùnh. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät ngöôøi tu moät khoå haïnh nhoû ôû beân caïnh ñöôøng ñi, neáu khi naøo coù ngöôøi thì oâng ta naèm treân gai nhoïn, coøn luùc khoâng coù ai, thì oâng ta naèm ôû choã khaùc. Coù ngöôøi thaáy vaäy beøn hoûi: –OÂng coù theå naèm nheï nhaøng treân gai nhoïn, caàn gì phaûi laên loän ñeå cho thaân theå bò thöông naëng nhö vaäy? Ngöôøi ñoù nghe xong voâ cuøng töùc giaän, nhaûy boå treân ñoáng gai nhoïn, laên loùc döõ doäi hôn tröôùc. Khi ñoù, coù moät vò Öu-baø-taéc ñöùng beân caïnh, ngöôøi khoå haïnh troâng thaáy laïi caøng laên loän treân ñoáng gai döõ doäi hôn. Öu-baø-taéc noùi vôùi oâng ta: –Tröôùc ñaây oâng chæ bò gai nhoû ñaâm, nay laïi duøng gai töùc giaän ñeå töï ñaâm mình. Veát gai tröôùc ñaây chæ gaây xaây xaùt, coøn veát gai tham töùc môùi bò ñaâm saâu. Ngöôøi naèm treân gai nhoïn chæ khoå moät ñôøi, coøn khoå vì gai tham töùc thì khoå ñeán voâ löôïng ñôøi. Bò gai ñaâm chaân, veát thöông naøy deã laønh, coøn veát gai tham töùc traûi qua voâ löôïng kieáp vaãn khoâng laønh. Theá neân haõy nhoå boû caùi gai saân ñoäc. Vò Öu-baø-taéc lieàn noùi keä: Baây giôø oâng neân nhoå Gai saâu ñoäc trong taâm Haõy duøng dao trí beùn Chaët ñöùt gai tham töùc. Ngöôøi naëng veà tham töùc Ñôøi ñôøi khoâng boû ñöôïc Ngöôøi ngu nhieàu taø kieán Khoâng bieát ñaïo Chaùnh chaân

Khoå thaân naèm treân gai

Laøm khoå muoán heát khoå

Ngöôøi thaáy naèm treân gai

Ai cuõng muoán traùnh xa.

Chæ oâng ñoái khoå naøy

OÂm giöõ khoâng buoâng boû

Ta thaáy vieäc nhö vaäy

Môùi bieát coù taø chaùnh.

Vì theá xin quay veà

Ñaáng Theá Toân möôøi löïc

Ñaïi bi cöùu caùc khoå

Môû baøy con ñöôøng chaùnh

Vöôït qua caùc neûo taø

Daãn ñeán taùm ñöôøng chaùnh

Boïn ngoaïi ñaïo taø kieán

Bò khoå sôû phænh löøa

Raát tin vaøo caùc khoå

Troâi laên ñeán voâ cuøng

Nhöõng ngöôøi coù trí tueä

Thaáy theá taêng loøng tin.

Ngoaïi ñaïo raát ngu si

Khoå heát ñöôïc giaûi thoaùt.

Ñaáng Xuaát Theá ñaõ daïy

Caùc vaät ñeàu ñaày ñuû

Ñöôïc tu taùm ñöôøng chaùnh

Nhôø tu neân giaûi thoaùt

Vì theá neân phaûi bieát

An laïc ñöôïc giaûi thoaùt

Chaúng phaûi nhö ngoaïi ñaïo

Chòu khoå ñöôïc Nieát-baøn.

Nöông taâm maø gaây ra

Caùc nghieäp thieän vaø aùc

OÂng phaûi haøng phuïc taâm

Sao laïi laøm khoå thaân?

Thaân laø caùc keát söû

Tu sai caùc thöù khoå

Laø ngöôøi tu ñaïo khoå

Ñöôøng ñòa nguïc saün chôø.

Trong choán ñòa nguïc aáy

Cheùm, chaët cuøng phaån dô

Höøng höïc thieâu ñoát hoï

Chòu ñuû bao ñau ñôùn

Tuy hoï chòu caùc khoå

Vaãn khoâng goïi khoå haïnh.

