📜 Giảng Sư
Kho kinh › Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca — Truyện Thơ (Tâm Minh Ngô Tằng Giao)

Thi Tài Cầu Hôn

Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca — Truyện Thơ (Tâm Minh Ngô Tằng Giao) · 10,828 ký tự · ~10 phút đọc
🏠 📜

Nhà Vua Tịnh Phạn nghĩ suy

Lo cho thái tử khó bề thành công

Tự tin thái tử trình ông

Xin đừng hao tổn mình rồng lo âu.

Thời gian thấm thoắt trôi mau

Đến ngày quy định cùng nhau thi tài

Nàng công chúa trên khán đài

Là phần thưởng quý cho người tài ba.

Thoạt tiên thi bắn tầm xa

Cung tên biểu diễn bắn ra băng đồng

Nhiều người đạt được thành công

Nhắm bia trúng đích giữa vòng hồng tâm,

Riêng một người giỏi vô ngần

Mũi tên xuyên thủng qua phần sau bia

Xuyên thêm ba lớp trống kia

Thật là độc đáo! Rất chi lạ kỳ!

Đến phiên thái tử dự thi

Vững tin tài nghệ nên chi mỉm cười,

Kéo cung, cung gãy làm đôi

Phải thay cung quý từ thời cổ xưa

_____________________________________________________

Để trong biệt điện nhà vua

Nặng nề, khó kéo nên chưa ai dùng,

Vẻ ung dung, dáng hào hùng

Tự tin, thái tử nhận cung trước thềm

Kéo giây cung, phóng mũi tên

Tên bay xé gió trúng liền hồng tâm

Xuyên qua bia phóng đi luôn

Xuyên thêm bẩy lớp trống đồng như chơi

Thật là tài nghệ tuyệt vời

Tỏ lòng khâm phục mọi người hò reo.

Cuộc thi múa kiếm tiếp theo

Đường gươm điêu luyện vèo vèo phóng đi

Chém thân cây mé rừng kia

Thân cây càng lớn, người thi càng tài,

Đến phiên, thái tử khoan thai

Chọn cây lớn nhất khuất ngoài phía sau

Hai thân to dính sát nhau

Chẳng ai dám chọn. Nào đâu có ngờ

Nhanh như chớp, đẹp như mơ

Lưỡi gươm thần tốc chàng đưa qua rồi

Thân cây vẫn vững giữa trời

Tưởng như ngạo nghễ trêu người hùng anh,

_____________________________________________________

(Thái tử thi múa kiếm trong cuộc tranh tài cầu hôn công chúa Da Du Đà La) _____________________________________________________

Nào ngờ khi gió thoảng nhanh

Cây to đổ xuống cỏ xanh ven rừng,

Đám đông sửng sốt vô cùng

Bật lên thành tiếng reo mừng hò la.

Tranh tài sang đợt thứ ba

Cuộc thi cưỡi ngựa diễn ra cuối cùng

Ngựa đen, to lớn, trong cung

Từ lâu nổi tiếng dữ hung nhất vùng,

Vài người leo nổi lên lưng

Ngựa kia lồng lộn hất tung xuống liền

Vó câu đá hậu cuồng điên

Cổ vươn, bờm dựng, hí lên hãi hùng,

Đến phiên, thái tử ung dung

Nghĩ thầm: "Nhu vẫn thắng cương lẽ thường

Lấy lời hiền, lấy tình thương

Để mà chinh phục tánh hung muôn loài!"

Kề gần ngựa lúc thi tài

Đôi lời chàng rót vào tai dịu dàng

Tay xoa đầu ngựa nhẹ nhàng

Vuốt ve bờm ngựa vô vàn yêu thương

Ngựa bèn trở lại bình thường

Hiền lành chợt lộ, hung hăng chẳng còn

_____________________________________________________

Chàng trèo lưng ngựa cưỡi vòng

Phi nhanh biểu diễn giữa muôn tiếng hò

Mừng người chế ngự ngựa ô

Mừng người chiến thắng tài phô tuyệt vời,

Cạnh bên công chúa mỉm cười

Liếc nhìn thái tử thay lời yêu đương.

Thời gian sau ở hoàng cung

Vua quan tổ chức tưng bừng vui tươi

Lễ thành hôn giữa hai người

Trai tài gái sắc xứng đôi vợ chồng

Tuổi mười sáu, đẹp tơ hồng

Sợi dây luyến ái đôi lòng quyện chung,

Vua luôn suy nghĩ mung lung

Giữ chân thái tử mãi trong lồng vàng

Vua bèn ra lệnh các quan

Xây ba cung điện huy hoàng một nơi

Hoa viên cây cỏ tốt tươi

Sen phô sắc dưới nắng trời nhẹ lay

_____________________________________________________

(Thái tử đắm say hưởng lạc trong cung vàng điện ngọc) _____________________________________________________

Hồ xanh in bóng mây bay

Vợ chồng quấn quít, tháng ngày say mê,

Một cung điện cho mùa hè

Hây hây gió mát bốn bề suối trong,

Một cung điện cho mùa đông

Bập bùng lửa ấm tình nồng hương đưa,

Một cung điện cho mùa mưa

Nhạc mưa thánh thót sớm trưa gợi tình,

Nẻo hoa viên, lối cung đình

Tường cao vây phủ bao quanh phía ngoài

Ngăn che phiền não trần ai

Khỏi vương hạnh phúc của hai tâm hồn.

Trong cung tuyển các nhạc công

Đàn ca réo rắt, tơ đồng lả lơi

Thêm đoàn ca múa xinh tươi

Thân vờn dáng liễu, giọng khơi mạch tình

Cao lương, mỹ vị linh đình

Khiến cho thái tử đắm mình mê say

Trải qua bao tháng cùng ngày

Sống trong cảnh giới hưởng đầy thú vui

Không hề hay biết trên đời

Nhiều nơi bất hạnh, lắm người lầm than.

_____________________________________________________ 30

Bao mùa sen nở lại tàn

Một ngày dự tiệc nghe đàn du dương

Đêm về thái tử vấn vương

Rối bời tâm sự, ngổn ngang cõi lòng

Muốn ru vào giấc ngủ nồng

Lệnh truyền trổi tiếng tơ đồng giữa đêm:

"Này danh ca hãy hát lên

Một bài mới lạ êm đềm khác xưa!"

Danh ca trút nỗi tâm tư

Kẻ đàn, người hát như ru hồn người

Cất lời ca tụng đất trời

Với bao cảnh đẹp khắp nơi xa vời

Rừng sâu, lũng thấp, biển khơi

Phố phường hoa lệ, núi đồi nên thơ,

Lâng lâng thái tử như mơ

Bao miền đất hứa đón chờ thênh thang

Ngoài điện ngọc, ngoài cung vàng

Còn bao cảnh lạ khiến chàng ước mong

_____________________________________________________

(Một bài ca hay và mới lạ) _____________________________________________________

Hôm sau xin phép rời cung

Để đi du ngoạn khắp vùng xa xôi

Vua thầm nghĩ: "Đến lúc rồi

Con ta yên ấm sống nơi cung đình

Nay cần ra khỏi hoàng thành

Biết thêm đất nước, dân tình nơi nơi

Tương lai con sẽ lên ngôi

Trị vì vương quốc, sống đời gấm hoa!"

Lệnh vua vội vã ban ra:

"Hãy đưa thái tử chúng ta du hành!"

Muốn cho mọi chuyện tốt lành

Trong khi thái tử vào thành nay mai

Tránh không gặp cảnh bi ai

Gây ra ấn tượng u hoài trong tâm

Nhà vua ra lệnh quần thần

Tiếp tay cùng với nhân dân nước nhà

Trang hoàng khắp nẻo gần xa

Giăng đèn đường phố, kết hoa cửa nhà

Dẹp đi những cảnh xấu xa

Kẻ nghèo đói khổ, người già ốm đau,

_____________________________________________________

Thế rồi buổi sáng hôm sau

Lệnh truyền Xa Nặc quân hầu đánh xe

Ngựa tên Kiền Trắc kéo đi

Bao nhiêu cảnh lạ ngoài kia đón chờ.

Kể từ hồi trẻ ấu thơ

Lần đầu thái tử rời xa cung đình

Ca Tỳ La Vệ đẹp xinh

Phô muôn cảnh sắc hữu tình nên thơ,

Bên đường dân chúng ngóng chờ

Được nhìn thái tử, giấc mơ lâu đời

Trầm trồ ca tụng hết lời

Quốc vương trẻ tuổi của thời mai sau,

Lòng chàng sung sướng biết bao

Cảnh đời thực tế khác nào bài ca

Kinh thành rực rỡ xa hoa

Thật là tráng lệ, thật là phồn vinh.

Chợt đâu thoáng hiện bóng hình

Một người già lão cúi mình lom khom

Mặt buồn thảm, vẻ héo hon

Thân gầy, tóc bạc, lưng còng, da nhăn

Bước đi chống gậy khó khăn

Nhìn ông, thái tử băn khoăn ngỡ ngàng

_____________________________________________________

(Thái tử du ngoạn gặp người già) _____________________________________________________

Hỏi thăm, Xa Nặc tâu rằng:

"Xưa kia ông ấy là chàng thanh niên

Nhưng rồi tuổi trẻ không bền

Sức tàn lực kiệt trở nên yếu già

Cảnh này ai cũng trải qua

Cái già xâm chiếm chúng ta hàng ngày

Dần dần từng phút từng giây

Biến ta thành lão ông đây khác gì!"

Lần đầu thấy chuyện lạ kỳ

Ngạc nhiên thái tử nghĩ suy lặng thầm

Trong lòng sửng sốt vô ngần

Sinh ra khủng hoảng tinh thần. Hết vui!

Lệnh cho Xa Nặc trở lui

Về cung lặng lẽ vào nơi thư phòng

Suy tư đè nặng cõi lòng:

"Tuổi già sẽ đến ai hòng thoát qua!"

Cận thần báo cáo vua cha:

"Suốt ngày thái tử tỏ ra muộn phiền!"

Vua nghe nói rất ngạc nhiên

Nghĩ nên tổ chức thăm miền xa xôi,

_____________________________________________________

Ca Tỳ La Vệ xem rồi

Kỳ này du ngoạn rong chơi ngoại thành

Sông hồ, đồi núi, thác ghềnh

Phô hình quyến rũ, gợi tình mê say,

Và riêng thái tử lần này

Đã cùng Xa Nặc thấy ngay một người

Chỉ rên la, chẳng nói cười

Trong khi quần chúng vui tươi đón mừng.

"Người kia sao mắt trợn trừng

Miệng ho rũ rượi, thân rung liên hồi

Mặt mày tái mét khác người?"

Ngạc nhiên thái tử thốt lời hỏi thăm

Quỳ bên Xa Nặc thưa rằng:

"Đó là cơn bệnh nó đang hành người

Hôm nay mạnh khoẻ tươi cười

Ngày mai bệnh hoạn ta thời đớn đau

Xác thân ai thoát được đâu

Có ngày rã rượi, thảm sầu, xanh xao!"

Nghe xong sửng sốt biết bao

Trong lòng thái tử dạt dào sầu bi

Nào ham du ngoạn thêm chi

Lệnh cho Xa Nặc quay xe trở về

_____________________________________________________

(Thái tử du ngoạn gặp người bệnh) _____________________________________________________

Lòng buồn sau chuyến vừa đi

Thú vui vương giả thiết gì nữa đây.

Thấy con phiền muộn hao gầy

Nhà vua vội triệu tập ngay quần thần

Cùng nhau hội ý luận bàn

Mong tìm phương cách làm chàng thêm vui.

Theo đề nghị của mọi người

Đừng cho thái tử đi chơi một mình

Lần sau du ngoạn ngoại thành

Đoàn ca vũ nhạc cung đình cùng theo

Với vài quan ở trong triều

Thăm hoa viên nọ sẵn nhiều trò chơi

Thật quyến rũ, rất tuyệt vời

Hoa vườn thắm nở, chim trời hoan ca.

Cuộc du ngoạn lần thứ ba

Như là đám rước hoàng gia tưng bừng

Xảy thêm cảnh tượng lạ lùng

Chỉ riêng thái tử được trông cảnh này:

"Một đoàn người buồn thảm thay

Đi men lối nhỏ ở ngay ruộng ngoài

_____________________________________________________

Cùng khiêng một chiếc quan tài

Bên trong có kẻ nằm dài lặng yên."

Chỉ cho Xa Nặc thấy liền

Chàng lên tiếng hỏi, ngạc nhiên lạ thường:

"Mọi người than khóc thảm thương

Khiêng ai bất động? Tìm đường đi đâu?"

Trang nghiêm Xa Nặc quỳ tâu:

"Đó là thân thuộc u sầu tiễn chân

Một người từ giã cõi trần

Bạn bè thương xót, thân nhân ngậm ngùi!"

Và rồi Xa Nặc mạnh lời

Kể ra sự thật giấu nơi cung đình:

"Người kia chết chẳng khác mình

Từ hồi măng sữa mới sinh ra đời

Rồi thành trẻ nhỏ đùa chơi

Đến khi khôn lớn sang thời thanh niên

Hưởng nhiều lạc thú thần tiên

Hoặc vương đau khổ triền miên trong đời

Lao vào cuộc sống nổi trôi

Nhục vinh góp mặt, buồn vui dự phần

Cái già xâm chiếm dần dần

Tinh thần suy thoái, xác thân rã rời

_____________________________________________________

(Thái tử du ngoạn gặp người chết) _____________________________________________________

Đến khi bệnh hoạn tơi bời

Giường kia nằm liệt một nơi chờ ngày

Im hơi, nhắm mắt, xuôi tay

Mọi người ai thoát cảnh này được đâu!"

Được nghe, được thấy lần đầu

"Sinh, lão, bệnh, tử" tiếp nhau xoay vần

Khiến cho thái tử tần ngần

Trong lòng tự nghĩ: "Ngày gần đây thôi

Con đẹp đẽ, vợ xinh tươi

Bạn bè danh vọng, vua tôi chức quyền

Cả thân mình nữa chẳng bền

Đâu tồn tại mãi ở trên cõi đời

Mê mờ quyến rũ con người

Đắm say dục lạc khắp nơi dương trần

Quên đi cái chết đến gần

Quên đi kiếp sống muôn phần mong manh!"

Hoa viên phong cảnh hữu tình

Suối nguồn róc rách, cây cành lả lơi

Đón xe thái tử tới nơi

Đàn ca trổi nhịp, đất trời giăng hoa

_____________________________________________________

Và rồi yến tiệc bày ra

Du dương điệu múa, thướt tha thân người

Tiếc rằng chẳng tạo nụ cười

Tâm hồn thái tử rối bời nghĩ suy,

Nghĩ về cảnh tượng sầu bi

Đám tang người chết vừa đi bên đường

Cuộc đời ngắn ngủi vô thường

Thú vui tạm bợ vấn vương làm gì,

Quần thần xúm lại rủ rê

Mong chàng vui thú thoả thuê chốn này

Nghiêm trang thái tử nói ngay:

"Cảnh đây đẹp đẽ đắm say lòng người

Tưng bừng lễ hội tuyệt vời

Riêng ta cũng muốn vui chơi hòa đồng

Nhưng mà ngẫm nghĩ cho cùng

Đẹp kia nào thoát khỏi vòng tàn phai

Vui kia nào có kéo dài

Vô thường vạn vật muôn loài trước sau

Con đường giải thoát khổ đau

Nếu chưa tìm được ta đâu vui gì

Dòng sông dục lạc tràn trề

Khó mà quyến rũ ta về bến mê!"

_____________________________________________________

(Thái tử suy tư về hình ảnh: sinh, lão, bệnh, tử) _____________________________________________________

Thấy lòng thái tử tái tê

Mọi người chuẩn bị trở về hoàng cung

Vua nghe buồn bã vô cùng

Canh khuya trằn trọc nặng lòng suy tư.

← Văn bản trướcViếng ThămVăn bản tiếp →Thoát Trần
☰ Mục lục Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca — Truyện Thơ (Tâm Minh Ngô Tằng Giao)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF