SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 1
LUAÄT THAÄP TUÏNG
QUYEÅN 21 TUÏNG THÖÙ TÖ (Coù 7 Phaùp)
PHAÙP THOÏ GIÔÙI CUÏ TUÙC THÖÙ NHAÁT Phaät-Baø-giaø-baø ôû ngoaøi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Phaät chöa cho caùc Tyø kheo laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuõng chöa cho Baïch-töù-yeát-ma truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Caùc Tyø kheo do ban ñaàu chöa coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ neân may y ca sa khoâng nhö phaùp, ñaép y cuõng khoâng nhö phaùp, thaân oai nghi cuõng khoâng nhö phaùp. Laïi nöõa caùc Tyø kheo töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc, töø thaønh naøy ñeán thaønh khaùc, töø nöôùc naøy ñeán nöôùc khaùc, luùc du haønh, luùc khaát thöïc, luùc thoï thöïc aên côm canh… naêm loaïi Khö-ñaø-ni, hoaëc coù ngöôøi thænh thöïc xin côm canh… naêm loaïi Khö-ñaø-ni, aên khua lôùn tieáng gioáng nhö Baø-la-moân. Caùc Tyø kheo Ma ha lö luùc bònh hoaïn ñau ñôùn khoâng coù baïn cuõng khoâng coù ngöôøi khaùn bònh chaêm soùc. Caùc ngoaïi ñaïo dò hoïc thaáy nhöõng vieäc naøy roài lieàn cô hieàm raèng: “Sa- moân Thích töû khoâng kheùo daïy baûo, khoâng ñöôïc daïy baûo, khoâng coù ñieàu thuaän, khoâng coù phaùp ñieàu ngöï neân may y ca sa khoâng nhö phaùp, ñaép y cuõng khoâng nhö phaùp, thaân oai nghi cuõng khoâng nhö phaùp… aên khua lôùn tieáng gioáng nhö Baø-la-moân”, coù caùc Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc, haønh haïnh ñaàu ñaø nghe ñöôïc lôøi naøy trong loøng hoå theïn, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng. Thöôøng phaùp cuûa chö Phaät laø coù vieäc bieát maø vaãn hoûi, coù vieäc bieát maø khoâng hoûi, ñuùng thôøi môùi hoûi, khoâng ñuùng thôøi thì khoâng hoûi; coù ích môùi hoûi, khoâng coù ích thì khoâng hoûi, coù nhaân duyeân môùi hoûi neân nay Phaät hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät coù nhö vaäy khoâng?”, ñaùp: “Thaät coù thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Vì sao goïi laø Tyø kheo khoâng coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ laïi may y khoâng nhö phaùp… aên khua lôùn tieáng gioáng nhö Baø-la-moân”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ;
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 339
cho hieän tieàn möôøi taêng Baïch-töù-yeát-ma truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Sao goïi laø Baïch-töù-yeát-ma truyeàn thoï giôùi cuï tuùc?: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân ........... theo Tyø kheo ......... thoï giôùi cuï tuùc. Ngöôøi naøy theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo .......... laøm Hoøa thöôïng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho ngöôøi naøy thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo .......... laøm Hoøa thöôïng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma… Töø nay cho Hoøa thöôïng vaø ñeä töû cuøng haønh: Neáu ñeä töû bònh neân chaêm soùc, saép cheát neân cöùu, neáu bònh neân cho thöùc aên uoáng öùng theo bònh, cho uoáng thuoác öùng theo bònh, cung caáp moùn caàn duøng öùng theo bònh. Neáu ñeä töû khoâng coù tieàn thì Hoøa thöôïng neân cho, neáu Hoøa thöôïng khoâng coù thì neân theo ngöôøi khaùc xin ñeå cho, neáu ít ngöôøi quen bieát khoâng theå xin ñöôïc thì khaát thöïc ñöôïc thöùc aên ngon neân cho ñeä töû. Ngöôïc laïi neáu Hoøa thöôïng bònh, ñeä töû cuõng neân chaêm soùc… gioáng nhö vaäy. A-xaø-leââ ñoái vôùi ñeä töû caän truï vaø ñeä töû caän truï ñoái vôùi A-xaø-leâ cuõng gioáng nhö Hoøa thöôïng ñoái vôùi ñeä töû vaø ñeä töû ñoái vôùi Hoøa thöôïng nhö treân. Töø nay Hoøa thöôïng ñoái vôùi ñeä töû coïng truï vaø A-xaø-leâ ñoái vôùi ñeä töû caän truï neân nuoâi döôõng töôûng nhö con; ngöôïc laïi ñeä töû coïng truï ñoái vôùi Hoøa thöôïng vaø ñeä töû caän truï ñoái vôùi A-xaø-leâ neân cung kính töôûng nhö cha, nhö theá nöông töïa giuùp ñôõ laãn nhau thì ôû trong phaùp ta seõ taêng tröôûng thieän phaùp”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo treû suy nghó: “Phaät ñaõ cho chuùng ta ñöôïc laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ; cho möôøi taêng hieän tieàn truyeàn thoï giôùi cuï tuùc”, nghó roài lieàn laøm Hoøa thöôïng neân caùc Tyø kheo hoaëc moät, hai cho ñeán naêm tuoåi haï ñeàu laø tieåu Tröôûng laõo Tyø kheo laøm thaày. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi suy nghó Phaät ñaõ cho chuùng ta laøm Hoøa thöôïng… ñeàu laø tieåu Tröôûng laõo Tyø kheo laøm thaày”, nhöng Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo Öu-ba-tö-na ñaøn ñeà töû môùi coù moät tuoåi haï lieàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, Hoøa thöôïng moät tuoåi haï naøy cuøng ñeä töû khoâng tuoåi haï ñi ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la haï an cö moät choã. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo
340 BOÄ LUAÄT 5
thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù Öu-ba-tö- na an cö xong laøm leã töï töù ñöôïc hai tuoåi haïï vaø may y roài lieàn mang y baùt cuøng ñeä töû moät tuoåi haï du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä yeát kieán Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm haï an cö coù nhaãn ñuû khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng; Öu-ba-tö-na ñaùp laø nhaãn ñuû ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät. Luùc ñoù Phaät bieát maø vaãn hoûi Öu-ba-tö-na: “Thieän nam töû naøy laø ai?”, ñaùp: “Ñaây laø ñeä töû coïng truï cuûa con”, laïi hoûi: “Thaày ñöôïc bao nhieâu tuoåi haï?”, ñaùp laø hai tuoåi haïï, laïi hoûi: “Thieän nam töû naøy bao nhieâu tuoåi haï?”, ñaùp laø moät tuoåi haï. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch Öu- ba-tö-na: “Thaày laø ngöôøi ngu si, côù gì Tyø kheo môùi hai tuoåi haïï laïi chöùa nuoâi ñeä töû coïng truï moät tuoåi haï. Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi suy nghó Phaät cho chuùng ta ñöôïc laøm Hoøa thöôïng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñeàu laø tieåu Tröôûng laõo Tyø kheo laøm thaày”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Caùc Tyø kheo töø nay khoâng ñuû möôøi tuoåi haï thì khoâng ñöôïc trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, neáu truyeàn trao thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Phaät tuy cho chuùng ta laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ; cho möôøi taêng hieän tieàn Baïch-töù-yeát-ma trao giôùi cuï tuùc nhöng neáu khoâng ñuû möôøi haï thì khoâng ñöôïc truyeàn trao”, nghó nhö vaäy neân caùc Tyø kheo ñuû möôøi haï lieàn truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, ngöôøi bieát phaùp truyeàn trao, ngöôøi khoâng bieát phaùp cuõng truyeàn trao; ngöôøi toát chöùa nuoâi, ngöôøi khoâng toát cuõng chöùa nuoâi; ngöôøi truï giôùi ñoä ñaõ ñaønh, ngöôøi khoâng truï giôùi cuõng ñoä. Do ñaây naûy sinh Hoøa thöôïng khoâng bieát phaùp, ñeä töû cuõng khoâng bieát phaùp; Hoøa thöôïng khoâng toát laønh, ñeä töû cuõng khoâng toát laønh; Hoøa thöôïng khoâng truï giôùi, ñeä töû cuõng khoâng truï giôùi. Caùc Tyø kheo khoâng bieát phaùp, baát thieän vaø khoâng truï giôùi naøy laïi cho ngöôøi khaùc xuaát gia vaø thoï giôùi cuï tuùc vaø laøm thaày y chæ chöùa nuoâi Sa di. Coù moät Tyø kheo Ma-ha-lö khoâng bieát phaùp, baát thieän, khoâng truï giôùi, khoâng ñuû möôøi haï laïi truyeän trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, sau ñoù vì moät vieäc nhoû lieàn cuøng ñeä töû tranh caûi khieán cho ñeä töû naøy xaû giôùi hoaøn tuïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo:
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 341
“Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi suy nghó Phaät tuy cho chuùng ta laøm Hoøa thöôïng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu laøm thaày y chæ chöùa nuoâi Sa di”, Phaät quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Caùc Tyø kheo töø nay phaûi thaønh töïu naêm phaùp vaø ñuû möôøi haï hoaëc hôn möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï. Naêm phaùp ñoù laø: - Moät laø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï. - Hai laø trì giôùi, khoâng phaù giôùi. - Ba laø ña vaên coù trí tueä. - Boán laø coù naêng löïc nhö phaùp tröø nghi hoái cho ñeä töû. - Naêm laø coù theå baït tröø aùc taø cho ñeä töû. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu vaø ñuû möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, ñoù laø: Tín, giôùi, vaên, xaû vaø hueä thaønh töïu. Ñuû naêm phaùp thaønh töïu naøy môùi coù theå daïy baûo ñeä töû truï trong tín, giôùi, vaên, xaû vaø hueä. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu vaø ñuû möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, ñoù laø: Chöùng voâ hoïc giôùi, chöùng voâ hoïc ñònh, chöùng voâ hoïc hueä, chöùng voâ hoïc giaûi thoaùt vaø chöùng voâ hoïc giaûi thoaùt tri kieán. Ñuû naêm phaùp thaønh töïu naøy môùi coù theå daïy baûo ñeä töû chöùng nhaäp giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu…, ñoù laø: Bieát phaïm, bieát khoâng phaïm, bieát toäi khinh, bieát toäi troïng vaø bieát tuïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa, thoâng lôïi roäng noùi. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu…, ñoù laø: Bieát phaùp xuaát gia, coù theå laøm giaùo sö, coù theå laøm giôùi sö, bieát phaùp cuûa y chæ sö vaø coù theå bieát ñieàu chöôùng ngaïi ñaïo phaùp hay khoâng chöôùng ngaïi ñaïo phaùp. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu…, ñoù laø: 1. Coù theå daïy ñeä töû thanh tònh giôùi. 2. Coù theå daïy ñeä töû A-tyø ñaøm. 3. Coù theå daïy ñeä töû Tyø-ni. 4. Ñeä töû ôû nôi khaùc saàu khoå khoâng vui, coù theå khieán ñeä töû trôû veà; neáu töï khoâng theå thì coù theå nhôø söùc ngöôøi khaùc giuùp cho ñeä töû trôû veà. 5. Ñeä töû coù bònh coù theå chaêm soùc cung caáp; neáu töï khoâng theå thì coù theå nhôø ngöôøi khaùc giuùp ñôõ cho ñeä töû. Tyø kheo ñuû naêm phaùp thaønh töïu nhö theá vaø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï. Neáu khoâng thaønh töïu naêm phaùp treân, duø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï maø truyeàn
342 BOÄ LUAÄT 5
trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï thì maéc toäi. Laïi nöõa-Tyø kheo ñuû naêm phaùp thaønh töïu treân vaø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï ñöôïc laøm thaày y chæ cho ngöôøi. Phaùp cho y chæ nhö theá naøo?: Tyø kheo muoán caàu y chæ neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch raèng: Con teân .......... nay theo Tröôûng laõo caàu y chæ, xin Tröôûng laõo cho con y chæ, con nöông töïa theo Tröôûng laõo. (3 laàn). Tröôûng laõo ñaùp laø ñöôïc. Laïi nöõa-Tyø kheo ñuû naêm phaùp thaønh töïu nhö treân vaø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï ñöôïc chöùa nuoâi Sa di. Phaùp chöùa nuoâi Sa di nhö theá naøo?: Neáu chöa caïo toùc thì neân cho caïo toùc, neáu töï coù ca sa thì baûo laáy ñaép, neáu töï khoâng coù thì Hoøa thöôïng neân cho y ñeå ñaép. Neân daïy baûo quyø goái chaép tay vaø giôùi sö daïy noùi theo nhö sau: Con teân ........... nay quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng. (3 laàn). Con ñaõ quy y Phaät, ñaõ quy y Phaùp, ñaõ quy y Taêng roài, töø nay cho ñeán troïn ñôøi laø Öu-baø-taéc cuûa Phaät. Cuùi xin nhôù nghó. (3 laàn). Giôùi sö noùi: Thieän nam töû teân ........... laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø- giaø - baø, Thích ca Maâu-ni-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät ñaø noùi ra naêm giôùi cuûa Öu-baø-taéc. Heã laø Öu-baø-taéc thì phaûi troïn ñôøi thoï trì: Moät laø troïn ñôøi lìa saùt sanh laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa saùt sanh, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Hai laø troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Ba laø troïn ñôøi lìa taø daâm laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa taø daâm, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Boán laø troïn ñôøi lìa voïng ngöõ laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa voïng ngöõ, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Naêm laø troïn ñôøi lìa uoáng röôïu laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa uoáng röôïu, caùc loaïi röôïu nhö röôïu neáp, röôïu nho… coù theå laøm cho say söa phoùng daät, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Keá daïy noùi raèng: Con teân .......... ñaõ quy y Phaät, ñaõ quy y Phaùp, ñaõ quy y Taêng, ñaõ xuaát gia. Phaät Baø-giaø baø, Thích ca Maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha- tam- mieäu-tam-Phaät ñaø ñaõ xuaát gia, con nay cuõng theo Phaät xuaát gia, Hoøa thöôïng laø .......... (3 laàn). Keá giôùi sö neân hoûi: “Con bao nhieâu tuoåi?”, ñaùp tuøy theo tuoåi; laïi
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 343
hoûi: “Xuaát gia vaøo luùc naøo”, tuøy theo muøa xuaân, haï hay ñoâng, coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn maø ñaùp; vieäc naøy troïn ñôøi neân nhôù giöõ. Keá giôùi sö neân noùi: Thieän nam töû teân ........... laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät-Baø -giaø-baø, Thích ca Maâu ni-Ña-ñaø-a-gia-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät ñaø noùi ra möôøi giôùi cuûa Sa di, heã laø Sa di thì phaûi troïn ñôøi thoï trì: Moät laø troïn ñôøi lìa saùt sanh laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa saùt sanh, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Hai laø troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Ba laø troïn ñôøi lìa phi phaïm haïnh laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa phi phaïm haïnh, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Boán laø troïn ñôøi lìa voïng ngöõ laø iôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa voïng ngöõ, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Naêm laø troïn ñôøi lìa uoáng röôïu laø giôùi cuûa Sa di, trong ñaây troïn ñôøi lìa uoáng röôïu, caùc loaïi röôïu nhö röôïu neáp, röôïu nho… coù theå laøm cho say söa phoùng daät, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Saùu laø troïn ñôøi lìa naèm giöôøng cao roäng lôùn laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa naèm giöôøng cao roäng lôùn, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Baûy laø troïn ñôøi lìa ñeo traøng hoa, chuoãi anh laïc vaø laáy höông thôm thoa thaân laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa ñeo traøng hoa…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Taùm laø troïn ñôøi lìa ca muùa haùt xöôùng vaø khoâng ñi xem nghe taáu caùc nhaïc cuï laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa ca muùa…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Chín laø troïn ñôøi lìa caát chöùa vaøng baïc, tieàn vaø vaät baùu laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa caát chöùa vaøng…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Möôøi laø troïn ñôøi lìa aên phi thôøi laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa aên phi thôøi, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Nhö theá Tyø kheo thaønh töïu naêm phaùp vaø ñuû möôøi haï ñöôïc chöùa nuoâi Sa di, neáu khoâng thaønh töïu naêm phaùp vaø khoâng ñuû möôøi haï maø chöùa nuoâi Sa di ñeàu maéc toäi”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho möôøi baûy thieáu nieân ôû trong thaønh Vöông xaù. Caùc thieáu nieân naøy vaøo luùc xeá chieàu bò ñoùi böùc baùch neân lôùn tieáng khoùc la trong Taêng phöôøng, Phaät nghe roài lieàn hoûi A-nan nguyeân do, sau ñoù do
344 BOÄ LUAÄT 5
nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Muïc-lieân: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Thaày khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, khoâng bieát giôùi haïn ñoä ngöôøi. Ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thì khoâng theå chòu ñöïng ñöôïc laïnh noùng, ñoùi khaùt, muoãi moøng raén rít… cho ñeán nghe ngöôøi khaùc noùi lôøi aùc thì trong loøng ñau ñôùn khoâng chòu noåi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thì khoâng ñöôïc cho thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu coù ngoaïi ñaïo khaùc tin theo thieän phaùp muoán xuaát gia thì neân cho ngöôøi naøy haønh Ba- lôïi-baø-sa trong boán thaùng, ñuû boán thaùng laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù thì neân cho xuaát gia”. Phaùp cho Ba-lôïi-baø-sa nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, ngoaïi ñaïo naøy neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch Taêng raèng: Caùc Tröôûng laõo nhôù nghó, con teân ........... voán laø dò ñaïo (ngöôøi theo ñaïo khaùc) do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia. Con teân .......... voán laø dò ñaïo nay theo Taêng xin haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, xin Taêng cho con teân ........... voán laø dò ñaïo ñöôïc haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, neáu laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù thì Taêng seõ cho con xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc (3 laàn). moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân ........... voán laø dò ñaïo, do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia. Nay dò ñaïo naøy theo Taêng xin haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, neáu laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù thì Taêng seõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Trong ñaây sao goïi laø laøm cho vöøa yù, sao goïi laø khoâng laøm cho vöøa yù? ÔÛ tröôùc dò ñaïo naøy neân khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi ñoàng thôøi cheâ traùch dò ñaïo, neáu khi nghe khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi maø dò ñaïo naøy sanh taâm khoâng vui cho ñeán chæ trong choác laùt; coøn khi nghe cheâ traùch dò ñaïo thì laïi öu saàu noåi saân tranh caûi thì ñaây goïi laø khoâng laøm cho vöøa yù. Ngöôïc laïi neáu khi nghe khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi maø sanh taâm vui möøng, coøn khi nghe cheâ traùch dò ñaïo thì khoâng coù öu saàu vaø khoâng coù noåi saân tranh caûi thì ñaây goïi laø laøm cho vöøa yù. Xeùt thaáy dò ñaïo naøy ñöôïc nhö theá thì neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Phaùp cho xuaát
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 345
gia nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, dò ñaïo naøy ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch taêng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng nhôù nghó, con teân .......... voán laø dò ñaïo do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia. Con tröôùc ñaõ theo Taêng xin haønh Ba-lôïi- baø- sa trong boán thaùng, Taêng ñaõ cho con ñöôïc haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng. Con teân ........... voán laø dò ñaïo haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong, con nay theo Taêng xin xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, xin Taêng cho con teân ........... voán laø dò ñaïo ñaõ haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong vaø ñaõ laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù, nay ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc (3 laàn). Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng giaø laéng nghe, dò ñaïo naøy teân .......... do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia, ñaõ theo Taêng xin haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, Taêng ñaõ cho haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng. Dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong, nay theo Taêng xin xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong vaø ñaõ laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù, Taêng nay cho dò ñaïo naøy xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho dò ñaïo naøy xuaát gia thoï giôù cuï tuùc xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, töï töù xong Phaät muoán du haønh ñeán nöôùc Nam sôn trong hai thaùng neân baûo A-nan: “Thaày ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo: Phaät ôû thaønh Vöông xaù töï töù xong muoán du haønh ñeán nöôùc Nam sôn trong hai thaùng, ai muoán ñi theo thì neân nhoùm laïi ñôïi Phaät”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo bieát. Luùc ñoù ôû trong thaønh Vöông xaù coù nhieàu Tyø kheo treû tuoåi töø moät tuoåi haï cho ñeán naêm tuoåi haï, ít coù Tyø kheo haï laïp cao. Caùc Tyø kheo treû naøy suy nghó: “Neáu ñi theo Phaät, ñeán ñaâu cuõng ñeàu khoâng truï laâu, nhöõng lôïi döôõng cuùng döôøng thöôøng thoï töø y chæ sö, ñi roài trôû veà laïi mau; Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuûa ta khoâng ñi, chuùng ta vì sao laïi ñi”, nghó nhö theá neân khoâng ñi theo Phaät. Luùc ñoù chæ coù soá ít Tyø kheo treû ñi theo Phaät; khi trôû veà laïi thaønh Vöông xaù, Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-nan noùi roõ nguyeân do, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo coù naêm phaùp thaønh töïu vaø ñuû naêm tuoåi haï ñöôïc lìa y chæ, ñoù laø: Bieát phaïm, bieát khoâng phaïm, bieát khinh, bieát troïng vaø tuïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa thoâng lôïi, roäng noùi. Duø thoï giôùi nhieàu naêm maø khoâng bieát naêm phaùp naøy, vaãn phaûi troïn ñôøi y chæ
346 BOÄ LUAÄT 5
nöông ôû vôùi ngöôøi khaùc”. Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Ñaïi Tyø kheo coù neân y chæ tieåu Tyø kheo nöông ôû khoâng?”, Phaät noùi neân, laïi hoûi: “Ñaïi Tyø kheo coù neân thöøa söï cuùng döôøng tieåu Tyø kheo khoâng?”, Phaät noùi: “Tröø leã baùi döôùi chaân, nhöõng vieäc khaùc ñeàu neân laøm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong thaønh Xaù-veä coù moät cö só bò voâ thöôøng aäp ñeán, taøi saûn khoâng coøn, vôï con quyeán thuoäc ñeàu ly taùn, chæ coøn laïi ba cha con. Cö só suy nghó: “Trong caùc ñaïo chæ coù Sa-moân Thích töû ñöôïc nhieàu cuùng döôøng, an laïc khoâng coù buoàn khoå. Neáu ta xuaát gia trong ñaïo naøy thì khoâng coù gì laø khoâng ñöôïc”, nghó roài lieàn daãn hai con ñeán trong Kyø vieân caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo khoâng bieát ñöôïc muïc ñích cuûa cö só neân cho xuaát gia. Traûi qua vaøi ngaøy, Tyø kheo Ma-ha-lö naøy ñaép y mang baùt daãn hai con vaøo thaønh khaát thöïc, ñi ñeán caùc cöûa haøng baùn côm, baùnh, buùn… hai ñöùa con naøy thaáy ñoùi neân ñoøi aên, noùi vôùi cha raèng: “A phuï, con muoán aên côm, aên baùnh”, lieàn ñaùp: “Cha chæ ñi xin chöù khoâng coù tieàn mua”, hai ñöùa con khoùc loùc ñi theo cha. Caùc cö só thaày roài lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng ñoaïn duïc, ôû trong Taêng phöôøng cuøng Tyø kheo ni sanh con”, moät ngöôøi truyeàn noùi cho moät ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Ma-ha-lö: “Thaày thaät coù nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cho ngöôøi chöa ñuû möôøi laêm tuoåi laøm Sa di”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi khoâng ñuû möôøi laêm tuoåi khoâng cho laøm Sa di, neáu cho laøm Sa di thì maéc toäi Ñoät-kieát-la” Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, luùc ñoù Tyø-löu-ly ngu si gieát haïi doøng hoï Thích ôû nöôùc Ca-tyø-la-veää, coù hai ñöùa treû laø baø con quyeán thuoäc cuûa A- nan chaïy ñeán choã A-nan, A-nan lieàn ñem thöùc aên dö nuoâi döôõng chuùng, Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan: “Hai ñöùa treû naøy laø ai?”, ñaùp: “Laø thaân thuoäc cuûa con”, Phaät noùi: “Vì sao khoâng cho xuaát gia”, ñaùp: “Phaät cheá ngöôøi chöa ñuû möôøi laêm tuoåi khoâng cho laøm Sa di, hai ñöùa treû naøy chöa ñuû möôøi laêm tuoåi”, Phaät hoûi: “Hai ñöùa treû naøy coù theå xua ñuoåi chim quaï vaøo böõa aên cuûa Taêng khoâng?”, ñaùp laø coù theå, Phaät noùi: “Töø nay ñöùa treû naøo coù theå xua ñuoåi chim quaï thì cho laøm Sa di, ít nhaát laø baûy tuoåi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû coù nuoâi hai Sa di teân laø Ty-ñaø vaø Ma-giaø, hai Sa di naøy ôû trong Taêng phöôøng cuøng laøm vieäc daâm duïc, caùc cö só thaày roài lieàn cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 347
coù haïnh thanh tònh, cuøng laøm vieäc daâm duïc”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi chöùa nuoâi hai Sa di”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng cho chöùa nuoâi hai Sa di, neáu chuùa nuoâi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nuoâi hai Sa di maø moät Sa di saép thoï cuï tuùc thì khoâng toäi”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù noâ boäc cuûa moät ñaïi gia khoâng phoùng thích maø Baït-nan-ñaø laïi ñoä cho xuaát gia. Xuaát gia khoâng bao laâu sau, ngöôøi naøy ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, vò ñaïi gia tröôùc kia vöøa nhìn thaáy lieàn baét giöõ, ngöôøi naøy lôùn tieáng keâu, moïi ngöôøi nhoùm laïi hoûi nguyeân do, vò ñaïi gia noùi: “Ngöôøi naøy laø noâ boäc cuûa toâi, toâi khoâng phoùng thích maø töï xuaát gia”, moïi ngöôøi hoûi: “Xuaát gia trong ñaïo naøo?”, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, moïi ngöôøi noùi: “Ñöøng laøm nhö theá vì vua Bình sa coù lònh, noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích neáu xuaát gia trong Sa-moân Thích töû thì ñaïi gia khoâng ñöôïc ngaên, vì sao, vì Sa-moân Thích töû haønh khoå haïnh laø khoù, boû theá söï höôùng tôùi nieát baøn laø khoù”, vò ñaïi gia töùc giaän maéng raèng: “Sa-moân Thích töû laø choã voâ uùy, noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích neáu xuaát gia trong Sa-moân Thích töû thì khoâng ñöôïc noùi”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích thì khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï chöa phoùng thích, Baït-nan-ñaø lieàn ñoä cho xuaát gia. Vaøi ngaøy sau, ngöôøi naøy ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, chuû nôï vöøa nhìn thaáy lieàn baét giöõ, ngöôøi naøy lôùn tieáng keâu, moïi ngöôøi nhoùm laïi hoûi nguyeân do, chuû nôï noùi: “Ngöôøi naøy maéc nôï toâi, chöa traû nôï maø ñi xuaát gia”, laïi hoûi: “Xuaát gia trong ñaïo naøo?”, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, moïi ngöôøi noùi: “Ñöøng laøm nhö theá vì vua Bình sa coù lònh, ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï khoâng phoùng thích neáu xuaát gia trong Sa-moân Thích töû thì chuû nôï khoâng ñöôïc ngaên,
348 BOÄ LUAÄT 5
vì sao, vì… gioáng nhö treân”, chuû nôï töùc giaän maéng gioáng nhö treân, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï khoâng phoùng thích cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï khoâng phoùng thích, khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù con cuûa oâng thôï reøn ñeán trong Taêng phöôøng ôû Truùc laâm caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Cha meï toâng thaân cuûa ngöôøi con naøy ñi tìm khaép nôi, keá ñeán trong Truùc laâm hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày coù thaáy moät ñöùa treû nhö theá, nhö theá ñeán ñaây khoâng?”, trong ñaáy coù Tyø kheo noùi: “Khoâng thaáy thì noùi laø khoâng thaáy, khoâng nghe thì noùi laø khoâng nghe”, cha meï tìm con thôøi gian laâu khoâng ñöôïc lieàn boû khoâng tìm nöõa. Thôøi gian sau ngöôøi con naøy ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, toâng thaân nhìn thaáy lieàn hoûi: “Con ñaõ xuaát gia roài ö?”, ñaùp laø ñaõ xuaát gia, laïi hoûi: “Xuaát gia trong ñaïo naøo?”, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, laïi hoûi ôû gaàn hay xa, ñaùp laø ôû trong Truùc laâm, toâng thaân lieàn töùc giaän maéng raèng: “Sa-moân Thích töû coá yù voïng ngöõ, thaáy noùi laø khoâng thaáy, nghe noùi laø khoâng nghe”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi caàu xuaát gia coù hai vieäc neân baïch Taêng: Moät laø xuaát gia, hai laø caïo toùc. Duø Taêng nhoùm hay khoâng nhoùm, hai vieäc naøy ñeàu neân baïch Taêng nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân ......... caàu xuaát gia, caïo toùc. Xin Taêng nhôù nghó. Neáu ñaõ caïo toùc, duø Taêng nhoùm hay khoâng cuõng neân baïch moät vieäc nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân .......... caàu xuaát gia, xin Taêng nhôù nghó. Neáu Taêng khoâng nhoùm neân daãn ñi ñeán töøng phoøng baïch raèng: “Tröôûng laõo, ngöôøi naøy teân .......... caàu xuaát gia, xin Tröôûng laõo nhôù nghó”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Kyø-baø döôïc sö chæ trò bònh cho hai
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 349
haïng ngöôøi: Moät laø vua Bình sa, hai laø Phaät vaø Tyø kheo taêng. Vì sao trò cho vua Bình sa, vì y thöïc; vì sao trò bònh cho Phaät vaø Taêng, vì loøng tin, kính aùi vaø töï thanh tònh. Vì theá caùc cö só maéc bònh naëng khoù trò nhö ung thö… ñeán caàu xin chöõa trò vôùi moät traêm tieàn vaøng, oâng cuõng khoâng chòu chöõa; duø hoï traû taêng daàn leân ñeán naêm traêm tieàn vaøng oâng cuõng vaãn khoâng chòu chöõa. Hoï saàu khoå suy nghó: “Kyø-baø chæ trò bònh cho hai haïng ngöôøi…, nay chuùng ta traû ñeán naêm traêm tieàn vaøng, oâng ta cuõng khoâng chòu chöõa trò. Caùc Sa-moân Thích töû naøy phöôùc ñöùc thaønh töïu, neáu chuùng ta xuaát gia trong ñaây, Kyø-baø aét seõ chöõa trò cho chuùng ta”, nghó roài hoï lieàn ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Nhöõng ngöôøi naøy ñeàu maéc bònh naëng thöôøng phaûi naáu côm, canh, thòt vaø saéc thuoác ñeå trò bònh, cho ñeán ñoå ñoà ñaïi tieåu tieän vaø khaïc nhoå, ra vaøo nhieàu vieäc nhieàu duyeân neân boû pheá vieäc tuïng kinh ngoài thieàn. Do nhöõng ngöôøi bònh naøy nhieàu neân Kyø-baø khoâng theå trò heát ñöôïc neân treã naõi trong vieäc phuïc vuï cho vua; coøn nhöõng ngöôøi bònh naøy sau khi laønh bònh, trôû laïi maïnh khoûe ñöôïc saéc löïc lieàn xaû giôùi hoaøn tuïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä nhöõng ngöôøi maéc bònh naëng khoù trò nhö ung thö… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñöôïc saéc löïc lieàn xaû giôùi hoaøn tuïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay nhöõng ngöôøi maéc bònh naëng khoù trò nhö ung thö… khoâng neân ñoä xuaát gia vaø cho thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, luùc ñoù vua Tònh phaïn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch Phaät: “Ñaïi-ñöùc, cho toâi nguyeän”, Phaät noùi: “Kieàu ñaøm, Phaät khoâng cho vua nguyeän quaù”, vua noùi: “Neáu ñöôïc thì cho toâi nhö nguyeän”, Phaät noùi: “Neáu ñöôïc thì seõ cho vua nhö nguyeän, vua muoán nguyeän ñieàu gì?”, vua noùi: “Khi Phaät xuaát gia taâm toâi öu saàu khoâng vui, khoâng chòu noåi; Nan-ñaø, La-haàu-la vaø caùc con sau khi xuaát gia toâi cuõng öu saàu khoâng vui, khoâng chòu noåi. Nay Phaät cho toâi nguyeän, neáu cha meï khoâng cho pheùp thì Taêng khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, vì sao, vì cha meï döïa vaøo con ñeå ñöôïc veû vang”, Phaät noùi: “Kieàu ñaøm, Phaät voán cuõng muoán keát giôùi cho caùc Tyø kheo: Cha meï neáu khoâng cho pheùp thì Taêng khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia”. Luùc ñoù Phaät thuyeát phaùp cho vua Tònh phaïn, chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, vua ñöôïc lôïi hæ roài ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ñi. Khoâng bao laâu sau Phaät do
350 BOÄ LUAÄT 5
nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cha meï khoâng cho pheùp thì Taêng khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, neáu ñoä cho xuaát gia thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, trong röøng Taùt-la coù giaëc phaù phaùp baét Tyø kheo ni laøm nhuïc, tieáng xaáu lan ra khaép thaønh aáp. Theá löïc cuûa vua vaø cuûa tuï laïc bao vaây baét heát boïn cöôùp, chæ coù moät teân chaïy thoaùt troán qua nöôùc Baø-kyø-ñaø, ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo nöôùc Baø kyø ñaø sau khi töï töù vaø may y xong lieàn ñaép y mang baùt du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, Tyø kheo laø teân cöôùp tröôùc kia cuõng xin ñöôïc ñi theo. Caùc Tyø kheo ñi ñeán giöõa ñöôøng nhìn thaáy röøng Taùt la lieàn nhôù laïi chuyeän tröôùc kia neân noùi raèng: “Tröôùc kia trong röøng naøy coù boïn giaëc phaù phaùp ñaõ baét caùc Tyø kheo ni laøm nhuïc”, Tyø kheo naøy lieàn noùi: “Caùc Tröôûng laõo, boïn aùc taëc ñoù laø thaân höõu ñoàng nghieäp cuûa toâi tröôùc kia, toâi ñaõ cuøng laøm vieäc aùc ñoù”, caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao, khi ñeán nöôùc Xaù-veä ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Trong röøng Taùt la naøy tröôùc ñaây coù aùc taëc, laøm vieäc ñaïi aùc laø baét caùc Tyø kheo ni laøm nhuïc. Keû giaëc naøy phaïm ñaïi toäi, vì sao, vì caùc Tyø kheo ni naøy phaàn nhieàu laø A-la-haùn, ngöôøi ñaõ laøm oâ nhuïc Tyø kheo ni thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc roài thì neân dieät taãn, vì sao, vì laøm oâ nhuïc Tyø kheo ni thì khoâng theå sanh ñöôïc thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, trong thaønh naøy coù moät cö só bò voâ thöôøng aäp ñeán, taát caû taøi saûn khoâng coøn, vôï con quyeán thuoäc ñeàu ly taùn. Luùc ñoù cö só suy nghó: “Sa-moân Thích töû phöôùc ñöùc thaønh töïu, ta phaûi baét chöôùc Sa- moân Thích töû may y Taêng-giaø-leââ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi, saém
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 351
ñuû baùt, ñaõy löôït nöôùc, tích tröôïng…; laøm nhö theá gioáng nhö taëc truï thì coù khoå gì ñaâu”, nghó roài lieàn lo lieäu ñaày ñuû moïi thöù, sau ñoù leûn vaøo ôû trong Taêng. Caùc Tyø kheo coù nhoùm hay khoâng nhoùm töø töø gaïn hoûi: “Tröôûng laõo ñöôïc maáy tuoåi haï, vaøo thôøi tieát gì, nhuaàn hay khoâng nhuaàn”, ngöôøi naøy khoâng bieát vaøo thôøi tieát gì neân khoâng traû lôøi ñöôïc, caùc Tyø kheo dòu daøng gaïn hoûi tôùi, lieàn ñaùp: “Toâi troäm laøm Tyø kheo leùn vaøo ôû gioáng nhö Taëc truï”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi : “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo coù ñaày ñuû Hoøa thöôïng, A-xaø-leââ, giaùo thoï sö ñöôïc vi dieäu thieän phaùp Tyø-ni laïi ñeå cho keû troäm laøm Tyø kheo vaøo ôû gioáng nhö Taëc truï”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Ngöôøi naøy goïi laø Taëc truï, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân dieät taãn, vì sao, vì Taëc truï khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Baït-nan-ñaø ñoä cho baát naêng nam xuaát gia, ngöôøi naøy ban ñeâm sôø moù caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo ñuoåi ra; sau ñoù laïi ñeán sôø moù caùc Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu bò caùc vò naøy ñuoåi ra; sau ñoù laïi ñi sôø moù caùc cö só vaøo nguû trong Taêng phöôøng, caùc cö só cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû cho baát naêng nam xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. ”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä baát naêng nam cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñoä baát naêng nam cho xuaát gia vaø thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù naêm loaïi baát naêng nam: - Moät laø Sanh baát naêng nam: Ngöôøi naøy töø khi sanh ra ñaõ khoâng theå laøm vieäc daâm duïc. - Hai laø nöûa thaùng baát naêng nam: Ngöôøi naøy nöûa thaùng coù theå laøm vieäc daâm, nöûa thaùng khoâng theå. - Ba laø Ñoá baát naêng nam: Ngöôøi naøy khi thaáy ngöôøi khaùc haønh daâm thì thaân phaàn duïng. - Boán laø Tinh baát naêng nam: Nhôn ngöôøi khaùc daâm thaân thì thaân
352 BOÄ LUAÄT 5
phaàn duïng. - Naêm laø Bònh baát naêng nam: Nam caên cuûa ngöôøi naøy bò hö hoaïi hoaëc bò thieán maát hoaëc bò truøng caén. Trong naêm loaïi naøy thì boán loaïi ñaàu khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân dieät taãn, vì sao, vì boán loaïi baát naêng nam naøy khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coøn Bònh baát naêng nam neáu xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc tröôùc roài môùi bò thieán maát hoaëc bò truøng caén, bò hö hoaïi hoaëc baát ñoäng thì cho ôû; nhöng neáu xaû giôùi maø muoán xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc trôû laïi thì khoâng neân cho, neáu cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì Bònh baát naêng nam khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, coù Tyø kheo cho dò ñaïo xuaát gia, dò ñaïo naøy vì chuùt nhaân duyeân lieàn cuøng thaày tranh caûi, khoâng xaû giôùi maø trôû veà vôùi dò ñaïo tröôùc kia. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Ví nhö choù ñoùi oám ñöôïc cho thöùc aên ngon laïi khoâng chòu aên, trôû laïi aên chaát baát tònh. Ngöôøi ngu si naøy cuõng theá, boû thieän phaùp trôû laïi vôùi dò ñaïo tröôùc kia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Ngöôøi boû qua söï cöùu giuùp naøy khoâng neân ñoä cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi boû qua söï cöùu giuùp naøy khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Baø-la-moân gieát meï roài suy nghó: “Ta gaây ñaïi toäi gieát meï, choã naøo coù theå tröø ñöôïc toäi aùc naøy. Ta nghe noùi Sa- moân Thích töû coù theå tröø dieät ñöôïc toäi aùc naøy”, nghó roài lieàn ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo hoûi: “Ngöôi laø Baø-la-moân baát tín khinh maïn, ñeâm daøi aùc taø laø oan gia cuûa Phaät phaùp, do ñaâu maø coù oøng tin xuaát gia?”, lieàn ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, toâi gaây ñaïi toäi gieát meï neân toâi suy nghó … gioáng nhö ñoaïn vaên treân, vì theá toâi muoán xuaát gia”. Caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi naøy coù toäi gieát meï, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi coù toäi gieát meï thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, trong röøng Taùt la coù boïn giaëc phaù phaùp cöôùp ñoaït y vaät vaø gieát cheát caùc Tyø kheo naøy, tieáng xaáu lan ra khaép trong caùc thaønh aáp. Theá löïc cuûa vua vaø cuûa tuï laïc bao vaây baét heát boïn cöôùp, chæ coøn moät teân chaïy thoaùt troán ñeán trong Kyø hoaøn, ôû choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn cho xuaát gia. Luùc ñoù boïn giaëc cöôùp bò ñem ra haønh hình, caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Haõy cuøng ñi xem toäi baùo theá gian”, Tyø kheo laø teân cöôùp tröôùc kia xin ñöôïc cuøng ñi. Khi thaáy boïn
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 353
cöôùp bò chaët ñaàu maùu chaûy, Tyø kheo naøy lieàn suy nghó: “Neáu ta khoâng xuaát gia cuõng seõ nhö theá”, nghó roài kinh haõi teù ngaõ xuoáng ñaát. Caùc Tyø kheo laáy nöôùc röôùi cho tænh laïi roài hoûi: “Thaày khoâng phaûi laø ngöôøi cuûa boïn cöôùp ñaõ laøm nghieäp aùc ñoù vaø cuõng khoâng phaûi suy nghó veà nghieäp aùc ñoù thì côù sao lo sôï nhö theá?”, lieàn ñaùp: “Boïn giaëc trong röøng Taùt la cöôùp y vaät vaø gieát cheát caùc Tyø kheo laø thaân höõu ñoàng nghieäp cuûa toâi, tröôùc kia toâi cuõng ñaõ laøm vieäc aùc ñoù neân toâi suy nghó: Neáu toâi khoâng xuaát gia cuõng seõ nhö theá, vì theá toâi kinh haõi teù ngaõ xuoáng ñaát”. Caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Boïn giaëc trong röøng Taùt-la phoùng daät ñieân ñaûo ñaõ gieát cheát caùc Tyø kheo, laøm nhieàu nghieäp aùc. Caùc Tyø kheo ñoù phaàn nhieàu laø A-la-haùn, ngöôøi gieát A-la-haùn khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi gieát A-la-haùn thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät con roàng tín taâm thanh tònh, nhaøm chaùn thaân roàng, ra khoûi cung roàng bieán thaønh ngöôøi ñi ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xin xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn cho xuaát gia. Roàng nay ñöôïc ôû chung phoøng vôùi moät Tyø kheo khaùc, saùng hoâm sau ñi khaát thöïc, do coù phöôùc neân khaát thöïc mau ñöôïc, lieàn veà cung cuûa mình aên, aên xong trôû veà ôû trong phoøng tröôùc, ñoùng cöûa ngoài kieát giaø, do trôøi noùng neân roàng naèm laên ra nguû. Coù naêm nhaân duyeân thaân roàng khoâng bieán: Moät laø khi sanh, hai laø khi cheát, Ba laø khi haønh daâm, boán laø khi saân, naêm laø khi nguû. Luùc ñoù do nguû say neân hieän trôû laïi thaân roàng, thaân to lôùn ñaày chaät caû phoøng, Tyø kheo cuøng phoøng veà sau nhìn thaáy kinh haõi la lôùn. Roàng nghe tieáng la lieàn tænh giaác, trôû laïi hình ngöôøi ngoài kieát giaø. Caùc Tyø kheo nghe la lieàn nhoùm laïi hoûi nguyeân do, lieàn ñaùp: “Ngöôøi naøy laø raén”. Caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi nay khoâng phaûi laø raén maø laø roàng”, Phaät baûo keâu ñeán, roàng ñeán ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät thuyeát phaùp cho ñöôïc lôïi hæ roài baûo roàng: “Ngöôi haõy trôû veà cung tröôùc kia cuûa ngöôi ñi”, roàng nghe roài khoùc, gaït leä ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ñi. Sau khi roàng ñi roài, Phaät do nhaân duyeân naøy baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc cho roàng xuaát gia vaø thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la; taát caû loaøi phi nhôn cuõng nhö theá”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä trong vöôøn Chieâm-baëc, coù moät tröôûng giaû töû xuaát gia roài bò bònh trieàn mieân, toâng thaân sai söù keâu veà ñeå trò bònh. Ngöôøi naøy coù thaân toäc ñoâng, moãi ngöôøi thænh thöïc moät ngaøy vaø cho nhieàu taøi vaät, nhöng vaãn khoâng trò heát bònh, cuoái cuøng maïng chung. Tyø kheo bònh
354 BOÄ LUAÄT 5
naøy teân laø Ba laø ñaø, coù moät Sa di ôû trong chuùng naøy vöøa môùi thoï giôùi cuï tuùc; trong chuùng nqyø coù Luïc quaàn Tyø kheo noùi raèng: “Tyø kheo môùi thoï giôùi khoâng ñöôïc chia phaàn ñoàng vôùi ñaïi Tyø kheo, neân chia phaàn theo Sa di”, lieàn hoûi vì sao, ñaùp laø thoï giôùi yeát ma khoâng ñuû. Tyø kheo naøy khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân hoûi caùc Tyø kheo trong yeát ma laø ñuû hay khoâng ñuû”, lieàn ñi hoûi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo ñaùp: “Toâi tuy ôû trong yeát ma nhöng khoâng nhôù khoâng bieát”, Tyø kheo naøy trôû veà baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay caùc Tyø kheo khi cho yeát ma phaûi nhaát taâm laéng nghe, chôù nghó ñeán vieäc khaùc, phaûi chuyeân taâm kính troïng, tö duy taâm taâm nhôù nghó. Neân cho yeát ma nhö theá vaø ngöôøi laøm yeát ma neân noùi roõ raøng ñaáy laø yeát ma laàn thöù nhaát, ñaây laø yeát ma laàn thöù hai, ñaây laø yeát ma laàn thöù ba; neáu khoâng noùi roõ raøng nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu coù ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông chaûy maùu thì khoâng neân cho xuaát gia, neáu ñaõ cho xuaát gia thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông chaûy maùu thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi phi phaùp töôûng laø phi phaùp, ñaõ phaù taêng roài khôûi phi phaùp kieán, ngöôøi naøy sau maéc toäi; neáu phi phaùp töôûng laø phaùp, phaù taêng roài khôûi phi phaùp kieán, ngöôøi naøy sau maéc toäi. Neáu phi phaùp töôûng laø phi phaùp, phaù taêng roài nghi, ngöôøi naøy sau maéc toäi. Ngöôøi naøy khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho roài thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi phaù taêng khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ phaïm daâm nhaãn ñeán cuøng vôùi suùc sanh, ngöôøi naøy khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ phaïm troäm, cho ñeán troäm naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn. Ngöôøi naøy khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ töï tay gieát ngöôøi, laïi khoâng coù töôûng khaùc, khoâng coù phöông tieän khaùc. Ngöôøi nay khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì nguôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ roãng khoâng, khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï khen ngôïi raèng toâi coù phaùp hôn ngöôøi. Ngöôøi nay khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khoâng bò taãn, xaû giôùi roài sau ñoù muoán xuaát gia trôû laïi, ñeán choã caùc Tyø kheo noùi raèng: “Ñaïi-ñöùc cho toâi xuaát gia, xuaát gia xong toâi seõ thaáy
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 355
toäi”. Caùc Tyø kheo hoûi Phaät coù neân cho ngöôøi naøy xuaát gia khoâng, Phaät noùi neân cho, cho xuaát gia roài lieàn noùi: “Toâi khoâng thaáy toäi naøy. Ñaïi-ñöùc cho toâi thoï giôùi cuï tuùc, thoï cuï tuùc roài toâi seõ thaáy toäi naøy”. Caùc Tyø kheo hoûi Phaät coù neân cho thoï khoâng, Phaät noùi neân cho, thoï giôùi cuï tuùc roài laïi noùi laø khoâng thaáy toäi naøy. Caùc Tyø kheo hoûi Phaät coù neân taãn khoâng, Phaät noùi: “Neáu Taêng nhaát taâm hoøa hôïp thì neân taãn, Taêng khoâng hoøa hôïp thì khoâng neân taãn”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vôï cuûa caùc töôùng quaân, choàng ñi chinh phaït laâu khoâng veà neân ôû nhaø tö thoâng vôùi phi nhôn. Caùc phi nhôn naøy hình theå khoâng ñaày ñuû hoaëc ñaàu voi, hoaëc ñaàu ngöïa, ñaàu traâu, ñaàu khæ… neân khi hoï sanh ra con cuõng coù hình theå gioáng nhö vaäy. Vì thöông con neân caùc baø meï naøy nuoâi chuùng ñeán khoân lôùn, nhöng vì chuùng khoâng laøm vieäc ñöôïc neân hoï ñuoåi ñi, nhöõng ngöôøi con naøy ñi khaép nôi xin aên daàn daàn ñi ñeán Truùc vieân. Trong Truùc vieân Luïc quaàn Tyø kheo öa gaây ra toäi neân ngöôøi thieän khoâng thích ôû chung, neáu ngöôøi naøo cuøng ôû chung thì bò caùc Tyø kheo cheâ traùch laø thaân gaàn vôùi ngöôøi aùc; cho ñeán ñeä töû coïng truï thaáy thaày laøm haïnh xaáu cuõng töï boû ñi. Luùc ñoù Luïc quaàn thaáy nhöõng ngöôøi con cuûa loaøi phi nhôn naøy lieàn suy nghó: “Ta neáu chöùa nuoâi ñeä töû toát thì caùc Tyø kheo khaùc cheâ traùch vaø khuyeân chuùng boû ñi, nay ta neân chöùa nuoâi nhöõng ngöôøi naøy thì coøn ai khuyeân chuùng boû ñi nöõa; neáu coù khuyeân boû ñi thì ngöôøi xaáu xa nhö theá ai maø öa thích”, nghó roài lieàn noùi vôùi chuùng: “Caùc ngöôi vì sao khoâng xuaát gia”, ñaùp: “Chuùng con xaáu xí, ai seõ ñoä cho chuùng con xuaát gia”, Luïc quaàn noùi: “Caùc ngöôi coù theå thay ta thöù lôùp giöõ phoøng hoaëc ñöa thöùc aên cho ngöôøi giöõ phoøng giuøm ta, hoaëc coù theå thay ta gaùnh y baùt thì ta seõ cho caùc ngöôi xuaát gia”, lieàn ñaùp laø xin vaâng theo, Luïc quaàn Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Luùc ñoù coù ngöôøi thænh Phaät vaø Taêng, Luïc quaàn Tyø kheo do hai nguyeân nhaân neân sai ñeä töû gaùnh y baùt ñi tröôùc: Moät laø vì ñi chaäm, hai laø neáu ñi cuøng thì hoå theïn. Caùc cö só naøy tin Phaät neân taâm thanh tònh, nhöng caùc ñeä töû cuûa dò ñaïo thì cöôøi cheâ raèng: “Ñaây laø phöôùc ñieàn maø caùc vò cuùng döôøng hay sao, ngöôøi ñi tröôùc thì ñeán aên tröôùc”, caùc cö só nghe roài lieàn hoå theïn, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä ngöôøi ñaàu voi, ñaàu ngöïa, ñaàu traâu… cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay nhöõng ngöôøi ñaàu voi, ñaàu ngöïa, ñaàu traâu… ñeàu khoâng neân cho xuaát gia; neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi nöõa, ngöôøi toùc vaøng, ngöôøi toùc xanh,
356 BOÄ LUAÄT 5
toùc ñoû, toùc baïc traéng… cho ñeán ngöôøi khoâng toùc, taát caû ñeàu khoâng neân cho xuaát gia; neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi nöõa ngöôøi maét ñoû, maét saâu, maét loài, maét thuûy tinh… cho ñeán ngöôøi moät maét cuõng ñeàu khoâng neân cho xuaát gia; neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi nöõa ngöôøi loã tai voi, loã tai ngöïa, loã tai deâ… cho ñeán ngöôøi khoâng coù loã tai; ngöôøi muõi choù, muõi traâu, muõi khæ…; ngöôøi moâi lôùn, moâi treà, ngöôøi söùt moâi…; ngöôøi raêng voi, raêng ngöïa… cho ñeán ngöôøi khoâng raêng; ngöôøi coå daøi, coå ngaén…; ngöôøi quaù cao, quaù luøn, quaù ñen, quaù traéng, ngöôøi taät nguyeàn, ngöôøi ñoaïn aâm, baát naêng nam, ngöôøi bò chaët tay, ngöôøi bò chaët chaân, ngöôøi bò moùc maét, ngöôøi bò xeûo tai, xeûo muõi…, ngöôøi ñieân cuoàng, ngöôøi tôï quyû, ngöôøi muø, ngöôøi ñieác, ngöôøi caâm, ngöôøi ngoïng, ngöôøi tuoåi quaù nhoû, ngöôøi tuoåi quaù giaø, ngöôøi khoâng ñi ñöôïc, khoâng ngoài ñöôïc, khoâng ñöùng ñöôïc, khoâng naèm ñöôïc… taát caû loaïi ngöôøi keå treân laøm oâ nhieãm chuùng taêng ñeàu khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät laïi baûo caùc Tyø kheo: “Phaùp thoï cuï tuùc coù ba vieäc hieän tieàn ñöôïc thoï cuï tuùc: Moät laø coù Taêng, hai laø coù ngöôøi muoán thoï cuï tuùc, Ba laø coù yeát ma”. Ngöôøi muoán thoï cuï tuùc môùi ñeán neân baûo theo thöù lôùp ñaûnh leã Taêng, keá daïy phaùp thoï y, neân hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy theo theo ta”: Con teân laø ........... y Taêng-giaø-leâ naøy coù chín ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø ........... y Uaát-ña-la-taêng naøy coù baûy ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì.(3 laàn) Keá hoûi gioáng nhö treân vaø baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø ........... y An-ñaø-hoäi naøy coù naêm ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Baùt-ña-la naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø ........... Baùt-ña-la öùng löôïng khí naøy nay con xin thoï ñeå duøng laâu daøi. (3 laàn) Daïy thoï y baùt roài, keá daïy caàu Hoøa thöôïng: Con teân laø ........... nay caàu Tröôûng laõo laøm Hoøa thöôïng, Tröôûng laõo vì con laøm Hoøa thöôïng, con nöông theo Tröôûng laõo Hoøa thöôïng ñeå ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. (3 laàn)
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 357
Giôùi sö neân hoûi Hoøa thöôïng: “Thaày coù theå laøm Hoøa thöôïng cho giôùi töû naøy khoâng?”, ñaùp laø coù theå, giôùi sö neân daãn ngöôøi thoï giôùi ñeán choã chæ thaáy maø khoâng nghe ôû trong giôùi traøng, roài trôû laïi trong Taêng xöôùng: “Chuùng taêng hoøa hôïp nhoùm, ai coù theå laø giaùo thoï sö cho giôùi töû naøy?”, neáu trong Taêng coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy neáu coù ñuû naêm phaùp thì khoâng neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø vì yeâu maø daïy, vì saân maø daïy, vì sôï maø daïy, vì si maø daïy vaø khoâng bieát day hay khoâng daïy. Ngöôïc laïi neáu coù naêm phaùp thaønh töïu thì neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø khoâng vì yeâu maø daïy, khoâng vì saân maø daïy, khoâng vì sôï maø daïy, khoâng vì si maø daïy vaø bieát daïy hay khoâng daïy. Keá xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû naøy teân .......... theo Hoøa thöôïng ........... caàu thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo ........... laøm giaùo thoï sö. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû Tyø kheo ......... laøm giaùo thoï sö ñeå daïy giôùi töû teân ........... Baïch nhö theá. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû Tyø kheo .......... laøm giaùo thoï sö ñeå daïy cho giôùi töû ........... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Giaùo thoï sö ñeán choã giôùi töû baûo quyø goái chaép tay roài noùi: “Giôùi töû teân ............ laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh, laø giôø phuùt noùi thaät, sau ôû trong Taêng cuõng seõ hoûi nhö theá, neáu thaät thì con neân noùi laø thaät, neáu khoâng thaät thì neân noùi laø khoâng thaät. Ta nay hoûi con: 1. Con coù phaûi laø tröôïng phu khoâng? 2. Tuoåi coù ñuû hai möôi khoâng? 3. Con khoâng phaûi laø noâ tyø phaûi khoâng? 4. Con khoâng phaûi laø ngöôøi laøm thueâ cho ngöôøi phaûi khoâng? 5. Con khoâng phaûi do mua maø ñöôïc phaûi khoâng? 6. Con khoâng phaûi do quaân binh ñaùnh phaù maø baét ñöôïc phaûi khoâng? 7. Con khoâng phaûi laø quan nhaân phaûi khoâng? 8. Con khoâng phaïm vieäc quan phaûi khoâng? 9. Con khoâng coù aâm möu vôùi vöông gia phaûi khoâng? 10. Con khoâng coù maéc nôï ngöôøi phaûi khoâng? 11. Tröôïng phu coù nhöõng bònh nhö bònh laïi, bònh laäu, ung thö, caøn tieâu, ñieân cuoàng…, gaàn ñaây con coù maéc nhöõng bònh nhö theá khoâng? 12. Cha meï cuûa con coøn khoâng, hoï coù cho pheùp con xuaát gia khoâng? 13. Tröôùc kia con coù laøm Tyø kheo khoâng?, neáu ñaùp laø coù laøm thì
358 BOÄ LUAÄT 5
neân hoûi: “Con coù thanh tònh trì giôùi khoâng, khi xaû giôùi con coù nhaát taâm nhö phaùp hoaøn giôùi khoâng?” 14. Con coù ñuû ba y vaø baùt khoâng? 15. Teân cuûa con laø gì? 16. Hoøa thöôïng laø ai? Giaùo thoï sö hoûi xong neân trôû laïi trong Taêng baïch raèng: “Con ñaõ hoûi giôùi töû ............ xong roài”, Giôùi sö noùi: “Neáu thanh tònh thì neân daãn ñeán”, lieàn daãn ñeán roåi baûo ñaûnh leã Taêng vaø daïy phaùp theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc: Con teân laø ......... theo Hoøa thöôïng .......... thoï giôùi cuï tuùc, con nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo .......... laø Hoøa thöôïng cuûa con. Xin Taêng teá ñoä cho con ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Xin thöông xoùt (3 laàn). Giôùi sö ôû trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû teân ........... theo Hoøa thöôïng ............ thoï giôùi cuï tuùc, nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø . Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän cho toâi nay ôû trong Taêng hoûi giôùi töû teân ........... caùc phaùp chöôùng ngaên ñaïo. Baïch nhö vaäy. Giôùi töû teân ........... laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu khoâng thaät thì noùi laø khoâng thaät. Nay ta hoûi con: 1. Con laø tröôïng phu phaûi khoâng?… gioáng nhö treân cho ñeán möôøi saùu Hoøa thöôïng laø ai? Taêng coøn coù ñieàu gì chöa hoûi nöõa khoâng, neáu chöa hoûi thì neân hoûi, neáu ñaõ hoûi heát roài thì im laëng. Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû naøy teân ........... theo Hoøa thöôïng .......... thoï giôùi cuï tuùc, nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø ........... Giôùi töû naøy töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc phaùp chöôùng ngaên ñaïo, ba y vaø baùt ñeàu ñuûû, Hoøa thöôïng laø ............. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng seõ cho giôùi töû naøy teân ........... thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø ............ Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho giôùi töû teân ........... thoï giôùi cuï tuùc xong roài, Hoøa thöôïng laø ............ Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Naøy giôùi töû, neáu coù ai hoûi thaày ñöôïc maáy tuoåi haï, neân ñaùp laø chöa coù tuoåi haï; neáu hoûi thoï giôùi vaøo luùc naøo, neân ñaùp laø muøa ñoâng hoaëc muøa xuaân, muøa haï, coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn. Ñaây laø thôøi tieát, giôùi töû neân troïn ñôøi ghi nhôù.
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 359
Keá noùi veà phaùp Töù y: Giôùi töû teân ............ laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích ca-Maâu-ni-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø noùi ra phaùp Töù y cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc. Tyø kheo nöông theo phaùp Töù y naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo: 1. Nöông y phaán taûo, Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm y baèng vaûi gai traéng, hoaëc gai ñoû hoaëc y Kieàu-thi-na, Suùy-di-la, Khaâm-baït-la, Kieáp-boái… caùc loaïi y thanh tònh khaùc thì con coù theå nöông y phaán taûo thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Nöông phaùp khaát thöïc, Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm thöùc aên ñaõ naáu chín hoaëc thöùc aên ngon vaøo nhöõng ngaøy trai nhö moàng taùm, hai ba, möôøi boán, möôøi laêm, hai möôi chín, ba möôi, moàng moät, hoaëc thöùc aên cuûa taêng, hoaëc aên trong phoøng rieâng hoaëc thoï ngöôøi thænh thöïc… nhöõng thöùc aên thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông phaùp khaát thöïc thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Nöông döôùi goác caây döøng nghæ, Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm nhaø aám, giaûng ñöôøng… cho ñeán hang ñoäng trong nuùi; ngoïa cuï Yeân-ñaàu-laëc-ca, Man-ñaàu-laëc-ca… cho ñeán ñeäm coû, taát caû phoøng xaù ngoïa cuï thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông duôùi goác caây döøng nghæ thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Nöông loaïi döôïc cuõ boû (Traàn khí döôïc), Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät, thaïch maät; boán loaïi môõ tònh laø môõ gaáu, môõ löøa, môõ heo, môõ caù; naêm loaïi döôïc töø cuû nhö cuû göøng, xích phu töû, ba ñeà, beä sa, xöông boà; naêm loaïi döôïc töø quaû nhö Ha-leâ-laëc, Tyø-dieâm-laëc, A-ma- laëc, hoà tieâu, Taát-baït-la; naêm loaïi muoái laø muoái ñen, muoái traéng, muoái tía, muoái ñoø, muoái ñaát; naêm loaïi thuoác thang naáu töø cuû, coïng, laù, hoa, quaû; naêm loaïi thuoác töø nhöïa caây laø höng cöø, taùt xaø la taùt ñeá, dòch ñeá, dòch ñeà ñeá, dòch baø na… caùc loaïi döôïc thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông loaïi döôïc cuõ boû thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân ............ laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø baø, Thích-ca-Maâu-ni-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø noùi ra boán phaùp Ñoïa cho Tyø kheo thoï giôùi cuï tuùc. Tyø kheo ñoái vôùi boán phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø kheo, khoâng phaûi
360 BOÄ LUAÄT 5
laø Sa-moân, khoâng phaûi laø Thích töû maát phaùp Tyø kheo. Nhö caây Ña la bò chaët ngoïn thì khoâng theå sanh tröôûng, khoâng töôi toát, khoâng cao lôùn, khoâng roäng maùt. Tyø kheo cuõng nhö theá, ñoái vôùi boán phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Boán phaùp Ñoïa laø : 1. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng, duïc giaùc, duïc nhieät; khen ngôïi ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Neáu Tyø kheo ñaõ thoï giôùi phaùp roài, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng phaùt loà maø laøm phaùp daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù nhaát naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch khoâng cho maø laáy, khen ngôïi khoâng troäm caép töø moät sôïi chæ, moät caây kim… cho ñeán naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn. Tyø kheo neáu khoâng cho maø laáy, vì vieäc naøy hoaëc bò baét, bò troùi hoaëc bò ñuoåi ra khoûi nöôùc vaø bò maéng laø keû giaëc thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù hai naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch ñoaïn maïng ngöôøi, khen ngôïi khoâng ñoaïn maïng cho ñeán moät con kieán cuõng khoâng coá yù ñoaïn maïng huoáng chi laø ngöôøi. Neáu Tyø kheo töï tay coá yù ñoaïn maïng ngöôøi, hoaëc sai ngöôøi caàm dao gieát, hoaëc khuyeân cheát, khen cheát noùi raèng: “Chao oâi tröôïng phu, soáng toài teä nhö theá thì soáng laøm gì, thaø cheát coøn hôn”, tuøy taâm suy nghó maø duøng ñuû caùch khuyeán khích xuùi giuïc hoaëc khen ngôïi caùi cheát hoaëc ñaøo haàm, ñaët baåy… laøm cho cheát; hoaëc duøng caùch Tyø-ñaø-la, baùn Tyø-ñaø-la ñeå gieát; hoaëc laøm ñoïa thai, hoaëc ñaåy vaøo löûa, hoaëc xoâ xuoáng nöôùc hoaëc ñaåy töø treân cao xuoáng cho cheát… cho ñeán thai trong buïng meï môùi ñöôïc hai caên laø thaân caên vaø maïng caên cuõng muoán laøm cho cheát thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù ba naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Phaät ñuû caùch quôû traùch voïng ngöõ, khen ngôïi khoâng voïng ngöõ, cho ñeán ñuøa giôõn cuõng khoâng ñöôïc voïng ngöõ huoáng chi laø coá yù voïng ngöõ. Neáu Tyø kheo töï bieát mình khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï khen mình laø ñöôïc quaû A-la-haùn, A-la-haùn höôùng… Tu-ñaø-hoaøn, Tu-ñaø-hoaøn höôùng; hoaëc töï khen mình chöùng ñöôïc Sô thieàn… töù thieàn; hoaëc töï khen mình ñaõ ñöôïc phaùp Töø bi hyû xaû, ñöôïc ñònh Khoâng voâ bieân xöù…; ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na-nieäm; chö thieân ñeán choã toâi, trôøi roàng…
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 361
ñeán choã toâi, toâi noùi chuyeän vôùi hoï … nhöõng vieäc nhö theá voán khoâng coù maø coá yù voïng ngöõ thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù tö naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân ............ laéng nghe, toäi trong thieân ñaàu khoâng theå saùm hoái; toïâi trong thieân thöù hai tuy coù theå saùm hoái, nhöng tuøy thôøi che daáu bao nhieâu maø cho haønh Ba-lôïi-baø-sa baáy nhieâu, haønh Ba-lôïi-baø-sa roài môùi cho haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh Ma-na-ñoûa xong môùi ôû trong chuùng hai möôi Tyø kheo cho xuaát toäi. Nhöõng vieäc naøy ôû trong chuùng ñaùng hoå theïn vaø bò ngöôøi khinh cheâ, ñoù laø: 1. Khoâng ñöôïc coá yù laøm xuaát tònh, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Khoâng ñöôïc coá yù xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Khoâng ñöôïc ñoái tröôùc ngöôøi nöõ noùi lôøi thoâ tuïc, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Khoâng ñöôïc ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khen ngôïi vieäc cuùng döôøng thaân, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 5. Khoâng ñöôïc laøm mai moái, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 6. Khoâng ñöôïc töï xaây caát phoøng xaù, neáu Phaät cho thì ñöôïc laøm, khoâng cho thì khoâng ñöôïc laøm. Con coù theå giöõ ñöôïc khoâng, neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 7. Khoâng ñöôïc xaáy caát chuøa lôùn, Phaät cho thì ñöôïc laøm, khoâng cho thì khoâng ñöôïc laøm.… nhö treân. 8. Khoâng ñöôïc ñem toäi khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc.… nhö treân. 9. Khoâng ñöôïc laáy chuùt toâi vu baùng noùi laø ñaïi toäi.… nhö treân. 10. Khoâng ñöôïc phaù Taêng.… nhö treân. 11. Khoâng ñöôïc trôï giuùp vieäc phaù Taêng.… nhö treân. 12. Khoâng ñöôïc oâ tha gia.… nhö treân. 13. Khoâng ñöôïc taùnh ngang ngaïnh khoù daïy. … nhö treân. Phaûi kheùo khieâm haï taâm mình, vui veû thuaän theo lôøi daïy baûo. Naøy giôùi töû, con ñaõ thoï giôùi xong, Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, Tyø kheo taêng ñeàu ñaày ñuû, trong quoác ñoä toát ñöôïc choã haønh ñaïo toát. Nhö nguyeän cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông, con nay ñeàu ñaõ ñaày ñuû. Con phaûi gia kính Tam baûo Phaät phaùp taêng, phaûi hoïc ba moân hoïc laø chaùnh giôùi hoïc, chaùnh taâm hoïc vaø chaùnh hueä hoïc. Con neân caàu ba moân giaûi thoaùt laø khoâng, voâ töôùng, voâ nguyeän;
BOÄ LUAÄT TAÄP 4
phaûi sieâng naêng ba nghieäp tuïng kinh, ngoài thieàn vaø laøm vieäc chuùng.
Haønh phaùp nhö theá môùi môû cöûa Cam loà, chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn, Töñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn, Phaät Bích chi vaø quaû Phaät. Ví nhö hoa
Thanh lieân, Baïch lieân, Hoàng lieân, Xích lieân ôû trong nöôùc ngaøy moät taêng tröôûng; con cuõng nhö theá, ôû trong phaùp Tyø kheo ngaøy moät taêng tröôûng.
Nhöõng giôùi coøn laïi, Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ seõ daïy cho con, con nay ñaõ thoï xong giôùi cuï tuùc.
Trong phaùp Thích sö töû,
Taát caû dieäu thieän tuï,
Saâu roäng khoâng bôø meù.
Vaøo bieån baùu coâng ñöùc,
Laø nguyeän cuûa Luaân vöông,
Thieân vöông, Thieän phaùp vöông,
Thöôøng caàu laøm Sa-moân,
Khoâng ñöôïc nhöng con ñöôïc.
Sieâng naêng haønh ba nghieäp,
Phaät phaùp voâ löôïng moân.
Ngöôøi thöôøng nhôù nghó phaùp,
Ñaït ñöôïc trí voâ ngaïi.
Nhö hoa sen trong nöôùc,
Moãi ngaøy moät taêng tröôûng,
Con cuõng tin nhö theá,
Giôùi, vaên, ñònh, hueä taêng.
Nhöõng giôùi khaùc ñaõ cheá,
Hoøa thöôïng sö seõ daïy.
Trong chuùng ñaûnh leã xong,
Vui vì ñöôïc nhö yù.