Ngöôøi trí döùt ba nghieäp

Caáu ueá ñeàu xaû boû

Phaät Thích-ca chæ daïy

Daïy taát caû moïi ngöôøi

Neân caàu cam loä trôøi

Laïi giaûng noùi chæ quaùn

Laïi trang söùc trí tueä

Ñoù goïi chaân khoå haïnh,

Caàn gì luoáng nhoïc thaân

Gaây caùc khoå voâ ích

Khoå naøy raát daøi laâu

Roäng saâu khoâng bôø meù.

Nhö coù ñöùa con aùc

Khoâng ñöôïc noù nuoâi naáng

Chæ gaây ra toäi aùc

Do ñoù chòu caùc khoå.

Luùc aáy ngoaïi ñaïo kia

Beøn noùi nhö theá naøy:

Caùc Tieân tu khoå haïnh

Cuõng ñöôïc sinh coõi trôøi.

Öu-baø-taéc noùi keä

Traû lôøi ngoaïi ñaïo kia:

Caùc Tieân sinh coõi trôøi

Chaúng phaûi nhôø naèm gai

Do thí, giôùi, noùi thaät

Maø ñöôïc sinh coõi trôøi.

OÂng tuy soáng khoå haïnh

Chaúng ñöôïc lôïi ích gì

Cuõng nhö ngöôøi noâng phu

Muøa xuaân khoâng gieo gioáng

Ñeán thu chaúng coù haït

Ñeå maø ñöôïc thu hoaïch.

Caùc oâng cuõng nhö vaäy

Khoâng gieo haït gioáng laønh

Chæ tu caùc haïnh khoå

Cuoái cuøng chaúng ñöôïc gì.

Heã ngöôøi muoán tu ñaïo

Phaûi nuoâi döôõng thaân naøy

Duøng thöùc aên uoáng ngon

Nuoâi thaân maïng ñaày ñuû

Khí löïc coù sung maõn

Môùi tu Giôùi, Ñònh, Tueä.

Nhòn aên chòu ñoùi khaùt

Thaân taâm ñeàu lo buoàn

Taâm khoâng theå chuyeân chuù

Laøm sao ñaït Thaùnh quaû?

Tuy aên thöùc aên ngon

Taâm chaúng ñaém vò ngon

Chæ giöõ giôùi, noùi thaät

Boá thí, Nhaãn nhuïc, Ñònh

Ñoù laø nhöõng haït gioáng

Seõ ñöôïc quaû baùo laønh.

Thaân tuy chòu ñoùi khaùt

Maø taâm mong vò ngon

Nhaân laønh coøn khoâng coù

Huoáng gì gaët quaû ngon.

Neáu coù taâm taøn haïi

Khieán ngöôøi khaùc sôï haõi

Neáu döùt taâm taøn haïi

Cho ngöôøi söï khoâng sôï

Ñoù goïi laø haønh phaùp.

Neáu coøn taâm taøn haïi

Goïi laø khoâng ñuùng phaùp.

Caùc moùn ngon ñaày ñuû

Khoâng coù yù haïi ngöôøi

Vì khoâng yù haïi ngöôøi

Neân khoâng toån haïi hoï.

Neáu khôûi taâm Ñaïi töø

Seõ ñöôïc quaû laønh lôùn

OÂng tuy töï nhòn aên

Ñoùi khaùt phaûi meâ meät

Cuõng chaúng ích lôïi gì.

Ngoaïi ñaïo noùi theá naøy:

Neáu anh khôûi töø taâm

Chöa haún ñaõ lôïi ích

Vaø ñöôïc quaû baùo lôùn

Nhòn ñoùi maø nguû nghæ

Vieäc aáy cuõng nhö vaäy

Tuy khoâng ích cho kia

Cuõng ñöôïc quaû baùo laønh.

Öu-baø-taéc ñaùp raèng:

Töø taâm tröø saân haïi

Nhôø döùt tröø saân haïi

Neân ñöôïc quaû baùo laønh.

OÂng haønh phaùp khoå haïnh

Söï töùc giaän theâm lôùn

Lieàn sinh thaân mieäng aùc

Laøm sao ñöôïc quaû laønh?

Taâm töø khoâng nhö theá

Neáu khi khôûi taâm Töø

Thì döùt ñöôïc saân haïi

Vì khoâng coù saân haïi

Neân sinh thaân, mieäng laønh.

Voâ ích haønh khoå haïnh

Laøm sao gioáng töø, thieän?

