SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 449
LUAÄT DI SA TAÉC BOÄ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN QUYEÅN 20
Phaàn 3: NOÙI VEÀ CAÙC PHAÙP: THOÏ GIÔÙI, BOÁ TAÙT, AN CÖ, TÖÏ TÖÙ, Y, GIAØY DEÙP DA, THÖÙC UOÁNG V.V…
Ñoaïn 5: NOÙI VEÀ PHAÙP Y
Ñöùc Phaät ôû taïi thaønh Vöông-xaù. Baáy giôø, nhuõ maãu cuûa Kyø-vöùc taém cho Kyø-vöùc, xem kyõ thaáy töôùng cuûa Kyø-vöùc, nhuõ maãu loä ngay saéc giaän cuûa mình. Kyø-vöùc bieát ngay vaán ñeà hoûi meï: Taïi sao meï nhìn con vôùi daùng veû giaän nhö vaäy? Nhuõ maãu noùi: Meï giaän vì thaân con coù töôùng thuø ñaëc maø taâm yù cuûa con chöa gaàn ñöôïc Phaät, Phaùp, Taêng. Kyø-vöùc nghe roài, khen: Laønh thay! Laønh thay! Meï ñaõ daïy con ñieàu ñoù. Kyø-vöùc lieàn maëc aùo môùi, ñi ñeán choã Ñöùc Phaät. Töø xa thaáy Ñöùc Theá Toân dung maïo ñónh ñaïc, coù ba möôi hai töôùng cuûa baäc ñaïi nhaân, vaàng aùnh saùng toûa ra moät taàm gioáng nhö nuùi vaøng, lieàn sinh loøng tín kính. Kyø-vöùc ñeán tröôùc Phaät, kính leã saùt chaân Ngaøi, roài ngoài lui qua moät beân. Ñöùc Phaät vì Kyø-vöùc noùi caùc pheùp nhieäm maàu, chæ veõ söï lôïi ít ñeå ñöôïc hoan hyû, nhö luaän veà vieäc boá thí, trì giôùi vaø sinh thieân, taïi gia laø nhieãm luïy, xuaát gia khoâng ñaém vöôùng, nhöõng phaùp trôï ñaïo nhö vaäy laøm saùng toû vaán ñeà. Ñöùc Phaät laïi noùi tieáp nhöõng phaùp chö Phaät thöôøng noùi laø Khoå, Taäp, Dieät, Ñaïo. Kyø-vöùc lieàn töø choã ngoài xa traàn, lìa caáu, ñaëng maét phaùp trong saïch, thaáy phaùp ñaéc quaû roài quy y Phaät, Phaùp, Taêng vaø thoï naêm giôùi. Kyø-vöùc kheùo phaân bieät ñöôïc ngoïn, ngaønh, töôùng cuûa aâm thanh, Ñöùc Phaät daãn Kyø-vöùc ñeán nôi goø xöông coát, Ngaøi chæ ñaàu laâu cuûa naêm ngöôøi. Kyø-vöùc goõ töøng caùi, baïch Phaät: Ñaàu laâu thöù nhaát naøy, sinh vaøo ñòa nguïc. Ñaàu laâu thöù hai sinh nôi suùc sinh. Caùi thöù ba sinh nôi ngaï quyû. Caùi thöù tö sinh vaøo coõi ngöôøi. Caùi thöù naêm sinh vaøo coõi trôøi. Ñöùc Phaät daïy: Laønh thay! OÂng noùi ñuùng caû! Ñöùc Phaät laïi chæ moät caùi ñaàu laâu, Kyø-vöùc goõ Ba laàn, khoâng bieát sinh ôû ñaâu, baïch Phaät: Con khoâng bieát ngöôøi naøy sinh vaøo coõi naøo. Ñöùc Phaät daïy: OÂng khoâng bieát laø phaûi. Taïi sao vaäy? Ñaây laø ñaàu
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 450
laâu cuûa vò A-la-haùn, khoâng coøn coù choã sinh. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân, thaân bò beänh nheï, baûo Toân giaû A-nan: - Beänh cuûa Ta neân uoáng thuoác thoå haï. Toân giaû A-nan baïch Phaät: - Neân noùi vôùi Kyø-vöùc. - Ñöôïc. A-nan ñeán thoâng baùo, Kyø-vöùc noùi: - Toâi khoâng theå duøng thuoác thöôøng ñeå chöõa beänh cuûa Ngaøi. Toâi seõ baøo cheá thöù thuoác cuûa Chuyeån luaân Thaùnh vöông duøng ñeå daâng leân Ñöùc Theá Toân. Kyø-vöùc duøng döôïc huaân, ba loaïi hoa Öu-baùt-la, ñem ñeán choã Ñöùc Phaät baïch: - Xin Ngaøi ngöûi hoa naøy. Ngöûi moät hoa seõ coù möôøi laàn haï (phong), ba hoa seõ coù ba möôi laàn, beänh seõ khoûi hoaøn toaøn. Ñöùc Theá Toân lieàn ngöûi hai hoa, ñöôïc haï (phong) hai möôi laàn, moät hoa coøn laïi ñöôïc chín laàn. Khoâng bao laâu sau, Kyø-vöùc laïi ñeán choã Phaät, baïch: - Ngöûi hoa coù haï ñöôïc khoâng? Haï nhieàu hay ít? Ñöùc Phaät daïy: - Ngöûi thuoác tuy haï ñöôïc, nhöng coøn thieáu moät caùi. Kyø-vöùc baïch Phaät: - Neân uoáng nöôùc noùng, beøn haï theâm ñöôïc moät caùi, beänh ñöôïc laønh haún. Kyø-vöùc laïi thöa: - Caàn phaûi boå döôõng, con seõ tuøy thôøi cuùng döôøng nhöõng thöù caàn duøng. Ñöùc Phaät thoï nhaän baèng caùch im laëng. Kyø-vöùc naáu canh baèng gaïo chieân-ñaø daâng cuùng Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng roài, Kyø-vöùc laïi baïch: - Con trò beänh cho quoác vöông, quan, daân, nhaän ñöôïc haèng traêm ngaøn löôïng vaøng, baûy thöù baùu nhieàu voâ soá, hoaëc nhaän ñöôïc thoân xoùm, hoaëc nhaän ñöôïc moät aáp, cuùi xin Ñöùc Theá Toân nhaän cho con moät lôøi nguyeän nhoû. Ñöùc Phaät daïy: - Caùc Ñöùc Phaät Nhö Lai ñaõ vöôït qua caùc nguyeän. Kyø-vöùc laïi baïch Phaät: - Xin Phaät cho con ñöôïc nguyeän moät lôøi. Ñöùc Phaät daïy:
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 451
- Neáu hôïp lyù thì khoâng traùi vôùi yù cuûa ngöôi. Khi aáy, Kyø-vöùc lieàn duøng moät chieác y quyù, trò giaù baèng nöûa nöôùc, daâng leân Ñöùc Phaät, baïch: - Ñaây laø chieác y, trong caùc chieác y, noù laø toái thaéng, xin Ngaøi ruû loøng thöông thoï nhaän cho. Kyø-vöùc laïi xin Phaät cho pheùp caùc Tyø-kheo ñöôïc nhaän y cuûa gia chuû. Ñöùc Phaät thoï nhaän vaø cho pheùp caùc Tyø-kheo ñöôïc nhaän y cuûa gia chuû. Ñöùc Phaät vì Kyø-vöùc noùi caùc phaùp dieäu roài khieán veà choã cuõ. Nhaân vieäc naøy, Phaät taäp hôïp caùc Tyø-kheo Taêng, baûo caùc Tyø- kheo: - Kyø-vöùc trò beänh cuûa Ta laønh, laïi ñem moät thöôïng y daâng cho Ta, xin cho caùc Tyø-kheo ñöôïc pheùp thoï söï daâng cuùng y cuûa gia chuû. Ta thoï nhaän vaø cuõng cho pheùp caùc Tyø-kheo thoï söï daâng cuùng y cuûa gia chuû. Töø nay caùc Tyø-kheo muoán maëc y cuûa gia chuû, cho pheùp thoï, song keû thieåu duïc, tri tuùc maëc y phaán taûo laø ñieàu Ta khen ngôïi. Baáy giôø, nôi thaønh Vöông-xaù, caùc Cö só nghe Phaät cho pheùp caùc Tyø-kheo thoï söï daâng cuùng y cuûa gia chuû, cuøng nhau ñem ba ngaøn tröông Kíp boái thuaàn maøu xanh, vaøng, ñoû, ñeán daâng cuùng cho caùc Tyø-kheo. Do coù caùc maøu saéc neân caùc Tyø-kheo sinh nghi, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp thoï nhöng neân giaët cho phai maøu saéc roài nhuoäm laïi ñeå maëc. Coù caùc Tyø-kheo ñeán nôi goø maû quaùn töû thi, töø chaân ñeán ñaàu, khôûi quaùn baát tònh, döïng töû thi daäy, quyû nhaäp vaøo trong töû thi, tröông maét, le löôõi, ñaïp caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo hoaûng sôï, phi nhaân ñöôïc cô hoäi, ñoaït laáy tinh khí, coù vò phaûi cheát. Laïi coù moät Tyø-kheo, ñeán nôi goø maû, quaùn töø chaân ñeán ñaàu, thaây cuûa ngöôøi nöõ môùi cheát, sinh taâm duïc, haønh baát tònh, do ñoù, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng quaùn töø chaân tröôùc. Laïi coù Tyø-kheo quaùn moät beân ngöôøi cheát, döïng töû thi daäy, quyû laïi nhaäp vaøo trong töû thi, tröông maét, le löôõi, laáy tay ñaùnh, do vaäy, baïch Phaät. Phaät daïy: Ñöøng neân quaùn moät beân maø neân quaùn phía tröôùc ñaàu. Laïi coù Tyø-kheo vì y neân ñaøo thaây ngöôøi môùi cheát leân, caùc Cö só thaáy cheâ traùch, noùi: Sa-moân Thích töû naøy hoâi thoái, baát tònh, taïi sao haïng ngöôøi naøy laïi ñeán trong nhaø ta? Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng ñöôïc ñaøo thaây ngöôøi cheát, vi phaïm, phaïm Ñoät- kieát-la. Laïi coù Tyø-kheo ñem xöông ngöôøi cheát ñeå trong Taêng phöôøng, coù ngöôøi ñem ñaàu laâu cuûa ngöôøi cheát ñeå choã kinh haønh, hoaëc döôùi giöôøng. Caùc Cö só thaáy cheâ traùch, noùi: Caùc Tyø-kheo baát tònh, khaû oá, taïi sao ñem
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 452
xöông ngöôøi cheát ñeå trong Taêng phöôøng, gioáng nhö goø maû, chöùa ñaàu laâu ngöôøi cheát nhö chöùa bình baùt?! Caùc Tyø-kheo ñem vaán ñeà naøy baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân laøm nhö vaäy, cuõng nhö khoâng neân laáy tay caàm laáy xöông ngöôøi cheát, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù Tyø-kheo ñau maét, thaày thuoác baûo: Laáy xöông traùn cuûa ngöôøi maøi ñeå nhoû vaøo maét. Caùc Tyø-kheo noùi: Ñöùc Phaät khoâng cho pheùp chuùng toâi caàm xöông ngöôøi cheát, neân cho phöông thuoác khaùc. Thaày thuoác noùi: Khoâng coù phöông thuoác naøo khaùc coù theå trò ñöôïc. Caùc Tyø-kheo khôûi yù nieäm: Neáu Ñöùc Theá Toân cho pheùp khi coù beänh ñöôïc naém xöông ngöôøi cheát thì beänh naøy coù theå laønh ñöôïc, do ñoù, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp ôû choã vaéng laáy xöông, lôùn nhö hai ngoùn tay maøi ñeå nhoû maét. Coù caùc Tyø-kheo aên meø, maät, caù, thòt, ñeán nôi goø maû tìm y phaán taûo, quyû thaàn khoâng vui. Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân aên caùc vaät naøy maø ñeán nôi goø maû. Coù caùc Tyø-kheo ôû trong Taêng vaø nhaø baïch y, aên meø, maät, caù, thòt, treân loä trình phaûi xuyeân qua goø maû, sôï ñi traùnh ñöôøng khaùc, do ñoù, bò laïc ñoaøn, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu khoâng sôï thì cho pheùp ñi qua moät beân. Coù caùc Tyø-kheo thöôøng ñeán nôi goø maû, khi xin ñöôïc caù, thòt aên, khoâng daùm trôû laïi nôi aáy, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu khoâng sôï thì cho pheùp trôû laïi. Coù caùc Tyø-kheo, ngaøy moàng taùm, möôøi boán, möôøi laêm trong thaùng, tôùi lui nôi goø maû tìm y phaán taûo, caùc quyû thaàn vaøo nhöõng ngaøy aáy cuõng taäp hôïp, noùi vôùi caùc Tyø-kheo: Nay laø ngaøy chuùng toâi taäp hôïp, lyù do gì caùc thaày laïi ñeán? Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Nhöõng ngaøy aáy khoâng neân ñeán nôi goø maû. Tyø-kheo thöôøng ôû nôi goø maû vaø treân loä trình, ngaøy aáy ñeàu khoâng daùm tôùi nôi goø maû, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu khoâng sôï thì ñöôïc pheùp. Coù caùc Tyø-kheo ñaïi tieåu tieän nôi goø maû, caùc quyû thaàn cheâ traùch noùi: Taïi sao laïi ñaïi tieåu tieän nôi truù xöù cuûa chuùng toâi? Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân laøm nhö vaäy. Coù goø maû roäng xa, caùc Tyø-kheo ñi ngang qua khoâng daùm haønh söï, do ñoù bò beänh, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân khaåy moùng tay tröôùc vaäy sau môùi ñaïi tieåu tieän. Neáu quyû thaàn muoán nghe kinh ñieån neân tuïng kinh noùi phaùp, ñoù laø ñieàu neân laøm. Khi aáy, Vua Ca-di ñem y baùu Khaâm-baø-la taëng cho Kyø-vöùc. Kyø- vöùc lieàn ñem ñeán Taêng phöôøng cuùng cho Taêng, caùc Tyø-kheo khoâng bieát neân theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân thoï duïng ñeå trang nghieâm baûo thaùp. Coù caùc Tyø-kheo nhaän ñöôïc thaûm, luïa taïp saéc loâng daøi hay ngaén vaø
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 453
khoâng coù loâng, khoâng daùm thoï, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp thoï, neáu taïp saéc thì cho pheùp giaët cho hoaïi saéc roài maëc. Neáu khoâng theå khieán cho saéc thuaàn kia hoaïi ñi thì cho pheùp maëc trong Taêng phöôøng. Coù caùc Tyø-kheo nhaän ñöôïc daï ñaõ thaønh vaø chöa thaønh, khoâng daùm thoï ñeå may, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp thoï nhaän ñeå may. Coù caùc Tyø-kheo muoán löôïm y phaán taûo nôi ngaû tö ñöôøng heûm, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp löôïm. Khi aáy, coù baïch y nôi ñöôøng heûm côûi y ñeå ñaïi tieåu tieän, caùc Tyø- kheo töôûng laø y phaán taûo, laáy. Ngöôøi kia noùi: Ñaïi ñöùc, ñöøng laáy y cuûa toâi. Tyø-kheo noùi: Toâi töôûng laø y phaán taûo cho neân laáy. Baïch y laïi noùi: Thaày khoâng ngoù kyõ ñeå laáy, laáy nhö vaäy thaønh laáy troäm. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Neân xem xeùt kyõ coù buïi baëm, coù naùm naéng, coù veû laâu cuõ, nhaän xeùt kyõ roài hoûi ngöôøi, vaäy sau môùi laáy. Caùc Tyø-kheo löôïm y phaán taûo, chöa giaët maø ñem vaøo trong phoøng, hoâi thoái, baát tònh, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân chöa giaët maø ñem vaøo trong phoøng. Coù caùc Tyø-kheo löôïm y phaán taûo khoâng giaët lieàn, ñeå sinh truøng, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân giaët saïch lieàn. Coù caùc Tyø-kheo nôi ao saïch vaø trong doøng nöôùc saïch maø giaët y phaán taûo, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân laøm nhö vaäy. Coù caùc Tyø- kheo laáy chaäu saïch giaët y phaán taûo, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân laøm vaäy. Ñöùc Phaät töø thaønh Vöông-xaù, cuøng vôùi chuùng Ñaïi Tyø-kheo Taêng moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò du haønh trong nhaân gian. Caùc Tyø-kheo vaùc y phaán taûo, troâng thaáy vieäc naøy, Ñöùc Phaät khôûi yù nieäm: Ta neân vì caùc Tyø-kheo quy ñònh thôøi haïn y cuûa gia chuû daâng cuùng. Baáy giôø, Vua Bình-sa nghe Ñöùc Phaät cuøng moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo du haønh trong nhaân gian khôûi yù nieäm: Nay ta coù theå duøng boán loaïi binh, nhaèm thò veä Ñöùc Theá Toân du haønh trong lónh vöïc cuûa nöôùc ta. Nghó roài lieàn ra leänh trang nghieâm boán loaïi binh theo haàu sau Ñöùc Phaät. Tuaàn töï qua caùc nôi, Ñöùc Phaät ñi ñeán soâng Haèng, muoán tôùi nöôùc Baït-kyø phaûi loäi qua soâng. Toân giaû Muïc-lieân nghó: Neáu duøng thuyeàn ñeå qua sôï nhaø Vua chôø laâu, pheá boû coâng vieäc, nay ta neân duøng thaàn löïc kh- ieán cho nöôùc caïn. Nghó roài lieàn khieán cho nöôùc caïn, Ñöùc Phaät cuøng caùc Tyø-kheo ñoàng loaït loäi qua. Ñöùc Phaät ñeán bôø beân kia, noùi keä: Tinh taán laø thuyeàn beø Vöôït qua soâng roäng saâu Ai ngöôøi thaáy vieäc naøy Khoâng phaùt taâm tín kính?
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 454
Khi aáy, Vua Bình-sa khôûi yù nieäm: Ñöùc Phaät ñaõ ra khoûi bieân cöông cuûa nöôùc ta, ta neân lui veà. Vua lieàn chaáp tay töø xa kính leã roài trôû lui. Ñeán nôi thoân Quaät Traø, Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Coù boán phaùp, Ta vaø caùc oâng, khi chöa ñaït ñöôïc thì ôû trong sinh töû luaân hoài khoâng bôø beán. Boán phaùp ñoù laø gì? Ñoù laø: Thaùnh giôùi, Thaùnh ñònh, Thaùnh hueä vaø Thaùnh giaûi thoaùt. Nay ñaõ ñaït roài, sinh töû ñaõ heát, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong. Ñöùc Phaät vì caùc Tyø-kheo noùi keä: Giôùi ñònh tueä giaûi thoaùt Nay Ta giaùc ngoä roài Ñoaïn heát caùc nguoàn khoå Neân vì caùc oâng noùi. Luùc naøy, Ñöùc Phaät höôùng daãn naêm traêm Tyø-kheo du haønh nôi nöôùc Baït-kyø, muoán ñeán thaønh Tyø-xaù-ly. Nôi ñoù coù daâm nöõ teân laø A- phaïm-hoøa-lôïi, nghe Ñöùc Phaät Theá Toân coù ñaïi danh ñöùc, hieäu Nhö Lai ÖÙng Cuùng Ñaúng Chaùnh Giaùc, nhöõng lôøi Ngaøi daïy ñaàu, ñuoâi, chaëng giöõa ñeàu thieän, ñaày ñuû töôùng phaïm haïnh thanh tònh, ñang du haønh nôi caùc nöôùc, saép ñeán thaønh naøy, vui möøng noùi: Laønh thay, ta nguyeän muoán yeát kieán. Baø lieàn cho trang hoaøn xe boán ngöïa, vôùi naêm traêm kyõ nöõ tuøy tuøng, ra nghinh ñoùn Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Phaät töø xa troâng thaáy, baûo caùc Tyø- kheo: Caùc thaày, moãi ngöôøi ñeàu neân heä nieäm taïi tieàn, töï phoøng hoä taâm mình, ñoù laø lôøi daïy cuûa chö Phaät. Theá naøo goïi laø heä nieäm? Nghóa laø thöïc haønh boán nieäm xöù, quaùn noäi thaân, tuaàn töï quaùn nôi thaân ñeå tröø voâ minh, khoå cuûa theá gian. Quaùn ngoaïi thaân, noäi, ngoaïi thaân vaø thoï, taâm phaùp cuõng nhö vaäy. Taïi tieàn laø theá naøo? Nghóa laø ñi, ñöùng, ngoài, naèm, nguû, thöùc, tôùi, lui, doøm ngoù tröôùc sau, co giaõn, cuùi ngöûa, maëc y, böng baùt, aên uoáng, ñaïi tieåu tieän, noùi, nín, thöôøng truï taâm nôi ñoù. AÁy laø lôøi daïy cuûa Ta. A-phaïm-hoøa-lôïi töø xa troâng thaáy Ñöùc Theá Toân dung maïo thuø thaéng, caùc caên tòch ñònh, coù ba möôi hai töôùng cuûa baäc ñaïi nhaân, toûa saùng quanh moät taàm, gioáng nhö nuùi vaøng, ñieàu hoan hyû, nieàm tín kính caøng taêng leân, baø ñeán tröôùc Ñöùc Phaät, ñaàu maët kính leã saùt chaân, roài ñöùng lui qua moät beân. Ñöùc Phaät vì baø noùi caùc phaùp nhieäm maàu, chæ veõ söï lôïi ích, baø vui möøng roài baïch Phaät: Baïch Theá Toân! Nguyeän xin Ñöùc Phaät vaø chö Taêng nghæ ñeâm nôi vöôøn cuûa con vaø ngaøy mai con xin môøi thoï trai. Ñöùc Phaät nhaän lôøi baèng söï im laëng. A-phaïm-hoøa-lôïi bieát Ñöùc Phaät nhaän lôøi môøi roài beøn kính leã, nhieãu quanh vaø caùo lui. Khi aáy, naêm traêm Ly xa nghe Ñöùc Phaät cuøng Tyø-kheo Taêng du haønh trong nöôùc höôùng ñeán thaønh naøy, cuøng nhau laäp quy öôùc nghinh ñoùn Ñöùc Phaät, neáu ai khoâng ñi ñoùn seõ vò phaït naêm traêm kim tieàn. Tuaân
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 455
haønh quy öôùc moïi ngöôøi ñeàu ñi, hoaëc côõi ngöïa xanh, xe xanh thì y phuïc cuûa taát caû quyeán thuoäc cuõng ñeàu xanh. Vaøng, ñen, ñoû, traéng ñeàu cuõng nhö vaäy. A-phaïm-hoøa-lôïi giöõa ñöôøng gaëp hoï, khoâng chòu traùnh ñöôøng. Caùc Ly xa noùi: Lyù do gì khoâng traùnh ñöôøng khieán cho xe ngöïa ñuïng nhau? A-phaïm-hoøa-lôïi noùi: Toâi thænh Phaät vaø Taêng nghæ laïi nôi vöôøn cuûa toâi vaø saùng mai cuùng döôøng neân khoâng coù ñuû thì giôø ñeå traùnh. Caùc Ly xa noùi: Chuùng toâi cuõng muoán thænh Phaät, baø ñeå chuùng toâi thænh tröôùc. Baø ta ñaùp: Ñöùc Phaät ñaõ nhaän lôøi thænh cuûa toâi roài, toâi khoâng theå nhöôøng ñöôïc. Caùc Ly xa noùi: Toâi bieáu baø naêm traêm ngaøn löôïng vaøng, baø ñeå toâi thænh tröôùc. Baø ta vaãn traû lôøi nhö treân. Caùc Ly xa laïi noùi: Bieáu cho baø taøi vaät phaân nöûa nöôùc coù ñöôïc khoâng? Baø ta noùi: Giaù nhö caû nöôùc cuõng khoâng theå ñöôïc. Neáu caùc oâng coù theå baûo ñaûm ba vieäc naøy cho toâi khoûi maát thì toâi môùi chaáp thuaän. Caùc Ly xa hoûi: Ba vieäc aáy laø gì? Moät laø baûo ñaûm thaân maïng toâi khoâng bò cheát yeåu. Hai laø baûo ñaûm cuûa caûi toâi khoâng bò toån thaát. Ba-laø baûo ñaûm Phaät thöôøng ôû ñaây chöù khoâng ñi choã khaùc. Caùc Ly xa noùi: Taøi saûn toån thaát chuùng toâi coù theå cho ñöôïc, neáu Ñöùc Phaät ñi choã khaùc chuùng toâi coù theå môøi ôû laïi, nhöng söï nguy khoán cuûa maïng soáng nôi baø ai daùm baûo ñaûm? Ly xa noùi xong, noåi giaän boû ñi. Ñöùc Phaät töø xa thaáy caùc Ly xa ñeán, baûo caùc Tyø-kheo muoán bieát chö Thieân ôû coõi Ñao-lôïi xuaát nhaäp nhö theá naøo thì hình aûnh caùc Ly xa ñaây khoâng khaùc. Caùc Ly xa thaáy Phaät dung maïo thuø thaéng… gioáng nhö nuùi vaøng, lieàn xuoáng xe ñi boä, tieán ñeán tröôùc Phaät, ñaàu maët kính leã saùt chaân, roài ngoài lui qua moät beân. Luùc ñoù trong chuùng kia coù moät thanh nieân teân Taân-kyø- da, töø choã ngoài ñöùng daäy, ñeå troáng vai beân phaûi, quyø goái, chaáp tay, baïch Phaät: Con muoán duøng keä khen ngôïi Theá Toân. Ñöùc Phaät daïy: Tuøy yù oâng. Ngöôøi thanh nieân lieàn noùi: Bình-sa ñöôïc thieän lôïi Öông giaø mang giaùp baùu Phaät xöa sinh nôi ñaây Tieáng vang nhö saám seùt. Cuõng nhö hoa môùi nôû Ngaït ngaøo, ngaùt muøi thôm Xem Phaät thaân saùng toûa Nhö maët trôøi röïc rôõ. Nhö traêng troøn vaèng vaëc Treân voøm trôøi khoâng maây Theá Toân thaân saùng choùi Loàng loäng khoâng gì hôn.
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 456
Phaät hueä soi cuøng khaép Tieâu dieät loøng toái taêm Cho theá gian con maét Quyeát ñoaùn caùc nghi hoaëc. Caùc Ly xa nghe keä ñeàu hoan hyû, lieàn taëng cho naêm traêm chieác aùo, ngöôøi thanh nieân noùi: Toâi khoâng caàn aùo, nguyeän ñöôïc thænh Phaät tröôùc. Ñöùc Phaät daïy Ly xa: Coù theå cho pheùp thænh tröôùc. Ma-naïp lieàn thænh Phaät vaø Taêng. Y vaãn ñöôïc taëng. Ma-naïp nhaän ñöôïc y lieàn daâng cuùng Phaät. Ñöùc Phaät thoï nhaän, baûo caùc Ly xa: ÔÛ ñôøi coù naêm ñieàu quyù baùu raát khoù ñöôïc gaëp. 1. Chö Phaät Theá Toân. 2. Nhöõng lôøi do Ñöùc Phaät daïy. 3. Hieåu roõ lôøi Phaät daïy. 4. Laøm theo ñieàu ñaõ nghe. 5. Ngöôøi khoâng queân aân nhoû. Caùc Ly xa nghe phaùp hoan hyû, cuøng nhau nghò baøn: Ñöùc Phaät khoâng ôû ñaây laâu, moãi ngöôøi cuùng rieâng reû khoâng theå naøo giaùp khaép ñöôïc. Nay ta neân taäp trung taát caû phaåm vaät roài tuøy theo ñoù maø cuùng döôøng haèng ngaøy. Chaúng phaûi chuûng toäc ta thì khoâng cho pheùp döïa vaøo. A-phaïm-hoøa-lôïi suoát ñeâm laøm caùc thöùc aên ngon boå roài, saùng ngaøy ñem ñeán nôi vöôøn, traûi toïa cuï xong, thænh Phaät vaø Taêng thoï trai. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Caùc thaày heä nieäm, cuøng thoï böõa trai naøy. Taát caû ñeàu an toïa nôi toøa. Naïi nöõ töï tay pha cheá thöùc aên moät caùch hoan hyû, khoâng laãn loän. Thoï trai xong, duøng nöôùc roài, Naïi nöõ ñöùng lui qua moät beân, baïch Phaät: Caùc vöôøn nôi Tyø-xaù-ly, vöôøn naøy laø ñeä nhaát, con söûa soaïn nôi vöôøn naøy laø muoán laøm vieäc phöôùc, nay xin daâng cuùng Ñöùc Theá Toân, xin Ngaøi nhaän laáy. Ñöùc Phaät daïy: Neân cuùng cho Taêng ñeå ñöôïc quaû baùo lôùn. Naïi nöõ laïi moät laàn nöõa xin cuùng cho Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân cuùng cho Taêng, trong Taêng coù Ta. Naïi nöõ vaâng lôøi Phaät daïy, lieàn daâng cuùng cho Taêng, roài laáy caùi gheá nhoû, ngoài tröôùc Ñöùc Phaät, Ñöùc Phaät vì Naïi nöõ noùi keä tuøy hyû, nhö keä Ñöùc Phaät ñaõ noùi cho Tyø-lan-nhaõ… Ñöùc Phaät laïi noùi caùc phaùp vi dieäu, chæ baøy söï lôïi ích, baø hoan hyû, lieàn töø nôi choã ngoài ñöôïc maét phaùp trong saïch. Keá ñoù, thoï ba quy vaø naêm giôùi, roài töø choã ngoài ñöùng daäy kính leã Ñöùc Phaät vaø caùo lui. Sau ñoù, caùc Ly xa cuùng döôøng theo keá hoaïch ñaõ nghó baøn. Ñöùc Phaät töø Tyø-xaù-ly tuaàn töï du haønh ñeán phaùp Baùt-giaø-la. Khi aáy vaøo muøa Ñoâng, Phaät maëc moät chieác aùo, nguû nôi ñaát troáng. Phaàn ñaàu cuûa
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 457
ñeâm vöøa qua, caûm thaáy laïnh, laïi maëc theâm moät chieác aùo. Quaù giöõa ñeâm, caûm thaáy laïnh, laïi maëc theâm moät chieác aùo nöõa. Khoâng thaáy khoán khoå do laïnh, Phaät khôûi yù nghó: Vò lai caùc Tyø-kheo neáu khoâng phaûi höùng chòu söï laïnh leõo thì neân chöùa ñuû ba y ñeå cheá ngöï. Nay Ta coù theå vì caùc Tyø-kheo quy ñònh chöùa ba y. Do vieäc naøy, saùng ngaøy Ñöùc Phaät taäp hôïp Tyø-kheo Taêng, baûo caùc Tyø-kheo: Tröôùc ñaây, khi du haønh nôi thaønh Vöông-xaù, thaáy caùc Tyø-kheo phaûi mang naëng vì y, baáy giôø muoán quy ñònh möùc löôïng y cuûa gia chuû cuùng thí. Ñeâm vöøa qua, thôøi tieát raát laïnh, tröôùc heát Ta maëc moät y, giöõa ñeâm caûm thaáy laïnh, laïi maëc theâm moät y, cuoái ñeâm coøn caûm thaáy laïnh, laïi maëc theâm moät y nöõa. Ta thaáy an oån vì coù ñuû söï aám aùp, lieàn khôûi yù nghó: Vò lai caùc Tyø-kheo, muoán khoûi chòu reùt vì laïnh neân maëc ba y, ñeå cheá ngöï noù. Ta nay coù theå vì caùc Tyø-kheo quy ñònh cho chöùa caát ba y. Nay do möôøi ñieàu lôïi neân vì caùc Tyø-kheo quy ñònh chöùa ba y, khoâng cho pheùp chöùa dö. Neáu y bò hö hoaïi cho pheùp tu boå, duøng kim chæ vaù laïi, bò luûng loã cuõng cho pheùp vaù laïi cho thaúng. Khi aáy, caùc Tyø-kheo chöùa y Caâu-tu-la, caùc Cö só thaáy, dò nghò noùi: Tyø-kheo maëc Caâu-tu-la, ñaâu coù khaùc gì chuùng ta maëc y truøm ñaàu? Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng cho pheùp maëc y Caâu-tu-la, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù moät Tyø-kheo, y An-ñaø-hoäi bò hö hoaïi, quyeàn bieán hieäp laïi may thaønh Caâu-tu-la ñeå maëc, sau ñoù sinh nghi hoái, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp taïm thôøi may ñeå maëc. Coù caùc Tyø-kheo caát chöùa y truøm ñaàu vaø coù tuï y Caâu nhieáp maëc leân treân. Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng cho pheùp chöùa y truøm ñaàu vaø y coù tay, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu nhaän ñöôïc cho pheùp thoï nhaän roài phaù ra laøm y khaùc. Coù moät ngoaïi ñaïo duøng chæ taïp saéc may vaù treân y, laøm ñieàu böùc, sau ñoù, xuaát gia trong Phaät phaùp cuõng maëc y aáy, caùc Cö só thaáy cheâ traùch noùi: Sa-moân Thích töû maëc y ngoaïi ñaïo, khoâng theå phaân bieät ñöôïc, caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng cho pheùp maëc y ngoaïi ñaïo, vi phaïm, phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu khoâng bieát ñoù laø y ngoaïi ñaïo, nhöng chaúng phaûi ñöôïc Phaät cho pheùp, ñeàu neân phaù ra. Neáu bieát laø y cuûa ngoaïi ñaïo thì neân quaêng xuoáng loùt ñaát, khieán cho ngöôøi ñaïp leân treân cho mau hö hoaïi. Coù caùc Tyø-kheo ngoài thieàn beân goác caây, bò chim laøm oàn vaø laøm nhôùp thaân theå, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp ñuoåi chim ñi hay laøm nhaø ngoài thieàn. Coù caùc Tyø-kheo muoán ñeán nôi goø maû ñeå laáy y cuûa ngöôøi cheát,
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 458
baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp laáy. Quyù vò beøn laáy, sau ñoù Tyø-kheo khaùc cuõng ñeán laáy y, thaáy Tyø-kheo ñeán laáy tröôùc noùi: chia cho toâi vôùi. Tyø-kheo kia khoâng chia, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân cuøng chia. Coù caùc Tyø-kheo coù maët tröôùc nôi goø maû, nhaän ñöôïc y, chia cho Tyø-kheo ñeán sau, khi chia laïi coù Tyø-kheo ñeán ñoøi chia cho mình, caùc Tyø-kheo khoâng chia, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân cuøng chia. Chia phaàn roài, moãi ngöôøi ñeàu muoán ra veà, laïi coù Tyø-kheo ñeán ñoøi chia, caùc Tyø-kheo khoâng chia, baïch Phaät. Phaät daïy: Cuõng neân chia cho nhau. Chia roài, moãi ngöôøi ñeàu saép ra khoûi goø maû, laïi coù Tyø-kheo ñeán ñoøi chia phaàn, caùc Tyø-kheo khoâng chia, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân chia cho nhau. Chia roài moãi vò ñeàu ra khoûi goø maû, laïi coù Tyø-kheo ñeán ñoøi chia phaàn, caùc Tyø-kheo khoâng chia, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân chia. Coù moät Tyø-kheo maëc y, böng baùt vaøo thoân khaát thöïc, khôûi yù nieäm: Giôø naøy vaøo thoân khaát thöïc, coøn sôùm, beøn vaøo goø maû, nhaän ñöôïc nhieàu y, nhaän ñöôïc roài laïi khôûi yù nghó: Neáu ñem vaøo thoân thì naëng vaø xaáu hoå, muoán ñem veà, nhöng khi aáy laïi sôï quaù giôø, beøn ñem thu giaáu, roài ñi khaát thöïc. Laïi coù moät Tyø-kheo, sau khi aên xong veà tröôùc, ñeán nôi goø maû ñeå tìm y, thaáy y cuûa Tyø-kheo tröôùc thu giaáu, beøn laáy ñem ñi. Tyø-kheo tröôùc, aên xong ñeán laáy y, choã y khoâng coøn nöõa. Quay veà Taêng phöôøng thaáy moät Tyø-kheo ñang giaët y ñoù, noùi: Thaày ñöøng giaët y cuûa toâi. Tyø- kheo kia noùi: Khoâng phaûi cuûa thaày. Tyø-kheo tröôùc trình baøy ñaày ñuû söï vieäc. Tyø-kheo kia noùi: Vaät nôi goø maû khoâng coù chuû laáy gì laøm chöùng? Baïch Phaät. Phaät daïy: Neân thuoäc veà Tyø-kheo tröôùc, töø nay neáu nhaän ñöôïc y nôi goø maû neân laøm daáu. Coù Tyø-kheo laáy xöông cuûa ngöôøi cheát laøm daáu, caùc Tyø-kheo ñeán sau töôûng laø chim tha rôi leân treân y, neân laáy y ñi. Baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân laáy xöông ngöôøi cheát laøm daáu. Laïi coù Tyø-kheo duøng nöôùc maøu ñoû laøm daáu, caùc Tyø-kheo töôûng laø maùu nhôùp, beøn laáy y ñi, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân duøng nöôùc maøu ñoû laøm daáu, neân duøng maøu xanh, maøu ñen, maøu lam, hoaëc laáy mieáng y caø sa daùn leân treân. Coù caùc Tyø-kheo cuøng nhau phaân coâng, phaân nöûa vaøo thoân khaát thöïc, phaân nöûa ñeán goø maû tìm y, khi trôû veà cuøng chia nhau. Giao öôùc nhö vaäy roài ñi. Ngöôøi ñeán baõi tha ma tìm ñöôïc nhieàu y, hoái haän nghó: Ta ñöôïc y thuoäc veà cuûa ta, quyù vò kia nhaän ñöôïc nhieàu thöùc aên thuoäc veà quyù vò, khoâng theå chia cho nhau. Tyø-kheo khaát thöïc, khi trôû veà, ñem thöùc aên chia, Tyø-kheo tìm ñöôïc y khoâng nhaän, noùi nhö treân. Tyø-kheo khaát thöïc noùi: Tröôùc cuøng nhau giao öôùc roõ raøng, taïi sao laïi thay ñoåi? Quyù vò baïch
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 459
Phaät. Phaät daïy: Neân cuøng chia cho nhau. Tyø-kheo laáy y, khi ñöôïc y roài giao öôùc, neáu coù theå mang y naøy veà choã ôû, seõ chia ra hai phaàn. Khi mang veà ñeán nôi, laïi ñoåi yù kieán khoâng cho, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân chia cho nhau. Giaët y cuõng vaäy. Coù moät Tyø-kheo ñeán nôi goø maû, thaáy moät ngöôøi môùi cheát, muoán laáy chieác y cuûa hoï, döïng ñöùng xaùc cheát leân, quyû nhaäp vaøo ngöôøi cheát, noùi thaønh tieáng: Ñaïi ñöùc ñöøng laáy y cuûa toâi. Tyø-kheo noùi: Ngöôi ñaõ cheát chaúng phaûi laø y cuûa ngöôi. Noùi xong, cöôõng ñoaït y. Ngöôøi cheát keâu lôùn, theo ñeán Taêng phöôøng. Caùc quyû thaàn thieän khoâng cho vaøo, beøn ñöùng ngoaøi cöûa. Thaáy Tyø-kheo ra vaøo, noùi: Coù moät Tyø-kheo ñoaït y cuûa toâi ñi vaøo ñaây, nhôø noùi vò aáy hoaøn laïi cho toâi. Caùc Tyø-kheo vaøo hoûi: Coù moät ngöôøi ñöùng ngoaøi cöûa noùi: Coù Tyø-kheo ñoaït y cuûa hoï ñi vaøo ñaây, ai laø ngöôøi ñoaït y aáy? Tyø-kheo laáy y noùi: Y naøy laø cuûa ngöôøi ñaõ cheát, chöù khoâng phaûi cuûa ngöôøi soáng. Caùc Tyø-kheo ñem vaán ñeà baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu thaân ngöôøi môùi cheát chöa hö hoaïi, döïng ñöùng thaây cheát daäy, quyû vaãn coù theå nhaäp vaøo, khoâng neân laáy y aáy, caàn phaûi traû laïi. Neáu laáy y cuûa ngöôøi môùi cheát, thaân chöa hö hoaïi, phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo kia lieàn ñem y traû laïi. Thaây cheát nhaän ñöôïc y lieàn ngaõ xuoáng ñaát. Tyø-kheo kia baïch Phaät. Phaät daïy: Coù theå mang ñeán nôi goø maû. Tyø-kheo lieàn ñem y ñi, thaây cheát kia ñöùng daäy ñi theo sau. Khi ñeán goø maû, ñem y traûi xuoáng ñaát thaây cheát laïi ngaõ xuoáng. Coù moät Tyø-kheo ñeán nôi goø maû thaáy moät ngöôøi maëc chieác y Khaâm- baø-la môùi, naèm trong boùng caây, töôûng laø ngöôøi cheát, khôûi yù nieäm: Ñöùc Phaät khoâng cho pheùp ta laáy y ngöôøi cheát, thaân chöa hö hoaïi, beøn muoán ñaùnh beå ñaàu ngöôøi kia. Ngöôøi kia hoaûng hoàn ñöùng daäy noùi: Ñaïi ñöùc, naøo coù phaïm ñieàu gì maø ñaùnh beå ñaàu toâi? Tyø-kheo noùi: Toâi töôûng oâng laø ngöôøi cheát. Ngöôøi kia noùi: Thaày haù khoâng thaáy toâi coøn thôû sao? Taïi sao vì chieác y maø muoán ñoaït maïng soáng cuûa toâi! Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân töï mình ñaùnh hoaëc sai ngöôøi ñaùnh xaùc ngöôøi cheát ñeå khieán cho y hö hoaïi. Neáu vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo nhaän ñöôïc y Kíp boái, khoâng caét phaàn tua vaûi ôû ñaàu maø maëc, caùc Cö só dò nghò, noùi: Sa-moân Thích töû cuõng maëc loaïi y naøy, cuøng chuùng ta ñaâu coù khaùc gì? Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân maëc, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc naøy, Ñöùc Theá Toân cuøng ñaày ñuû moät ngaøn hai traêm naêm möôi Ñaïi Tyø-kheo du haønh nhaân gian veà nôi phöông Nam. Töø treân nuùi nhìn xuoáng thaáy caùc thöûa ruoäng nöôùc, xung quanh ñaép bôø raát kheùo, Ñöùc Phaät nghó: Caùc Tyø-kheo cuûa ta neân may y nhö vaäy. Ngaøi lieàn hoûi Toân giaû
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 460
A-nan: - OÂng coù thaáy caùc thöûa ruoäng naøy khoâng? - Baïch Theá Toân! Coù thaáy. Phaät baûo Toân giaû A-nan: - Caùc Tyø-kheo neân maëc y nhö vaäy, oâng coù theå thöïc hieän ñöôïc khoâng? Baïch Theá Toân! Con coù theå laøm theo. Vaâng lôøi daïy, A-nan töï may, cuõng daïy cho caùc Tyø-kheo may, hoaëc moät ñoaïn daøi, moät ñoaïn ngaén, hoaëc hai ñoaïn daøi, moät ñoaïn ngaén, hoaëc ba ñoaïn daøi moät ñoaïn ngaén, laù ñieàu beân traùi thì gaáp xeáp veà phía beân traùi, laù ñieàu beân phaûi thì gaáp xeáp veà phía beân phaûi, laù ñieàu chính giöõa thì phuû ñeàu qua hai beân. May xong, maëc thaät thích nghi. Ñöùc Phaät thaáy roài baûo caùc Tyø-kheo: Toân giaû A-nan coù ñaïi trí tueä, nghe Ta löôïc noùi maø may ñuùng nhö phaùp. Ñaây goïi laø y caét roïc, khoâng gioáng baát cöù y naøo, so cuøng y caùc ngoaïi ñaïo thì khaùc haún. Oan gia, ñaïo taëc laïi khoâng laáy ñeå laøm gì. Töø nay cho pheùp caùc Tyø-kheo caét roïc may thaønh ba y, neáu bò raùch neân vaù laïi. Ñöùc Phaät ôû thaønh Tyø-xaù-ly, coù moät truù xöù, ñaát thaáp raát aåm öôùt, nhieàu loaïi moøng muoãi, caùc Tyø-kheo khoâng theå ôû ñöôïc. Caùc vò veà caùc thaønh: Xaù-veä, Chieâm-baø, Ca-duy-la-veä, Vöông-xaù ñeå An cö. Truù xöù aáy bò boû troáng. Caùc Cö só noùi: Ñaïi ñöùc coù theå ôû ñaây An cö, chuùng con seõ cung caáp thöùc aên uoáng. Caùc Tyø-kheo noùi: Nôi ñaây coù nhieàu moøng muoãi khoâng theå ôû ñöôïc. Caùc Cö só laïi thöa: Mieãn Ñaïi ñöùc ôû laïi chuùng con seõ ñöa maøn ñeán. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát coù ñöôïc pheùp nhaän hay khoâng, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp nhaän. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát may lôùn nhoû theá naøo. Baïch Phaät. Phaät daïy: Neân tuøy theo giöôøng lôùn nhoû maø may. Caùc Tyø-kheo thöôøng maëc moät y vaøo trong xoùm laøng roài veà laïi Taêng phöôøng, khoâng thay ñoåi y, y bò moà hoâi laøm nhôùp nhuùa baát tònh. Caùc Cö só thaáy cheâ bai noùi: Sa-moân Thích töû baát tònh, gôùm ghieác, thöôøng maëc moät y ra vaøo trong xoùm laøng. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: ÔÛ nôi Taêng phöôøng neân maëc y loùt, khoâng neân maëc y baån nhôùp vaøo trong laøng xoùm. Caùc Tyø-kheo khoâng coù phoøng xaù ñeå ôû, muoán laøm phoøng môùi, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp ôû trong Taêng phöôøng, vì Taêng maø laøm. Caùc Tyø-kheo khaùc khoâng yeåm trôï, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân yeåm trôï. Caùc Tyø-kheo beøn yeåm trôï laâu daøi, trôû ngaïi vieäc toïa thieàn haønh ñaïo, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân yeåm trôï laâu daøi, neáu ñöông söï khoâng ñuû söùc thì môùi yeåm trôï. Caùc Tyø-kheo khi laøm vieäc y bò nhô nhôùp hö
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 461
hoaïi, thöôøng phaûi giaët vaø vaù neân trôû ngaïi vieäc ngoài thieàn, haønh ñaïo, baïch Phaät. Phaät daïy: Taêng neân may loaïi y ñeå maëc khi laøm vieäc. Caùc Tyø-kheo xaáu hoå khoâng daùm maëc y loùt mình, baïch Phaät. Phaät daïy: Vì Taêng, khi laøm vieäc, cho pheùp tuøy yù maëc. Caùc Tyø-kheo maëc y cuûa Taêng hôi nhôùp moät chuùt, beøn ñem giaët, do ñoù mau raùch, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân giaët thöôøng xuyeân, laøm xong vieäc sau ñoù môùi giaët. Caùc Tyø-kheo muoán laøm choã kinh haønh môùi, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp laøm. Caùc Tyø-kheo laïi laøm khoâng thaúng, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân laøm thaúng. Caùc Tyø-kheo muoán laøm ñöôøng kinh haønh cao, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp laøm cao. Hai beân ñöôøng ñi kinh haønh laïi bò hö, caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp duøng ñaát thoå traéng, cuõng cho pheùp duøng vaûi, hay coû Baø baø ñaép leân treân. Khi ñaïi hoäi, ngöôøi nhieàu phoøng ít, caùc Tyø-kheo khoâng coù choã ôû, baïch Phaät. Phaät daïy: Trong phoøng coù nhieàu choã ñeå ngoài, cho pheùp traûi vaûi ngoài ñeå troáng chính giöõa. Caùc Tyø-kheo ôû cuøng moät phoøng laïi cuøng nhau laøm oàn. Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Neân duøng vaûi ngaên laïi, cuõng cho pheùp laøm caùi loã hoång. Caùc Tyø-kheo ngoài döïa nôi vaùch, caùc Cö só thaáy cheâ traùch noùi: Sa-moân Thích töû naøy giaø roài môùi xuaát gia neân khoâng coù oai nghi, taïi sao laïi döïa nôi vaùch maø ngoài? Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân ngoài döïa nôi vaùch. Coù caùc Tyø-kheo giaø beänh khoâng theå töï mình naém laáy coû keát choã ngoài ñeå döïa, laøm nhô nhôùp trong phoøng, quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân buoäc coû ñeå döïa, cho pheùp laøm caùc daây ngoài thieàn, kín ñaùo nôi gheá. Caùc Tyø-kheo laøm daây ngoài thieàn roäng, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân laøm quaù taùm ngoùn tay. Caùc Tyø-kheo laïi laøm daây ngoài thieàn heïp, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân heïp hôn naêm ngoùn tay. Caùc Tyø-kheo laïi laøm daây ngoài thieàn baèng taïp saéc, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân laøm moät maøu, neáu caùc loaïi taïp saéc thì neân giaët nhuoäm cho hoaïi saéc, vaäy sau môùi cho pheùp duøng. Luùc aáy, Tröôûng laõo Kha-höu nhaän ñöôïc moät chieác y, muoán laøm An-ñaø-hoäi thì daøi quaù, muoán laøm Taêng-giaø-leâ, Öu-ña-la-taêng thì laïi thieáu, neân thöôøng phaûi keùo cho noù roäng ra. Ñöùc Phaät ñi ñeán caùc phoøng, thaáy hoûi: Thaày laøm gì vaäy? Ñöông söï trình baøy ñaày ñuû söï vieäc. Phaät daïy: Neáu khoâng ñuû thì neân laøm ba daøi, moät ngaén, neáu laïi khoâng ñuû thì neân laøm hai daøi, moät ngaén, neáu cuõng khoâng ñuû thì laøm moät daøi, moät ngaén. Neáu laïi cuõng khoâng ñuû nöõa thì cho pheùp may eùp laøm thaønh laù. Tröôûng laõo Kha-höu laïi nhaän ñöôïc moät taám vaûi, thieáu khoâng ñuû caét roïc may ba y, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp caét roïc may Taêng-giaø-leâ, Öu-ña-la- taêng vaø Man-an-ñaø-hoäi.
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 462
Khi coù ñaïi chuùng hoäi hôïp, caùc baïch y ñem y cuùng döôøng, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp nhaän. Caùc baïch y muoán chuù nguyeän, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân vì hoï chuù nguyeän. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát chuù nguyeän, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân khieán vò Duy na chuù nguyeän. Quyù vò khoâng bieát ñem ñeå choã naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân nhö tröôùc, baïch nhò Yeát-ma, ñeå ngay chính giöõa phoøng. Quyù vò khoâng bieát giao ai giöõ laáy, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân nhö tröôùc, baïch nhò Yeát-ma, sai moät Tyø- kheo giöõ laáy. Caùc Tyø-kheo beøn Yeát-ma, sai Tyø-kheo voâ trí, khoâng phaân bieät ñöôïc y toát xaáu, baïch Phaät. Phaät daïy: Ngöôøi coù naêm phaùp sau ñaây khoâng neân sai giöõ laáy y: aùi, saân, sôï, si, khoâng bieát y toát xaáu. Caùc Tyø- kheo chia y nôi choã oàn aøo, y bò maát, Tyø-kheo giöõ y bò mang tieáng xaáu, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân chia nôi choã vaéng. Luùc chia y coù Tyø-kheo khaùch ñeán, Tyø-kheo cöïu truù hoûi: Hoâm ñoù, thaày ôû ñaâu? Toâi ôû choã aáy, caùc Tyø-kheo noùi: Chuùng toâi nhaän ñöôïc y ngaøy aáy, Tyø-kheo naøy ôû trong giôùi, vaán ñeà chia y naøy khoâng thaønh, baïch Phaät. Phaät daïy: Ngaøy nhaän ñöôïc y, coù Tyø-kheo, töôûng coù Tyø-kheo, chia y khoâng thaønh, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù Tyø-kheo, nghi cuõng nhö vaäy. Khoâng Tyø-kheo, töôûng coù Tyø-kheo, thaønh chia y, maéc toäi Ñoät-kieát-la. Khoâng Tyø-kheo, nghi cuõng nhö vaäy. Khoâng Tyø-kheo, töôûng khoâng Tyø-kheo, thaønh chia y, khoâng phaïm. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo khoâng coù ñoà loùt thaân, naèm treân ngoïa cuï cuûa Taêng oâ ueá baát tònh. Laïi coù moät Tyø-kheo khoâng coù ñoà loùt thaân, naèm treân ngoïa cuï cuûa Taêng, chaân ñaïp ngoïa cuï bò hoûng, baïch Phaät. Phaät daïy: Vì hoä thaân, hoä y, hoä ngoïa cuï cuûa Taêng cho pheùp saém Ñôn phu, traûi treân ngoïa cuï cuûa Taêng. Khi aáy, Luïc quaàn Tyø-kheo, do Phaät khoâng cho pheùp duøng ñoà loùt thaân, naèm treân ngoïa cuï cuûa Taêng duøng vaät roäng vaøi taác laøm phu cuï traûi treân ngoïa cuï cuûa Taêng, baïch Phaät. Phaät daïy: Beà daøi, beà roäng neân nhö ngoïa cuï. Caùc Tyø-kheo khoâng heä nieäm, nguû bò xuaát baát tònh, nhôùp Ñôn phu, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân duøng toïa cuï traûi treân Ñôn phu. Coù caùc Tyø-kheo bò moït caén, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp laøm rieâng moät caùi roäng daøi hôn caùi Ñôn phu, traûi xuoáng döôùi, thoøng xuoáng xung quanh giöôøng moãi beân moät thöôùc. Baáy giôø, Toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät: Baïch Theá Toân! Coù bao nhieâu loaïi y neân thoï trì? Ñöùc Phaät daïy: Coù ba loaïi y neân thoï trì: (y Phaán taûo, y Taêng-giaø-leâ, y An-ñaø-hoäi). Ngoaøi ra y loùt thaân, y ñaép, y taém möa, y che gheû, y ngaên moøng muoãi, y traûi choã ñi kinh haønh, y ngaên moït, y ñôn phu, y toïa cuï, y baûo veä ñaàu goái, y baûo veä goùt chaân, y baûo veä ñaàu, caùc loaïi
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 463
khaên lau thaân, lau tay, lau maët, ñaõy ñöïng kim chæ, ñöïng baùt, ñöïng giaøy deùp, loïc nöôùc, neáu töông töï nhö y ñeàu neân thoï trì. Coù moät Tyø-kheo baïch Phaät: Baïch Theá Toân! Ngaøi thöôøng khen ngôïi keû thieåu duïc, tri tuùc, con raát vui möøng, con nguyeän xin ñöôïc soáng loõa hình. Ñöùc Phaät daïy: Ngöôi laø ngöôøi ngu si, muoán laøm theo nghi phaùp cuûa ngoaïi ñaïo, vi phaïm, phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù caùc Tyø-kheo baïch Phaät: Hoaëc coù ngöôøi muoán laøm y baèng toùc, y baèng da nai, y baèng da deâ, y baèng loâng chim, y baèng loâng ngöïa, y baèng ñuoâi traâu, y baèng coû, baèng voû caây, baèng laù. Ñöùc Phaät daïy: Ngöôi laø keû ngu si, muoán laøm caùc phaùp nghi cuûa ngoaïi ñaïo. Taát caû phaùp nghi cuûa ngoaïi ñaïo ñeàu khoâng laøm, neáu laøm thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø-kheo baïch Phaät, chuùng con xin ñöôïc pheùp beân trong maëc y Quaùn ñaàu, phuû leân treân baèng y Baït na. Ñöùc Phaät daïy: Ngöôi laø keû ngu si, muoán laøm theo phaùp nghi cuûa baïch y, vi phaïm, phaïm Ñoät- kieát-la. Coù caùc Tyø-kheo muoán laøm y Quaùn ñaàu beân trong, y Kíp boái beân ngoaøi, hoaëc muoán may y Toâ ma, y Ban kíp boái, hoaëc muoán mang nhaãn nôi ngoùn tay, keõ loâng maøy, mang giaøy deùp taïp saéc, baïch Phaät. Phaät daïy: Ngöôi laø keû ngu si, ñoù laø nghi phaùp cuûa baïch y, taát caû nghi phaùp cuûa baïch y ñeàu khoâng neân laøm, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù moät Tyø-kheo baïch Phaät, cho pheùp chuùng con maëc y thuaàn maøu xanh, vaøng, ñoû, traéng, ñen. Ñöùc Phaät daïy: Y maøu thuaàn ñen laø y cuûa ñaøn baø maëc khi sinh ñeû, vi phaïm, phaïm Ba-daät-ñeà, coøn boán saéc kia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khi aáy caùc Tyø-kheo ñaàu bò laïnh, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp duøng y truøm leân, cuõng cho pheùp laøm caùi maõo ñoäi cho aám. Coù caùc Tyø- kheo khoâng maëc Taêng-kyø-chi, vaøo trong xoùm laøng, hoâng vaø ngöïc bò baøy ra, caùc ngöôøi thaáy bôõn côït, caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân nhö vaäy, vaøo xoùm laøng phaûi maëc Taêng-kyø-chi, vi phaïm, phaïm Ñoät- kieát-la. Coù caùc Tyø-kheo maëc Taêng-kyø-chi, bò gioù thoåi, bay xuoáng ñaát, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân duøng daây coät laïi. Coù caùc Tyø-kheo ñöùng treân choã cao coät daây, caùc ngöôøi nöõ ôû choã thaáp thaáy hình theå cöôøi côït, caùc Tyø-kheo xaáu hoå, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp khi laøm vieäc, laáy y töø phía sau choaøng ñeán coät veà phía tröôùc. Luùc ñoù, Baït-nan-ñaø bieát truù xöù chöa chia phaåm vaät cuùng An cö, lieàn ñeán noùi: Taïi sao khoâng chia gaáp ñi, neáu khoâng chia, hoaëc bò truøng caén, hoaëc bò naïn nöôùc löûa v.v… neáu chia coù theå ñöôïc töï duïng, hoaëc cho ñeä töû
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 464
hay laøm caùc vieäc phöôùc. Caùc Tyø-kheo lieàn chia. Baït-nan-ñaø noùi: Caùc thaày khoâng raønh caùi naøo quyù caùi naøo keùm. Caùc Tyø-kheo noùi: Neáu thaày khaù raønh, haõy vì chuùng toâi chia giuøm vaø thaày töï laáy phaàn mình. Ñöôïc cô hoäi, Baït-nan-ñaø lieàn chia, roài laáy phaàn cuûa mình mang ñi ngay. Laïi ñeán truù xöù khaùc cuõng laøm nhö vaäy chöù khoâng phaûi moät choã: Ñöôïc moät gaùnh naëng, Baït-nan-ñaø veà laïi truù xöù. Caùc Tyø-kheo troâng thaáy khen: Thaày laø ngöôøi ñaïi phöôùc ñöùc neân môùi ñöôïc soá y nhö vaäy. Baït-nan-ñaø noùi: Ñaâu phaûi do coù phöôùc maø ñöôïc, do ñeán caùc truù xöù An cö duøng xaûo ngoân maø ñöôïc. Caùc Tyø-kheo baèng moïi caùch cheâ traùch: Taïi sao An cö moät choã maø laïi nhaän phaåm vaät nhieàu choã? Quyù vò baïch Phaät, nhaân vieäc naøy, Ñöùc Phaät taäp hôïp caùc Tyø-kheo Taêng, hoûi Baït-nan-ñaø: Thaät söï oâng coù nhö vaäy khoâng? Baïch Theá Toân! Söï thaät con coù nhö vaäy. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch: Ta thöôøng noùi thieåu duïc, tri tuùc, taïi sao oâng laïi thoï nhaän nhieàu maø khoâng nhaøm chaùn? Quôû traùch roài, Phaät baûo caùc Tyø- kheo: Khoâng neân An cö moät choã maø nhaän phaåm vaät An cö nhieàu choã, neáu vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Khi aáy, caùc Tyø-kheo chæ maëc y thöôïng vaø haï vaøo trong xoùm laøng, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân nhö vaäy, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù caùc Tyø-kheo maëc y loän ngöôïc vaøo xoùm laøng, caùc Tyø-kheo thaáy noùi: Maëc y loän ngöôïc cuøng vôùi maëc y khoâng caét roïc coù gì khaùc ñaâu, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân nhö vaäy, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù caùc Tyø-kheo khi chöa vaøo thoân vaø khi ra khoûi thoân, bò coû caây moùc y raùch, buïi ñaát vaøo trong caùc phaàn laù, muoán loän ngöôïc y laïi maø khoâng daùm, baïch Phaät. Phaät daïy: Vì baûo veä y, neân khi chöa vaøo thoân vaø luùc ra khoûi thoân, cho pheùp loän y laïi. Coù caùc Tyø-kheo nhuoäm, laøm ñieàu leân Man y, laïi coù may caùi laù dính vaøo y, hoaëc may aùp laù y hoaëc laøm aùp laù y phaân nöûa höôùng leân treân, phaân nöûa höôùng xuoáng döôùi, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân nhö vaäy, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù caùc Tyø-kheo maëc y taïp saéc, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân nhö vaäy, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù caùc Tyø-kheo, khi möa, maëc y loän ngöôïc, nöôùc vaøo trong laù y, hö muïc, baïch Phaät. Phaät daïy: Khi möa khoâng neân maëc y loän ngöôïc, neáu luùc khoâng möa thì tuøy yù maëc. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo coù y, baùt caùc vaät, muoán duøng ñeå cuùng cho Taêng, baïch Phaät. Phaät daïy: Coù chín caùch nhaän ñöôïc cuûa thí ñeàu cho pheùp cuùng cho Taêng: 1. Giôùi vöùc ñöôïc thí.
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 465
2. Caàn thieát ñöôïc thí. 3. Haïn ñöôïc thí. 4. Taêng ñöôïc thí. 5. Taêng hieän tieàn ñöôïc thí. 6. Taêng An cö ñöôïc thí. 7. Hai boä Taêng ñöôïc thí. 8. Giaùo ñöôïc thí. 9. Ngöôøi ñöôïc thí. Giôùi vöùc ñöôïc thí: Thí chuû noùi: Cuùng cho Taêng trong cöông giôùi naøy. Nhö vaäy goïi laø giôùi vöùc ñöôïc thí. Caàn thieát ñöôïc thí: Khi Taêng An cö ôû caùc cöông giôùi cuøng quy ñònh, moät truù xöù nhaän ñöôïc cuûa thí ñeàu chia cho nhau. Nhö vaäy goïi laø caàn thieát ñöôïc thí. Haïn ñöôïc thí: Thí chuû noùi: Daâng cuùng cho vò Taêng nhö vaäy, nhö vaäy. Nhö theá goïi laø haïn ñöôïc thí. Taêng ñöôïc thí: Thí chuû cuùng cho Taêng, Taêng neân bieát vaät thí nhö theá tuøy nghi phaân chia. Nhö vaäy goïi laø Taêng ñöôïc thí. Taêng hieän tieàn ñöôïc thí: Thí chuû ñoái dieän cuùng cho Taêng. Nhö vaäy goïi laø Taêng hieän tieàn ñöôïc thí. Taêng An cö ñöôïc thí: Thí chuû noùi: Cuùng cho Taêng An cö nôi ñaây. Nhö vaäy goïi laø Taêng An cö ñöôïc thí. Hai boä Taêng ñöôïc thí: Thí chuû cuùng cho hai boä Taêng, neáu Tyø-kheo nhieàu, Tyø-kheo-ni ít, hay Tyø-kheo-ni nhieàu, Tyø-kheo ít ñeàu neân chia ñoâi. Neáu coù Tyø-kheo maø khoâng coù Tyø-kheo-ni thì Tyø-kheo neân chia heát. Neáu coù Tyø-kheo-ni maø khoâng coù Tyø-kheo thì Tyø-kheo-ni neân chia heát. Nhö vaäy goïi laø hai boä Taêng ñöôïc thí. Giaùo ñöôïc thí: Thí chuû yeàu caàu Taêng, söû duïng nhö vaäy, nhö vaäy, thì cuõng chia. Nhö theá goïi laø giaùo ñöôïc thí. Ngöôøi ñöôïc thí: Thí chuû noùi: Con cuùng cho thaày… nhö vaäy goïi laø ngöôøi ñöôïc thí. Laïi coù naêm caùch ñöôïc thí: Cuùng cho Phaät vaø Taêng, cuùng cho Phaät vaø Tyø-kheo-ni, cuùng cho Phaät vaø hai boä Taêng, vì ngöôøi cuùng cho Taêng vôùi thôøi gian daøi. Coù moät Sa-di qua ñôøi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát xöû söï theá naøo caùc vaät cuùng cuûa oâng ta, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu khi coøn soáng ñaõ cho ai thì neân cho hoï, neáu khi coøn soáng khoâng cho ai thì neân chia cho Taêng hieän tieàn. Coù moät Tyø-kheo ít ngöôøi quen qua ñôøi, coù y thöôïng, haï vaø phi y,
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 466
caùc Tyø-kheo khoâng bieát theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu khi sinh tieàn khoâng höùa cho ai thì Taêng hieän tieàn neân chia. Neáu luùc sinh tieàn ñaõ höùa cho vò naøo maø chöa ñöa, Taêng neân baïch nhò Yeát-ma ñöa cho hoï. Moät Tyø-kheo xöôùng: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe, Tyø-kheo teân… qua ñôøi ôû nôi ñaây, luùc sinh tieàn coù sôû höõu hoaëc y hoaëc phi y, Taêng hieän tieàn neân chia, tröôùc ñaõ cho Tyø-kheo… neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe, Tyø-kheo teân… qua ñôøi ôû nôi ñaây, luùc sinh tieàn coù sôû höõu hoaëc y hoaëc phi y, Taêng hieän tieàn neân chia, nay cho Tyø-kheo… caùc Tröôûng laõo naøo ñoàng y thì im laëng, vò naøo khoâng ñoàng yù xin noùi. Taêng ñaõ ñoàng yù cho Tyø-kheo… y roài. Taêng ñoàng yù neân im laëng. Vieäc nhö vaäy, thoï trì nhö vaäy. Coù moät Tyø-kheo coù nhieàu ngöôøi quen, ñöôïc quoác vöông, Ñaïi thaàn nhieàu ngöôøi cuùng döôøng, qua ñôøi, raát nhieàu cuûa caûi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu luùc sinh tieàn ñaõ höùa cho ai thì neân baïch nhò Yeát-ma ñeå cho. Neáu luùc sinh tieàn khoâng höùa cho ai, thì coù thöù neân chia, coù thöù khoâng neân chia. Nhö y Baø-na, y Toâ-ma, y Kíp boái, loâng caâu nhieáp daøi naêm ngoùn tay, hoaëc Taêng-giaø-leâ, Öu-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi, hoaëc y haï, hoaëc Xaù-laëc, hoaëc Ñôn-phu, hoaëc y loùt thaân, hoaëc meàn, hoaëc toïa cuï, hoaëc ñaõy ñöïng kim chæ, ñaõy loïc nöôùc, ñaõy ñöïng baùt, ñaõy ñöïng giaøy deùp, hoaëc baùt lôùn, baùt nhoû, moùc cöûa, nhöõng vaät nhö vaäy thì coù theå chia, Taêng hieän taïi ñeàu neân chia. Neáu laø gaám, luïa laø, loâng baøng daï, loâng caâu nhieáp quaù naêm ngoùn tay, hoaëc aùo taém möa, aùo che gheû, muøng maøn, kinh haønh phu, hoaëc ñôn phu ngaên moït, toïa cuï, giöôøng naèm, giöôøng ngoài, tröø loaïi baùt baèng saønh lôùn hay nhoû, ñoà töôùi nöôùc, ngoaøi ra taát caû caùc ñoà baèng sinh, tröø baùt baèng saét lôùn hay nhoû, moùc cöûa, kim, vaät caét moùng tay, ngoaøi ra taát caû ñoà baèng saét, tröø caùc loaïi laøm baèng ñoàng, nhö Ña-la thaïnh nhaõn vaät laøm thuoác, ngoaøi ra taát caû loaïi laøm baèng ñoàng nhö taùn caùi, tích tröôïng, taát caû nhöõng vaät nhö vaäy ñeàu khoâng neân chia, maø thuoäc ñoà duøng cuûa Taêng. Coù caùc Tyø-kheo nhaän ñöôïc phaåm vaät cuùng An cö maø chöa chia, hoaëc coù ngöôøi qua ñôøi, coù ngöôøi hoaøn tuïc, coù ngöôøi laøm ngoaïi ñaïo, coù ngöôøi ñi xa, coù ngöôøi laøm Sa-di, coù ngöôøi thoï ñaïi giôùi laïi, coù ngöôøi bieán thaønh hai caên, coù ngöôøi caên bò tieâu dieät, caùc Tyø-kheo khoâng bieát neân giaûi quyeát nhö theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: An cö nhaän ñöôïc phaåm vaät cuùng maø chöa chia, neáu qua ñôøi, luùc sinh tieàn vò aáy ñaõ höùa cho ai, thì neân
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 467
baïch nhò Yeát-ma ñeå cho. Neáu sinh tieàn vò aáy khoâng höùa cho ai, Taêng hieän tieàn neân chia. Ngöôøi hoaøn tuïc, hoaëc laøm ngoaïi ñaïo, ñi xa, bieán thaønh hai caên, caên tieâu dieät cuõng nhö vaäy. Laøm Sa-di thì neân chia theo phaàn Sa-di, thoï ñaïi giôùi laïi thì neân chia theo phaàn cuûa ñaïi Tyø-kheo. Coù caùc Tyø-kheo khi An cö chöa nhaän ñöôïc phaåm vaät cuùng An cö, hoaëc qua ñôøi, cho ñeán caên bieán, sau ñoù nhaän ñöôïc vaät cuùng, cuõng nhö vaäy. Tyø-kheo-ni cuõng nhö theá. Baáy giôø, Ñieàu-ñaït nhaän ñöôïc phaåm vaät cuùng An cö chöa chia, Taêng bò phaù, caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu Taêng chöa phaù maø nhaän ñöôïc vaät phaåm thì neân chia ñeàu, neáu Taêng phaù roài, sau ñoù môùi nhaän ñöôïc vaät thì neân tuøy theo choã daâng cuùng maø chia. Coù Tyø-kheo khoâng ñoàng cöông giôùi Taêng bò phaù, sau ñoù, muoán laøm caùc Yeát-ma, cho ngöôøi thoï giôùi Cuï tuùc, khoâng bieát theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu Taêng ñaõ bò phaù, tuy ñoàng cöông giôùi, cho pheùp taùc Yeát-ma, haønh Taêng söï, khoâng phaïm bieät chuùng. Coù moät truù xöù, chæ moät Tyø-kheo ôû, chaúng phaûi thôøi gian An cö nhaän ñöôïc y daâng cuùng cho Taêng, vò aáy khôûi yù nieäm: Phaät daïy: Boán ngöôøi trôû leân goïi laø Taêng, nay ta chæ coù moät ngöôøi khoâng bieát neân theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân thoï trì, hoaëc tònh thí, hay cho ngöôøi, neáu khoâng vaäy, Tyø-kheo khaùc ñeán neân cuøng chia. Neáu coù truù xöù cuûa Tyø-kheo, chaúng phaûi thôøi gian An cö nhaän ñöôïc vaät cuùng cho Taêng, neáu khoâng coù Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni neân chia. Neáu truù xöù cuûa Tyø-kheo-ni, chaúng phaûi thôøi gian An cö nhaän ñöôïc vaät cuùng cho Tyø-kheo-ni Taêng, neáu khoâng coù Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo neân chia. Neáu coù truù xöù cuûa Tyø-kheo, chaúng phaûi thôøi gian An cö, Tyø-kheo qua ñôøi, khoâng coù Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni neân chia. Neáu truù xöù cuûa Tyø- kheo-ni, chaúng phaûi thôøi gian An cö, Tyø-kheo-ni qua ñôøi, khoâng coù Tyø- kheo-ni, Tyø-kheo neân chia. Thôøi gian An cö nhaän ñöôïc vaät cuùng, ñeàu cuõng nhö vaäy. Coù moät ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo, xuaát gia trong phaùp luaät cuûa Phaät, caùc thaân toäc ngöôøi aáy ñeàu noùi: Taïi sao boû ñaïo A-la-haùn cuûa ta, laïi xuaát gia trong Sa-moân Thích töû, neân baét trôû laïi. Hoï laïi noùi: Neáu ñöông söï nghe, hoaëc coù theå troán thoaùt, Sa-moân Thích töû khoâng phaù An cö. Khi aáy ñeán baét, chaéc ñöôïc khoâng coù nghi ngôø gì. Tyø-kheo kia nghe khoâng bieát theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp phaù An cö ñi. Tyø-kheo kia beøn töø moät truù xöù ñeán moät truù xöù, khoâng bieát neân nhaän phaàn phaåm vaät An cö
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 468
nôi truù xöù naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu ôû truù xöù naøo nhieàu ngaøy hôn thì nhaän phaåm vaät An cö nôi truù xöù ñoù. Coù hai Tyø-kheo cuøng ñi treân moät loä trình, moät Tyø-kheo beänh, moät Tyø-kheo nuoâi beänh. Tyø-kheo kia qua ñôøi, Tyø-kheo nuoâi beänh ñem y baùt ñeán choã Ñöùc Theá Toân, baïch Phaät vieäc aáy. Nhaân vieäc naøy Phaät taäp hôïp caùc Tyø-kheo Taêng, baûo caùc Tyø-kheo: Nuoâi beänh raát khoù khoå nay cho pheùp ñem ba y vaø baùt baïch nhò Yeát-ma cho ngöôøi nuoâi beänh. Moät Tyø- kheo xöôùng: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe, Tyø-kheo… qua ñôøi, ba y vaø baùt Taêng hieän tieàn neân chia, nay ñem cho ngöôøi nuoâi beänh. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe, Tyø-kheo teân… qua ñôøi, ba y vaø baùt Taêng hieän tieàn neân chia, nay ñem cho ngöôøi nuoâi beänh. Caùc Tröôûng laõo naøo ñoàng yù thì im laëng. Vò naøo khoâng ñoàng yù xin noùi. Taêng ñaõ cho Tyø-kheo… y baùt roài, Taêng chaáp thuaän neân im laëng. Vieäc nhö vaäy, thoï trì nhö vaäy. Coù moät Tyø-kheo nhaùc nhôùm khoâng tieáp tay coâng vieäc cuûa chuùng, cuõng khoâng haàu haï Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, khi maéc beänh, khoâng coù ai chaêm soùc, phaân nöôùc tieåu nhôùp caû thaân, baát tònh hoâi haùm. Ñöùc Phaät ñi xem xeùt caùc phoøng thaáy, töï tay Ngaøi taém röûa, giaët giuõ y cuûa beänh nhaân, tröø khöû baát tònh, ñôõ naèm treân giöôøng vaø ngoài moät beân an uûi: Thaày ñöøng lo sôï, thaày seõ ñöôïc laønh, khoâng sao ñaâu. Tyø-kheo kia nghe roài hoan hyû. Ñöùc Phaät laïi noùi caùc phaùp dieäu, Tyø-kheo beänh xa traàn lìa caáu, ôû trong caùc phaùp ñaëng maét phaùp trong saïch. Nhaân vieäc naøy, Ñöùc Phaät taäp hôïp caùc Tyø-kheo Taêng, hoûi Toân giaû A-nan: Tyø-kheo… beänh, taïi sao khoâng coù ngöôøi chaêm nom? A-nan trình baøy ñuùng söï thaät. Ñöùc Phaät baûo A- nan: Caùc oâng laøm ñieàu phi phaùp, Tyø-kheo khoâng coù cha meï, chính mình khoâng töï chaêm soùc thì ai chaêm soùc. Naøy caùc oâng! Nay cho pheùp caùc Tyø- kheo phaûi cöû ngöôøi nuoâi beänh. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát cöû ai nuoâi beänh, baïch Phaät. Phaät daïy: Ñeä töû phaûi chaêm soùc Hoøa thöôïng, Hoøa thöôïng phaûi chaêm soùc ñeä töû. A-xaø-leâ ñoàng Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuõng nhö vaäy. Coù Tyø-kheo khaùch ñeán beänh, khoâng coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, cuõng khoâng coù ñoàng sö, khoâng coù ai chaêm soùc, caùc Tyø-kheo khoâng bieát theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Tröôùc heát neân khuyeân moät ngöôøi nuoâi beänh, neáu khoâng coù ngöôøi naøy, neân moãi ngaøy theo thöù töï sai moät ngöôøi, neáu ngöôøi naøo khoâng nhaän chòu thì nhö phaùp trò. Khi aáy, caùc Tyø-kheo tranh nhau chaêm soùc, gaây naõo loaïn cho ngöôøi beänh, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân laøm nhö vaäy, neân hai, ba ngöôøi ñeán lo lieäu caùc vieäc maø ngöôøi beänh
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 469
caàn. Khi aáy, ngöôøi nuoâi beänh tìm xin thuoác khoù khaên, maø ngöôøi beänh khoâng chòu uoáng, trôû ngaïi cho vieäc haønh ñaïo, baïch Phaät. Phaät daïy: Ngöôøi beänh coù naêm vieäc khoù nuoâi: Khoâng theå töï tieát löôïng thöùc aên. Khoâng chòu uoáng thöù thuoác maø theo chöùng beänh caàn. Khoâng chòu noùi beänh tình cho ngöôøi nuoâi beänh. Khoâng theo lôøi khuyeân cuûa ngöôøi nuoâi beänh. Khoâng theå luoân quaùn voâ thöôøng. Coù naêm vieäc khoâng theå laøm ngöôøi nuoâi beänh: Ngöôøi khoâng bieát thöù thuoác naøo ngöôøi beänh caàn uoáng. Khoâng theå cho aên thöùc aên theo chöùng beänh. Khoâng theå vì ngöôøi beänh noùi phaùp, chæ veõ söï lôïi ích ñeå hoï vui möøng. Gôùm gheùt nhöõng phaân tieåu, ñaøm daõi cuûa ngöôøi beänh. Vì lôïi neân chaêm soùc chöù khoâng vì loøng töø. Coù caùc ngöôøi nuoâi beänh, hoaëc vì ngöôøi beänh, hoaëc vì chuyeän rieâng tö, boû ñi, sau ñaáy ngöôøi beänh qua ñôøi, ngöôøi khaùc nhaän ñöôïc y baùt cuûa ngöôøi ñoù, baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân cho ngöôøi nhö vaäy maø neân cho ngöôøi nuoâi beänh coù thuûy chung. Coù moät Tyø-kheo beänh, ngöôøi nuoâi beänh nhieàu, caùc Tyø-kheo khoâng bieát bao nhieâu ngöôøi neân ñöôïc y, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu Tyø-kheo qua ñôøi, y neân cho hai ngöôøi: Tyø-kheo vaø Sa-di, tuy cha meï, anh em cuõng khoâng ñöôïc cho. Neáu Tyø-kheo-ni qua ñôøi neân cho y ba ngöôøi: Tyø-kheo- ni, Thöùc-xoa-ma-na vaø Sa-di-ni. Coù caùc Tyø-kheo chia phaàn nuoâi beänh cho Sa-di baèng moät phaàn ba, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân chia ñoàng nhau. Coù Tyø-kheo qua ñôøi, tröôùc ñem y tònh thí cho caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo khoâng chòu traû laïi, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu vò kia voán khoâng phaûi laø thaân lyù, khoâng coù thieän yù cho, ñeàu neân traû laïi. Baáy giôø, caùc Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, Muïc-lieân Töï töù xong, du haønh caùc nôi. Ñoàng An cö vaø truù xöù gaàn, soá ñoâng coù caùc Tyø-kheo tuøy tuøng theo, caùc baïch y thaáy, moïi ngöôøi ñeàu nghó: Neân vì Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, Muïc-lieân cuùng y An cö cho Taêng. Nghó xong, hoï lieàn daâng cuùng. Nhaän ñöôïc moät soá löôïng lôùn, caùc Tyø-kheo nôi choã nhaän ñöôïc vaät cuùng, noùi vôùi hai Toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-lieân: Cuøng chia soá y naøy. Chuùng toâi khoâng ñoàng An cö, chæ coù theå nhaän thöùc aên, chöù khoâng chia phaàn y naøy, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân cuøng chia heát. Luùc naøy, AÁt-sö-ñaït-ña, Baït-ñaø-la Töï töù xong, cuõng cuøng soá ñoâng Tyø-kheo du haønh caùc nôi. Caùc baïch y thaáy noùi: Neáu Tyø-kheo An cö nôi truù xöù ta, ta daâng y naøy, cuõng vôùi soá löôïng nhieàu. Caùc Tyø-kheo khaùch kia ñoøi chia phaàn, ñöôïc traû lôøi: Ñaây laø cuûa cuùng cho Tyø-kheo An cö trong cöông giôùi cuûa chuùng toâi, khoâng ñöôïc pheùp chia cho caùc thaày. Quyù
SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 20 470
vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân cuøng chia. Baáy giôø, coù khaùch buoân mang Khaâm-baø-la töø nöôùc Ba-lôïi ñeán Caâu-xaù-la, nghe Ñöùc Phaät ra ñôøi, coù ñaïi oai thaàn, caùc ñeä töû cuõng nhö vaäy, beøn duøng moät soá lôùn y Khaâm-baø-la cuùng cho Taêng. Caùc Tyø-kheo noùi: Ñöùc Phaät chöa cho pheùp chuùng toâi thoï y Khaâm-baø-la, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp thoï. Khaùch buoân laïi cuùng rieâng cho Thöôïng toïa, cuõng khoâng daùm thoï, noùi: Ñöùc Phaät chöa cho pheùp chuùng toâi nhaän rieâng y Khaâm-baø-la, baïch Phaät. Phaät daïy: Cuõng cho pheùp nhaän rieâng. Khi aáy, Tyø-xaù-khö-maãu noùi: Neáu ôû nôi phoøng do toâi laøm, thì neân söû duïng ba y cuûa toâi vaø y maëc loùt, y ñaép, y taém möa, y che gheû, y ñôn phu, y ngaên moït, muøng maøn, khoâng ñöôïc söû duïng y cuûa ngöôøi khaùc. Caùc Tyø-kheo töôûng ñaây laø thuoäc Taêng boán phöông khoâng daùm maëc y loùt, baïch Phaät. Phaät daïy: Neáu thí chuû hieän taïi cho pheùp thì maëc y loùt thaân. Coù caùc Tyø-kheo-ni ñem y baùt vaø caùc vaät khaùc cuùng cho caùc Tyø- kheo, caùc Tyø-kheo khoâng daùm thoï. Caùc Tyø-kheo-ni noùi: Chuùng con laïi phaûi caàu phöôùc ñieàn nôi naøo?! Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp tuøy yù nhaän. Luùc naøy, caùc Tyø-kheo nhaän ñöôïc y Kíp boái kinh Khaâm-baø- la vó khoâng daùm nhaän, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp nhaän. Baáy giôø, nôi thaønh Xaù-veä, ngöôøi söõa chöõa Khaâm-baø-la thaáy caùc Tyø-kheo maëc y Khaâm-baø-la, noùi: Ñaïi ñöùc maëc loaïi y ñoù neân giaët ñaïp, khieán cho loâng noù hieän ra môùi thaät laø toát ñeïp, caùc Tyø-kheo khoâng daùm, baïch Phaät. Phaät daïy: Cho pheùp giaët ñaïp, neáu khoâng bieát thì cho pheùp nhôø ngöôøi laøm. Coù caùc Tyø-kheo giaët ñaïp Khaâm-baø-la nôi choã ñaát troáng, caùc baïch y thaáy deø bæu noùi: Tyø-kheo naøy gioáng nhö thôï ñaïp Khaâm-baø- la. Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Neân ñaïp nôi choã vaéng. Quyù vò muoán caét phaàn ñaàu Khaâm-baø-la, khoâng bieát duøng caùi gì ñeå caét, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân saém dao ñeå xeùn. Caùc Tyø-kheo maëc y Ban saéc dieân chöùc, caùc baïch y thaáy, cheâ traùch noùi: Sa-moân Thích töû cuøng vôùi ngöôøi ñôøi ñaâu coù khaùc. Caùc Tyø- kheo baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân maëc y Ban saéc dieân chöùc, vi phaïm, phaïm Ñoät-kieát-la. Coù moät ngöôøi nöõ sinh haøi nhi, bò cheát yeåu, sau ñoù sinh moät ñöùa trai, ñem ñeán choã caùc Tyø-kheo, xin y caø sa cho noù ñeo, caùc Tyø-kheo khoâng daùm cho, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân cho. Coù moät Tyø-kheo ít ngöôøi quen khoâng coù y, caùc ngöôøi nöõ xin y, khoâng laáy gì cho. Hoï noùi: Toâi xuaát cuûa vaø cho toâi nhuoäm y. Caùc Tyø-kheo khoâng daùm cho nhuoäm, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân cho hoï nhuoäm. Khi aáy, Taát-laêng-giaø-baø-ta, cha meï ngheøo khoå, muoán ñem y cuùng döôøng maø
khoâng daùm, baïch Phaät. Nhaân vieäc naøy, Ñöùc Phaät taäp hôïp caùc Tyø-kheo Taêng, baûo caùc Tyø-kheo: Neáu coù ngöôøi trong moät traêm naêm, vai beân phaûi coõng cha, vai beân traùi coõng meï, cha meï ñaïi tieåu tieän luoân treân ñoù, vaø duøng y thöïc raát quyù hieám ôû treân ñôøi cuùng döôøng, cuõng chöa theå taï ôn trong muoân moät. Töø nay cho pheùp caùc Tyø-kheo suoát ñôøi heát loøng cuùng döôøng cha meï, neáu khoâng cuùng döôøng, maéc toäi raát naëng.