SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7
TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA
QUYEÅN 7
6. Nhaân Duyeân Keát Chín Möôi Ba-Daät-Ñeà (Tieáp Theo): 20. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Xieån-na laøm chuøa, ngay ngaøy laøm vöøa xong, chuøa lieàn suïp ñoå; laøm chuøa lôùn naøy ñaõ toán heát ba möôi vaïn tieàn vaø ra coâng söùc raát nhieàu. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo phaûi thuyeát phaùp an uûi ñaøn vieät raèng: “Chuøa tuy suïp ñoå nhöng coâng ñöùc ñöôïc thaønh töïu vì khi chuøa chöa suïp ñoå, Phaät ñaõ vaøo trong chuøa tröôùc vaø nhö vaäy töùc laø ñaõ thoï duïng. Phaät laø phöôùc ñieàn voâ thöôïng, Phaät ñaõ thoï duïng thì coâng ñöùc saâu roäng khoâng theå suy löôøng”. Coù thuyeát cho laø khi chuøa môùi hoaøn thaønh, coù moät Tyø-kheo kheo treû tuoåi coù giôùi ñöùc thanh tònh ñaõ vaøo trong chuøa, Tyø-kheo treû tuoåi coù giôùi ñöùc thanh tònh naøy chính laø Phaät. Neáu xaây caát haøng öùc laàu gaùc vôùi voâ soá phoøng ñuû thöù trang nghieâm, chæ caàn coù moät Tyø-kheo giôùi ñöùc thanh tònh taïm thôøi thoï duïng cuõng hoaøn taát ôn cuûa thí chuû. Vì sao, vì Phaät ñaõ tu haïnh boà taùt töø voâ löôïng kieáp, ñeán nay ñöôïc thaønh Phaät ñaïo môùi ñem Ba-la-ñeà-moäc-xoa truyeàn daïy cho chuùng sanh. Ba-la-ñeà-moäc-xoa khoâng phaûi laø phaùp theá gian maø laø ly theá gian höôùng ñeán Nieát baøn. Taát caû phoøng xaù, ngoïa cuï, thöùc aên uoáng… ñeàu laø phaùp theá gian, khoâng phaûi laø phaùp theá gian khoù ñöôïc; cho neân moät Tyø-kheo giôùi ñöùc thanh tònh taïm thôøi thoï duïng cuõng hoaøn taát ñöôïc ôn cuûa thí chuû. Neáu laøm phoøng xaù môùi cho Taêng cho ñeán xaây thaùp ñuùc töôïng, ñaøo gieáng, laøm caàu… thì coâng ñöùc cuûa ngöôøi naøy thöôøng sanh trong taát caû thôøi, tröø ba nhaân duyeân: Moät laø vieäc ñaõ bò huûy hoaïi töø ñôøi tröôùc, hai laø khi ngöôøi naøy qua ñôøi, ba laø neáu khôûi taâm taø aùc; neáu khoâng coù ba nhaân duyeân naøy thì phöôùc ñöùc thöôøng sanh. Phaät tröôùc ñaõ vaøo trong chuøa môùi xaây naøy vaø ñaõ kinh haønh leân xuoáng qua laïi neân khieán cho coâng ñöùc cuûa thí chuû khoâng troáng khoâng; Phaät laïi duøng thaàn löïc caûm caùc ñeä töû theo thöù lôùp thuyeát phaùp ñeå an uûi ñaøn vieät. Luaän veà phaùp laøm phoøng xaù coù ba baäc thöôïng trung haï vaø phaùp
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7
lôïp phoøng xaù cuûa moãi baäc cuõng töï coù giôùi haïn cuûa noù. Neáu laøm phoøng xaù baäc haï maø duøng phaùp lôïp cuûa phoøng baäc thöôïng, baäc trung thì seõ bò ñeø naëng vaø vì muoán mau xong neân môùi suïp ñoå thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu laøm phoøng xaù baäc trung maø duøng phaùp lôïp cuûa phoøng baäc thöôïng, cuõng gioáng nhö treân phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng phaùp lôïp cuûa phoøng baäc trung, baäc haï maø muoán mau xong thì khi vöøa laøm xong lieàn phaïm Ba- daät-ñeà; neáu khoâng voäi xaây töôøng vaùch cho mau xong thì khoâng phaïm. 21. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi moát: Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Ta giaùo hoùa boán chuùng raát meät nhoïc”. Hoûi: Phaät ñaõ ñöôïc thaân Na la dieân neân thaân khoâng meät nhoïc; laïi ñöôïc möôøi löïc, boán Voâ sôû uùy, ñaïi töø ñaïi bi neân taâm khoâng meät nhoïc, vì sao Phaät laïi noùi meät nhoïc? Ñaùp: Phaät khoâng coù meät nhoïc nhöng thuaän theo phaùp theá tuïc maø noùi laø meät nhoïc. Nhö ngöôøi cha bieát con coù theå ñaûm ñöông gaùnh vaùc vieäc nhaø, tuy coøn söùc löïc vaãn muoán giao phoù söï nghieäp laïi cho con neân noùi vôùi con raèng: “Nay cha ñaõ giaø nua, taát caû vieäc trong nhaø con neân bieát heát”. Phaät cuõng vaäy, vì muoán caùc ñeä töû ñaûm ñöông vieäc truyeàn trao giaùo phaùp neân thuaän theo phaùp theá gian maø noùi laø meät nhoïc. Trong giôùi naøy Phaät baûo caùc ñeä töû theo thöù lôùp giaùo giôùi Ni chuùng, moät laø hieån baøy khoâng coù boûn xeûn phaùp, hai laø hieån baøy Phaät vaø caùc ñeä töû coù tri kieán ñoàng nhau, ba laø muoán hieån baøy coâng ñöùc trí hueä cuûa tyø-kheo Baøn-ñaëc, boán laø vì caùc Tyø-kheo coù nhaân duyeân vôùi Ni chuùng neân thoï vieäc giaùo giôùi naøy. 22. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi hai: Nan-ñaø: Vò naøy khoâng phaûi laø Nan-ñaø em cuûa Phaät. Thuôû xöa ôû thaønh Duy veä coù Phaät ra ñôøi giaùo hoùa chuùng sanh, sau khi Phaät dieät ñoä coù moät vò vua xaây thaùp baèng Ngöu ñaàu chieân ñaøn vôùi ñuû thöù trang nghieâm; naêm traêm phu nhaân cuûa vua khi cuùng döôøng thaùp ñaõ cuøng phaùt nguyeän raèng: “Nguyeän cho chuùng con ñôøi sau ñöôïc giaûi thoaùt töø beân vò vua naøy”. Vò vua thuôû ñoù chính laø Nan-ñaø ngaøy nay, naêm traêm phu nhaân thuôû ñoù chính laø naêm traêm Tyø-kheo-ni ngaøy nay, do boån nguyeän xöa neân naêm traêm Tyø-kheo-ni naøy ñöôïc giaûi thoaùt töø toân giaû Nan-ñaø. Trong giôùi naøy, neáu thuyeát phaùp cho Ni ñeán khi maët trôøi laën thì phaïm Ba-daät-ñeà, vì hoaïi oai nghi neân phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu quôû traùch ngöôøi thuyeát phaùp cho Ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, vì hoaïi oai nghi neân cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi keä Caâu-ma-la: Coù ngoâi nhaø teân laø Caâu-ma-la vì ngöôøi chuû nhaø teân laø Caâu-ma-la; laïi do Phaät ôû trong ngoâi nhaø naøy noùi keä Caâu-ma-
BOÄ LUAÄT 6
la khieán cho chö thieân ñöôïc Kieán ñeá. 23. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi ba: Trong baûn sao cheùp thieáu maát nhaân duyeân keát giôùi naøy. 24. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi boán: Neáu khoâng heïn maø ngaãu nhieân cuøng ñi treân ñöôøng thì neân baûo ñi caùch xa nhau ôû choã maø khoâng nghe ñöôïc tieáng noùi cuûa nhau, neáu nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Ni (ba chuùng ni) heïn vôùi Tyø-kheo, Tyø- kheo khoâng nhaän lôøi hoaëc Tyø-kheo heïn vôùi Ni, Ni khoâng nhaän lôøi, neáu nghe ñöôïc tieáng noùi cuûa nhau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ñi ñöôøng thuûy cuõng gioáng nhö vaäy. Giôùi naøy baát coïng, Ni (ba chuùng ni) heïn cuøng ñi chung ñöôøng vôùi Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo heïn ñi chung ñöôøng vôùi Ni, töø moät tuï laïc ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu heïn cuøng ñi ñeán choã ñoàng troáng khoâng coù tuï laïc cho ñeán moät Caâu-loâ-xaù (naêm traêm cung) thì phaïm Ba-daät-ñeà, giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ñi ñöôøng thuûy cuõng gioáng nhö vaäy. Ñaïi chuùng ñaõ ñi tröôùc: Phaät chöùng A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam- boà-ñeà vôùi thaân Tyø-kheo, ôû trong boán chuùng Tyø-kheo laø thöôïng thuû neân goïi laø ñaïi chuùng. Tröø nhaân duyeân: Laø neáu treân ñöôøng ñi coù nhieàu choã nghi sôï neân caàn coù nhieàu baïn cuøng ñi, nhieàu baïn laø coù hai, ba cö só cuøng ñi, nhöng neáu heïn cuøng ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la, nhö theá cho ñeán coù traêm ngaøn baïn cuøng ñi cuõng vaäy; neáu khoâng heïn maø cuøng ñi thì khoâng phaïm. Ñi ñöôøng thuûy cuõng vaäy. Neáu heïn cuøng ñi vôùi nhieàu Ni thì phaïm moät Ba-daät-ñeà, khoâng heïn cuøng ñi thì khoâng phaïm; neáu coù phu nhaân cuûa vua cuøng ñi thì khoâng phaïm, duø coù phu nhaân maø cuøng heïn nhau thì phaïm Ñoät-kieát-la. 25. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi laêm: Giôùi naøy baát coïng, Ni (ba chuùng ni) heïn cuøng ñi chung thuyeàn vôùi Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu moät Tyø-kheo heïn ñi chung thuyeàn vôùi moät Ni (trong ba chuùng ni) thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu heïn vôùi boán Ni thì phaïm boán Ba-daät-ñeà, tuøy heïn vôùi bao nhieâu Ni thì phaïm Baáy nhieâu Ba-daät-ñeà; neáu boán Tyø-kheo heïn ñi chung thuyeàn vôùi moät Ni thì moãi Tyø-kheo phaïm moät Ba-daät-ñeà, tuøy coù bao nhieâu Ni thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo heïn ñi chung thuyeàn treân soâng vôùi Ni, töø moät tuï laïc ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät- ñeà; neáu giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu heïn cuøng ñi ñeán choã ñoàng troáng khoâng coù tuï laïc cho ñeán moät Caâu-loâ-xaù (naêm traêm cung) thì phaïm Ba-daät-ñeà, giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la.
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7
Neáu khoâng heïn nhau thì khoâng phaïm, laïi nöõa, neáu qua ñoø ngang hoaëc qua ñoù ngang sôï nöôùc cuoán troâi, hoaëc qua ñoù ngang maø bôø phía tröôùc bò suïp lôû… thì khoâng phaïm. Laïi nöõa, neáu ñi ñöôøng boä coù nghi sôï neân heïn cuøng ñi ñöôøng thuûy hoaëc treân thuyeàn coù nhieàu cö só thì khoâng phaïm. 26. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi saùu: Giôùi naøy baát coïng, Tyø-kheo cho Ni khoâng phaûi baø con (ba chuùng ni) y vaø baùt ñuùng löôïng thì phaïm Ba-daät-ñeà, Sa-di phaïm Ñoät-kieát-la; ba chuùng ni cho Tyø-kheo khoâng phaûi baø con y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Trong naêm loaïi y phaán taûo neáu ñem cho ba loaïi y (y bò boø nhai, chuoät gaëm, y bò chaùy) thì phaïm Ba-daät-ñeà; cho hai loaïi y (y dô do nam nöõ giao hoäi vaø y dô cuûa phuï nöõ khi sanh) thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu cho cö só y ñuùng löôïng thì phaïm Ba-daät-ñeà, vì ñaõ nhuoäm maøu nhö phaùp; neáu cho y coù maøu saéc nhö phaùp cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, vì ñaõ nhuoäm nhö phaùp. Neáu Hai Tyø-kheo cuøng cho Ni moät y hoaëc ñem moät y cho hai Ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu cho y baùt khoâng ñuùng löôïng, hoaëc cho caùc khí vaät nhö kieàn tö, muoãng… cho ñeán moät thöôùc moät taác vaûi, moät caùi baùnh, moät traùi caây ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tröø khi ñaùnh kieàn chuøy, Taêng theo thöù lôùp cho thöùc aên thì khoâng phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu ñem y cho Ni khoâng phaûi baø con maø cho laø baø con thì phaïm Ba-daät-ñeà, töùc laø tröôøng hôïp chò em xa caùch laâu ngaøy, thôøi gian sau gaëp ngöôøi khaùc laïi cho laø baø con; hoaëc meï keá tö thoâng vôùi ngöôøi khaùc sanh ra trai hay gaùi, hoaëc tröôùc ñoù ñaõ mang thai nay sanh ra trai hay gaùi… do nhaân duyeân naøy maø töôûng laø baø con. Neáu ñem y cho Ni khoâng phaûi baø con maø sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng, cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñem y cho Ni laø baø con maø cho laø khoâng phaûi baø con thì phaïm Ñoät-kieát-la, töùc laø tröôøng hôïp chò em xa caùch laâu ngaøy, thôøi gian sau gaëp laïi töôûng khoâng phaûi laø baø con, hoaëc cha meï coù con rieâng beân ngoaøi, hoaëc meï keá mang thai sau ñoù ñeán nhaø khaùc sanh ra trai hay gaùi, hoaëc cha tö thoâng vôùi ngöôøi giuùp vieäc trong nhaø sau sanh ra trai hay gaùi… Neáu ñem y cho ni laø baø con maø sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu cho y baát tònh töùc laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng taïp… thì phaïm Ñoät-kieát-la. 27. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi baûy: Giôùi nay baát coïng, Ni (ba chuùng ni) may y cho Tyø-kheo khoâng phaûi baø con thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø- kheo may y cho Ni khoâng phaûi baø con, tuøy trong moãi moãi vieäc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; khi caét roïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi may, moãi muõi kim ñeàu
BOÄ LUAÄT 6
phaïm Ba-daät-ñeà; may muõi thaúng hoaëc may daây moùc y hoaëc may ñöôøng vieàn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu may y cho Ni laø baø con thì khoâng phaïm. May y trong giôùi naøy laø y ñuùng löôïng; neáu may y cho cö só hoaëc may y coù maøu saéc phi phaùp cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Trong naêm loaïi y phaán taûo neáu may ba loaïi y (y bò boø nhai, chuoät gaëm, y bò chaùy) thì phaïm Ba-daät- ñeà; may hai loaïi y (y dô do nam nöõ giao hoäi vaø y dô cuûa phuï nöõ khi sanh) thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Ni sai söù ñem y taøi ñeán ñöa cho Tyø-kheo may, Tyø-kheo may thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu baûo ngöôøi khaùc may cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Hai Tyø-kheo cuøng may moät y cho Ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; may y khoâng ñuùng löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; may y baát tònh töùc laø y deät baèng loâng laïc ñaø… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. 28. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi cuøng ngoài ôû choã khuaát laø choã khoâng coù xaâu hoå, coù theå cuøng laøm vieäc daâm; moät mình ngoài cuøng vôùi Ni laø khoâng coù ngöôøi thöù ba. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø- kheo moät mình cuøng ngoài vôùi Ni (ba chuùng ni) ôû choã khuaát thì phaïm Ba-daät-ñeà; ñöùng leân roài ngoài trôû xuoáng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöùng leân roài ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. 29. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo neáu ngoài cuøng thaïch nöõ hay beù gaùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi treân vaø giôùi naøy cuøng hai giôùi ôû trong nhaø aên, giôùi nguû cuøng phoøng vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi quaù hai ñeâm, giôùi nguû ñeâm cuøng nhaø vôùi ngöôøi nöõ, toång coïng laø saùu giôùi ñeàu laø cheá ngaên cô hieàm nhöng nghóa coù khaùc. Boán giôùi tröôùc khi chæ coù hai ngöôøi, khoâng coù ngöôøi thöù ba môùi thaønh toäi vaø phaïm vaøo ban ngaøy; hai giôùi sau duø trong phoøng coù nhieàu ngöôøi vaãn thaønh toäi vaø phaïm vaøo ban ñeâm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo moät mình cuøng ngoài vôùi Ni (ba chuùng ni) ôû choã troáng traûi thì phaïm Ba-daät-ñeà; ñöùng leân roài ngoài trôû xuoáng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöùng leân roài ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Neáu ngoài caùch nhau moät taàm thì phaïm Ba-daät-ñeà, caùch nhau moät taàm röôõi thì phaïm Ñoät-kieát-la; caùch nhau hai taàm hoaëc hôn thì khoâng phaïm. 30. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, Sa- di phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni thieân tö khen ngôïi coâng ñöùc trí hueä cuûa tyø-kheo vôùi ñaøn vieät ñeå Tyø-kheo ñöôïc cuùng
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7
thöùc aên ngon thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà; nhôø hai chuùng ni kia maø ñöôïc thöùc aên ngon cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Thænh caùc toân giaû nhö Ñaïi Ca-dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn- lieân, A-na-luaät: Coù naêm haïng ngöôøi coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh: Moät laø ngöôøi ñöôïc Kieán ñeá, hai laø ngöôøi ñöôïc Ñaïi taän trí, ba laø ngöôøi ñöôïc Dieät taän ñònh, boán laø ngöôøi ñöôïc boán taâm voâ löôïng vaø naêm laø ngöôøi ñöôïc Voâ traùnh tam muoäi. Ngöôøi ñöôïc Kieán ñeá sôû dó coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh, vì töø voâ thæ ñaõ bò taø kieán naõo loaïn nay ñöôïc Kieán ñeá lieàn dieät heát naêm taø khoâng coøn soùt, loøng tin baát hoaïi ñeán nay môùi ñöôïc thaønh töïu. Ngöôøi ñöôïc Ñaïi taän trí sôû dó coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh, vì töø voâ thæ ñaõ bò ngu si aùi duïc vaø kieâu maïn naõo loaïn, nay ñöôïc Ñaïi taän trí lieàn dieät heát ba caáu. Ngöôøi ñöôïc Dieät taän ñònh khi nhaäp ñònh phaûi theo thöù lôùp töø Sô thieàn cho ñeán Phi töôûng xöù, khi xuaát ñònh phaûi theo thöù lôùp ngöôïc laïi töø Phi töôûng xöù cho ñeán Sô thieàn, do taâm töï taïi qua caùc thieàn neân coâng ñöùc löïc raát saâu vaø khi xuaát ñònh gioáng nhö töø Nieát baøn ñeán, neân coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh. Ngöôøi ñöôïc boán taâm voâ löôïng ñöa taâm duyeân vôùi voâ bieân chuùng sanh ñeå ban vui cöùu khoå vaø laøm lôïi ích cho taát ca,û neân coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh. Tam muoäi voâ traùnh laø tam muoäi cuûa theá tuïc, khoâng thuoäc loaïi tam muoäi voâ laäu traùnh. Coù ba loaïi traùnh laø phieàn naõo tranh, nguõ aám traùnh va ñaáu traùnh; taát caû A-la- haùn ñaõ ñoaïn heát phieàn naõo traùnh vaø ñaáu traùnh nhöng chöa dieät heát nguõ aám traùnh, neân chæ coù theå töï mình khoâng tranh caõi nhöng khoâng theå khieán ngöôøi khaùc khoâng sanh tranh caõi. Ngöôøi nhaäp tam muoäi voâ traùnh coù theå dieät ñöôïc loaïi traùnh naøy, coù theå khieán cho kia ñaây khoâng tranh caõi neân coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni hoûi vôï cö só laø thænh nhöõng ai, lieàn ñaùp teân caùc Tyø-kheo ñöôïc thænh, neáu ni baûo vôï cö só naáu côm gaïo thôm. Toâ, canh ñaäu, laøm thòt gaø, thòt chim cuùt… cho Tyø-kheo, Tyø-kheo aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà; cho ñeán ni baûo theâm ít göøng vaøo trong thöùc aên cho Tyø-kheo, Tyø-kheo aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø do Ni taùn thaùn coâng ñöùc cuûa moät Tyø-kheo vôùi taâm thieân vò, baát luaän Tyø-kheo ñoù laø laø phaøm hay thaùnh, neáu aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ni khoâng khen ngôïi coâng ñöùc cuûa tyø-kheo vôùi taâm thieân vò maø chæ noùi raèng: “Cuùng döôøng Sa-moân seõ ñöôïc phöôùc”, vì chæ noùi ñöôïc phöôùc cuûa boá thí neân Tyø-kheo aên thöùc aên naøy khoâng phaïm. 31. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi moát: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, boán
BOÄ LUAÄT 6
chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo vaøo thaùng muøa thu maéc bònh noùng laïnh khoâng aên uoáng ñöôïc, do ôû Thieân truùc taùm ñeâm cuoái muøa Ñoâng vaø taùm ñeâm ñaàu muøa Xuaân laø luùc thaïnh ñoâng neân trôøi raát laïnh. Coù thuyeát noùi do maët trôøi vaän haønh ôû choã thaáp, aùnh saùng chieáu xuoáng maët ñaát ít neân trôøi raát laïnh, do khí tieát Ñoâng vaø Xuaân giao tranh neân nhieàu ngöôøi maéc bònh laïnh. Ngöôïc laïi vaøo taùm ngaøy cuoái Xuaân vaø taùm ngaøy ñaàu Haï, do maët trôøi ôû ngay treân cao neân aùnh saùnh chieáu xuoáng toûa roäng neân khí trôøi raát noùng vaø raát nhieàu ngöôøi maéc bònh noùng. Vaøo taùm ngaøy cuoái Haï vaø taùm ngaøy ñaàu cuûa muøa Ñoâng, khí trôøi laïi khoâng noùng khoâng laïnh, do maët trôøi vaän haønh ôû choã khoâng cao khoâng thaáp neân khi trôøi luùc noùng luùc laïnh khieán nhieàu ngöôøi maéc bònh noùng laïnh. Ví laøm lôïi ích cho caùc Tyø-kheo neân Phaät cho aên ba loaïi thöùc aên ñaày ñuû saéc höông vò thôm ngon. Tyø-kheo bò bònh ñöôïc thoï moät choã thænh, khoâng neân thoï hai choã thænh; neáu thoï moät choã thænh aên chöa no thì ñöôïc thoï hai choã thænh, khoâng neân thoï ba choã thænh; neáu thoï hai choã thænh maø aên chöa no thì ñöôïc thoï ba choã thænh, khoâng neân thoï boán choã thænh; neáu thoï ba choã thænh vaãn aên chöa no thì ñöôïc thoï roài aên daàn daàn ñeán giôø ngoï. Tyø-kheo neáu aên nhieàu laàn thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thôøi nhaân duyeân töùc laø khi bònh, vì bònh nhôø aên môùi bôùt neân cho aên nhieàu laàn vaø khi coù ngöôøi cuùng y. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia cuõng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh vaø aên ñeàu khoâng phaïm. Neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia khoâng coù y vaø thöùc aên maø ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm, nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y nhöng khoâng coù thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh khoâng coù y vaø thöùc aên , ôû choã kia cuõng khoâng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la nhöng aên thì khoâng phaïm. Neáu ôû choã naøy thænh khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y nhöng khoâng coù thuùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên , ôû choã kia cuõng coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia khoâng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát- la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu ôû choã naøy thænh ñöôïc
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7
nhieàu y vaø coù thöùc aên, nhöõng choã khaùc cuõng coù y vaø thöùc aên thì ñeán ñoù khoâng phaïm. Vaøo nhöõng ngaøy coù leã hoäi caùc Tyø-kheo ñöôïc aên nhieàu laàn, neáu ñöôïc hai choã thænh thöïc thì neân cho ngöôøi khaùc moät choã thænh, coøn moät choã thænh töï mình thoï. Vaøo nhöõng ngaøy trai nhö ngaøy moàng moät vaø ngaøy möôøi saùu haèng thaùng, ñaøn vieät thænh Taêng hay thænh Taêng ôû phoøng rieâng hay thænh moät ngöôøi thì ñöôïc cho ngöôøi khaùc; neáu ñaøn vieät thænh naêm chuùng thì khoâng ñöôïc cho ngöôøi khaùc. Neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia thænh coù y nhöng khoâng coù thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm. Neáu ra ñeán beân ngoaøi coù ñaøn vieät thænh ñeán nhaø thoï thöïc seõ cuùng döôøng y, ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm, aên cuõng khoâng phaïm. Heã coù hai choã thænh thì chæ ñöôïc thoï moät choã, maát moät choã; neáu muoán thoï caû hai choã thì phaïm vaø khoâng phaïm gioáng nhö treân ñaõ noùi. 32. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo thoï quaù moät böõa aên ôû nhaø phöôùc ñöùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, nguû laïi quaù moät ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nguû ñeâm ôû choã khaùc nhöng aên ôû choã naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng bònh maø aên ôû choã naøy quaù moät böõa aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; bònh laø cho ñeán ñi töø moät tuï laïc ñeán maø bò thöông ñeàu goïi laø bònh. Khoâng phaïm laø nguû laïi moät ñeâm vaø aên moät böõa, neáu bònh hoaëc chuû cuûa nhaø phöôùc ñöùc laø baø con hoaëc ñaõ ñöôïc thænh tröôùc, hoaëc vì ñôïi baïn ñeán ñeå cuøng ñi vaøo ñöôøng hieåm, hoaëc nhaø phöôùc ñöùc ñoù coù nhieàu ngöôøi ôû theo thöù lôùp troâng coi thænh ôû laïi thì ñeàu khoâng phaïm. Nhaø phöôùc ñöùc cuùng moät böõa aên vaø cho nguû laïi ñeâm voán laø vì taát caû ngöôøi xuaát gia ñeä töû cuûa Phaät ñeå caàu ñöôïc phöôùc saâu daày. Vieäc nguû laïi ñeâm thì taát caû ngöôøi xuaát gia, taïi gia, Sa-moân, Baø-la- moân ñeàu khoâng ngaên, nhöng thoï moät böõa aên thì chæ daønh cho ngöôøi xuaát gia; taïi gia thì khoâng nhaát ñònh, coù theå cho coù theå khoâng cho. 33. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi ba: Heã chuùng sanh khôûi phieàn naõo vaø phaùt ñieân ñeàu laø do bò maát caùi maø hoï yeâu thích saâu naëng tröôùc ñoù, muoán giaùo hoùa hoï Phaät phaûi duøng thaàn thoâng löïc vaø taâm töø laøm cho hoï heát phieàn naõo roài môùi thuyeát phaùp khieán hoï ñöôïc lôïi ích. Coù taát caû möôøi ba tröôøng hôïp nhö theá: Moät laø tröôøng hôïp cha cuûa coâ gaùi maét leù ñeán choã Phaät vôùi taâm giaän döõ, Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán cho taâm saân ñöôïc tröø dieät roài môùi thuyeát phaùp cho nghe. Hai laø tröôøng hôïp moät tröôûng giaû ôû nöôùc Xaù-veä, oâng coù moät ñöùa con trai raát möïc yeâu thöông nhöng ñöùa con naøy laïi cheát hoài con beù, sau
BOÄ LUAÄT 6
ñoù laïi bò möa ñaù vaø söông moùc laøm hö haïi heát muøa maøng neân oâng ñieân loaïn. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán oâng heát ñieân roài thuyeát phaùp khieán oâng ñöôïc Kieán ñeá. Ba laø tröôøng hôïp moät Baø-la-moân coù saùu ngöôøi con khoâi ngoâ tuaán tuù nhöng cuøng moät luùc caû saùu ngöôøi con naøy ñeàu cheát, oâng trôû neân ñieân cuoàng vaø ñi lang thang khaép nôi. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm saùu ngöôøi con ñöùng ôû tröôùc Phaät, tröôûng giaû naøy thaáy roài sanh taâm hoan hæ lieàn heát ñieân cuoàng, Phaät lieàn thuyeát phaùp khieán oâng ñöôïc Kieán ñeá. Boán laø tröôøng hôïp vua A-xaø-theá cho voi uoáng röôïu say ñeå ñeán giaãm cheát Phaät, Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm haàm löûa, naêm ngoùn tay hoùa laøm naêm sö töû chuùa khieán cho voi say kinh sôï quyø xuoáng ñaûnh leã Phaät, Phaät ñöa tay sôø ñaàu voi, sau khi voi cheát ñöôïc sanh leân leân coõi trôøi. Naêm laø tröôøng hôïp Öu-ba-tö-na ñeán choã Phaät vôùi taâm saân giaän, Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán trôû thaønh raén ñoäc ôû hai beân ñöôøng ñeå ngöôøi naøy ngoä ñöôïc do taâm saân ñoäc seõ bò ñoïa trong loaøi raén. Vì sôï haõi neân taâm saân ñoäc lieàn tröø dieät. Saùu laø tröôøng hôïp vua Löu-ly chinh phaït nöôùc Xaù-di, baét nhöõng ngöôøi hoï Thích ñem choân soáng. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa ra vöôøn röøng ao taém ñeå hoï ñöôïc hoan hyû. Ñoái vôùi caùc coâ gaùi hoï Thích thì vua Löu ly ñöa vaøo trong cung ñeå cuøng vui höôûng hoan laïc möøng chieán thaéng. Caùc coâ gaùi hoï Thích noùi: “Nhöõng ngöôøi hoï Thích ñeàu laø baäc Hieàn thaùnh khoâng ñaáu tranh vôùi chung sanh neân nhaø vua môùi ñöôïc thaéng. Neáu khoâng nhö theá thì chæ moät ngöôøi trong doøng hoï Thích chieán ñaáu vôùi vua, vua cuõng khoâng theå naøo thaéng ñöôïc”, vua Löu ly nghe roài lieàn noåi giaän ra lònh chaët heát tay chaân roài neùm xuoáng haøo. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán hoï ñöôïc tay chaân laïi nhö cuõ roài thuyeát phaùp khieán hoï ñöôïc Kieán ñeá. Baûy laø khi Phaät ngoài döôùi coäi boà ñeà, Ma vöông cuøng voâ soá binh chuùng ñeán muoán haïi Phaät, Phaät duøng thaàn thoâng löïc ñeå thu phuïc caùc ma, tuøy hình daïng cuûa chuùng maø bieán hoùa nhö hoùa laøm sö töû ñeå thu phuïc hoå, hoùa laøm chim caùnh vaøng ñeå thu phuïc roàng, hoùa laøm Tyø Sa-moân thieân vöông ñeå thu phuïc Daï-xoa. Taùm laø tröôøng hôïp Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vì khoâng chòu ñöïng ñöôïc khi thaáy Phaät saép nhaäp nieát baøn neân nhaäp nieát baøn tröôùc Phaät, baûy vaïn A-la-haùn cuõng ñoàng thôøi nhaäp nieát baøn khieán cho boán boä chuùng thaûy ñeàu hoang mang taùn loaïn. Phaät duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7
hai vò ñaïi ñeä töû ñöùng hai beân Phaät, khieán cho moïi ngöôøi sanh hoan hæ döùt heát öu phieàn roài môùi thuyeát phaùp khieán hoï ñöôïc lôïi ích. Chín laø tröôøng hôïp moät cö só maø Phaät thoï kyù laø baûy ngaøy nöõa seõ qua ñôøi vaø bò ñoïa ñòa nguïc. A-nan ñeán noùi laïi lôøi Phaät ñaõ thoï kyù nhöng vì ngöôøi naøy ñaém nhieãm theá laïc saâu naëng neân khoâng ñeå vaøo tai, chæ lo höôûng duïc laïc. A-nan thaáy ngaøy cheát gaàn ñeán lieàn duøng thaàn löïc ñöa ñeán choã Phaät baét eùp xuaát gia, Phaät tuøy nghi thuyeát phaùp khieán ngöôøi naøy ñöôïc chöùng quaû. Möôøi laø tröôøng hôïp moät tröôûng giaû heát söùc thöông yeâu ñöùa con moät, khoâng may noù bò voi giaãm cheát khieán tröôûng giaû trôû neân ñieân loaïn ñi lang thang khaép nôi. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm ñöùa con khieán tröôûng giaû nhìn thaáy lieàn heát ñieân cuoàng, Phaät vì thuyeát phaùp khieán tröôûng giaû phaùt khôûi nhaân duyeân Phaät Bích chi. Möôøi moät laø tröôøng hôïp moät roøng nöõ ñeán choã Phaät vôùi taâm saân, Phaät duøng taâm töø caûm hoùa khieán döùt taâm saân roài thuyeát phaùp khieán roàng thoï phaùp Tam quy. Möôøi hai laø tröôøng hôïp chim boà caâu nuùp vaøo boùng cuûa Phaät lieàn thaáy yeân oån, khoâng dao ñoäng nöõa. Möôøi ba laø tröôøng hôïp moät Tyø-kheo bònh, Phaät töï tay taém röûa cho roài thuyeát phaùp khieán vò naøy ñöôïc chöùng quaû A-la-haùn. Phaùp cuûa cö só ôû Thieân truùc laø saùng sôùm laøm thöùc aên xong, chia moät phaàn thöùc aên ñeå rieâng moät choã ñeå cuùng döôøng cho Tyø-kheo khaát thöïc. Phaùp cuûa Taêng ôû Thieân truùc laø khi ñi khaát thöïc ñeàu phaân chia Tyø- kheo naøy thì choã naøy, Tyø-kheo kia ñeán choã kia, Tyø-kheo noï ñeán choã noï… ñeå taát caû ñeàu ñöôïc lôïi. Neáu thí chuû tröôùc ñaõ daønh saún moät thaêng côm vaø thöùc aên ñeå cuùng cho Tyø-kheo thì Tyø-kheo neân thoï moät thaêng, khoâng ñöôïc xin theâm; neáu xin theâm maø ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà, xin theâm maø khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún moät baùt lôùn côm vaø thöùc aên vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø-kheo thì Tyø-kheo khoâng ñöôïc xin theâm, neáu xxin theâm maø ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo khaát thöïc ñöôïc thöùc aên roài thì khoâng neân ra ngoaøi cho Tyø-kheo khaùc; thöùc aên naøy, neáu coù theå aên heát thì thoâi, neáu khoâng theå aên heát thì tuøy yù phaân xöû. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún ba baùt côm vaø thöùc aên vaø ñem cuùng heát cho Tyø-kheo thì Tyø-kheo neân löôïng theo buïng mình maø thoï, phaàn coøn laïi khoâng thoï thì khi ra beân ngoaøi thaáy coù Tyø- kheo naøo khaát thöïc lieàn chæ choã cho vò aáy ñeán khaát thöïc, neáu khoâng chæ choã thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu löôïng baùt laø baùt lôùn thì chæ ñöôïc thoï moät baùt, neáu laø baùt trung thì ñöôïc thoï hai baùt, neáu laø baùt haï thì ñöôïc thoï
BOÄ LUAÄT 6
ba baùt. Neáu ñaøn vieät ñaõ daønh saún moät baùt lôùn vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø- kheo, Tyø-kheo xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la, xin theâm ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún moät baùt nhoû vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø-kheo, Tyø-kheo xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu xin theâm ñöôïc cho ñeán hai baùt nhoû thöùc aên nöõa cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, neáu xin theâm ñöôïc ba baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún hai baùt trung vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø-kheo, Tyø-kheo xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu xin theâm maø ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû tröôùc ñoù khoâng coù daønh saún phaàn thöùc aên thì tuøy hoï cuùng döôøng nhieàu ít maø thoï, khoâng ñöôïc xin theâm, neáu xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu hoï cuùng moät baùt nhoû côm vaø thöùc aên, Tyø-kheo xin theâm neáu ñöôïc hai baùt nhoû nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu ñöôïc ba baùt nhoû thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû cuùng ba baùt nhoû maø xin theâm ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñaøn vieät cuùng döôøng tuøy yù, töùc laø caàn bao nhieâu thì cuùng baáy nhieâu thì khoâng phaïm. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba-daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Trong naêm ñöôøng thì chæ thoï thöùc aên töø loaøi ngöôøi quaù löôïng Phaät ñaõ cheá môùi phaïm Ba-daät-ñeà, töø boán loaøi kia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo duøng baùt lôùn ñeå thoï thöùc aên thì chæ ñöôïc thoï moät baùt, khoâng ñöôïc thoï hôn, neáu thoï hai baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu duøng baùt trung ñeå thoï thöùc aên thì ñöôïc thoï ñeán hai baùt, neáu thoï ñeán ba baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà . Neáu duøng baùt nhoû ñeå thoï thöùc aên thì ñöôïc thoï ñeán ba baùt, neáu thoï boán baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà. 34. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi boán: Giôùi naøy baát coïng, ba chuùng ni khoâng phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo aên xong ñaõ rôøi khoûi choã ngoài, khoâng thoï phaùp dö thöïc maø aên nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong möôøi laêm loaïi thöùc aên tuøy aên loaïi thöùc aên naøo thì moãi loaïi phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu cuøng moät luùc aên möôøi laêm loaïi thöùc aên thì chæ phaïm moät Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo muoán thoï phaùp dö thöïc thì tuøy moùn aên naøo muoán aên nöõa neân laáy ñeå vaøo trong baùt roài ñeán tröôùc vò Tyø-kheo naøo chöa aên xong, chöa rôøi khoûi choã ngoài, quyø goái caàm baùt leân baïch raèng: “Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi xin thoï phaùp dö thöïc”; neáu vò naøy khoâng laáy moät ít thöùc aên trong baùt thì khoâng goïi laø thoï phaùp dö thöïc. Neáu Tyø-kheo khoâng caàm baùt leân baïch nhö treân maø ñeå baùt ôû döôùi ñaát hay ñeå treân ñaàu goái hoaëc quyø caùch xa ôû choã maø Tyø-kheo kia khoâng voùi tay tôùi baùt ñöôïc thì khoâng goïi laø thoï phaùp dö thöïc. Neáu Tyø-kheo ñeå thöùc aên baát tònh hay thòt baát tònh vaøo trong baùt ñeå thoï phaùp
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7
dö thöïc thì khoâng goïi laø thoï. Thöùc aên baát tònh laø thöùc aên ñeå caùch ñeâm phaïm aùc troùc vaø noäi tuùc; thòt baát tònh laø thòt choù, thòt caùc loaøi chim döõ nhö keân keân… Neáu muoán aên loaïi thöùc aên trong naêm Khö-ñaø-ni maø laáy thöùc aên trong naêm Boà-xaø-ni ñeå vaøo baùt laøm phaùp thoï dö thöïc thì khoâng goïi laø thoï. Toùm laïi muoán aên loaïi thöùc aên naøy maø taùc phaùp thoï loaïi kia thì khoâng thaønh thoï, thöùc aên khoâng thaønh thoï maø aên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Taùc phaùp thoï dö thöïc chæ ñöôïc thoï beân Tyø-kheo, beân boán chuùng kia thì khoâng ñöôïc; neáu taùc phaùp thoï beân Thöôïng toøa thì neân quyø goái baïch nhö treân, neáu thoï beân Haï toøa thì khoâng phaûi quyø. Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Tyø-kheo coù maáy choã khi ñi ñöôïc tuøy yù, cho ñeán ñöùng naèm ngoài coù maáy choã ñöôïc tuøy yù?”, sôû dó hoûi Phaät laø vì chöa roõ nghóa, hoûi ñeå moïi ngöôøi hieåu roài thì ñi ñöùng naèm ngoài khoâng ngaïi nöõa. Cho neân sau khi Phaät giaûi thích roõ nghóa roài thì caùc ñeä töû ñeàu cung kính laøm theo, nhö sau khi ñöôïc vua phong, tuøy yù ñi ñeán boán cöûa aûi khoâng ai daùm ngaên caûn. Laïi nöõa, Phaät ñoái vôùi phaùp töï taïi, trong ba ngaøn ñaïi thieân theá giôùi khoâng ai saùnh baèng; Öu-ba-ly ñoái vôùi luaät töï taïi, trong coõi Dieâm phuø ñeà khoâng ai saùnh kòp, toân giaû hoûi Phaät ñaùp thì nghóa lyù ñeàu cuøng taän. Luùc ñoù Phaät baûo Öu-ba-ly: “Tyø-kheo coù naêm choã khi ñi ñöôïc tuøy yù, ñoù laø bieát ñi, bieát cuùng döôøng, bieát neân thoï, bieát loaïi thöùc aên vaø bieát hoaïi oai nghi hay khoâng hoaïi; ñöùng naèm ngoài cuõng gioáng nhö theá”. Nhö Tyø-kheo khi ñi suùc mieäng, neáu coù thí chuû cuùng döôøng naêm loaïi thöùc aên muoán thoï phaùp dö thöïc thì goïi laø khi ñi neân thoï phaùp dö thöïc, khoâng phaûi khi ñöùng, naèm hay ngoài; neáu thoï traùi thôøi thì khoâng goïi laø thoï, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu Tyø-kheo noùi ñôïi moät chuùt hoaëc noùi trôøi coøn sôùm hoaëc daën trao caùc moùn muoán aên, ñöôïc daên trao cho naêm chuùng vaø baïch y hieåu phaùp. Neáu ngöôøi naøy taùc phaùp thoï dö thöïc maø ngöôøi khaùc aên thì khoâng thaønh thoï. Bieát ñi laø bieát khi ñi; bieát cuùng döôøng laø bieát ngöôøi tröôùc maët cuùng thöùc aên cho mình; bieát neân thoï laø bieát neân hay khoâng neân thoï thöùc aên naøy; bieát caùc loaïi thöùc aên laø bieát phaân bieät thuoäc loaïi thöùc aên naøo; bieát hoaïi oai nghi laø bieát khi ñi neân thoï phaùp dö thöïc nhö theá laø hoaïi hay khoâng hoaïi oai nghi. 35. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi laêm: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà , boán chuùng kia khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo khoâng daën trao thöùc aên, khoâng thoï phaùp dö thöïc, vì taâm saân giaän muoán xuùc naõo ngöôøi khaùc neân cöôõng eùp aên, ngöôøi kia aên thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, ngöôøi kia khoâng aên thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo khaùc aên xong, khoâng daën trao
740 BOÄ LUAÄT 6
thöùc aên maø töï yù môøi aên, trong möôøi laêm loaïi thöùc aên tuøy aên loaïi thöùc aên naøo thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. Taát caû loaïi thöïc phaåm nhö luùa gaïo, neáp… chöa naáu thaønh moùn aên thì goïi laø tôï thöïc, neáu naáu thaønh moùn aên môùi goïi laø chaùnh thöïc. 36. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Khi Taêng thoï thöïc neân laøm moät trong boán hieäu lònh: Moät laø ñaùnh kieàn chuøy, hai laø thoåi tuø vaø, ba laø ñaùnh troáng, boán laø xöôùng lònh ñeå ngöôøi trong ñaïi giôùi nghe bieát. Boán loaïi hieäu lònh naøy neân coù haïn ñònh thöôøng, khoâng ñöôïc khi thì ñaùnh kieàn chuøy, khi thì thoåi tuø vaø… neáu khoâng coù thöôøng ñònh seõ khieán cho vieäc trôû neân loän xoän, khoâng thaønh taêng phaùp. Neáu Taêng khoâng laøm moät trong boán hieäu lònh treân maø thoï thöïc thì thöùc aên ñoù trôû thaønh khoâng thanh tònh, goïi laø aên troäm cuûa taêng-kyø. Baát luaän trong giôùi coù Tyø-kheo hay khoâng coù Tyø-kheo, nhieàu hay ít, ngaên hay khoâng ngaên, bieát coù Tyø-kheo hay khoâng bieát coù Tyø-kheo ñeàu goïi laø aên khoâng nhö phaùp, goïi laø aên troäm cuûa taêng-kyø nhöng khoâng goïi laø aên bieät chuùng. Khi Taêng thoï thöïc neáu laøm moät trong boán hieäu lònh treân thì trong giôùi baát luaän coù Tyø-kheo hay khoâng coù Tyø-kheo, nhieàu hay ít, bieát coù Tyø-kheo hay khoâng bieát coù Tyø-kheo, ñeán hay khoâng ñeán, chæ caàn khoâng ngaên thì taát caû ñeàu khoâng coù loãi; neáu coù ngaên thì duø coù ñaùnh kieàn chuøy, thöùc aên cuõng trôû thaønh khoâng thanh tònh, goïi laø aên troäm cuûA-taêng-kyøø. Neáu trong giôùi coù hai, ba choã, taát caû Taêng ñeàu cuøng boá taùt maø khi aên chæ coù moät nôi ñaùnh kieàn chuøy, neáu khoâng ngaên thì taát caû thanh tònh khoâng coù loãi. Neáu coù thí chuû cuùng thöùc aên suoát trong moät thaùng hoaëc trong chín möôi ngaøy, neáu taát caû khoâng ngaên thì toát, neân vaøo ngaøy ñaàu laøm thöùc aên ñaùnh kieàn chuøy xaø xöôùng raèng: “Tyø-kheo saùu möôi haï laïp vaøo tröôùc”, Tyø-kheo saùu möôi haï laïp duø nhieàu hay ít, chæ caàn moät ngöôøi vaøo tröôùc töùc laø thanh tònh. Neáu khoâng coù Tyø-kheo saùu möôi haï laïp thì neân xöôùng ngöôøi naêm möôi chín haï laïp vaøo tröôùc, neáu cuõng khoâng coù thì cöù nhö theá laàn löôït xöôùng cho ñeán Sa-di, duø laø Sa-di vaøo cuõng laø thanh tònh; neáu cuoái cuøng cuõng khoâng coù ai vaøo vaãn goïi laø thanh tònh. Neáu ngaøy ñaàu khoâng xöôùng nhö vaäy thì moãi ngaøy sau ñoù ñeàu phaûi xöôùng cho ñeán khi coù moät ngöôøi vaøo roài thì nhöõng ngaøy coøn laïi coù ngaên hay khoâng ngaên cuõng khoâng coù loãi. Neáu khoâng laøm hai phaùp treân, khi aên bò ngaên thì trong giôùi duø chæ coù moät Tyø-kheo vì bò ngaên khoâng ñöôïc aên, taát caû Tyø- kheo trong ñaây ñeàu maéc toäi aên bieät chuùng. Neáu thí chuû laøm thöùc aên suoát chín möôi ngaøy, ngaøy ñaàu xöôùng nhö phaùp roài, heát haïn chín möôi ngaøy
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7 741
laïi cuùng theâm moät thaùng hay nöõa thaùng thöùc aên nöõa thì do laàn tröôùc ñaõ xöôùng nhö phaùp roài neân laàn naøy khoâng caàn phaûi xöôùng laïi nöõa; chæ coù ngoïa cuï trong Taêng phoøng thì neân xöôùng moãi ngaøy, neáu khoâng xöôùng moãi ngaøy thì khoâng thanh tònh. Neáu thí chuû thænh boán ngöôøi trôû leân thoï thöïc trong giôùi maø Taêng boá taùt thì neân ôû choã boá taùt theo thöù lôùp trong Taêng thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên, neáu khoâng thænh moät ngöôøi hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Duø hai hay ba choã cuõng nhö vaäy, choã naøo ñeán choã boá taùt theo thöù lôùp trong Taêng thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên thì thanh tònh töï xöû; choã naøo khoâng thænh moät ngöôøi hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thænh moät ngöôøi vaø ñöa moät phaàn thöùc aên roài maø töø beân ngoaøi laïi coù Tyø-kheo ñeán, neáu ngaên khoâng cho aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu trong giôùi tuï laïc khoâng coù giôùi cuûa Taêng maø coù hai thí chuû thænh boán ngöôøi trôû leân thoï thöïc ôû hai nôi thì neân ñaùnh kieàn chuøy ôû hai choã, laãn nhau thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên; neáu coù Tyø- kheo khaùc ñeán duø laø moät ngöôøi cuõng ñöôïc vaøo aên khoâng loãi, neáu khoâng laãn nhau thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ngaên khoâng cho aên duø chæ laø moät ngöôøi cuõng phaïm Ba- daät-ñeà. Neáu trong giôùi tuï laïc tröôùc ñoù khoâng coù taêng maø coù thí chuû thænh boán ngöôøi trôû leân thoï thöïc thì neân ñaùnh kieàn chuøy; neáu khoâng ñaùnh kieàn chuøy vaø bieát trong ñaây coù moät Tyø-kheo khoâng ñeán thoï thöïc maø aên, lieàn phaïm toäi aên bieät chuùng; nghi coù Tyø-kheo maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu hoaøn toaøn khoâng nghi duø coù ñaùnh kieàn chuøy hay khoâng, duø coù Tyø- kheo hay khoâng coù Tyø-kheo maø aên ñeàu khoâng coù loãi. Luaän veà phaùp thoï thöïc cuûa A-taêng-kyø, duø taêng nhieàu hay ít ñeàu neân phaân chia thöùc aên cho coù thöôøng ñònh, neân tính thöùc aên maø Taêng aên ñieàu ñoä moãi ngaøy laø bao nhieâu, troïn moät naên laø bao nhieâu. Neáu moãi ngaøy Taêng aên moät hoäc gaïo thì trong moät naêm neân laáy haïn löôïng moät hoäc laøm thöôøng ñònh, neáu xuaát phaàn gaïo chöa tôùi moät hoäc hay hôn moät hoäc ñeàu laø aên troäm cuûa Taêng. Neáu xuaát phaàn gaïo khoâng ñuû moät hoäc thì phaàn aên maø Taêng neân ñöôïc laïi khoâng ñöôïc aên, neáu xuaát phaàn gaïo hôn moät hoäc thì trong kho cuûa taêng seõ caïn; vì vaäy neân xuaát phaàn gaïo vaø thöùc aên coù thöôøng ñònh thì duø Taêng nhieàu hay ít, taát caû ñeàu khoâng ñöôïc ngaên. Taêng duø nhieàu hôn cuõng theo haïn löôïng ñaõ ñònh ñoù maø cuøng aên, Taêng duø coù ít hôn cuõng theo haïn löôïng ñoù maø cuøng aên, neáu theo phaùp thoï thöïc coù haïn ñònh thöôøng nhö vaäy thì taát caû khoâng coù loãi. Neáu khi ñi ñöôøng coù thí chuû cuùng thöùc aên cho boán Tyø-kheo trôû leân,
742 BOÄ LUAÄT 6
neáu trong soá ngöôøi cuøng ñi coù moät Tyø-kheo aên rieâng thì caùc Tyø-kheo naøy phaïm toäi aên bieät chuùng. Vì treân ñöôøng ñi tuøy döøng choã naøo ñeàu coù giôùi töï nhieân laø moät Caâu-loâ-xaù tuy khoâng phaûi laø giôùi y, nhöng trong giôùi töï nhieân naøy khoâng ñöôïc aên bieät chuùng vaø khoâng ñöôïc boá taùt rieâng. Neáu moãi ngöôøi ñeàu ñem rieâng thöùc aên, tuy boán ngöôøi cuøng ngoài chung moät choã aên cuõng khoâng coù loãi; neáu thí chuû cuùng thöùc aên cho ba ngöôøi trôû xuoáng, moãi ngöôøi ngoài moät choã aên rieâng cuõng khoâng coù loãi, nhöng neáu cuøng ngoài chung moät choã aên thì toát hôn. Khi aên thöùc aên cuûa Taêng hay cuûa thí chuû cuùng, neáu coù moät thí chuû khaùc thænh cuùng rieâng cho boán Tyø-kheo, neáu boán Tyø-kheo naøy ngoài theo thöù lôùp ôû trong Taêng maø thoï thöùc aên naøy ñeå aên thì phaïm toäi aên bieät chuùng. Neáu thoï thöïc theo thöù lôùp trong Taêng roài sau ñoù ñöôïc cuùng theâm thì tuy boán ngöôøi naøy ngoài ôû trong Taêng thoï thöùc aên naøy vaãn khoâng phaïm toäi aên bieät chuùng nhöng thöùc aên naøy trôû thaønh khoâng thanh tònh. Neáu Tyø-kheo aên thöùc aên cuûa Taêng hay cuûa thí chuû cuùng, moãi ngöôøi töï laáy phaàn cuûa mình duø boán ngöôøi trôû leân cuøng ngoài moät choã aên rieâng cuõng khoâng phaïm toäi aên bieät chuùng; boán ngöôøi trôû leân, moãi ngöôøi töï coù vaät thöïc cuøng laøm thöùc aên tuy ôû trong giôùi vaãn khoâng phaïm toäi aên bieät chuùng; boán ngöôøi trôû leân, moãi ngöôøi töï ñi khaát thöïc ñöôïc thöùc aên trôû veà cuøng ngoài moät choã aên cuõng khoâng phaïm. Neáu ôû trong phoøng rieâng, thí chuû cuùng tieåu thöïc cho boán ngöôøi trôû leân vì khoâng phaûi aên no neân khoâng phaïm; sau ñoù thí chuû laïi cuùng döôøng böõa aên tröa thì neân thænh moät vò trong Taêng hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên cho chuùng vaø moãi ngöôøi töï aên rieâng khoâng thaønh chuùng thì khoâng phaïm, neáu khoâng nhö theá thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Taêng thoï thöïc xong coù khaùch Tyø-kheo ñeán, thí chuû cuùng döôøng cho boán ngöôøi trôû leân cuøng aên cuõng khoâng phaïm; neáu Tyø-kheo khaùch du haønh vaøo trong giôùi cuûa Taêng, thoï thöùc aên cuûa thí chuû cuøng ngoài moät choã aên töø boán ngöôøi trôû leân thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu moãi ngöôøi tröôùc coù mang theo löông thöïc duø laø cuûa thí chuû cuùng, cuøng ngoài chung moät choã aên cuõng khoâng phaïm; neáu boán ngöôøi cuøng ñi, trong ñoù coù moät ngöôøi mang theo löông thöïc, vaøo trong giôùi cuûa Taêng cuøng ngoài chung moät choã aên vôùi ba ngöôøi kia thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã ñoàng troáng khoâng coù giôùi cuûa Taêng, nhöng thuoäc trong giôùi töï nhieân moät Caâu- loâ-xaù neáu coù nhieàu Tyø-kheo laøm baïn maø moät Tyø-kheo chæ môøi rieâng ba ngöôøi cuøng aên moät choã thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu moãi ngöôøi coù löông thöïc cuøng ngoài chung moät choã aên thì khoâng phaïm. Neáu nhieàu khaùch Tyø-kheo laøm baïn vaøo trong giôùi tuï laïc, tuy khoâng coù giôùi cuûa Taêng, coù Tyø-kheo hay cö só laøm thí chuû thænh rieâng boán ngöôøi cuøng aên chung moät
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7 743
choã thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu boán ngöôøi trôû leân laøm baïn ôû trong giôùi tuï laïc thoï thöùc aên cuûa thí chuû, tuy khoâng coù giôùi cuûa Taêng nhöng neáu bieát coù Tyø-kheo maø khoâng môøi vò naøy cuøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu nghi khoâng bieát coù Tyø-kheo hay khoâng coù maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu muoán nhö phaùp thì neân tìm xem trong tuï laïc naøy coù Tyø-kheo hay khoâng. Neáu hoaøn toaøn khoâng nghi maø aên thì khoâng phaïm, neáu khoâng nhö theá thì neân ñaùnh kieàn chuøy, do quaù xa khoâng nghe hay nghe maø khoâng ñeán thì caùc Tyø-kheo naøy ñöôïc thanh tònh nhö phaùp aên khoâng loãi. Laïi nöõa, duø ôû trong giôùi cuûa Taêng hay giôùi töï nhieân hay giôùi tuï laïc, neáu coù thí chuû cuùng thöùc aên, Taêng ñaõ aên xong maø coù khaùch Tyø-kheo ñeán, thí chuû cuùng cho boán ngöôøi trôû leân cuøng aên cuõng khoâng phaïm. Tyø-kheo taêng ñoái vôùi Tyø-kheo-ni taêng thì khoâng coù loãi aên bieät chuùng. Luaän veà aên bieät chuùng laø do thöùc aên cuûa thí chuû cuùng, neáu laø thöùc aên cuûa Taêng thì khoâng phaïm aên bieät chuùng, maø phaïm aên thöùc aên khoâng thanh tònh nhö phaùp, phaàn nhieàu kheùp vaøo toäi aên troäm cuûa Taêng. Neáu ôû trong giôùi cuûa Taêng ñöôïc thí chuû cuùng rieâng thöùc aên thì neân theo thöù lôùp trong Taêng thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên cho chuùng, neáu khoâng thænh moät ngöôøi hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ba ngöôøi trôû xuoáng, moãi ngöôøi töï aên rieâng thì khoâng phaïm. Neáu ôû trong giôùi cuûa Taêng ñöôïc ñaøn vieät cuùng rieâng thöùc aên, tröôùc ñaõ coù yù thænh moät vò trong Taêng nhöng sau ñoù laïi queân thì neân ñeå moät phaàn thöùc aên ôû choã Thöôïng toøa hay ñöa ñeán trong Taêng. Phaùp cuûa ñaøn vieät cuùng thöùc aên laø phaûi thænh Tyø-kheo tröôùc, neáu vaøo trong giôùi cuûa Taêng thænh neân noùi: “Xin thænh moät vò trong Taêng thuoäc ñaïi giôùi naøy”; neáu Taêng keát giôùi phaïm vi laø möôøi Caâu-loâ-xaù, ñöôøng xa maø ñaøn vieät khoâng thænh tröôùc, ngay ngaøy ñoù ñeán thænh thì neân ñeå moät phaàn thöùc aên ôû choã Thöôïng toøa hoaëc ñöa ñeán trong Taêng, neáu laøm ñöôïc nhö vaäy thì toát. Trong soá boán ngöôøi coù ba Tyø-kheo vaø moät Tyø-kheo-ni hoaëc bA-tyø-kheo-ni vaø moät Tyø-kheo, cho ñeán coù ba Tyø-kheo vaø moät Sa-di-ni ñeàu khoâng phaïm aên bieät chuùng. Neáu trong soá boán ngöôøi coù ba Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi vaø moät Tyø-kheo ôû trong giôùi, hoaëc ba Tyø-kheo ôû trong giôùi vaø moät Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, hoaëc bA-tyø-kheo ôû treân maët ñaát vaø moät Tyø-kheo ôû treân hö khoâng, hoaëc moät Tyø-kheo ôû treân maët ñaát vaø ba Tyø- kheo ôû treân hö khoâng ñeàu khoâng phaïm aên bieät chuùng. Tröø khi bònh, khi may y: May y duø ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu khai cho aên bieät chuùng, nhöng neáu khi may y maø thöùc aên khoù ñöôïc môùi khai cho aên bieät chuùng, neáu thöùc aên deã ñöôïc thì khoâng khai cho.
744 BOÄ LUAÄT 6
Tröø khi ñi ñöôøng: Duø ñi hay ñeán cho ñeán nöõa do tuaàn ñeàu khai cho aên bieät chuùng. Neáu Tyø-kheo ñeán töø hoâm qua maø ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, ngaøy mai môùi ñi maø ngaøy nay aên bieät chuùng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; phaûi ngay ngaøy naøo ñi hoaëc ñeán, ngay ngaøy ñoù aên bieät chuùng môùi khoâng phaïm. Ñi thuyeàn cuõng vaäy. Tröø khi ñaïi chuùng nhoùm hoïp: Neáu vì phaùp söï hay vì nhaân duyeân gì khaùc maø Taêng nhoùm hoïp, phaûi coù ít nhaát boán cöïu Tyø-kheo vaø boán khaùch Tyø-kheo môùi goïi laø ñaïi chuùng nhoùm. Tuy ñaïi chuùng nhoùm hoïp nhöng neáu thöùc aên deã ñöôïc thì khoâng khai cho aên bieät chuùng, neáu aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröø khi Sa-moân thí thöïc: Tröø naêm chuùng ñeä töû Phaät ra, taát caû ngöôøi xuaát gia ngoaïi ñaïo khaùc ñeàu goïi laø Sa-moân. Neáu Sa-moân thænh thöïc xong, sau ñoù maëc aùo cö só mang thöùc aên ñeán cuùng, neáu Tyø-kheo aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà, coøn thoï thænh thì khoâng phaïm. Neáu cö só thænh thöïc xong, sau ñoù vaøo trong ngoaïi ñaïo xuaát gia laøm Sa-moân mang thöùc aên ñeán cuùng, neáu Tyø-kheo aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät- ñeà. Neáu Sa-moân thænh thöïc, Sa-moân mang thöùc aên ñeán cuùng, Tyø-kheo aên thöùc aên naøy khoâng phaïm. Neáu coù thí chuû cuùng thöùc aên suoát trong moät thaùng hoaëc trong chín möôi ngaøy, neáu taát caû khoâng ngaên thì toát, neân vaøo ngaøy ñaàu laøm thöùc aên ñaùnh kieàn chuøy xaø xöôùng raèng: “Tyø-kheo saùu möôi haï laïp vaøo tröôùc”, Tyø-kheo saùu möôi haï laïp duø nhieàu hay ít, chæ caàn moät ngöôøi vaøo tröôùc töùc laø thanh tònh. Neáu khoâng coù Tyø-kheo saùu möôi haï laïp thì neân xöôùng ngöôøi naêm möôi chín haï laïp vaøo tröôùc, neáu cuõng khoâng coù thì cöù nhö theá laàn löôït xöôùng cho ñeán Sa-di, duø laø Sa-di vaøo cuõng laø thanh tònh. Neáu thí chuû laøm thöùc aên cuùng döôøng trong giôùi cuûa Taêng, do nhaø aên khoâng ñuû choã neân doïn thöùc aên ra ngoaøi ôû choã khaùc aên thì khoâng phaïm. Neáu khi Taêng thoï thöïc, duø laø thöùc aên cuûa Taêng hay cuûa thí chuû cuùng, moãi ngöôøi töï laáy phaàn aên cuûa mình ra ngoaøi, boán ngöôøi cuøng aên ôû moät choã khaùc cuõng khoâng phaïm. Neáu ñaøn vieät thænh boán Tyø-kheo trôû leân ñeán nhaø thoï thöïc, tuy coù ñaùnh kieàn chuøy maø thí chuû ngaên vì bieát coù moät Tyø-kheo khoâng ñöôïc thöùc aên thì taát caû Tyø-kheo naøy ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu trong ñaïi giôùi coù hai chuùng taêng ôû hai choã, trong moät ngaøy caû hai nôi ñeàu coù thí chuû cuùng thöùc aên thì Taêng ôû choã boá taùt khoâng phaïm; Taêng ôû choã khoâng coù boá taùt neáu khoâng thænh moät vò trong Taêng beân choã boá taùt hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên ñeán choã ñoù maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi vaø ngöôøi bò taãn;
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7 745
hoaëc ba Tyø-kheo vaø moät ngöôøi ñeân cuoàng, hoaëc moät Tyø-kheo vaø ba ngöôøi ñieân cuoàng, hoaëc caû boán ngöôøi ñieân cuoàng vaøo trong giôùi cuûa Taêng vaø ñöôïc thí chuû cuùng cho aên rieâng chuùng ñeàu khoâng phaïm. Ñoái vôùi ngöôøi bò taãn cuõng vaäy. Luaän veà phaïm toäi aên bieät chuùng laø phaûi ôû trong giôùi hoaëc laø giôùi cuûa Taêng, hoaëc laø giôùi töï nhieân moät Caâu-loâ-xaù, hoaëc laø giôùi tuï laïc. Tuy caùc loaïi giôùi naøy khoâng phaûi laø giôùi y nhöng Tyø-kheo ôû trong ñoù khoâng ñöôïc boá taùt rieâng vaø aên rieâng chuùng; thöùc aên phaûi laø do thí chuû cuùng vaø coù boán Tyø-kheo trôû leân cuøng aên chung moät choã môùi phaïm. Neáu ôû trong giôùi cuûa Taêng maø aên khoâng nhö phaùp thì phaïm Ba- daät-ñeà, neáu bieát coù moät ngöôøi khoâng ñöôïc thöùc aên maø aên laø aên khoâng nhö phaùp, phaïm Ba-daät-ñeà. 37. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo aên phi thôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu aên naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, naêm loaïi Boà-xaø-ni vaø naêm loaïi tôï thöùc aên, hoaëc cuøng moät luùc aên möôøi laêm loaïi thöùc aên naøy thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu aên rieâng töøng loaïi thì moãi moãi phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo trong phi thôøi töôûng laø phi thôøi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong phi thôøi töôûng laø thôøi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong phi thôøi sanh nghi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Trong thôøi töôûng laø phi thôøi maø aên thì phaïm Ñoät-kieát- la, trong thôøi sanh nghi maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Trong thôøi töôûng laø thôøi maø aên thì khoâng phaïm. Phi thôøi laø qua giôø ngoï cho ñeán cuoái ñeâm do aùnh saùng maët trôøi giaûm maát daàn neân goïi laø phi thôøi. Thôøi laø töø saùng sôùm cho ñeán giöõa tröa do aùnh saùng maët trôøi taêng daàn leân neân goïi laø thôøi. Laïi nöõa, do töø saùng ñeán tröa ngöôøi ñôøi laøm vieäc vaø naáu thöùc aên, Tyø-kheo khaát thöïc seõ ñöôïc thöùc aên neân goïi laø thôøi; coøn töø tröa ñeán cuoái ñeâm, ngöôøi ñôøi tieäc tuøng vui chôi vaø nguû nghæ, neáu Tyø-kheo ñeán seõ bò xuùc naõo neân goïi laø phi thôøi. Laïi nöõa, töø saùng ñeán tröa ngöôøi ñôøi laøm vieäc cöïc nhoïc neân taâm daâm duïc khoâng khôûi neân goïi laø thôøi; coøn töø tröa ñeán cuoái ñeâm sau khi laøm vieäc xong nghæ ngôi thì taâm daâm duïc lieàn khôûi, Tyø-kheo neáu lui tôùi seõ bò phæ baùng vaø bò naõo haïi neân goïi laø phi thôøi. Laïi nöõa, töø saùng ñeán tröa laø thôøi Tyø-kheo neân ñi vaøo tuï laïc khaát thöïc neân goïi laø thôøi; coøn töø tröa ñeán cuoái ñeâm laø thôøi Tyø-kheo neân ôû choã yeân tónh toïa thieàn tu taäp ñaïo nghieäp, khoâng phaûi laø thôøi neân ñi vaøo tuï laïc neân goïi laø phi thôøi. 38. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba-
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 35
daät-ñeà, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo aên thöùc aên caùch ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu aên cuøng moät luùc möôøi laêm loaïi thöùc aên ñeå caùch ñeâm thì phaïm moät Ba-daät-ñeà, neáu aên töôøng loaïi rieâng thì phaïm moãi moãi Ba-daät-ñeà. Noäi tuùc: Laø ñeå thöùc aên trong phoøng cuøng nguû ñeâm, coù ba tröôøng hôïp: Neáu thoï thöïc roài khôûi töôûng laø thoï thöïc roài, duø coù cuøng thöùc aên ôû trong phoøng nguû hay khoâng maø ñeå qua moät ñeâm (noäi tuùc) thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu töï laáy thöùc aên caùch ñeâm naøy thì goïi laø aùc troùc, khi laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la, khôûi töôûng laø mình laáy thöùc aên ñeå caùch ñeâm cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Thöùc aên naøy neáu khoâng thoï maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-kheo khaùc aên thì khoâng phaïm. Neáu cö só caàm thöùc aên trao cho Tyø-kheo, Tyø-kheo thoï thöùc aên naøy aên thì khoâng phaïm. Neáu ôû nôi ñoàng troáng ñöôïc nhieàu thöùc aên, aên xong boû ñi, sau ñoù quay trôû laïi neáu thöùc aên ôû choã ñoù khoâng bò chim thuù aên thì ñöôïc laáy aên; neáu laø thöùc aên cuûa nhieàu ngöôøi thì tay chaïm vaøo phaàn thöùc aên cuûa moãi ngöôøi töùc laø thanh tònh; neáu laø thöùc aên cuûa Phaät laïp, Dieän moân laïp hay Töï töù laïp tuy tröôùc ñaõ thoï roài, sau ñoù mua ñöôïc thöùc aên do khoâng khôûi töôûng laø thöùc aên cuûa mình neân aên khoâng phaïm.