Thí nhö sö töû roáng

Caùc thuù chaúng daùm gaàn

Nhö Lai voâ ngaïi bieän

Vieäc aáy cuõng nhö vaäy,

Taát caû caùc ngoaïi ñaïo

Khoâng daùm choáng ñoái laïi

Noùi phaùp deïp ngoaïi ñaïo

Laëng im khoâng ñoái ñaùp.

 CHÖÔNG 8 Nghieäp thaân, mieäng khoâng ñöôïc töï taïi chính laø do nôi yù. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät vò Tyø-kheo-ni ñeán nöôùc Xa-giaø-la. Trong nöôùc ñoù coù moät vò Baø- la-moân nöôùng thaân treân löûa, moà hoâi töø traùn, töø ngöïc, töø naùch chaûy xuoáng roøng roøng, coå hoïng khoâ khoác, mieäng löôõi ñeàu söng doäp, khoâng coøn moät gioït nöôùc daõi. Boán phía oâng ta ñeàu ñoát löûa gioáng nhö naáu vaøng, cuõng nhö toùc vaøng, chaùy leân ñoû röïc. Maët trôøi muøa haï raát noùng chieáu thaúng vaøo thaân oâng ta, laên qua trôû laïi cuõng khoâng coù choã traùnh. Thaân theå oâng ta chaùy ñoû nhö chieác baùnh treân chaûo. Ngöôøi Baø-la-moân naøy thöôøng maëc aùo vaûi thoâ, nöôùng thaân baèng naêm nguoàn nhieät. Do ñoù maø ngöôøi ñöông thôøi goïi oâng laø “Luõ haït chích” (ngöôøi maëc aùo vaûi thoâ, nöôùng thaân treân löûa). Vò Tyø-kheo-ni thaáy vieäc aáy beøn baûo vò Baø-la-moân: –Caùi neân ñoát thì oâng khoâng ñoát. Coøn caùi khoâng neân ñoát thì oâng laïi ñoát. Ngöôøi Baø-la-moân nghe noùi voâ cuøng töùc giaän ñaùp: –Naøy coâ naøng troïc ñaàu xaáu xí kia, caùi gì neân ñoát? Vò Tyø-kheo-ni noùi: –OÂng muoán bieát caùi gì neân ñoát phaûi khoâng? Ñoù laø oâng chæ caàn ñoát taâm töùc giaän cuûa oâng. Neáu ñoát ñöôïc taâm aáy thì ñoù goïi laø ñoát ñuùng ñaén. Nhö chieác xe traâu keùo, neáu xe khoâng ñi thì caàn phaûi thuùc traâu chöù khoâng caàn ñaùnh xe. Thaân naøy cuõng nhö chieác xe vaø taâm cuõng gioáng nhö traâu kia. Do nghóa naøy cho neân oâng chæ caàn ñoát taâm maø thoâi, sao laïi ñoát thaân? Laïi nöõa, thaân nhö röøng caây, nhö töôøng vaùch, noù voâ tri, duø coù ñoát thieâu noù cuõng chaúng ích lôïi gì. Vò Tyø-kheo-ni lieàn noùi keä: Taâm nhö chuû thaønh Chuû thaønh töùc giaän Môùi muoán tìm thaønh Chaúng ích lôïi gì! Ví nhö sö töû Coù ngöôøi kia duøng Cung teân, ngoùi ñaù

Ñaùnh, baén sö töû

Thì sö töû kia

Röôït caén ngöôøi ñoù,

Khoâng nhö choù ngu

Coù ngöôøi neùm ñaù

Choù röôït ngoùi ñaù

Chöù khoâng caén ngöôøi.

Noùi veà sö töû

Duï cho ngöôøi trí

Bieát tìm caùi goác

Maø döùt phieàn naõo,

Coøn choù ngu si

Duï cho ngoaïi ñaïo

Naêm nguoàn ñoát thaân

Khoâng bieát goác taâm.

Baø-la-moân hoûi:

Sao goïi ñoát taâm?

Tyø-kheo-ni ñaùp:

Trí tueä Töù ñeá

Nhö boán ñoáng löûa

Tu ñaïo nhö trôøi

Phaøm ngöôøi trí tueä

Vôùi löûa Töù ñeá

Maët trôøi tu ñaïo

Duøng naêm phaùp naøy

Ñeå ñoát taâm kia.

Vì caùi thaân naøy

Khoâng ñöôïc töï do

Sao laøm khoå thaân?

Neáu muoán laøm khoå

Haõy laøm khoå taâm

Vì taâm laø goác

Laøm khoå thaân kia.

Ñi ñöùng ngoài naèm

Chaúng phaûi thaân laøm

Chæ vì taâm khieán

Chaúng phaûi do thaân,

Loãi taïi nôi taâm

Sao laøm khoå thaân?

Neáu taâm lìa thaân

Thaân nhö goã, ñaù

Theá neân ngöôøi trí

Neân traùch taâm mình

Khoâng laøm khoå thaân.

OÂng ñoát thaân naøy

Baèng naêm nguoàn nhieät

Cho laø khoå haïnh

Nhôø ñoù ñaéc ñaïo

Thì ngöôøi ñòa nguïc

Chòu khoå voâ löôïng

Caùc thöù ñau ñôùn

Cuõng ñaéc ñaïo sao?

Baø-la-moân noùi:

Vieäc khoå haïnh naøy

Laø phaùt taâm laøm

Ñöôïc goïi tu ñaïo.

Chuùng sinh ñòa nguïc

Bò eùp chòu khoå

Cho neân khoâng ñöôïc

Noùi laø tu ñaïo.

Tyø-kheo-ni noùi:

Neáu töï phaùt taâm

Maø ñöôïc phöôùc thì

Ñöùa beù chuïp löûa

Cuõng ñöôïc phöôùc sao?

Nhöng thaät khoâng ñöôïc

Töø ñoù suy ra

Vieäc laøm cuûa oâng

Naêm nguoàn ñoát thaân

Cuõng khoâng coù phöôùc.

Baø-la-moân noùi:

Beù con, treû nít

Chöa hieåu bieát gì

Cho neân khoâng phöôùc,

Coøn toâi coù trí

Tu khoå haïnh naøy

Naêm nguoàn ñoát thaân

Cho neân coù phöôùc.

Tyø-kheo-ni noùi:

Neáu cho coù trí

Tu caùc khoå haïnh

Maø coù phöôùc thì

Ngöôøi tìm chaân chaâu

Gai ñaâm chaûy maùu

Môùi laáy ñöôïc chaâu

Cuõng coù phöôùc sao?

Baø-la-moân noùi:

Vì coù taâm tham

Tuy bò chaûy maùu

Cuõng khoâng coù phöôùc.

Tyø-kheo-ni noùi:

OÂng tu khoå haïnh

Tham vui coõi trôøi

Cuõng khoâng coù phöôùc

Neáu vì tham caàu

Thì khoâng quaû baùo

Nhö ngöôøi ñi saên

Khoâng ñöôïc quaû baùo.

Nhö ngöôøi baét caù

Khoâng ñöôïc phöôùc quaû,

Nay oâng thöïc haønh

Haïnh khoå haïnh naøy

Cuõng seõ chaúng ñöôïc

Caùi vui voõi trôøi.

Nay vì sao oâng

Thaân taâm laên loän

Muoán haønh khoå haïnh

Ñeå höôûng vui trôøi ?

Trong phaùp Phaät ta

Khoâng coù loaïi phaùp

Naêm nguoàn ñoát thaân

Haønh phaùp khoå haïnh

Ñeå ñöôïc vui trôøi,

Muoán ñöôïc vui trôøi

Phaûi tu noùi thaät

Caùc coâng ñöùc laønh

Tuy taâm tham, sôï

Ñöôïc sinh trôøi vui.

Ví nhö uoáng thuoác

Duø tham hay sôï

Ñaõ uoáng thuoác roài

Ñeàu coù coâng hieäu,

Neáu noùi lôøi thaät

Caùc coâng ñöùc laønh

Duø tham hay sôï

AÉt ñöôïc vui trôøi.

Thôøi Baø-la-moân

Caïn lôøi heát yù

Khoâng theå traû lôøi

Neân ñöùng im laëng.

Ngöôøi ñöùng xung quanh

Ñoái vôùi phaùp Phaät

Sinh tin, thanh tònh

Raát meán chaùnh phaùp

Noùi vôùi nhau raèng:

Laønh thay! Phaùp Phaät

Coù trí löïc lôùn

Saâu xa khoù löôøng

Trí cuûa ngoaïi ñaïo

Thaät raát caïn côït.

Ví nhö löûa höøng

Neáu taùp vaøo ngöôøi

Thì ai cuõng sôï,

Ngoïn löûa Phaät phaùp

Cuõng laïi nhö vaäy

Chaïm Baø-la-moân

Khieán y sôï haõi.

