KINH ÑAÏI BAÙT-NHAÕ BA-LA-MAÄT-ÑA QUYEÅN 456
Phaåm 62: ÑOÀNG TAÙNH (2) Laïi nöõa Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo tu hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa nhö vaäy, thì nhôø caùc oai ñöùc cuûa phöông tieän thieän xaûo neân naém giöõ taát caû Ba-la-maät-ña, taêng tröôûng taát caû Ba-la-maät-ña, daãn daét taát caû Ba-la-maät-ña. Vì sao vaäy? Naøy Thieän Hieän, ñoù laø vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chöùa ñöïng taát caû Ba-la-maät-ña, naøy Thieän Hieän, gioáng nhö Taùt-ca-da kieán (thaân kieán) coù theå bao haøm saùu möôi hai taø kieán, cuõng vaäy, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa bao haøm taát caû Ba-la-maät-ña. Naøy Thieän Hieän, gioáng nhö taát caû ngöôøi cheát, do maïng caên dieät neân caùc caên cuõng dieät theo, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cuõng nhö vaäy, naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... ñeàu tuøy theo ñoù. Neáu khoâng coù Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña thì cuõng khoâng coù taát caû Ba-la-maät-ña. Vì vaäy, naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo muoán ñeán bôø kia roát raùo cuûa taát caû Ba-la- maät-ña thì neân hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy. Laïi nöõa Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo tu hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa nhö vaäy, thì trôû thaønh ngöôøi toân quyù thuø thaéng nhaát ñoái vôùi caùc höõu tình. Vì sao vaäy? Bôûi vì Ñaïi Boà-taùt naøy ñaõ coù theå tu hoïc phaùp cao sieâu hôn heát. Laïi nöõa Thieän Hieän, yù oâng nghó sao? Caùc loaøi höõu tình ôû theá giôùi ba laàn ngaøn coù nhieàu khoâng? Thieän Hieän ñaùp: –Baïch Theá Toân, caùc loaøi höõu tình ôû chaâu Thieäm-boä coøn raát nhieàu, huoáng gì coøn caùc loaøi höõu tình ôû theá giôùi ba laàn ngaøn sao laïi khoâng nhieàu! Phaät baûo Thieän Hieän: –Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, nhö oâng ñaõ noùi! Thieän Hieän, giaû söû caùc loaøi höõu tình trong theá giôùi ba laàn ngaøn ñoàng thôøi ñeàu ñöôïc thaân ngöôøi. Sau khi ñöôïc thaân ngöôøi, hoï ñeàu phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät vaø tu haønh caùc haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt cuøng moät löôït. Sau khi tu haønh vieân maõn, hoï ñeàu chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuøng moät luùc. Coù Ñaïi Boà-taùt troïn ñôøi ñem caùc thöù voøng hoa xinh ñeïp baäc nhaát, höông hoa, höông boät, y phuïc, anh laïc, traøng phan baùu, duø loïng, aâm nhaïc, ñeøn saùng, nhaø cöûa, giöôøng naèm, ñoà aên uoáng, thuoác trò beänh ñeå cuùng döôøng, cung kính toân troïng, ngôïi khen caùc vò Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc naøy, thì theo yù oâng nhôø nhaân duyeân ñoù, Ñaïi Boà-taùt naøy ñöôïc phöôùc coù nhieàu khoâng? Thieän Hieän ñaùp: –Baïch Theá Toân, raát nhieàu! Phaät baûo Thieän Hieän: –Ñaïi Boà-taùt naøo thöôøng thích laéng nghe thoï trì, ñoïc tuïng Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy, hoaøn toaøn thoâng suoát tö duy nhö lyù, tu haønh theo lôøi daïy, bieân cheùp, truyeàn baù thì thu ñöôïc phöôùc ñöùc nhieàu hôn phöôùc ñöùc noùi treân voâ löôïng laàn. Vì sao vaäy? Ñoù laø vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa coù ñaày ñuû yù nghóa vaø coâng duïng to lôùn coù theå giuùp caùc vò Ñaïi Boà-taùt sôùm ñaït ñöôïc quaû vò Giaùc ngoä cao toät.
Vì vaäy, naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo muoán ñöùng ñaàu taát caû höõu tình, muoán laøm lôïi ích taát caû höõu tình, muoán cöùu giuùp nhöõng ngöôøi khoâng coù ai cöùu giuùp, laøm nôi nöông töïa cho nhöõng ngöôøi khoâng coù nöông töïa, laøm nôi höôùng ñeán cho nhöõng ngöôøi khoâng nôi höôùng ñeán, laøm maét cho nhöõng ngöôøi muø, laøm aùnh saùng cho nhöõng ngöôøi khoâng coù aùnh saùng, chæ ñöôøng chaùnh cho nhöõng ngöôøi laïc ñöôøng, laøm cho nhöõng ngöôøi chöa ñaït Nieát- baøn ñaït ñöôïc Nieát-baøn, thì phaûi hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo muoán ñaït ñöôïc quaû vò Giaùc ngoä cao toät, muoán ñi vaøo caûnh giôùi Nhö Lai ñaõ ñi, muoán daïo chôi ôû nôi Phaät daïo chôi, muoán roáng tieáng sö töû roáng cuûa Nhö Lai, muoán ñaùnh troáng Phaùp voâ thöôïng cuûa chö Phaät, muoán gioùng chuoâng Phaùp voâ thöôïng cuûa chö Phaät, muoán thoåi oác Phaùp voâ thöôïng cuûa chö Phaät, muoán leân Phaùp toøa voâ thöôïng cuûa chö Phaät, muoán tuyeân baøy nghóa Phaùp voâ thöôïng cuûa chö Phaät, muoán phaù tan löôùi nghi cuûa taát caû höõu tình, muoán vaøo caûnh giôùi cam loà cuûa chö Phaät, muoán höôûng thoï phaùp laïc vi dieäu cuûa chö Phaät, muoán chöùng coâng ñöùc thuø thaéng cuûa Nhö Lai, thì haõy hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa nhö vaäy. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo coù theå hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa nhö vaäy thì khoâng coù coâng ñöùc thieän caên naøo maø khoâng naém giöõ ñöôïc, khoâng coù coâng ñöùc thieän caên naøo maø chaúng ñaït ñöôïc. Vì sao vaäy? Ñoù laø vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa laø nôi cuûa taát caû coâng ñöùc thieän caên nöông töïa. Cuï thoï Thieän Hieän thöa: –Baïch Theá Toân, caùc Ñaïi Boà-taùt hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy sao coù theå naém giöõ vaø chöùng ñaéc coâng ñöùc thieän caên cuûa taát caû Thanh vaên vaø Ñoäc giaùc ñöôïc? Phaät baûo Thieän Hieän: –Ñaïi Boà-taùt naøy cuõng coù theå naém giöõ vaø chöùng ñaéc taát caû coâng ñöùc thieän caên Thanh vaên, Ñoäc giaùc nhöng khoâng an truï, khoâng vöôùng maéc ôû trong ñoù. Sau khi ñaõ duøng trí thuø thaéng ñeå quan saùt chaân chaùnh hoï vöôït qua ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt. Khoâng coù coâng ñöùc thieän caên naøo maø caùc Ñaïi Boà-taùt naøy khoâng naém giöõ, chöùng ñaéc ñöôïc. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy thì ôû gaàn trí Nhaát thieát trí vaø mau chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñeàu laø ruoäng phöôùc chaân thaät cuûa taát caû theá gian, Trôøi, Ngöôøi, A-toá-laïc... vöôït leân treân phöôùc ñieàn cuûa theá gian, Sa-moân, Phaïm chí, Thanh vaên, Ñoäc giaùc vaø mau chöùng ñöôïc trí Nhaát thieát trí, sinh ôû ñaâu cuõng khoâng boû Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, khoâng lìa Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, thöôøng thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo coù theå hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy, neân bieát vò aáy ñaõ ñöôïc khoâng thoaùi chuyeån ñoái vôùi trí Nhaát thieát trí, coù theå hieåu bieát chaân chaùnh ñoái vôùi taát caû caùc phaùp, xa lìa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, gaàn guõi quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo nghó nhö vaày: “Ñaây laø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, ñaây laø luùc tu, ñaây laø nôi tu, ta coù theå tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy, ta nhôø Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa naøy, xaû boû nhöõng phaùp caàn boû, chaéc chaén seõ chöùng ñaéc trí Nhaát thieát trí, thì Ñaïi Boà-taùt naøy chaúng thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, cuõng khoâng theå hieåu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña.” Vì sao vaäy? Vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng coù nghó nhö vaày: “Ta laø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, ñaây laø luùc tu, ñaây laø nôi tu, ñaây laø ngöôøi tu, ñaây laø Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña laø choã caùc phaùp, ñaây laø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña laø choã soi roõ caùc phaùp, ñaây laø
quaû vò Giaùc ngoä cao toät maø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña chöùng ñaéc.” Neáu bieát nhö theá laø thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo nghó nhö vaày: “Ñaây chaúng phaûi laø Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña, ñaây chaúng phaûi laø luùc tu, ñaây chaúng phaûi laø choã tu, chaúng phaûi ngöôøi tu, chaúng phaûi nhôø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña maø xa lìa taát caû caùc phaùp neân xaû boû, chaúng phaûi nhôø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña maø chaéc chaén chöùng ñöôïc trí Nhaát thieát trí.” Vì sao vaäy? Bôûi vì taát caû caùc phaùp ñeàu ñöùng vöõng ôû chaân nhö, phaùp giôùi, phaùp taùnh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn, moïi thöù ôû trong ñoù ñeàu khoâng sai khaùc. Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøo thöïc haønh nhö vaäy laø thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña.
Μ Phaåm 63: KHOÂNG PHAÂN BIEÄT Khi aáy, Thieân ñeá Thích thaàm nghó: “Neáu Ñaïi Boà-taùt tu haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña; an truù vaøo phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh; an truù vaøo chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn; an truù vaøo Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo; tu haønh boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo; tu haønh boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc; tu haønh taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù; tu haønh phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän; tu haønh baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân; tu haønh taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa; tu haønh naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng; tu haønh möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng; tu haønh phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû; tu haønh trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng; tu haønh taát caû haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt; tu haønh quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät coøn vöôït leân treân taát caû höõu tình, huoáng gì laø chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Neáu caùc höõu tình nghe noùi teân cuûa trí Nhaát thieát trí lieàn tin hieåu coøn ñöôïc töï lôïi ích trong loaøi ngöôøi vaø ñöôïc thoï maïng, teân tuoåi vöôït haún theá gian, huoáng nöõa laø phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät, hoaëc thöôøng laéng nghe kinh ñieån Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña naøy. Neáu caùc höõu tình coù theå phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät, laéng nghe kinh ñieån Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa thì thu ñöôïc coâng ñöùc maø caùc höõu tình khaùc ñeàu mong muoán vaø ñeàu khoâng theå saùnh kòp.” Sau khi suy nghó, Thieân ñeá Thích lieàn raûi hoa höông vò dieäu cuûa coõi trôøi daâng cuùng Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc vaø caùc Ñaïi Boà-taùt. Sau khi raûi hoa vò aáy theä nguyeän raèng: “Neáu caùc thieän nam, thieän nöõ theo Boà-taùt thöøa, mong ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì xin ñem coâng ñöùc thieän caên maø con ñaõ tích tuï ñöôïc giuùp cho ngöôøi kia mau ñöôïc vieân maõn Voâ thöôïng Phaät phaùp, trí Nhaát thieát trí maø hoï mong caàu sôùm ñöôïc vieân maõn; xin ñem coâng ñöùc thieän caên maø con ñaõ tích tuï giuùp cho sôû caàu töï nhieân cuûa nhaân phaùp ñöôïc phaùp voâ laäu chaân chaùnh vaø mau choùng ñöôïc vieân maõn sôû caàu; xin ñem coâng ñöùc thieän caên maø con ñaõ tích tuï giuùp cho sôû caàu maø ngöôøi kia muoán nghe phaùp sôùm ñöôïc vieân maõn; xin ñem coâng ñöùc thieän caên maø con ñaõ tích tuï ñöôïc giuùp cho ngöôøi caàu Thanh vaên, Ñoäc giaùc thöøa cuõng mau choùng ñaït ñöôïc öôùc nguyeän.” Sau khi nguyeän xong, vò aáy lieàn baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu caùc thieän nam, thieän nöõ thuoäc Boà-taùt thöøa ñaõ phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät, con cuõng troïn ñôøi khoâng sinh yù nieäm khaùc laøm cho ngöôøi kia thoaùi lui taâm ñaïi Boà-ñeà, con cuõng khoâng sinh moät yù nieäm khaùc laøm cho caùc vò Ñaïi Boà- taùt nhaøm chaùn lìa boû quaû vò Giaùc ngoä cao toät, thoaùi böôùc xuoáng ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc
giaùc. Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt ñaõ sinh taâm öa thích quaû vò Giaùc ngoä cao toät, con nguyeän taâm aáy taêng leân gaáp boäi vaø mau chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät, nguyeän cho caùc Ñaïi Boà-taùt kia, sau khi ñaõ thaáy ñuû loaïi khoå trong sinh töû, vì muoán lôïi laïc theá gian, Trôøi, Ngöôøi, A-toá-laïc... neân hoï phaùt sinh nhieàu ñaïi nguyeän kieân coá: “Toâi ñaõ töï vöôït bieån lôùn sinh töû cuõng phaûi sieâng naêng giuùp ngöôøi chöa vöôït qua ñöôïc vöôït qua; ta ñaõ töï môû daây troùi sinh töû, cuõng phaûi sieâng naêng môû troùi cho nhöõng ngöôøi chöa ñöôïc môû; ta ñaõ töï an oån ñoái vôùi caùc noãi sôï haõi sinh töû, cuõng phaûi sieâng naêng laøm cho ngöôøi chöa an oån; ta ñaõ töï chöùng ñaéc Nieát-baøn roát raùo cuõng phaûi sieâng naêng laøm cho nhöõng ngöôøi chöa chöùng ñaéc cuøng chöùng ñaéc.” Baïch Theá Toân, thieän nam, thieän nöõ naøo phaùt taâm tuøy hyû ñoái vôùi caên laønh, coâng ñöùc cuûa Ñaïi Boà-taùt môùi phaùt taâm thì ñöôïc bao nhieâu phöôùc ñöùc? Phaùt taâm tuøy hyû ñoái vôùi caên laønh coâng ñöùc cuûa Boà-taùt ñaõ phaùt taâm töø laâu thì ñöôïc bao nhieâu phöôùc ñöùc? Phaùt taâm tuøy hyû ñoái vôùi caên laønh coâng ñöùc cuûa Ñaïi Boà-taùt phaùt taâm ôû ñòa vò khoâng thoaùi chuyeån thì ñöôïc bao nhieâu phöôùc ñöùc? Phaùt taâm tuøy hyû ñoái vôùi caên laønh coâng ñöùc cuûa Boà-taùt bò raøng buoäc trong moät ñôøi thì ñöôïc bao nhieâu phöôùc ñöùc? Baáy giôø Phaät baûo Thieân ñeá Thích: –Naøy Kieàu-thi-ca, giôùi haïn cuûa boán ñaïi chaâu thieân haï coøn coù theå bieát ñöôïc nhöng phöôùc ñöùc ñöôïc sinh ra do taâm tuøy hyû cuûa thieän nam, thieän nöõ naøy thì khoâng theå löôøng. Kieàu-thi-ca, cho ñeán giôùi haïn cuûa theá giôùi ba laàn ngaøn cuõng coù theå bieát ñöôïc nhöng phöôùc ñöùc sinh ra do taâm tuøy hyû cuûa thieän nam, thieän nöõ naøy thì khoâng theå löôøng bieát ñöôïc. Kieàu-thi-ca, giaû söû theá giôùi ba laàn ngaøn laø moät bieån lôùn, coù ngöôøi laáy moät sôïi loâng töôùc ra thaønh moät traêm sôïi nhoû ñem ñaàu cuûa moät sôïi nhoû chaám vaøo nöôùc bieån lôùn kia vaø laáy ñoù laøm moät ñôn vò coøn coù theå bieát ñöôïc soá gioït nöôùc trong bieån tính theo ñôn vò aáy, nhöng phöôùc ñöùc do taâm tuøy hyû sinh ra cuûa thieän nam, thieän nöõ naøy thì khoâng theå löôøng ñöôïc. Khi aáy, Ñeá Thích laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu höõu tình naøo khoâng tuøy hyû vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt thì neân bieát hoï ñeàu bò ma aùm. Baïch Theá Toân, neáu höõu tình naøo khoâng tuøy hyû vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt thì neân bieát hoï ñeàu laø beø ñaûng cuûa aùc ma. Baïch Theá Toân, neáu caùc höõu tình khoâng tuøy hyû vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt thì neân bieát hoï ñeàu töø coõi ma cheát ñi vaø sinh ñeán coõi naøy. Vì sao vaäy? Ñoù laø neáu Ñaïi Boà-taùt mong ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät tu caùc haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt, neáu caùc höõu tình tuøy hyû hoài höôùng ñoái vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt aáy thì ñeàu coù theå phaù hoaïi taát caû cung ñieän vaø quyeán thuoäc cuûa ma quaân. Baïch Theá Toân, neáu caùc höõu tình trong thaâm taâm kính meán Phaät, Phaùp, Taêng baûo, sinh ra ôû nôi naøo cuõng thöôøng muoán gaëp Phaät, thöôøng muoán nghe phaùp, thöôøng thích gaëp chuùng Taêng thì neân tuøy hyû vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt, sau khi tuøy hyû neân hoài höôùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät khoâng neân sinh yù töôûng sai khaùc. Neáu ñöôïc nhö theá thì seõ mau chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät, laøm lôïi ích höõu tình, phaù chuùng ma quaân. Baáy giôø Phaät baûo Thieân ñeá Thích: –Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, nhö lôøi oâng noùi! Naøy Kieàu-thi-ca, ñoái vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt, neáu ôû trong thaâm taâm caùc höõu tình tuøy hyû vaø hoài höôùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì caùc höõu tình naøy seõ mau vieân maõn caùc haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt vaø mau
chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Ñoái vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt, neáu ôû trong thaâm taâm caùc höõu tình tuøy hyû vaø hoài höôùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì caùc höõu tình naøy coù oai ñöùc lôùn, thöôøng hay phuïng söï taát caû caùc vò Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc vaø Thieän tri thöùc, thöôøng nghe kinh ñieån Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa vaø bieát roõ nghóa lyù. Kieàu-thi-ca, caùc höõu tình naøy thuaàn thuïc coâng ñöùc thieän caên tuøy hyû vaø hoài höôùng nhö vaäy neân sinh ôû choã naøo cuõng thöôøng ñöôïc taát caû theá gian, Trôøi, Ngöôøi, A-toá-laïc cuùng döôøng, cung kính, toân troïng, ngôïi khen, khoâng thaáy saéc xaáu, khoâng nghe tieáng döõ, khoâng bò ngöûi muøi hoâi thoái, khoâng neám vò dôû, khoâng tieáp xuùc vôùi nhöõng xuùc chaïm khoù chòu, khoâng nghó phaùp aùc, thöôøng khoâng xa lìa chö Phaät Theá Toân, töø coõi Phaät naøy ñeán coõi Phaät khaùc, gaàn guõi chö Phaät troàng caùc caên laønh, ñem laïi söï thaønh töïu cho höõu tình, laøm nghieâm tònh coõi Phaät. Vì sao vaäy? Naøy Kieàu-thi-ca, ñoù laø vì caùc höõu tình naøy trong thaâm taâm coù theå tuøy hyû ñoái vôùi voâ soá coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt môùi phaùt taâm hoài höôùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät; trong thaâm taâm coù theå tuøy hyû ñoái vôùi voâ soá coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt ñaõ chöùng Sô ñòa cho ñeán Thaäp ñòa ñeå hoài höôùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät; trong thaâm taâm coù theå tuøy hyû ñoái vôùi voâ soá coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt coøn bò raøng buoäc trong moät ñôøi ñeå hoài höôùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Do ñoù caên laønh cuûa caùc höõu tình naøy ngaøy caøng taêng vaø hoï mau chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Sau khi chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät, hoï coù theå laøm lôïi ích voâ löôïng, voâ soá, voâ bieân caùc höõu tình cho ñeán ñôøi vò lai, giuùp hoï nhaäp caûnh giôùi Voâ dö y Nieát-baøn. Do ñoù, naøy Kieàu-thi-ca, caùc thieän nam, thieän nöõ thuoäc Boà-taùt thöøa neân tuøy hyû ñoái vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt môùi phaùt taâm, ñoái vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt ñaõ phaùt taâm töø laâu, ñoái vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt khoâng thoaùi chuyeån vaø ñoái vôùi coâng ñöùc thieän caên cuûa Ñaïi Boà-taùt coøn bò raøng buoäc trong moät ñôøi ñeå hoài höôùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Luùc sinh tuøy hyû vaø hoài höôùng, khoâng neân chaáp tröôùc söï tuøy hyû hoài höôùng ôû ngay taâm hoaëc lìa taâm, khoâng neân chaáp tröôùc söï tu haønh ôû ngay taâm hoaëc lìa taâm, neáu ai coù theå khoâng chaáp tröôùc nhö vaäy khi tuøy hyû, hoài höôùng vaø tu caùc haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt thì mau chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät, coù theå laøm lôïi ích an laïc cho caùc höõu tình cho ñeán taän ñôøi vò lai, giuùp hoï ñeàu an truù vaøo Nieát-baøn roát raùo. Khi aáy, Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, nhö lôøi Phaät daïy, caùc phaùp nhö huyeãn cho ñeán caùc phaùp gioáng nhö söï aûo hoùa, laøm sao Ñaïi Boà-taùt coù theå duøng taâm nhö huyeãn ñeå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät? Phaät baûo Thieän Hieän: –YÙ oâng nghó sao? OÂng coù thaáy taâm nhö huyeãn cuûa Ñaïi Boà-taùt khoâng? Thieän Hieän ñaùp: –Khoâng thaáy, baïch Theá Toân! Con khoâng thaáy huyeãn hoùa, cuõng khoâng thaáy coù taâm nhö huyeãn. Phaät daïy: –Thieän Hieän, yù oâng nghó sao? Neáu ôû nôi khoâng coù huyeãn hoùa, khoâng coù taâm nhö huyeãn, oâng coù thaáy taâm naøy coù theå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät khoâng? Thieän Hieän ñaùp: –Khoâng thaáy, baïch Theá Toân! Con hoaøn toaøn khoâng thaáy nôi naøo coù huyeãn hoùa, khoâng coù taâm nhö huyeãn maø laïi coù taâm coù theå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät.
Phaät baûo Thieän Hieän: –YÙ oâng nghó sao? Neáu ôû nôi lìa huyeãn, lìa taâm nhö huyeãn, oâng thaáy coù phaùp naøo coù theå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät khoâng? Thieän Hieän ñaùp: –Khoâng coù, baïch Theá Toân! Con hoaøn toaøn khoâng thaáy nôi naøo lìa huyeãn hoùa, lìa taâm nhö huyeãn laïi coù phaùp naøo coù theå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Baïch Theá Toân, con khoâng thaáy choã lìa taâm phaùp, maø noùi nhöõng gì laø phaùp coù, laø phaùp khoâng, bôûi vì taát caû phaùp hoaøn toaøn xa lìa. Neáu taát caû caùc phaùp ñeàu hoaøn toaøn xa lìa thì khoâng theå taïo ra phaùp naøy laø coù, phaùp kia laø khoâng. Neáu phaùp khoâng theå taïo ra laø coù, laø khoâng, thì khoâng theå noùi laø coù theå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Bôûi vì chaúng phaûi phaùp khoâng sôû höõu coù theå chöùng Boà-ñeà. Vì sao vaäy? Bôûi vì taát caû caùc phaùp ñeàu coù taùnh khoâng sôû höõu vaø chaúng theå naém baét ñöôïc, khoâng sinh, khoâng dieät, khoâng nhieãm, khoâng tònh. Vì sao vaäy? Baïch Theá Toân, ñoù laø vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña hoaøn toaøn xa lìa; phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh hoaøn toaøn xa lìa; chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn hoaøn toaøn xa lìa; Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo hoaøn toaøn xa lìa; boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo hoaøn toaøn xa lìa; boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc hoaøn toaøn xa lìa; taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù hoaøn toaøn xa lìa; phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän hoaøn toaøn xa lìa; baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân hoaøn toaøn xa lìa; taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa hoaøn toaøn xa lìa; naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng hoaøn toaøn xa lìa; möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng hoaøn toaøn xa lìa; phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû hoaøn toaøn xa lìa; trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng hoaøn toaøn xa lìa; taát caû caùc haïnh cuûa Boà-taùt hoaøn toaøn xa lìa; quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät hoaøn toaøn xa lìa; trí Nhaát thieát trí hoaøn toaøn xa lìa. Baïch Theá Toân, neáu laø phaùp hoaøn toaøn xa lìa thì khoâng neân tu cuõng khoâng lìa boû. Phaùp aáy, cuõng khoâng theå coù choã laøm phaùt sinh. Do Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa hoaøn toaøn xa lìa, vì vaäy cuõng khoâng theå coù choã phaùt sinh ñoái vôùi phaùp. Baïch Theá Toân, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñaõ hoaøn toaøn xa lìa thì vì sao laïi noùi: “Caùc vò Ñaïi Boà-taùt döïa vaøo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñeå chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät cuõng hoaøn toaøn xa lìa thì vì sao phaùp xa lìa laïi coù theå chöùng ñaéc phaùp xa lìa. Vì vaäy, ñuùng ra khoâng neân noùi Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät coù phaûi khoâng? Phaät baûo Thieän Hieän: –Laønh thay, laønh thay! Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, nhö lôøi oâng noùi! Vì sao vaäy? Thieän Hieän, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña hoaøn toaøn xa lìa, nhö vaäy cho ñeán taát caû caùc haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt hoaøn toaøn xa lìa, quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät hoaøn toaøn xa lìa, trí Nhaát thieát trí cuõng hoaøn toaøn xa lìa. Thieän Hieän, do Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña hoaøn toaøn xa lìa cho neân coù theå noùi Ñaïi Boà-taùt chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät hoaøn toaøn xa lìa. Nhö vaäy cho ñeán trí Nhaát thieát trí cuõng hoaøn toaøn xa lìa neân coù theå noùi Ñaïi Boà-taùt chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät hoaøn toaøn xa lìa. Thieän Hieän, neáu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña chaúng phaûi hoaøn toaøn xa lìa thì chaúng phaûi laø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña cho ñeán Boá thí ba-la-maät- ña. Nhö vaäy cho ñeán trí Nhaát thieát chaúng phaûi hoaøn toaøn xa lìa thì chaúng phaûi laø trí Nhaát thieát trí.
Naøy Thieän Hieän, do Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña hoaøn toaøn xa lìa neân ñöôïc goïi laø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña, nhö vaäy cho ñeán do trí Nhaát thieát trí hoaøn toaøn xa lìa neân ñöôïc goïi laø trí Nhaát thieát trí. Vì vaäy, Thieän Hieän, chaúng phaûi caùc vò Ñaïi Boà-taùt khoâng döïa vaøo Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa ñeå chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Thieän Hieän, tuy phaùp xa lìa chaúng coù theå chöùng ñaéc phaùp xa lìa nhöng chaúng phaûi khoâng caàn döïa vaøo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñeå chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Vì vaäy, caùc Ñaïi Boà-taùt naøo muoán chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì phaûi thöôøng sieâng naêng tu hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy. Cuï thoï Thieän Hieän baïch: –Baïch Theá Toân, phaùp maø Ñaïi Boà-taùt thöïc haønh ñeàu coù yù nghóa saâu xa phaûi khoâng? Phaät baûo Thieän Hieän: –Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Caùc phaùp maø Ñaïi Boà-taùt thöïc haønh ñeàu coù yù nghóa raát saâu xa, khoù thaáy, khoù hieåu, chaúng phaûi laø nôi coù theå suy nghó, naèm ngoaøi caûnh giôùi coù theå suy nghó laø söï chöùng ñaéc kín ñaùo vi dieäu beân trong cuûa ngöôøi trí khoâng theå baøy toû. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt coù theå laøm vieäc khoù laøm; tuy thöïc haønh phaùp coù yù nghóa saâu xa nhö vaäy nhöng hoï coù theå khoâng caàn chöùng ñaéc phaùp cuûa Thanh vaên, Ñoäc giaùc. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Theo con hieåu thì ñieàu Phaät noùi coù nghóa laø vieäc laøm cuûa caùc vò Ñaïi Boà-taùt khoâng khoù, khoâng neân noùi hoï coù theå laøm vieäc khoù laøm. Vì sao vaäy? Bôûi vì nghóa cuûa phaùp maø caùc Ñaïi Boà-taùt chöùng ñöôïc ñeàu chaúng theå naém baét ñöôïc, vieäc coù theå chöùng ñaéc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña cuõng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp ñöôïc chöùng ñaéc, ngöôøi chöùng, nôi chöùng vaø luùc chöùng cuõng chaúng theå naém baét ñöôïc. Baïch Theá Toân, caùc vò Ñaïi Boà-taùt quaùn saùt caùc phaùp laø chaúng theå naém baét ñöôïc thì coù nghóa cuûa phaùp gì coù theå laø sôû chöùng, coù Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña naøo coù theå laø naêng chöùng vaø coù nhöõng phaùp gì coù theå taïo ra phaùp ñöôïc chöùng, ngöôøi chöùng, nôi chöùng, luùc chöùng. Vaäy thì laøm sao coù theå naém ñöôïc do ñaâu chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Quaû vò Giaùc ngoä cao toät coøn khoâng theå chöùng ñöôïc huoáng nöõa laø chöùng ñaéc phaùp cuûa Thanh vaên, Ñoäc giaùc. Baïch Theá Toân, neáu thöïc haønh nhö vaäy thì goïi laø söï haønh duïng voâ sôû ñaéc cuûa Boà-taùt. Ñaïi Boà-taùt naøo coù theå haønh duïng vôùi tinh thaàn voâ sôû ñaéc naøy thì khoâng bò chöôùng ngaïi ñoái vôùi taát caû caùc phaùp. Baïch Theá Toân, khi nghe noùi phaùp naøy, Ñaïi Boà-taùt naøo khoâng kinh sôï, run raåy, khoâng buoàn raàu, hoái haän, khoâng hoang mang, thoaùi lui thì ñoù laø thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña. Baïch Theá Toân, luùc thöïc haønh nhö vaäy, Ñaïi Boà-taùt naøy khoâng thaáy caùc töôùng, khoâng thaáy mình laøm, khoâng thaáy khoâng laøm, khoâng thaáy Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña laø phaùp mình thöïc haønh, khoâng thaáy quaû vò Giaùc ngoä cao toät laø choã chöùng ñaéc cuûa mình, cuõng khoâng thaáy luùc chöùng, nôi chöùng. Baïch Theá Toân, luùc thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, Ñaïi Boà-taùt naøy khoâng nghó raèng: “Ta caùch xa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, ta ôû gaàn quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Baïch Theá Toân, gioáng nhö hö khoâng, khoâng coù nghó raèng: “Ta caùch phaùp aáy hoaëc gaàn, hoaëc xa.” Vì sao vaäy? Bôûi vì hö khoâng, khoâng chuyeån ñoäng cuõng khoâng sai bieät, khoâng phaân bieät, caùc Boà-taùt cuõng gioáng nhö vaäy, luùc thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, hoï khoâng nghó raèng ta caùch xa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, ta gaàn quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Vì sao vaäy? Bôûi vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng coù phaân bieät ñoái vôùi taát caû
caùc phaùp. Baïch Theá Toân, gioáng nhö ngöôøi laøm aûo thuaät khoâng nghó raèng: “Vaät aûo thuaät, ngöôøi laøm aûo thuaät vaø ngöôøi xem caùch mình gaàn hay xa.” Vì sao vaäy? Bôûi vì ngöôøi do laøm aûo thuaät hoùa ra thì ngöôøi aáy khoâng coù phaân bieät, cuõng nhö vaäy caùc Ñaïi Boà-taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng nghó raèng: “Ta xa lìa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, ta gaàn quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Vì sao vaäy? Vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng phaân bieät ñoái vôùi taát caû caùc phaùp. Baïch Theá Toân, gioáng nhö boùng, aûnh khoâng nghó raèng ta caùch vaät chính nôi ta y cöù xa hay gaàn. Vì sao vaäy? Bôûi vì aûnh ñöôïc hieän ra khoâng coù phaân bieät; cuõng vaäy luùc thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, caùc vò Ñaïi Boà-taùt khoâng nghó raèng: “Ta xa lìa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc.” Vì sao vaäy? Bôûi vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng sinh phaân bieät ñoái vôùi taát caû caùc phaùp. Baïch Theá Toân, caùc Ñaïi Boà-taùt naøo thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa thì khoâng coù söï thöông gheùt. Vì sao vaäy? Bôûi vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña hoaëc thöông hoaëc gheùt vaø töï taùnh cuûa caûnh thöông gheùt ñeàu chaúng theå naém baét ñöôïc. Baïch Theá Toân, gioáng nhö caùc vò Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc khoâng thöông khoâng gheùt taát caû caùc phaùp; cuõng nhö vaäy, Ñaïi Boà-taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cuõng khoâng thöông, khoâng gheùt taát caû caùc phaùp. Vì sao vaäy? Bôûi vì chö Phaät vaø Boà-taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa döùt tröø söï thöông gheùt. Baïch Theá Toân, gioáng nhö caùc vò Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc ñaõ ñoaïn tröø hoaøn toaøn taát caû söï phaân bieät, caùc loaïi phaân bieät vaø söï phaân bieät truøm khaép; cuõng vaäy Ñaïi Boà- taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cuõng hoaøn toaøn xa lìa taát caû söï phaân bieät, caùc loaïi phaân bieät vaø söï phaân bieät truøm khaép. Vì sao vaäy? Bôûi vì chö Phaät vaø vò Boà-taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng coù phaân bieät ñoái vôùi taát caû caùc phaùp. Baïch Theá Toân, nhö chö Phaät khoâng coù nghó raèng: “Ta xa lìa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, ta ôû gaàn quaû vò Giaùc ngoä cao toät”; cuõng vaäy, caùc vò Ñaïi Boà-taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng nghó raèng: “Ta xa lìa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, ta ôû gaàn quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Vì sao vaäy? Bôûi vì chö Phaät vaø caùc vò Boà-taùt thöïc haønh Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng coù phaân bieät ñoái vôùi taát caû caùc phaùp. Baïch Theá Toân, nhö choã bieán hoùa cuûa chö Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc khoâng nghó raèng: “Ta xa lìa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, ta ôû gaàn quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Vì sao vaäy? Bôûi vì taát caû caùc vò Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc vaø choã bieán hoùa ra ñeàu khoâng coù taâm phaân bieät; cuõng vaäy, Ñaïi Boà-taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng nghó raèng: “Ta xa lìa ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc, ta gaàn quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Vì sao vaäy? Bôûi vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng coù phaân bieät ñoái vôùi taát caû caùc phaùp. Baïch Theá Toân, gioáng nhö vì muoán laøm vieäc gì, chö Phaät bieán hoùa ra ngöôøi huyeãn ñeå khieán laøm vieäc aáy, ngöôøi ñöôïc hoùa ra ñoù khoâng nghó raèng: “Ta coù theå laøm ñöôïc coâng vieäc nhö vaäy.” Vì sao vaäy? Bôûi vì nhöõng ngöôøi ñöôïc bieán hoùa ra khoâng coù phaân bieät. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa laïi cuõng nhö vaäy, do coù vieäc caàn laøm neân sieâng naêng tu taäp, sau khi ñaõ tu taäp, tuy coù theå thuaàn thuïc coâng vieäc nhöng khoâng coù söï phaân bieät ñoái vôùi choã laøm ra. Vì sao vaäy? Ñoù laø vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa voán khoâng coù phaân bieät ñoái vôùi phaùp. Baïch Theá Toân, gioáng nhö ngöôøi thôï kheùo hoaëc caùc hoïc troø cuûa oâng aáy, vì coù coâng vieäc neân hoï taïo ra caùc maùy moùc hoaëc nöõ, hoaëc nam, hoaëc voi, hoaëc ngöïa. Caùc maùy moùc
naøy tuy coù choã laøm ra nhöng chuùng khoâng coù söï phaân bieät. Vì sao vaäy? Bôûi vì phaùp maùy moùc naøy voán khoâng phaân bieät. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cuõng nhö vaäy, do coù coâng vieäc neân môùi thaønh laäp. Sau khi ñaõ thaønh laäp tuy ñaõ hoaøn thaønh nhöng hoaøn toaøn khoâng phaân bieät ñoái vôùi hoaït ñoäng vaø lôøi noùi. Vì sao vaäy? Ñoù laø vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa voán laø phaùp khoâng phaân bieät. Luùc aáy, Xaù-lôïi-phaát hoûi Thieän Hieän: –Chæ coù Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng coù phaân bieät hay Tónh löï, Tinh taán, An nhaãn, Tònh giôùi, Boá thí ba-la-maät-ña cuõng khoâng phaân bieät? Thieän Hieän ñaùp: –Chaúng phaûi chæ coù Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng phaân bieät maø Tónh löï, Tinh taán, An nhaãn, Tònh giôùi, Boá thí ba-la-maät-ña cuõng khoâng phaân bieät. Xaù-lôïi Töû noùi: –Chæ coù saùu phaùp Ba-la-maät-ña laø khoâng coù phaân bieät, hay laø saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc cuõng khoâng phaân bieät, nhaõn xöù cho ñeán yù xöù, cuõng khoâng phaân bieät saéc xöù cho ñeán phaùp xöù cuõng khoâng phaân bieät; nhaõn giôùi cho ñeán yù giôùi cuõng khoâng phaân bieät; saéc giôùi cho ñeán phaùp giôùi cuõng khoâng phaân bieät; nhaõn thöùc giôùi cho ñeán yù thöùc giôùi cuõng khoâng phaân bieät; nhaõn xuùc cho ñeán yù xuùc cuõng khoâng phaân bieät, caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra cho ñeán caùc thoï do yù xuùc laøm duyeân sinh ra cuõng khoâng phaân bieät; ñòa giôùi cho ñeán thöùc giôùi cuõng khoâng phaân bieät; voâ minh cho ñeán laõo töû cuõng khoâng phaân bieät; phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh cuõng khoâng phaân bieät; chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn cuõng khoâng phaân bieät; Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo cuõng khoâng phaân bieät; boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc cuõng khoâng phaân bieät; taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù cuõng khoâng phaân bieät; boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo cuõng khoâng phaân bieät; phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän cuõng khoâng phaân bieät; baäc Tònh quaùn cho ñeán baäc Nhö Lai cuõng khoâng phaân bieät; baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân cuõng khoâng phaân bieät; naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng cuõng khoâng phaân bieät; möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng cuõng khoâng phaân bieät; phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû cuõng khoâng phaân bieät; trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng cuõng khoâng phaân bieät; quaû Döï löu cho ñeán Ñoäc giaùc Boà-ñeà cuõng khoâng phaân bieät; taát caû caùc haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt cuõng khoâng phaân bieät; quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät cuõng khoâng phaân bieät; theá caûnh giôùi höõu vi cuõng khoâng phaân bieät, caûnh giôùi voâ vi cuõng khoâng phaân bieät? Thieän Hieän ñaùp: –Chaúng phaûi chæ coù saùu phaùp Ba-la-maät-ña khoâng coù phaân bieät, maø saéc cuõng khoâng coù phaân bieät; thoï, töôûng, haønh, thöùc cuõng khoâng coù phaân bieät cho ñeán theá caûnh giôùi höõu vi cuõng khoâng phaân bieät, caûnh giôùi voâ vi cuõng khoâng phaân bieät. Xaù-lôïi Töû noùi: –Neáu taát caû caùc phaùp ñeàu khoâng phaân bieät thì vì sao coù söï phaân chia naêm ñöôøng khaùc nhau laø ñòa nguïc, suùc sinh, ngaï quyû, ngöôøi vaø trôøi, vì sao laïi phaân bieät caùc baäc Thaùnh khaùc nhau laø Döï löu, Nhaát lai, Baát hoaøn, A-la-haùn, Ñoäc giaùc Boà-ñeà, Nhö Lai? Thieän Hieän ñaùp raèng: –Do nhaân duyeân ñieân ñaûo phieàn naõo, neân höõu tình phaùt sinh caùc nghieäp nôi thaân, mieäng, yù vaø do ñoù ñöa ñeán quaû baùo. Maët khaùc duïc voïng laø do caùc nghieäp caên baûn cuûa quaû Dò thuïc vaø döïa vaøo ñoù maø coù söï phaân chia naêm ñöôøng khaùc nhau laø caûnh giôùi ñòa
nguïc, suùc sinh, ngaï quyû, trôøi, ngöôøi ñöôïc taïo ra. Laïi coù choã noùi raèng: Vì sao phaân bieät caùc baäc Thaùnh khaùc nhau, thì naøy Xaù-lôïi Töû, ñoù laø do khoâng phaân bieät neân taïo ra Döï löu vaø quaû Döï löu, do khoâng phaân bieät neân taïo ra Nhaát lai vaø quaû Nhaát lai, do khoâng phaân bieät neân taïo ra Baát hoaøn vaø quaû Baát hoaøn, do khoâng phaân bieät neân taïo ra A-la-haùn vaø quaû A-la-haùn, do khoâng phaân bieät neân taïo ra Ñoäc giaùc vaø quaû vò Ñoäc giaùc Boà-ñeà, do khoâng phaân bieät neân taïo ra Ñaïi Boà-taùt vaø haïnh Ñaïi Boà-taùt, do khoâng phaân bieät neân taïo ra Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc vaø quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Xaù-lôïi Töû, do khoâng phaân bieät vaø ñoaïn tröø phaân bieät neân Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc trong quaù khöù môùi coù theå taïo ra caùc söï sai bieät khaùc nhau. Cuõng do khoâng phaân bieät, do ñoaïn tröø phaân bieät neân caùc vò Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc ñôøi vò lai coù theå taïo ra caùc söï sai bieät khaùc nhau. Do khoâng phaân bieät, ñoaïn tröø phaân bieät neân caùc Nhö Lai ÖÙng Chaùnh Ñaúng Giaùc ñôøi hieän taïi ôû möôøi phöông theá giôùi môùi coù theå noùi phaùp taïo ra caùc söï sai bieät khaùc nhau. Naøy Xaù-lôïi Töû, vì lyù do ñoù neân bieát caùc phaùp ñeàu khoâng phaân bieät. Do khoâng phaân bieät neân chaân nhö, phaùp giôùi, noùi roäng cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn ñeàu laø ñònh löôïng. Xaù-lôïi Töû, caùc vò Ñaïi Boà-taùt neân thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng coù phaân bieät nhö vaäy. Ñaïi Boà-taùt naøo coù theå thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng coù söï phaân bieät thì Ñaïi Boà-taùt ñoù lieàn chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät vi dieäu khoâng coù söï phaân bieät, giaùc ngoä taùnh khoâng phaân bieät cuûa taát caû caùc phaùp vaø laøm lôïi ích cho höõu tình ñeán taän ñôøi vò lai.
Μ Phaåm 64: KIEÂN COÁ, CHAÚNG KIEÂN COÁ (1) Khi aáy, Xaù-lôïi Töû hoûi Thieän Hieän: –Caùc vò Ñaïi Boà-taùt tu haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña laø thöïc haønh phaùp kieân coá hay thöïc haønh phaùp chaúng kieân coá? Thieän Hieän ñaùp: –Caùc vò Ñaïi Boà-taùt tu haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña laø thöïc haønh phaùp chaúng kieân coá, khoâng thöïc haønh phaùp kieân coá. Vì sao vaäy? Xaù-lôïi Töû, vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña cho ñeán Boá thí ba-la-maät-ña chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; taát caû caùc haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; quaû vò Giaùc ngoä cao
toät cuûa chö Phaät chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc; trí Nhaát thieát trí chaúng phaûi laø phaùp beàn chaéc. Vì sao vaäy? Ñoù laø luùc thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña, Ñaïi Boà-taùt khoâng thaáy coù söï chaúng beàn chaéc naøo coù theå naém baét ñöôïc huoáng gì thaáy coù söï beàn chaéc coù theå naém baét. Nhö vaäy cho ñeán luùc thöïc haønh trí Nhaát thieát trí, ñoái vôùi trí Nhaát thieát trí coøn khoâng thaáy söï chaúng beàn chaéc coù theå naém baét ñöôïc, huoáng gì thaáy coù söï beàn chaéc coù theå naém baét. Khi aáy, coù voâ löôïng chö Thieân ôû coõi Duïc vaø coõi Saéc ñeàu nghó raèng: “Caùc thieän nam, thieän nöõ thuoäc Boà-taùt thöøa coù theå phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät thöïc haønh theo nghóa lyù maø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñaõ noùi, khoâng chöùng ñaéc phaùp taùnh bình ñaúng cuûa thaät teá, khoâng döøng laïi ôû ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc. Vì vaäy caùc thieän nam, thieän nöõ naøy thaät laø hieám coù, laøm ñöôïc vieäc khoù laøm, ñaùng ñöôïc leã laïy.” Bieát yù nghó cuûa chö Thieân, Thieän Hieän lieàn baûo hoï raèng: –Thieän nam, thieän nöõ naøy khoâng chöùng ñaéc phaùp taùnh bình ñaúng cuûa thaät teá, khoâng döøng laïi ôû ñòa vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc thì chaúng phaûi raát hieám coù, cuõng chöa phaûi laø khoù laøm. Ñaïi Boà-taùt naøo bieát taát caû caùc phaùp vaø caùc höõu tình ñeàu chaúng theå naém baét ñöôïc nhöng vaãn phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät, maëc aùo giaùp tinh taán, nguyeän ñoä voâ löôïng, voâ bieân höõu tình, giuùp hoï nhaäp vaøo caûnh giôùi Voâ dö Nieát-baøn thì Ñaïi Boà-taùt naøy môùi thaät hieám coù, coù theå laøm vieäc khoù laøm. Chö Thieân neân bieát, Ñaïi Boà-taùt naøo tuy bieát höõu tình ñeàu khoâng sôû höõu nhöng vaãn phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät maëc aùo giaùp tinh taán, vì muoán giaùo hoùa caùc loaøi höõu tình nhö muoán ñieàu phuïc hö khoâng. Vì sao vaäy? Ñoù laø vì hö khoâng xa lìa neân taát caû höõu tình cuõng xa lìa, do hö khoâng laø khoâng, neân bieát ñöôïc caùc höõu tình cuõng laø khoâng, do hö khoâng chaúng chaéc thaät, neân bieát caùc höõu tình chaúng chaéc thaät, do hö khoâng khoâng sôû höõu, neân bieát caùc höõu tình cuõng khoâng sôû höõu. Do ñoù Ñaïi Boà-taùt naøy môùi thaät hieám coù, coù theå laøm ñöôïc vieäc khoù laøm. Chö Thieân neân bieát, Ñaïi Boà-taùt maëc aùo giaùp ñaïi Bi vì muoán ñieàu phuïc taát caû höõu tình, nhöng caùc höõu tình ñeàu khoâng sôû höõu, gioáng nhö coù ngöôøi maëc aùo giaùp ñaùnh nhau vôùi hö khoâng. Chö Thieân neân bieát, vì muoán laøm lôïi laïc taát caû höõu tình, Ñaïi Boà-taùt naøy maëc aùo giaùp ñaïi Bi nhöng caùc höõu tình vaø aùo giaùp ñaïi Bi ñeàu chaúng theå naém baét ñöôïc. Vì sao vaäy? Vì höõu tình ñeàu xa lìa, neân bieát ñöôïc aùo giaùp ñaïi Bi cuõng xa lìa, vì höõu tình laø khoâng, neân bieát aùo giaùp ñaïi Bi cuõng laø khoâng, vì höõu tình khoâng chaéc thaät, neân bieát aùo giaùp ñaïi Bi cuõng khoâng chaéc thaät, vì höõu tình khoâng sôû höõu, neân bieát aùo giaùp ñaïi Bi cuõng khoâng sôû höõu. Chö Thieân neân bieát, Vieäc Ñaïi Boà-taùt naøy giaùo hoùa, laøm lôïi laïc höõu tình cuõng chaúng theå naém baét ñöôïc. Vì sao vaäy? Do höõu tình laø lìa, laø khoâng, laø chaúng chaéc thaät vaø khoâng sôû höõu, neân bieát söï lôïi haïi cuûa giaùo hoùa höõu tình cuõng laø lìa, laø khoâng, laø chaúng chaéc thaät vaø khoâng sôû höõu. Chö Thieân neân bieát, Ñaïi Boà-taùt naøy cuõng khoâng sôû höõu. Vì sao vaäy? Do höõu tình laø lìa, laø khoâng, chaúng chaéc thaät, khoâng sôû höõu, neân bieát ñöôïc Boà- taùt cuõng laø xa lìa, laø khoâng, chaúng chaéc thaät, khoâng sôû höõu. Chö Thieân neân bieát, Ñaïi Boà-taùt naøo nghe vieäc nhö vaäy maø khoâng kinh sôï, run raåy, khoâng buoàn raàu, khoâng hoái haän hoang mang, khoâng thoaùi lui thì neân bieát ñoù laø Ñaïi Boà- taùt thöïc haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa. Vì sao vaäy? Bôûi vì caùc saéc lìa töùc laø höõu tình lìa; thoï, töôûng, haønh, thöùc lìa töùc laø höõu tình lìa; nhaõn xöù cho ñeán yù xöù lìa töùc laø höõu tình lìa; saéc xöù cho ñeán phaùp xöù lìa töùc laø höõu tình lìa; nhaõn giôùi cho ñeán yù giôùi lìa töùc laø höõu
tình lìa; saéc giôùi cho ñeán phaùp giôùi lìa töùc laø höõu tình lìa; nhaõn thöùc giôùi cho ñeán yù thöùc giôùi lìa töùc laø höõu tình lìa; nhaõn xuùc cho ñeán yù xuùc lìa töùc laø höõu tình lìa; caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra cho ñeán caùc thoï do yù xuùc laøm duyeân sinh ra lìa töùc laø höõu tình lìa; ñòa giôùi cho ñeán thöùc giôùi lìa töùc laø höõu tình lìa; nhaân duyeân cho ñeán taêng thöôïng duyeân lìa töùc laø höõu tình lìa; voâ minh cho ñeán laõo töû lìa töùc laø höõu tình lìa; Boá thí ba-la-maät-ña cho ñeán Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña lìa töùc laø höõu tình lìa; phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh lìa töùc laø höõu tình lìa; chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn lìa töùc laø höõu tình lìa; Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo lìa töùc laø höõu tình lìa; boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo lìa töùc höõu tình lìa; boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc lìa töùc höõu tình lìa; taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù lìa töùc höõu tình lìa; phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän lìa töùc höõu tình lìa; baäc Tònh quaùn cho ñeán baäc Nhö Lai lìa töùc höõu tình lìa; baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân lìa töùc höõu tình lìa; taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa lìa töùc höõu tình lìa; naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng lìa töùc höõu tình lìa; möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng lìa töùc höõu tình lìa; ba möôi hai töôùng toát, taùm möôi veû ñeïp lìa töùc höõu tình lìa; phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû lìa töùc höõu tình lìa; trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng lìa töùc laø höõu tình lìa; quaû Döï löu cho ñeán Ñoäc giaùc Boà-ñeà lìa töùc laø höõu tình lìa; taát caû caùc haïnh Boà-taùt lìa töùc laø höõu tình lìa; quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät lìa töùc laø höõu tình lìa; trí Nhaát thieát trí lìa töùc höõu tình lìa.