30-Giôùi AÊn Thöùc AÊn Do Tyø Kheo Ni Khen Ngôïi: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh boán ñaïi ñeä töû cuûa Phaät laø Ñaïi Ca dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaø A-na-luaät ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, boán vò ñeàu im laëng nhaän lôøi. Cö só bieát boán vò ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu roài trôû veà nhaø, suoát ñeâm lo lieäu caùc moùn aên ñeå saùng mai cuùng döôøng. Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø voán coù qua laïi nhaø naøy, vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só thaáy ñaõ lo lieäu xong caùc moùn aên ngon lieàn hoûi vôï cuûa cö só: “Hoâm nay laøm caùc moùn aên ngon nhö theá coù phaûi laø ñeå cuùng döôøng caùc Tyø kheo phaûi khoâng?” Ñaùp laø phaûi, laïi hoûi laø thænh ai, ñaùp: “Thænh boán vò Ñaïi Ca dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaø A-na-luaät”, Thaâu la-Nan-ñaø noùi: “Thænh caùc Tyø kheo nhoû naøy laøm chi, neáu hoûi toâi thì toâi seõ thænh giuøm caùc Tyø kheo ñaïi long”, cö só hoûi: “Ai laø ñaïi long?” Ñaùp: “Ñoù laø Ñaïi-ñöùc Ñeà-baø-ñaït-ña, Giaø-ly-kieàn-ñaø, Ñaït-ña, Tam-vaên-ñaït-ña, Ca-löu-loâ-ñeà-xaù”. Khi Thaâu la-Nan-ñaø noùi chuyeän vôùi vôï cö só, Ñaïi Ca dieáp nghe roài lieàn suy nghó: “Neáu chuùng ta khoâng vaøo thì Tyø kheo ni naøy seõ maéc ñaïi toäi”, nghó roài lieàn ñaèng haéng, Thaâu la-Nan-ñaø nghe tieáng lieàn im laëng, quay maët laïi thaáy Ñaïi Ca dieáp lieàn noùi vôùi vôï cö só: “Coâ thænh caùc vò naøy laø ñaïi long”, vôï cö só hoûi: “Ai laø ñaïi long?” Ñaùp: “Chính laø Ñaïi Ca dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaø A-na-luaät”. Luùc ñoù cö só ôû phía sau nghe Tyø kheo ni noùi hai lôøi nhö vaäy lieàn noùi vôùi Tyø kheo ni raèng: “Coâ laø Tyø kheo ni xaáu xa, moät ñaàu maø hai löôõi, hoài naõy noùi laø Tyø kheo nhoû baây giôø laïi noùi laø ñaïi long. Neáu laàn sau coøn vaøo nhaø ta nöõa thì ta seõ nhö phaùp giaëc maø trò”, noùi roài quay sang noùi vôùi vôï: “Baø neáu coøn giao thieäp vôùi Tyø kheo ni naøy thì toâi seõ noùi vôùi moïi ngöôøi baø khoâng phaûi laø vôï toâi nöõa, toâi seõ boû baø ñaáy”. Luùc ñoù cö só thænh caùc Tyø kheo ngoài treân toïa cuï taïp saéc, töï tay daâng nöôùc vaù caùc moùn aên ngon cho caùc Tyø kheo ñöôïc aên no ñuû xong roài môùi ngoài tröôùc caùc Tyø kheo nghe phaùp, Ñaïi Ca dieáp thuyeát phaùp roài cuøng caùc Tyø kheo ñöùng daäy ra veà. Veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài cuøng ñöùng moät beân móm cöôøi, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, Ñaïi Ca dieáp baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay chuùng con bò Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø cheâ cöôøi laø Tyø kheo nhoû, sau ñoù laïi noùi laø ñaïi long”, noùi roài lieàn ñem söï vieäc treân baïch Phaät. Phaät hoûi A-nan: “Coù caùc Tyø kheo aên thöùc aên do Tyø kheo ni laøm nhôn duyeân phaûi khoâng?”, ñaùp laø quaû coù nhö vaäy, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân ñöôïc thöùc aên liaàn aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân khen ngôïi ñöôïc thöùc aên maø lieàn aên thì phaïm Ba-daät-ñeà.
BOÄ LUAÄT TAÄP 4 Bieát laø töï bieát hay töø ngöôøi khaùc bieát hay Tyø kheo ni töï noùi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ni ñeán noùi vôùi vôï cö só: “Neân thænh Tyø kheo”, hoûi neân thænh ai, ñaùp: “Neân thænh Tyø kheo teân ..........”, cö só vaâng lôøi, Tyø kheo ni lieàn baûo lo lieäu caùc moùn aên ngon, neáu Tyø kheo aên caùc moùn aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhö theá cho ñeán Tyø kheo ni baûo laøm caùc moùn aên khaùc nhö canh ñaäu, caùc loaïi thòt…, Tyø kheo neáu aên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ni baûo boû theâm göøng vaøo trong thöùc aên, Tyø kheo aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ni ñeán baûo vôï cö só neân thænh Tyø kheo, vôï cö só noùi ñaõ thænh tröôùc roài, laïi hoûi naáu côm gì. Ñaùp laø côm thòt nai, lieàn baûo naáu côm gaïo ngon; neáu Tyø kheo aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoaëc hoûi naáu canh gì, ñaùp laø canh ñaäu phuø laêng giaø, lieàn baûo naáu canh ñaäu töôi; neáu Tyø kheo aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhö theá cho ñeán hoûi laøm thöùc aên gì, ñaùp laø laøm thòt boø, lieàn baûo chôù laøm thòt boø neân laøm thòt chim tró…, Tyø kheo aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo ni baûo theâm chuùt göøng vaøo thöùc aên, Tyø kheo aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só voán muoán thieát trai cuùng döôøng Phaät vaø taêng nhöng thôøi theá ñang luùc maát muøa ñoùi keùm, nhaø cö só cuõng khoâng giaøu coù chæ coù ít ruoäng vöôøn vaø ngöôøi laøm. Muøa haï saép troâi qua, cö só buoàn raàu noùi: “Ta voán muoán thieát trai cuùng döôøng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu muøa haï saép troâi qua, khoâng leõ khieán cho phöôùc ñöùc cuûa ta troáng khoâng. Neáu khoâng theå thænh heát taêng thì neân ôû trong taêng thænh vaøi vò”, nghó roài lieàn ñeán trong Kyø hoaøn ñaùnh kieàn chuøy, caùc Tyø kheo hoûi nguyeân do, cö só ñaùp laø muoán thænh vaøi vò Tyø kheo ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, caùc Tyø kheo nhaän lôøi. Cö só thænh Taêng roài laïi coù vieäc gaáp phaûi ñi neân daën vôï ôû nhaø lo lieäu caùc moùn aên cuùng döôøng cho vaøi vò Tyø kheo, ngöôøi vôï cuõng laø ngöôøi tin öa phöôùc ñöùc, sau khi nghe choàng daën lieàn lo lieäu caùc moùn aên ngon xong roài nhöng laïi khoâng coù ngöôøi nhôø ñeán thænh caùc Tyø kheo. Vöøa luùc ñoù coù Tyø kheo ni vaøo trong nhaø naøy thaáy ñaõ lo lieäu xong caùc moùn aên ngon lieàn hoûi: “Thænh Tyø kheo cuùng döôøng phaûi khoâng?” Vôï cö só ñaùp: “Toâi ñaõ laøm xong caùc moùn aên roài nhöng laïi khoâng coù ngöôøi nhôø ñeán thænh caùc Tyø kheo, coâ coù theå ñeán thænh giuøm caùc Tyø kheo ñöôïc khoâng vaø coâ cuõng thoï thöïc ôû ñaây luoân”, Tyø kheo ni nhaän lôøi roài lieàn ra khoûi thaønh thì thaáy caùc Tyø kheo ñeàu ñaõ y baùt trang nghieâm ñang ñöùng ñôïi ngöôøi ñeán thænh, coâ lieàn ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Nhaø cö só teân ........... ñaõ lo lieäu xong böõa côm cuùng döôøng, xin caùc thaày töï bieát thôøi”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Phaät keát giôùi neáu thöùc aên do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân thì khoâng neân aên, nay söù ñeán thænh laø Tyø kheo ni thì aét Tyø kheo ni naøy laøm nhaân duyeân”, nghó roài lieàn khoâng ñeán nhaø thænh thöïc neân ngaøy ñoù caùc Tyø kheo phaûi ñoaïn thöïc. Khi cö só trôû veà lieàn hoûi vôï: “Baø coù thænh caùc Tyø kheo khoâng, cuùng döôøng coù toát khoâng”, ñaùp: “Nhö lôøi oâng daën toâi ñaõ lo lieäu xong caùc moùn aên ngon roài nhôø Tyø kheo ni ñeán thænh caùc Tyø kheo, nhöng khoâng hieåu sao caùc
Tyø kheo khoâng ñeán laøm sao cuùng döôøng”, cö só nghe roài lieàn noåi giaän: “Neáu caùc Tyø kheo khoâng thoï thænh thöïc thì taïi sao laïi nhaän lôøi thænh cuûa ta. Caùc Tyø kheo khoâng bieát thôøi theá luùc naøy maát muøa ñoùi keùm, thöùc aên khoù ñöôïc, vôï con trong nhaø coøn thieáu côm aên huoáng chi laø cho ngöôøi khaùc hay sao”. Luùc ñoù cö só khoâng nhaãn ñöôïc saân neân vaøo trong Kyø hoaøn thaáy caùc Tyø kheo lieàn noùi: “Caùc thaày khoâng thoï thænh thöïc thì taïi sao laïi nhaän lôøi toâi thænh, thaày haù khoâng bieát… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu huoáng chi laø cho ngöôøi hay sao?” Caùc Tyø kheo noùi: “Thí chuû chôù öu saàu, vì Phaät ñaõ keát giôùi khoâng cho chuùng toâi aên thöùc aên do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân, nay söù ñeán thænh laø Tyø kheo ni neân chuùng toâi cho laø do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân neân khoâng ñeán thoï thænh thöïc, do nhaân duyeân naøy neân chuùng toâi ñaõ ñoaïn thöïc”, cö só nghe noùi caùc Tyø kheo ñoaïn thöïc neân heát saân lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi voán coù taâm muoán thieát trai cuùng döôøng Phaät vaø Taêng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu muøa haï saép qua, toâi khoâng muoán phöôùc ñöùc troáng khoâng, do khaû naêng khoâng theå thænh heát Phaät vaø Taêng neân chæ thænh vaøi vò ñeán nhaø toâi thoï thöïc. Ñaây laø do toâi phaùt taâm khoâng phaûi do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân, xin caùc vò ngaøy mai ñeán aên thöùc aên nguoäi”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân khen ngôïi ñöôïc thöùc aên maø lieàn aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø ñaøn vieät thænh tröôùc. Ñaøn vieät thænh tröôùc laø ñaøn vieät tröôùc töï phaùt taâm muoán thænh Tyø kheo taêng. Tröôøng hôïp khoâng phaïm laø neáu Tyø kheo ni ñeán baûo vôï cö só neân thænh Tyø kheo , ñaùp laø ñaõ thænh tröôùc roài, laïi baûo neân naáu côm gaïo ngon… gioáng nhö nhöõng tröôøng hôïp ôû trong ñoaïn vaên treân, chæ khaùc laø neáu do gia ñình vì Tyø kheo laøm vaø tröôùc ñaõ vì Tyø kheo maø laøm thì Tyø kheo aên khoâng phaïm.