190 BOÄ LUAÄT 5 31-Giôùi Thöôøng Thöôøng AÊn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só do nhaân duyeân voâ thöôøng neân maát heát ruoäng vöôøn, nhaø cöûa nhaân daân chæ coøn moät ñöùc con soáng soùt. Ngöôøi con naøy nghe noùi cuùng côm cho Phaät vaø Taêng ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi neân phaùt nguyeän seõ cuùng côm cho Phaät vaø Taêng, phaùt nguyeän roài suy nghó: “Ta nay khoâng coù gì caû, ta neân laøm thueâ muôùn kieám tieàn”. Luùc ñoù trong nöôùc Xaù-veä coù moät cö só raát giaøu coù vôùi nhieàu ruoäng vöôøn, ngöôøi laøm vaø vaøng baïc chaâu baùu, ñuû caùc phöôùc ñöùc, oai töôùng thaønh töïu. Ñoàng töû naøy ñeán choã cö só xin laøm thueâ möôùn, cö só hoûi: “Ngöôi coù theå laøm ñöôïc nhöõng gì?” Ñaùp: “Toâi coù theå ñoïc saùch, tính toaùn, bieát coi töôùng vaøng baïc, töôùng loâng, töôùng tô luïa, töôùng chaâu baùu, coù theå troâng coi cöûa haøng …”, cö só hoûi: “Laøm moät naêm ngöôi muoán ñöôïc bao nhieâu tieàn?” Ñaùp: “Moät ngaøn tieàn vaøng”, cö só noùi: “Ngöôøi coøn treû tuoåi khoâng bieát, nay thôøi theá maát muøa ñoùi keùm thöùc aên khoù ñöôïc huoáng chi laø ñoøi giaù cao nhö theá”, ñoàng töû noùi: “Toâi bieát laøm nhieàu vieäc coù theå kieám ñöôïc soá tieàn nhö theá”. Sau khi cuøng nhau thöông löôïng, cö só quyeát ñònh traû cho naêm traêm tieàn vaøng, ñoàng töû noùi: “Toâi voán muoán coù nhieàu tieàn, vì gaáp neân chòu laøm cho oâng, oâng giao öôùc vôùi toâi laø heát moät naêm thì giao tieàn cho toâi moät laàn ”, cö só nghe roài suy nghó: “Ta coù ñöôïc ngöôøi laøm xong môùi ñoøi tieàn”, nghó roài lieàn noùi vôùi ñoàng töû: “Ngöôi chôù lo, heát moät naêm ta seõ giao tieàn cho ngöôi moät laàn ”. Cö só saép xeáp cho troâng coi cöûa haøng, cöûa haøng cuûa cö só tröôùc ñoù voán khoâng coù laõi nhieàu nay boãng ñöôïc laõi gaáp hai, gaáp ba. Qua moät thaùng cö só kieåm tra laïi thì thaáy cöûa haøng ñöôïc laõi gaáp hai, ba lieàn suy nghó: “Neáu laø ta troâng coi cöûa haøng thì vôùi soá haøng hoùa naøy cuõng khoâng ñöôïc laõi nhö theá naøy, aét laø ngöôøi laøm coâng naøy coù nhieàu phöôùc ñöùc, laõi naøy coù ñöôïc laø nhôø ñoàng töû”. Cö só lieàn ñöa ñeán laøm vieäc trong ruoäng vöôøn, cuõng gioáng nhö tröôùc ruoäng vöôøn thu hoaïch raát toát, laãm luùa tröôùc kia khoâng ñaày nay laïi ñaày gaáp hai, ba; cö só suy nghó: “Neáu ta laøm vieäc trong ruoäng vöôøn naøy cuõng khoâng thu hoaïch nhieàu nhö vaäy, ñoàng töû naøy nhieàu phöôùc ñöùc neân laãm luùa cuûa ta môùi ñaày gaáp hai, ba nhö theá, lôïi naøy coù ñöôïc laø nhôø ñoàng töû”. Heát naêm ñoàng töû ñeán choã cö só laáy tieàn coâng moät laàn nhöng cö só sôï ñoàng töû laáy tieàn roài boû ñi neân traùnh maët khoâng muoán ñöa tieàn cho ñoàng töû. Vì cö só traùnh maët khoâng muoán ñöa tieàn neân ñoàng töû ñeán ñoøi tieàn maõi, cö só hoûi: “Ngöôi ñoøi tieàn gaáp nhö vaäy laø muoán laøm vieäc gì?” Ñoàng töû noùi: “Toâi nghe noùi cuùng côm cho Phaät vaø Taêng seõ ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi, muïc ñích toâi laøm coâng moät naêm laø kieám tieàn ñeå cuùng côm cho Phaät vaø Taêng ñeå ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”. Cö só nghe roài lieàn khôûi tín taâm nghó raèng: “Ñoàng töû naøy suoát naêm caàn khoå laø ñeå laøm vieäc thieän”, nghó roài lieàn hoûi: “Muoán cuùng côm ôû ñaâu?” Ñaùp laø muoán cuùng trong tinh xaù Kyø hoaøn, cö só muoán ngöôøi toát vieäc toát vaøo nhaø mình neân noùi vôùi ñoàng töû: “ÔÛ trong Kyø loaøn thieáu noài neâu… caùc vaät duïng, cuûi ñoát vaø ngöôøi
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 191 laøm khoâng baèng ôû trong nhaø ta, moïi thöù ñeáu ñaày ñuû, neáu coù thieáu thöù gì ta seõ giuùp theâm cho, ngöôi cöù thænh Phaät vaø Taêng ñeán nhaø ta”. Ñoàng töû nghe roài lieàn rôøi khoûi nhaø cö só ñi ñeán trong tinh xaù Kyø hoaøn, luùc ñoù laø vaøo xeá tröa, Phaät ñang thuyeát phaùp cho voâ soá ñaïi chuùng vaây quanh. Luùc ñoù ñoàng töû töø xa thaáy Phaät trong röøng caây, kheùo nhieáp caùc caên thaønh töïu tòch dieät baäc nhaát, thaân Phaät phaùt haøo quang nhö chôn kim ñoan chaùnh ñaëc thuø khieán taâm ngöôøi thanh tònh. Ñoàng töû thaáy roài lieàn ñeán ñaûnh leã Phaät vaø ngoài moät beân, Phaät thuyeát phaùp cho ñoàng töû nghe ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, ñoàng töû ñöùng daäy baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân vaø chuùng taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, ñoàng töû bieát Phaät im laëng nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu Phaät roài trôû veà nhaø cö só, suoát ñeâm ñoù lo lieäu caùc moùn aên ngon ñeå cuùng döôøng. Saùng sôùm hoâm ñoù ôû nöôùc Xaù-veä coù tieát hoäi, caùc baïch y mang nhieàu thòt heo vaø côm khoâ cuùng cho chuùng taêng, caùc Tyø kheo thoï nhieàu neân ñeàu no. Ñoàng töû lo lieäu xong caùc moùn aên, traûi toøa ngoài xong lieàn ñeán baïch Phaät ñaõ ñeán giôø. Caùc Tyø kheo ñeán nhaø cö só coøn Phaät baûo ngöôøi nhaän laáy thöùc aên mang veà, luùc ñoù ñoàng töû thaáy chuùng taêng ñeàu ñaõ an toïa lieàn töï tay sôùt thöùc aên vaøo trong baùt cuûa Thöôïng toøa, Thöôïng toøa noùi neân sôùt ít, Thöôïng toøa thöù hai cuõng noùi ñöøng sôùt nhieàu… cho ñeán taát caû chuùng taêng ñeàu noùi nhö theá. Ñoàng töû thaáy côm canh vaø caùc moùn aên ñeàu khoâng vôi bôùt lieàn ñeán tröôùc Thöôïng toøa hoûi: “Vì thöông xoùt con neân caùc vò khoâng aên phaûi khoâng, vì thôøi theá ñang maát muøa ñoùi keùm hay vì con laøm coâng caàn khoå suoát moät naêmhay vì thöùc aên khoâng ngon maø caùc vò khoâng aên?” Thöôïng toøa tröïc taùnh noùi: “Chuùng toâi khoâng vì thöông xoùt, cuõng khoâng vì thôøi theá ñang ñoùi keùm, ñoàng töû laøm coâng caàn khoå moät naêm vaø cuõng khoâng vì thöùc aên khoâng ngon; chæ vì hoâm nay coù tieát hoäi neân saùng sôùm caùc baïch y mang ñeán cuùng nhieàu thöùc aên, chuùng toâi ñaõ thoï roài neân no, vì theá môùi aên ít”. Ñoàng töû nghe roài öu saàu thoái taâm nghó raèng: “Ta laøm thöùc aên, chuùng taêng khoâng thoï ñaày ñuû aét laø khoâng ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài lieàn rôøi khoûi nhaø cö só ñeán choã Phaät keâu khoùc, Phaät hoûi nguyeân do, ñoàng töû ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Con haõy trôû veà, tuøy caùc Tyø kheo aên ñöôïc bao nhieâu con vaãn ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, ñoàng töû nghe roài hoan hæ suy nghó: “Phaät ñaõ noùi nhö theá thì ta nhaát ñònh seõ ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài voäi trôû veà daâng cuùng thöùc aên cho caùc Tyø kheo tuøy yù ñöôïc no roài ngoài tröôùc Thöôïng toøa nghe phaùp, Thöôïng toøa thuyeát phaùp roài cuøng caùc Tyø kheo töø toøa ñöùng daäy ñi. Xeá tröa hoâm ñoù, coù caùc thöông nhôn töø bieån ñeán trong thaønh Xaù-veä muoán tìm mua thöùc aên, nhöng do coù hai nhaân duyeân neân tìm mua khoâng ñöôïc: Moät laø vì thôøi theá ñang ñoùi keùm, Hai laø vì thöùc aên ñuùng giôø khoâng coù dö. Ngöôøi tim mua thöùc aên khoâng ñöôïc trôû veà noùi vôùi thöông chuû laø tìm mua khoâng ñöôïc, thöông chuû noùi: “Chuùng ta ôû trong ñaïi haûi nguy hieåm maø khoâng thieáu thöùc aên, nay ñeán ñöôïc trong thaønh lôùn laïi laïi khoâng coù thöùc
192 BOÄ LUAÄT 5 aên. Caùc vò haõy ñi khaép nôi tìm kyõ laïi moät laàn nöõa xem tuøy phöông tieän tìm mua cho ñöôïc thöùc aên”. Khi ñoàng töû ñeán choã Phaät keâu khoùc, nhieàu ngöôøi thaáy bieát neân noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Nhaø ........... hoâm nay laøm nhieàu thöùc aên nhöng ngöôøi thoï laïi aên ít, caùc vò tìm ñeán nhaø ñoù aét laø coøn coù thöùc aên”. Thöông nhôn nghe roài lieàn tìm ñeán nhaø cö só noùi vôùi ngöôøi giöõ cöûa: “Haõy noùi vôùi chuû nhaø coù thöông nhôn töø ñaïi haûi ñeán muoán ñöôïc gaëp”, ngöôøi giöõ cöûa vaøo baïch cö só, cö só lieàn môøi vaøo cuøng nhau chaøo hoûi roài hoûi thöông nhôn ñeán vì vieäc gì, thöông nhôn noùi laø vì caàn thöùc aên, cö só noùi: “Thöùc aên ñoù laø cuûa ñoàng töû, khoâng phaûi laø cuûa toâi”, thöông nhôn noùi vôùi ñoàng töû laø caàn mua laïi thöùc aên, ñoàng töû noùi: “Xin ñöøng noùi ñeán tieàn baïc, caùc vò coù taát caû bao nhieâu ngöôøi?” Thöông nhôn noùi laø naêm traêm ngöôøi, ñoàng töû noùi: “Haõy keâu heát ñeán ñaây”. Thöông nhôn naøy lieàn trôû veà noùi vôùi vò thöông chuû: “Ñaõ tìm ñöôïc thöùc aên nhöng ngöôøi chuû khoâng ñoøi hoûi tieàn”, thöông chuû noùi: “Chuùng ta ñang ñoùi khaùt, duø ñem vaät quyù ñeå ñoåi cuõng coøn ñöôïc huoáng chi laø cho khoâng”, noùi roài taát caû cuøng ñi ñeán nhaø cö só, chæ chöøa laïi moät ngöôøi ôû laïi ñeå giöõ haøng hoùa. Ñoàng töû môøi caùc thöông nhôn ngoài roài doïn thöùc aên leân môøi hoï tuøy yù aên ñöôïc no ñuû, ñoàng töû bieát hoï ñaõ aên xong lieàn thaâu doïn cheùn baùt roài ngoài moät beân. Luùc ñoù gaàn choã ñoàng töû coù coù boàn baèng ñoàng cuûa nöôùc Kieàu- taùt-la , thöông chuû lieàn baûo ñoàng töû mang caùi boàn ñoù ñeán, ñoàng töû hoûi vì sao, thöông chuû noùi: “Cöù mang ñeán ñaây”, ñoàng töû lieàn mang ñeán tröôùc choã thöông chuû, thöông chuû noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Chuùng ta ñöôïc thöùc aên ngon neân baùo ñaùp, tuøy yù moãi ngöôøi haõy boû vaøo trong boàn naøy”. Luùc ñoù trong cheùo aùo cuûa thöông chuû coù moät haït chaâu trò giaù möôøi vaïn kim tieàn, oâng lieàn laáy boû vaøo trong boàn, thöông nhôn thöù hai cuõng boû vaøo trong boàn haït chaâu trò giaù chín vaïn kim tieàn, laàn löôït nhö theá cho ñeán heát naêm traêm thöông nhôn, moãi ngöôøi ñeàu boû vaøo trong boàn moät haït chaâu nhö theá ñöôïc ñaày boàn roài ñöa cho ñoàng töû noùi raèng: “Ñaây laø chuùng toâi bieáu taëng caäu, caäu tuøy yù laáy duøng”, ñoàng töû noùi: “Toâi bieáu cho caùc vò thöùc aên chöù khoâng laáy tieàn”, caùc thöông nhôn noùi: “Chuùng ta cuõng bieáu taëng caäu chöù khoâng phaûi traû tieàn thöùc aên, tieàn thöùc aên ñaâu coù bao nhieâu coøn moãi haït chaâu naøy trò giaù raát nhieàu tieàn”, ñoàng töû suy nghó: “Neáu mình nhaän vaät bieáu naøy thì seõ khoâng ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài lieàn noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Xin chôø moät chuùt, ñôïi toâi ñeán hoûi yù kieán cuûa Phaät”, thöông chuû noùi tuøy yù. Ñoàng töû ra khoûi thaønh ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân, ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Cöù nhaän, chaéc chaén seõ sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi, vì ñaây laø hoa baùo, quaû baùo ôû sau”, ñoàng töû suy nghó: “Phaät khoâng coù noùi sai, chaéc chaén ta seõ sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài trôû veà ñeán choã caùc thöông nhôn nhaän laáy chaâu baùu, ñoàng töû boãng nhieân trôû thaønh ñaïi phuù gia, ñöôïc goïi laø cö só Hoát nhieân. Vò cö só möôùn ñoàng töû naøy laøm coâng voán giaøu coù, ñaày
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 193
ñuû phöôùc ñöùc, oai ñöùc thaønh töïu, moïi vieäc ñeàu ñaày ñuû chæ khoâng coù con trai, oâng coù coâ con gaùi ñoan trang xinh ñeïp neân suy nghó: “Ñoàng töû naøy doøng hoï khoâng keùm ta, chæ coù ngheøo thieáu nhöng nay boãng ñöôïc taøi baûo ñeán nhaø ta cuõng chaúng baèng, ta haõy ñem con gaùi gaû cho noù”, nghó roài baøn vôùi vôï, ngöôøi vôï cuõng ñoàng yù, cö só lieàn ñem con gaùi gaû cho ñoàng töû. Nhö keä noùi: “Tích tuï ñeàu tieâu taùn, Cao ngaát aét rôi rôùt, Hoäi hoïp aét bieät ly, Coù maïng ñeàu phaûi cheát”. Khoâng bao laâu sau cö só qua ñôøi, vua Ba-tö-naëc nghe tin lieàn hoûi: “Cö só naøy coù con trai khoâng?” Ñaùp: “Khoâng coù, huynh ñeä cuõng khoâng”, laïi hoûi: “Ai lieäu lyù nhaø ñoù?” Ñaùp: “Coù con reã laønh toát, nhieàu phöôùc ñöùc lieäu lyù nhaø ñoù”, vua lieàn baûo ñem taøi saûn ñoù giao ñoàng töû vaø phong chöùc ñaïi cö só trong thaønh Xaù-veä. Luùc ñoù caùc Tyø kheo thoï thöïc ôû nhaø ñoàng töû xong trôû veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân , phaùp thöôøng cuûa Phaät laø sau khi caùc Tyø kheo aên xong trôû veà ñeàu hoûi thöùc aên coù ngon khoâng, chuùng taêng aên coù no ñuû khoâng, caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø raát ngon vaø raát no ñuû roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thöôøng thöôøng aên”, nhöng luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi Duy-na-ly, luùc ñoù ôû Duy-na-ly coù moät Ñaïi thaàn theá löïc, ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho ñaïi thaàn ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng.Ñaïi-thaàn naøy töø toøa ñöùng daäy chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi,Ñaïi-thaàn bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà, ñeâm ñoù lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon tinh khieát ñeå cuùng döôøng. Saùng hoâm ñoù ôû Duy-na-ly coù tieát hoäi, caùc baïch y mang nhieàu thòt heo vaø côm khoâ cuùng cho chuùng taêng, caùc Tyø kheo thoï nhieàu neân ñeàu no.Ñaïi-thaàn lo lieäu xong caùc moùn aên, traûi toøa ngoài xong lieàn ñeán baïch Phaät ñaõ ñeán giôø. Caùc Tyø kheo ñeán nhaø Ñaïi thaàn coøn Phaät baûo ngöôøi nhaän laáy thöùc aên mang veà, luùc ñoù Ñaïi thaàn thaáy chuùng taêng ñeàu ñaõ an toïa lieàn töï tay sôùt thöùc aên vaøo trong baùt cuûa Thöôïng toøa, Thöôïng toøa noùi neân sôùt ít, Thöôïng toøa thöù hai cuõng noùi ñöøng sôùt nhieàu… cho ñeán taát caû chuùng taêng ñeàu noùi nhö theá.Ñaïi-thaàn thaáy côm canh vaø caùc moùn aên ñeàu khoâng vôi bôùt lieàn ñeán tröôùc Thöôïng toøa hoûi: “Vì thöông xoùt con neân caùc vò khoâng aên phaûi khoâng, vì thôøi theá
194 BOÄ LUAÄT 5
ñang maát muøa ñoùi keùm hay vì thöùc aên khoâng ngon maø caùc vò khoâng aên?” Thöôïng toøa tröïc taùnh noùi: “Chuùng toâi khoâng vì thöông xoùt, cuõng khoâng vì thôøi theá ñang ñoùi keùm vaø cuõng khoâng vì thöùc aên khoâng ngon; chæ vì hoâm nay coù tieát hoäi neân saùng sôùm caùc baïch y mang ñeán cuùng nhieàu thöùc aên, chuùng toâi ñaõ thoï roài neân no, vì theá môùi aên ít”. Ñaïi-thaàn nghe roài lieàn noåi giaän baûo gia nhaân thu doïn caùc moùn aên ngon vaø ñem thòt heo côm khoâ leân, Ñaïi-thaàn sôùt thòt heo vaø côm khoâ vaøo ñaày baùt cho caùc Tyø kheo roài noùi: “Haõy aên ñi, caùc thaày cho laø nhaø toâi khoâng coù thöùc aên naøy hay sao?”, caùc Tyø kheo hoå theïn khoâng aên, chæ ngoài im laëng,Ñaïi-thaàn thaáy vaäy lieàn suy nghó: “Thöùc aên ngon coøn khoâng aên ñöôïc huoáng chi laø thöùc aên thoâ”, nghó roài lieàn baûo gia nhaân thu doïn heát roài ñeán tröôùc Thöôïng toøa noùi raèng: “Thöùc aên ngon caùc vò coøn khoâng aên ñöôïc huoáng chi laø thöùc aên thoâ, thòt heo côm khoâ laø nghi phaùp cuûa theá gian, caùc thaày neáu ñaõ thoï ngöôøi khaùc thænh thì neân ñôïi aên thöùc aên cuûa ngöôøi ñoù cuùng”, noùi roài lieàn baûo gia nhaân ñem thöùc aên ngon leân, töï tay sôùt vaøo baùt vaø yeâu caàu caùc Tyø kheo aên theâm ít nhieàu, khieán cho caùc Tyø kheo ñöôïc no ñuû roài ngoài tröôùc Thöôïng toøa muoán nghe phaùp, Thöôïng toøa thuyeát phaùp roài cuøng caùc Tyø kheo ñöùng daäy ra veà. Veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø sau khi caùc Tyø kheo aên xong trôû veà ñeàu hoûi thöùc aên coù ngon khoâng, chuùng taêng aên coù no ñuû khoâng, caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø raát ngon vaø raát no ñuû roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thöôøng thöôøng aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Thöôøng thöôøng aên laø aên roài laïi aên nöõa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thöôøng thöôøng aên thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù moät Tyø kheo vaøo muøa thu thôøi tieát laïnh noùng baát thöôøng neân bònh sanh, khoâng theå aên uoáng ñöôïc, thaân theå gaày oám, nhan saéc tieàu tuïy. Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay vì thöông xoùt Tyø kheo bònh neân cho caùc Tyø kheo ñöôïc aên thöùc aên ñaày ñuû ba tính chaát laø saéc, höông vaø vò. Tyø kheo ñöôïc thoï thænh moät laàn, khoâng ñöôïc thoï thænh hai laàn; neáu ôû choã thoï thænh laàn thöù nhaát aên khoâng no thì ñöôïc thoï thænh theâm laàn thöù hai, neáu vaãn khoâng no thì ñöôïc thoï thænh theâm laàn thöù ba, khoâng ñöôïc thoï thænh ñeán laàn thöù tö. Neáu ôû choã thoï thænh laàn thöù ba vaãn khoâng no thì ñöôïc thoï mang veà aên
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 195
daàn cho ñeán giöõa ngoï. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thôøi nhaân duyeân. Thôøi nhaân duyeân laø khi bònh, neáu trôøi quaù laïnh hay quaù noùng hay trôøi gioù maø ñöôïc thöùc aên thì neân duøng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo khoâng bònh maø thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu thaät bònh thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc, coù ngöôøi thænh thöïc vaø cuùng y noùi raèng: “Thoï toâi thænh thöïc, toâi seõ ñem y thí”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi aên thöôøng thöôøng vì ñöôïc cuùng y”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng, ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay do nhaân duyeân ñöôïc cuùng y, cho caùc Tyø kheo ñöôïc aên thöôøng thöôøng. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aê thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thôøi nhaân duyeân. Thôøi nhaân duyeân laø khi bònh, khi thí y. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y, ñeán choã thoï thænh thöïc coù y thì khoâng phaïm, aên cuõng khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y nhöng laïi ñeán choã thoï thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh khoâng phaïm nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y, laïi ñeán choã thoï thænh thöïc coù y vaø choã thoï thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh khoâng phaïm nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã naøy thænh thöïc khoâng coù y laïi ñeán choã khaùc thoï thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc khoâng coù y laïi ñeán choã thoï thænh thöïc coù y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la nhöng aên thì khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc khoâng coù y, laïi ñeán choã thænh thöïc coù y vaø choã thænh thöïc khoâng y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát- la vaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y vaø choã thænh thöïc khoâng coù y nhöng laïi ñeán choã thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la vaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø thoï nhieàu choã thænh thöïc coù y, taát caû choã ñeàu ñeán thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo ngaøy tieát hoäi trong thaønh Xaù-veä coù nhieàu thöùc aên uoáng, caùc cö só laøm ñuû caùc moùn aên mang ñeán trong Kyø hoaøn roài ñaùnh kieàn chuøy, caùc Tyø kheo hoûi nguyeân do, ñaùp laø muoán thænh vaøi Tyø kheo trong hoäi chuùng thoï aåm thöïc, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa
BOÄ LUAÄT TAÄP 4
cho trong ngaøy leã hoäi cuûa baïch y ñöôïc thöôøng thöôøng aên”, caùc cö só noùi: “Phaùp baïch y cuûa chuùng toâi, vaøo ngaøy leã cöôùi gaû, tieát hoäi thì môøi caùc thaân toäc tri thöùc ñeán döï. Chuùng toâi quyù troïng Tyø kheo vì khoâng coù thieân thaàn naøo Tyø kheo Thích töû, caùc vò haõy thoï thöùc aên trong ngaõy leã hoäi cuûa chuùng toâi”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo trong ngaøy tieát hoäi ñöôïc thöôøng thöôøng aên. Thöùc aên cuûa mình ñem cho ngöôøi khaùc roài môùi thoï thöùc aên khaùc, sao goïi laø ñöa thöùc aên cho ngöôøi khaùc?, nghóa laø ñem thöùc aên cho laãn nhau ñeå laøm thöùc aên. Thöùc aên ngaøy trai, thöùc aên ngaøy moàng moät, thöùc aên ngaøy raèm, thöùc aên cuûa Taêng, thöùc aên cuûa rieâng mình, thænh Taêng hay thænh rieâng ñeàu neân cho ngöôøi khaùc; neáu naêm chuùng thænh thöïc thì khoâng neân cho ngöôøi khaùc.”