Hoâm nay chuùng ta

Ñöôïc nghe phaùp Phaät

Luaän nghóa toái thaéng

Ñeàu neân quy ngöôõng

Coõi Nieát-baøn Phaät

Cung kính leã baùi

Nam-moâ Theá Toân.

AÂm thanh eâm dòu

Giaûng noùi chaùnh phaùp

Ngöôøi nöõ trí caïn

Uoáng cam loä Phaät

ÔÛ tröôùc ñaïi chuùng

Noùi phaùp khoâng sôï.

Ñoái vôùi lôøi Phaät

Ai khoâng cung kính

Nhö Tyø-kheo-ni

Trí tueä noâng caïn

Vaãn dieät keát söû.

Lôøi Ñaáng Maâu-ni

Nhaát ñònh khieán cho

Baø-la-moân naøy

Khoâng theå ñaùp laïi

Phaûi ñöùng laëng im.

CHÖÔNG 9

Duïc nhö mieáng thòt, baày chim tranh nhau xaâu xeù. Ngöôøi coù trí bieát roõ moái hoïa veà tieàn taøi, cuûa caûi neân khoâng tham ñaém. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, taïi nöôùc Tu-baø-ña coù moät thaày Tyø-kheo thaáy choã böùc töôøng ñaõ ñoå naùt coù kho taøng, trong ñoù coù moät caùi chum ñoàng lôùn, trong chum coù nhieàu tieàn vaøng. Thaày Tyø-

kheo daãn moät Öu-baø-taéc ngheøo ñeán chæ choã vaøng aáy vaø baûo:

–OÂng haõy giöõ laáy soá taøi saûn quyù baùu naøy ñeå laøm cuûa sinh soáng.

Vò Öu-baø-taéc hoûi thaày Tyø-kheo:

–Thaày thaáy kho baùu naøy luùc naøo?

Vò Tyø-kheo ñaùp:

–Toâi môùi thaáy hoâm nay.

Vò Öu-baø-taéc noùi:

–Chaúng phaûi hoâm nay con môùi thaáy kho baùu maø con ñaõ thaáy töø laâu laém roài, nhöng con khoâng duøng. Xin thaày haõy nghe, con seõ noùi roõ söï thaät veà tai hoïa cuûa nhöõng ñoà quyù baùu naøy. Neáu ai giöõ noù, nhaø vua nghe ñöôïc, ngöôøi ñoù coù theå seõ bò xöû töû, löu ñaøy hay giam caàm… nhöõng noãi khoå nhö theá khoâng theå keå heát.

OÂng lieàn noùi keä:

Toâi thaáy cuûa baùu naøy

Ñaõ nhieàu naêm troâi qua

Cuûa baùu naøy ñoäc haïi

Coøn hôn caû raén ñoäc

Vì theá ñoái vôùi noù

Toâi khoâng coù taâm tham

Xem noù nhö raén ñoäc

Khoâng töôûng laø cuûa quyù.

Bò giam caàm löu ñaøy

Hoaëc coù khi phaûi cheát

Taát caû caùc tai haïi

Ñeàu töø baùu naøy ra

Gaây ra caùc thöù khoå

Bò haïi, raát ñaùng sôï

Theá neân ñoái kho baùu

Toâi khoâng daùm tham gaàn.

Chuùng sinh ñaém vaät baùu

Cho ñoù laø quyù giaù

Baùu laø vaät nguy haïi

Laàm töôûng laø an vui

Coù nhöõng loãi nhö theá

Sao cho laø quyù baùu?

Thaân dô baån nhö theá

Thích giöõ gìn thaân maïng

Roài ñaây seõ hoaïi dieät

Duøng traân baûo laøm gì

Nhö boû cuûi vaøo löûa

Khoâng khi naøo nhaøm ñuû.

Taâm ngöôøi cuõng nhö vaäy

Mong caàu khoâng nhaøm ñuû

Neáu thaày thöông xoùt con

Daïy con phaùp ít muoán

Vì sao laïi chæ choã

Kho baùu cho con thaáy? Heã ít muoán bieát ñuû Thì sinh lôïi laïc lôùn Neáu ngöôøi nhieàu tham duïc Caùc caên thöôøng taùn loaïn Tham caàu khoâng nhaøm ñuû Hy voïng theâm khoå naõo, Nhöng ngöôøi ña duïc naøy Thöôøng sinh tö töôûng duïc Tham lôïi khoâng cuøng cöïc Nhö mieäng caù Ma-kieät. Chính ngöôøi ít muoán kia Khoâng coù khoå tham caàu Taâm thöôøng hoan hyû luoân Vui veû nhö ngaøy hoäi. Khi Öu-baø-taéc ca ngôïi phaùp ít muoán bieát ñuû, Tyø-kheo kia sinh taâm ít coù, khen ngôïi: –Laønh thay! Laønh thay! Ñuùng laø baäc Tröôïng phu. Tuy thaân khoâng maëc phaùp phuïc maø taâm ñaõ xuaát gia, thuaän theo lôøi Phaät, bieát phaùp ít muoán, ít muoán laø phaùp maø chö Phaät ñeàu khen ngôïi. Thaày Tyø-kheo noùi: –Nhöõng lôøi oâng ñaõ noùi, toùm laïi, laø nhöõng lôøi quôû traùch raát saâu saéc, laøm cho toâi voâ cuøng hoái loãi. OÂng hieän ñang soáng taïi gia cuøng vôï con, quyeán thuoäc vaø toâi tôù, ñuùng ra phaûi tham caàu ñeå phaùt trieån taøi saûn, vaäy maø oâng laïi nghe lôøi Phaät daïy, khen ngôïi haïnh ít muoán. Duø cho ngöôøi coù löôõi baèng saét cuõng khoâng theå cheâ bai haïnh ít muoán bieát ñuû. Giôø ñaây, toâi tuy xuaát gia, thaân maëc phaùp phuïc, töôùng ñoàng vôùi Sa-moân, nhöng thaät khoâng bieát phaùp Sa-moân môùi xuùi giuïc oâng nhöõng vieäc ña duïc, khoâng bieát khen ngôïi phaùp ít muoán maø Ñaáng Phaùp Vöông khen ngôïi, trong khi phaùp ít muoán laø nguoàn goác cuûa caùc ñieàu thieän, nhö trong kinh Phaät cuõng daïy ít muoán laø goác cuûa Sa-moân. Xöa kia, Ñöùc Nhö Lai ñi khaát thöïc, neáu coù thöùc aên dö, Ngaøi ban cho caùc thaày Tyø-kheo, hoaëc boû xuoáng soâng cho caùc loaøi vaät aên. Baáy giôø, coù hai thaày Tyø-kheo ñi khaát thöïc bò thieáu thöùc aên neân troâng coù veû ñoùi laém. Hoï töø beân ngoaøi ñi vaøo, Ñöùc Phaät troâng thaáy, Ngaøi beøn hoûi: “Hieän Ta coøn thöùc aên, caùc thaày coù duøng khoâng?” Moät thaày noùi: “Ñöùc Nhö Lai Theá Toân noùi haïnh ít muoán coù coâng ñöùc lôùn. Nay taïi sao ta laïi vì tham thöùc aên naøy maø aên ö?”. Thaày Tyø-kheo thöù hai laïi noùi: “Raát khoù ñöôïc gaëp thöùc aên dö cuûa Ñöùc Nhö Lai Theá Toân. Caùc Phaïm thieân, Ñeá Thích, Thieân vöông ñeàu cung kính ñoäi treân ñaàu thöùc aên dö aáy. Baáy giôø, neáu ta aên seõ ñöôïc lôïi ích, söùc khoûe an vui, noùi naêng löu loaùt. Bôûi vì thöùc aên naøy raát khoù ñöôïc gaëp, sao ta laïi khoâng aên?” Khi aáy Ñöùc Theá Toân ngôïi khen thaày Tyø-kheo khoâng aên: “Laønh thay! Vò Tyø-kheo tu theo lôøi Phaät daïy, thöïc haønh phaùp ít muoán. Coøn thaày Tyø-kheo thöù hai naøy tuy nghe theo lôøi Phaät môøi, aên thöùc aên dö cuûa Phaät nhöng khoâng ñöôïc khen ngôïi. Vì theá neân bieát raèng phaùp ít muoán laø ñieàu caên baûn maø Ñöùc Phaät ñaõ aán khaû vaø raên daïy.” Ngaøi lieàn noùi keä: Ngöôøi muoán ñöôïc phaùp lôïi Phaûi thöïc haønh phaùp ít muoán Phaùp ít muoán nhö theá

Chính laø chuoãi anh laïc

Trang nghieâm cuûa baäc Thaùnh.

Ñôøi naøy buoâng gaùnh naëng

Khoâng lo, ñöôïc vui söôùng

Chính laø cöûa ñaàu tieân

Ñeå vaøo nhaø Nieát-baøn.

Ngaên chaän caùc ma quaân

Phoøng hoä, chaén caùc neûo

Thoaùt ra caûnh giôùi ma

Ñöôïc quyeàn löïc voâ thöôïng

Giöõ giôùi nhö bieån lôùn

Ít muoán nhö soùng bieån

Thöôøng vì caùc coâng ñöùc

Laøm caùi duø che kín

Keû meät vì tham caàu

Ñöôïc an nghæ trong aáy.

Gaàn guõi ngöôøi ít muoán

Cuõng gioáng nhö söõa boø

Laïc, toâ vaø ñeà hoà

Ñöôïc laáy ra töø ñaáy,

Ít muoán cuõng nhö vaäy

Sinh ra caùc coâng ñöùc

Ngöôøi dang tay boá thí

Tay aáy laø ñeïp hôn

Ngöôøi nhaän ruït tay laïi

Ñeïp hôn laïi hôn kia.

Neáu ngöôøi noùi boá thí

Giaù lôøi aáy khoù löôøng

Ngöôøi nhaän noùi: toâi ñuû

Khoù löôøng laïi hôn kia.

Neáu muoán ñöôïc phaùp naøy

Neân gaàn ngöôøi ít muoán.

Theá Toân noùi ít muoán

Töùc laø phaùp Thaùnh chuûng

Ít muoán khoâng taøi vaät

Giôùi, vaên, tueä theâm lôùn.

Phaùp ít muoán nhö theá

Phaùp thöïc cuûa xuaát gia

Tuy raèng coù khaùt aùi

Nhöng khoâng theå laøm naõo

Vöøa an vui kieáp sau

Hieän taïi cuõng an oån.

CHÖÔNG 10

Ngöôøi bieát ñuû tuy ngheøo maø giaøu, ngöôøi khoâng bieát ñuû tuy giaøu maø ngheøo. Neáu

Thaùnh trí ñaày ñuû thì ñoù laø raát giaøu.

Toâi töøng nghe:

Thuôû xöa, coù moät vò Öu-baø-taéc bò ngöôøi cheâ traùch laø ngheøo maït reäp. Nhöng vò Öubaø-taéc naøy öa thích phaùp bieát ñuû maø Phaät khen ngôïi, lieàn thuaän theo phaùp töôùng maø noùi

keä:

Khoâng beänh, ñöôïc lôïi nhaát

Bieát ñuû giaøu baäc nhaát

Baïn laønh thaân thích nhaát

Nieát-baøn an vui nhaát.

Öu-baø-taéc noùi keä xong beøn baûo ngöôøi kia:

–Nhö Ñöùc Phaät daïy bieát ñuû thì giaøu, taïi sao oâng noùi toâi laø ngöôøi ngheøo naøn?

OÂng ta laïi noùi keä:

Tuy coù caùc cuûa baùu

Vaät thöôøng duøng doài daøo

Maø khoâng tin Tam baûo

Cuõng goïi raát ngheøo naøn.

Tuy chaúng coù cuûa baùu

Vaø caùc vaät thöôøng duøng

Nhöng kính tin Tam baûo

Cuõng goïi laø giaøu nhaát.

Nay ta kính Tam baûo

Ñöùc tin laø cuûa baùu

Ngöôøi vì duyeân côù gì

Baûo ta laø keû ngheøo?

Ñeá Thích, Tyø-sa-moân

Tuy nhieàu caùc vaät baùu

Nhöng khi hoï boá thí

Khoâng theå xaû taát caû.

Taâm ta thích bieát ñuû

Ñoái caùc vaät quyù baùu

Khoâng coù taâm tham ñaém

Taát caû ñeàu xaû ñöôïc.

Kho taøng ngöôøi giaøu sang

Coù nhieàu caùc chaâu baùu

Nöôùc, löûa vaø troäm cöôùp

Ñeàu coù theå xaâm ñoaït,

Khi ngöôøi ñoù maát cuûa

Thì raát laø khoå naõo

Thaày thuoác vaø thuoác hay

Khoâng theå trò khoå kia.

Ta laáy tín laøm baùu

Khoâng ai chieám ñoaït ñöôïc

Taâm yù thöôøng an vui

Khoâng lo buoàn khoå naõo.

Noùi keä xong, Öu-baø-taéc laïi noùi: –Theá neân bieát raèng: tuy coù kho taøng, voi ngöïa, baûy baùu, caùc vaät duøng maø khoâng bieát ñuû thì cuõng goïi laø ngheøo. Cho neân Phaät daïy: Ngöôøi bieát ñuû giaøu coù nhaát. Moïi ngöôøi nghe xong ñeàu khen ngôïïi: –Laønh thay! Ñuùng laø nhöõng lôøi daïy chaân chaùnh, coù ñaïi trí tueä, laø ñaáng ñaïi tröôïng phu. Moïi ngöôøi noùi vôùi nhau: –Töø nay veà sau ai tuy khoâng coù taøi saûn, vaät baùu nhöng coù tín taâm, chuùng ta goïi ñoù laø ngöôøi giaøu coù. Khoå nhoïc ñeå thu goùp tieàn cuûa, ñeàu cho laø vui, vì muoán cung caáp cho gia ñình, quyeán thuoäc, giuùp hoï khoâng thieáu thoán. Nhöõng nieàm vui nhö theá chính laø thaân vui trong hieän taïi. Cuûa baùu tín taâm seõ keùo daøi trong nhieàu ñôøi laø taøi saûn quyù baùu tha hoà duøng ôû coõi trôøi, coõi ngöôøi. Theá neân bieát raèng loøng tin laø taøi saûn vaät baùu baäc nhaát. Vôùi taøi saûn tín taâm naøy seõ ñöôïc thoï höôûng söï vui söôùng trong khi coøn sinh töû, khoâng coù caùc khoå naõo. Vaøng baïc, chaâu baùu coù theå sinh ra tai hoïa, ngaøy ñeâm lo sôï ngöôøi khaùc cöôùp laáy vaø coù taùm ñieàu nguy haïi. Vì tham ñaém cho neân chòu khoå nhieàu ñôøi. Nhôø coù tín taâm cho neân ñaït ñöôïc giôùi taøi, thí taøi, ñònh taøi, tueä taøi. Coøn neáu khoâng coù tín taâm laøm sao coù ñöôïc nhöõng taøi saûn nhö vaäy. Vì theá neân taøi saûn tín taâm laø baäc nhaát. Ta coù thöù taøi saûn naøy cho neân ñoái vôùi moïi ngöôøi, ta töï cho laø raát giaøu coù. Thuôû xöa, ta ñaõ tích luõy nhieàu nghieäp laønh, do ñoù nhöõng ñieàu maø ngaøy nay ta ñaït ñöôïc laø nhôø vaøo tín taâm, bieát ñuû. Hoï lieàn noùi keä: Nhôø coù ñöôïc tín taâm Neân khoâng gaây ñieàu aùc Taát caû caùc coâng ñöùc Do loøng tin laøm ra Tín nhö soâng, muõi teân Vuùt cuoän ñi raát nhanh Thöôøng laøm cho taâm yù Mau thöïc haønh phaùp laønh Ai coù nhieàu cuûa baùu Maø hôn ngöôøi giaøu tín Tuy coù nhieàu cuûa baùu Maát ñi seõ ngheøo naøn Khi ngöôøi ñoù cheát ñi Boû cuûa ñi moät mình Khoâng theo ñeán ñôøi sau, Taøi saûn tín khoâng maát Luoân nhö boùng theo hình Nhieàu kieáp höôûng vui söôùng. Ngöôøi ñôøi chöùa cuûa baùu Hay sinh taâm tham duïc Taøi saûn tín khoâng vaäy Ai thaáy cuõng vui möøng. Ñoái vôùi caùc cuûa baùu Cuûa baùu tín treân heát Trình baøy roõ nghóa naøy

Ñaáng Maâu-ni ñaõ noùi.

Theá neân ta chaúng ngheøo

Cuûa baùu tin laø hôn

Chæ tín laø cuûa baùu

Ngoaøi ra khoâng goïi taøi.

Boá thí vôùi tín taâm

Taøi vaät ñöôïc theâm nhieàu

Boá thí khoâng tín taâm

Quaû baùo chaúng laø bao.

← Văn bản trướcT015 BD VI 201-Q15 Đại Trang Nghiêm Kinh LuậnVăn bản tiếp →T015 BD VI 201-Q3 Đại Trang Nghiêm Kinh Luận
☰ Mục lục Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF