29-THÖÙC AÊN DO TYØ KHEO NI KHUYEÁN HOAÙl49 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Theá Toân ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø- ñaø, nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, trong thaønh Xaù-veä coù moät cö só thænh ngaøi Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-lieân thoï thöïc. Ñeâm aáy, cö só chuaån bò ñaày ñuû caùc thöùc aên ngon, saùng ngaøy traûi toïa cuï toát, söûa soaïn choã ngoài, cho ñeán luùc ñi baùo giôøl50. Baáy giôø, Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø tröôùc ñoù coù thaân quen vôùi nhaø cö só. Saùng hoâm ñoù, Thaâu-la-nan-ñaø khoaùc y, böng baùt, ñeán nhaø cö só kia; thaáy cö só ñaõ traûi nhieàu toïa cuï toát nôi ñaát troáng roài, lieàn hoûi cö só: - Traûi nhieàu toïa cuï nhö theá naøy laø muoán thænh caùc Tyø-kheo phaûi khoâng? Cö só traû lôøi: - Ñuùng nhö vaäy. Coâ hoûi: - Thænh nhöõng Tyø-kheo naøo? - Thöa, toâi thænh ngaøi Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-lieân. Tyø-kheo-ni noùi: - Nhöõng vò ñöôïc thænh ñoù ñeàu laø nhöõng ngöôøi heøn moïn. Tröôùc kia, neáu hoûi toâi thì toâi seõ vì cö só thænh nhöõng vò roàng trong loaøi roàng. Cö só hoûi: - Roàng trong loaøi roàng laø nhöõng vò naøo? Tyø-kheo-ni traû lôøi: - Nhö Toân giaû Ñeà-baø-ñaït, Tam-vaên-ñaø-la-ñaït, Khieân-ñaø-la-ñaït- baø, Cuø-baø-ly, Ca-löu-la-ñeà-xaù...l5l Trong khi coâ ñang noùi thì ngaøi Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-lieân vöøa ñeán nôi. Tyø-kheo-ni vöøa thaáy lieàn trôû lôøi, noùi vôùi cö só: l49. Caùc boä, Ba-daät-ñeà >0. l50. Baïch thôøi ñaùo 白時到. Pali: Kāla āroceti. l5l. Ñeà-baø-ñaït 提婆達, Tam-vaên-ñaø-la-ñaït 三聞陀羅達, Khieân-ñaø-la-ñaït-baø 騫駄羅達婆, Cuø- baø-ly 瞿婆離, Ca-löu-la-ñeà-xaù 迦留羅提舍. Xem Ch.ii. Taêng-giaø-baø-thi-sa x & cht.l2>, Ñeà-baø- ñaït-ña vaø ñoàng boïn.
- Roàng trong loaøi roàng ñaõ ñeán. Cö só lieàn hoûi Tyø-kheo-ni: - Vöøa roài coâ noùi laø haïng ngöôøi heøn moïn, sao baây giôø coâ laïi noùi laø roàng trong loaøi roàng? Töø nay veà sau coâ ñöøng ñeán nhaø toâi nöõa. Baáy giôø cö só thænh hai ngaøi ngoài. Hai ngaøi ñeán choã ngoài an toïa. Cö só ñem nhöõng ñoà aên, thöùc uoáng ngon ngoït, boå döôõng cuùng döôøng. Hai ngaøi thoï thöïc xong, thu doïn cheùn baùt roài, thí chuû ñaûnh leã döôùi chaân, laáy caùi gheá nhoû ngoài qua moät beân, baïch: - Con muoán ñöôïc nghe phaùp. Hai ngaøi vì gia chuû noùi caùc phaùp vi dieäu, khuyeán khích khieán cho hoï hoan hyû. Vì thí chuû noùi phaùp roài, hai ngaøi töø toøa caùo lui, veà laïi trong Taêng-giaø-lam. Ñeán choã Ñöùc Theá Toân, ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, roài ngoài qua moät beân. Ñöùc Theá Toân bieát maø vaãn hoûi toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc- lieân: - Hoâm nay hai Thaày thoï thöïc coù ñöôïc ñaày ñuû khoâng? Toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-lieân baïch Phaät: - Thöùc aên tuy ñaày ñuû nhöng khi chuùng con ôû nhaø cö só thì vöøa laø haïng ngöôøi heøn moïn, vöøa laø roàng trong loaøi roàng. Ñöùc Phaät hoûi: - Vì sao coù vieäc nhö vaäy? Hai Toân giaû ñem nhaân duyeân treân baïch ñaày ñuû leân Ñöùc Phaät: - Ñoù laø Ñeà-baø-ñaït khieán Tyø-kheo-ni beø ñaûng khuyeán hoùa söï cuùng döôøng ñeå ñöôïc nhaän aåm thöïc. ÑöùcTheá Toân vì nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, bieát maø Ngaøi vaãn hoûi Tyø-kheo beø ñaûng cuûa Ñeà-baø-ñaït: - Thaät söï caùc oâng coù sai Tyø-kheo-ni ñeán nhaø ñaøn-vieät khen ngôïi caùc oâng ñeå khuyeán hoùa thöùc aên hay khoâng? Caùc Tyø-kheo beø ñaûng thöa: - Kính baïch Ñöùc Theá Toân, coù thaät nhö vaäy. Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch Tyø-kheo beø ñaûng Ñeà-baø-ñaït: - Vieäc caùc oâng laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Sao caùc oâng sai Tyø-kheo-ni khuyeán hoùa ñaøn-vieät ñeå nhaän thöùc aên cuûa hoï? Quôû traùch Tyø-kheo beø ñaûng cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña roài, Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: - Nhöõng keû ngu si naøy, laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø keû
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn l (Tieáp Theo) 8l
phaïm giôùi naøy ban ñaàu. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp toàn taïi laâu daøi. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, sai Tyø-kheo-ni khuyeán hoùa, nhaän ñöôïc thöùc aên, Ba- daät-ñeà. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø caùc Tyø-kheo khoâng bieát coù khuyeán hoùa hay khoâng khuyeán hoùa, sau ñoù môùi bieát neân hoaëc coù vò taùc phaùp saùm Ba-daät-ñeà, hoaëc coù vò nghi ngôø. Ñöùc Phaät daïy: - Tröôùc ñoù khoâng bieát thì khoâng phaïm. Töø nay veà sau neân noùi giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, ñaõ bieát Tyø-kheo-ni giaùo hoùa152, nhaän ñöôïc thöùc aên, Ba-daät-ñeà. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø, trong thaønh La-duyeät coù ñaïi tröôûng giaû laø thaân höõu tri thöùc cuûa Leâ-sö-ñaïtl5>, noùi: - Neáu Ñaïi ñöùc Leâ-sö-ñaït ñeán thaønh La-duyeät thì chuùng ta seõ vì vieäc môùi ñeán cuûa Leâ-sö-ñaït maø cuùng döôøng chuùng Taêng. Tyø-kheo-ni, ngöôøi trong nhaø cuûa tröôûng giaû nghe lôøi noùi aáy, im laëng ñeå buïng. Sau ñoù, khi Toân giaû Leâ-sö-ñaït ñeán thaønh La-duyeät. Tyø-kheo-ni nghe Toân giaû Leâ-sö-ñaït ñeán, lieàn ñeán noùi vôùi tröôûng giaû: Tröôûng giaû muoán bieát khoâng? Leâ-sö-ñaït ñaõ ñeán thaønh La-duyeät. OÂng tröôûng giaû lieàn sai ngöôøi tin caäy ñeán trong Taêng-giaø-lam thænh Toân giaû vaø chuùng Taêng nhaän böõa côm cuùng döôøng saùng ngaøy mai. Trong ñeâm ñoù tröôûng giaû söûa soaïn ñaày ñuû caùc thöù ñoà aên thöùc uoáng ngon ngoït boå döôõng, saùng sôùm, khi ñeán giôø, môøi caùc ngaøi thoï thöïc. Luùc aáy, caùc Tyø-kheo khoaùc y, böng baùt, ñeán nhaø oâng tröôûng giaû an toïa nôi choã ngoài. OÂng tröôûng giaû ñeán choã Leâ-sö-ñaït noùi: - Chính vì Toân giaû neân toâi cuùng döôøng chuùng Taêng böõa trai hoâm n ay. Leâ-sö-ñaït hoûi oâng tröôûng giaû: - Taïi sao bieát toâi ñeán ñaây? OÂng tröôûng giaû traû lôøi: - Tyø-kheo-ni ñöôïc gia ñình toâi cuùng döôøng baùo cho bieát. Leâ-sö-ñaït noùi vôùi oâng tröôûng giaû: - Neáu thaät nhö vaäy thì toâi khoâng theå aên thöùc aên naøy. OÂng tröôûng giaû thöa:
l52. Giaùo hoaù 教化, treân kia noùi laø khuyeán hoaù 勸化. l5>. Leâ-sö-ñaït 梨師達.
- Khoâng phaûi do coâ Tyø-kheo-ni naøy noùi neân toâi thieát laäp böõa aên hoâm nay, maø chính tröôùc ñaây toâi coù theä nguyeän, neáu Toân giaû ñeán thì toâi thieát trai cuùng döôøng cho chuùng Taêng. Leâ-sö-ñaït noùi vôùi oâng tröôûng giaû: - Tuy oâng coù nguyeän nhö vaäy nhöng toâi cuõng khoâng theå nhaän aên böõa aên hoâm nay ñöôïc. Leâ-sö-ñaït lieàn thoâi khoâng aên. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Phaät moät caùch ñaày ñuû, Ñöùc Phaät baûo: - Neáu tröôùc ñoù ñaøn-vieät ñaõ coù yù thì khoâng phaïm. Töø nay veà sau neân noùi giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, aên thöùc aên ñöôïc bieát laø do Tyø-kheo-ni khen ngôïi giaùo hoùa, tröø ñaøn-vieät coù chuû yù tröôùc154, Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo: Nghóa nhö treân. Giaùo hoùa:l55 Nhö noùi, - Vò naøy soáng A-luyeän-nhaõ, soáng vôùi haïnh khaát thöïc, maëc y phaán taûo, taùc phaùp dö thöïcl56 roài khoâng aên, nhaát toïa thöïc,l57 nhaát ñoaøn thöïc,l58 ôû nôi goø maõ, ngoài nôi ñaát troáng, ngoài döôùi goác caây, thöôøng ngoài khoâng naèm,l59 trì ba y, taùn thaùn keä, ña vaên phaùp sö, trì luaät, toïa thieàn… Thöùc aên: Ñoà aên nhaän ñöôïc khoaûng töø saùng ñeán tröa. Tyø-kheo kia aên thöùc aên ñöôïc bieát laø do Tyø-kheo-ni giaùo hoùa, moãi mieáng nuoát laø phaïm moät Ba-daät-ñeà. Tröø thöùc aên baèng côm ra, caùc thöù khaùc ñöôïc bieát do khuyeán hoaù maø ñöôïc, nhö aùo loùt, ñeøn daàu, daàu thoa chaân, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Bieát laø giaùo hoùa, töôûng giaùo hoùa, Ba-daät-ñeà. Giaùo hoùa maø nghi, Ñoät-kieát-la. Khoâng giaùo hoùa töôûng giaùo hoùa, Ñoät-kieát-la. Khoâng giaùo hoùa maø nghi, Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo-ni, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät- kieát-la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Hoaëc khoâng bieát, hoaëc ñaøn-vieät coù yù tröôùc; hoaëc giaùo hoùa maø töôûng laø khoâng giaùo hoùa; hoaëc Tyø-kheo-ni töï laøm, ñaøn-vieät
l54. Taêng kyø: Tröø cöïu ñaøn-vieät 除舊檀越. l55. Trong giôùi vaên, taùn thaùn giaùo hoaù 讚歎教化; caùc boä: Taùn thaùn 讚歎 Pali: Bhikkhunī- paripācita, gaây aûnh höôûng bôûi Tyø-kheo-ni. l56. Dö thöïc phaùp 餘食法; xem Ba-daät-ñeà >6. l57. Nhaát toïa thöïc, aên chæ moät laàn ngoài, töùc aên moät böõa. Cf. Trung A-haøm 50 (Tl, tr.744bll); cf. Ba-daät-ñeà >7. Pali, ekāsana-bhojana, M.i.l24 l58. Nhaát ñoaøn thöïc 一摶食, moãi laàn aên moät vaét côm. l59. Thöôøng toïa tuøy toïa 常坐隨坐.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn l (Tieáp Theo) 8>
khieán Tyø-kheo-ni phuï traùch, khoâng coá yù giaùo hoùa maø khaát thöïc ñöôïc; taát caû khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: Phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi, si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch.