SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8
TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA
QUYEÅN 8
6. Nhaân Duyeân Keát Chín Möôi Phaùp Ba-Daät-Ñeà: 39. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi chín: Giôùi naøy Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni chung, ba chuùng döôùi khoâng chung. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo khoâng thoï thöùc aên maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñeå vaøo mieäng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Thoï thöùc aên töø boán haïng ngöôøi: Nam, nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên ñeàu thaønh thoï thöïc; töø phi nhaân vaø suùc sanh cuõng thaønh thoï thöïc. Sôû dó phaûi thoï thöùc aên roài môùi aên moät laø ñeå ñoaïn tröø nhaân duyeân troäm caép, hai laø ñeå laøm chöùng minh; thoï thöùc aên töø phi nhaân tuy thaønh thoï thöïc nhöng khoâng thaønh chöùng minh, sôû dó ñöôïc thoï thöùc aên töø phi nhaân laø neáu Tyø-kheo ôû choã ñoàng troáng khoâng ngöôøi thì ñöôïc thoï, neáu ôû choã coù ngöôøi thì khoâng ñöôïc thoï thöùc aên töø phi nhaân cho ñeán suùc sanh vaø treû con khoâng hieåu bieát. Ba laø ñeå ngaên döùt phæ baùng, boán laø vì thieåu duïc tri tuùc khieán ngöôøi khaùc sanh taâm tín kính. Nhö thuôû xöa coù moät Tyø-kheo ñi cuøng vôùi ngoaïi ñaïo ñeán moät goác caây aên traùi, ngoaïi ñaïo noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày haõy leo leân caây haùi traùi”, Tyø-kheo noùi: “Phaùp Tyø-kheo cuûa chuùng toâi laø khoâng ñöôïc leo leân caây cao quaù ñaàu ngöôøi”, ngoaïi ñaïo noùi: “Neáu vaäy haõy rung caây cho traùi ruïng xuoáng”, Tyø-kheo noùi: “Phaùp Tyø-kheo cuûa chuùng toâi laø khoâng ñöôïc rung caây laøm cho ruïng traùi xuoáng”. Ngoaïi ñaïo naøy lieàn leo leân caây haùi traùi roài quaêng xuoáng baûo Tyø-kheo löôïm laáy aên, Tyø-kheo noùi: “Phaùp Tyø- kheo cuûa chuùng toâi laø khoâng ñöôïc khoâng thoï maø aên”. Ngoaïi ñaïo nghe roài sanh taâm tín kính, bieát Phaät phaùp laø thanh tònh lieàn theo Tyø-kheo xuaát gia trong Phaät phaùp vaø khoâng bao laâu sau ñöôïc laäu taän. Neáu thoï traùi caây chæ caàn laáy laø caây phaåy qua lieàn thaønh thoï, neáu khoâng coù maâm lôùn, maâm nhoû, gheá baøn, chæ coù ngöôøi thoï cuõng khoâng loãi; tay khoâng saïch maø thoï thöùc aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. 40. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-
BOÄ LUAÄT 6
kheo-ni phaïm Hoái quaù, ba chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Sôû dó goïi laø thöùc aên ngon vì giaù cao, khoù ñöôïc vaø coù theå trò laønh bònh; phaân bieät coù boán loaïi: Coù loaïi laø thöùc aên ngon nhöng khoâng phaûi laø thuoác hay nhö söõa, laïc, toâ…; coù loaïi laø thuoác hay nhöng khoâng phaûi laø thöùc aên ngon nhö sanh toâ, daàu…; coù loaïi vöøa laø thöùc aên ngon vöøa laø thuoác hay nhö toâ, caù, thòt, chaû…; coù loaïi khoâng phaûi laø thöùc aên ngon cuõng khoâng phaûi laø thuoác hay nhö Ha-leâ-laëc… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo khoâng bònh, vì baûn thaân maø ñoøi hoûi söõa, laïc, toâ, sanh toâ, thuïc toâ, daàu, thòt, caù, chaû…; ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo khoâng bònh, vì baûn thaân maø ñoøi hoûi côm, canh, thöùc aên… ñöôïc hay khoâng ñöôïc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bònh hoaëc xin töø baø con hoaëc ñaõ ñöôïc thænh tröôùc hoaëc khoâng hoûi xin maø ngöôøi kia töï cho thì khoâng phaïm. Neáu khi Tyø-kheo khaát thöïc ñeán tröôùc cöûa nhaø ñaøn vieät, neáu thì chuû hoûi thì tuøy caàn gì cöù noùi ra cho hoï bieát; neáu ñöôïc nhö yù muoán thì toát, neáu khoâng ñöôïc maø coá göôïng hoûi xin cho ñöôïc thì phaïm Ñoät- kieát-la. Giôùi naøy cheá neáu khoâng bònh maø xin thöùc aên ngon nhö söõa, laïc, toâ… thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû thænh cuùng boán loaïi döôïc trong boán thaùng, qua boán thaùng maø ñeán hoûi xin söõa, laïc, toâ… thì phaïm Ba-daät-ñeà. 41. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi moát: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi tröôùc cheá khoâng ñöôïc duøng nöôùc coù truøng töôùi leân coû hay troän ñaát vôùi buøn, giôùi naøy cheá taát caû ñeàu khoâng ñöôïc duøng nöôùc coù truøng. Nöôùc coù truøng laø duøng maét thöôøng nhìn thaáy ñöôïc hoaëc duøng daõy löôït nöôùc löôït thaáy coù truøng. Luùc ñoù toân giaû Xaù-lôïi-phaát duøng thieân nhaõn nhìn thaáy trong nöôùc coù truøng nhieàu voâ löôïng nhö caùt ôû beân bôø nöôùc, nhö gaïo trong lu. Nhìn thaáy roài lieàn ñoaïn thöïc khoâng aên traûi qua hai, ba ngaøy; Phaät baûo aên môùi aên vì nhìn thaáy nöôùc coù truøng laø vôùi maét thöôøng, khoâng phaûi baèng thieân nhaõn. Luaän veà phaùp löôït nöôùc ñeå duøng, neân duøng vaûi daày roäng khoaûng moät khuyûu tay ñeå laøm ñaõy löôït nöôùc; neân baûo moät Tyø-kheo trì giôùi ña vaên, tin saâu veà toäi phöôùc xem kyõ nöôùc vôùi maét thöôøng thanh tònh roài nhö phaùp löôït nöôùc ñöïng trong lu saïch ñuû duøng trong moät ngaøy. Saùng hoâm sau neân xem laïi, neáu thaáy coù truøng thì neân löôït nöôùc laïi roài ñöa ra choã aùnh saùng maët trôøi xem kyõ, neáu vaãn coù truøng thì neân löôït laïi laàn thöù hai, ñeán laàn thöù ba maø vaãn thaáy coù truøng thì choã naøy khoâng neân ôû. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo bieát nöôùc coù truøng maø vaãn laáy duøng, tuøy truøng cheát bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø-kheo duøng nöôùc coù truøng ñeå naáu aên, naáu nöôùc uoáng hoaëc duøng ñeå giaët giuõ, taém röûa… tuøy truøng
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8
cheát bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu nöôùc coù truøng maø töôûng khoâng coù truøng neân laáy duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà; nöôùc coù truøng maø nghi khoâng bieát coù truøng hay khoâng, laáy duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nöôùc khoâng coù truøng töôûng laø coù truøng hay sanh nghi khoâng bieát coù truøng hay khoâng, neáu laáy duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Nöôùc khoâng truøng bieát laø nöôùc khoâng truøng, duøng thì khoâng phaïm. 42. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi naøy ôû trong naêm ñöôøng chæ coù trong nhôn ñaïo môùi phaïm Ba-daät-ñeà, boán loaøi kia thì phaïm Ñoät- kieát-la vì laø coõi khaùc. Sôû dó goïi laø nhaø aên vì ngöôøi nöõ ñoái vôùi ngöôøi nAm-laø thöùc aên, nhaø laø phoøng nhaø cuûa baïch y. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu nhaø baïch y laø choã coù theå haønh daâm, ngoaøi hai vôï choàng ra khoâng coù ai khaùc maø Tyø-kheo coá göôïng ngoài trong ñoù, khieán cho hoï khoâng ñöôïc toaïi yù duïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo coá göôïng ngoài trong nhaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöùng leân roài ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu ñoù laø nhaø ñoaïn daâm hoaëc laø nhaø thoï trai giôùi hoaëc coù ngöôøi ñöôïc toân troïng ngoài trong ñoù nhö Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, cha meï; hoaëc nhaø naøy coù nhieàu ngöôøi ra vaøo… thì khoâng phaïm. Giôùi naøy laø ôû trong nhaø aên coù hai vôï choàng, giôùi sau ôû trong nhaø aên chæ coù moät ngöôøi nöõ laø khaùc. 43. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi ba: Giôùi naøy gioáng nhö giôùi treân chæ khaùc ôû choã laø Tyø-kheo moät mình ngoài vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø aên nôi choã khuaát, khoâng coù ngöôøi thöù ba. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo moät mình ngoài vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø aên khôûi leân ba vieäc thì phaïm moät Ba-daät-ñeà: Moät laø trong nhaø aên, hai laø chæ coù moät ngöôøi nöõ, khoâng coù ngöôøi thöù ba; ba laø ngoài nôi choã khuaát, tuøy ñöùng leân ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm Ba-daät- ñeà baáy nhieâu. Neáu ñoùng cöûa vaø cöûa soå, beân ngoaøi khoâng coù tònh nhôn thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu môû cöûa vaø cöûa soå, beân trong coù tònh nhôn thì khoâng phaïm. Neáu ngöôøi nöõ trong nhaø aên naøy laø thaïch nöõ hay laø beù gaùi hoaëc ngöôøi nöõ coù nöõ caên hö hoaïi thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. 44. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi boán: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Nöôùc Tyø-la-nhieân do ôû gaàn nuùi Tuyeát neân coù teân naøy, laø nôi maø caùc Sa-moân ngoaïi ñaïo öa thích. Vua A- kyø-ñaït laø ngöôøi cuùng döôøng löûa neân coù teân goïi naøy, vua hoûi coù Sa-moân naøo laø baäc thaày cuûa ñaïi chuùng ñöôïc moïi ngöôøi toân kính hay khoâng. Phaät
BOÄ LUAÄT 6
vì bieát ñaõ ñeán luùc thoï quaû baùo ñôøi tröôùc neân thoï vua thænh thöïc trong boán thaùng ôû nöôùc Tyø-la-nhieân. Ñoan chaùnh nghóa laø thaân, y phuïc, oai nghi vaø phaùp Phaät ñeàu trang nghieâm. Caùc caên tòch tónh laø saùu caên khoâng loaïn ñoäng, thaân Phaät coù haøo quang maøu vaøng roøng, neáu ñem vaøng coõi Dieâm phuø ñeà ñeå tröôùc maët Phaät, Phaät ñöa caùnh tay ra thì vaøng naøy seõ khoâng coøn saéc vaøng aùnh nöõa, gioáng nhö ñaát ñaù khoâng khaùc. Trôû veà nöôùc mình ra lònh lo lieäu ñaày ñuû caùc thöùc aên ngon ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng trong boán thaùng an cö: Noùi boán thaùng laø vì muøa haï coù boán thaùng vaø ôû nöôùc naøy thöôøng an cö trong boán thaùng. Vua lieàn baët tieáp ngöôøi ngoaøi ñeå töï thoï an laïc, moïi vieäc toát xaáu beân ngoaøi ñeàu khoâng ñöôïc taâu vua: Phaät thuoäc doøng toäc cao quyù laïi laø ñaáng phaùp vöông ñöôïc theá gian toân kính, xa gaàn ñeàu ngöôõng voïng, sao laïi gaëp vieäc nhö vaäy? Ñaùp: Vua Baø-la-moân naøy töø voâ thæ ñaõ bò si aùm che môø, khoâng phaân bieät toát xaáu neân môùi coù vieäc nhö vaäy; laïi do nhieàu ñôøi laøm aùc, laø giaëc thuø cuûa Phaät phaùp, tuy thænh Phaät nhöng khoâng coù taâm tín kính neân môùi khoâng nhôù ñeán; cuõng do Phaät muoán hieån baøy vieäc thoï quaû baùo ñôøi tröôùc neân khieán gaëp vieäc nhö vaäy. Laïi do vua tuy khoâng coù taâm aùc nhöng bò ngoaïi ñaïo laøm cho laàm laïc, vua naèm moäng thaáy mình teù ngaõ ñöôïc Phaät ñôõ daäy, tænh giaác vua môøi caùc töôùng sö Baø-la-moân ñeán ñoaùn moäng, caùc Baø-la-moân do taâm taät ñoá neân noùi gaït vua raèng: “Giaác moäng naøy thaät khoâng toát laønh”, vua hoûi laøm sao traùnh khoûi, lieàn ñaùp: “Vua neân baët tieáp ngöôøi ngoaøi trong boán thaùng ñeå töï thoï an laïc thì dieät ñöôïc vieäc xaáu naøy”, vua nghe lôøi nhö phaùp laøm theo neân söï vieäc môùi nhö vaäy. Ñaïo voâ thöôïng: Ñaïo coù ba baäc laø ñaïo roát raùo cuûa Thanh vaên, cuûa Phaät Bích chi vaø cuûa Phaät; caû ba ñaïo naøy ñeàu vaøo cöûa Nieát baøn nhöng chæ coù ñaïo roát raùo cuûa Phaät môùi laø ñaïo voâ thöôïng. Caïo boû raâu toùc maëc ca sa: Hoûi: Phaät coù caïo boû raâu toùc khoâng? Ñaùp: Khoâng, vì toùc cuûa Phaät luùc naøo cuõng gioáng nhö ñöôïc caïo sau baûy ngaøy. Hoûi: Phaät khi môùi thaønh ñaïo coù maëc ca sa khoâng? Ñaùp: Baïch y muoán ñöôïc thaønh Phaät phaûi coù ba möôi hai töôùng toát, xuaát gia maëc phaùp y. Oai nghi ñaày ñuû, ñoaïn döùt phieàn naõo, coù Nhaát thieát chuûng trí nôi thaân, vì phaøm phu cho ñeán Thanh vaên Duyeân giaùc ñeàu khoâng coù Nhaát thieát chuûng trí. Phaät tu khoå haïnh traûi qua ba A-taêng-kyøø kieáp, Duyeân giaùc chæ tu coù moät traêm kieáp, Thanh vaên chæ tu coù hai hay ba kieáp. Phaät cuøng ñaïi chuùng döøng laïi trong khu röøng naøy: Moät laø ñeå ca
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8 751
ngôïi boán phaùp Thaùnh chuûng laø caên baûn thieát yeáu, hai laø ñeå ñieàu phuïc taâm kieâu maïn cuûa caùc ñeä töû trong töông lai; vì neáu coù ñeä töû naøo chöùng ñaéc thieàn ñònh hoaëc hoïc thoâng ba taïng seõ cho laø choã Taêng thöôøng neân ôû laø Taêng phöôøng coù laàu gaùc trang nghieâm chöù khoâng phaûi trong röøng nuùi. Phaät laø ñaáng phaùp vöông cuûa ba coõi maø coøn ôû trong röøng nuùi huoáng chi ngöôøi khaùc. Ba laø muoán laøm khuoân pheùp cho caùc ñeä töû trong töông lai, boán laø Phaät muoán thuyeát phaùp cho trôøi roàng quyû thaàn, vì caùc loaøi naøy thích nôi thanh vaéng. Do nhöõng nguyeân nhaân treân neân Phaät döøng ôû döôùi moät goác caây trong röøng. Luùc ñoù toân giaû Xaù-lôïi-phaát moät mình leân nuùi truï trong ñaïo baát khoâng, thoï phu nhaân cuûa vua trôøi Ñeá thích laø con gaùi cuûa A-tu-la thænh thöïc trong boán thaùng an cö: Hoûi: Ngöôøi laøm sao tieâu hoùa ñöôïc thöùc aên cuûa trôøi? Ñaùp: Ngöôøi ñöôïc thieàn ñònh thì khoâng theå nghó baøn, khoâng neân khôûi nghi, nhö phaùp aên thöùc aên cuûa Trôøi thì chæ aên moät ít cuõng tieâu hoùa ñöôïc. Quaù khöù vaøo thôøi Phaät Duy veä coù phaïm chí Cao haïnh, nhaân duyeân öùng vôùi ñieàu ñaõ noùi trong giôùi naøy. Heã ngöïa aên hai ñaáu thì moät ñaáu cho ngöïa, moät ñaáu daønh cho Tyø-kheo; trong soá ñoù coù con löông maõ aên tôùi boán ñaáu thì hai ñaáu cho ngöïa, hai ñaáu daønh ñeå cuùng Phaät: Hoûi: Phaät phaùp bình ñaúng vì sao cho Phaät nhieàu, cho Tyø-kheo ít? Ñaùp: Vaät cuûa A-taêng-kyø ñuùng phaùp neân bình ñaúng, vì ñaây laø luùa maïch cuûa ñaøn vieät neân tuøy yù muoán cuûa ñaøn vieät; laïi do Phaät thaân cao lôùn coøn caùc Tyø-kheo thaân töôùng nhoû hôn neân tuøy theo löôïng aên ít hay nhieàu maø cuùng, vaãn khoâng maát nghóa bình ñaúng. A-nan ñem phaàn luùa maïch cuûa Phaät vaø cuûa mình ñi vaøo tuï laïc, ôû tröôùc moät ngöôøi nöõ ca ngôïi coâng ñöùc cuûa Phaät, ca ngôïi saéc thaân vaø phaùp thaân cuûa Phaät… Phaät caát tieáng Phaïm aâm: Khi tu haïnh Boà taùt, trong boán khaåu nghieäp phaàn nhieàu tu hai nghieäp: Moät laø khoâng noùi lôøi thoâ aùc neân ñöôïc aâm thanh Phaïm, hai laø khoâng noùi phi thôøi neân noùi ra lôøi gì, moïi ngöôøi ñeàu tin nhaän. Neáu naáu côm thì… Ñöông lai vaøo thôøi Phaät Di laëc seõ ñöôïc laøm ngoïc nöõ baùu cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông. Ngöôøi phaùt taâm naáu côm cho Phaät seõ ñöôïc phöôùc voâ löôïng, ñöông lai seõ ñöôïc quaû Voâ thöôïng Boà ñeà. Luaän veà phaùt taâm boà ñeà coù hai tröôøng hôïp: Moät laø thaáy Phaät neân phaùt taâm, hai laø nghe phaùp neân phaùt taâm. Ngöôøi nöõ naøy ñöôïc thaáy Phaät vaø cuõng ñöôïc nghe phaùp, tröôùc nghe A-nan ca ngôïi coâng ñöùc cuûa Phaät, khi ñem luùa maïch naáu thaønh côm, nhôø phöôùc naøy neân moïi si chöôùng töø voâ thæ boãng nhieân khai phaùt, töø xa thaáy ñöôïc Phaät taâm sanh hoan hæ lieàn
752 BOÄ LUAÄT 6
phaùt taâm boà ñeà. Ngoaïi ñaïo: Tröø naêm chuùng ñeä töû cuûa Phaät ra, nhöõng ngöôøi xuaát gia khaùc ñeàu goïi laø ngoaïi ñaïo. Thöùc aên: Bao goàm möôøi laêm loaïi thöùc aên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo cuøng moät luùc cho ngoaïi ñaïo möôøi laêm loaïi thöùc aên thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu cho moãi moãi loaïi thì phaïm moãi moãi Ba-daät-ñeà. Neáu ngoaïi ñaïo bònh hoaëc laø baø con hoaëc ngoaïi ñaïo xin xuaát gia cho thì khoâng phaïm. Khi ngoaïi ñaïo xin xuaát gia thì cho thöû boán thaùng, ñoái vôùi thöùc aên khuyeán hoùa neáu hoùa chuû muoán cho mình aên no thì ñöôïc no, khoâng muoán thì khoâng ñöôïc no; neáu troäm laáy vaät khuyeán hoùa thì phaïm ñoái thuù Thaâu-lan-giaù. AÊn thöùc aên khuyeán hoùa khoâng phaïm aên thöùc aên caùch ñeâm, aên thöùc aên do naêm chuùng khuyeân ñaøn vieät laøm thì khoâng phaïm. Tyø-kheo aên thöùc aên do ba chuùng ni khuyeân ñaøn vieät laøm thì phaïm Ba-daät-ñeà, aên thöùc aên do Tyø- kheo vaø Sa-di khuyeân ñaøn vieät laøm thì khoâng phaïm. Tyø-kheo neáu töï tay cho chín möôi saùu loaïi ngoaïi ñaïo thöùc aên dò kieán, duø laø taïi gia hay xuaát gia, thuoäc phaùi loûa hình hay coù y phuïc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu baûo ngöôøi khaùc cho thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu cho taát caû ngöôøi khoâng nhìn thaáy ñöôïc thì khoâng phaïm; Taêng cho ngoaïi ñaïo thöùc aên cuõng khoâng phaïm, nhöng khoâng ñöôïc töï tay cho. 45. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi laêm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø vì Phaät phaùp toân troïng, hai laø dieät phæ baùng, ba laø döùt tröø aùc phaùp vaø boán laø taêng tröôûng thieän phaùp. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo coá yù ñi xem quaân traän xuaát binh, ñöôïc thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Quaân traän coù boán binh laø töôïng binh, maõ binh, xa binh vaø boä binh; coù khi boán binh laø moät quaân traän, coù khi hai hoaëc ba binh laø moät quaân traän. Neáu coá yù ñeán xem duø laø quaân traän cuûa moät binh, töø treân cao nhìn xuoáng hay töø döôùi thaáp nhìn leân, neáu thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu khoâng coá yù ñeán xem maø do nhaân duyeân ñi ngang qua thì khoâng phaïm; neáu döøng laïi xem vì hoaïi oai nghi neân phaïm Ñoät-kieát-la, neáu quay sang traùi hay phaûi hoaëc ngoaùi laïi sau ñeå xem thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tröø nhaân duyeân laø neáu ñöôïc vua hay phu nhaân cuûa vua hay vöông töû, ñaïi thaàn… cho goïi ñeán thì khoâng phaïm; neáu goïi maø khoâng ñeán thì hoï seõ noùi raèng: “Tyø-kheo khi coù caàu vieäc gì thì khoâng keâu cuõng ñeán, khi khoâng caàu thì duø coù goïi cuõng khoâng ñeán”, vì döùt phæ baùng neân noùi laø tröø nhaân duyeân. Neáu ñeán ñeå thuyeát phaùp khieán hoï sanh hoan hæ, seõ coù
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8 753
ngöôøi ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán A-na-haøm; hoaëc thuyeát phaùp khieán hoï taêng tröôûng caên laønh, vì ñaïo ñôøi caàn nhau ñeå tröôûng döôõng Phaät phaùp neân khai cho ñeán. 46. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñeán trong quaân traän ôû laïi quaù hai ñeâm, qua ngaøy thöù ba trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ôû trong quaân traän bò ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. 47. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñeán trong quaân traân xem caùc loaïi binh khí, ñöôïc thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; töø treân cao nhìn xuoáng hay töø döôùi thaáp nhìn leân, neáu thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Boán binh cho ñeán moät quaân traän cuõng vaäy, neáu xem côø xí cuûa hai quaân daøn traän ñaùnh nhau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng coá yù ñeán xem maø do nhaân duyeân ñi ngang qua thì khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø khi Tyø-kheo ôû trong quaân traän quaù hai ñeâm, coá yù ñeán xem quaân traän, caùc loaïi binh khí vaø côø xí cuûa hai quaân daøn traän ñaùnh nhau neân phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng ôû quaù hai ñeâm, nhöng khi ôû coá yù ñeán xem cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ngoài khoâng thaáy, ñöùng daäy ñeå xem thì phaïm Ñoät-kieát-la, duø chæ nhìn thaáy côø xí thoâi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. 48. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo vì saân giaän duøng tay ñaùnh hoaëc khuyûu tay hoaëc ñaàu goái, chaân cho ñeán duøng caây, gaäy… ñaùnh Tyø-kheo khaùc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng thaân phaàn khaùc ñeå ñaùnh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vì laøm chuù nguyeän hay aên bò ngheïn neân ñaäp voã cho thoâng thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo ñaùnh ba chuùng ni thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñaùnh Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi muø, ñieác, caâm, ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na-ñoûa ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñuøa giôõn maø ñaùnh ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät- kieát-la, neáu ñaùnh saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaù giôùi, ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc sau trôû laïi laøm Tyø-kheo… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñaùnh ngöôøi coù theå phaïm hoaëc Ba-la-di
754 BOÄ LUAÄT 6
hoaëc Taêng taøn hoaëc Thaâu-lan-giaù, Ba-daät-ñeà hoaëc Ñoät-kieát-la: Neáu vôùi taâm saùt haïi maø ñaùnh cheát ngöôøi thì phaïm Ba-la-di, neáu ngöôøi khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vôùi taâm daâm maø ñaùnh Tyø-kheo-ni… cho ñeán Öu-baø-di thì phaïm Taêng taøn; neáu khoâng coù taâm saùt haïi, chæ vì saân giaän neân ñaùnh Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; ñaùnh giöõa chöøng ngöøng laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. 49. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi naøy khaùc giôùi treân ôû choã laø ñònh ñaùnh, doïa ñaùnh chöù chöa ñaùnh; caùc nghóa khaùc ñeàu ñoàng. Doïa ñaùnh nghóa laø khoâng coù yù ñaùnh, chæ laø muoán laøm cho ngöôøi kia sôï. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo duøng baøn tay, caùnh tay… cho ñeán duøng caây doïa ñaùnh Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo doïa ñaùnh ba chuùng ni thì phaïm Ñoät-kieát-la, doïa ñaùnh Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi muø, ñieác, caâm, ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na-ñoûa ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu doïa ñaùnh saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaù giôùi, ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc sau trôû laïi laøm Tyø-kheo… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu doïa ñaùnh ngöôøi coù theå phaïm hoaëc Ba-la-di hoaëc Taêng taøn hoaëc Thaâu-lan-giaù, Ba-daät-ñeà hoaëc Ñoät-kieát-la: Neáu vôùi taâm saùt haïi maø doïa ñaùnh laøm cheát ngöôøi thì phaïm Ba-la-di, neáu ngöôøi khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu khoâng coù taâm saùt haïi chæ vì saân giaän neân doïa ñaùnh Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba- daät-ñeà; neáu duøng thaân phaàn khaùc ñeå ñaùnh thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø neáu Tyø-kheo giô tay doïa ngaên thuù döõ, ngöôøi aùc… ñeå cöùu hoä khoûi naïn sôï haõi thì khoâng phaïm. 50. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi: Giôùi naøy coù moät phaàn khoâng chung vôùi Tyø-kheo-ni laø neáu ni che giaáu toäi haønh daâm cuûa tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-la-di, che giaáu baûy toäi Ba-la-di kia thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc phaân bieät coù boán: Moät laø ñem toäi Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Taêng taøn; khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc laøm Phaät bò thöông chaûy maùu vaø phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ba laø ñem toäi Taêng taøn khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät- ñeà; boán laø ñem toäi Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø Ñoät-kieát-la vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu noùi toäi thoâ cuûa tyø-kheo khaùc cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc phaân bieät coù ba: Moät laø noùi toäi Ba-la-di vaø Taêng taøn thì phaïm Ba-daät-
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8 755
ñeà, hai laø noùi toäi laøm Phaät bò thöông vaø phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm ñoái thuù Thaâu-lan-giaù, ba laø noùi toäi Ba-daät-ñeà… cuûa ba thieân sau thì phaïm Ñoät-kieát-la . Che giaáu toäi thoâ cuûa tyø-kheo khaùc phaân bieät coù ba: Moät laø che giaáu toäi Ba-la-di vaø Taêng taøn thì phaïm Ba-daät-ñeà; hai laø che giaáu toäi laøm Phaät bò thöông vaø phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm ñoái thuù Thaâu-lan- giaù; ba laø che giaáu toäi trong ba thieân giôùi sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. 51. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi moát: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo vì muoán xuùc naõo Tyø-kheo khaùc, khieán cho khoâng ñöôïc aên neân daãn ñeán nhaø thí chuû roài laïi baûo trôû veà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø- kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày haõy cuøng toâi ñi ñeán nhaø cuûa thí chuû ”, neáu chöa vaøo cöûa thaønh maø baûo trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát- la; ñaõ vaøo cöûa thaønh maø baûo trôû veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; tôùi cöûa coång nhaø thí chuû maø baûo trôû veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; tôùi cöûa trong cuûa nhaø thí chuû, ôû choã thí chuû khoâng nghe ñöôïc maø baûo trôû veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thí chuû nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû ñi ra thaáy Tyø-kheo kia trôû veà lieàn keâu trôû laïi, Tyø-kheo kia nghe maø khoâng trôû laïi thì Tyø-kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo kia khoâng nghe thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 52. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo khoâng bònh, khoâng coù nhaân duyeân khaùc maø ñoát löûa ôû choã ñaát troáng neân phaïm. Bònh bao goàm bònh laïnh, bònh noùng, bònh gioù tuøy bònh gì caàn löûa môùi bôùt thì ñöôïc ñoát löûa. Vaät ñoát coù naêm laø coû, caây goã, phaân boø, voû caây vaø raùc (phaán taûo), neáu Tyø-kheo duøng naêm loaïi vaät ñoát naøy töï ñoát hay baûo ngöôøi ñoát ôû choã ñaát troáng ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; ñoát cuøng moät luùc caû naêm loaïi vaät ñoát treân thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu ñoát moãi moãi loaïi thì phaïm moãi moãi Ba-daät-ñeà. Neáu coù Tyø-kheo khaùc ñaõ ñoát tröôùc, Tyø-kheo naøy tuøy duøng loaïi vaät ñoát naøo ñeå vaøo trong löûa ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà; neáu cuøng ngöôøi khaùc ñoát löûa ñeå söôûi aám thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bònh hoaëc naáu côm canh, thöùc aên, naáu nöôùc nhuoäm, xoâng baùt… ñoát löûa thì khoâng phaïm; ñi giöõa ñöôøng gaëp trôøi quaù laïnh ñoát löûa söôûi aám thì khoâng phaïm. 53. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi ba: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm.
756 BOÄ LUAÄT 6
Yeát ma cho Baït-nan-ñaø laø yeát ma Khu xuaát hoaëc yeát ma Y chæ, yeát ma Baát kieán taãn. Trôï giuùp Luïc quaàn Tyø-kheo laø noùi moät ngöôøi trong nhoùm luïc quaàn, hoaëc laø moân ñoà cuûa nhoùm luïc quaàn, hoaëc laø moät ngöôøi trong caùc moân ñoà cuûa hoï. Taêng söï: Bao goàm caùc vieäc nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo nhö phaùp Taêng söï gôûi duïc xong, sau ñoù hoái noùi raèng: “Toâi khoâng neân gôûi duïc” thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy hoái noùi nhö theá bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Heã Taêng xöû ñoaùn vieäc gì, ñaõ hoøa hôïp laøm xong sau ñoù laïi hoái vaø traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng ñaõ nhö phaùp taùc phaùp yeát ma xong, sau ñoù hoái noùi laø khoâng neân thì phaõm Ba-daät-ñeà; neáu Taêng taùc phaùp yeát ma khoâng nhö phaùp, neáu luùc ñoù chæ coù moät mình, söùc khoâng thay ñoåi gì ñöôïc neân im laëng khoâng quôû traùch, sau ñoù môùi traùch laø khoâng neân thì khoâng phaïm. Duø vieäc khoâng phaûi do Taêng yeát ma nhöng neáu Taêng ñaõ hoøa hôïp cuøng quyeát ñoaùn vaø vieäc naøy thuaän vôùi phaùp vôùi Tyø-ni maø Tyø-kheo sau ñoù hoái traùch thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu vieäc naøy khoâng thuaän vôùi phaùp vôùi Tyø-ni, sau ñoù Tyø-kheo quôû traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la. 54. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi boán: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Phoøng beân laø phoøng ngoaøi cuøng cuûa caùc phoøng, hoaëc laø phoøng nhoû heïp coù ít ngoïa cuï vaø caùc vaät duïng, thuoäc loaïi phoøng baäc haï neân goïi laø phoøng beân. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø vì Phaät phaùp toân troïng, hai laø ñeå döùt phæ baùng. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo nguû chung phoøng vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc quaù hai ñeâm. Sôû dó cho cuøng nguû chung phoøng hai ñeâm, moät laø vì neáu khoâng cho nguû chung phoøng thì seõ coù nhaân duyeân maát maïng; hai laø neáu cho nguû chung phoøng quaù hai ñeâm thì seõ coù nhaân duyeân xuùc naõo; ba laø vì thöông xoùt neân khai cho nguû chung phoøng hai ñeâm; boán laø vì hoä trì Phaät phaùp neân khoâng cho nguû chung phoøng quaù hai ñeâm. Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc laø chæ taát caû moïi ngöôøi tröø Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni. Nhaø phaân bieät coù boán loaïi: Moät laø taát caû ñeàu ngaên, taát caû ñeàu lôïp; hai laø taát caû ñeàu ngaên nhöng khoâng lôïp taát caû; ba laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên phaân nöõa; boán laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên moät ít. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo nguû chung vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc trong boán loaïi nhaø treân quaù hai ñeâm thì phaïm Ba- daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm thì khoâng phaïm. Neáu nguû chung quaù hai ñeâm vôùi Tyø-kheo trong phoøng naøy, qua ñeâm thöù ba sang phoøng khaùc nguû,
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8 757
ñeâm khaùc trôû laïi nguû chung thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc naøy nguû chung phoøng hai ñeâm, qua ñeâm thöù ba laïi cuøng nguû chung phoøng vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà vì lieân tuïc. Neáu nguû chung trong phoøng coù lôïp maø khoâng coù ngaên che thì phaïm Ñoät-kieát-la, phoøng coù ngaên che nhöng khoâng coù lôïp cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo nguû chung phoøng moät ñeâm vôùi huyønh moân hay ngöôøi coù hai caên thì phaïm Ñoät-kieát-la, quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 55. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi laêm: Tyø-kheo A-lôïi-tra tröôùc kia laø ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo taø sö, ñöôïc sai vaøo trong Phaät phaùp tu ñeå laøm ñaûo loän Phaät phaùp. Vò naøy thoâng minh lôïi caên neân khoâng bao laâu sau thoâng ñaït ba taïng, lieàn noùi lôøi ñaûo ngöôïc raèng: “Haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo”. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tröôùc neân duøng lôøi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû thì taêng môùi taùc phaùp baïch töù yeát ma ñeå can ngaên, neáu laø yeát ma nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ba laàn can ngaên maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà; ba chuùng döôùi neáu aùc taø khoâng tröø cuõng neân ba laàn can ngaên, khoâng chòu boû thì neân dieät taãn. 56. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi saùu: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå dieät tröø aùc phaùp, hai laø ñeå thanh tònh Phaät phaùp. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo bieát Tyø-kheo kia bò yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn maø cuøng ôû chung, cuøng coïng söï thì phaïm. Coïng söï coù hai vieäc laø phaùp vaø taøi vaät; coïng truï laø cuøng ôû chung cuøng taùc phaùp yeát ma nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo cuøng laøm phaùp söï vôùi ngöôøi bò taãn, hoaëc daïy kinh; neáu noùi moãi moãi vieäc thì moãi moãi phaïm Ba- daät-ñeà, neáu noùi bieät cuù thì moãi moãi caâu phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo theo ngöôøi bò taãn hoûi nghóa kinh cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo cho ngöôøi bò taãn y baùt… cho ñeán thuoác uoáng troïn ñôøi hoaëc thoï y baùt… cho ñeán thuoác troïn ñôøi töø ngöôøi bò taãn ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi bò taãn nguû chung trong boán loaïi nhaø keå treân thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la. 57. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi baûy: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo bieát Sa-di ñaõ bò dieät taãn maø chöùa nuoâi cuøng
758 BOÄ LUAÄT 6
coïng söï, cuøng ôû chung thì phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø- kheo daïy kinh phaùp hay noùi keä cho Sa-di bò taãn, noùi moãi moãi keä thì moãi moãi phaïm Ba-daät-ñeà, neáu noùi bieät cuù thì moãi moãi caâu phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo theo ngöôøi bò taãn hoûi nghóa kinh cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo cho ngöôøi bò taãn y baùt… cho ñeán thuoác uoáng troïn ñôøi hoaëc thoï y baùt… cho ñeán thuoác troïn ñôøi töø ngöôøi bò taãn ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu cuøng nguû chung vôùi Sa-di bò taãn trong boán loaïi nhaø keå treân thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Sa-di aùc taø kieán sau khi ñöôïc can ngaên ba laàn maø khoâng chòu boû thì Taêng neân dieät taãn, neáu hoaøn tuïc laøm cö só sau ñoù laøm Sa-di trôû laïi thì vaãn nhö yeát ma tröôùc; neáu thoï giôùi cuï tuùc thì vaãn nhö yeát ma tröôùc; neáu chuyeån caên thaønh Sa-di-ni thì vaãn nhö yeát ma tröôùc. 58. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi taùm: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Vaät baùu laø vaøng baïc, xa cöø, maõ naõo, löu ly, traân chaâu… hoaëc ñoà trang söùc baèng vaøng, hoaëc töôïng vaøng… taát caû caùc loaïi vaät baùu neáu Tyø-kheo caàm ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu töï caàm töôïng baèng vaøng leân thì phaïm Ba- daät-ñeà, cuøng tònh nhaân caàm leân thì khoâng phaïm; caàm vaät tôï baùu cuõng khoâng phaïm. Neáu vaät tôï baùu laøm thaønh ñoà trang söùc cuûa ngöôøi nöõ, Tyø- kheo caàm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laøm thaønh ñoà trang söùc cuûa ngöôøi nam, Tyø-kheo caàm khoâng phaïm, tröø caàm caùc loaïi binh khí nhö giaùo maùc cung teân…; neáu caàm nhaïc cuï thì phaïm Ñoät-kieát-la, caàm tieàn cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo caàm vaät baùu quyù troïng thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu sai baûo ba chuùng döôùi hay cö só caàm thì khoâng phaïm, tröø ôû trong Taêng phöôøng vaø ôû truù xöù neáu coù ngöôøi ñeå queân vaät baùu, Tyø-kheo laáy caát neân khôûi taâm ñôïi chuû ñeán hoûi thì seõ ñöa laïi. Trong Taêng phöôøng laø trong phaïm vi töôøng chuøa hay haøng raøo; trong truù xöù laø trong nhaø cö só hay truù xöù maø Tyø-kheo ñang ôû. Trong hai choã naøy neáu coù ngöôøi ñeå queân vaät baùu, neáu coù tònh nhaân thì neân baûo hoï laáy caát, neáu khoâng coù tònh nhaân thì töï laáy caát ñôïi chuû cuûa vaät baùu ñeán tìm, neáu noùi ñuùng hình daïng cuûa vaät thì neân ñöa laïi cho chuû, neáu noùi khoâng ñuùng hình daïng cuûa vaät thì khoâng neân ñöa laïi. Neáu vaät baùu rôi rôùt beân ngoaøi töôøng chuøa hay khoâng phaûi trong nhaø cö só, truù xöù maø mình ñang ôû thì khoâng neân laáy caát. 59. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Y môùi laø y maø mình môùi coù ñöôïc, baát luaän môùi hay cuõ ñeàu goïi laø y môùi; saéc coù naêm maøu chính laø
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8 759
vaøng ñoû xanh ñen vaø traéng. Neáu töï nhuoäm thaønh naêm maøu saéc chính naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la; may y thì khoâng thaønh thoï trì, duø y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu khoâng ñöôïc maëc. Neáu vaûi tröôùc ñaõ coù naêm maøu saéc chính, sau ñoù ñem nhuoäm thaønh maøu saéc nhö phaùp ñeå may y thì thaønh thoï trì; neáu vaûi tröôùc ñaõ coù maøu saéc nhö phaùp, sau ñoù ñem nhuoäm thaønh naêm maøu saéc chính ñeå may y thì khoâng thaønh thoï trì; tröø ba phaùp y khoâng thaønh thoï trì, caùc loaïi y khaùc neáu laøm ba ñieåm tònh thì ñöôïc maëc. Neáu vaûi coù maøu xanh bieác thì khoâng ñöôïc thoï trì, tröø ba phaùp y, taát caû caùc loaïi y khaùc neáu laøm ba ñieåm tònh thì ñöôïc maëc. Neáu vaûi coù maøu xanh, ñen, moäc lan hoaïi saéc may caùc loaïi y ñeàu thaønh thoï trì; neáu vaûi khoâng coù maøu thuaàn xanh, maø laø xanh nhaït, xanh bieác… laøm ba ñieåm tònh roài coù theå may noäi y, neáu khoâng aûnh hieän maøu xanh ra ngoaøi thì ñöôïc maëc; vaûi khoâng coù maøu thuaàn ñoû, vaøng, ñen cuûa naêm maøu saéc chính cuõng gioáng nhö vaäy. Tröø giaøy phuù la vaø giaøy da, taát caû ngoïa cuï cho ñeán daây löng… ñeàu phaûi laøm ba ñieåm tònh roài môùi maëc, neáu khoâng ñieåm tònh maø maëc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba phaùp y neáu maøu saéc khoâng nhö phaùp thì khoâng thaønh thoï trì, caùc loaïi y khaùc coù maøu saéc nhö phaùp hay khoâng nhö phaùp neáu khoâng ñieåm tònh maø maëc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; duø ñieåm tònh cuõ bò maát, vaãn laø y thanh tònh khoâng caàn ñieåm tònh laïi. Neáu y ñaõ ñieåm tònh roài, sau ñoù duøng vaûi môùi vaù hoaëc naêm hay möôøi choã thì chæ caàn ñieåm tònh moät choã. Luaän veà phaùp taùc tònh phaân bieät coù ba: Moät laø y nhö phaùp neân laøm ba ñieåm tònh vaø taát caû loaïi nöôùc uoáng phi thôøi caàn taùc tònh thì Tyø-kheo ñöôïc töï laøm. hai laø rau quaû thuoäc trong naêm loaïi gioáng (chuûng töû) thì neân ôû beân Sa-di hay cö só taùc tònh. Ba laø loaïi giaøy da hai lôùp trôû leân hay giaøy phuù la môùi neân baûo cö só mang ñi naêm hoaëc saùu, baûy böôùc töùc laø taùc tònh. Neáu laø vaät baùu… phaûi taùc tònh töø beân cö só. Coù hai loaïi taùc tònh: Moät laø coá yù taùc tònh nhö rau quaû thuoäc trong naêm loaïi gioáng hoaëc nöôùc uoáng phi thôøi thì phaûi duøng hoûa tònh hoaëc ñao tònh, traûo tònh, hoaëc duøng nöôùc ñeå taùc tònh. hai laø khoâng coá yù taùc tònh nhö traùi caây töï ruïng hoaëc bò chim moå laøm ruïng, hoaëc bò möa gioù laøm ruïng thì goïi laø taùc tònh. Taát caû y hoaïi saéc laøm ñieåm tònh phaân bieät coù ba maøu laø xanh, ñen vaø moäc lan; neáu y coù maøu saéc nhö phaùp maø laáy naêm maøu saéc chính laøm ñieåm tònh ñeå maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu y coù naêm maøu thuaàn saéc thì khoâng thaønh thoï trì, neáu laøm ñieåm tònh ñeå maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu y coù maøu thuaàn saéc, sau ñoù nhuoäm thaønh maøu nhö phaùp thì thaønh thoï trì; neáu y coù maøu saéc nhö phaùp, sau ñoù nhuoäm thaønh maøu khoâng nhö phaùp, laøm ñieåm tònh ñeå maëc thì khoâng thaønh thoï trì.
760 BOÄ LUAÄT 6
60. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo chöa tôùi nöõa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu ñuû nöõa thaùng hoaëc hôn thì taém khoâng phaïm. Tröø trôøi noùng laø moät thaùng röôõi cuoái muøa xuaân vaø moät thaùng ñaàu muøa haï, hai thaùng röôõi naøy goïi laø muøa noùng. Luaät sö noùi ôû Thieân truùc trôøi noùng sôùm, tuøy moãi nôi coù noùng sôùm hay muoän maø tính laáy hai thaùng röôõi, taém thì khoâng phaïm. Tröø khi bònh bao goàm bònh noùng, laïnh caàn phaûi taém thì khoâng phaïm; tröø khi gioù laø bò gioù thoåi buïi baùm vaøo ngöôøi, taém thì khoâng phaïm; tröø khi möa laø bò möa laøm öôùt, taém thì khoâng phaïm; tröø khi laøm vieäc laø cho ñeán queùt doïn trong Taêng phöôøng; tröø khi ñi ñöôøng laø ñi hoaëc ñeán trong khoaûng nöõa do tuaàn. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñeán hoâm qua, hoâm nay môùi taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; hoaëc ngaøy mai ñi maø hoâm nay taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngay ngaøy naøo ñi hoaëc ñeán thì ngay ngaøy ñoù taém khoâng phaïm. Neáu khoâng coù caùc nhaân duyeân keå treân, chöa tôùi nöõa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu coù nhaân duyeân maø khoâng noùi cho Tyø- kheo khaùc bieát, taém thì phaïm Ñoät-kieát-la. 61. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi moát: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø vì taâm thöông xoùt, hai laø ñeå döùt aùc phaùp, ba laø ñeå taêng tröôûng loøng tín kính. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo gieát suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà; töï gieát hoaëc baûo ngöôøi gieát hay sai khieán gieát ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; ñuû ba vieäc: Moät laø töôûng suùc sanh, hai laø coù taâm gieát, ba laø bò gieát cheát thì thaønh toäi Ba-daät-ñeà. Töï gieát laø muoán cho suùc sanh cheát neân duøng tay chaân hoaëc duøng caây gaäy, ngoùi ñaù, dao, cung teân… ñaùnh, neùm hoaëc ñaâm gieát; neáu suùc sanh cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, tuy khoâng cheát lieàn luùc ñoù nhöng sau vì duyeân do naøy maø cheát thì Tyø-kheo cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu sau ñoù cheát vì nguyeân do khaùc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu boû thuoác ñoäc vaøo maét hay treân thaân phaàn, hoaëc vaøo trong thöùc aên…; suùc sanh cheát hay khoâng cheát ñeàu gioáng nhö treân. Neáu laøm baåy raäp hoaëc ñeø buïng laøm cho suùc sanh hö thai, cho ñeán thai trong buïng suùc sanh ñaõ ñöôïc hai caên maø laøm cho noù cheát hay khoâng cheát ñeàu gioáng nhö treân. Neáu baûo ngöôøi khaùc gieát hay sai khieán gieát suùc sanh naøy maø laïi gieát suùc sanh khaùc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoaëc baûo ngöôøi khaùc raèng khi naøo noù ñeán thì gieát maø ngöôøi ñoù laïi gieát luùc noù ñang ñi thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Ngoaøi ra ñeàu
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8 761
gioáng nhö trong giôùi saùt cuûa thieân Ba-la-di ñaõ noùi, chæ khaùc laø giôùi naøy gieát suùc sanh. 62. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù saùu vieäc: Moät laø sanh, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc sanh ra vaøo thôøi naøo, hoaëc hoûi raâu moïc vaøo luùc naøo…; Hai laø thoï giôùi cuï tuùc, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc thoï giôùi cuï tuùc vaøo luùc naøo, hoaëc hoûi Hoøa thöôïng A-xaø-leâ laø ai, hoaëc hoûi giaùo thoï sö laø ai, hoaëc hoûi thoï giôùi cuï tuùc trong chuùng naêm ngöôøi hay chuùng möôøi ngöôøi…; Ba laø phaïm bao goàm toäi trong boán thieân giôùi sau. Boán laø hoûi, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày ñi ñöôøng ñeán tuï laïc ngoài trong nhaø , noùi chuyeän vôùi ngöôøi nöõ phaûi khoâng?”, hoaëc hoûi: “Thaày ñeán chuøa Ni noùi chuyeän vôùi Ni teân phaûi khoâng?”. Naêm laø vaät duïng, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày taùc phaùp thoï baùt cho ñeán thuoác troïn ñôøi vôùi ai ñoàng taâm?”. Saùu laø phaùp, nhö Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc chôù caát chöùa nhieàu y, chôù aên nhieàu laàn, chôù aên bieät chuùng… Trong saùu vieäc treân thì hoûi veà sanh coù theå phaïm Ba-daät-ñeà hoaëc Ñoät-kieát-la hoaëc khoâng phaïm neáu laø xeùt hoûi veà naêm sanh. Veà thoï giôùi cuï tuùc, neáu chöa ñuû tuoåi maø thoï thì ngöôøi ñoù thaät khoâng ñaéc giôùi, neáu noùi vôùi taâm thöông xoùt thì khoâng phaïm, neáu noùi coá yù laøm cho ngöôøi ñoù nghi hoái thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ngöôøi ñoù thaät ñaõ ñaéc giôùi, Tyø-kheo hoûi vôùi muïc ñích xuùc naõo laøm cho ngöôøi ñoù nghi hoái thì phaïm Ba-daät-ñeà. Naêm vieäc coøn laïi tuøy ngöôøi kia nghe roài coù nghi hoái hay khoâng, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; ngoaøi saùu vieäc treân, neáu duøng vieäc khaùc ñeå xuùc naõo laøm cho ngöôøi sanh nghi hoái thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la, nhö noùi thaày aên nhieàu, nguû nhieàu… Neáu ñem saùu vieäc treân hoûi ñeå xuùc naõo ba chuùng ni khieán sanh nghi hoái thì Tyø-kheo phaïm Ñoät- kieát-la; xuùc naõo Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi muø, ñieác, caâm, ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na-ñoûa… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… khieán sanh nghi hoái thì Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu xuùc naõo ngöôøi khaùc nhö saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaù giôùi, ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc sau trôû laïi laøm Tyø-kheo… khieán sanh nghi hoái thì Tyø-kheo ñeàu
762 BOÄ LUAÄT 6
phaïm Ñoät-kieát-la. 63. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi ba: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo duøng moät ngoùn tay choïc leùt ngöôøi khaùc thì phaïm moät Ba-daät-ñeà, tuøy duøng maáy ngoùn tay thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Neáu choïc leùt ba chuùng ni , saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp… thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; choïc leùt Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi ñieác…, ngöôøi haønh Bieät truù… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu duøng caây choïc leùt thì phaïm Ñoät- kieát-la, baûo ngöôøi khaùc choïc leùt cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Thaäp thaát quaàn Tyø-kheo choïc leùt laøm cho moät ngöôøi cheát ñeàu laø Tyø-kheo nhoû tuoåi. 64. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi boán: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø vì Phaät phaùp toân troïng ñeå taêng tröôûng loøng tín kính, hai laø khoâng boû chaùnh nghieäp ñeå tu chaùnh nieäm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù taùm tröôøng hôïp: Moät laø laøm troø vui, hai laø laøm troø öa thích, ba laø laøm troø cöôøi, boán laø ñuøa giôõn, naêm laø nghòch nöôùc, saùu laø laøm cho ngöôøi khaùc vui, baûy laø laøm cho ngöôøi khaùc thích, taùm laø laøm cho ngöôøi khaùc cöôøi. Neáu Tyø-kheo laøm moät trong taùm tröôøng hôïp treân nhö ñaäp voã nöôùc hoaëc laën huïp, hoaëc bôi nhö caù bôi, hoaëc bôi saûy, bôi eách, bôi ngöõa… ñeàu khoâng phaûi oai nghi neân phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu veõ nöôùc ñoïng treân baøn cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, neáu hoïc bôi hoaëc loäi thaúng qua thì khoâng phaïm. 65. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi laêm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Nhaø phaân bieät coù boán loaïi: Moät laø taát caû ñeàu ngaên, taát caû ñeàu lôïp; hai laø taát caû ñeàu ngaên nhöng khoâng lôïp taát caû; ba laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên phaân nöõa; boán laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên moät ít. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo nguû chung moät nhaø vôùi ngöôøi nöõ cho ñeán suùc sanh caùi thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm thì khoâng phaïm. Neáu nhaø keá beân coù ngöôøi nöõ nguû, Tyø-kheo nguû trong nhaø naøy coù loã thoâng vôùi nhaø keá beân maø con meøo chui qua loït thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giôùi naøy töø thaân giôùi keát toäi neân Tyø-kheo nguû chung moät nhaø vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; laïi töø treân soá
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8 763
ngöôøi maø keát toäi neân trong nhaø coù moät ngöôøi nöõ thì phaïm moät Ba-daät- ñeà, coù möôøi ngöôøi nöõ thì phaïm möôøi Ba-daät-ñeà. Neáu nhaø lôïp taát caû maø khoâng ngaên, hoaëc chæ ngaên ba phía cho ñeán chæ ngaên moät phía thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nguû chung vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø taát caû ñeàu coù che lôïp, duø lôùn hay nhoû ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu laø nhaø chieâu ñeà, trong nhaø coù nhieàu phoøng, tuy moãi phoøng ñeàu coù vaùch ngaên, Tyø-kheo ôû trong phoøng naøy, ngöôøi nöõ ôû trong phoøng kia, vì laø cuøng moät nhaø neân duø ñoùng cöûa cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu choã ra vaøo khaùc nhau, Tyø-kheo ñoùng cöûa thì khoâng phaïm. Neáu ôû nhaø cö só coù nhieàu phoøng, Tyø-kheo ôû phoøng naøy, ngöôøi nöõ ôû phoøng kia, neáu Tyø-kheo khoâng ñoùng cöûa phoøng thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñoùng cöûa phoøng thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo nguû chung vôùi ngöôøi nöõ döôùi goác caây thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi nöõ hay suùc sanh caùi trong giôùi naøy chæ cho loaøi coù theå haønh daâm ñöôïc, neáu laø thaïch nöõ hay ngöôøi nöõ coù caên hö hoaïi hay quyû thaàn nöõ vaø suùc sanh khoâng theå cuøng haønh daâm ñöôïc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. 66. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù saùu tröôøng hôïp: Moät laø duøng saéc nhö Tyø-kheo giaû ma laøm caùc hình saéc ñaùng sôï hoaëc hình saéc voi, ngöïa, traâu… khieán cho ngöôøi khaùc sôï thì phaïm Ba- daät-ñeà. Hoûi: Laøm nhöõng hình saéc thöôøng thaáy thì coù gì ñaùng sôï? Ñaùp: Vì phi thôøi huø doïa neân khieán ngöôøi khaùc sôï, thanh vaø höông cuõng gioáng nhö vaäy. Boán laø duøng vò nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc hoâm nay aên moùn gì, ñaùp laø aên moùn caù naáu vôùi laïc, lieàn noùi raèng: “Ngöôøi naøo aên moùn caù naáu vôùi laïc seõ bò bònh huûi hay gheû lôû”, duø ngöôøi nghe sôï hay khoâng sôï, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà . Naêm laø duøng xuùc nhö thaáy ngöôøi khaùc traûi vaät cöùng loùt ngoài, Tyø- kheo boû vaät cöùng thay baèng vaät meàm khieán ngöôøi kia khi xuùc chaïm thaáy khaùc seõ sanh sôï, duø ngöôøi ñoù coù sôï hay khoâng, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Saùu laø duøng phaùp nhö Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày ñaïi tieåu tieän treân rau coû töôi seõ bò ñoïa trong ba ñöôøng aùc”, duø ngöôøi nghe coù sôï hay khoâng, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Tröø duøng naêm vieäc treân, neáu duøng vieäc khaùc huø doïa laøm cho ngöôøi khaùc sôï thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la, nhö noùi thaày aên nhieàu nguû nhieàu
SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8
seõ ñoïa trong ba ñöôøng aùc. Neáu huø doïa ba chuùng Ni cho ñeán saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp… thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; neáu huø doïa Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi ñieác…, ngöôøi haønh Bieät truù… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät- ñeà. 67. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo giaáu y baùt, khoùa cöûa, giaøy deùp… cuûa tyø-kheo khaùc khieán tìm khoâng ñöôïc thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà; neáu tìm ra ñöôïc thì Tyø- kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu giaáu caùc loaïi baát baùu nhö baùt baèng vaøng, baïc… duø tìm ñöôïc hay khoâng ñöôïc, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu giaáu y coù naêm maøu saéc chính hoaëc y deät baèng loâng laïc ñaø, loâng taïp… thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo giaáu y baùt cuûa Sa-di ñaéc giôùi, ngöôøi ñieác…, ngöôøi haønh Bieät truù… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo giaáu y baùt cuûa saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp… cho ñeán giaáu y baùt cuûa ba chuùng ni, ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu giaáu caùc vaät duïng thuoäc trong moät traêm leû moät vaät thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà; giaáu khoùa cöûa, kieàn tö cho ñeán y baùt dö ñaõ taùc tònh, oáng kim… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giaáu oáng kim khoâng coù kim thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. 68. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø ban ñaàu ñem y cho ngöôøi khaùc vôùi taâm doái gaït ñeå sai baûo laøm vieäc gì ñoù, ñôïi sau khi laøm xong vieäc lieàn ñoaït y laïi thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, sôû dó khoâng phaïm troïng vì ñaây khoâng phaûi laø caên baûn cho. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi; sau ñoù ñoøi maø hoï khoâng traû laïi lieàn ñoaït laáy thì phaïm Ba-daät-ñeà.