📜 Giảng Sư
Kho kinh › Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca — Truyện Thơ (Tâm Minh Ngô Tằng Giao)

Trở Về Quê Hương

Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca — Truyện Thơ (Tâm Minh Ngô Tằng Giao) · 13,527 ký tự · ~12 phút đọc
🏠 📜

Một ngày Đức Phật lên đường

Về thăm lại chốn quê hương của mình

`Ca Tỳ La Vệ đẹp xinh

Nghe tin chuẩn bị linh đình vui tươi

Đón chân Đức Phật tới nơi

Cùng đoàn đệ tử đông người đi theo

Mọi người sung sướng hò reo:

"Bây giờ thái tử kính yêu là Thầy

Vị Thầy cao quý về đây

Kinh thành rộng mở vòng tay đón chào!"

Vua cha Tịnh Phạn tự hào:

"Thật là vinh dự lớn lao vô cùng!"

Vua cha nôn nóng trong lòng

Nhiều năm xa cách luôn mong con về

Nên sai người phóng ngựa đi

Dò la xem thử có gì lạ không,

Cận thần phóng ngựa đi xong

Hôm sau trở lại hoàng cung tâu bày:

"Phật và đệ tử tại đây

Sáng ôm bình bát hàng ngày xin ăn!"

_____________________________________________________

Vua nghe tức giận vô vàn:

"Con nhà vương giả thành chàng ăn xin

Thật là nhục nhã vô biên

Phải mau ngăn chặn kẻo thêm muộn sầu!"

Vua theo hầu cận dẫn đầu

Nhắm nơi con ở phóng mau đi liền,

Tới nơi thấy dáng con hiền

Giờ đây thái tử trở nên Phật rồi

Hào quang rạng rỡ sáng ngời

Nghiêm trang đệ tử cùng ngồi vây quanh

Vua tuy cảm động, hỏi nhanh:

"Con nghèo đến phải hạ mình xin ăn?"

Phật thưa: "Chẳng phải khó khăn

Đó là tục lệ con cần phải theo!"

Vua nghe nổi giận thêm nhiều

Quát lên: "Con chớ nói điều quàng xiên

Ta dòng vua chúa há quên

Mâm vàng, chén bạc sao nên nỗi này?

Ăn xin tục lệ lạ thay?"

Phật nghe lễ phép tỏ bày cùng vua:

"Kính thưa cha, kể từ xưa

Cha dòng vua chúa đúng như vậy rồi!

_____________________________________________________

Riêng con tu để giúp đời

Nay theo dòng dõi Phật thời trước đây

Hạ mình khất thực hàng ngày

Đây là tục lệ bậc Thầy đặt ra!"

Thưa xong Phật nắm tay cha

Vừa đi vừa nói ôn hòa, thâm sâu

Giảng vua nghe đạo nhiệm mầu

Con đường chấm dứt khổ đau ở đời.

Sau khi nghe Pháp tuyệt vời

Muôn hàng châu ngọc, muôn lời gấm hoa

Niềm vui về với vua cha

Vua khen: "Con quả tiến xa lạ lùng!

Xứng danh giáo chủ vô cùng

Bậc Thầy cao quý, đẹp lòng hoàng gia.

Cha đảnh lễ. Hãy nhận cha

Vào làm đệ tử. Thật là mừng thay!"

Thời gian Phật ngụ tại đây

Vợ, con Đức Phật lòng đầy thiết tha

Vợ là Da Du Đà La

Cùng con trai La Hầu La thỉnh cầu

Xin quy y, học đạo mầu

Xin làm đệ tử. Phật thâu nhận liền.

_____________________________________________________

(Đức Phật Thích Ca trở về quê hương) _____________________________________________________

Phật lần lượt thâu nhận thêm

Bà dì kế mẫu lành hiền thuở xưa

Và nhiều người họ Thích Ca

Cùng làm đệ tử thật là đông vui.

Chỉ thăm quê ít ngày thôi

Tiếp đường truyền đạo Phật rồi lại đi

Đến thành Xá Vệ nước kia

Có ông trưởng giả từ bi chân tình

Cấp Cô Độc rất tâm thành

Từ lâu ngưỡng mộ oai danh Phật Đà

Của riêng vàng bạc xuất ra

Mua vườn, xây cất tòa nhà thênh thang

Dùng làm tịnh xá khang trang

Rước ngài thuyết pháp giúp hàng chúng sinh.

Nơi đây Phật giảng nhiều kinh

Giảng về "bố thí" Phật minh định rằng:

"- Cúng dường Phật với chư Tăng

Tuy công đức lớn, không bằng quy y.

_____________________________________________________

- Quy y Phật, Pháp, Tăng kia

Tuy công đức lớn, khó bì bản thân

Giữ gìn năm giới chuyên cần.

- Nhưng hay hơn nữa là tâm của mình

Lòng từ quán tưởng nhiệt tình.

- Tuy nhiên công đức chúng sinh hàng đầu

Là lo phát triển thật sâu

Tầm nhìn trí tuệ để mau biết rằng

Nào đâu sự vật thường hằng

Nay còn, mai mất, vô thường biết bao!"

Sau khi thuyết pháp ít lâu

Tin vua đau nặng chợt đâu báo về

Vội vàng Phật trở lại quê

Thăm vua lần cuối trọn bề cha con

Thấy cha buồn bã, héo hon

Phật bèn thuyết pháp ôn tồn kề bên

Vua nghe trút hết não phiền

Vui tươi niệm Phật, nhẹ êm qua đời.

_____________________________________________________ 98

Khi vua Tịnh Phạn mất rồi

Nhiều người phái nữ cũng đòi xuất gia

Thoạt tiên Da Du Đà La

Rồi bà kế mẫu Phật Đà trước kia

Thỉnh cầu làm Tỳ Kheo Ni,

Phật đòi phái nữ thực thi tám điều

"Tám điều giới luật" phải theo

Giữa nam và nữ Tỳ Kheo hai đoàn.

Thời gian sau Phật lên đường

Ngài đi thuyết pháp bốn phương giúp đời.

Kể từ khi thành đạo rồi

Ba mươi lăm tuổi khắp nơi du hành

Phật đi giáo hóa chúng sinh

Làng quê in gót, thị thành đặt chân

Nêu gương bằng chính bản thân

Rạng ngời Trí Tuệ, sáng ngần Từ Bi

_____________________________________________________

Khi thì đơn độc sớm khuya,

Khi cùng đệ tử cận kề một bên

Quanh năm, suốt tháng triền miên

Đạo vàng gieo rắc khắp miền xa xôi.

Riêng mùa mưa, ba tháng trời

Phật cùng đệ tử nghỉ ngơi trong chùa

Ngài vào kiết hạ an cư

Ở yên giảng đạo suốt mùa mưa thôi,

Bà con Phật tử khắp nơi

Kéo về nghe Pháp đông vui đạo tràng

Cúng dường Phật, cúng dường Tăng

Đua nhau tắm gội ánh vàng kính yêu,

Giọng ngài oai lực sớm chiều

Như sư tử rống, hải triều âm vang.

CUỐI CÙNG

Một ngày Phật dạy A Nan:

"Ta nay tuổi đã vào hàng tám mươi

Ta làm xong mọi việc rồi

Giúp người trí tuệ, giúp đời từ bi

_____________________________________________________

Lúc này ta sẵn sàng đi

Chờ giờ viên tịch, tiếc chi thân tàn!

Hãy nghe kỹ! Này A Nan!

Đạo ta viên mãn vô vàn tốt tươi

Đúng như lời ước nguyện thôi

Bốn hàng đệ tử đủ rồi còn chi

Tỳ Kheo với Tỳ Kheo Ni

Ưu bà tắc, ưu bà di thuận thành

Thay ta truyền bá đạo lành

‘Bánh Xe Pháp’ chuyển cho nhanh giúp đời.

Thân ta giờ yếu già rồi

Ta từng mượn nó trong thời gian qua

Làm xe chở Pháp đi xa

Nay xe mòn rã, chẳng qua vô thường!

Giờ ta muốn trở về thăm

Ca Tỳ La Vệ một lần cuối đây

Rồi ta viên tịch chốn này

Kinh thành nơi sống những ngày xa xưa!"

Nghe lời Phật nói bất ngờ

A Nan ngấn lệ khẽ thưa giọng buồn:

"Con xin kính bạch Thế Tôn

Xin ngài đừng bỏ chúng con giữa đường

_____________________________________________________

Ngài đi đệ tử xót thương

Vắng ngài đệ tử biết phương nào về?"

Phật an ủi: "Khóc làm chi!

Chết là tất yếu, có gì lạ đâu

Ở đời sống chết liền nhau

Vô thường sự vật, chớ mau quên lời!

Khi ta từ giã cõi đời

Khắc ghi giáo pháp ở nơi tâm mình

Y lời ta dạy thực hành

Thay ta lời đó trở thành đạo sư

Đưa đường chỉ lối qua bờ

Ngát hương giác ngộ đợi chờ bấy lâu

Còn gì cần đến ta đâu

Thôi mau chuẩn bị cùng nhau lên đường!"

Phật cùng đệ tử thân thương

Đi về hướng Bắc, dặm trường bao la

Dừng chân ở Câu Thi Na

Một làng nhỏ bé không xa kinh thành.

Phật ngồi, đệ tử vây quanh

Cùng nhau nghỉ dưới cây xanh vườn làng

Phật quay qua nói A Nan:

"Đây nơi nhập diệt ta đang đợi chờ!"

_____________________________________________________ 102

CUỐI CÙNG

Chợt đâu có một ông già

Tên là Tu Bạt Đà La trong làng

Đến xin gặp Phật hỏi han

Phật đồng ý tiếp dù đang mệt người.

Ông già thắc mắc thốt lời

Ưu tư xuất phát từ nơi tu hành

Phật bèn giảng dạy chân tình

Nghe xong ông lão thấy mình an vui

Dù là ngày cuối cuộc đời

Phật luôn cứu độ cho người trầm luân

Ông già sung sướng vô ngần

Xin quy y Phật ân cần thiết tha

Đồng thời xin được xuất gia,

Phật bèn đặc cách nhận là vị Tăng

Đất trời rực rỡ ánh vàng

Mừng người đệ tử vẻ vang cuối cùng.

_____________________________________________________ 103

CUỐI CÙNG

Phật sau đó tiến ung dung

Vào vườn nằm võng dưới từng lá hoa

Giữa hai thân cây Sa La

Muôn hoa trắng xóa nở ra đón ngài,

Vây quanh đệ tử trong ngoài

Sụt sùi khóc lóc có vài người thôi

Còn thì tất cả im hơi

Giữ tâm thanh tịnh nhìn ngài lặng yên.

Phật bèn nói giọng êm đềm

Những lời dạy cuối cất lên nồng nàn:

"Các con hãy nhớ kỹ càng

Những lời ta dạy đã hằng bao năm

Chính dục vọng, chính lòng tham

Nguyên nhân mang lại vô vàn đau thương

Cuộc đời biến đổi vô thường

Chớ nên tham đắm vấn vương vật gì!

_____________________________________________________

Tu hành nỗ lực mau đi

Thân tâm thanh lọc sớm khuya nhiệt tình

Để mau giải thoát đời mình

Đạt chân hạnh phúc quang vinh trường tồn!"

Phật ngừng, rồi lại dạy luôn:

"Tự mình thắp đuốc tìm đường mà đi

Pháp ta truyền dạy xưa kia

Hãy dùng làm đuốc xa lìa bến mê

Bến bờ giác ngộ tìm về

Tự mình giải thoát! Chớ hề cậy trông!

Các con đừng có chờ mong

Đừng chờ giải thoát từ trong tay người!"

Dặn dò xong Phật khoan thai

Nghiêng về bên phải thân ngài nhẹ xoay

Đầu ngài đặt sát lên ngay

Trên bàn tay phải. Mắt đầy từ bi

Êm đềm khép lại đôi mi

_____________________________________________________

An nhiên viên tịch, xa lìa trần gian.

Phật vừa nhập cõi Niết Bàn

Hoa Sa La rụng, muôn vàn cánh bay

Phủ lên thơm ngát vườn này

Tháng Tư âm lịch, hôm nay ngày Rằm

Trời cao vằng vặc bóng Hằng

Đêm nay soi tỏ ánh vàng gần xa.

Kim thân Đức Phật Thích Ca

Mọi người tẩm liệm thật là tôn nghiêm

Bẩy ngày sau được chuyển lên

Một ngôi chùa lớn để đem "trà tỳ"

Lễ hỏa thiêu Đấng Từ Bi

Theo như phong tục xưa kia xứ này.

Lửa châm nhưng chẳng cháy ngay

Chờ đệ tử lớn về đây lễ ngài,

Lễ vừa xong trước quan tài

Lửa kia bừng cháy tỏa dài linh thiêng

Một thời gian lửa lắng chìm

Sau khi đốt cháy hết kim thân ngài

Xương tro sót lại nơi này

Những viên xá lợi phơi bày quý thay!

_____________________________________________________

(Đức Phật Thích Ca nhập Niết Bàn) _____________________________________________________ 107

Quốc vương tám nước quanh đây

Nơi miền bắc Ấn của ngày xa xưa

Muốn mang xá lợi về thờ

Sẵn sàng gây chiến, ganh đua giành phần.

Cuối cùng có một hiền nhân

Thốt lời khuyên giải xử phân hợp tình:

"Hầu như suốt cả đời mình

Phật luôn dạy dỗ chúng sinh một điều

Chớ thù hận! Hãy thương yêu!

Nay ta gây hấn chẳng theo lời vàng

Phật vừa mới nhập Niết Bàn

Thế là phản bội phũ phàng lắm thay!

Hãy ngừng tranh chấp lại ngay

Hãy phân chia xá lợi này đều nhau

Thỉnh về xây tháp dài lâu

Tôn thờ xá lợi trước sau một lòng

Ghi ơn Phật đẹp vô cùng

Vị Thầy trí tuệ, tình thương dạt dào!"

Lời khuyên hợp lý biết bao

Quốc vương tám nước cùng nhau thuận lời.

_____________________________________________________

108

Phật Thích Ca đã qua đời

Ở bên Ấn Độ từ thời xa xăm

Hơn hai ngàn sáu trăm năm

Nhưng lời Phật dạy vẫn nằm tim ta

Những lời giáo pháp gấm hoa

Dạt dào trí tuệ, chan hòa tình thương

Vượt thời gian, vượt biên cương

Ngàn đời tiếp nối, bốn phương lưu truyền.

Ai mà giữ vững lòng tin

Muốn theo ánh đạo, muốn tìm nguồn vui

Muốn trừ nỗi "Khổ" ở đời

Hãy mau thực hiện những lời Phật ban.

Hận thù, ích kỷ, tham lam

Chúng sinh tận diệt dễ dàng quản chi.

Nương theo giáo lý từ bi

Tới bờ giải thoát còn gì lo âu,

Sáng soi trí tuệ nhiệm mầu

Thân tâm an lạc khác đâu Phật Đà,

_____________________________________________________

Theo đường Phật chỉ dạy ta

Chúng sinh thành Phật, thăng hoa kiếp người,

Nhập hàng Giác Ngộ tuyệt vời

Cũng mang an lạc cho đời quang vinh!

Cầu mong tất cả chúng sinh

Luôn luôn hạnh phúc, an bình gần xa!

*

Toàn lời đức Phật Thích Ca

Tóm trong bài kệ thật là đơn sơ:

"Chớ làm điều ác bao giờ

Làm điều lành tốt người chờ, người mong

Giữ tâm, giữ ý sạch trong

Là lời Phật dạy ghi lòng chớ quên!"

_____________________________________________________ 110

1) Đại Hội Phật Giáo Thế Giới họp tại Tokyo (Nhật Bản) năm 1952 đã thống nhất: - Đức Phật Thích Ca đản sinh năm 624 trước TL, nhập niết bàn năm 544 trước CN. - Phật lịch được tính từ năm Đức Phật nhập niết bàn: 544 trước CN. Đến năm 1960 Đại Hội Phật Giáo thế giới họp tại Phnom Penh (Kampuchia) thống nhất ngày đản sinh của Đức Phật là ngày trăng tròn, tháng Vesak là ngày Rằm tháng Tư âm lịch. 2) Theo Phật Giáo Bắc Tông: Thái tử Tất Đạt Đa đản sinh ngày mồng 8-4, xuất gia đêm mồng 8-2, thành đạo ngày 8-12, nhập niết bàn ngày 15-2 âm lịch. Thái tử xuất gia năm 19 tuổi, 5 năm tìm thầy học đạo, 6 năm khổ hạnh trong rừng già, 49 ngày tự tu thiền định, thành đạo năm 30 tuổi. Thuyết pháp độ đời trong 49 năm. 80 tuổi nhập niết bàn. 3) Theo Phật Giáo Nam Tông: lấy ngày Rằm tháng Tư để kỷ niệm ba đại lễ: Đản Sinh, Thành Đạo và Nhập Niết Bàn. Thái tử xuất gia năm 29 tuổi, thành đạo năm 35 tuổi. Thuyết pháp độ đời trong 45 năm.

_____________________________________________________ 111

1) The Story Of Buddha

Jonathan Landaw

2) Lược Truyện Đức Phật Thích Ca

Jonathan Landaw (dịch giả Thích Chân Tính)

3) Cuộc Đời Đức Phật

Jonathan Landaw (dịch giả Thích Trí Chơn)

4) Lịch Sử Đức Phật Thích Ca

Thích Minh Châu

5) Đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Thích Thiện Hoa (Trích Phật Học Phổ Thông)

6) Lịch Sử Đức Phật Thích-Ca-Mâu-Ni

Gia Tuệ

7) Đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Thích Đức Nhuận

8) Lược Sử Đức Phật

Thích Chơn Thiện (Trích Phật Học Khái Luận)

9) Thích Ca Mâu Ni Phật

Tinh Vân Đại Sư (dịch giả Dương Thu Ái)

10) The Life Of The Buddha

Narada Maha Thera

11) Cuộc Đời Đức Phật

A. Ferdinand Herold (dịch giả Tịnh Minh)

12) Lich Sử Đức Phật Tổ Cồ Đàm

Maha Thongkham Medhivongs

13) The Buddhist Catechism

Henry S. Olcott (dịch giả Thích Trí Chơn)

14) The Wisdom Of the Buddha

Jean Boisselier (dịch giả Carey Lovelace)

15) Ánh Đạo Vàng

Võ Đình Cường

_____________________________________________________ 112

Tâm Minh Ngô Tằng Giao

(Tâp thơ chuyển ngữ Anh-Việt) (2001)(2015)

(Tuyển tập hoài niệm về Đà Lạt) (2010)(2016)

(Truyện thơ, tập 1) (2001)(2002)

(Truyện thơ, tập 2) (2002)

(Truyện thơ) (2002)(Australia 2005)(2013)(2016)

(Chuyển dịch thơ) (2003)(2012)(2014)

(Truyện thơ, tập 3) (2004)

(Chuyển ngữ “101 Zen Stories by Kakuan”)(2004)

(Tập truyện Thiền, chuyển thơ) (2004)

(Tập 1: Quỷ Trong Sa Mạc) (2004)

(Tập 2: Kế Hoạch Hoàng Tử) (2005)

(Dhammapada) (2006)(VN 2006)

(Tập 3: Khỉ Và Cá Sấu) (2006)

(Tập 4: Ẩn Sĩ Khổ Hạnh) (2007) _____________________________________________________ 113

(Chuyển thơ) (2007)(2014)

(Truyện thơ) (2008)(VN 2008)(2014)

(Tập thơ chuyển ngữ Anh-Việt) (2008)(2014)

(Truyện thơ) (2009)(2015)

(Biên soạn và chuyển ngữ) (2010)(VN 2010) 18) PHẬT PHÁP CHO TRẺ EM (Dharma for Children) (Biên soạn và chuyển ngữ Anh-Việt)

(Chuyển ngữ “Zen Fables For Today” của Richard McLean) (2011)(2013)

(Chuyển ngữ “Nirvana In A Nutshell” của Scott Shaw)

(Truyện thơ) (2012)

(Tạp ghi) (2014)(VN 2016)

Soạn giả không giữ bản quyền.

Hoan nghênh tái bản hoặc phổ biến dưới bất kỳ hình thức nào khác.

Liên lạc soạn giả:

giaongo@msn.com

_____________________________________________________

← Văn bản trướcDạy Đạo
☰ Mục lục Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca — Truyện Thơ (Tâm Minh Ngô Tằng Giao)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF