📜 Giảng Sư
Kho kinh › Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)

T016 BD VII 203-Q3-29 Bài Kệ của Long Vương-Tạp Bảo Tạng

Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo) · 14,080 ký tự · ~13 phút đọc
🏠 📜

29- CHUYEÄN BAØI KEÄ CUÛA LONG VÖÔNG Ñöùc Phaät ôû thaønh Xaù-veä, Ñeà-baø-ñaït-ña ñi ñeán duøng lôøi aùc ñoäc ñeå chöûi maéng Ngaøi. Toân giaû A-nan nghe xong heát söùc töùc giaän, ñuoåi Ñeà-baø-ñaït-ña ra ngoaøi, noùi: –Neáu ngöôi coøn trôû laïi ñaây nöõa, ta seõ laøm cho ngöôi bò khoå naõo lôùn. Caùc Tyø-kheo thaáy vaäy, lieàn baïch Ñöùc Phaät: –Hy höõu thay! Baïch Theá Toân, Nhö Lai thöôøng sinh loøng töø maãn ñoái vôùi Ñeà-baø-ñaït- ña, nhöng Ñeà-baø-ñaït-ña laïi ñoái vôùi Ñöùc Nhö Lai thöôøng oâm loøng aùc ñoäc. Vì vaäy, Toân giaû A-nan töùc giaän ñuoåi Ñeà-baø-ñaït-ña ra ngoaøi. Ñöùc Phaät daïy: –Ñaâu coù phaûi chæ ngaøy hoâm nay thoâi, nhöng ôû trong thôøi quaù khöù cuõng ñaõ xaûy ra nhö vaäy. Ngaøy xöa, ôû nöôùc Ca-thi, luùc aáy coù hai anh em cuûa Long vöông, moät ngöôøi teân laø Ñaïi Ñaït, coøn ngöôøi kia thì teân laø Öu-baø Ñaïi Ñaït. Hoï thöôøng ñoå nhöõng traän möa ngoït ngaøo laøm cho caây coû xöù aáy töôi toát, nguõ coác doài daøo. Loaøi suùc sinh uoáng ñöôïc nöôùc aáy ñeàu ñöôïc maäp maïnh, traâu deâ sinh soâi naûy nôû. Baáy giôø vò vua cuûa nöôùc aáy gieát nhieàu traâu, deâ ñi ñeán choã roàng ôû ñeå teá cho roàng. Luùc aáy roàng lieàn hieän thaân noùi vôùi vua: –Ta voán khoâng aên thòt, caàn gì phaûi saùt sinh maø cuùng cho ta? Roàng noùi nhö vaäy ñeán maáy laàn maø nhaø vua vaãn khoâng nghe. Anh em roàng lieàn daãn nhau ñi khoûi xöù naøy, ñeán moät vuøng cuûa moät con roàng nhoû teân laø Thuaàn Ñoä Tyø. Con roàng Thuaàn Ñoä Tyø ngaøy ñeâm töùc giaän, duøng nhöõng lôøi aùc ñoäc maéng chöûi. Khi aáy Ñaïi Ñaït noùi: –Ngöôi ñöøng neân saân haän. Chuùng ta seõ ñi xa. Nhöng Öu-baø Ñaïi Ñaït heát söùc töùc giaän, noùi: –Naøy con roàng nhoû, maøy thöôøng aên eånh öông. Neáu ta phun hôi ra thoåi quyeán thuoác cuûa maøy, thì taát caû seõ bò tieâu dieät. Ñaïi Ñaït noùi vôùi em: –Ñöøng neân saân haän. Nay chuùng ta haõy trôû veà choã cuõ vì vua nöôùc Ca-thi khaùt ngöôõng chuùng ta. Vua nöôùc Ca-thi noùi nhö vaày: “Neáu hai vò roàng trôû laïi, tuøy yù thích ta seõ daâng cho caùc vò, chöù ta khoâng coù saùt sinh nöõa.” Long vöông nghe lôøi aáy lieàn trôû laïi choã cuõ. Baáy giôø Ñaïi Ñaït noùi baøi keä naøy: Taát caû hoøa hôïp laéng loøng nghe Chaân thieän, thanh tònh taâm nghe phaùp Coù duyeân Boà-taùt môùi noùi ra Nay Phaät hieån hieän keä tích xöa. Vò trôøi giöõa trôøi, Tam-phaät-ñaø Nhö Lai taïi theá, caùc Tyø-kheo Thaáy tuoân lôøi aùc huûy baùng nhau Ñaïi bi nghe bieát lôøi nhö vaäy Hoïp Tyø-kheo Taêng noùi nhö vaày: Caùc Tyø-kheo theo Ta xuaát gia Nhöõng vieäc phi phaùp khoâng neân laøm Taát caû caùc ngöôi noùi lôøi aùc

Cuøng nhau huûy baùng, töï huûy haïi

Chaúng chòu nghe bieát caàu Boà-ñeà

Tu taäp töø nhaãn, khoå haïnh khoù.

Caùc ngöôi neáu muoán theo Phaät phaùp

Caàn phaûi phuïng haønh saùu hoøa kính

Baäc trí kheùo nghe hoïc Phaät ñaïo

Vì muoán lôïi ích, an chuùng sinh

Ñoái vôùi taát caû, ñöøng naõo haïi

Ngöôøi tu haønh traùnh xa ñieàu aùc

Neáu xuaát gia khôûi loøng tranh caõi

Nhö nöôùc baêng gaëp phaûi löûa höøng.

Kieáp quaù khöù Ta laøm Long vöông

Hai anh em cuøng ôû moät nôi

Neáu muoán tuøy thuaän phaùp xuaát gia

Phaûi ñoaïn saân, caõi, môùi hôïp ñaïo.

Ngöôøi anh caû teân laø Ñaïi Ñaït

Coøn ngöôøi em teân laø Öu-baø-ñaït

Ñeàu khoâng saùt sinh, giöõ tònh giôùi

Coù ñaïi oai ñöùc, chaùn thaân roàng

Haèng höôùng choã thieän mong laøm ngöôøi

Neáu thaáy Sa-moân, Baø-la-moân

Tu trì tònh giôùi vôùi ña vaên

Bieán hình cuùng döôøng, thöôøng thaân caän,

Moàng taùm, möôøi boán vaø ngaøy raèm

Thoï trì taùm giôùi, giöõ taâm yù.

Boû choã mình ôû ñi phöông khaùc

Coù roàng teân laø Thuaàn Ñoä Tyø

Thaáy anh em ta ñaïi oai ñöùc

Bieát ta khoâng heà sinh giaän, gheùt

Thöôøng duøng lôøi aùc ñeå maéng chöûi

Phuøng mang, chuïm mieäng tuoân hôi ñoäc

Taâm ñaày saân haän, thaân phuøng to

Noùi lôøi aùc naøy maø huûy baùng:

Huyeãn hoaëc, doái laùo hoøng xaâm böùc.

Nghe lôøi maéng chöûi haï tieän naøy

Öu-baø Ñaïi Ñaït raát töùc giaän

Thöa thænh vôùi anh mình Ñaïi Ñaït:

Noù duøng lôøi aùc nhaèm huûy baùng

Thöôøng aên eãnh öông, ôû bôø nöôùc

Vaät ñeâ tieän naøy daùm chöûi ta

Neáu ôû trong nöôùc haïi thuûy taùnh

Neáu ôû treân ñaát haïi nhaân daân

Nghe lôøi aùc khoù loøng nhaãn nhuïc

Nay ta tröø dieät quyeán thuoäc noù

Huûy dieät taát caû veà choã cuõ.

Ñaïi Löïc Long vöông nghe em noùi

Choã noùi keä hay ngöôøi trí khen

Neáu trong moät ñeâm nguû choã naøo

Cung caáp duø ít, maø nguû yeân

Ñöøng sinh aùc nieäm vôùi keû aáy,

Bieát aân, baùo aân, Thaùnh khen ngôïi

Neáu nghæ döôùi caây ñöôïc chuùt maùt

Khoâng phaù caây 1aù vaø hoa quaû

Ñoái vôùi ngöôøi thaân laøm chuùt aùc

Ngöôøi aáy cuoái cuøng khoâng an laïc

Duø aân böõa côm, duøng aùc traû

Chaúng bieát baùo aân, laøm keû aùc

Quaû laønh khoâng sinh, coøn tieâu maát.

Giaû söû röøng caây bò chaùy saïch

Sau laïi sinh tröôûng nhö luùc tröôùc

Coøn keû boäi aân thieän chaúng sinh

Neáu nuoâi ngöôøi aùc baèng traêm thöù

Noù chaúng nghó aân, laïi baùo oaùn,

Gioáng nhö voi nöông töïa nôi tieân

Sinh con lieàn cheát, tieân nuoâi soáng

Lôùn leân cuoàng noä gieát laïi tieân

Caây coái, cöûa nhaø ñeàu giaãm naùt.

Keû aùc boäi aân cuõng nhö vaäy

Taâm yù khinh thaùo khoâng döøng nghó

Gioáng nhö khuùc caây trong nöôùc xoaùy

Khoâng tu, baïn thaân chaúng baùo ñeàn

Gioáng nhö daï traéng ñaõ bò nhuoäm

Neáu muoán baùo oaùn neân laøm thieän

Khoâng neân laáy aùc ñeå huûy haïi.

Baäc trí baùo oaùn baèng loøng Töø

Gaùnh vaùc ñaát trôøi vaø nuùi bieån

Coøn nheï hôn laø toäi boäi aân.

Bình ñaúng töø bi vôùi taát caû

Ñoù chính laø nieàm vui ñeä nhaát

Gioáng nhö qua soâng ñöôïc an oån

Töø bi bình ñaúng, vui cuõng theá

Chaúng haïi baïn hieàn nieàm vui söôùng

Dieät tröø kieâu maïn cuõng laø vui

Trong khoâng ñöùc haïnh, ngoaøi kieâu caêng

Vì khoâng hieåu bieát môùi kieâu maïn

Öu thích ñaáu tranh, gaàn baïn aùc

Uy tín suùt giaûm, bò tieáng xaáu

Moà coâi, ngöôøi giaø vaø keû beänh

Maát ñieàu phuù quyù, thaân gaày guoäc

Baàn cuøng khoâng cuûa, maát ngoâi vua

Khoå aùch moät mình bieát caäy ai

Nhöõng thöù khoå aùch ôû treân ñoù

Khoâng loøng thöông xoùt, chaúng nhaân töø

Duø ñeán nöôùc khaùc chaúng baø con

Bò ngöôøi chöûi maéng, nhaãn laø vui

Hay döøng caùc aùc ñaáu tranh döùt

Thaø ôû nöôùc ngoaøi, khoâng ngöôøi bieát

Coøn hôn trong nöôùc bò khinh khi

Neáu ôû ngoaøi nöôùc ñöôïc cung kính

Ñeàu nhôø khoâng saân vôùi xoùm gieàng

Laø thaân quyeán thuoäc cuûa nöôùc mình.

Phuù quyù theá gian vui raát ít

Suy dieät khoå naõo laïi raát nhieàu

Neáu thaáy chuùng sinh ñeàu thoaùi böôùc

Ñaâu phaûi do mình, im laëng vui

Oaùn ñòch hoaønh haønh keû yeáu heøn

Thaân höõu ñaõ ít khi nöông caäy

Quaùn saùt nhö vaäy maëc nhieân vui.

Ngöôøi phi phaùp ñaõ tham laïi kieát

Khoâng tin, khoâng theïn, chaúng nghe lôøi

Vôùi keû aùc aáy, laëng leõ vui

Saân nhueá caøng nhieàu theâm taøn haïi

Thích khieán chuùng sinh nhieàu khoå naõo

Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui.

Baát tín, cöùng ñaàu thích töï cao

Boäi nghòch, doái traù vaø meâ hoaëc

Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui.

Phaù giôùi, hung aùc, khoâng nhaãn nhuïc

Thöôøng laøm phi phaùp, khoâng tín haønh

Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui.

Thích voïng ngöõ, khoâng theïn, hai löôõi

Taø kieán, aùc khaåu vaø theâu deät

Ngaïo maïn, töï cao theâm chaáp ngaõ

Heát söùc xan tham vaø ganh gheùt

Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui.

Neáu ngöôøi xöù khaùc chaúng bieát mình

Cuõng khoângcoù taùnh haïnh caù bieät

Khoâng neân töï cao sinh kieâu maïn

Ñi ñeán nöôùc ngöôøi maø döøng nghæ

AÙo côm nhôø ngöôøi chaúng töï do

Neáu bò maéng chöûi neân nhaãn nhuïc.

ÔÛ nhôø nöôùc ngöôøi, nhôø côm aùo

Neáu vì cô nghieäp, muoán sung söôùng

Cuõng phaûi nhaãn nhuïc nhö ôû treân,

Neáu ôû nöôùc ngöôøi kieám aùo côm

Cho ñeán bò ngheøo hay khinh deã

Ai laø keû trí neân nhaãn chòu.

Neáu ôû nöôùc ngöôøi, gaàn baïn aùc

ÔÛ chung keû ngu, ngöôøi haï tieän

Baäc trí laùnh mình nhö traùnh löûa

Nhö gioù lôùn thoåi vaøo ñoáng löûa

Laøm cho nuùi röøng ñeàu thieâu ruïi

Saân giaän nhö löûa ñoát mình, ngöôøi

Laø söï huûy hoaïi ñoäc aùc nhaát.

Keû trí dieät tröø loøng saân, duïc

Neáu tu loøng töø, saân seõ döùt

Chöa töøng ôû chung vôùi ngöôøi thieän

Maõi gaàn keû aùc laø ngöôøi ngu

Khoâng quaùn loãi mình ñeå tröø boû

Laøm vieäc nhö treân ñaâu phaûi trí.

Neáu khoâng ngu si, khoâng hieän trí

Nhö chim gaõy caùnh chaúng bay ñöôïc

Baäc trí khoâng ngu cuõng nhö vaäy

Vì quaù ngu si khoâng trí tueä

Khoâng theå hieåu roõ baäc Trí löïc

Bôûi vì nghóa naøy caùc hieàn trieát

Bieát roäng, ña vaên ñöôïc an laïc

Baäc trí ích duïng khoâng töï cao

Maát lôïi khoâng buoàn, khoâng ngu si

Hieåu roõ nghóa lyù aáy thaät thuyeát

Nhöõng ñieàu hoï noùi laø ngaên aùc

An laïc lôïi ích neân tuyeân thuyeát

Vì ñeå hieåu roõ neân noùi ra

Baäc trí nghe xong khoâng laøm voäi

Tö duy chín chaén, nghieäm leõ chaân

Roõ raøng nghóa lyù môùi thöïc haønh

AÁy laø töï lôïi vaø lôïi tha.

Baäc trí roát cuoäc chaúng vì thaân

Maø taïo aùc nghieäp khoâng ñuùng ñaïo

Khoâng vì khoå vui, traùi chaùnh phaùp

Quyeát chaúng vì mình, boû chaùnh haïnh.

Baäc trí khoâng tham, khoâng gheùt giaän

Cuõng khoâng ñoäc aùc khoâng ngu si

Nguy haïi saép ñeán khoâng sôï seät

Troïn khoâng vì lôïi saøm taáu ngöôøi

Cuõng khoâng hung döõ, khoâng khieáp nhöôïc

Laïi khoâng haï lieät trong chaùnh xöù

Caùc vieäc nhö vaäy laø baäc Trí.

Oai maõnh ngöôøi gheùt, yeáu ngöôøi khinh

Boû heát hai beân, ôû trung haïnh

Hoaëc laø im laëng nhö ngöôøi caâm

Hoaëc laø noùi naêng nhö vua chuùa

Hoaëc laø laïnh luøng nhö tuyeát baêng

Hoaëc laø noùng chaùy nhö löûa ñoát

Hoaëc hieän cao lôùn nhö Tu-di

Hoaëc hieän thaáp beù nhö coû daïi

Coù khi huøng maïnh nhö vò vua

Coù luùc laëng leõ nhö giaûi thoaùt

Coù khi nhaãn chòu khoå ñoùi khaùt

Coù khi kham nhaãn chuyeän khoå vui

Xem caùc cuûa baùu nhö phaân dô

Töï taïi ñieàu phuïc caùc saân haän

Coù khi an vui theo kyõ nhaïc

Coù khi sôï seät nhö nai röøng

Coù khi duõng maõnh nhö coïp soùi

Quaùn thôøi, phi thôøi, löïc, voâ löïc

Hay quaùn phuù quyù vaø suy dieät

Nhaãn khoâng theå nhaãn laø chaân nhaãn

Nhaãn ñieàu neân nhaãn laø thöôøng nhaãn

Vôùi ngöôøi yeáu ñuoái cuõng phaûi nhaãn

Phuù quyù cöôøng thònh cuõng phaûi nhaãn

Khoâng theå nhaãn, nhaãn ñöôïc laø nhaãn.

Keû ñaùng gheùt giaän, khoâng gheùt giaän

Vôùi keû saân haän, taâm thöôøng tònh

Thaáy ngöôøi laøm aùc mình khoâng laøm

Nhaãn keû hôn mình, nhaãn vì sôï

Nhaãn keû baèng mình sôï ñaáu tranh

Nhaãn ngöôøi döôùi mình laø troøn nhaãn

Keû ngu chaúng nhaãn lôøi phæ baùng

Nhö hai cuïc ñaù neùm vaøo maét.

Chòu ñöôïc chöûi maéng, phæ baùng naëng

Baäc trí nhaän laõnh nhö möa hoa,

Neáu bò chöûi maéng phæ baùng naëng

Baäc trí hay nhaãn nhôø maét tueä

Gioáng nhö möa rôi treân ñaù lôùn

Ñaù khoâng toån hoaïi chaúng tieâu dieät.

Lôøi aùc, lôøi hay, vieäc khoå vui

Baäc trí hay nhaãn cuõng nhö ñaù

Neáu vì söï thaät thaáy nhuïc maï

Vò aáy noùi thaät chaúng phaûi saân?

Vieäc khoâng thaät maø bò maéng chöûi

Töï hoï khi doái nhö cuoàng ngoân

Ngöôøi trí thaáu roõ neân chaúng saân

Neáu vì cuûa baùu vaø caùc lôïi

Phaûi nhaän khoå, vui, chöûi, phæ baùng

Neáu ai chaúng vì tieàn cuûa quyù

Daãu ñöôïc traêm ngaøn caùc traân baùu

Coøn phaûi traùnh mau nhö traùnh aùc

Caønh caây bò chaët khoâng neân vòn

Ñaõ maát taâm ngöôøi chaúng neân gaàn.

Keû theo ngoaïi ñaïo lieàn xa laùnh

Daãu ñaày baïn höõu ôû trong ñôøi

Tröôùc kính, sau lôøn, roài khinh huûy

Cuõng khoâng cung kính, khoâng khen ngôïi

Nhö con haïc traéng nheï bay ñi

Baäc trí sôùm lìa xa keû ngu

Öa thích ñaáu tranh cuøng nònh hoùt

Öa nhìn loãi ngöôøi, noùi hai löôõi

Voïng ngoân, aùc khaåu vaø theâu deät

Khinh cheâ huûy nhuïc moïi chuùng sinh,

Laïi noùi lôøi ñau thaáu tim, xöông

Chaúng giöõ nghieäp töø thaân mieäng yù

Baäc trí xa lìa, ôû nôi khaùc.

Ngöôøi aùc ganh tî chaúng taâm laønh

Thaáy ngöôøi lôïi laïc vaø danh tieáng

Taâm sinh noùng giaän vaø ñau khoå

Lôøi noùi thì hay yù thaâm ñoäc

Baäc trí laùnh xa, ñeán phöông khaùc.

Ngöôøi öa aùc duïc, tham lôïi döôõng

Quanh co, chaáp thuû, khoâng xaáu hoå

Trong khoâng thanh tònh, ngoaøi cuõng theá

Baäc trí lieàn xa, ñeán phöông khaùc.

Neáu ngöôøi khaùc khoâng loøng cung kính

Kieâu maïn, laøm ñieàu sai giaùo phaùp

Töï cho laø trí, thaät ngu si

Ngöôøi trí xa lìa, ñeán phöông khaùc.

Nôi naøo aên uoáng, ñöôïc ngoïa cuï

Vaø caùc y phuïc ñeå sinh soáng

Caàn neân uûng hoä, nhôù aân ngöôøi

Gioáng nhö meï hieàn cöùu con moät.

AÙi hay sinh tröôûng moïi khoå ñau

Tröôùc phaûi ñoaïn aùi roài lìa saân

Vì noù ñöa ngöôøi ñeán ñöôøng aùc

Töï cao, kieâu maïn cuõng phaûi boû

Giaøu sang laøm baïn, ngheøo traùnh xa

Baïn beø nhö theá phaûi mau lìa

Hoaëc vì moät nhaø boû moät ngöôøi

Hoaëc vì moät thoân boû moät nhaø

Hoaëc vì moät nöôùc boû moät thoân

Hoaëc vì thaân mình boû thieân haï

Hoaëc vì chaùnh phaùp boû thaân mình

Hoaëc vì ngoùn tay boû cuûa caûi

Hoaëc vì thaân maïng boû töù chi

Hoaëc vì chaùnh phaùp boû taát caû.

Chaùnh phaùp nhö duø hay che möa

Ngöôøi tu haønh phaùp, phaùp uûng hoä

Nhôø haønh phaùp löïc, döùt ñöôøng aùc

Nhö noùng muøa xuaân ñöôïc boùng maùt,

Ngöôøi tu haønh phaùp cuõng nhö vaäy

Cuøng caùc hieàn trí ôû moät nôi

Ñöôïc nhieàu taøi lôïi khoâng vui möøng

Maát nhieàu cuûa baùu chaúng aâu lo

Thöôøng chaúng lo khoå, caàu khaát thöïc

Môùi laø chaân thaät Ñaïi tröôïng phu

Giuùp ngöôøi cuûa baùu raát hoan hyû

Loåi aùc theá gian, sôùm xa lìa

An laäp thaân mình saâu nhö bieån

Goïi laø Tröôïng phu ñaày söùc maïnh

Neáu roõ nghóa lyù, moïi vieäc hay

Vui soáng cuøng ngöôøi taâm nhu nhuyeãn

Moïi ngöôøi khen raèng Thieän tröôïng phu.

Öu-baø Ñaïi Ñaït noùi nhö vaày:

Vôùi anh nay toâi caøng kính troïng

Giaû söû gaëp khoå raát khoán cuøng

Troïn chaúng taùi phaïm nhieàu ñieàu aùc

Hoaëc cheát, hoaëc soáng ñöôïc cuûa caûi

Hoaëc maát taøi saûn khoâng taïo aùc

Nay anh neân bieát toâi phuïng söï

Nguyeän giöõ gìn giôùi duø coù cheát

Chôù khoâng phaïm giôùi maø ñöôïc soáng

Côù gì chæ vì moät ñôøi naøy

Maø laïi buoâng lung taïo aùc haïnh?

ÔÛ trong soáng cheát chôù buoâng lung

Neáu trong sinh töû taïo baát thieän

Gaëp baïn beø aùc laøm ñieàu sai

Nhôø coù baïn laønh môùi ñoaïn tröø.

Phaät vaøo tuùc maïng trí roõ thoâng

Daïy caùc Tyø-kheo baøi keä naøy

Luùc aáy Ñaïi Ñaït laø thaân Ta

Öu-baø Ñaïi Ñaït laø A-nan

Neân bieát luùc ñoù Thuaàn Ñoä Tyø

Chính laø thaân Ñeà-baø-ñaït-ña.

Tyø-kheo neân bieát hoïc nhö vaäy

Goïi laø toùm thaâu taát caû phaùp

Caån thaän, roäng raõi, cung kính laøm

Caùc Tyø-kheo Taêng tu phaùp aáy.

Μ

← Văn bản trướcT016 BD VII 203-Q3-28 Cừu Già Ly Hủy Báng Ngài Xá LợVăn bản tiếp →T016 BD VII 203-Q3-39 Tám Vị Trời Lần Lượt Hội Pháp-
☰ Mục lục Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF