TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT
VESAK 2550
Buddhist Cultral Center
125, Anderson Road,
Nedimala, Dehivala,
Sri Lanka
Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti. Sự bố thí Pháp vượt trên tất cả các sự bố thí.
Thí Chủ: _______________________________
______________________________________
______________________________________
Dâng đến: ______________________________
______________________________________
______________________________________
Ước Nguyện: ____________________________
______________________________________
Hồi hướng đến: ___________________________
______________________________________
TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT - TẬP 28
SUTTANTAPITAKE KHUDDAKANIKĀYE
KHUDDAKAPĀTHAPĀLI
DHAMMAPADAPĀLI
UDĀNAPĀLI
ITIVUTTAKAPĀLI
&
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TIỂU TỤNG
PHÁP CÚ
PHẬT TỰ THUYẾT
PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY
PHẬT LỊCH 2557 DƯƠNG LỊCH 2013
In lần thứ nhất: PL 2557 - DL 2013 Số Lượng 600 cuốn
ISBN: 978-955-1604-82-0
@Buddhist Cultural Centre 125 Anderson Road Nedimala, Dehiwala - Sri Lanka
Tel: 94-11-2734256, 2728468 Fax: 94-11-2736737 Email: bcc@sri.lanka.net
Printed by: Ajith Printers (Pvt) Ltd.
342 Old Kesbewa Road
Ratanapitiya, Borelesgamuwa,
Sri Lanka.
Tel: 94-11-251 7269
ii
MỤC LỤC TỔNG QUÁT
Mục Lục Tổng Quát iii
Lời Tựa - Sinhala và Việt ngữ v - xiv
Văn Bản của Bộ Tôn Giáo - Anh và Việt ngữ xv - xvi
Thành Phần Nhân Sự xvii
Lược Đồ Tam Tạng xviii - xix
Lời Giới Thiệu xxiii - xxvii
Các Chữ Viết Tắt xxix
Mẫu Tự Pāḷi - Sinhala xxx - xxxi
Mục Lục Chi Tiết Bốn Tập Kinh xxxiii - xl
Văn Bản Pāḷi và Văn Bản Tiếng Việt Bốn Tập Kinh 002 - 489
- Khuddakapāṭhapāḷi - Tiểu Tụng 002 - 023
- Dhammapadapāḷi - Pháp Cú 026 - 129
- Udānapāḷi - Phật Tự Thuyết 132 - 319
- Itivuttakapāḷi - Phật Thuyết Như Vậy. 322 - 489
Thư Mục Câu Kệ Pāḷi 491 - 502
Thư Mục Danh Từ Riêng 503 - 505
Thư Mục Từ Đặc Biệt 507 - 559
Phương Danh Thí Chủ 561 - 570
--ooOoo--
iii
“Tathāgatappavedito dhammavinayo, bhikkhave, vivaṭo virocati, no paṭicchanno.”
“Này các tỳ khưu, Pháp và Luật đã được công bố bởi đức Như Lai là bộc lộ, chói sáng, không che giấu.”
***
(Aṅguttaranikāya Tikanipātapāḷi Kusinaravagga Paṭichannasutta, Parivārapāḷi Ekuttarikanaya Tikavāra - Bộ Tăng Chi, Chương Ba Pháp, Phẩm Kusinārā, Kinh Được Che Giấu; Luật Tập Yếu, Chương Tăng Theo Từng Bậc, Nhóm Ba).
iv
m%ia;djkd i;d ixLHd l,am ,CIhla ufkda mqKsOdk mqrd" kjdixLHD l,am ,CIhla jdla m%KsOdk mqrd" idrdixLH l,am ,CIhla ldh jdla m%KSOdk mqrd" iïud iïnqÿjreka úis y;r kulf.ka ksh; újrK ,nd ls%'mQ' 623 § muK nqoaO;ajhg m;aj" nrKei ñ.odfha § O¾u pl%h meje;a jQ ;eka mgka mkaid,sia jila ;=< foaYkd lrk ,o O¾uh ;:d.; O¾uh kï fjhs' ta ;:d.; O¾uh Ouu- OuuXll- ioOuu Ouuúkh" n%yaupßh' idk- mdjpk - wd§ kduhkf.ka y÷kajd § we;' fuu ioaO¾uhu wdkkaoh udf.a wejEfuka f;dmf.a Ydia;D jkafka hhs ;:d.;hka jykafia úiskau mßks¾jdKfha § jodrd we;' thska fmfkkafka nqÿka jod< O¾uhu NsCIQka f.a u¾f.damfoaYlhd jQ j.hs' tfia ;sìh§;a nqoaO mßks¾jdKfhka miqj iqNø kï NsCIqjf.a u;h jQfha ;:d.;hka jykafia ke;s ksid ;u ;ukag jqjukd mßÈ NsCIQkag Ôj;aùug mq¿jka njhs' iqNø NsCIqj ;:d.; mßks¾jdKh .ek is;d we;af;a lrorhlska ñÿKq wjia:djla f,ihs' iuyr úg fjk;a u; m%lg kqjQjo ;j;a NsCIQka w;r fujeks úkdYldÍ u;s u;dka;r mj;skakg we;' i¾j{hka jykafia đj;a j isáh§u foajo;a; iqklaL;a;" wßgG" id;s" wd§ NSCIqyq fujeks u; Wmojk ,oy'
O¾uh iïnkaOj .eg¨jla u;=jQfha l,;=rlska jQjo" nqoaO O¾ufha msßisÿ nj ta whqßkau /l .ekSfï wjYH;djh" nqoaO mßks¾jdKfhka miqj Ydik NdrOdÍ jQ uyd ldYHm" Wmd,s wd§ uyry;ka jykafia,dg meyeÈ,s úh' Wkajykafia,d nqoaO mßks¾jdKfhak isjqjk ui fojkod rc.ykqjr fjydr m¾j; m%dka;fha ima; m¾KS .=ydoajdrfhys' wcdi;a rcq úiska ;rjk ,o uKavmhg /ia jQ mkaishhla uy ry;ka jykafia,df.a iyNd.s;ajfhka m<uqjk O¾u ix.S;sh meje;ajqy'
O¾u úkhOr wkqnoaO uydldYHm" O¾u NdKavd.dßl wdkkao" w.% úkhOr Wmd,s wd§ isõms<sisôhd m;a uyry;ka jykafia,d úiska mj;ajk ,o fuu ix.dhkdj fiiq ish¨ ix.dhkdjkag mdol jQ nj;' iuia; fn!oaO NsCIq ix>hd úiskau ms<s.kakd ,o nj;a wÜGl:djkays i|yka fjhs' fuu m%:u ix.dhkdj lmamshd lmamsh isCLdmo mekùu;a Lqoodkq Lqool YsCIdmo úksYaph;a ksodkfldg mj;ajk ,o neúka m[pi;sl úkh ix.S;s hk kñka th y÷kajhs' nqoaO jpkh ke;skï YS% ioaO¾uh msgl jifhka' fnÿfõ; ta ta msgl tla tla iX> mrïmrdj,g ÿkafka;a fuu ix.dhkdfõ §h'
m%:u O¾u ix.dhkdfjka jir ishhla blau .sh miq l,dfYdl rcq oji úYd, uykqjr jeis jÊđ NsCIqka úiska úkh úfrdaë jia;= oyhla úkhdkql+, lsÍug W;aidyhla .;ay' fuu oi jia;= ms<sfj; kS;shg mgyeks fukau iodpdrd;aul fkdjk njo
v
m%ldYs;hy' jÊđ NsCIqkaf.a fuu úkh úfrdaë W;aidyfhka nqoaO O¾uh /l .ekSu i|yd fojeks ix.dhkdj meje;aùñ'
ldlKav m%;; hi kï uyry;ka jykafia" iínldó" f¾j;" id<ay" LqÊc fidaNs; jdiN.dó" iquk" idKjdiS iïN+; hk ry;ka jykafia,d idlþdlr fuu ix.dhkdj mj;ajk ,È' i;a ishhla ry;ka jykafia,d úiska fuu ix.dhkdj mj;ajk ,oy' i;; i;; úkh ix.S;s kñka hk kñka y÷kajk fuu ix.dhkdfõ§ pq,a,j.a.fha ix.S;s LJO fol" uqKvrdc iQ;%h" fißiail úudk l:d W;a;rjdo" fma;jF:q wdÈh msl md,shg l;= l<y'
úúO ksldhka yg .ekSu;a ta ta ksldhhkaj, whs;sjdislï" b.ekaùï" yd j;a ms<sfj;a u.ska nqÿ oyu ls,sáùu;a' ÿYaYS,hka jeä ùu;a" ta ksidu is,aj;=ka úkh l¾u isÿ fkdlr isàu;a' úkhOr nyqY%e; iqfmaY, ysCIdldó ry;ka jykafia,d .ï okõ w;yer jkjdiS ùu;a hk wjia:d nqÿka msßksù foishmka;sia jir jk úg olakg ,enqks' fuu ;;ajfhka iïnqoaO O¾uh wdrCIdlr .ekSu i|yd nqoaO j¾I foish mka;sia jekafka § wfYdal wêrdchdf.a odhl;ajfhka me<¨ma kqjr § ;=kajk ix.dhkdj meje;aùh' fuu ix.dhkdj mj;ajk ,oafoa fud.a.,s mq;; ;siai uy ry;ka jykafiaf.a m%Odk;ajfhka ry;=ka jykafia,d odyla iïnkao fjñka" wfYdalrdu fha§h' l:d jF:qmmlrKH fuys§ ix.S;s úh' l:djF:qmmlrKh ix.dhkd lr we;af;a iïñ;sh" f.dal=,sl wd§ ksldhhka úiska jerÈ lreKq f.k ú.%y lrk ,o O¾u lreKq ksjerÈ fldg msßisÿ nqoaO O¾uh /l.kq i|ydh' kj uilska ksu jQ fuu ix.dhkdj idyiais l kñka y÷kajhs'
Wmd,s ry;ka jykafiaf.a YsIH mrïmrdj úiska úkh msglh o" wdkkao mrmqfrys §>NdKl" idßmq;; mrmqfrys uÊCêu NdKl" uydldYHm mrmqfrys ixhq;; NdKl wkqreoaO mrmqfrys wx.=;a;r Ndl wd§ka úiska iQ;% msg lh o" Ydßmq;% YsIH mrmqßka wNsO¾u msglho fuu ix.dhkdj fj; mj;ajdf.k wdy'
NdKlhkaf.a m%Njh - iïnqoaO mßks¾jdKfhka f;uilg miq uyd ldYHm uy ry;kaf.a m%Odk;ajfhka rc.ykqjr § mj;ajk ,o m%:u ix.dhkdfõ§ O¾uh lshdj msglj,g fldgiaj,g fn¥y' ta tla tla O¾u fldÜGdYhla tla tla NsCIq msßilg Ndr lSÍu WÑ; hhs fuys È l,amkd lr we;' lg mdvufka ;:d.; O¾uh wdrCId lsÍfï wjYH;djh ksid fuf,i jev fnod.ekSfï Wjukdj we;súh' ta ta O¾u fldgia Ndrfok ,oafoa ta ta fldgia ms<sn|j m%ùk;ajhla ±la jQ NsCIq msßia j,gh' WodyrK jifhka úkh msglh Ndrfok ,oafoa úkh ms<sn| w.%ia:dkh fyn jQ Wmd,s ry;ka jykafia m%uqL mrmqrgh' iQ;% msglh Ndr§ we;af;a O¾u
vi
NdKavd.dßl wdkkao ry;ka jykafiaf.a msßigh' wNsO¾uh Ndr § we;af;a O¾u fiakdm;s ießhq;a ry;ka jykafiaf.a mrmqrgh'
§> NdKl - ucCêu NdKl - ixhqla; NdKl - wx.=;a;r NdKld cd;l
NdKl" Ouumo NdKl" WNf;da úNX. Ndkl" uyd wßhjxi NdKl wd§ jifhka fuu YsIH mrïmrd È.ska È.gu msßisÿ nqoaO O¾uh /lf.k wdy' fuu NdKl mrïmrdj, wjidk mqrela ,xldfõ úiQy' NdKl jifhka ;s%msgl nqoaO jpkh lg mdvñka /lf.k wd fuu msßia w;r iq;;k;sld - úkhOrd - wNsOuúld - OuuOrd wgGlÓld - ;smsgld - p;=ksldhsld wd§ jYfhkao ta ta O¾u fldgia lg mdvñka f.k wd NsCIQka jykafia,d jQy'
;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj' oUÈj f:arjdodpßh mrïmrdfõ wjidk mqrel jQ fud..,s mq;a; ;siai uyry;ka jykafiaf.a mdodjk; w.% YsIHhd jQ ñys÷ uy ry;ka jykafia úiska ix.dys; f:rjd§ nqoaO O¾uh ,laÈjg f.k wdy'
f:rjdo - f:r hkqfõk ye¢kafjk msßi jeäuy,a,ka ia:úrhka jifhka .efka' tkï jeäuy,a,kaf.a wdh;khg f:rjdohg wh;a idudđlfhdah' fuys f:ar hkqfjka y÷kajkafka m%:u oaú;Sh" ix.dhkdj,g iyNd.s jQ uyd ldYHm" Wmd,s - hi" wd§ jQ uyry;ka jykafia,d úiska ix.dhkd l< md,s O¾uh f:arjdo kï fõ' zzfoj iX.S;fhda wdrE<y md,sfha fjF: f:rjdfod-;s fnÈ;nnx - idysuyd liim N+;S;x uyd f:rdkx jdo;;d f:rjdofld;s jqpp;sZZ hkqfjka irF: §mkS àldfjys ths' f:ßld hkqfjka y÷kajk f:arjd§yq u.OH iy cchsksh uQ,ia:dk lr .;ay' fuhska ,xldjg meñKsfha WcchskS YdLdjhs' f:arjdo Ydikfha mS;DDjre jQfjda fmdardKfhda fj;s' fmdardKfhda jQl,s iïNdjkSh wdpd¾h msßila jQ w;r f:arjdo Ydikh we;sùfï§ yd ;yjqre lsÍfuys § jeo.;a ;ekla .;a nj fmfka'
;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj ñys÷ yry;ka jykafia úiska ,xldjg f.k tk ,oafoa f:arjd§ ;s%msglhhs’ uyskaod.ukfhka miqj ,xldfõ YS% ,dxlsl NsCIq msßila we;s jQy' Wkajykafia,d ta ;s%msglh yod<y' isxyf,ka wgqjd WhQy' foajdkïmsh;siai rcqf.a m%Odk wud;Hhl= jQ wßgG meúÈ ù ry;aje Wkajykafiaf.a m%Odk;ajfhka foajdkï msh;siai rdc iufha ^ls%'mQ' 247-207& § ,xldfõ m<uqjk ix.dhkdj lr we;' fuu ix.dhkdjg iegoyila ry;ka jykafia,d iyNd.S jQ nj i|ykah' i;afofkl=f.a hq;a YsIHkq YsIH mrïmrdjg wkqj ñys÷ uy ry;ka jykafiaf.a m%:u YsIHhd jQfha wßgG f;rekah' wkqrdOmqrfhys" :Qmdrdufha fuu ix.dhkdj mj;ajd we;'
vii
O¾ufYdal rcqf.a fufyhùfuka ,xldjg nqÿ iuh f.k wd ñys÷ ysñhka Wfoid wkqrdO mqrfhys bÈ jQ b;d jeo.;a jQo b;d úYd, jQo wdrduh uyd úydrhhs' fuu úydrfhys jev isá NsCIQka jykafia,d iuHla oDIaál f:arjd§yq jQy' f:arjdoh wdrCId jQfha fuu úydrfha§h'
f:arjd§ nqoOYdikhg wd n,mEï - f:rjd§ nqoaOYdikh flfrys jßkajr hï hï u;jdÈj, n,mEï o we;súh' thska tlla kï nqÿka w;sudkqIslhhs úYajdi l< f,daflda;a;r jdohhs' fY%aIaG Ydia;Djrekaf.a wNdjfhka miqj wkq.dñlhka úiska Tyqf.a ñksia nj wu;l fldg Tyq foaj;ajfhka ie,lSu iajdNdúlh' Tjqka tfia lrkafka Ydia;Djrhd flfrys ±ä Nla;sh ksidh' tfy;a f:arjd§yq ta w;ska jeäÿr .sfha ke;' Tjqka nqoaO ldh foi h:d ;;ajfhka neÆ nj fmfka' thg wu;rj ffj;=,Hjdo" kS,mg o¾Yk" .+<yjdo wd§ kïj,ska f:arjdo ;s%msglhg wh;a fkdjQ úfYaIdx. ìys jQjo f:arjdo nqÿ iuh úiska tajd neyer lrk ,È' fï wd§ jifhka ffj;=,H jd§kaf.ka we;sjqKq fkdfhla Wmøj j,ska f:arjdoh uyd úydßl NsCIQka úiska n,j;a ÿIalr;d ueo wdrCId lrk ,È' wkHjd§ O¾uhka f:arjdohg we;=,ajkq j<lajkq i|yd f:ar jd§yq yeu whqßkau igka l<y' uydfiak rdcH iufha§ fuu igyk m%lgj flreKq úg f:arjd§yq ch .;ay' fuu uyd úydrh ms<sn|j lS¾;srdjh yeu ;eku me;sr mej;sK' ks¾u, O¾uh ,nd .ekSu i|yd úfoaYslfhda ,xldjg wdy' úYdL mS;su,a," nqoaO f>dI hk wh bka iuyfrls'
fmdF:l ix.S;sh - ñys÷ ysñhka úiska ,xldjg f.k tk ,o ;s%msgl O¾uh jir ydrishhla muK lg mdvñka meñKs uyd úydßl NsCIQka jykafia,d ta msßisÿ f:arjdoh mrmqfrka mrmqrg f.khdfï Wodr jQ o mú;% jQo fÉ;kdfjka nqoaO j¾I 440-454 w;r ld,fha j<.ïnd rcq oji fmd;aj, ,shùh' j<.ïnd rcq oji f,aLkdrEV lf<a rc.y - fõid,S - mdg,S mq;% - k.rj, meje;a jQ O¾u ix.dhkdjka ys § f;dard fírdf.k ix.%y l< ;s%msglhhs' f,dalfha m%:u jrg isxy, ry;=ka úiska lrk ,o fuu fmdF:l ix.S;sfhka miqj" nqoaO Y%djlhka w;=frka b;d Wiia úkh Orhd jQ Wmd,s f;rekaf.ka mej; tkafka hhs i<lk f:arjd§ md,s ;s%msglh ishï" ldïfndac" nqreu wd§ ol=Kq È. rgj, me;sr .shy'
pïmd ^úhÜkduh& - bkaÿ Ök w¾O oAùmfha kef.kysr m%dka;fha ol=Kq fldgi jk j;auka úhÜkduh we;' w;S;fha pïmd kñka y÷kajd we;' nqÿ iuh ls%'j' 3 jeksish jfia§ muK fuys ;yjqre jkakg we;ehs is;sh yelsh' ls%'j' 605 § pïmd w. k.rh Ökqka úiska wdl%uKh fldg fn!oaO jia;+ka Ökhg f.k.sh nj Ök ,shú,s j, i|ykaj we;' fuhska meyeÈ,s jkafka ls%'j' 7 jk ishji g fmr j¾;udk úhÜ kdufha nqÿ oyu m%p,s;j mej;s njhs' pïmdks fn!oaOhka
viii
fmdÿ jifhka wd¾h iïñ;sh ksldhg wh;a jQ w;r i¾jdia;s ksldfha iaj,am fokl= o isá njhs' ls%'j' 8 jeks ishjfia Ys,d f,aLkhlska fmkS hkafka pïmdks uydhdk nqÿ oyu n,j;aj meje;s nj;a" iuyr rcjrekaf.a o wdYs¾jdoh ,o nj;ah' miq ld,hl § uydhdkfhka leã wd ;ka;%hdkh o tys jq nj meyeÈ,sh'
ls%'j' 15 jk ishjfia§ W;=f¾ wkakïjreka úiska rg w,a,d .kakdf;la uydhdk iajrEmfha nqoaOd.u pïmdks ^úhÜkdufha& Ôjudk n,fõ.hla úh' miqj pïmdks merKs wd.u fjkqjg Ök iajrEmfhka hq;a nqÿ iuh tys n,mj;ajd we;'
úhÜkdu cd;sl NsCLq bkaopkao - úhÜkdu cd;sl bkaopkao NsCIQka jykafia jir lSmhlg fmr ,xldjg jevujd" fldaÜfÜ isß chj¾Okdrdufha jev isáñka isxy, NdIdj lshùugo md<sNdIdjo yodrd we;' fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh u.ska uqøs; nqoaOchka;s ;s%msgl .%ka: iuQyh mßYS,kh l< fuu yduqÿrefjda md,sfhka we;s ;s%msglh isxyf,ka yodrd úhÜkdï Ndidjg mßj¾;kh lr we;' úhÜkdu b;sydih foi;a ;s%msglfha b;sydih foi;a neÆ úg th b;d jeo.;a m%d;syd¾huh lghq;a;ls' uq¿ f:arjd§ ;s%msglhu úhÜkdu nig mßj¾;kh lsÍu Wkajykafiaf.a W;aidyhhs' n,dfmdfrd;a;=jhs' th tfia jQ úg th j¾;udk úhÜ kdufha iuHla oDIaáh f:arjd§ ;s%msglh m%p,s; ù f:arjd§ fn!oaOhka we;s ùug fya;=jla jkq we;' ta wkqj úhÜkdu foaYhg f:arjd§ ;s%msglh f.k .sh O¾u¥;hd bkaopkao NsCIqj jifhka úhÜkdu b;sydifha;a ,xld b;sydifha;a b;sydi .;jkq ksh;h'
Wkajykafia f.a fÉ;kdj Wodr;rh' wm%;sy; ffO¾hh úYauh cklh' Wkajykafiaf.a fuu i;a ls%hdjg ,xldfõ;a - úhÜkdufha;a fn!oaOfhda iyfhda.h ±laúh hq;=h' úhÜkduhg f:arjdoh f.khk O¾u ¥;hd Wkajykafia jk neúks'
Wkajykafia bgd.;a ld¾hh ksremøs;j bgq lrkakg wdfrda.H iqjh;a" wd¾Ól iïm;;a ,efíjdhs æ b;s is;ska m;aïy'
lsru úu,fcda;s ia:úr wOHCI fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh keÈud, foysj, 2550 kslsKs ui
ix
LỜI TỰA (Lời dịch Việt của bản tiếng Sinhala)
*****
Đức Phật của chúng ta sau khi trải qua vô số kiếp thực hành các pháp toàn hảo và lần lượt tiếp nhận sự thọ ký của hai mươi bốn vị Phật tiền nhiệm rồi đã chứng quả Toàn Giác vào năm 623 trước Tây Lịch. Ngài đã thuyết giảng bài Pháp đầu tiên, tức là bài Kinh Chuyển Pháp Luân, ở tại Migadāya thành Bārāṇasī. Lời giảng dạy của đức Phật được biết đến với nhiều tên gọi: Giáo Pháp, Chánh Pháp, Pháp và Luật, Phạm Hạnh là một số tên gọi đã được nói đến. Đức Phật đã nói với vị trưởng lão Ānanda rằng: “Sau khi ta Niết Bàn, chính các Pháp và Luật đã được ta giảng dạy sẽ là thầy của các ngươi.” Điều ấy có nghĩa là Giáo Pháp của đức Phật sẽ là kim chỉ nam cho các vị tỳ khưu tu tập. Tuy nhiên, ngay sau sự ra đi của đức Phật vị tỳ khưu tên Subhadda đã có quan điểm rằng: “Bởi vì đức Phật đã không còn, các đệ tử của Ngài có thể sống cuộc sống theo như ước muốn của mình.” Và còn có những vị tỳ khưu khác như Devadatta, Sunakkhatta, Ariṭṭha ngay lúc đức Phật còn tại tiền cũng đã có các suy nghĩ như vị tỳ khưu Subhadda.
Tuy nhiên, khi vấn đề liên quan đến Giáo Pháp của đấng Toàn Giác vừa mới nảy sinh, các vị A-la-hán hộ trì Giáo Pháp như Ngài Mahā Kassapa và Ngài Upāli đã nghĩ đến sự cần thiết của việc bảo vệ tính chất thuần khiết của Giáo Pháp. Do đó, vào ngày thứ hai của tháng thứ tư sau khi đức Phật Niết Bàn, cuộc Kết Tập lần thứ nhất đã được thực hiện với sự tham dự của năm trăm vị A-la-hán tại hang động Sattapaṇṇī dưới sự bảo trợ của đức vua Ajātasattu (A-xà-thế). Cuộc Kết Tập Giáo Pháp được tiến hành bởi các vị tỳ khưu Mahā- kassapa, Ānanda, Upāli, và các vị Thánh A-la-hán khác đã là nền tảng cho các cuộc kết tập về sau. Chú Giải đề cập rằng cuộc Kết Tập Giáo Pháp này đã được tất cả các vị tỳ khưu thừa nhận. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của năm trăm vị vì có liên quan đến các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng (khuddānukhuddakasikkhā). Giáo Pháp của đức Phật đã được phân chia thành Tạng (Piṭaka) trong cuộc kết tập này.
Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tổ chức vào khoảng một trăm năm sau lần thứ nhất vào thời trị vì của đức vua Kālasoka. Cuộc kết tập này dựa trên nền tảng của “Mười sự việc không được phép.” Các vị tỳ khưu xứ Vajjī đã ra sức vận động để hợp thức hóa mười sự việc
xi
xét ra có bản chất không đúng với Luật. Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tiến hành bằng hình thức hội thảo giữa các vị tỳ khưu A-la-hán Sabbakāmī, Revata, Sāḷha, Ujjasobhita, Vāsabhagāmika, Sambhūta Sāṇavāsī, Yasa Kākaṇḍakaputta, và Sumana. Bảy trăm vị A-la-hán đã tham dự cuộc Kết Tập này. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhì này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của bảy trăm vị. Trong cuộc Kết Tập này, hai chương về Kết Tập ở Cullavagga (Luật Tiểu Phẩm), bài kinh Muṇḍarājasutta, Serissaka Vimānakathā Uttaravāda, Petavatthu, v.v... đã được công nhận vào Chánh Tạng Pāḷi.
Do sự xuất hiện của nhiều bộ phái, tính chất đúng đắn về giáo lý và sở hành của các bộ phái chính bị suy giảm, các vị tỳ khưu chân chánh đều lui vào rừng ở ẩn. Nhằm bảo vệ phẩm chất của Giáo Pháp đức Phật trong tình trạng này, vào khoảng hai trăm ba mươi năm sau thời kỳ đức Phật Niết Bàn cuộc Kết Tập lần thứ ba đã được tổ chức ở tại Āsokārāma do đức vua Asoka. Cuộc Kết Tập này đã được tiến hành bởi vị tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa cùng với một ngàn vị A-la-hán. Đặc biệt bộ Kathāvatthupakaraṇa đã được trùng tụng nhằm chỉnh đốn những sai lầm đang được thực hành bởi các bộ phái. Cuộc Kết Tập này đã hoàn tất sau chín tháng và đã được gọi là cuộc Kết Tập của một ngàn vị.
Sau cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Tạng Luật đã được duy trì do các vị tỳ khưu thuộc nhóm của vị Thánh A-la-hán Upāli, Tạng Kinh gồm có Trường Bộ do nhóm của ngài Ānanda, Trung Bộ do nhóm của ngài Sāriputta, Tương Ưng do nhóm của ngài Kassapa, Tăng Chi do nhóm của ngài Anuruddha, và Tạng Vi Diệu Pháp do nhóm của ngài Sāriputta .
Sự thành lập các nhóm trì tụng (bhāṇaka):
Sau Cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Giáo Pháp đã được phân chia thành nhiều phần và các phần chính yếu đã được giao cho các vị tỳ khưu tinh thông về lãnh vực ấy có nhiệm vụ duy trì và phổ biến. Một số nhóm trì tụng chính là nhóm Trì Tụng Trường Bộ (Dīghabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Trung Bộ (Majjhimabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tương Ưng (Saṃyuttabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tăng Chi (Aṅguttarabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Kinh Bổn Sanh (Jātakabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Kinh Pháp Cú (Dhammapadabhāṇaka), nhóm Trì Tụng hai Bộ Luật (Ubhato Vibhaṅgabhāṇaka), nhóm Trì Tụng bộ Đại Sử về Thánh Nhân (Mahā Ariyavaṃsa), v.v... Các vị đệ tử này đã làm phong phú và gìn giữ Giáo Pháp bằng phương tiện trùng tụng bằng trí nhớ. Nhóm cuối cùng của các vị trì tụng này đã sống tại Sri Lanka. Sau cuộc Kết Tập lần
xii
thứ ba, Giáo Pháp của đức Phật đã được truyền sang Sri Lanka do công của Trưởng Lão Mahinda là vị đệ tử của ngài tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa.
Theravāda: Ý nghĩa của từ “Thera” là “Trưởng Lão.” Các thành viên của Theravāda là các vị trưởng lão. Các vị tỳ khưu Mahākassapa, Upāli, Yasa, v.v... đã tham dự cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất và thứ nhì đã trùng tụng Chánh Tạng, và các lời trùng tụng ấy được gọi là Theravāda. Sớ giải tên Sāratthadīpanī Ṭīkā có đề cập rằng: “Sabbaṃ theravādanti dve saṅgītiyo āruḷhā pāḷiyevettha theravādo ti veditabbā. Sā hi mahākassapapabhutīnaṃ mahātherānaṃ vādattā theravādo ti vuccati.” Các vị Theravāda còn được gọi là Therika (thuộc về các vị Trưởng Lão). Các vị này sống chủ yếu ở Magadhya và Ujjayini. Trong số các vị này, nhóm Ujjayinī đã đến Sri Lanka. Các vị trưởng thượng “Porāṇa” của Giáo Hội Theravāda là những vị thầy lỗi lạc và đã đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thành lập Giáo Hội Theravāda.
Sau cuộc Kết Tập lần thứ ba, ngài tỳ khưu Mahinda đã đem Tam Tạng của Theravāda đến xứ sở Sri Lanka và đã chuyển hóa được rất đông người xuất gia theo Phật Giáo. Các vị ấy đã học tập Tam Tạng và đã viết Chú Giải bằng tiếng Sinhala. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp đầu tiên ở Sri Lanka đã được thực hiện bởi vị tỳ khưu A-la-hán Ariṭṭha trước đây là vị quan đại thần của đức vua Devānampiya Tissa (247- 207 trước Tây Lịch). Đã có sáu mươi ngàn vị A-la-hán tham dự. Tỳ khưu Ariṭṭha chính là vị đệ tử đầu tiên của ngài Mahinda. Cuộc Kết Tập đã được tổ chức tại tu viện Thūpārāma ở Anurādhapura.
Tu viện Mahā Vihāra đã được xây dựng cho ngài Mahinda và đã có một vị trí vô cùng lớn lao và quan trọng đối với Giáo Hội Theravāda. Lúc bấy giờ đã xảy ra nhiều sự kiện có liên quan đến lời Giáo Huấn của đức Phật, sự kiện Lokuttaravāda là một. Mặc dầu có nhiều khó khăn phải đối phó nhưng các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã bảo vệ được sự thuần khiết của Giáo Pháp và đã được khắp nơi biết tiếng. Do đó, nhiều người ngoại quốc đã đến Sri Lanka để tiếp thâu Phật Giáo, trong đó có Viśākha, Pītimalla, Buddhaghosa, v.v...
Sự Kết Tập thành sách:
Tam Tạng Giáo Pháp do Ngài Mahinda đem đến và giảng dạy cho các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã được duy trì bằng trí nhớ trong bốn trăm năm. Vào thời trị vì của đức vua Vaḷagamba (440-454 theo Phật Lịch), Tam Tạng đã được ghi lại thành các tập sách. Sau đó, Tam Tạng Pāḷi này đã được truyền sang các nước như là Thái Lan, Cambodia, và Miến Điện.
xiii
Champa (Việt Nam):
Được biết Champa là vùng đất ở về phía đông nam của bán đảo Đông Dương, hiện nay là Việt Nam. Điều được phỏng đoán là triết học Phật Giáo đã được thiết lập tại xứ này vào khoảng thế kỷ thứ 3 sau Tây Lịch. Vào khoảng năm 605 sau Tây Lịch, thủ đô Champa đã bị chiếm đóng bởi người Trung Quốc và họ đã du nhập Phật Giáo vào Trung Quốc; điều này được ghi lại trong văn kiện của Trung Quốc. Điều rõ rệt là Phật Giáo đã được phổ biến tại Việt Nam trước thế kỷ thứ bảy sau Tây Lịch và Phật Giáo Champa là chánh yếu và được liệt kê vào bộ phái Arya Sammiti là một nhóm nhỏ thuộc bộ phái Sravasti. Tư liệu của thế kỷ thứ tám sau Tây Lịch được ghi lại trên bia đá chứng tỏ rằng Phật Giáo Mahāyāna đã hiện diện ở Việt Nam và Tantrayāna phát xuất từ Mahāyāna cũng có mặt.
Vào thế kỷ thứ 15 sau Tây Lịch, người Annam ở phía bắc đã kiểm soát xứ sở và Phật Giáo mang đặc điểm của Mahāyāna đã có sự tác động. Về sau, Phật Giáo mang đặc điểm của Trung Quốc đã tác động đến xứ sở này thay vì Phật Giáo Champa trước đây.
Vị tỳ khưu Indacanda người Việt Nam đã đến Sri Lanka trong những năm gần đây và đang ngụ tại tu viện Sri Jayawardhanaramaya khu vực Kotte. Vị này đã học Pāli và đã sử dụng Tam Tạng Pāḷi ấn bản Buddha Jayanti do Buddhist Cultural Centre ấn hành. Vị này đã học Tam Tạng và sau đó dịch sang tiếng Việt Nam. Khi xem xét đến lịch sử của nước Việt Nam và lịch sử của Tam Tạng, chúng tôi nhận thấy rằng sự nỗ lực và ước nguyện thực hiện Tam Tạng Song Ngữ của vị này thật là phi thường. Nếu việc làm ấy được thành tựu thì sự hiểu biết về Tam Tạng của Theravāda ở Việt Nam sẽ được phổ biến và Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam sẽ thêm phần phát triển. Khi ấy, vị tỳ khưu Indacanda sẽ là người sứ giả có công đóng góp cho sự hoằng Pháp của Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam và điều này sẽ được ghi nhận bởi lịch sử của hai nước, Việt Nam cũng như của Sri Lanka.
Ý định của vị tỳ khưu này thật lớn lao, và sự nỗ lực của vị này thật đáng khâm phục. Chư Phật tử sống ở Sri Lanka và Việt Nam hãy nên hỗ trợ tỳ khưu Indacanda trong công việc dấn thân này.
Chúng tôi phúc chúc cho tỳ khưu Indacanda được sức khỏe, sống lâu, và đạt đến sự thành công đối với điều ước nguyện của mình.
Venerable Kirama Wimalajothi
Giám Đốc Buddhist Cultural Centre
Nedimala, Dehiwala, Sri Lanka
Tháng Nikini 2550.
xiv
xv
Ministry of Religious Affairs
--ooOoo--
Ngày 24 tháng 05 năm 2006
Xác nhận rằng Tam Tạng song ngữ Pali và Sinhala ấn tống vào dịp lễ kỷ niệm Buddha Jayanthi lần thứ 2550 là chính xác về phần Pali văn. Phần Pali văn được phiên âm sang mẫu tự Roman có giá trị tương đương về nội dung so với văn bản gốc bằng mẫu tự Sinhala.
B. N. Jinasena Thư Ký Chánh văn phòng
Địa Chỉ: 115 Wijerama Mawatha, Colombo 07, Sri Lanka
Office: 94-11-2690896 Fax: 94-11-2690897
Deputy Minister: 94-11-5375128, 94-11-2690898
Secretary: 94-11-2690736
xvi
THÀNH PHẦN NHÂN SỰ:
CỐ VẤN DANH DỰ:
Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera
President of the Thimbirigasyaya Religious Association
“Sasana Arakshaka Mandalaya”
Tu Viện Trưởng Tu Viện Sri Jayawardhanaramaya Colombo
CỐ VẤN THỰC HIỆN: Ven. Kirama Wimalajothi Nāyaka Mahāthera Giám Đốc nhà xuất bản Buddhist Cultural Centre
CỐ VẤN PHIÊN DỊCH:
Ven. Kadurupokune Nandaratana Mahāthera
Cựu Giảng Viên Đại Học Phật Học Anurādhapura - Sri Lanka
Hiệu Trưởng Trường Siri Nandana Tipiṭaka Dhammāyatana
Malegoḍa, Payāgala - Sri Lanka
****
ĐIỀU HÀNH TỔNG QUÁT: Tỳ Khưu Indacanda
PHỤ TRÁCH PHIÊN ÂM & PHIÊN DỊCH:
- Tỳ Khưu Indacanda (Trương Đình Dũng)
PHỤ TRÁCH VI TÍNH:
- Tỳ Khưu Đức Hiền (Nguyễn Đăng Khoa)
PHỤ TRÁCH IN ẤN & PHÁT HÀNH:
- Tỳ Khưu Tịnh Đạt (Huỳnh Minh Thuận)
- Tu Nữ Mỹ Thúy (Huỳnh Kim Lan)
xvii
TIPIṬAKAPĀḶI - TAM TẠNG PĀḶI
Piṭaka Tạng Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.
Pārājikapāḷi Phân Tích Giới Tỳ Khưu I 01 V Pācittiyapāḷi bhikkhu Phân Tích Giới Tỳ Khưu II 02 I L Pācittiyapāḷi bhikkhunī Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni 03 N U Mahāvaggapāḷi I Đại Phẩm I 04 A Ậ Mahāvaggapāḷi II Đại Phẩm II 05 Y T Cullavaggapāḷi I Tiểu Phẩm I 06 A Cullavaggapāḷi II Tiểu Phẩm II 07 Parivārapāḷi I Tập Yếu I 08 Parivārapāḷi II Tập Yếu II 09
Dīghanikāya I Trường Bộ I 10 Dīghanikāya II Trường Bộ II 11 Dīghanikāya III Trường Bộ III 12
Majjhimanikāya I Trung Bộ I 13 Majjhimanikāya II Trung Bộ II 14 S Majjhimanikāya III Trung Bộ III 15 U T K Saṃyuttanikāya I Tương Ưng Bộ I 16 T I Saṃyuttanikāya II Tương Ưng Bộ II 17 A N Saṃyuttanikāya III Tương Ưng Bộ III 18 N H Saṃyuttanikāya IV Tương Ưng Bộ IV 19 T Saṃyuttanikāya V (1) Tương Ưng Bộ V (1) 20 A Saṃyuttanikāya V (2) Tương Ưng Bộ V (2) 21
Aṅguttaranikāya I Tăng Chi Bộ I 22 Aṅguttaranikāya II Tăng Chi Bộ II 23 Aṅguttaranikāya III Tăng Chi Bộ III 24 Aṅguttaranikāya IV Tăng Chi Bộ IV 25 Aṅguttaranikāya V Tăng Chi Bộ V 26 Aṅguttaranikāya VI Tăng Chi Bộ VI 27
xviii
Piṭaka Tạng Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.
K Khuddakapāṭha Tiểu Tụng 28 H Dhammapadapāḷi Pháp Cú - U Udānapāḷi Phật Tự Thuyết - D Itivuttakapāḷi Phật Thuyết Như Vậy - D Suttanipātapāḷi Kinh Tập 29 A Vimānavatthupāḷi Chuyện Thiên Cung 30 K Petavatthupāḷi Chuyện Ngạ Quỷ - S A Theragathāpāḷi Trưởng Lão Kệ 31 U N Therīgāthāpāḷi Trưởng Lão Ni Kệ - T K I Jātakapāḷi I Bổn Sanh I 32 T I K Jātakapāḷi II Bổn Sanh II 33 A N Ā Jātakapāḷi III Bổn Sanh III 34 N H Y Mahāniddesapāḷi (chưa dịch) 35 T A Cullaniddesapāḷi (chưa dịch) 36 A Paṭisambhidāmagga I Phân Tích Đạo I 37 * Paṭisambhidāmagga II Phân Tích Đạo II 38 Apadānapāḷi I Thánh Nhân Ký Sự I 39 T Apadānapāḷi II Thánh Nhân Ký Sự II 40 I Apadānapāḷi III Thánh Nhân Ký Sự III 41 Ể Buddhavaṃsapāḷi Phật Sử 42 U Cariyāpiṭakapāḷi Hạnh Tạng - Nettipakaraṇa (chưa dịch) 43 B Peṭakopadesa (chưa dịch) 44 Ộ Milindapañhāpāḷi Milinda Vấn Đạo 45
Dhammasaṅganipakaraṇa Bộ Pháp Tụ 46 V Vibhaṅgapakaraṇa I Bộ Phân Tích I 47 A I Vibhaṅgapakaraṇa II Bộ Phân Tích II 48 B Kathāvatthu I Bộ Ngữ Tông I 49 H D Kathāvatthu II Bộ Ngữ Tông II 50 I I Kathāvatthu III Bộ Ngữ Tông III 51 D Ệ Dhātukathā Bộ Chất Ngữ - H U Puggalapaññattipāḷi Bộ Nhân Chế Định 52 A Yamakapakaraṇa I Bộ Song Đối I 53 M P Yamakapakaraṇa II Bộ Song Đối II 54 M H Yamakapakaraṇa III Bộ Song Đối III 55 A Á Patthānapakaraṇa I Bộ Vị Trí I 56 P Patthānapakaraṇa II Bộ Vị Trí II 57 Patthānapakaraṇa III Bộ Vị Trí III 58
xix
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI
DHAMMAPADAPĀḶI
UDĀNAPĀḶI
ITIVUTTAKAPĀḶI
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TIỂU TỤNG
PHÁP CÚ
LỜI CẢM HỨNG
PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY
Tāni ca sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭham ettha gantabbaṃ: ‘Addhā idaṃ tassa bhagavato vacanaṃ, tassa ca therassa suggahitan’ti.
(Dīghanikāya II, Mahāparinibbānasutta).
Các điều ấy (những lời đã được nghe thuyết giảng) cần được đối chiếu ở Kinh, cần được xem xét ở Luật, và chỉ khi nào chúng hiện diện ở Kinh và được thấy ở Luật, thời điều kết luận có thể rút ra ở đây là: “Điều này chắc chắn là lời giảng dạy của đức Thế Tôn và đã được vị trưởng lão ấy tiếp thâu đúng đắn.
(Trường Bộ II, Kinh Đại Bát-Niết-Bàn).
LỜI GIỚI THIỆU --ooOoo--
Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt tập 28 trình bày bốn tập Kinh đầu tiên của Khuddakanikāya - Tiểu Bộ, cụ thể là: - Khuddakapāṭhapāḷi - Tiểu Tụng - Dhammapadapāḷi - Pháp Cú - Udānapāḷi - Phật Tự Thuyết - Itivuttakapāḷi - Phật Thuyết Như Vậy. Các tựa đề tiếng Việt của bốn tập Kinh này đã được giữ lại giống như các tựa đề ở các bản dịch của Ngài Hòa Thượng Thích Minh Châu. Sau đây là phần giới thiệu sơ lược của từng tập Kinh một:
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI - TIỂU TỤNG Tập Kinh Khuddakapāṭhapāḷi - Tiểu Tụng, tập Kinh thứ nhất thuộc Khuddakanikāya - Tiểu Bộ, được ghi nhận là tập Kinh ngắn nhất trong toàn bộ Tam Tạng Pāḷi. Nội dung của tập Kinh gồm 9 phần, 4 phần đầu trình bày những kiến thức Phật học căn bản gồm có: 3 sự nương nhờ (tam quy), 10 giới của vị Sa-di, 32 phần của cơ thể (32 đề mục tham thiền về thể trược), và một số câu hỏi đáp liên quan đến phần giáo lý. Kế đến là 5 bài Kinh (sutta) thường được dùng để đọc tụng hàng ngày. Chín phần này còn được tìm thấy ở những văn bản khác thuộc Tam Tạng Pāḷi. Ở các nước quốc giáo, tập Kinh này là phần kiến thức căn bản cần phải học thuộc lòng dành cho các giới tử trước khi thọ giới Sa-di. Các tựa đề của 9 phần ấy như sau: 1. Saraṇagamanaṃ - Việc Đi Đến Nương Tựa 2. Dasasikkhāpadaṃ - Mười Điều Học 3. Dvattiṃsākāraṃ - Ba Mươi Hai thể 4. Kumārapañhā - Các Câu Hỏi Dành Cho Thiếu Niên 5. Maṅgalasuttaṃ - Kinh Điềm Lành 6. Ratanasuttaṃ - Kinh Châu Báu 7. Tirokuḍḍasuttaṃ - Kinh Bên Ngoài Vách Tường 8. Nidhikaṇḍasuttaṃ - Kinh Phần Của Cải Để Dành 9. Mettasuttaṃ - Kinh Từ Ái. Chú Giải của tập Kinh này có tên là Paramatthajotikā, đã được thực hiện tại đảo quốc Tích Lan (Sri Lanka) vào khoảng cuối thế kỷ thứ 5 theo Tây lịch do công sức của Chú Giải Sư Buddhaghosa thuộc phái Mahāvihāra (Đại Tự).
xxiii
DHAMMAPADAPĀḶI - PHÁP CÚ Tập Kinh Dhammapadapāḷi - Pháp Cú là tập Kinh được phổ biến rộng rãi nhất với nhiều bản dịch của nhiều dịch giả qua nhiều ngôn ngữ khác nhau. Tập Kinh gồm có 423 kệ ngôn (gāthā) được sắp xếp thành 26 phẩm (vagga) theo các chủ đề khác nhau với nội dung cô đọng trình bày những giáo lý căn bản cũng như tiêu chuẩn đạo đức chủ yếu của người tu Phật. Các kệ ngôn này đã được ghi lại số thứ tự theo sự phân loại truyền thống tính theo từng phẩm, thêm vào đó còn được liệt kê theo số thứ tự từ 1 đến 423 được đặt trong ngoặc [] ở đầu mỗi câu kệ để tiện việc trích lục tham khảo. Chú Giải của tập Kinh này có tên là Dhammapadaṭṭhakathā và đã được thực hiện do công sức của Chú Giải Sư Buddhaghosa. Bài kệ mở đầu của tập Chú Giải cho biết tài liệu này đã được lưu truyền ở hòn đảo Tambapaṇṇī (Sri Lanka ngày nay) và đã được sưu tập lại bằng ngôn ngữ của đảo quốc này do sự yêu cầu của vị trưởng lão tên Kumārakassapa. Chú Giải cung cấp nhiều câu chuyện giải thích các sự kiện có liên quan và còn có thêm phần phân tích một số từ ngữ khó ở kệ ngôn.
UDĀNAPĀḶI - PHẬT TỰ THUYẾT Tập Kinh Udānapāḷi - Phật Tự Thuyết thuộc Tiểu Bộ, Tạng Kinh, là tập Kinh thứ ba sau tập Kinh Dhammapadapāḷi - Pháp Cú, và trước tập Kinh Itivuttakapāḷi - Phật Thuyết Như Vậy. Tập này gồm có 80 bài Kinh (sutta) được chia thành 8 phẩm (vagga), mỗi phẩm có đúng 10 bài Kinh. Nội dung của tập Kinh trình bày những lời cảm hứng của đức Phật, đa phần ở thể kệ ngôn (gāthā), được đặt ở cuối bài Kinh theo sau phần văn xuôi giới thiệu. Những lời cảm hứng này đã được đức Phật thốt lên do nỗi vui mừng của Ngài trước những sự việc xảy ra (pītivegasamuṭṭhāpito udāhāro, UdA. 01). Ngoài những tư liệu liên quan đến cuộc sống của đức Phật, còn có nhiều tích chuyện về các vị Thinh Văn đệ tử của Ngài như các vị Sāriputta, Mahāmoggallāna, Mahākassapa, Mahākaccāna, Nanda, Saṅgāmaji, Dabba, v.v... hoặc hàng nam nữ cư sĩ tại gia như là đức vua Pasenadi xứ Kosala, đức vua Udena, bà Visākhā, kỹ nữ Sundarī, v.v... Xét về thể loại (aṅga), tập Kinh Udānapāḷi - Phật Tự Thuyết đã được xếp vào thể loại Udāna là một trong chín thể loại của Giáo Pháp. 1 Chú Giải Paramatthadīpanī đã được thực hiện bởi Giáo Thọ Sư Ācariya Dhammapāla trong lúc cư ngụ tại tu viện Badaratitthavihāra, và cũng được tuân thủ theo phương thức thực hiện của phái Mahāvihāra (Đại Tự). Thời điểm thực hiện cũng được xác định vào cuối thế kỷ thứ 5 theo Tây Lịch, sau thời kỳ của Chú Giải Sư Buddhaghosa.
1 Chín thể loại (aṅga): sutta, geyya, veyyākaraṇa, gāthā, udāna, itivuttaka, jātaka, abbhūtadhamma, vedalla. Xem lời giải thích chi tiết về chín thể loại này ở tập sách Saddhammasaṅgaha - Diệu Pháp Yếu Lược, trang 31.
xxiv
ITIVUTTAKAPĀḶI - PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY Tập Kinh Itivuttakapāḷi - Phật Thuyết Như Vậy là tập thứ tư thuộc Tiểu Bộ, Tạng Kinh, kế tiếp tập Kinh Udānapāḷi - Phật Tự Thuyết. Tập Kinh này gồm có 112 bài kinh được chia thành bốn Nhóm (nipāta) phân loại của Pháp số theo thứ tự từ thấp lên cao, gồm nhóm Một Pháp, Hai Pháp, Ba Pháp, và Bốn Pháp. Ba nhóm đầu được chia thành nhiều Phẩm (vagga), mỗi phẩm có nhiều bài Kinh (sutta): Nhóm Một Pháp có 27 bài Kinh được chia làm 3 Phẩm, Nhóm Hai Pháp có 22 bài Kinh được chia làm 2 Phẩm, Nhóm Ba Pháp có 50 bài Kinh được chia làm 5 Phẩm, riêng Nhóm Bốn có 13 bài Kinh và không được chia thành Phẩm. Mỗi bài Kinh có phần đầu bằng văn xuôi sau đó là câu kệ ngôn (gāthā), hai phần này bổ sung ý nghĩa cho nhau. Ngoài sự trình bày theo sự phân loại của các Nhóm (nipāta), các bài Kinh còn được ghi theo số thứ tự từ 1 đến 112 đặt trong dấu ngoặc [] ở đầu mỗi bài Kinh để tiện việc trích lục tham khảo. Một số bài Kinh đã được tìm thấy ở các nơi khác thuộc Tam Tạng Pāḷi, đặc biệt là ở Aṅguttaranikāya - Bộ Tăng Chi, phần còn lại chỉ thấy có ở riêng tập Kinh này. Xét về thể loại (aṅga), tập Kinh Itivuttakapāḷi - Phật Thuyết Như Vậy có thể được xếp vào thể loại Itivuttaka xét về tên của tựa đề và chữ “iti” 1 được thấy ở câu mở đầu và câu kết luận: “Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ” (Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy) và “Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ti” (Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế). Chú Giải của tập Kinh này có tên là Paramatthadīpanī đã được thực hiện bởi Giáo Thọ Sư Ācariya Dhammapāla trong lúc cư ngụ tại tu viện Badaratitthavihāra; điều này được tìm thấy ở phần cuối của tập sách. Thêm nữa, phần mở đầu (ganthārambhakathā) của tập Chú Giải này cho biết rằng: Các bài Kinh này đã được Khujjutarā, nữ hầu của nàng Sāmāvatī, nghe trực tiếp từ đức Phật tại thành Kosambī, sau đó thuyết lại cho nữ chủ và các người phụ nữ khác ở trong cung nghe (ItA. 29-32). Cũng cần giải thích thêm, nàng Sāmāvatī là phi tần của đức vua Udena, người đã bị chết thiêu cùng với 500 cung nữ khác khi nội cung của đức vua Udena bị đốt cháy; câu chuyện này được ghi lại ở tập Kinh Udānapāḷi - Phật Tự Thuyết (Udenasuttaṃ - Kinh Udena, thuộc phẩm thứ bảy, Cullavagga - Phẩm Nhỏ).
*****
1 Concise Pāli - English Dictionary của A. P. Buddhadatta Mahāthera ghi như sau: - Iti.
in. thus (used to point out something just mentioned or about to be mentioned, and to show that a sentence is finished). Very often its former i is elided and ti only is remaining. Hòa Thượng Bửu Chơn ghi nghĩa Việt như sau: - Iti. in. như vậy (dùng để ám chỉ vật, người đã nói phía trước và chỉ chỗ chấm dứt câu nói). Thường chữ i trước biến mất, chỉ còn lại ti mà thôi.
xxv
Văn bản Pāḷi Roman trình bày ở đây đã được phiên âm lại từ văn bản Pāḷi - Sinhala, ấn bản Buddha Jayanti Tripitaka Series của nước quốc giáo Sri Lanka. Chúng tôi cũng xin thành tâm tán dương công đức của Ven. Mettāvihārī đã hoan hỷ cho phép chúng tôi sử dụng văn bản đã được phiên âm sẵn đang phổ biến trên mạng internet. Điểm đóng góp của chúng tôi trong việc thực hiện văn bản Pāḷi Roman này là dò lại kỹ lưỡng văn bản đã được phiên âm và so sánh kiểm tra những điểm khác biệt về văn tự ở Tam Tạng của các nước Thái Lan, Miến Điện, và Anh Quốc được ghi ở phần cước chú, đồng thời bổ sung thêm một số điểm khác biệt đã phát hiện được trong lúc so sánh các văn bản với nhau.
Về phương diện dịch thuật và trình bày văn bản tiếng Việt, chúng tôi đã ghi nghĩa Việt của các kệ ngôn bằng văn xuôi nhằm diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của văn bản gốc. Một điểm cần ghi rõ ở đây là đối với một số các câu kệ Pāḷi 3, 4 dòng, có thứ tự gần với câu văn tiếng Việt, trong trường hợp này, câu tiếng Việt đã được ngắt thành từng dòng riêng biệt tương ứng với câu Pāḷi để tiện việc đối chiếu, so sánh, tìm hiểu, học hỏi. Về văn phong của lời dịch, chúng tôi chủ trương ghi lại lời tiếng Việt sát theo văn bản gốc và cố gắng không bỏ sót từ nào không dịch. Lời văn tiếng Việt của chúng tôi có chứa đựng những mấu chốt giúp cho những ai có ý thích nghiên cứu Pāḷi thấy ra được cấu trúc của loại ngôn ngữ này, đồng thời tạo sự thuận tiện cho công việc hiệu đính trong tương lai. Việc làm này của chúng tôi không hẳn đã được hoàn hảo, dẫu sao cũng là bước khởi đầu nhằm thúc đẩy phong trào nghiên cứu cổ ngữ Phật Học của người Việt Nam. Tuy nhiên, một số sai sót trong quá trình phiên dịch đương nhiên không thể tránh khỏi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về trình độ yếu kém.
Nhân đây, chúng tôi cũng xin chân thành ghi nhận sự quan tâm chăm sóc trực tiếp hoặc gián tiếp đối với công tác phiên dịch của chúng tôi về phương diện vật thực bồi dưỡng và thuốc men chữa bệnh của các vị hữu ân sau: Phật tử Phạm Thu Hương (Hongkong), Phật tử Tuệ Vân, Phật tử Tường Vân, Phật tử Tịnh Vân, Phật tử Paññavara Tuệ Ân, Phật tử Nguyễn Thế Anh, Phật tử Nguyễn Hoàng Bách (Hà Nội), gia đình Phật tử Hoàng Thị Lựu (Đà Nẵng), và còn nhiều Phật tử khác nữa đã hỗ trợ và quan tâm đến sức khỏe của chúng tôi trong thời gian qua, tiếc rằng không thể liệt kê ra tất cả vì quá dài. Nói rõ hơn, công việc soạn thảo này được thông suốt, không bị gián đoạn, chính là nhờ có sự hỗ trợ nhiệt tình và quý báu của quý vị. Thành tâm cầu chúc quý vị luôn giữ vững niềm tin và thành tựu được nhiều kết quả trong công việc tu tập giải thoát.
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng không quên ghi nhận sự nhiệt tình của Sư Cô Mỹ Thúy và Phật tử Trương Hồng Hạnh đã sắp xếp thời gian để đọc lại bản thảo một cách kỹ lưỡng và đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc giúp cho chúng tôi tránh được một số điểm vụng về trong việc sử dụng từ ngữ tiếng Việt.
xxvi
Chúng tôi cũng xin thành tâm tùy hỷ và tán dương công đức của các thí chủ đã nhiệt tâm đóng góp tài chánh giúp cho Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt được tồn tại và phát triển. Mong sao phước báu Pháp thí này luôn dẫn dắt quý vị vào con đường tu tập đúng theo Chánh Pháp, thành tựu Chánh Trí, chứng ngộ Niết Bàn, không còn luân hồi sanh tử nữa.
Chúng tôi xin thành kính tri ân công đức của Ngài Hòa Thượng Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera, tu viện trưởng tu viện Sri Jayawardhanaramaya Colombo 8 - Sri Lanka, và Ngài Hòa Thượng Pháp Nhẫn, trụ trì Chùa Liên Hoa, Irving, Texas - USA, đã cung cấp trú xứ và các vật dụng cần thiết giúp cho chúng tôi có thể tập trung toàn thời gian cho công việc thực hiện tập Kinh này.
Cuối cùng, ngưỡng mong phước báu phát sanh trong công việc soạn thảo tập Kinh này được thành tựu đến thầy tổ, song thân, và tất cả chúng sanh trong tam giới. Nguyện cho hết thảy đều được an vui, sức khỏe, có trí tuệ, và tinh tấn tu tập ngõ hầu thành đạt cứu cánh giải thoát, chấm dứt khổ đau.
Kính bút, ngày 05 tháng 08 năm 2013 Tỳ Khưu Indacanda (Trương đình Dũng)
xxvii
xxviii
CÁC CHỮ VIẾT TẮT:
Văn Bản Pāḷi:
Ma : Maramma Chaṭṭhasaṅgīti Piṭakapotthakaṃ
(Tạng Miến Điện kỳ kết tập lần thứ 6)
Pa : Paramatthadīpanī Vimānavatthu-Aṭṭhakathā
PTS : Pali Text Society Edition (Tạng Anh)
Sī : Sīhala - tālapaṇṇapotthakaṃ
Sīmu : Sīhaḷakkhara - mudditapotthakaṃ
Syā : Syāmakkhara Muditapotthakaṃ
(Tạng Thái Lan)
Văn Bản Tiếng Việt:
ND : Chú thích của Người Dịch
PTS : Nhà Xuất Bản Pali Text Society (Anh Quốc)
Sđd. : Sách đã dẫn
TTPV : Tam Tạng Pāḷi - Việt
DhA : Dhammapada-Aṭṭhakathā (PTS)
ItA : Paramatthadīpanī I, Itivuttaka-Aṭṭhakathā (PTS)
KhpA : Paramatthajotikā I, Khuddakapāṭha-Aṭṭhakathā (PTS)
UdA : Paramatthadīpanī II, Udāna-Aṭṭhakathā (PTS)
xxix
MẪU TỰ PĀḶI - SINHALA
NGUYÊN ÂM
wa wd ā bi Bī Wu W! ū te To
PHỤ ÂM
l ka L kha . ga U gha X ṅa p ca P cha c ja ® jha [ ña g ṭa G ṭha v ḍa V ḍha K ṇa ; ta : tha o da O dha k na m pa M pha n ba N bha u ma
h ya r ra , la j va i sa y ha < ḷa x ṃ l ka ld kā ls ki lS kī l= ku l+ kū fl ke fld ko L kha Ld khā Ls khi LS khī Lq khu LQ khū fL khe fLd kho . ga .d gā .s gi .S gī .= gu .+ gū f. ge f.d go
PHỤ ÂM LIÊN KẾT
ll kka [[ ñña ;% tra uM mpha lL kkha Ky ṇha oo dda un mba lH kya [p ñca oO ddha uN mbha ls% kri [P ñcha o% dra uu mma Cj kva [c ñja oj dva uy mha LH khya [® ñjha Oj dhva hh, hH yya Lj khva gg ṭṭa k; nta hy yha .. gga gG ṭṭha J: ntha ,, lla .> ggha vv ḍḍa Jo, | nda ,H lya Xl ṅka vV ḍḍha JO ndha ,y lha .% gra KK ṇṇa ;; nna jh vha XL ṅkha Kg ṇṭa ;y nha ii ssa X. ṅga KG ṇṭha mm ppa iu sma X> ṅgha Kv ṇḍa mM ppha ij sva pp cca ;; tta nn bba yu hma pP ccha F: ttha nN bbha yj hva cc jja Fj tva n% bra <y ḷha c® jjha um mpa
-d ā -s i -S ī e qu E Qū f- e f-d o
xxx
VĂN BẢN ĐỐI CHIẾU PĀḶI - SINHALA & PĀḶI - ROMAN
kfud ;iai N.jf;d wryf;d iïudiïnqoaOiai Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
nqoaOx irKx .ÉPdñ
Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Oïux irKx .ÉPdñ
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
iX>x irKx .ÉPdñ
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
mdKd;smd;d fjruKS islaLdmox iudoshdñ Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
woskakdodkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
ldfuiqñÉPdpdrd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Kāmesu micchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
uqidjdod fjruKS islaLdmox iudoshdñ Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
iqrdfurhucA®mudoÜGdkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Surāmerayamajjhapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
xxxi
KHUDDAKAPĀṬHA-DHAMMAPADA-UDĀNA- ITIVUTTAKAPĀḶI
TIỂU TỤNG-PHÁP CÚ-PHẬT TỰ THUYẾT- PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY
VISAYASŪCI - MỤC LỤC *****
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI - TIỂU TỤNG
1. Saraṇagamanaṃ - Việc Đi Đến Nương Nhờ 02 2. Dasasikkhāpadaṃ - Mười Điều Học 02 3. Dvattiṃsākāraṃ - Ba Mươi Hai thể 04 4. Kumārapañhā - Các Câu Hỏi Dành Cho Thiếu Niên 04 5. Maṅgalasuttaṃ - Kinh Điềm Lành 06 6. Ratanasuttaṃ - Kinh Châu Báu 08 7. Tirokuḍḍasuttaṃ - Kinh Bên Ngoài Vách Tường 14 8. Nidhikaṇḍasuttaṃ - Kinh Phần Của Cải Để Dành 16 9. Mettasuttaṃ - Kinh Từ Ái 20 Khuddakapāṭhapāḷi niṭṭhitā - Tiểu Tụng được chấm dứt.
***
DHAMMAPADAPĀḶI - PHÁP CÚ 1. Yamakavaggo - Phẩm Song Đối 26 2. Appamādavaggo - Phẩm Không Xao Lãng 30 3. Cittavaggo - Phẩm Tâm 34 4. Pupphavaggo - Phẩm Bông Hoa 36 5. Bālavaggo - Phẩm Kẻ Ngu 38 6. Paṇḍitavaggo - Phẩm Bậc Sáng Suốt 40 7. Arahantavaggo - Phẩm A-La-Hán 44 8. Sahassavaggo - Phẩm Một Ngàn 46 9. Pāpavaggo - Phẩm Ác 50 10. Daṇḍavaggo - Phẩm Hình Phạt 56 11. Jarāvaggo - Phẩm Già 60 12. Attavaggo - Phẩm Tự Ngã 64 13. Lokavaggo - Phẩm Thế Gian 66 14. Buddhavaggo - Phẩm Đức Phật 70
xxxiii
15. Sukhavaggo - Phẩm An Lạc 74 16. Piyavaggo - Phẩm Yêu Thích 78 17. Kodhavaggo - Phẩm Giận Dữ 80 18. Malavaggo - Phẩm Vết Nhơ 84 19. Dhammaṭṭhavaggo - Phẩm Công Minh 88 20. Maggavaggo - Phẩm Đạo Lộ 92 21. Pakiṇṇakavaggo - Phẩm Linh Tinh 96 22. Nirayavaggo - Phẩm Địa Ngục 100 23. Nāgavaggo - Phẩm Voi 104 24. Taṇhāvaggo - Phẩm Tham Ái 108 25. Bhikkhuvaggo - Phẩm Tỳ Khưu 114 26. Brāhmaṇavaggo - Phẩm Bà-La-Môn 118 Vagguddānaṃ - Tóm Lược Các Phẩm. Gāthuddānaṃ - Tóm Lược Các Câu Kệ.
Dhammapadapāḷi niṭṭhitā - Pháp Cú được chấm dứt.
***
UDĀNAPĀḶI - PHẬT TỰ THUYẾT 1. BODHIVAGGO - PHẨM GIÁC NGỘ 1. Paṭhamabodhisuttaṃ - Sự Giác Ngộ - Kinh thứ nhất 132 2. Dutiyabodhisuttaṃ - Sự Giác Ngộ - Kinh thứ nhì 134 3. Tatiyabodhisuttaṃ- Sự Giác Ngộ - Kinh thứ ba 134 4. Nigrodhasuttaṃ - Kinh Cây Si 136 5. Therasuttaṃ - Kinh Các Vị Trưởng Lão 138 6. Kassapasuttaṃ - Kinh Kassapa 138 7. Pāvāsuttaṃ - Kinh Pāvā 140 8. Saṅgāmajisuttaṃ - Kinh Saṅgāmaji 140 9. Jaṭilasuttaṃ - Kinh Đạo Sĩ Bện Tóc 142 10. Bāhiyasuttaṃ - Kinh Bāhiya 144 Tatruddānaṃ bhavati - Tóm Lược Phần Này Là 148
2. MUCALINDAVAGGO - PHẨM MUCALINDA 1. Mucalindasuttaṃ - Kinh Mucalinda 150 2. Rājasuttaṃ - Kinh Đức Vua 150 3. Daṇḍasuttaṃ - Kinh Gậy Gộc 152 4. Sakkārasuttaṃ - Kinh Tôn Vinh 154 5. Upāsakasuttaṃ - Kinh Nam Cư Sĩ 156 6. Gabhinīsuttaṃ - Kinh Sản Phụ 156 7. Ekaputtasuttaṃ - Kinh Con Trai Độc Nhất 158 8. Suppavāsāsuttaṃ - Kinh Suppavāsā 160 9. Visākhāsuttaṃ - Kinh Visākhā 166 10. Bhaddiyasuttaṃ - Kinh Bhaddiya 168 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 170
xxxiv
3. NANDAVAGGO - PHẨM NANDA 1. Kammasuttaṃ - Kinh Nghiệp 172 2. Nandasuttaṃ - Kinh Nanda 172 3. Yasojasuttaṃ - Kinh Yasoja 178 4. Sāriputtasuttaṃ - Kinh Sāriputta 184 5. Kolitasuttaṃ - Kinh Kolita 184 6. Pilindivacchasuttaṃ - Kinh Pilindivaccha 186 7. Kassapasuttaṃ - Kinh Kassapa 186 8. Piṇḍapātikasuttaṃ - Kinh Vị Hành Pháp Khất Thực 190 9. Sippasuttaṃ - Kinh Nghề Nghiệp 192 10. Lokavolokanasuttaṃ - Kinh Xem Xét Thế Gian 194 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 196
4. MEGHIYAVAGGO - PHẨM MEGHIYA 1. Meghiyasuttaṃ - Kinh Meghiya 196 2. Uddhatasuttaṃ - Kinh Náo Động 204 3. Gopālasuttaṃ - Kinh Người Chăn Bò 204 4. Juṇhasuttaṃ - Kinh Thượng Huyền 206 5. Nāgasuttaṃ - Kinh Long Tượng 210 6. Piṇḍolasuttaṃ - Kinh Piṇḍola 212 7. Sāriputtasuttaṃ - Kinh Sāriputta 214 8. Sundarīsuttaṃ - Kinh Sundarī 214 9. Upasenasuttaṃ - Kinh Upasena 220 10. Sāriputtasuttaṃ - Kinh Sāriputta 220 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 222
5. SOṆAVAGGO - PHẨM SOṆA 1. Rājasuttaṃ - Kinh Đức Vua 222 2. Appāyukasuttaṃ - Kinh Tuổi Thọ Ít Ỏi 224 3. Suppabuddhakuṭṭhisuttaṃ - Kinh Gã Cùi Suppabuddha 224 4. Kumārakasuttaṃ - Kinh Các Thiếu Niên 230 5. Uposathasuttaṃ - Kinh Lễ Uposatha 230 6. Soṇasuttaṃ - Kinh Soṇa 240 7. Revatasuttaṃ - Kinh Revata 248 8. Ānandasuttaṃ - Kinh Ānanda 248 9. Saddhāyamānasuttaṃ - Kinh Nhạo Báng 250 10. Panthakasuttaṃ - Kinh Panthaka 250 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 250
6. JACCANDHAVAGGO - PHẨM MÙ BẨM SINH 1. Āyusaṅkhāravossajanasuttaṃ - Kinh Buông Bỏ Thọ Hành 252 2. Jaṭilasuttaṃ - Kinh Đạo Sĩ Tóc Bện 256 3. Paccavekkhanasuttaṃ - Kinh Quán Xét Lại 260 4. Paṭhama nānātitthiyasuttaṃ - Kinh Ngoại Đạo - Thứ Nhất 260 5. Dutiya nānātitthiyasuttaṃ - Kinh Ngoại Đạo - Thứ Nhì 266 6. Tatiya nānātitthiyasuttaṃ - Kinh Ngoại Đạo - Thứ Ba 270
xxxv
7. Subhūtisuttaṃ - Kinh Subhūti 274 8. Gaṇikāsuttaṃ - Kinh Người Kỹ Nữ 274 9. Upātisuttaṃ - Kinh Đến Gần Rồi Vượt Qua 276 10. Tathāgatuppādasuttaṃ - Kinh Sự Hiện Khởi Của Như Lai 276 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 278
7. CULLAVAGGO - PHẨM NHỎ 1. Paṭhamabhaddiyasuttaṃ - Kinh Bhaddiya - Thứ Nhất 280 2. Dutiyabhaddiyasuttaṃ - Kinh Bhaddiya - Thứ Nhì 280 3. Sattasuttaṃ - Kinh Bị Dính Mắc - Thứ Nhất 282 4. Dutiyasattasuttaṃ - Kinh Bị Dính Mắc - Thứ Nhì 282 5. Lakuṇṭakabhaddiyasuttaṃ - Kinh Lakuṇṭakabhaddiya 284 6. Taṇhākkhayasuttaṃ - Kinh Diệt Trừ Tham Ái 284 7. Papañcakkhayasuttaṃ - Kinh Diệt Trừ Chướng Ngại 286 8. Kaccānasuttaṃ - Kinh Kaccāna 286 9. Udapānasuttaṃ - Kinh Giếng Nước 288 10. Udenasuttaṃ - Kinh Udena 290 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 290
8. PĀṬALIGĀMIYAVAGGO - PHẨM DÂN LÀNG PĀṬALI 1. Paṭhamanibbānasuttaṃ - Kinh Niết Bàn - Thứ Nhất 292 2. Dutiyanibbānasuttaṃ - Kinh Niết Bàn - Thứ Nhì 292 3. Tatiyanibbānasuttaṃ - Kinh Niết Bàn - Thứ Ba 294 4. Catutthanibbānasuttaṃ - Kinh Niết Bàn - Thứ Tư 294 5. Cundasuttaṃ - Kinh Cunda 296 6. Pāṭaligāmiyasuttaṃ - Kinh Dân Làng Pāṭali 304 7. Dvidhāpathasuttaṃ - Kinh Đường Rẽ Hai Nhánh 312 8. Visākhāsuttaṃ - Kinh Visākhā 314 9. Paṭhamadabbasuttaṃ - Kinh Dabba - Thứ Nhất 316 10. Dutiyadabbasuttaṃ - Kinh Dabba - Thứ Nhì 318 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 318
Udānapāḷi samattā - Phật Tự Thuyết được đầy đủ.
***
ITIVUTTAKAPĀḶI - PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY
EKAKANIPĀTO - NHÓM MỘT PHÁP Paṭhamo vaggo - Phẩm Thứ Nhất 1. Lobhasuttaṃ - Kinh Tham 322 2. Dosasuttaṃ - Kinh Sân 322 3. Mohasuttaṃ - Kinh Si 324 4. Kodhasuttaṃ - Kinh Giận Dữ 324 5. Makkhasuttaṃ - Kinh Gièm Pha 324
xxxvi
6. Mānasuttaṃ - Kinh Ngã Mạn 326 7. Sabbapariññāsuttaṃ - Kinh Biết Toàn Diện Tất Cả 326 8. Mānapariññāsuttaṃ - Kinh Biết Toàn Diện Ngã Mạn 328 9. Lobhapariññāsuttaṃ - Kinh Biết Toàn Diện Tham 328 10. Dosapariññāsuttaṃ - Kinh Biết Toàn Diện Sân 330 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 330
Dutiyo vaggo - Phẩm Thứ Nhì 1. Mohapariññāsuttaṃ - Kinh Biết Toàn Diện Si 332 2. Kodhapariññāsuttaṃ - Kinh Biết Toàn Diện Giận Dữ 332 3. Makkhapariññāsuttaṃ - Kinh Biết Toàn Diện Gièm Pha 334 4. Avijjanīvaraṇasuttaṃ - Kinh Che Lấp Bởi Vô Minh 334 5. Taṇhāsaṃyojanasuttaṃ - Kinh Ràng Buộc Bởi Tham Ái 336 6. Paṭhamasekhasuttaṃ - Kinh Hữu Học - Thứ Nhất 336 7. Dutiyasekhasuttaṃ - Kinh Hữu Học - Thứ Nhì 338 8. Saṅghabhedasuttaṃ - Kinh Chia Rẽ Hội Chúng 338 9. Saṅghasāmaggisuttaṃ - Kinh Hợp Nhất Hội Chúng 340 10. Paduṭṭhapuggalasuttaṃ - Kinh Người Xấu Xa 340 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 342
Tatiyo vaggo - Phẩm Thứ Ba 1. Pasannacittasuttaṃ - Kinh Tâm Tịnh Tín 342 2. Māpuññabhāyīsuttaṃ - Kinh Chớ Sợ Hãi Phước Thiện 344 3. Ubho-atthasuttaṃ - Kinh Cả Hai Mục Đích 344 4. Aṭṭhipuñjasuttaṃ - Kinh Đống Xương 346 5. Sampajānamusāvādasuttaṃ - Kinh Cố Tình Nói Dối 348 6. Dānasaṃvibhāgasuttaṃ - Kinh Bố Thí và San Sẻ 348 7. Mettācetovimuttisuttaṃ - Kinh Từ Tâm Giải Thoát 350 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 352
DUKANIPĀTO - NHÓM HAI PHÁP Paṭhamo vaggo - Phẩm Thứ Nhất 1. Paṭhamabhikkhusuttaṃ - Kinh Tỳ Khưu - Thứ Nhất 352 2. Dutiyabhikkhusuttaṃ - Kinh Tỳ Khưu - Thứ Nhì 354 3. Tapanīyasuttaṃ - Kinh Làm Cho Bứt Rứt 354 4. Atapanīyasuttaṃ - Kinh Không Làm Cho Bứt Rứt 356 5. Papakasīlasuttaṃ - Kinh Giới Ác Xấu 356 6. Bhaddakasīlasuttaṃ - Kinh Giới Hiền Thiện 358 7. Anātāpīsuttaṃ - Kinh Không Có Nhiệt Tâm 358 8. Paṭhama janakuhanasuttaṃ - Kinh Dối Gạt Người - Thứ Nhất 360 9. Dutiya janakuhanasuttaṃ - Kinh Dối Gạt Người - Thứ Nhì 360 10. Somanassasuttaṃ - Kinh Tâm Hỷ 362 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 362
xxxvii
Dutiyo vaggo - Phẩm Thứ Nhì 1. Vitakkasuttaṃ - Kinh Suy Tầm 364 2. Desanāsuttaṃ - Kinh Thuyết Giảng 366 3. Vijjāsuttaṃ - Kinh Minh 366 4. Paññāparihānisuttaṃ - Kinh Thấp Kém Về Tuệ 368 5. Sukkadhammasuttaṃ - Kinh Pháp Trắng 368 6. Ajātasuttaṃ - Kinh Không Sanh 370 7. Nibbānadhātusuttaṃ - Kinh Bản Thể Niết Bàn 372 8. Paṭisallānasuttaṃ - Kinh Thiền Tịnh 374 9. Sikkhānisaṃsasuttaṃ - Kinh Lợi Ích Của Việc Học Tập 374 10. Jāgariyasuttaṃ - Kinh Tỉnh Thức 376 11. Āpāyikasuttaṃ - Kinh Kẻ Sanh Đọa Xứ 376 12. Diṭṭhigatasuttaṃ - Kinh Tà Kiến 378 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 380
TIKANIPĀTO - NHÓM BA PHÁP Paṭhamo vaggo - Phẩm Thứ Nhất 1. Akusalamūlasuttaṃ - Kinh Bất Thiện Căn 382 2. Dhātusuttaṃ - Kinh Giới 382 3. Paṭhamavedanāsuttaṃ - Kinh Thọ - Thứ Nhất 384 4. Dutiyavedanāsuttaṃ - Kinh Thọ - Thứ Nhì 384 5. Paṭhama esanāsuttaṃ - Kinh Tầm Cầu - Thứ Nhất 386 6. Dutiya esanāsuttaṃ - Kinh Tầm Cầu - Thứ Nhì 386 7. Paṭhama āsavasuttaṃ - Kinh Lậu Hoặc - Thứ Nhất 388 8. Dutiya āsavasuttaṃ - Kinh Lậu Hoặc - Thứ Nhì 388 9. Taṇhāsuttaṃ - Kinh Tham Ái 390 10. Māradheyyasuttaṃ - Kinh Phạm Vi Của Ma Vương 390 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 390
Dutiyo vaggo - Phẩm Thứ Nhì
1. Puññakiriyavatthusuttaṃ -
Kinh Nền Tảng Của Việc Hành Thiện 392
2. Cakkhusuttaṃ - Kinh về Nhãn 392
3. Indriyasuttaṃ - Kinh về Quyền 394
4. Addhāsuttaṃ - Kinh Khoảng Thời Gian 394
5. Duccaritasuttaṃ - Kinh Uế Hạnh 396
6. Sucaritasuttaṃ - Kinh Thiện Hạnh 396
7. Soceyyasuttaṃ - Kinh Thanh Tịnh 398
8. Moneyyasuttaṃ - Kinh Hiền Trí Hạnh 398
9. Paṭhamarāgasuttaṃ -
Kinh Luyến Ái - Thứ Nhất 398
10. Dutiyarāgasuttaṃ - Kinh Luyến Ái - Thứ Nhì 400
Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 400
xxxviii
Tatiyo vaggo - Phẩm Thứ Ba
1. Mucchādiṭṭhikammasamādānasuttaṃ -
Kinh Thọ Trì Các Nghiệp Do Tà Kiến 402
2. Sammādiṭṭhikammasamādānasuttaṃ -
Kinh Kinh Thọ Trì Các Nghiệp Do Chánh Kiến 404
3. Nissaraṇiyasuttaṃ - Kinh Thoát Ly 406
4. Santatarasuttaṃ - Kinh An Tịnh Hơn 406
5. Puttasuttaṃ - Kinh Con Trai 408
6. Vuṭṭhisuttaṃ - Kinh Mưa 410
7. Sukhapatthanāsuttaṃ -
Kinh Ước Nguyện Hạnh Phúc 412
8. Bhidurasuttaṃ - Kinh Dễ Tan Vỡ 414
9. Dhātusaṃsandanasuttaṃ -
Kinh Sự Kết Hợp Theo Bản Chất 416
10. Parihānasuttaṃ - Kinh Sự Thoái Hóa 418
Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 418
Catuttho vaggo - Phẩm Thứ Tư
1. Vitakkasuttaṃ - Kinh Suy Tầm 420
2. Sakkārasuttaṃ - Kinh Tôn Vinh 420
3. Devasaddasuttaṃ - Kinh Âm Thanh Của Chư Thiên 422
4. Pubbanimittasuttaṃ - Kinh Dấu Hiệu Báo Trước 424
5. Bahujanahitasuttaṃ -
Kinh Sự Lợi Ích Cho Nhiều Người 428
6. Asubhānupassīsuttaṃ - Kinh Quan Sát Bất Tịnh 430
7. Dhammānudhammapaṭipannasuttaṃ -
Kinh Thực Hành Pháp Thuận Theo Pháp 432
8. Andhakaraṇasuttaṃ - Kinh Sự Tạo Ra Tăm Tối 434
9. Antaramalasuttaṃ - Kinh Vết Nhơ Ở Bên Trong 436
10. Devadattasuttaṃ - Kinh Devadatta 438
Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 440
Pañcamo vaggo - Phẩm Thứ Năm
1. Aggappasādasuttaṃ - Kinh Sự Tịnh Tín Tối Cao 442
2. Jīvikāsuttaṃ - Kinh Sự Nuôi Mạng 444
3. Saṅghāṭikaṇṇasuttaṃ - Kinh Chéo Y Hai Lớp 446
4. Aggisuttaṃ - Kinh Lửa 448
5. Upaparikkhasuttaṃ - Kinh Khảo Sát 450
6. Kāmūpapattisuttaṃ -
Kinh Sự Sanh Khởi Của Các Dục 450
7. Kāmayogasuttaṃ -
Kinh Sự Gắn Bó Với Các Dục 452
8. Kalyāṇasīlasuttaṃ - Kinh Giới Tốt Đẹp 454
9. Dānasuttaṃ - Kinh Bố Thí 456
10. Tevijjasuttaṃ - Kinh Ba Minh 458
Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 460
xxxix
CATUKKANIPĀTO - NHÓM BỐN PHÁP 1. Brāhmaṇasuttaṃ - Kinh Bà-La-Môn 462 2. Caturanavajjasuttaṃ - Kinh Bốn Vật Không Bị Khiển Trách 464 3. Āsavakkhayasuttaṃ - Kinh Diệt Trừ Lậu Hoặc 464 4. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ - Kinh Sa-Môn và Bà-La-Môn 466 5. Sīlasampannasuttaṃ - Kinh Thành Tựu Giới 468 6. Taṇhuppādasuttaṃ - Kinh Sự Sanh Khởi của Tham Ái 470 7. Sabrahmakasuttaṃ - Kinh Có Phạm Thiên 472 8. Bahukārasuttaṃ - Kinh Nhiều Sự Ích Lợi 474 9. Kuhasuttaṃ - Kinh Dối Trá 476 10. Purisapiyarūpasuttaṃ - Kinh Người và Sắc Đáng Yêu 476 11. Carasuttaṃ - Kinh Bước Đi 478 12. Sampannasīlasuttaṃ - Kinh Giới Thành Tựu 482 13. Lokāvabodhasuttaṃ - Kinh Giác Ngộ về Thế Giới 486 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phần Này 488
Itivuttakapāḷi niṭṭhitā - Phật Thuyết Như Vậy được chấm dứt.
--ooOoo--
xl
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI
&
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TIỂU TỤNG
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
1. SARAṆAGAMANAṂ 1 Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi, tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi, tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Saraṇagamanaṃ. 2
*****
2. DASASIKKHĀPADAṂ Pāṇātipātā veramaṇīsikkhāpadaṃ3 samādiyāmi.
Adinnādānā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Abrahmacariyā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Musāvādā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Surā-meraya-majja-pamādaṭṭhānā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Vikālabhojanā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
1 3 saraṇattayaṃ - Ma. veramaṇī sikkhāpadaṃ - Syā. 2 saraṇattayaṃ niṭṭhitaṃ - Ma; saraṇagamanaṃ niṭṭhitaṃ - Syā; saraṇattayaṃ - PTS.
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TIỂU TỤNG Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!
1. VIỆC ĐI ĐẾN NƯƠNG NHỜ
Tôi đi đến nương nhờ Đức Phật,
Tôi đi đến nương nhờ Giáo Pháp,
Tôi đi đến nương nhờ Tăng Chúng.
Tôi đi đến nương nhờ Đức Phật lần thứ nhì, Tôi đi đến nương nhờ Giáo Pháp lần thứ nhì, Tôi đi đến nương nhờ Tăng Chúng lần thứ nhì.
Tôi đi đến nương nhờ Đức Phật lần thứ ba, Tôi đi đến nương nhờ Giáo Pháp lần thứ ba, Tôi đi đến nương nhờ Tăng Chúng lần thứ ba.
Việc Đi Đến Nương nhờ. 1
*****
2. MƯỜI ĐIỀU HỌC Tôi thọ trì điều học là tránh xa việc giết hại sinh mạng.
Tôi thọ trì điều học là tránh xa việc lấy vật không được cho.
Tôi thọ trì điều học là tránh xa việc phi Phạm hạnh (hành dâm).
Tôi thọ trì điều học là tránh xa việc nói dối.
Tôi thọ trì điều học là tránh xa trường hợp dễ duôi uống chất say là rượu và chất lên men.
Tôi thọ trì điều học là tránh xa việc ăn sái giờ.
1 Cụm từ “đi đến nương tựa” đã được dịch là “quy y” ( Quy y Tam Bảo: Phật, Pháp, Tăng).
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Dvattiṃsakaraṃ
Nacca-gīta-vādita-visūkadassanā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Mālā-gandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhūsanaṭṭhānā veramaṇī- sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Uccāsayana-mahāsayanā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Jātarūpa-rajatapaṭiggahaṇā veramaṇīsikkhāpadaṃ samādiyāmi.
Dasasikkhāpadaṃ.
*****
3. DVATTIṂSĀKĀRAṂ Atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nahārū 1 aṭṭhi 2 aṭṭhimiñjaṃ 3 vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ [ 4 ] pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā khelo siṅghānikā lasikā muttaṃ matthake matthaluṅgan ”ti. 5
Dvattiṃsākāraṃ.
*****
4. KUMĀRAPAÑHĀ 6
Ekaṃ nāma kiṃ?7 Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā.
Dve nāma kiṃ? Nāmañca rūpañca.8
Tīṇi nāma kiṃ? Tisso vedanā.9
Cattāri nāma kiṃ? Cattārī ariyasaccāni.
Pañca nāma kiṃ? Pañcupādānakkhandhā.
Cha nāma kiṃ? Cha ajjhattikāni āyatanāni.
Satta nāma kiṃ? Satta bojjhaṅgā.
Aṭṭha nāma kiṃ? Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
Nava nāma kiṃ? Nava sattāvāsā.
Dasa nāma kiṃ? Dasahaṅgehi samannāgato arahā ’ti vuccatī ”ti.
Kumārapañhā.10
*****
1 7 nhāru - Ma; nhārū - Syā; nahāru - PTS. eka nāma kiṃ - kesuci. 2 8 aṭṭhī - Syā. dve nāmañca rūpañca - PTS. 3 9 aṭṭhimiñjā - katthaci. tīṇi tisso vedanā - PTS. 4 10 matthaluṅgaṃ - Ma. kumārapañhā niṭṭhitā - Ma; 5 lasikā muttan ti - Ma. sāmaṇerapañhā niṭṭhitā - Syā; 6 sāmaṇerapañhā - Syā. kumārapañhaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Ba Mươi Hai Thể
Tôi thọ trì điều học là tránh xa việc múa, hát, đờn, và xem trình diễn.
Tôi thọ trì điều học là tránh xa trường hợp đeo vòng hoa, thoa vật thơm, và tô điểm bằng đồ trang sức.
Tôi thọ trì điều học là tránh xa chỗ nằm ngồi cao và rộng lớn.
Tôi thọ trì điều học là tránh xa việc thọ lãnh vàng bạc.
Mười Điều Học.
*****
3. BA MƯƠI HAI THỂ Ở thân này có tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy xương, thận, tim, gan, cơ hoành, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, thực phẩm chưa tiêu, phân, mật, đàm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, nước mỡ (huyết tương), nước miếng, nước mũi, nước ở khớp xương, nước tiểu, não bộ ở đầu.
Ba Mươi Hai Thể.
*****
4. CÁC CÂU HỎI DÀNH CHO THIẾU NIÊN
Một là gì? Tất cả chúng sanh có sự tồn tại nhờ vào vật thực.
Hai là gì? Danh và sắc.
Ba là gì? Ba cảm thọ.
Bốn là gì? Bốn Chân Lý cao thượng.
Năm là gì? Năm thủ uẩn.
Sáu là gì? Sáu xứ thuộc nội phần.
Bảy là gì? Bảy chi phần đưa đến giác ngộ.
Tám là gì? Thánh Đạo tám chi phần.
Chín là gì? Chín trú xứ của chúng sanh. 1
Mười là gì? Vị hội đủ mười chi phần được gọi là ‘A-la-hán.’ 2
Các Câu Hỏi Dành Cho Thiếu Niên.
*****
1 Chín trú xứ của chúng sanh (sattāvāsā): Xem phần Chín Pháp của bài Kinh Saṅgītisuttaṃ (Kinh Thập Thượng, Trường Bộ 3). 2 Vị hội đủ mười chi phần được gọi là ‘A-la-hán’: tức là mười pháp của bậc Vô Học, gồm có: vô học chánh kiến, vô học chánh tư duy, vô học chánh ngữ, vô học chánh nghiệp, vô học chánh mạng, vô học chánh cần, vô học chánh niệm, vô học chánh định, vô học chánh trí, vô học chánh giải thoát (Xem phần Mười Pháp, cũng ở bài Kinh đã trích dẫn ở trên).
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Maṅgalasuttaṃ
5. MAṄGALASUTTAṂ Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi.
1. Bahū devā manussā ca maṅgalāni acintayuṃ, ākaṅkhamānā sotthānaṃ brūhi maṅgalamuttamaṃ.
2. Asevanā ca bālānaṃ paṇḍitānaṃ ca sevanā, pūjā ca pūjanīyānaṃ 1 etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
3. Patirūpadesavāso ca pubbe ca katapuññatā, attasammāpaṇīdhi 2 ca etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
4. Bāhusaccañca sippañca vinayo ca susikkhito, subhāsitā ca yā vācā etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
5. Mātāpitu-upaṭṭhānaṃ puttadārassa saṅgaho, anākulā ca kammantā etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
6. Dānaṃ ca dhammacariyā ca ñātakānañca saṅgaho, anavajjāni kammāni etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
7. Ārati virati 3 pāpā majjapānā ca saññamo,4 appamādo ca dhammesu etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
8. Gāravo ca nivāto ca santuṭṭhi5 ca kataññutā, kālena dhammasavaṇaṃ6 etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
9. Khantī ca sovacassatā samaṇānañca dassanaṃ, kālena dhammasākacchā etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
10. Tapo ca brahmacariyañca ariyasaccāna dassanaṃ, nibbānasacchikiriyā ca etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
1 4 pūjaneyyānaṃ - Ma, PTS. saṃyamo - Ma. 2 5 attasammāpaṇidhi - Ma, Syā, PTS. santuṭṭhī - Syā, PTS. 3 6 āratī viratī Ma, Syā; ārati viratī - PTS. dhammassavaṇaṃ - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Điềm Lành
5. KINH ĐIỀM LÀNH Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Khi ấy, lúc đêm đã khuya, một vị Thiên nhân nọ với màu sắc vượt trội đã làm cho toàn bộ Jetavana rực sáng rồi đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng ở một bên. Đứng ở một bên, vị Thiên nhân ấy đã bạch với đức Thế Tôn bằng lời kệ rằng:
1. “Nhiều chư Thiên và nhân loại, trong khi mong mỏi các điều hưng thịnh, đã suy nghĩ về các điềm lành, xin Ngài hãy nói về điềm lành tối thượng.”
2. “Không thân cận những kẻ ác, thân cận các bậc sáng suốt, và cúng dường các bậc xứng đáng cúng dường, điều này là điềm lành tối thượng.
3. Cư ngụ ở địa phương thích hợp, tính cách đã làm việc phước thiện trong quá khứ, và quyết định đúng đắn cho bản thân, điều này là điềm lành tối thượng.
4. Kiến thức rộng và (giỏi) nghề thủ công, khéo học tập rèn luyện, và lời nói được khéo nói, điều này là điềm lành tối thượng.
5. Phụng dưỡng mẹ và cha, cấp dưỡng các con và vợ, các nghề nghiệp không có xung đột (thuần là công việc), điều này là điềm lành tối thượng.
6. Bố thí và thực hành Giáo Pháp, trợ giúp các thân quyến, những việc làm không bị chê trách, điều này là điềm lành tối thượng.
7. Sự kiêng cữ, xa lánh điều ác, tự chế ngự trong việc uống các chất say, và không xao lãng trong các (thiện) pháp, điều này là điềm lành tối thượng.
8. Sự cung kính, khiêm nhường, tự biết đủ, và biết ơn, sự lắng nghe Giáo Pháp vào đúng thời điểm, điều này là điềm lành tối thượng.
9. Sự nhẫn nại, trạng thái người dễ dạy, và việc yết kiến các bậc Sa-môn, sự bàn luận Giáo Pháp lúc hợp thời, điều này là điềm lành tối thượng.
10. Sự khắc khổ, và thực hành Phạm hạnh, sự nhận thức các Chân Lý Cao Thượng, và việc chứng ngộ Niết Bàn, điều này là điềm lành tối thượng.
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Ratanasuttaṃ
11. Puṭṭhassa lokadhammehi cittaṃ yassa na kampati, asokaṃ virajaṃ khemaṃ etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
12. Etādisāni katvāna sabbatthamaparājitā, sabbattha sotthiṃ gacchanti taṃ tesaṃ maṅgalamuttaman ”ti.
Maṅgalasuttaṃ.
*****
6. RATANASUTTAṂ 1. Yānīdha bhūtāni samāgatāni bhummāni vā yāni va antaḷikkhe, sabbeva bhūtā sumanā bhavantu atho ’pi sakkacca suṇantu bhāsitaṃ.
2. Tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe mettaṃ karotha mānusiyā pajāya, divā ca ratto ca haranti ye baliṃ tasmā hi ne rakkhatha appamattā.
3. Yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ, na no samaṃ atthi tathāgatena idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
4. Khayaṃ virāgaṃ amataṃ paṇītaṃ yadajjhagā sakyamunī samāhito, na tena dhammena samatthi kiñci idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
5. Yambuddhaseṭṭho parivaṇṇayī suciṃ samādhimānantarikaññamāhu, samādhinā tena samo na vijjati idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Châu Báu
11. Tâm không dao động khi tiếp xúc với các pháp thế gian, không sầu muộn, có sự xa lìa bợn nhơ, được an ổn, điều này là điềm lành tối thượng.
12. (Những người) đã thực hành những điều như thế này thì không bị thất bại ở mọi nơi, đi đến mọi nơi một cách hưng thịnh; đối với họ (những) điều ấy là điềm lành tối thượng.”
Kinh Điềm Lành.
*****
6. KINH CHÂU BÁU 1. Các hạng sanh linh 1 nào đã tụ hội nơi đây, là các hạng ở địa cầu, hoặc các hạng nào ở hư không, mong rằng toàn thể tất cả sanh linh đều được hoan hỷ, rồi xin hãy nghiêm trang lắng nghe lời nói này.
2. Chính vì thế, hỡi các sanh linh, mong rằng tất cả hãy lắng tai, xin các vị hãy thể hiện tâm từ đến dòng dõi nhân loại, là những người ngày và đêm mang lại vật phẩm cúng tế, chính vì thế xin các vị hãy hộ trì những người ấy, không xao lãng.
3. Bất cứ của cải nào ở đời này hoặc đời sau, hoặc loại châu báu hảo hạng nào ở các cõi Trời, thật vậy, không có gì sánh bằng đức Như Lai. Châu báu hảo hạng này cũng có ở đức Phật; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
4. Sự diệt trừ, sự xa lìa tham ái, sự Bất Tử hảo hạng, bậc Hiền Trí dòng Sakya, (với tâm) định tĩnh, đã chứng đắc điều ấy, không có bất cứ cái gì sánh bằng Pháp ấy. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Giáo Pháp; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
5. Điều mà đức Phật tối thắng đã ca ngợi là trong sạch, Ngài đã nói điều ấy là định cho quả không bị gián đoạn, pháp sánh bằng định ấy không được biết đến. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Giáo Pháp; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
1 Các hạng sanh linh (bhūtāni): nói đến các hàng chư Thiên (amanussesu) không có phân biệt (KhpA. 166).
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Ratanasuttaṃ
6. Ye puggalā aṭṭhasatampasatthā cattāri etāni yugāni honti, te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā etesu dinnāni mahapphalāni, idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ etena sacce suvatthi hotu.
7. Ye suppayuttā manasā daḷhena nikkāmino gotamasāsanamhi, te pattipattā amataṃ vigayha laddhā mudhā nibbutiṃ bhuñjamānā, idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
8. Yathindakhīlo paṭhaviṃsito 1 siyā catubbhi vātebhi asampakampiyo, tathūpamaṃ sappurisaṃ vadāmi yo ariyasaccāni avecca passati, idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
9. Ye ariyasaccāni vibhāvayanti gambhīrapaññena sudesitāni, kiñcāpi te honti bhusappamattā na te bhavaṃ aṭṭhamaṃ ādiyanti, idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
1 paṭhavissito - Ma; paṭhaviṃ sito - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Châu Báu
6. Tám hạng người nào đã được các bậc thiện nhân ca tụng, các vị này là bốn cặp; 1 họ là các đệ tử của đấng Thiện Thệ, xứng đáng cúng dường, các sự bố thí ở các vị này có quả báu lớn lao. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Tăng Chúng; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
7. Các vị nào đã khéo gắn bó với tâm ý vững chãi, không còn dục vọng, theo lời dạy của đức Gotama, các vị ấy đã đạt được sự chứng đạt, sau khi đã thể nhập Bất Tử, các vị đã đạt được không nhọc sức, đang thọ hưởng trạng thái Tịch Diệt. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Tăng Chúng; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
8. Giống như cột trụ đá được nương vào lòng đất, sẽ không bị lay động bởi các cơn gió từ bốn phương, với sự so sánh như thế Ta nói về bậc chân nhân, là vị nào nhìn thấy rõ ràng bốn Chân Lý Cao Thượng. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Tăng Chúng; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
9. Các vị nào hiểu rõ về bốn Chân Lý Cao Thượng đã khéo được thuyết giảng bởi tuệ thâm sâu, dầu cho các vị ấy thường xuyên bị xao lãng, các vị ấy cũng không nhận lấy kiếp sống thứ tám. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Tăng Chúng; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
1 Tức là các bậc Thánh nhân, gồm có bốn Đạo và bốn Quả (ND).
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Ratanasuttaṃ
10. Sahāvassa dassanasampadāya tayassu dhammā jahitā bhavanti: sakkāyadiṭṭhi vicikicchitañca sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci, catūhapāyehi ca vippamutto cha cābhiṭhānāni abhabbo kātuṃ, 1 idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
11. Kiñcāpi so kammaṃ 2 karoti pāpakaṃ kāyena vācā uda cetasā vā, abhabbo 3 so tassa paṭicchādāya 4 abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā, idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
12. Vanappagumbe yathā5 phussitagge gimhānamāse paṭhamasmiṃ gimhe, tathūpamaṃ dhammavaraṃ adesayī6 nibbānagāmiṃ paramaṃ hitāya, idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
13. Varo varaññū varado varāharo anuttaro dhammavaraṃ adesayī,7 idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
14. Khīṇaṃ purāṇaṃ navaṃ natthi sambhavaṃ virattacittā āyatike7 bhavasmiṃ, te khīṇabījā avirūḷhicchandā nibbanti dhīrā yathāyampadīpo, idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ etena saccena suvatthi hotu.
1 chaccābhiṭhānāni abhabba kātuṃ - Ma. 2 5 kamma - Ma. yatha - Ma. 3 6 abhabba - Ma. adesayi - Ma, Syā, PTS. 4 7 paṭicchadāya - Ma, Syā. virattacittāyatike - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Châu Báu
10. Đối với vị này, nhờ thành tựu về nhận thức, có ba pháp được từ bỏ: sự nhận thức sai trái về thân, sự hoài nghi, giới và phận sự, hoặc thậm chí bất cứ điều gì có liên quan, và (vị này) được thoát khỏi bốn khổ cảnh, 1 không thể nào gây nên sáu tội nghiêm trọng. 2 Châu báu hảo hạng này cũng có ở Tăng Chúng; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
11. Ngay cả khi vị ấy tạo nên bất cứ nghiệp gì ác xấu, bằng thân, bằng khẩu, hoặc bằng ý, vị ấy không thể nào che giấu điều ấy, tính chất không thể của vị chứng đạt Niết Bàn đã được nói đến. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Tăng Chúng; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
12. Giống như cây cối ở trong rừng đã được trổ hoa ở ngọn trong cái nóng ở tháng đầu tiên của mùa hạ, với sự so sánh như thế, Ngài đã thuyết giảng về Giáo Pháp cao quý, có khả năng dẫn đến Niết Bàn, tối thắng về lợi ích. Châu báu hảo hạng này cũng có ở đức Phật; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
13. Bậc cao quý, biết pháp cao quý, thí pháp cao quý, đem lại pháp cao quý, đấng Vô Thượng đã thuyết giảng về Giáo Pháp cao quý. Châu báu hảo hạng này cũng có ở đức Phật; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
14. Nghiệp cũ đã được cạn kiệt, nguồn sanh khởi mới không có, với tâm không còn luyến ái vào sự hiện hữu ở tương lai, các vị ấy có mầm giống đã cạn kiệt, mong muốn tăng trưởng không còn, các bậc sáng trí tịch diệt, giống như ngọn đèn này vậy. Châu báu hảo hạng này cũng có ở Tăng Chúng; do sự chân thật này mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
1 Bốn khổ cảnh (apāyā): địa ngục, súc sanh, quỷ đói, và A-tu-la (KhpA. 189). 2 Sáu tội nghiêm trọng (abhiṭhānāni): gồm có: giết mẹ, giết cha, giết bậc Thánh A-la-hán, làm chảy máu thân Phật, chia rẽ Hội Chúng, tuyên bố vị khác là bậc đạo sư (Sđd.).
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Tirokuḍḍasuttaṃ
15. Yānīdha bhūtāni samāgatāni bhummāni vā yāni va antaḷikkhe tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ buddhaṃ namassāma suvatthi hotu.
Yānīdha bhūtāni samāgatāni bhummāni vā yāni va antaḷikkhe tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ dhammaṃ namassāma suvatthi hotu.
Yānīdha bhūtāni samāgatāni bhummāni vā yāni va antaḷikkhe tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ saṅghaṃ namassāma suvatthi hotu.
Ratanasuttaṃ.
*****
7. TIROKUḌḌASUTTAṂ 1 1. Tirokuḍḍesu tiṭṭhanti sandhisiṅghāṭakesu ca, dvārabāhāsu tiṭṭhanti āgantvāna sakaṃ gharaṃ.
2. Pahūte 2 annapānamhi khajjabhojje upaṭṭhite, na tesaṃ koci sarati sattānaṃ kammapaccayā.
3. Evaṃ dadanti ñātīnaṃ ye honti anukampakā, suciṃ paṇītaṃ kālena kappiyaṃ pānabhojanaṃ.
4. Idaṃ vo ñātinaṃ hotu sukhitā hontu ñātayo, te ca tattha samāgantvā ñātipetā samāgatā.
5. Pahūte3 annapānamhi sakkaccaṃ anumodare, “Ciraṃ jīvantu no ñātī yesaṃ hetu labhāmase, amhākaṃ ca katā pūjā dāyakā ca anipphalā.
6. Na hi tattha kasī 3 atthi gorakkhettha na vijjati, vāṇijjā tādisi natthi hiraññena kayākkayaṃ,4 ito dinnena yāpenti petā kālakatā5 tahiṃ.
1 4 tirokuḍḍakaṇḍaṃ - Syā. kayokayaṃ - Ma; 2 5 pahute - Syā. kayākayaṃ - Syā; kālaṅkatā - Ma; 3 kasi - Ma, Syā. kayakkayaṃ - PTS. kālagatā - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Bên Ngoài Vách Tường
15. Các hạng sanh linh nào đã tụ hội nơi đây, là các hạng ở địa cầu hoặc các hạng nào ở hư không, chúng ta hãy lễ bái đức Phật đã ngự đến như thế, được chư Thiên và nhân loại cúng dường, mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
Các hạng sanh linh nào đã tụ hội nơi đây, là các hạng ở địa cầu hoặc các hạng nào ở hư không, chúng ta hãy lễ bái Giáo Pháp đã ngự đến như thế, được chư Thiên và nhân loại cúng dường, mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
Các hạng sanh linh nào đã tụ hội nơi đây, là các hạng ở địa cầu hoặc các hạng nào ở hư không, chúng ta hãy lễ bái Tăng Chúng đã ngự đến như thế, được chư Thiên và nhân loại cúng dường, mong rằng hãy có sự hưng thịnh.
Kinh Châu Báu.
*****
7. KINH BÊN NGOÀI VÁCH TƯỜNG 1. “(Các ngạ quỷ) đứng bên ngoài các vách tường và ở các ngã tư ngã ba đường, chúng trở về căn nhà của mình rồi đứng ở các trụ cửa ra vào.
2. Khi nhiều thức ăn nước uống vật thực cứng mềm được bày ra, bởi vì duyên nghiệp của các chúng sanh nên không ai nhớ đến họ.
3. Những người nào có lòng thương tưởng, (những người ấy thường) ban phát thức ăn nước uống tinh khiết, hảo hạng, phù hợp, đúng thời đến các quyến thuộc như vầy:
4. ‘Vật thí này hãy thuộc về các quyến thuộc, mong rằng các quyến thuộc được an vui.’ Và các ngạ quỷ quyến thuộc ấy đã đi đến tụ hội ở chỗ ấy.
5. Họ tùy hỷ một cách trân trọng về các thức ăn nước uống dồi dào rằng: ‘Mong rằng các quyến thuộc của chúng tôi được sống lâu. Nhờ vào các thân quyến mà chúng tôi được thọ hưởng. Việc cúng dường đến chúng tôi đã được thực hiện, các thí chủ không phải là không có quả báo.’
6. Bởi vì nơi ấy không có trồng trọt, việc chăn nuôi bò ở nơi này không được biết đến, việc thương mại ví như việc buôn bán bằng vàng là không có; các ngạ quỷ ở nơi ấy, những người đã chết, duy trì sự sống với vật đã được bố thí từ nơi đây.
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Niddhikaṇḍasuttaṃ
7. Unname 1 udakaṃ vaṭṭhaṃ 2 yathā ninnaṃ pavattati, evameva ito dinnaṃ petānaṃ upakappati.
8. Yathā vārivahā pūrā paripūrenti sāgaraṃ, evameva ito dinnaṃ petānaṃ upakappati.
9. Adāsi me akāsi me ñātimittā sakhā ca me, petānaṃ dakkhiṇaṃ dajjā pubbe katamanussaraṃ.
10. Na hi ruṇṇaṃ vā soko vā yā caññā paridevanā, na taṃ petānamatthāya evaṃ tiṭṭhanti ñātayo.
11. Ayaṃ kho dakkhiṇā dinnā saṅghamhi suppatiṭṭhitā, dīgharattaṃ hitāyassa ṭhānaso upakappati.
12. So ñātidhammo ca ayaṃ nidassito petāna pūjā ca katā uḷārā, balañca bhikkhūnamanuppadinnaṃ tumhehi puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ.3
Tirokuḍḍasuttaṃ.
*****
8. NIDHIKAṆḌASUTTAṂ 1. Nidhiṃ nidheti puriso gambhīre odakantike, atthe kicce samuppanne atthāya me bhavissati.
2. Rājato vā duruttassa corato pīḷitassa vā, iṇassa vā pamokkhāya dubbhikkhe āpadāsu vā, etadatthāya lokasmiṃ nidhi nāma nidhīyati.
3. Tāva sunihito4 santo gambhīre odakantike, na sabbo sabbadā eva tassa taṃ upakappati.
1 3 unnate - Syā. anappakan ti - Ma, Syā. 2 4 vuṭṭhaṃ - Ma, Syā, Sīmu; tāvassunihito - Ma, Syā; vaṭṭaṃ - PTS. tāvasunihito - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Phần Của Cải Để Dành
7. Giống như nước mưa rơi xuống ở nơi cao chảy xuống chỗ thấp, tương tự y như thế, vật được bố thí từ nơi đây đem lại lợi ích cho các ngạ quỷ.
8. Giống như các dòng sông được tràn ngập thì làm đầy biển cả, tương tự y như thế, vật được bố thí từ nơi đây đem lại lợi ích cho các ngạ quỷ.
9. ‘Họ đã cho ta, họ đã làm cho ta, họ là các quyến thuộc, thân hữu, bạn bè của ta,’ trong khi nhớ lại việc đã làm trước đây, nên ban phát sự cúng dường đến các ngạ quỷ.
10. Sự khóc lóc, và sầu muộn, hay sự than vãn khác là không nên, bởi vì điều ấy không đem lại lợi ích cho hàng ngạ quỷ, (cho dầu) các thân quyến duy trì (hành động) như vậy.
11. Quả vậy, việc cúng dường đã được dâng cúng này, được khéo thiết lập ở Tăng Chúng, lập tức thành tựu lợi ích lâu dài đến ngạ quỷ ấy.
12. Việc ấy là bổn phận đối với thân quyến, và điều này đã được chỉ bảo. Việc cúng dường cao quý đến các ngạ quỷ đã được làm. Và sức lực đã được trao đến các vị tỳ khưu. Phước báu được tạo ra bởi quý vị không phải là ít.
Kinh Bên Ngoài Vách Tường.
*****
8. KINH PHẦN CỦA CẢI ĐỂ DÀNH 1. Con người chôn cất của cải để dành 1 ở nơi sâu thẳm, gần mé nước (nghĩ rằng): ‘Khi nhu cầu, công việc cần làm sanh khởi, nó sẽ đem lại lợi ích cho ta.
2. Trong việc thoát khỏi lời kết tội từ đức vua, khỏi việc bị hành hạ bởi giặc cướp, hay khỏi nợ nần, khi có nạn đói kém, hoặc trong những lúc rủi ro; vì mục đích này, ở thế gian vật gọi là của cải để dành được đem chôn cất.
3. Trong khi đã được chôn cất cẩn thận ở nơi sâu thẳm, gần mé nước đến như vậy, toàn bộ (của cải để dành ấy) không hẳn luôn luôn thành tựu lợi ích cho người ấy.
1 nidhi: nghĩa chính là ‘của cải chôn cất,’ tuy nhiên một vài chỗ đã được ghi theo nghĩa ‘của cải để dành’ để tiện cho việc hành văn (ND).
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Niddhikaṇḍasuttaṃ
4. Nidhi vā ṭhānā cavati saññā vāssa vimuyhati, nāgā vā apanāmenti yakkhā vāpi haranti naṃ.
5. Appiyā vāpi dāyādā uddharanti apassato, yadā puññakkhayo hoti sabbametaṃ vinassati.
6. Yassa dānena sīlena saṃyamena damena ca, nidhī sunihito hoti itthiyā purissa vā.
7. Cetiyamhi ca saṅghe vā puggale atithīsu vā, mātari pitari vāpi 1 atho jeṭṭhamhi bhātari.
8. Eso nidhi sunihito ajeyyo anugāmiko, pahāya gamanīyesu etaṃ ādāya gacchati.
9. Asādhāraṇamaññesaṃ acoraharaṇo 2 nidhi, kayirātha dhīro puññāni yo nidhi anugāmiko.
10. Esa devamanussānaṃ sabbakāmadado nidhi, yaṃ yadevābhipatthenti 3 sabbametena labbhati.
11. Suvaṇṇatā sussaratā susaṇṭhānasurūpatā, 4 ādhipaccaparivāraṃ5 sabbametena labbhati.
12. Padesarajjaṃ issariyaṃ cakkavattisukhaṃ piyaṃ, devarajjampi dibbesu sabbametena labbhati.
13. Mānusikā ca sampatti devaloke ca yā rati, yā ca nibbānasampatti sabbametena labbhati.
14. Mittasampadamāgamma yoniso ca6 payuñjato, vijjāvimuttivasībhāvo sabbametena labbhati.
1 5 cāpi - Ma. ādhipaccaparivāro - Ma, PTS; ādhipaccaṃ parivāro - Syā. 2 6 acorāharaṇo - Ma, PTS. yonisova - Ma; 3 yaṃ yaṃ devābhipatthenti - Syā. yoniso ce - Syā; 4 susaṇṭhānā surūpatā - Ma; susaṇṭhānaṃ surūpatā - Syā. yoniso ve - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Phần Của Cải Để Dành
4. Của cải chôn cất di chuyển khỏi vị trí, hoặc sự nhận biết của người này bị rối loạn, hoặc các loài rồng dời đi, hoặc các Dạ-xoa mang vật ấy đi.
5. Hoặc những kẻ thừa tự không được yêu thích đào lên một cách lén lút, khi nào có sự chấm dứt phước báu thì toàn bộ của cải chôn cất bị tiêu hoại.
6. Của cải để dành được chôn cất cẩn thận cho người nữ hoặc người nam do việc bố thí, do giữ giới, do tự chế ngự, và do việc rèn luyện của người ấy ...
7. ... ở nơi bảo tháp, hoặc ở Tăng Chúng, hoặc ở cá nhân, hoặc ở những người khách, ở người mẹ, hoặc luôn cả ở người cha, rồi ở người anh trưởng.
8. Của cải để dành ấy là được chôn cất cẩn thận, không bị chiếm đoạt, là vật đồng hành. Trong số các vật phải ra đi do sự từ bỏ (vào lúc từ trần), người ra đi mang theo của cải để dành này.
9. Của cải để dành (này) không san sẻ đến những người khác, không thể mang đi bởi những kẻ trộm cướp. Người sáng trí nên thực hành các việc phước báu, việc này là của cải để dành, là vật đồng hành.
10. Việc (phước báu) ấy ban cho chư Thiên và nhân loại mọi điều ước muốn. Bất cứ điều nào mà họ ước nguyện, tất cả đều được thành tựu nhờ vào việc (phước báu) này.
11. Trạng thái có làn da xinh đẹp, trạng thái có giọng nói thanh tao, trạng thái có tướng mạo thanh tú và có dáng vóc xinh xắn, địa vị thủ lãnh và đám tùy tùng, tất cả đều được thành tựu nhờ vào việc (phước báu) này.
12. Quyền cai quản địa phận, vương quyền cả nước, hạnh phúc của địa vị Chuyển Luân yêu quý, luôn cả quyền cai quản chư Thiên ở các cõi Trời, tất cả đều được thành tựu nhờ vào việc (phước báu) này.
13. Sự thành đạt thuộc về cõi người, sự vui sướng ở thế giới chư Thiên, và sự chứng đạt Niết Bàn, tất cả đều được thành tựu nhờ vào việc (phước báu) này.
14. Nhờ vào sự thành tựu về bạn hữu và của việc thực hành đúng phương pháp mà có được năng lực của Minh và Giải Thoát, tất cả đều được thành tựu nhờ vào việc (phước báu) này.
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Mettasuttaṃ
15. Paṭisambhidā vimokkhā ca yā ca sāvakapāramī paccekabodhi buddhabhūmi sabbametena labbhati.
16. Evaṃ mahatthikā esā yadidaṃ puññasampadā tasmā dhīrā pasaṃsanti paṇḍitā katapuññataṃ. 1
Nidhikaṇḍasuttaṃ.
*****
9. METTASUTTAṂ 1. Karaṇīyamatthakusalena yantaṃ 2 santaṃ padaṃ abhisamecca, sakko ujū ca sūjū ca 3 suvaco cassa mudu anatimānī.
2. Santussako ca subharo ca appakicco ca sallahukavutti, santindriyo ca nipako ca appagabbho kulesu ananugiddho.
3. Na ca khuddaṃ samācare 4 kiñci yena viññū pare upavadeyyuṃ, sukhino vā 5 khemino hontu sabbe sattā 6 bhavantu sukhitattā.
4. Ye keci pāṇabhūtatthi tasā vā thāvarā vā anavasesā,7 dīghā vā ye mahantā vā8 majjhimā rassakā ’ṇukathūlā.9
5. Diṭṭhā vā yeva addiṭṭhā10 ye ca11 dūre vasanti avidūre, bhūtā vā sambhavesī vā12 sabbe sattā6 bhavantu sukhitattā.
1 7 katapuññatan ti - Ma, Syā. thāvarā vanavasesā - Ma. 2 8 yantasantaṃ - Ma. yeva mahantā - Ma. 3 9 suhujū ca - Ma, Syā, saddanītiyampi. rassakā aṇukathūlā - Ma, Syā, PTS. 4 10 khuddamācare - Ma. ye ca addiṭṭhā - Syā; ye vā addiṭṭhā - PTS. 5 11 sukhino va - Ma. ye va - Ma. 6 12 sabbasattā - Ma. bhūtā va sambhavesī va - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Từ Ái
15. Các tuệ phân tích, các pháp giải thoát, 1 và sự toàn hảo của bậc Thinh Văn, quả vị Độc Giác, và lãnh địa của đức Phật (Toàn Giác), tất cả đều được thành tựu nhờ vào việc (phước báu) này.
16. Việc ấy có lợi ích lớn lao như vậy, tức là sự thành tựu về phước báu. Vì thế, các bậc sáng trí, các bậc sáng suốt ngợi khen trạng thái của người có phước báu đã được tạo lập.
Kinh Phần Của Cải Để Dành.
*****
9. KINH TỪ ÁI 1. Việc cần làm bởi vị thiện xảo trong việc thực hành sau khi đã thấu hiểu về vị thế an tịnh ấy là: có khả năng, ngay thẳng, chánh trực, dễ dạy, hòa nhã, và không ngã mạn thái quá.
2. Là người tự biết đủ, và dễ cấp dưỡng, ít bận rộn công việc, và có lối sống nhẹ nhàng, có giác quan an tịnh, và chín chắn, không hỗn xược, không tham đắm theo các gia tộc.
3. Và không nên thực hành bất cứ điều gì nhỏ nhặt mà các bậc hiểu biết khác đã khiển trách. Mong rằng tất cả chúng sanh có được sự an lạc, có được sự an toàn. Mong rằng tất cả chúng sanh có bản thân được an lạc.
4. Bất cứ những chúng sanh nào dầu là: yếu hoặc mạnh (tất cả) không bỏ sót, (có thân hình) dài hoặc to lớn, trung bình hoặc ngắn, nhỏ bé hay mập.
5. Được nhìn thấy, hoặc không được nhìn thấy, cư ngụ ở nơi xa và không xa, đã được hiện hữu hoặc đang tầm cầu sự thành hình, mong rằng tất cả chúng sanh có bản thân được an lạc.
1 Các pháp giải thoát (aṭṭha vimokkhā): xem lời giải thích về ‘tám giải thoát’ ở Saṅgītisuttaṃ (Kinh Phúng Tụng, Trường Bộ 3).
Khuddakanikāye - Khuddakapāṭhapāḷi Mettasuttaṃ
6. Na paro paraṃ nikubbetha nātimaññetha katthaci naṃ kañci 1 byārosanā paṭighasaññā nāññamaññassa dukkhamiccheyya.
7. Mātā yathā niyaṃ puttaṃ āyusā 2 ekaputtamanurakkhe evampi sabbabhūtesu mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ.
8. Mettañca sabbalokasmiṃ mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ uddhaṃ adho ca tiriyaṃ ca asambādhaṃ averaṃ asapattaṃ. 3
9. Tiṭṭhaṃ caraṃ nisinno vā 4 sayāno vā yāvatassa vigatamiddho,5 etaṃ satiṃ adhiṭṭheyya brahmametaṃ vihāraṃ idhamāhu.6
10. Diṭṭhiṃ ca anupagamma sīlavā dassanena sampanno, kāmesu vineyya gedhaṃ7 na hi jātu gabbhaseyyaṃ8 punaretī ”ti.
Mettasuttaṃ.
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI NIṬṬHITĀ.
--ooOoo--
1 5 katthaci na kañci - Ma. sayāno yāvatāssa vitamiddho - Ma; 2 puttamāyusā - Ma. sayāno vā yāva tassa vigatamiddho - Syā. 3 6 averamasapattaṃ - Ma. vihāramidha māhu - Ma. 4 7 8 va - Ma. vinaya gedhaṃ - Ma. jātuggabbhaseyya - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Tiểu Tụng Kinh Từ Ái
6. Người này không nên lường gạt kẻ khác, không nên khi dễ bất cứ người nào ở bất cứ nơi đâu. Do sự giận dữ, do ý tưởng bất bình, không nên mong mỏi sự khổ đau cho lẫn nhau.
7. Giống như người mẹ đối với đứa con trai của mình nên bảo vệ đứa con trai độc nhất đến trọn đời, cũng như vậy, đối với tất cả các sanh linh, nên phát triển tâm ý vô hạn lượng.
8. Và tâm từ ái ở tất cả thế giới, nên phát triển tâm ý vô hạn lượng, bên trên, bên dưới, và chiều ngang, không bị ngăn trở, không thù oán, không đối nghịch.
9. Trong khi đứng, trong khi đi, hoặc khi đã ngồi xuống, hoặc trong khi nằm, cho đến khi nào sự buồn ngủ được xa lìa, nên chuyên chú vào niệm này, ở đây việc này được gọi là sự an trú cao thượng.
10. Và sau khi không đeo đuổi tà kiến, là người có giới, được thành tựu về nhận thức, sau khi xua đi sự thèm khát ở các dục, thì chắc chắn không đi đến thai bào lần nữa.
Kinh Từ Ái.
TIỂU TỤNG ĐƯỢC CHẤM DỨT.
--ooOoo--
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
DHAMMAPADAPĀḶI
&
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
PHÁP CÚ
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
DHAMMAPADAPĀḶI Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
1. YAMAKAVAGGO 1. Manopubbaṅgamā dhammā manoseṭṭhā manomayā, 1 manasā ce paduṭṭhena bhāsati 1 vā karoti vā, tato naṃ dukkhamanveti cakkaṃ ’va vahato padaṃ.
2. Manopubbaṅgamā dhammā manoseṭṭhā manomayā, 2 manasā ce pasannena bhāsati1 vā karoti vā, tato naṃ sukhamanveti chāyā ’va anapāyinī. 2
3. Akkocchi maṃ avadhi maṃ ajini maṃ ahāsi me, 3 ye taṃ 3 upanayhanti veraṃ tesaṃ na sammati.
4. Akkocchi maṃ avadhi maṃ ajini maṃ ahāsi me, 4 ye taṃ3 na upanayhanti 4 veraṃ tesūpasammati.
5. Na hi verena verāni sammantīdha5 kudācanaṃ, 5 averena ca sammanti esa dhammo sanantano.
6. Pare ca na vijānanti mayamettha yamāmase, 6 ye ca tattha vijānanti tato sammanti medhagā.
7. Subhānupassiṃ viharantaṃ indriyesu asaṃvutaṃ, 7 bhojanamhi amattaññuṃ6 kusītaṃ hīnavīriyaṃ, taṃ ve pasahati7 māro vāto rukkhaṃ ’va dubbalaṃ.
1 bhāsatī - PTS. 2 5 anupāyinī - Syā. sammant’ idha - PTS. 3 6 ye ca taṃ - Ma, Syā. cāmattaññuṃ - Ma, PTS. 4 7 nupanayhanti - Ma; nūpanayhanti - Syā. pasahatī - PTS.
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
PHÁP CÚ Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!
1. PHẨM SONG ĐỐI [01] 1. Các pháp (sở hữu tâm) có tâm là sự dẫn đầu, có tâm là chủ đạo, được tạo ra bởi tâm. Nếu (người nào) nói hay làm với tâm xấu xa, do điều ấy khổ đau đi theo người ấy ví như bánh xe (đi theo) bước chân của con vật đang kéo xe.
[02] 2. Các pháp (sở hữu tâm) có tâm là sự dẫn đầu, có tâm là chủ đạo, được tạo ra bởi tâm. Nếu (người nào) nói hay làm với tâm trong sạch, do điều ấy hạnh phúc đi theo người ấy ví như bóng có sự không lìa khỏi (hình).
[03] 3. Nó đã sỉ vả tôi, nó đã đánh đập tôi, nó đã chế ngự tôi, nó đã tước đoạt của tôi. Những người nào ấp ủ điều ấy, sự thù hận của những người ấy không được lặng yên.
[04] 4. Nó đã sỉ vả tôi, nó đã đánh đập tôi, nó đã chế ngự tôi, nó đã tước đoạt của tôi. Những người nào không ấp ủ điều ấy, sự thù hận ở những người ấy được lặng yên.
[05] 5. Ở thế gian này, các sự thù hận không bao giờ được lặng yên bởi sự hận thù, và chúng được lặng yên bởi sự không thù hận; điều này là quy luật cổ xưa.
[06] 6. Và những kẻ khác không nhận thức được, ở đây chúng ta nên tự kiềm chế. Còn những ai tại nơi ấy nhận thức được (điều ấy), nhờ thế các sự tranh chấp được lặng yên.
[07] 7. Trong khi sống có sự quan sát về tịnh tướng, không thu thúc ở các giác quan, không biết chừng mực về vật thực, lười biếng, có sự tinh tấn thấp kém, Ma Vương quả nhiên ngự trị người ấy, ví như cơn gió (đè bẹp) thân cây yếu ớt.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Yamakavaggo
8. Asubhānupassiṃ viharantaṃ indriyesu susaṃvutaṃ, 8 bhojanamhi ca mattaññuṃ saddhaṃ āraddhavīriyaṃ, taṃ ve nappasahati 1 māro vāto selaṃ ’va pabbataṃ.
9. Anikkasāvo kāsāvaṃ yo vatthaṃ paridahessati, 9 apeto damasaccena na so kāsāvamarahati.
10. Yo ca vantakasāvassa sīlesu susamāhito, 10 upeto damasaccena sa ve kāsāvamarahati.
11. Asāre sāramatino sāre cāsāradassino, 11 te sāraṃ nādhigacchanti micchāsaṅkappagocarā.
12. Sārañca sārato ñatvā asārañca asārato, 12 te sāraṃ adhigacchanti sammāsaṅkappagocarā.
13. Yathāgāraṃ ducchannaṃ vuṭṭhi samativijjhati, 13 evaṃ abhāvitaṃ cittaṃ rāgo samativijjhati.
14. Yathāgāraṃ succhannaṃ vuṭṭhi na samativijjhati, 14 evaṃ subhāvitaṃ cittaṃ rāgo na samativijjhati.
15. Idha socati pecca socati pāpakārī ubhayattha socati, 15 so socati so vihaññati disvā kammakiliṭṭhamattano.
16. Idha modati pecca modati katapuñño ubhayattha modati, 16 so modati so pamodati disvā kammavisuddhimattano.
17. Idha tappati pecca tappati pāpakārī ubhayattha tappati, 17 ‘pāpaṃ me katan ’ti tappati bhiyyo tappati duggatiṃ gato.
18. Idha nandati pecca nandati katapuñño ubhayattha nandati, 18 ‘puññaṃ me katan ’ti nandati bhiyyo nandati suggatiṃ gato.
1 nappasahatī - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Song Đối
[08] 8. Trong khi sống có sự quan sát về bất tịnh tướng, khéo thu thúc ở các giác quan, biết chừng mực về vật thực, có niềm tin, có sự ra sức tinh tấn, Ma Vương quả nhiên không ngự trị người ấy, ví như cơn gió (không đè bẹp được) ngọn núi đá.
[09] 9. Kẻ nào có uế trược chưa lìa, sẽ khoác lên tấm vải ca-sa, (mà) bỏ bê việc rèn luyện và sự chân thật, kẻ ấy không xứng với y ca-sa.
[10] 10. Còn vị nào có uế trược đã được tẩy trừ, khéo định tĩnh trong các giới, gắn bó với việc rèn luyện và chân thật, người ấy quả nhiên xứng với y ca-sa.
[11] 11. Những người có quan niệm về điều vô ích là cốt lõi, và có nhận thức về điều cốt lõi là vô ích, những người ấy không đạt đến điều cốt lõi, có hành xứ là những tư tuy sai trái.
[12] 12. Và sau khi biết được điều cốt lõi là cốt lõi, và điều vô ích là vô ích, những người ấy đạt đến điều cốt lõi, có hành xứ là những tư tuy đúng đắn.
[13] 13. Giống như mưa xuyên thủng ngôi nhà được lợp (mái) vụng về, tương tự như thế ấy luyến ái xuyên thủng tâm không tu tập.
[14] 14. Giống như mưa không xuyên thủng ngôi nhà được lợp (mái) khéo léo, tương tự như thế ấy luyến ái không xuyên thủng tâm khéo được tu tập.
[15] 15. Kẻ làm ác sầu muộn ở đời này, sầu muộn sau khi chết, sầu muộn ở cả hai nơi. Sau khi nhìn thấy sự ô nhiễm ở việc làm của bản thân, kẻ ấy sầu muộn, kẻ ấy sầu khổ.
[16] 16. Người đã làm việc phước thiện vui sướng ở đời này, vui sướng sau khi chết, vui sướng ở cả hai nơi. Sau khi nhìn thấy sự trong sạch ở việc làm của bản thân, người ấy vui sướng, người ấy thích thú.
[17] 17. Kẻ làm ác bị bứt rứt ở đời này, bị bứt rứt sau khi chết, bị bứt rứt ở cả hai nơi, bị bứt rứt (nghĩ rằng): ‘Ta đã làm việc ác,’ bị đi đến khổ cảnh (kẻ ấy) bị bứt rứt nhiều hơn nữa.
[18] 18. Người đã làm phước thiện hân hoan ở đời này, hân hoan sau khi chết, hân hoan ở cả hai nơi, hân hoan (nghĩ rằng): ‘Ta đã làm việc phước thiện,’ được đi đến nhàn cảnh (người ấy) hân hoan nhiều hơn nữa.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Appamādavaggo
19. Bahumpi ce sahitaṃ 1 bhāsamāno 19 na takkaro hoti naro pamatto, gopo ’va gāvo gaṇayaṃ paresaṃ na bhāgavā sāmaññassa hoti.
20. Appampi ce sahitaṃ bhāsamāno 20 dhammassa hoti anudhammacārī, rāgañca dosañca pahāya mohaṃ sammappajāno suvimuttacitto, anupādiyāno idha vā huraṃ vā sa bhāgavā sāmaññassa hoti.
Yamakavaggo paṭhamo.
2. APPAMĀDAVAGGO 1. Appamādo amatapadaṃ 2 pamādo maccuno padaṃ, 21 appamattā na mīyanti ye pamattā yathā matā.
2. Etaṃ3 visesato ñatvā appamādamhi paṇḍitā, 22 appamāde pamodanti ariyānaṃ gocare ratā.
3. Te jhāyino sātatikā niccaṃ daḷhaparakkamā, 23 phusanti dhīrā nibbānaṃ yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
4. Uṭṭhānavato satimato4 sucikammassa nisammakārino, 24 saññatassa ca dhammajīvino appamattassa yaso ’bhivaḍḍhati.
5. Uṭṭhānenappamādena saññamena damena ca, 25 dīpaṃ kayirātha medhāvī yaṃ ogho nābhikīrati.
1 3 saṃhita - Ma. evaṃ - Ma. 2 4 amataṃ padaṃ - Syā. satīmato - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Không Xao Lãng
[19] 19. Nếu là người dẫu đang nói nhiều về Kinh điển mà là người bị xao lãng, không làm điều ấy, được ví như kẻ chăn bò đang tính đếm đàn bò cho những người khác, không có phần Sa-môn hạnh.
[20] 20. Nếu là người dẫu đang nói ít về Kinh điển mà có sự hành trì thuận pháp đối với Giáo Pháp, sau khi dứt bỏ ái dục, sân hận và si mê, có sự nhận thức đúng đắn, có tâm khéo được giải thoát, trong khi không chấp thủ đời này hoặc đời kế tiếp, người ấy được hưởng phần Sa-môn hạnh.
Phẩm Song Đối là thứ nhất.
2. PHẨM KHÔNG XAO LÃNG [21] 1. Sự không xao lãng là đạo lộ Bất Tử (Niết Bàn), sự xao lãng là con đường đưa đến sự chết. Những người không xao lãng không chết, những người nào xao lãng giống như đã chết.
[22] 2. Sau khi biết rõ điều ấy ở sự không xao lãng, thích thú trong hành xứ của các bậc Thánh, các bậc sáng suốt vui sướng ở sự không xao lãng.
[23] 3. Có thiền chứng, kiên trì, thường xuyên có sự nỗ lực vững chãi, sáng trí, các vị ấy đạt đến Niết Bàn, sự an toàn tối thượng đối với các trói buộc.
[24] 4. Đối với người có sự tích cực, có niệm, có việc làm trong sạch, có hành động đã được cân nhắc, tự chế ngự, sống đúng pháp, không bị xao lãng, thì danh tiếng được tăng trưởng.
[25] 5. Bằng sự tích cực, bằng sự không xao lãng, bằng sự tự chế ngự, và bằng sự rèn luyện, bậc thông minh nên xây dựng hòn đảo mà cơn lũ không tràn ngập được.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Appamādavaggo
6. Pamādamanuyuñjanti bālā dummedhino janā, 26 appamādañca medhāvī dhanaṃ seṭṭhaṃ ’va rakkhati.
7. Mā pamādamanuyuñjetha mā kāmaratisanthavaṃ, 27 appamatto hi jhāyanto pappoti vipulaṃ sukhaṃ.
8. Pamādaṃ appamādena yadā nudati paṇḍito, 28 paññāpāsādamāruyha asoko sokiniṃ pajaṃ, pabbataṭṭho ’va bhummaṭṭhe 1 dhīro bāle avekkhati.
9. Appamatto pamattesu suttesu bahujāgaro, 29 abalassaṃ ’va sīghasso hitvā yāti sumedhaso.
10. Appamādena maghavā devānaṃ seṭṭhataṃ gato, 30 appamādaṃ pasaṃsanti pamādo garahito sadā.
11. Appamādarato bhikkhu pamāde bhayadassi vā, 2 31 saṃyojanaṃ3 aṇuṃ thūlaṃ ḍahaṃ aggī ’va gacchati.
12. Appamādarato bhikkhu pamāde bhayadassi vā,2 32 abhabbo parihānāya nibbānasse ’va4 santike.
Appamādavaggo dutiyo.
1 3 bhūmaṭṭhe - Ma. saññojanaṃ - Syā, PTS. 2 4 bhayadassivā - PTS. nibbānasseva - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Không Xao Lãng
[26] 6. Những kẻ ngu, trí tồi, chiều theo sự xao lãng, còn vị thông minh gìn giữ sự không xao lãng như là (gìn giữ) tài sản quý nhất.
[27] 7. Chớ nên chiều theo sự xao lãng, chớ có (nghĩ đến) sự thân mật, thích thú trong các dục, bởi vì người không xao lãng trong khi tham thiền đạt được sự an lạc bao la.
[28] 8. Khi nào bậc sáng suốt xua đi sự xao lãng bằng không xao lãng, (khi ấy) sau khi leo lên tòa lâu đài trí tuệ, không còn sầu muộn, bậc sáng trí nhìn xuống đám người bị sầu muộn, ví như người đứng ở ngọn núi nhìn xuống những kẻ ngu dốt đứng ở mặt đất.
[29] 9. Là người không xao lãng giữa những kẻ bị xao lãng, là người có nhiều sự tỉnh thức giữa những kẻ bị ngủ mê, bậc sáng trí từ bỏ (những kẻ ấy) và ra đi, ví như con tuấn mã ra đi bỏ lại con ngựa yếu đuối (ở phía sau).
[30] 10. Nhờ sự không xao lãng, đức Trời Đế Thích (Maghavā) đi đến vị trí hàng đầu trong số chư Thiên. (Người người) ngợi ca sự không xao lãng; sự xao lãng luôn luôn bị quở trách.
[31] 11. Vị tỳ khưu thích thú ở sự không xao lãng, nhìn thấy nỗi hiểm nguy ở sự xao lãng, ra đi ví như ngọn lửa đang thiêu đốt sự trói buộc nhỏ nhoi và to lớn.
[32] 12. Vị tỳ khưu thích thú ở sự không xao lãng, nhìn thấy nỗi hiểm nguy ở sự xao lãng, không thể đi đến thối đọa, (mà còn) ở rất gần Niết Bàn.
Phẩm Không Xao Lãng là thứ nhì.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Cittavaggo
3. CITTAVAGGO 1. Phandanaṃ capalaṃ cittaṃ durakkhaṃ 1 dunnivārayaṃ, 33 ujuṃ karoti medhāvī usukāro ’va tejanaṃ.
2. Vārijo ’va thale khitto okamokata-ubbhato, 34 pariphandatidaṃ cittaṃ māradheyyaṃ pahātave.
3. Dunniggahassa lahuno yatthakāmanipātino, 35 cittassa damatho sādhu cittaṃ dantaṃ sukhāvahaṃ.
4. Sududdasaṃ sunipuṇaṃ yatthakāmanipātinaṃ, 36 cittaṃ rakkhetha medhāvī cittaṃ guttaṃ sukhāvahaṃ.
5. Dūraṅgamaṃ ekacaraṃ asarīraṃ guhāsayaṃ, 37 ye cittaṃ saññamessanti mokkhanti mārabandhanā.
6. Anavaṭṭhitacittassa saddhammaṃ avijānato, 38 pariplavapasādassa paññā na paripūrati.
7. Anavassutacittassa ananvāhatacetaso, 39 puññapāpapahīṇassa 2 natthi jāgarato bhayaṃ.
8. Kumbhūpamaṃ kāyamimaṃ viditvā 40 nagarūpamaṃ cittamidaṃ ṭhapetvā, yodhetha māraṃ paññāyudhena3 jitañca rakkhe anivesano4 siyā.
9. Aciraṃ vatayaṃ kāyo paṭhaviṃ adhisessati, 41 chuddho5 apetaviññāṇo niratthaṃ ’va kaliṅgaraṃ.
10. Diso disaṃ yantaṃ kayirā verī vā pana verinaṃ, 42 micchāpaṇihitaṃ cittaṃ pāpiyo naṃ tato kare.
1 3 dūrakkhaṃ - Ma. paññāvudhena - Ma, Syā, PTS. 2o 4 5 pahīnassa - Ma, Syā, PTS. anivesino - Syā. chuḍḍo - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Tâm
3. PHẨM TÂM [33] 1. Tâm chao đảo, thay đổi, khó hộ trì, khó ngăn chặn, người thông minh làm cho tâm được ngay thẳng, ví như thợ làm tên uốn thẳng cây tên.
[34] 2. Ví như con cá bị vớt ra khỏi nước và bị ném ở trên đất liền, tâm này giãy giụa hầu thoát khỏi tầm khống chế của Ma Vương.
[35] 3. Tâm khó kiểm soát, nhanh nhạy, có sự lao theo cảnh nó muốn. Tốt đẹp thay sự rèn luyện của tâm! Tâm đã được rèn luyện là nguồn đem lại niềm an lạc.
[36] 4. Tâm rất khó nhận biết, vô cùng vi tế, có sự lao theo cảnh nó muốn, người thông minh nên bảo vệ tâm. Tâm đã được hộ trì là nguồn đem lại niềm an lạc.
[37] 5. Tâm có sự di chuyển đến nơi xa xôi, độc hành, không có thân xác, có chỗ trú ẩn là hang sâu (trái tim). Những ai sẽ thu thúc tâm thì (sẽ) được thoát khỏi sự trói buộc của Ma Vương.
[38] 6. Đối với kẻ có tâm không được ổn định, không nhận thức được Chánh Pháp, có niềm tin bị dao động, thì tuệ không hoàn hảo.
[39] 7. Đối với người đang tỉnh thức, có tâm không bị nhiễm (bởi dục), có ý không bị công kích (bởi sân), đã dứt bỏ thiện và ác, thì không có sự sợ hãi.
[40] 8. Sau khi biết được thân này tương tợ chậu đất nung, sau khi thiết lập tâm này tương tợ thành trì, nên tấn công Ma Vương bằng vũ khí trí tuệ, và nên bảo vệ điều đã chiến thắng, nên có sự không ngơi nghỉ.
[41] 9. Không bao lâu nữa, thân này quả nhiên sẽ nằm dài ở trên đất, bị liệng bỏ đi, tâm thức đã xa lìa, ví như khúc gỗ mục không còn sự lợi ích.
[42] 10. Tâm hướng đến sự sai trái có thể gây nên cho người ấy điều còn tồi tệ hơn so với việc mà kẻ địch có thể làm đối với kẻ địch, hoặc kẻ thù hằn đối với kẻ thù hằn.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Pupphavaggo
11. Na taṃ mātā pitā kayirā aññe vā pi ca ñātakā, 43 sammāpaṇihitaṃ cittaṃ seyyaso naṃ tato kare.
Cittavaggo tatiyo.
4. PUPPHAVAGGO 1. Ko imaṃ paṭhaviṃ vicessati 1 44 yamalokañca imaṃ sadevakaṃ, ko dhammapadaṃ sudesitaṃ kusalo pupphamiva pacessati. 2
2. Sekho paṭhaviṃ vicessati1 45 yamalokañca imaṃ sadevakaṃ, sekho dhammapadaṃ sudesitaṃ kusalo pupphamiva pacessati.2
3. Pheṇūpamaṃ kāyamimaṃ viditvā 46 marīcidhammaṃ abhisambudhāno, chetvāna mārassa papupphakāni adassanaṃ maccurājassa gacche.
4. Pupphāni heva pacinantaṃ byāsattamanasaṃ 3 naraṃ, 47 suttaṃ gāmaṃ mahogho ’va maccu ādāya gacchati.
5. Pupphāni heva pacinantaṃ byāsattamanasaṃ naraṃ, 48 atittaṃ yeva kāmesu antako kurute vasaṃ.
6. Yathāpi bhamaro pupphaṃ vaṇṇagandhaṃ 4 aheṭhayaṃ, 49 paḷeti5 rasamādāya evaṃ gāme munī care.
7. Na paresaṃ vilomāni na paresaṃ katākataṃ, 50 attano ’va avekkheyya katāni akatāni ca.
8. Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ, 51 evaṃ subhāsitā vācā aphalā hoti akubbato.
9. Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ vaṇṇavantaṃ sagandhakaṃ,6 52 evaṃ subhāsitā vācā saphalā hoti pakubbato.7
1 5 vijessati - Syā, PTS. paleti - Ma, Syā, PTS. 2 6 pupphamiva-ppacessati - PTS. sugandhakaṃ - Ma. 3 7 vyāsattamanasaṃ - PTS. kubbato - Ma; 4 vaṇṇavantaṃ - Syā. sukubbato - Syā; sakubbato - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bông Hoa
[43] 11. Tâm hướng đến sự chân chánh có thể tạo ra cho người ấy điều còn tốt đẹp hơn so với việc mà mẹ cha hoặc luôn cả các thân quyến khác có thể làm cho người ấy.
Phẩm Tâm là thứ ba.
4. PHẨM BÔNG HOA [44] 1. Ai sẽ thấu triệt trái đất này, và thế giới Dạ Ma, thế giới (nhân loại) này luôn cả chư Thiên? Ai sẽ thu thập lời dạy về Giáo Pháp đã khéo được thuyết giảng, ví như người thiện xảo sẽ thu thập bông hoa?
[45] 2. Vị Hữu Học sẽ thấu triệt trái đất này, và thế giới Dạ Ma, thế giới (nhân loại) này luôn cả chư Thiên. Vị Hữu Học sẽ thu thập lời dạy về Giáo Pháp đã khéo được thuyết giảng, ví như người thiện xảo sẽ thu thập bông hoa.
[46] 3. Sau khi biết được thân này ví như bọt nước, trong khi biết rõ nó có tính chất giả tạm, nên chặt đứt những nụ hoa của Ma Vương và vượt khỏi tầm nhìn của Thần Chết.
[47] 4. Thần Chết ra đi mang theo người có tâm ý bị đắm nhiễm đang thu thập chỉ mỗi các bông hoa, ví như cơn lũ lớn cuốn trôi ngôi làng đã ngủ say.
[48] 5. Thần Chết thể hiện quyền lực với người có tâm ý bị đắm nhiễm đang thu thập chỉ mỗi các bông hoa, nhưng chưa được thỏa mãn về các dục.
[49] 6. Cũng giống như loài ong lấy nhụy rồi bay đi mà không gây tổn hại đến bông hoa, vẻ đẹp, và hương thơm (của nó), bậc hiền trí đi (khất thực) ở trong làng là tương tự như thế.
[50] 7. Không nên (soi mói) các việc sái quấy của những người khác, không nên (soi mói) việc đã làm hoặc chưa làm của họ, mà nên xem xét những việc đã làm và chưa làm của chính bản thân.
[51] 8. Cũng giống như bông hoa xinh đẹp có sắc không hương, tương tự như vậy lời nói được khéo nói của người không thực hành thì không có kết quả.
[52] 9. Cũng giống như bông hoa xinh đẹp có sắc có hương, tương tự như vậy lời nói được khéo nói của người có thực hành thì có kết quả.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Bālavaggo
10. Yathāpi puppharāsimhā kayirā mālāguṇe bahū, 53 evaṃ jātena maccena kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ.
11. Na pupphagandho paṭivātameti na candanaṃ tagaramallikā vā, 1 54 satañca gandho paṭivātameti sabbā disā sappuriso pavāti.
12. Candanaṃ tagaraṃ vāpi uppalaṃ atha vassikī, 55 etesaṃ gandhajātānaṃ sīlagandho anuttaro.
13. Appamatto ayaṃ gandho yāyaṃ 2 tagaracandanī,3 56 yo ca sīlavataṃ gandho vāti devesu uttamo.
14. Tesaṃ sampannasīlānaṃ appamādavihārinaṃ, 57 sammadaññā vimuttānaṃ māro maggaṃ na vindati.
15. Yathā saṅkāradhānasmiṃ4 ujjhitasmiṃ mahāpathe, 58 padumaṃ tattha jāyetha sucigandhaṃ manoramaṃ.
16. Evaṃ saṅkārabhūtesu andhabhūte puthujjane, 59 atirocati paññāya sammāsambuddhasāvako.
Pupphavaggo catuttho.
5. BĀLAVAGGO 1. Dīghā jāgarato ratti dīghaṃ santassa yojanaṃ, 60 dīgho bālānaṃ saṃsāro saddhammaṃ avijānataṃ.
2. Carañce nādhigaccheyya seyyaṃ sadisamattano, 61 ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā natthi bāle sahāyatā.
3. Puttā matthi dhanammatthi iti bālo vihaññati, 62 attā hi attano natthi kuto puttā kuto dhanaṃ.
4. Yo bālo maññati bālyaṃ paṇḍito vā ’pi tena so, 63 bālo ca paṇḍitamānī sa ve bālo ’ti vuccati.
5. Yāvajīvampi ce bālo paṇḍitaṃ payirupāsati, 64 na so dhammaṃ vijānāti dabbī sūparasaṃ yathā.
6. Muhuttamapi ce viññū paṇḍitaṃ payirupāsati, 65 khippaṃ dhammaṃ vijānāti jivhā sūparasaṃ yathā.
1 3 vā - itisaddo Ma potthake na dissate. tagaracandanaṃ - Ma. 2 4 yvāyaṃ - Ma, Syā. saṅkāraṭhānasmiṃ - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Kẻ Ngu
[53] 10. Cũng giống như từ đống bông hoa người ta có thể tạo thành nhiều loại tràng hoa, tương tự như thế nhiều việc thiện nên được làm bởi người đã được sanh ra (ở trên đời). [54] 11. Hương thơm của bông hoa không bay ngược chiều gió, (hương thơm của) gỗ trầm, gỗ tagara, hoặc hoa nhài cũng không. Còn hương thơm của những người tốt bay ngược chiều gió, bậc chân nhân tỏa hương (thơm giới hạnh) tất cả các phương. [55] 12. Gỗ trầm, gỗ tagara, hoặc ngay cả hoa sen, rồi hoa nhài, trong số các loại có hương thơm này, hương thơm của giới là vô thượng. [56] 13. Hương thơm này của gỗ tagara hay gỗ trầm có phẩm lượng ít ỏi, còn hương thơm của các bậc có giới hạnh thổi giữa chư Thiên là tối thượng. [57] 14. Đối với những vị có giới đã được thành tựu, đang sống không xao lãng, đã được giải thoát nhờ vào hiểu biết chân chánh, Ma Vương không tìm ra đạo lộ của những vị ấy. [58] 15. Giống như tại đống rác đã được quăng bỏ ở con đường lớn, tại nơi ấy hoa sen có thể sanh trưởng, có mùi thơm tinh khiết, làm thích ý. [59] 16. Tương tự như thế, ở giữa các chúng sanh rác rưởi, ở giữa hạng phàm nhân có trạng thái tăm tối, vị Thinh Văn của đấng Chánh Đẳng Giác rực sáng với trí tuệ. Phẩm Bông Hoa là thứ tư.
5. PHẨM KẺ NGU [60] 1. Đêm là dài đối với người đang thức, một do-tuần là dài đối với người bị mệt mỏi, luân hồi là dài đối với những kẻ ngu không nhận biết Diệu Pháp. [61] 2. Trong khi du hành, nếu không đạt được người giỏi hơn (hoặc) tương đương so với bản thân, nên vững chãi thực hiện việc du hành một mình; không có tình bạn hữu ở kẻ ngu. [62] 3. ‘Tôi có các con trai, tôi có tài sản,’ (nghĩ thế) kẻ ngu bị sầu khổ. Chính bản thân của mình còn không có, từ đâu mà có các con trai, từ đâu mà có tài sản? [63] 4. Người ngu nào biết được sự ngu dốt (của mình), do việc ấy người ấy cũng là sáng suốt. Còn kẻ ngu (nào) có sự tự hào là sáng suốt, chính kẻ ấy được gọi là ‘ngu.’ [64] 5. Kẻ ngu nếu thân cận bậc trí cho đến trọn đời mà kẻ ấy không nhận thức được Giáo Pháp thì giống như cái muỗng (không biết được) vị của món xúp. [65] 6. Người hiểu biết nếu thân cận bậc trí dầu chỉ phút chốc mà mau chóng nhận thức được Giáo Pháp thì giống như cái lưỡi (biết được) vị của món xúp.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Paṇḍitavaggo
7. Caranti bālā dummedhā amitteneva attanā, 66 karontā pāpakaṃ kammaṃ yaṃ hoti kaṭukapphalaṃ.
8. Na taṃ kammaṃ kataṃ sādhu yaṃ katvā anutappati, 67 yassa assumukho rodaṃ vipākaṃ paṭisevati.
9. Tañca kammaṃ kataṃ sādhu yaṃ katvā nānutappati, 68 yassa patīto sumano vipākaṃ paṭisevati.
10. Madhuvā 1 maññati bālo yāva pāpaṃ na paccati, 69 yadā ca paccati pāpaṃ atha bālo dukkhaṃ 2 nigacchati.
11. Māse māse kusaggena bālo bhuñjetha bhojanaṃ, 70 na so saṅkhatadhammānaṃ 3 kalaṃ agghati 4 soḷasiṃ.
12. Na hi pāpaṃ kataṃ kammaṃ sajju khīraṃ ’va muccati,5 71 ḍahantaṃ bālamanveti bhasmacchanno ’va6 pāvako.
13. Yāvadeva anatthāya ñattaṃ bālassa jāyati, 72 hanti bālassa sukkaṃsaṃ muddhamassa vipātayaṃ.
14. Asataṃ bhāvanamiccheyya7 purekkhārañca bhikkhusu, 73 āvāsesu ca issariyaṃ pūjā parakulesu ca.
15. Mameva kataṃ maññantu gihī pabbajitā ubho, 74 mameva ativasā8 assu kiccākiccesu kismici, iti bālassa saṅkappo icchā māno ca vaḍḍhati.
16. Aññā hi lābhūpanisā aññā nibbānagāminī, 75 evametaṃ abhiññāya bhikkhu buddhassa sāvako, sakkāraṃ nābhinandeyya vivekamanubrūhaye.
Bālavaggo pañcamo.
6. PAṆḌITAVAGGO 1. Nidhīnaṃ ’va pavattāraṃ yaṃ passe vajjadassinaṃ, 76 niggayhavādiṃ medhāviṃ tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje, tādisaṃ bhajamānassa seyyo hoti na pāpiyo.
1 5 madhuṃvā - katthaci. mucchati - PTS. 2 6 bālo dukkhaṃ - Ma; bhasmācchanno va - Syā, PTS. 7 atha dukkhaṃ - Syā. asantaṃ bhāvanamiccheyya - Ma; 3 saṅkhātadhammānaṃ - Ma. asantaṃ bhāvamiccheyya - Syā. 4 8 nāgghati - PTS. mamevātivasā - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bậc Sáng Suốt
[66] 7. Trong khi làm nghiệp ác là việc làm có quả báo đắng cay, những kẻ ngu có trí tồi cư xử đối với bản thân như là (cư xử đối với) kẻ thù.
[67] 8. Việc gì sau khi làm mà bị hối hận, và nhận lãnh quả thành tựu của việc ấy với khuôn mặt đầy nước mắt, khóc lóc, thì việc làm ấy đã được làm một cách không tốt đẹp.
[68] 9. Còn việc gì sau khi làm mà không bị hối hận, và nhận lãnh quả thành tựu của việc ấy được vừa lòng thích ý, thì việc làm ấy đã được làm một cách tốt đẹp.
[69] 10. Cho đến khi nào điều ác chưa được chín muồi thì kẻ ngu còn nghĩ về nó như là mật ngọt, nhưng đến khi điều ác được chín muồi thì kẻ ngu đọa vào khổ đau.
[70] 11. Kẻ ngu có thể thọ dụng vật thực bằng đầu ngọn cỏ kusa theo từng tháng một, kẻ ấy không giá trị bằng một phần mười sáu so với những người đã hiểu được Giáo Pháp.
[71] 12. Ví như sữa không trở chua ngay lập tức, nghiệp ác đã làm không trổ quả liền liền, nó theo đuổi kẻ ngu, đốt nóng, ví như ngọn lửa đã được phủ tro.
[72] 13. Trạng thái được nổi tiếng sanh lên cho kẻ ngu cũng chỉ đem lại điều bất lợi, nó làm vỡ tan cái đầu (trí tuệ) và hủy hoại phần thánh thiện của kẻ ngu này.
[73] 14. (Kẻ ngu) có thể ước ao sự tiến bộ không có thực, sự nổi bật trong số các vị tỳ khưu, quyền hành ở các trú xứ, và sự cúng dường ở các gia đình khác.
[74] 15. ‘Mong sao cả hai hàng tại gia và xuất gia đều nghĩ rằng việc đã được làm bởi chính ta, mong sao họ đều chịu sự điều khiển của chính ta trong mọi công việc lớn nhỏ,’ suy nghĩ của kẻ ngu là thế ấy, lòng ham muốn và ngã mạn của kẻ ấy tăng trưởng.
[75] 16. Phương thức đưa đến lợi lộc là cái khác, còn đường lối đi đến Niết Bàn là cái khác, sau khi biết rõ điều này như thế, vị tỳ khưu đệ tử của đức Phật chớ nên thích thú sự tôn vinh, nên thực hành hạnh độc cư.
Phẩm Kẻ Ngu là thứ năm.
6. PHẨM BẬC SÁNG SUỐT [76] 1. Nên nhận biết người thông minh, có sự nhìn thấy được lỗi lầm, có lời nói khiển trách, như là người chỉ ra những của cải chôn giấu (cho mình); nên giao thiệp với người sáng suốt như thế ấy. Đối với người giao thiệp với vị như thế ấy, thì trở nên tốt hơn, không có xấu hơn.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Paṇḍitavaggo
2. Ovadeyyanusāseyya asabbhā ca nivāraye, 77 sataṃ hi so piyo hoti asataṃ hoti appiyo.
3. Na bhaje pāpake mitte na bhaje purisādhame, 78 bhajetha mitte kalyāṇe bhajetha purisuttame.
4. Dhammapīti sukhaṃ seti vippasannena 1 cetasā, 79 ariyappavedite dhamme sadā ramati paṇḍito.
5. Udakaṃ hi nayanti nettikā usukārā namayanti tejanaṃ, 80 dāruṃ namayanti tacchakā attānaṃ damayanti paṇḍitā.
6. Selo yathā ekaghano vātena na samīrati, 81 evaṃ nindāpasaṃsāsu na samiñjanti 2 paṇḍitā.
7. Yathāpi rahado gambhīro vippasanno 3 anāvilo, 82 evaṃ dhammāni sutvāna vippasīdanti paṇḍitā.
8. Sabbattha ve sappurisā cajanti4 83 na kāmakāmā lapayanti santo, sukhena phuṭṭhā atha vā dukhena5 noccāvacaṃ6 paṇḍitā dassayanti.
9. Na attahetu na parassa hetu 84 na puttamicche na dhanaṃ na raṭṭhaṃ, na iccheyya adhammena samiddhimattano sa sīlavā paññavā dhammiko siyā.
10. Appakā te manussesu ye janā pāragāmino, 85 athāyaṃ itarā pajā tīramevānudhāvati.
11. Ye ca kho sammadakkhāte dhamme dhammānuvattino, 86 te janā pāramessanti maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
12. Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya sukkaṃ bhāvetha paṇḍito, 87 okā anokaṃ āgamma viveke yattha dūramaṃ.
1 4 vipasannena - PTS. vajanti - Syā, PTS. 2 5 sammiñjanti - Syā. dukkhena - Syā. 3 6 vipasanno - PTS. na uccāvacaṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bậc Sáng Suốt
[77] 2. Người (nào) có thể giáo giới, có thể chỉ dạy, có thể ngăn chặn điều không tốt lành, thật vậy đối với những người tốt thì người ấy được yêu mến, đối với những người xấu thì không được yêu mến.
[78] 3. Không nên giao thiệp với những bạn xấu, không nên giao thiệp với những người đê tiện. Nên giao thiệp với những người bạn lành, nên giao thiệp với những người cao thượng.
[79] 4. Người có sự hoan hỷ trong Giáo Pháp ngủ một cách an lạc với tâm ý thanh tịnh. Người sáng suốt luôn luôn hứng thú trong Giáo Pháp đã được các bậc Thánh tuyên thuyết.
[80] 5. Thật vậy, những người đào kênh dẫn nước, những thợ làm tên uốn nắn cây tên, những người thợ mộc tạo dáng thanh gỗ, những người sáng suốt rèn luyện bản thân.
[81] 6. Giống như tảng đá rắn chắc không bị lay động bởi gió, tương tự như thế các bậc sáng suốt không dao động ở các sự chê khen.
[82] 7. Cũng giống như hồ nước sâu, trong sạch, không bị vẩn đục, tương tự như thế, sau khi lắng nghe (các lời giảng về) Giáo Pháp các bậc sáng suốt được an tịnh.
[83] 8. Thật vậy, các bậc chân nhân từ bỏ mọi thứ, các bậc đạo đức không đề cập đến các ước muốn về dục lạc. Bị xúc chạm bởi hạnh phúc hay bởi khổ đau, các bậc sáng suốt không tỏ ra phấn khởi hay chán nản.
[84] 9. Người không vì lý do của bản thân, không vì lý do của kẻ khác, không ao ước con trai, không ao ước tài sản, không ao ước quốc độ, không mong muốn sự thành tựu cho bản thân một cách sái quấy, người ấy là người chân chánh, có giới hạnh, có trí tuệ.
[85] 10. Ở loài người, những người có sự đi đến bờ kia là ít ỏi, trái lại những người khác chỉ chạy dọc theo bờ (bên này).
[86] 11. Và những người nào, khi pháp đã được tuyên thuyết đúng đắn, có sự hành trì theo pháp, những người ấy sẽ đi đến bờ kia, (sau khi vượt qua) lãnh vực của Ma Vương rất khó vượt qua.
[87] 12. Bậc sáng suốt, sau khi lìa bỏ pháp đen, nên phát triển pháp trắng, sau khi từ nhà đi đến trạng thái không nhà, ở chỗ tách biệt là nơi khó có sự thích thú.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Arahantavaggo
13. Tatrābhiratimiccheyya hitvā kāme akiñcano, 88 pariyodapeyya attānaṃ cittaklesehi paṇḍito.
14. Yesaṃ sambodhi-aṅgesu sammā cittaṃ subhāvitaṃ, 89 ādānapaṭinissagge anupādāya ye ratā, khīṇāsavā jutimanto 1 te loke parinibbutā.
Paṇḍitavaggo chaṭṭho.
7. ARAHANTAVAGGO 1. Gataddhino visokassa vippamuttassa sabbadhi, 90 sabbaganthappahīṇassa pariḷāho na vijjati.
2. Uyyuñjanti satimanto 2 na nikete ramanti te, 91 haṃsā ’va pallalaṃ hitvā okamokaṃ jahanti te.
3. Yesaṃ sannicayo 3 natthi ye pariññātabhojanā, 92 suññato animitto ca vimokkho yesa gocaro, ākāse ’va sakuntānaṃ gati tesaṃ durannayā.
4. Yassāsavā parikkhīṇā āhāre ca anissito, 93 suññato animitto ca vimokkho yassa gocaro, ākāse ’va sakuntānaṃ padaṃ tassa durannayaṃ.
5. Yassindriyāni samathaṃ gatāni 4 94 assā yathā sārathinā sudantā, pahīṇamānassa5 anāsavassa devā ’pi tassa pihayanti tādino.
6. Paṭhavisamo6 no virujjhati indakhīlūpamo7 tādi subbato, 95 rahado ’va apetakaddamo saṃsārā na bhavanti tādino.
1 jutīmanto - PTS. 2 5 satīmanto - Ma, Syā, PTS. pahīnamānassa - Ma, Syā, PTS. 3 6 sanniccayo - Syā. paṭhavīsamo - Syā, PTS. 4 7 samathaṅgatāni - Ma, Syā. indakhilupamo - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm A-La-Hán
[88] 13. Sau khi từ bỏ các dục, không còn có vật gì, vị sáng suốt nên mong mỏi sự thỏa thích ở nơi ấy, nên thanh lọc bản thân khỏi các điều ô nhiễm của tâm.
[89] 14. Những vị nào có tâm đã khéo được tu tập ở các chi phần đưa đến Giác Ngộ, được thích thú trong việc xả bỏ các sự bám víu, không còn chấp thủ, những vị ấy có các lậu hoặc đã được cạn kiệt, có sự chói sáng, đã đạt Niết Bàn ở thế gian.
Phẩm Bậc Sáng Suốt là thứ sáu.
7. PHẨM A-LA-HÁN [90] 1. Đối với người đã trải qua cuộc hành trình, không còn sầu muộn, đã được giải thoát về mọi phương diện, đã dứt bỏ mọi trói buộc, sự bực bội là không được biết đến.
[91] 2. Các vị nỗ lực, có niệm, các vị ấy không thích thú về chỗ ở. Ví như những con thiên nga từ bỏ hồ nước, các vị ấy từ bỏ mọi trú xứ.
[92] 3. Các vị nào không có sự tích lũy, đã hiểu biết toàn diện về vật thực, có không tánh và vô tướng giải thoát là hành xứ của họ, lộ trình của các vị ấy là khó theo dõi, ví như đường bay của những con chim ở trên không trung.
[93] 4. Vị nào có các lậu hoặc đã được hoàn toàn cạn kiệt, và không bị lệ thuộc về vật thực, có không tánh và vô tướng giải thoát là hành xứ của mình, vết chân của vị ấy là khó theo dõi, ví như đường bay của những con chim ở trên không trung.
[94] 5. Vị nào có các giác quan đã đi đến sự yên lặng, giống như những con ngựa đã khéo được huấn luyện bởi người đánh xe, có ngã mạn đã được dứt bỏ, không còn lậu hoặc, ngay cả chư Thiên cũng yêu mến vị có đức hạnh như thế ấy.
[95] 6. Giống như trái đất không chống đối, tựa như cột trụ chống, vị có sự hành trì tốt đẹp như thế ấy ví như hồ nước đã được vét bùn, không còn các việc luân hồi đối với vị như thế ấy.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Sahassavaggo
7. Santaṃ tassa manaṃ hoti santā vācā ca kamma ca, 96 sammadaññā vimuttassa upasantassa tādino.
8. Assaddho akataññū ca sandhicchedo ca yo naro, 97 hatāvakāso vantāso sa ve uttamaporiso.
9. Gāme vā yadi vā raññe ninne vā yadi vā thale, 98 yatthārahanto viharanti taṃ bhūviṃ rāmaṇeyyakaṃ.
10. Ramaṇīyāni araññāni yattha na ramatī jano, 99 vītarāgā ramissanti na te kāmagavesino.
Arahantavaggo sattamo.
8. SAHASSAVAGGO 1. Sahassamapi ce vācā anatthapadasaṃhitā, 100 ekaṃ atthapadaṃ seyyo yaṃ sutvā upasammati.
2. Sahassamapi ce gāthā anatthapadasaṃhitā, 101 ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo yaṃ sutvā upasammati.
3. Yo ce 1 gāthāsataṃ bhāse anatthapadasaṃhitaṃ, 102 ekaṃ dhammapadaṃ seyyo yaṃ sutvā upasammati.
1 ca - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Một Ngàn
[96] 7. Đối với vị đã được giải thoát do sự hiểu biết đúng đắn, đã được an tịnh như thế ấy, suy nghĩ của vị ấy là thanh tịnh, lời nói và hành động đều thanh tịnh.
[97] 8. Người nào không tà tín, biết sự không tạo tác (Niết Bàn), cắt đứt sự tiếp nối (tái sanh), đã tiêu diệt duyên cớ, đã buông bỏ niềm ước muốn, chính vị ấy là con người tối thượng.
[98] 9. Cho dầu ở làng, hoặc là ở rừng, cho dầu ở thung lũng hoặc ở cao nguyên, nơi nào các vị A-la-hán cư ngụ, vùng đất ấy thật đáng ưa thích.
[99] 10. Các khu rừng đáng ưa thích là nơi dân chúng không ưa thích. Những vị có tham ái đã lìa sẽ thích thú, họ không có sự tầm cầu dục lạc.
Phẩm A-la-hán là thứ bảy.
8. PHẨM MỘT NGÀN [100] 1. Nếu một ngàn lời nói mà chỉ chứa đựng những từ vô nghĩa, thì một từ có ý nghĩa là tốt hơn, sau khi nghe nó được an tịnh.
[101] 2. Nếu một ngàn câu kệ mà chỉ chứa đựng những từ vô nghĩa, thì một chữ của câu kệ là tốt hơn, sau khi nghe nó được an tịnh.
[102] 3. Nếu người nào nói một trăm câu kệ chứa đựng những từ vô nghĩa, thì (nói) một câu Pháp là tốt hơn, sau khi nghe nó được an tịnh.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Sahassavaggo
4. Yo sahassaṃ sahassena saṅgāme mānuse jine, 103 ekañca jeyya attānaṃ 1 sa ve saṅgāmajuttamo.
5. Attā have jitaṃ seyyo yā cāyaṃ itarā pajā, 104 attadantassa posassa niccaṃ saññatacārino.
6. Neva devo na gandhabbo na māro saha brahmunā, 105 jitaṃ apajitaṃ kayirā tathārūpassa jantuno.
7. Māse māse sahassena yo yajetha sataṃ samaṃ, 106 ekañca bhāvitattānaṃ muhuttamapi pūjaye, sā yeva pūjanā seyyā 2 yañce vassasataṃ hutaṃ.
8. Yo ca vassasataṃ jantu aggiṃ paricare vane, 107 ekañca bhāvitattānaṃ muhuttamapi pūjaye, sā yeva pūjanā seyyā2 yañce vassasataṃ hutaṃ.
9. Yaṃ kiñci yiṭṭhaṃ va hutaṃ va3 loke 108 saṃvaccharaṃ yajetha puññapekkho, sabbampi taṃ na catubhāgameti abhivādanā ujjugatesu seyyā.2
10. Abhivādanasīlissa niccaṃ vaddhāpacāyino,4 109 cattārā dhammā vaḍḍhanti āyu vaṇṇo sukhaṃ balaṃ.
1 3 jeyyamattānaṃ - Ma, Syā, PTS. yiṭṭhañ ca hutañ ca - PTS. 2 4 seyyo - Ma, Syā, PTS. vuḍḍhāpacāyino - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Một Ngàn
[103] 4. Người nào có thể chiến thắng một ngàn người một ngàn lần ở chiến trường, và người có thể chiến thắng mỗi một bản thân mình, người ấy quả thật là tối thượng trong số những người chiến thắng ở chiến trường.
[104] 5. Đúng vậy, đối với con người đã rèn luyện bản thân, có hành vi được chế ngự thường xuyên, chiến thắng bản thân là tốt hơn chiến thắng những người khác.
[105] 6. Không phải vị Trời, không phải vị Càn-thát-bà, không phải Ma Vương cùng với Phạm Thiên có thể làm cho sự chiến thắng của con người có tính chất như thế trở thành chiến bại.
[106] 7. Người cúng tế một ngàn (đồng tiền) hàng tháng trong một trăm năm, và người lễ bái đến một vị có bản thân đã được tu tập dầu chỉ trong phút chốc, chính việc lễ bái ấy là tốt hơn việc tế lễ một trăm năm.
[107] 8. Người hầu cận ngọn lửa ở khu rừng trong một trăm năm, và người lễ bái đến một vị có bản thân đã được tu tập dầu chỉ trong phút chốc, chính việc lễ bái ấy là tốt hơn việc tế lễ một trăm năm.
[108] 9. Người mong mỏi phước báu có thể cúng tế bất cứ vật cúng tế hoặc vật tế lễ nào ở thế gian trọn năm, toàn bộ việc ấy cũng không đạt được một phần tư, việc đảnh lễ ở các vị chánh trực là tốt hơn.
[109] 10. Bốn pháp: tuổi thọ, sắc đẹp, an vui, sức mạnh tăng trưởng đến người có tập tính đảnh lễ và thường xuyên có sự kính trọng đến các bậc trưởng thượng.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Pāpavaggo
11. Yo ca vassasataṃ jīve dussīlo asamāhito, 110 ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo sīlavantassa jhāyino.
12. Yo ca vassasataṃ jīve duppañño asamāhito, 111 ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo paññavantassa 1 jhāyino.
13. Yo ca vassasataṃ jīve kusīto hīnavīriyo, 112 ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo viriyamārabhato daḷhaṃ.
14. Yo ca vassasataṃ jīve apassaṃ udayavyayaṃ, 113 ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo passato udayavyayaṃ.
15. Yo ca vassasataṃ jīve apassaṃ amataṃ padaṃ, 114 ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo passato amataṃ padaṃ.
16. Yo ca vassasataṃ jīve apassaṃ dhammamuttamaṃ, 115 ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo passato dhammamuttamaṃ.
Sahassavaggo aṭṭhamo.
9. PĀPAVAGGO 1. Abhitvaretha2 kalyāṇe pāpā cittaṃ nivāraye, 116 dandhaṃ hi karoto puññaṃ pāpasmiṃ ramatī mano.
1 2 paññāvantassa - PTS. abhittharetha - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Ác
[110] 11. Và người nào có thể sống một trăm năm, có giới xấu xa, không định tĩnh, mạng sống một ngày của người có giới hạnh, có thiền, là tốt hơn.
[111] 12. Và người nào có thể sống một trăm năm, thiếu trí tuệ, không định tĩnh, mạng sống một ngày của người có tuệ, có thiền, là tốt hơn.
[112] 13. Và người nào có thể sống một trăm năm, lười biếng, có sự tinh tấn thấp kém, mạng sống một ngày của người đang ra sức tinh tấn một cách vững chãi là tốt hơn.
[113] 14. Và người nào có thể sống một trăm năm, không nhìn thấy sự sanh và diệt, mạng sống một ngày của người nhìn thấy sự sanh và diệt là tốt hơn.
[114] 15. Và người nào có thể sống một trăm năm, không nhìn thấy vị thế Bất Tử, mạng sống một ngày của người nhìn thấy vị thế Bất Tử là tốt hơn.
[115] 16. Và người nào có thể sống một trăm năm, không nhìn thấy Giáo Pháp tối thượng, mạng sống một ngày của người nhìn thấy Giáo Pháp tối thượng là tốt hơn.
Phẩm Một Ngàn là thứ tám.
9. PHẨM ÁC [116] 1. Nên mau mắn trong việc tốt, nên ngăn chặn tâm khỏi điều ác, bởi vì khi người làm việc phước thiện một cách chậm chạp, tâm của người thích thú trong việc ác.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Pāpavaggo
2. Pāpaṃ ce puriso kayirā na taṃ 1 kayirā punappunaṃ, 117 na tamhi chandaṃ kayirātha dukkho pāpassa uccayo.
3. Puññaṃ ce puriso kayirā kayirāthenaṃ 2 punappunaṃ, 118 tamhi chandaṃ kayirātha sukho puññassa uccayo.
4. Pāpo ’pi passati bhadraṃ yāva pāpaṃ na paccati, 119 yadā ca paccati pāpaṃ atha pāpo pāpāni passati.
5. Bhadro ’pi passati pāpaṃ yāva bhadraṃ na paccati, 120 yadā ca paccati bhadraṃ atha bhadro bhadrāni passati.
6. Mā ’pamaññetha 3 pāpassa na maṃ taṃ 4 āgamissati, 121 udabindunipātena udakumbho ’pi pūrati, pūrati bālo5 pāpassa thokathokampi6 ācinaṃ.
7. Mā ’pamaññetha3 puññassa na maṃ taṃ āgamissati, 122 udabindunipātena udakumbho ’pi pūrati, pūrati dhīro7 puññassa thokathokampi6 ācinaṃ.
1 5 naṃ - Ma, Syā. bālo pūrati - Ma, PTS; 2 kayirā naṃ - Ma. āpūrati bālo - Syā. 3 6 māvamaññetha - Ma, Syā; thokaṃ thokampi - Ma, Syā. 7 māppamaññetha - PTS. dhīro pūrati - Ma, PTS; 4 na mantaṃ - Ma, PTS; na mattaṃ - Syā. āpūrati dhīro - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Ác
[117] 2. Nếu người làm việc ác, không nên tiếp tục làm việc ấy nữa. Không nên tạo ra sự mong muốn về việc ấy, sự tích lũy việc ác là khổ đau.
[118] 3. Nếu người làm việc phước thiện, nên tiếp tục làm việc ấy. Nên tạo ra sự mong muốn về việc ấy, sự tích lũy việc phước thiện là hạnh phúc.
[119] 4. Người làm ác cũng gặp được điều lành khi nào việc ác chưa được chín muồi. Và khi nào việc ác được chín muồi, khi ấy người làm ác gặp những điều xấu xa.
[120] 5. Người làm lành cũng gặp điều xấu xa khi nào việc lành chưa được chín muồi. Và khi nào việc lành được chín muồi, khi ấy người làm lành gặp những điều tốt lành.
[121] 6. Chớ xem thường việc ác (nghĩ rằng): ‘Điều ấy sẽ không đến cho ta.’ Với việc nhỏ xuống từng giọt nước, bình nước cũng được tràn đầy, trong khi tích lũy (việc ác) dầu chỉ từng chút từng chút, kẻ ngu bị ngập tràn việc ác.
[122] 7. Chớ xem thường việc phước (nghĩ rằng): ‘Điều ấy sẽ không đến cho ta.’ Với việc nhỏ xuống từng giọt nước, bình nước cũng được tràn đầy, trong khi tích lũy (việc phước) dầu chỉ từng chút từng chút, người sáng trí được ngập tràn việc phước.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Pāpavaggo
8. Vāṇijo ’va bhayaṃ maggaṃ appasattho mahaddhano, 123 visaṃ jīvitukāmo ’va pāpāni parivajjaye.
9. Pāṇimhi ce vaṇo nāssa hareyya pāṇinā visaṃ, 124 nābbaṇaṃ visamanveti natthi pāpaṃ akubbato.
10. Yo appaduṭṭhassa narassa dussati 125 suddhassa posassa anaṅgaṇassa, tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ sukhumo rajo paṭivātaṃ ’va khitto.
11. Gabbhameke ’papajjanti 1 nirayaṃ pāpakammino, 126 saggaṃ sugatino yanti parinibbanti anāsavā.
12. Na antaḷikkhe na samuddamajjhe 127 na pabbatānaṃ vivaraṃ pavissa, 2 na vijjati 3 so jagatippadeso yatthaṭthito4 mucceyya5 pāpakammā.
13. Na antaḷikkhe na samuddamajjhe 128 na pabbatānaṃ vivaraṃ pavissa,2 na vijjati3 so jagatippadeso yatthaṭthitaṃ6 nappasahetha maccu.
Pāpavaggo navamo.
1 4 upapajjanti - Ma, Syā, PTS. yatraṭthito - Syā. 2 5 pavīsaṃ - Syā. muñceyya - Syā, PTS. 3 6 vijjatī - Ma, Syā, PTS. yatraṭthitaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Ác
[123] 8. Nên lánh xa các việc ác, ví như người thương buôn có đoàn lữ hành ít ỏi mà có tài sản lớn lao nên lánh xa con đường nguy hiểm, ví như người có ý muốn sống nên lánh xa thuốc độc.
[124] 9. Có thể nắm lấy thuốc độc bằng bàn tay nếu ở bàn tay không có vết thương; thuốc độc không ngấm vào chỗ không có vết thương, không có điều ác cho người không làm (ác).
[125] 10. Kẻ nào bôi nhọ người không bị ô nhiễm, người trong sạch, không vết nhơ, điều xấu xa quay về chính kẻ ngu ấy, ví như bụi bặm li ti được tung ra ngược chiều gió.
[126] 11. Một số sanh vào bào thai, những kẻ có nghiệp ác sanh vào địa ngục, những người có hạnh lành đi đến cõi trời, các bậc vô lậu viên tịch Niết Bàn.
[127] 12. Không phải ở bầu trời, không phải ở giữa biển khơi, không phải đã đi vào khe của những ngọn núi, không tìm thấy khu vực ấy ở trên trái đất, nơi mà người đứng ở đó có thể thoát khỏi nghiệp ác.
[128] 13. Không phải ở bầu trời, không phải ở giữa biển khơi, không phải đã đi vào khe của những ngọn núi, không tìm thấy khu vực ấy ở trên trái đất, nơi mà người đứng ở đó thì Tử Thần không thể khống chế.
Phẩm Ác là thứ chín.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Daṇḍavaggo
10. DAṆḌAVAGGO 1. Sabbe tasanti daṇḍassa sabbe bhāyanti maccuno, 129 attānaṃ upamaṃ katvā na haneyya na ghātaye.
2. Sabbe tasanti daṇḍassa sabbesaṃ jīvitaṃ piyaṃ, 130 attānaṃ upamaṃ katvā na haneyya na ghātaye.
3. Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena vihiṃsati, 131 attano sukhamesāno pecca so na labhate sukhaṃ.
4. Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena na hiṃsati, 132 attano sukhamesāno pecca so labhate sukhaṃ.
5. Mā ’voca pharusaṃ kañci vuttā paṭivadeyyu taṃ, 133 dukkhā hi sārambhakathā paṭidaṇḍā phuseyyu taṃ.
6. Sace neresi attānaṃ kaṃso upahato yathā, 134 esa patto ’si nibbānaṃ sārambho te na vijjati.
7. Yathā daṇḍena gopālo gāvo pāceti gocaraṃ, 135 evaṃ jarā ca maccu ca āyuṃ pācenti pāṇinaṃ.
8. Atha pāpāni kammāni karaṃ bālo na bujjhati, 136 sehi kammehi dummedho aggidaḍḍho ’va tappati.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Hình Phạt
10. PHẨM HÌNH PHẠT [129] 1. Tất cả khiếp sợ hành phạt, tất cả sợ hãi Tử Thần. Sau khi lấy bản thân làm ví dụ, chớ nên giết hại, chớ nên bảo (kẻ khác) giết hại.
[130] 2. Tất cả khiếp sợ hành phạt, tất cả xem mạng sống là yêu quý. Sau khi lấy bản thân làm ví dụ, chớ nên giết hại, chớ nên bảo (kẻ khác) giết hại.
[131] 3. Kẻ nào hãm hại các chúng sanh có sự mong mỏi hạnh phúc bằng hành phạt trong khi tầm cầu hạnh phúc cho mình, kẻ ấy không đạt được hạnh phúc sau khi chết.
[132] 4. Kẻ nào không hãm hại các chúng sanh có sự mong mỏi hạnh phúc bằng hành phạt trong khi tầm cầu hạnh phúc cho mình, kẻ ấy đạt được hạnh phúc sau khi chết.
[133] 5. Ngươi chớ nói điều thô lỗ đến bất cứ ai. Những người đã bị (ngươi) nói có thể nói lại ngươi. Những lời nói cộc cằn quả là tai hại, (bởi vì) các sự đánh trả lại có thể giáng xuống cho ngươi.
[134] 6. Nếu ngươi không dao động bản thân giống như cái chuông đã bị bể, chính ngươi đã đạt đến Niết Bàn, sự thù hằn không tìm thấy ở ngươi.
[135] 7. Giống như người chăn bò dùng gậy gộc lùa bầy bò ra đồng cỏ, tương tự như thế sự già và sự chết xua đuổi tuổi thọ của các chúng sanh.
[136] 8. Và trong khi làm các việc ác, kẻ ngu không được sáng suốt. Kẻ có trí tồi bị hối hận bởi các hành động của mình, ví như bị đốt thiêu bởi ngọn lửa.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Daṇḍavaggo
9. Yo daṇḍena adaṇḍesu appaduṭṭhesu dussati, 137 dasannamaññataraṃ ṭhānaṃ khippameva nigacchati.
10. Vedanaṃ pharusaṃ jāniṃ sarīrassa ca bhedanaṃ, 138 garukaṃ vāpi ābādhaṃ cittakkhepaṃ va 1 pāpuṇe.
11. Rājato vā upassaggaṃ 2 abbhakkhānaṃ va 3 dāruṇaṃ, 139 parikkhayaṃ va 4 ñātīnaṃ bhogānaṃ va5 pabhaṅguraṃ.
12. Atha vāssa agārāni aggi ḍahati pāvako, 140 kāyassa bhedā duppañño nirayaṃ so upapajjati.6
13. Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā 141 nānāsakā thaṇḍilasāyikā vā, rājo ca jallaṃ7 ukkuṭikappadhānaṃ sodhenti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhaṃ.
14. Alaṅkato ce ’pi samaṃ careyya 142 santo danto niyato brahmacārī, sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ so brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhu.
1 5 cittakkhepañca - Ma. bhogānañca - Ma. 2 6 upasaggaṃ - Ma, Syā. sopapajjati - Ma, PTS. 3 7 abbhakkhānañca - Ma. rajojallaṃ - Ma, Syā; 4 parikkhayañca - Ma. rajo va jallaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Hình Phạt
[137] 9. Kẻ nào dùng gậy gộc gây hại đến các bậc không có gậy gộc, không bị ô nhiễm, ngay lập tức bị đọa vào một trong mười trường hợp:
[138] 10. (Kẻ ấy) có thể gánh chịu cảm thọ khốc liệt, sự mất mát tài sản, và sự tổn thương của cơ thể, hoặc là bịnh hoạn trầm trọng, hoặc sự mất trí.
[139] 11. Hoặc là sự phiền hà từ nhà vua, hay sự cáo tội khắc nghiệt, hoặc là sự tổn thất về thân quyến, hay sự tiêu tán về các của cải.
[140] 12. Hoặc là ngọn lửa phát khởi thiêu đốt các gian nhà của kẻ ấy. Do sự hoại rã của thân, kẻ thiếu trí tuệ ấy bị sanh vào địa ngục.
[141] 13. Không phải sự thực hành lõa thể, không phải các búi tóc, không phải (sự bôi trét) các bùn đất, không phải sự tuyệt thực, hoặc sự nằm trên mặt đất, không phải bụi bặm và cáu ghét, không phải sự ra sức ngồi chồm hổm làm trong sạch con người chưa vượt qua sự nghi hoặc.
[142] 14. Mặc dầu đã được trang sức, mà có thể thực hành sự trầm tĩnh, được an tịnh, đã được rèn luyện, quả quyết, có Phạm hạnh, đã buông bỏ sự hành hạ đối với tất cả chúng sanh, vị ấy là Bà-la-môn, vị ấy là Sa-môn, vị ấy là tỳ khưu.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Jarāvaggo
15. Hirīnisedho puriso koci lokasmiṃ 1 vijjati, 143 yo nindaṃ 2 apabodhati3 asso bhadro kasāmiva.
16. Asso yathā bhadro kasāniviṭṭho 144 ātāpino saṃvegino bhavātha saddhāya sīlena ca vīriyena ca samādhinā dhammavinicchayena ca sampannavijjācaraṇā patissatā pahassatha4 dukkhamidaṃ anappakaṃ.
17. Udakaṃ hi nayanti nettikā usukārā namayanti tejanaṃ, 145 dāruṃ namayanti tacchakā attānaṃ damayanti subbatā.
Daṇḍavaggo dasamo.
11. JARĀVAGGO 1. Ko nu hāso kimānando niccaṃ pajjalite sati, 146 andhakārena onaddhā padīpaṃ na gavessatha.5
2. Passa cittakataṃ bimbaṃ arukāyaṃ samussitaṃ, 147 āturaṃ bahusaṅkappaṃ yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.
1 3 lokasmi - Ma, Syā, PTS. appabodhati - PTS. 2 4 5 niddaṃ - Ma, Syā. jahissatha - Ma. gavesatha - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Già
[143] 15. Người có sự tự ngăn ngừa bằng pháp hổ thẹn (tội lỗi) khó tìm thấy ở thế gian, là người không khơi dậy lời chê trách, ví như con ngựa hiền không phải dùng đến cây roi.
[144] 16. Giống như con ngựa hiền được điều khiển bởi cây roi, các ngươi hãy có sự nhiệt tâm, có sự năng nổ. Với tín, với giới, và với tấn, với định, và với sự thẩm định về pháp, có minh và hạnh đầy đủ, có niệm, các ngươi hãy dứt bỏ sự khổ đau không phải là nhỏ nhoi này.
[145] 17. Thật vậy, những người đào kênh dẫn nước, những thợ làm tên uốn nắn cây tên, những người thợ mộc tạo dáng thanh gỗ, những vị có sự hành trì tốt đẹp rèn luyện bản thân.
Phẩm Hình Phạt là thứ mười.
11. PHẨM GIÀ [146] 1. Nụ cười gì đây, tại sao có niềm vui, khi thường xuyên bị đốt cháy? Bị bao trùm bởi bóng tối, phải chăng các ngươi sẽ không tìm kiếm ngọn đèn?
[147] 2. Hãy nhìn xem hình bóng đã được tô điểm, tập hợp những vết thương, đã được dựng đứng lên (với những mảnh xương), bệnh hoạn, có nhiều suy tư, đối với nó không có sự bền vững, ổn định.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Jarāvaggo
3. Parijiṇṇamidaṃ rūpaṃ roganiḍḍhaṃ 1 pabhaṅguraṃ, 2 148 bhijjati pūtisandeho maraṇantaṃ hi jīvitaṃ.
4. Yānimāni apatthāni alāpūneva3 sārade, 149 kāpotakāni aṭṭhīni tāni disvāna kā rati.
5. Aṭṭhīnaṃ nagaraṃ kataṃ maṃsalohitalepanaṃ, 150 yattha jarā ca maccu ca māno makkho ca ohito.
6. Jīranti ve rājarathā sucittā 151 atho sarīrampi jaraṃ upeti, satañca dhammo na jaraṃ upeti santo have sabbhi pavedayanti.
7. Appassutāyaṃ puriso balivaddo ’va4 jīrati, 152 maṃsāni tassa vaḍḍhanti paññā tassa na vaḍḍhati.
8. Anekajātisaṃsāraṃ sandhāvissaṃ anibbisaṃ, 153 gahakārakaṃ5 gavesanto dukkhā jāti punappunaṃ.
1 3 roganīḷaṃ - Ma; alābūneva - Ma. 4 roganiddhaṃ - Syā; roganiḍḍaṃ - PTS. balivaddhova - Ma. 2 5 pabhaṅguṇaṃ - Syā, PTS. gahakāraṃ - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Già
[148] 3. Thể xác này là hoàn toàn tàn tạ, ổ bệnh tật, mỏng manh. Xác thân hôi thối (sẽ) bị tan rã bởi vì mạng sống có sự chết là điểm cuối cùng.
[149] 4. Có sự thích thú gì sau khi nhìn thấy những mảnh xương có màu trắng xám này bị quăng bỏ tứ tán tựa như những trái bầu ở vào mùa thu?
[150] 5. (Thân này) là thành trì được làm bằng những mảnh xương, có sự bôi trét bằng thịt và máu, là nơi mà sự già, sự chết, ngã mạn, và đố kỵ ẩn náu.
[151] 6. Các cỗ xe của đức vua, khéo được trang điểm, đương nhiên (sẽ) trở thành tàn tạ, rồi thân xác cũng đi đến sự già nua, nhưng Giáo Pháp của các bậc Thánh không đi đến sự già nua. Đúng vậy, các bậc Thánh tuyên thuyết đến các người tốt lành.
[152] 7. Người nam này, ít chịu học hỏi, trở thành già cỗi ví như con bò mộng, các bắp thịt của kẻ ấy tăng trưởng, trí tuệ của kẻ ấy không tăng trưởng.
[153] 8. Ta đã trải qua luân hồi trong nhiều kiếp sống không ngừng nghỉ, trong khi tìm kiếm người thợ làm nhà; sự sanh tái diễn là khổ đau.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Attavaggo
9. Gahakāraka diṭṭho ’si puna gehaṃ na kāhasi, 154 sabbā te 1 phāsukā bhaggā gahakūṭaṃ visaṅkhitaṃ, visaṅkhāragataṃ cittaṃ taṇhānaṃ khayamajjhagā.
10. Acaritvā brahmacariyaṃ aladdhā yobbane dhanaṃ, 155 jiṇṇakoñcā va jhāyanti khīṇamaccheva pallale.
11. Acaritvā brahmacariyaṃ aladdhā yobbane dhanaṃ, 156 senti cāpā ’tikhittā 2 ’va purāṇāni anutthunaṃ.
Jarāvaggo ekādasamo.
12. ATTAVAGGO 1. Attānaṃ ce piyaṃ jaññā rakkheyya naṃ surakkhitaṃ, 157 tiṇṇamaññataraṃ yāmaṃ paṭijaggeyya paṇḍito.
2. Attānameva paṭhamaṃ patirūpe nivesaye, 158 athaññamanusāseyya na kilisseyya paṇḍito.
3. Attānañce tathā kayirā yathaññamanusāsati, 159 sudanto vata dammetha3 attā hi kira duddamo.
4. Attā hi attano nātho ko hi nātho paro siyā, 160 attanā ’va4 sudantena nāthaṃ labhati dullabhaṃ.
1 3 sabbā ete - PTS. dametha - Ma, Syā, PTS. 2 4 cāpātikhīṇā - Ma, Syā, PTS. attanā hi - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Tự Ngã
[154] 9. Hỡi người thợ làm nhà, ngươi đã bị nhìn thấy. Ngươi sẽ không xây dựng nhà nữa. Tất cả các rường cột của ngươi đã bị gãy đổ, mái nhà đã bị phá tan. Tâm (của Ta) đã đi đến sự không còn tạo tác, Ta đã chứng đạt sự diệt tận của các tham ái.
[155] 10. Những người đã không thực hành Phạm hạnh, đã không đạt được tài sản lúc còn trẻ, ví như những con cò già bị tàn tạ ở hồ nước cạn, không còn cá.
[156] 11. Những người đã không thực hành Phạm hạnh, đã không thành tựu tài sản lúc còn trẻ, nằm dài thở than về các việc quá khứ, ví như những (mũi tên) hết đà bắn ra từ cây cung, rơi xuống đất.
Phẩm Già là thứ mười một.
12. PHẨM TỰ NGÃ [157] 1. Nếu biết bản thân là đáng yêu thì nên bảo vệ nó một cách cẩn thận. Người sáng suốt nên cảnh tỉnh (bản thân) vào một trong ba thời. 1
[158] 2. Trước tiên nên huân tập chính bản thân ở việc đúng đắn, rồi mới nên chỉ dạy người khác, (như thế) người sáng suốt không thể bị ô nhiễm.
[159] 3. Nếu chỉ dạy người khác như thế nào thì nên thực hành đối với bản thân như vậy. Đúng vậy, người đã khéo được rèn luyện thì có thể rèn luyện (kẻ khác), bởi vì bản thân quả là khó rèn luyện.
[160] 4. Chính ta là người bảo hộ cho ta, còn người nào khác nữa có thể là người bảo hộ (cho ta)? Khi chính ta đã khéo được rèn luyện, thì đạt được người bảo hộ là việc khó mà đạt được.
1 tiṇṇamaññataraṃ yāmaṃ: Chú giải giải thích là một trong ba giai đoạn của cuộc đời, chứ không phải một trong ba canh của đêm (DhA. iii, 138).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Lokavaggo
5. Attanā ’va kataṃ pāpaṃ attajaṃ attasambhavaṃ, 161 abhimanthati 1 dummedhaṃ vajiraṃ ’vasmamayaṃ 2 maṇiṃ.
6. Yassa accantadussīlyaṃ māluvā sālamivotataṃ, 162 karoti so tathattānaṃ yathā naṃ icchatī diso.
7. Sukarāni asādhūni attano ahitāni ca, 163 yaṃ ve hitañca sādhuṃ ca taṃ ve paramadukkaraṃ.
8. Yo sāsanaṃ arahataṃ ariyānaṃ dhammajīvinaṃ, 164 paṭikkosati dummedho diṭṭhiṃ nissāya pāpikaṃ, phalāni kaṭṭhakasseva attaghaññāya 3 phallati.
9. Attanā ’va 4 kataṃ pāpaṃ attanā saṃkilissati, 165 attanā akataṃ pāpaṃ attanā ’va visujjhati, suddhi asuddhi5 paccattaṃ nāññamañño6 visodhaye.
10. Attadatthaṃ paratthena bahunā ’pi na hāpaye, 166 attadatthambhiññāya sadatthapasuto siyā.
Attavaggo dvādasamo.
13. LOKAVAGGO 1. Hīnaṃ dhammaṃ na seveyya pamādena na saṃvase, 167 micchādiṭṭhiṃ na seveyya na siyā lokavaddhano.7
2. Uttiṭṭhe nappamajjeyya dhammaṃ sucaritaṃ care, 168 dhammacārī sukhaṃ seti asmiṃ loke paramhi ca.
1 5 abhimatthati - Ma, Syā, PTS. suddhī asuddhi - Ma; 2 vajiraṃ v’ amhamayaṃ - Syā, PTS. suddhī asuddhī - PTS. 3 6 attaghātāya - Ma. nāñño aññaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 7 attanā hi - Ma. lokavaḍḍhano - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Thế Gian
[161] 5. Việc ác đã do chính ta làm, đã do ta gây ra, có nguồn sanh khởi từ nơi ta. Việc ác nghiền nát kẻ kém trí tuệ, ví như kim cương nghiền nát viên ngọc ma-ni làm bằng đá.
[162] 6. Ví như dây leo māluva trùm lên cây sālā, người có giới tồi tệ quá mức tạo ra cho bản thân điều mà kẻ thù mong muốn gây ra cho người ấy.
[163] 7. Những việc không tốt đẹp và không có lợi ích cho bản thân là những việc dễ làm. Đúng vậy, việc gì có lợi ích và tốt đẹp, việc ấy hiển nhiên là việc vô cùng khó làm.
[164] 8. Kẻ nào kém trí tuệ, nương tựa ác tà kiến, khinh miệt lời giảng dạy của các bậc A-la-hán, của các vị Thánh Nhân có đời sống đúng đắn, (kẻ ấy) gây nên hậu quả đưa đến sự tiêu hoại cho bản thân, ví như các trái của cây tre (khi trổ hoa kết trái thì hại chết cây tre).
[165] 9. Việc ác đã được làm bởi chính bản thân, trở thành ô nhiễm bởi bản thân. Việc ác đã không được làm bởi bản thân, trở thành trong sạch bởi chính bản thân. Trong sạch (hay) không trong sạch tùy thuộc vào bản thân, không ai có thể làm cho người khác trở thành trong sạch.
[166] 10. Không nên buông bỏ lợi ích của bản thân vì lợi ích của kẻ khác cho dầu là lớn lao. Sau khi biết rõ lợi ích của bản thân, nên quan tâm đến lợi ích của mình.
Phẩm Tự Ngã là thứ mười hai.
13. PHẨM THẾ GIAN [167] 1. Không nên thân cận với pháp thấp kém (ngũ dục). Không nên sống với sự xao lãng. Không nên thân cận với tà kiến. Không nên bận rộn với thế gian.
[168] 2. Nên nỗ lực, không nên xao lãng. Nên thực hành pháp một cách tốt đẹp. Người có sự thực hành pháp sống 1 an lạc trong đời này và trong đời sau.
1 Không ghi theo nghĩa thông thường của seti là ‘nằm, ngủ.’ Chú Giải giải thích từ seti là viharati: ‘sống, sinh hoạt’ (DhA. iii, 165).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Lokavaggo
3. Dhammaṃ care sucaritaṃ na naṃ duccaritaṃ care, 169 dhammacārī sukhaṃ seti asmiṃ loke paramhi ca.
4. Yathā bubbulakaṃ 1 passe yathā passe marīcikaṃ, 170 evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ maccurājā na passati.
5. Etha passathimaṃ lokaṃ cittaṃ rājarathūpamaṃ, 171 yattha bālā visīdanti natthi saṅgo vijānataṃ.
6. Yo ca pubbe pamajjitvā pacchā so nappamajjati, 172 so imaṃ 2 lokaṃ pabhāseti abbhā mutto ’va candimā.
7. Yassa pāpaṃ kataṃ kammaṃ kusalena pithīyati, 3 173 so imaṃ2 lokaṃ pabhāseti abbhā mutto ’va candimā.
8. Andhabhūto ayaṃ loko tanukettha vipassati, 174 sakunto4 jālamutto ’va appo saggāya gacchati.
9. Haṃsādiccapathe yanti ākāse yanti iddhiyā, 175 niyyanti5 dhīrā lokamhā jitvā6 māraṃ savāhiniṃ.7
10. Ekaṃ dhammaṃ atītassa musāvādissa jantuno, 176 vitiṇṇaparalokassa natthi pāpaṃ akāriyaṃ.
1 pubbuḷakaṃ - Ma, Syā. 2 4 5 so ’maṃ - Ma, PTS. sakuṇo - Ma. nīyanti - Ma, Syā, PTS. 3 6 7 pidhīyati - Ma. jetvā - Ma, Syā, PTS. savāhanaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Thế Gian
[169] 3. Nên thực hành pháp một cách tốt đẹp, không nên thực hành việc ấy một cách sai trái. Người có sự thực hành pháp sống an lạc trong đời này và trong đời sau.
[170] 4. Nên xem (thế gian) như bọt nước, nên xem (thế gian) như ảo ảnh, Thần Chết không nhìn thấy người đang quan sát thế gian như vậy.
[171] 5. Hãy đến, hãy xem thế gian này đã được tô điểm tương tự như cỗ xe của đức vua, những kẻ ngu chìm đắm ở nơi ấy, không có sự dính líu đối với những người đang nhận thức (như thế).
[172] 6. Và người nào trước đây xao lãng, về sau người ấy không xao lãng, người ấy chiếu sáng thế gian này, ví như mặt trăng được ra khỏi đám mây.
[173] 7. Nghiệp ác đã làm của người nào được đóng lại bởi việc thiện, người ấy chiếu sáng thế gian này, ví như mặt trăng được ra khỏi đám mây.
[174] 8. Thế gian này là mù quáng, ở đây số ít nhìn thấy rõ. Ví như (số lượng) con chim được thoát khỏi tấm lưới, ít người đi đến cõi trời.
[175] 9. Các con thiên nga di chuyển theo đường đi của mặt trời. Những người đi ở không gian nhờ vào thần thông. Các bậc sáng trí lìa khỏi thế gian sau khi chiến thắng Ma Vương cùng với đám quân binh.
[176] 10. Đối với người đã vượt qua một pháp (chân thật), có lời nói dối trá, đã không quan tâm đến đời sau, không có việc ác nào là sẽ không làm.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Buddhavaggo
11. Na ve kadariyā devalokaṃ vajanti 177 bālā have nappasaṃsanti dānaṃ, dhīro ca dānaṃ anumodamāno teneva so hoti sukhī parattha.
12. Pathavyā ekarajjena saggassa gamanena vā, 178 sabbalokādhipaccena sotāpattiphalaṃ varaṃ.
Lokavaggo terasamo.
14. BUDDHAVAGGO 1. Yassa jitaṃ nāvajīyati jitamassa 1 no yāti koci loke, 179 tambuddhamanantagocaraṃ apadaṃ kena padena nessatha.
2. Yassa jālinī visattikā taṇhā natthi kuhiñci netave, 180 tambuddhamanantagocaraṃ apadaṃ kena padena nessatha.
3. Ye jhānapasutā dhīrā nekkhammūpasame ratā, 181 devā ’pi tesaṃ pihayanti sambuddhānaṃ satīmataṃ.
4. Kiccho manussapaṭilābho kicchaṃ macchāna jīvitaṃ, 182 kicchaṃ saddhammasavanaṃ kiccho buddhānaṃ uppādo.2
1 2 jitaṃ assa - Ma, PTS. buddhānamuppādo - Ma; buddhānamuppado - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Đức Phật
[177] 11. Đương nhiên, những kẻ keo kiệt không đi đến Thiên giới. Đúng vậy, những kẻ ngu không khen ngợi việc bố thí. Và người sáng trí, trong khi tùy hỷ việc bố thí, do chính việc ấy vị ấy có được sự an vui ở đời sau.
[178] 12. Quả vị Nhập Lưu là cao quý so với vương quyền độc nhất ở trái đất, hoặc việc đi đến cõi trời, hoặc quyền chúa tể của toàn thể thế gian.
Phẩm Thế Gian là thứ mười ba.
14. PHẨM ĐỨC PHẬT [179] 1. Chiến thắng của vị nào không bị hạ thấp, chiến thắng của vị nào không một ai ở thế gian đạt đến, vị ấy là đức Phật, có hành xứ không bị giới hạn, không dấu vết, vậy ngươi sẽ dẫn dắt Ngài đi theo lối nào?
[180] 2. Tham ái, tấm lưới bẫy, sự vướng mắc của vị nào là không còn để dẫn dắt đi bất cứ đâu, vị ấy là đức Phật, có hành xứ không bị giới hạn, không dấu vết, vậy ngươi sẽ dẫn dắt Ngài đi theo lối nào?
[181] 3. Các vị nào chuyên chú tham thiền, sáng trí, thích thú ở sự an tịnh của việc xuất ly, chư Thiên cũng mong mỏi các vị ấy, các bậc Chánh Đẳng Giác, có niệm.
[182] 4. Sự đạt được thân người là khó, mạng sống của loài người là khó, (cơ hội) lắng nghe Chánh Pháp là khó, sự hiện khởi của chư Phật là khó.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Buddhavaggo
5. Sabbapāpassa akaraṇaṃ kusalassa upasampadā, 1 183 sacittapariyodapanaṃ etaṃ buddhāna sāsanaṃ.
6. Khantī paramaṃ tapo titikkhā 184 nibbānaṃ paramaṃ vadanti buddhā, na hi pabbajito parūpaghātī samaṇo hoti paraṃ viheṭhayanto.
7. Anūpavādo anūpaghāto 2 pātimokkhe ca saṃvaro, 185 mattaññutā ca bhattasmiṃ pantañca sayanāsanaṃ, adhicitte ca āyogo etaṃ buddhāna sāsanaṃ.
8. Na kahāpaṇavassena titti kāmesu vijjati, 186 appassādā dukhā kāmā iti viññāya paṇḍito.
9. Api dibbesu kāmesu ratiṃ so nādhigacchati, 187 taṇhakkhayarato hoti sammāsambuddhasāvako.
10. Bahū3 ve saraṇaṃ yanti pabbatāni vanāni ca, 188 ārāmarukkhacetyāni manussā bhayatajjitā.
11. Netaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ netaṃ saraṇamuttamaṃ, 189 netaṃ saraṇamāgamma sabbadukkhā pamuccati.
1 kusalassūpasampadā - Syā. 2 3 anupavādo anupaghāto - PTS. bahuṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Đức Phật
[183] 5. Không làm mọi điều ác, thành tựu việc thiện, thanh lọc tâm của mình, điều này là lời giáo huấn của chư Phật.
[184] 6. Nhẫn nại, chịu đựng là sự khổ hạnh tối thượng. Chư Phật nói Niết Bàn là tối thượng. Kẻ có sự hãm hại người khác đương nhiên không phải là bậc xuất gia, kẻ ức hiếp người khác không phải là Sa-môn.
[185] 7. Không phỉ báng, không giết hại, sự thu thúc theo giới bổn Pātimokkha, sự biết đủ về vật thực, chỗ nằm ngồi thanh vắng, và sự gắn bó vào tăng thượng tâm, điều này là lời giáo huấn của chư Phật.
[186] 8. Không phải do trận mưa tiền vàng mà sự thỏa mãn ở các dục được tìm thấy. Bậc sáng suốt đã biết rằng: ‘Các dục là khổ đau, có ít khoái lạc.’
[187] 9. Vị ấy không tầm cầu sự thích thú ở các dục, dầu là của cõi Trời. Người đệ tử của đấng Chánh Đẳng Giác thích thú sự diệt trừ tham ái.
[188] 10. Bị đe dọa bởi nỗi sợ hãi, loài người đi đến nhiều nơi nương nhờ: những ngọn núi, những khu rừng, những ngôi chùa, những cội cây, và những bảo tháp.
[189] 11. Nơi nương nhờ ấy quả thật là không an toàn, nơi nương nhờ ấy là không tối thượng, Sau khi đi đến nơi nương nhờ ấy không được thoát khỏi mọi khổ đau.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Sukhavaggo
12. Yo ca buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṃ gato, 190 cattāri ariyasaccāni sammappaññāya passati.
13. Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ dukkhassa ca atikkamaṃ, 191 ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ dukkhūpasamagāminaṃ.
14. Etaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ etaṃ saraṇamuttamaṃ, 192 etaṃ saraṇamāgamma sabbadukkhā pamuccati.
15. Dullabho purisājañño na so sabbattha jāyati, 193 yattha so jāyati dhīro taṃ kūlaṃ 1 sukhamedhati.
16. Sukho buddhānaṃ uppādo sukhā saddhammadesanā, 194 sukhā saṅghassa sāmaggī samaggānaṃ tapo sukho.
17. Pūjārahe pūjayato buddhe yadi va sāvake, 195 papañca samatikkante tiṇṇasokapariddave.
18. Te tādise pūjayato nibbute akutobhaye, 196 na sakkā puññaṃ saṅkhātuṃ imettamapi kenaci.
Cuddasamo Buddhavaggo.
Paṭhamakabhāṇavāraṃ.
15. SUKHAVAGGO 1. Susukhaṃ vata jīvāma verinesu averino, 197 verinesu manussesu viharāma averino.
1 kulaṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm An Lạc
[190] 12. Người nào đi đến nương nhờ đức Phật, Giáo Pháp, và Tăng Chúng, (người ấy) thấy được bốn Chân Lý cao thượng bằng trí tuệ chân chánh.
[191] 13. (Người ấy) thấy được Khổ, sự sanh lên của Khổ, sự vượt qua khỏi Khổ, và Thánh Đạo tám chi phần đưa đến sự yên lặng của Khổ.
[192] 14. Nơi nương nhờ ấy quả nhiên là an toàn, nơi nương nhờ ấy là tối thượng. Sau khi đi đến nơi nương nhờ ấy được thoát khỏi mọi khổ đau.
[193] 15. Người ưu việt là điều khó đạt được, vị ấy không được sanh ra ở mọi nơi. Nơi nào bậc sáng trí ấy sanh ra, gia tộc ấy thành đạt hạnh phúc.
[194] 16. Sự hiện khởi của chư Phật là an vui. Việc thuyết giảng Chánh Pháp là an vui. Sự hợp nhất của Tăng Chúng là an vui. Sự khắc khổ của các vị hợp nhất là an vui.
[195] 17. Đối với người đang cúng dường đến các đối tượng xứng đáng sự cúng dường như là chư Phật hoặc là các vị Thinh Văn đang vượt qua chướng ngại, hoặc đã vượt qua sầu muộn và than vãn, ...
[196] 18. ... đối với người đang cúng dường đến các vị đã đạt Niết Bàn không còn hãi sợ như thế ấy, không thể nào ước định phước báu (của người ấy) là thế này (hay thế kia), bởi bất cứ ai (hoặc bằng bất cứ cách thức gì).
Phẩm Đức Phật là thứ mười bốn.
Tụng Phẩm thứ nhất.
15. PHẨM AN LẠC [197] 1. Thật vậy, chúng ta sống vô cùng an lạc, không thù hận giữa những người thù hận. Giữa những người thù hận, chúng ta hãy sống không thù hận.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Sukhavaggo
2. Susukhaṃ vata jīvāma āturesu anāturā, 198 āturesu manussesu viharāma anāturā.
3. Susukhaṃ vata jīvāma ussukesu anussukā, 199 ussukesu manussesu viharāma anussukā.
4. Susukhaṃ vata jīvāma yesaṃ no natthi kiñcanaṃ, 200 pītibhakkhā bhavissāma devā ābhassarā yathā.
5. Jayaṃ veraṃ pasavati dukkhaṃ seti parājito, 201 upasanto sukhaṃ seti hitvā jayaparājayaṃ.
6. Natthi rāgasamo aggi natthi dosasamo kali, 202 natthi khandhasamā 1 dukkhā natthi santiparaṃ sukhaṃ.
7. Jighacchāparamā rogā saṅkhāraparamā 2 dukhā, 203 etaṃ ñatvā yathābhūtaṃ nibbānaparamaṃ 3 sukhaṃ.
8. Ārogyaparamā lābhā santuṭṭhiparamaṃ dhanaṃ, 204 vissāsaparamā ñātī4 nibbānaparamaṃ3 sukhaṃ.
9. Pavivekarasaṃ pītvā5 rasaṃ upasamassa ca, 205 niddaro hoti nippāpo dhammapītirasaṃ pibaṃ.6
1 4 khandhādisā - Syā, PTS. ñāti - Ma, Syā. 2 5 saṅkhārā paramā - Syā, PTS. pitvā - Ma, Syā. 3 6 nibbānaṃ paramaṃ - Ma, Syā, PTS. pivaṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm An Lạc
[198] 2. Thật vậy, chúng ta sống vô cùng an lạc, không bệnh 1 giữa những người bệnh. Giữa những người bệnh, chúng ta hãy sống không bệnh.
[199] 3. Thật vậy, chúng ta sống vô cùng an lạc, không khao khát giữa những người khao khát. Giữa những người khao khát, chúng ta hãy sống không khao khát.
[200] 4. Thật vậy, chúng ta sống vô cùng an lạc, không có vật gì thuộc về chúng ta. Chúng ta sẽ là những người có sự nuôi dưỡng bằng pháp hỷ, giống như chư Thiên ở cõi Quang Âm.
[201] 5. Chiến thắng làm nảy sanh thù hận. Kẻ bị chiến bại ngủ một cách khổ sở. Người an tịnh, ngủ một cách an lạc, sau khi đã từ bỏ thắng và bại.
[202] 6. Không có lửa nào sánh bằng tham, không có tội nào sánh bằng sân, không có khổ nào sánh bằng các uẩn, không có lạc nào vượt trội Niết Bàn.
[203] 7. Đói là bệnh tối thượng, các hành là khổ tối thượng. Sau khi biết được điều ấy đúng theo bản thể, Niết Bàn là an lạc tối thượng.
[204] 8. Không bệnh là lợi ích tối thượng, tự biết đủ là tài sản tối thượng, sự tự tin là thân quyến tối thượng, Niết Bàn là an lạc tối thượng.
[205] 9. Sau khi đã uống hương vị của sự ẩn cư và hương vị của sự an tịnh, người uống hương vị hoan hỷ của Giáo Pháp trở nên không còn buồn bực, không còn ác xấu.
1 Theo Chú Giải, bệnh (ātura) ở đây có nghĩa là ô nhiễm (kilesa), không bệnh nghĩa là không có ô nhiễm (DhA. iii, 257).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Piyavaggo
10. Sāhu 1 dassanamariyānaṃ sannivāso sadā sukho, 206 adassanena bālānaṃ niccameva sukhī siyā.
11. Bālasaṅgatacārī hi dīghamaddhāna socati, 207 dukkho bālehi saṃvāso amitteneva sabbadā, dhīro ca sukhasaṃvāso ñātīnaṃ ’va samāgamo.
12. Tasmāhi, Dhīrañca paññañca bahussutañca 208 dhorayhasīlaṃ2 vatavantamāriyaṃ, taṃ tādisaṃ sappurisaṃ sumedhaṃ bhajetha nakkhattapathaṃ ’va candimā.
Paṇṇarasamo Sukhavaggo.
16. PIYAVAGGO 1. Ayoge yuñjamattānaṃ yogasmiñca ayojayaṃ, 209 atthaṃ hitvā piyaggāhī pihetattānuyoginaṃ.
2. Mā piyehi samāgañchī3 appiyehi kudācanaṃ, 210 piyānaṃ adassanaṃ dukkhaṃ appiyānañca dassanaṃ.
3. Tasmā piyaṃ na kayirātha piyāpāyo hi pāpako, 211 ganthā tesaṃ na vijjanti yesaṃ natthi piyāppiyaṃ.
4. Piyato jāyatī soko piyato jāyatī bhayaṃ, 212 piyato vippamuttassa natthi soko kuto bhayaṃ.
5. Pemato jāyatī soko pemato jāyatī bhayaṃ, 213 pemato vippamuttassa natthi soko kuto bhayaṃ.
1 2 3 sādhu - PTS. dhoreyyasīlaṃ - PTS. samāgañchi - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Yêu Thích
[206] 10. Việc nhìn thấy các bậc Thánh là tốt lành, việc sống chung (với các bậc Thánh) thì luôn luôn an lạc, do việc không gặp gỡ những kẻ ngu, có thể có được sự an lạc thường xuyên.
[207] 11. Người có sự sinh hoạt gần gũi với kẻ ngu sầu muộn thời gian lâu dài. Sự cộng trú với những kẻ ngu là khổ sở, ví như sống với kẻ thù vào mọi lúc. Còn sự sống chung với người sáng trí là an lạc, như là sự gặp gỡ với những người thân.
[208] 12. Chính vì thế, các ngươi nên giao thiệp với người ấy, vị như thế ấy, bậc chân nhân, khôn ngoan, sáng trí, có trí tuệ, nghe nhiều, giới được kiên trì, đầy đủ phận sự, thánh thiện, ví như mặt trăng liên kết với hành trình của các ngôi sao.
Phẩm An Lạc là thứ mười lăm.
16. PHẨM YÊU THÍCH [209] 1. Trong khi gắn bó bản thân vào việc không đáng gắn bó và không gắn bó bản thân vào việc đáng gắn bó, kẻ có sự nắm bắt những điều yêu thích, sau khi từ bỏ mục đích, ganh tị với vị có sự gắn bó bản thân (vào việc tu tập).
[210] 2. Chớ nên tiếp cận với những gì yêu thích và những gì không yêu thích vào bất cứ lúc nào. Không nhìn thấy những gì yêu thích và nhìn thấy những gì không yêu thích là khổ đau.
[211] 3. Vì thế, chớ tạo ra đối tượng yêu thích, bởi vì sự xa lìa những gì yêu thích là điều xấu. Những vị nào không có đối tượng yêu thích và đối tượng không yêu thích, sự ràng buộc không hiện hữu đối với những vị ấy.
[212] 4. Do yêu thích sầu muộn được sanh ra, do yêu thích lo sợ được sanh ra. Đối với người đã thoát ra khỏi sự yêu thích, sầu muộn không có, lo sợ từ đâu có?
[213] 5. Do mến thương sầu muộn được sanh ra, do mến thương lo sợ được sanh ra. Đối với người đã thoát ra khỏi sự mến thương, sầu muộn không có, lo sợ từ đâu có?
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Kodhavaggo
6. Ratiyā jāyatī soko ratiyā jāyatī bhayaṃ, 214 ratiyā vippamuttassa natthi soko kuto bhayaṃ.
7. Kāmato jāyatī soko kāmato jāyatī bhayaṃ, 215 kāmato vippamuttassa natthi soko kuto bhayaṃ.
8. Taṇhāya jāyatī soko taṇhāya jāyatī bhayaṃ, 216 taṇhāya vippamuttassa natthi soko kuto bhayaṃ.
9. Sīladassanasampannaṃ dhammaṭṭhaṃ saccavedinaṃ, 1 217 attano kamma kubbānaṃ taṃ jano kurute piyaṃ.
10. Chandajāto anakkhāte manasā ca phuṭo 2 siyā, 218 kāmesu3 ca appaṭibaddhacitto uddhaṃsoto ’ti vuccati.
11. Cirappavāsiṃ purisaṃ dūrato sotthimāgataṃ, 219 ñātimittā suhajjā ca abhinandanti āgataṃ.
12. Tatheva katapuññampi asmā lokā paraṃ gataṃ, 220 puññāni patigaṇhanti piyaṃ ñātīva āgataṃ.
Piyavaggo soḷasamo.
17. KODHAVAGGO 1. Kodhaṃ jahe vippajaheyya mānaṃ 221 saññojanaṃ sabbamatikkameyya, taṃ nāmarūpasmiṃ asajjamānaṃ akiñcanaṃ nānupatanti dukkhā.
2. Yo ve uppatitaṃ kodhaṃ rathaṃ bhantaṃ va dhāraye,4 222 tamahaṃ sārathiṃ brūmi rasmiggāho itaro jano.
1 3 saccavādinaṃ - Syā, PTS. kāme - Syā. 2 4 phuṭho - Syā. vāraye - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Giận Dữ
[214] 6. Do luyến ái sầu muộn được sanh ra, do luyến ái lo sợ được sanh ra. Đối với người đã thoát ra khỏi sự luyến ái, sầu muộn không có, lo sợ từ đâu có?
[215] 7. Do ham muốn sầu muộn được sanh ra, do ham muốn lo sợ được sanh ra. Đối với người đã thoát ra khỏi sự ham muốn, sầu muộn không có, lo sợ từ đâu có?
[216] 8. Do tham ái sầu muộn được sanh ra, do tham ái lo sợ được sanh ra. Đối với người đã thoát ra khỏi sự tham ái, sầu muộn không có, lo sợ từ đâu có?
[217] 9. (Vị nào) được đầy đủ về giới hạnh và sự nhận thức, đã đứng vững ở Thánh Pháp, có sự hiểu biết về Chân Lý, đang thực hành công việc của mình, dân chúng thể hiện sự yêu mến đối với vị ấy.
[218] 10. Vị đã khởi lên mong muốn về pháp không định nghĩa được (Niết Bàn), nếu được thấm nhuần bởi ý, và có tâm không bị trói buộc ở các dục, được gọi là ‘Bậc Thượng Lưu.’
[219] 11. Khi người có cuộc sống ly hương lâu dài đã trở về an toàn từ phương xa, thân quyến bạn bè và người quen vui mừng người đã trở về.
[220] 12. Tương tợ y như thế, khi người đã làm việc phước thiện từ thế giới này đi đến thế giới khác, các phước báu tiếp đón (người ấy), ví như các quyến thuộc tiếp đón người thân yêu đã trở về.
Phẩm Yêu Thích là thứ mười sáu.
17. PHẨM GIẬN DỮ [221] 1. Nên từ bỏ sự giận dữ, nên dứt bỏ hẳn sự ngã mạn, nên vượt qua tất cả ràng buộc. Trong khi vị ấy không bám víu vào danh và sắc, các khổ đau không xảy đến cho vị không có vật gì.
[222] 2. Quả vậy, người nào có thể kiềm chế sự giận dữ đã sanh lên, ví như cỗ xe bị chao đảo, Ta gọi người ấy là ‘xa phu,’ người khác là kẻ vịn dây cương.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Kodhavaggo
3. Akkodhena jine kodhaṃ asādhuṃ sādhunā jine, 223 jine kadariyaṃ dānena saccena alikavādinaṃ. 1
4. Saccaṃ bhaṇe na kujjheyya dajjāppasmimpi 2 yācito, 224 etehi tīhi ṭhānehi gacche devāna santike.
5. Ahiṃsakā ye munayo niccaṃ kāyena saṃvutā, 225 te yanti accutaṃ ṭhānaṃ yattha gantvā na socare.
6. Sadā jāgaramānānaṃ ahorattānusikkhinaṃ, 226 nibbānaṃ adhimuttānaṃ atthaṃ gacchanti āsavā.
7. Porāṇametaṃ atula netaṃ ajjatanāmiva, 227 nindanti tuṇhimāsīnaṃ nindanti bahubhāṇinaṃ, mitabhāṇimpi3 nindanti natthi loke anindito.
8. Na cāhu na ca bhavissati na cetarahi vijjati, 228 ekantaṃ nindito poso ekantaṃ vā pasaṃsito.
9. Yañce viññū pasaṃsanti anuvicca suve suve, 229 acchiddavuttiṃ medhāviṃ paññāsīlasamāhitaṃ.
10. Nekkhaṃ4 jambonadasseva ko taṃ ninditumarahati, 230 devā ’pi naṃ pasaṃsanti brahmunā ’pi pasaṃsito.
11. Kāyappakopaṃ rakkheyya kāyena saṃvuto siyā, 231 kāyaduccaritaṃ hitvā kāyena sucaritaṃ care.
12. Vacīpakopaṃ rakkheyya vācāya saṃvuto siyā, 232 vacīduccaritaṃ hitvā vācāya sucaritaṃ care.
13. Manopakopaṃ rakkheyya manasā saṃvuto siyā, 233 manoduccaritaṃ hitvā manasā sucaritaṃ care.
1 3 saccenālikavādinaṃ - Ma, Syā, PTS. mitabhāṇinampi - PTS. 2 4 dajjā appampi - Ma; dajjā appasmi - Syā, PTS. nikkhaṃ - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Giận Dữ
[223] 3. Nên chinh phục người giận dữ bằng sự không giận dữ, nên chinh phục người xấu bằng điều tốt, nên chinh phục người bỏn xẻn bằng sự bố thí, (nên chinh phục) người có lời nói sai trái bằng sự chân thật.
[224] 4. Nên nói sự thật, không nên giận dữ. Khi được yêu cầu, nên bố thí dầu chỉ có chút ít. Với ba yếu tố này, có thể đi đến nơi hiện diện của chư Thiên.
[225] 5. Các bậc hiền trí nào là những người không hãm hại, thường xuyên thu thúc về thân, các vị ấy đi đến vị thế Bất Tử, là nơi không sầu muộn sau khi đi đến.
[226] 6. Đối với những người luôn luôn tỉnh giác, có sự tu tập ngày đêm, đã hướng tâm đến Niết Bàn, các lậu hoặc (của các vị ấy) đi đến tiêu diệt.
[227] 7. Này A-tu-la, chuyện này là cổ xưa, chuyện này không chỉ là ngày nay, họ chê trách người ngồi im lặng, họ chê trách người nói nhiều, và họ cũng chê trách người nói vừa phải; ở trên đời không có người không bị chê trách.
[228] 8. Đã không có (ở quá khứ), sẽ không có (ở vị lai), và không tìm thấy ở hiện tại người chỉ thuần bị chê trách hoặc chỉ thuần được ngợi khen.
[229] 9. Sau khi xem xét ngày ngày, các bậc tri thức ngợi khen người có hành vi không lỗi lầm, thông minh, được thành tựu trí tuệ và giới hạnh.
[230] 10. Tựa như đồng tiền bằng vàng ròng, ai xứng đáng để chê trách vị ấy? Chư Thiên cũng khen ngợi vị ấy. Vị ấy còn được khen ngợi bởi đấng Phạm Thiên.
[231] 11. Nên canh phòng sự giận dữ (bột phát) ở thân, nên là người đã được thu thúc về thân. Sau khi từ bỏ uế hạnh do thân, nên thực hành thiện hạnh do thân.
[232] 12. Nên canh phòng sự giận dữ của khẩu, nên là người đã được thu thúc về khẩu. Sau khi từ bỏ uế hạnh do khẩu, nên thực hành thiện hạnh do khẩu.
[233] 13. Nên canh phòng sự giận dữ của ý, nên là người đã được thu thúc về ý. Sau khi từ bỏ uế hạnh do ý, nên thực hành thiện hạnh do ý.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Malavaggo
14. Kāyena saṃvutā dhīrā atho vācāya saṃvutā, 234 manasā saṃvutā dhīrā te ve suparisaṃvutā.
Kodhavaggo sattarasamo.
18. MALAVAGGO 1. Paṇḍupalāso ’va dāni ’si yamapurisā ’pi ca taṃ 1 upaṭṭhitā, 235 uyyogamukhe ca tiṭṭhasi pātheyyampi ca te na vijjati.
2. So karohi dīpamattano khippaṃ vāyama paṇḍito bhava, 236 niddhantamalo anaṅgaṇo dibbaṃ ariyabhūmimehisi. 2
3. Upanītavayo ca dāni ’si sampayāto ’si yamassa santike, 237 vāso ’pi ca 3 te natthi antarā pātheyyampi ca te na vijjati.
4. So karohi dīpamattano khippaṃ vāyama paṇḍito bhava, 238 niddhantamalo anaṅgaṇo na puna4 jātijaraṃ upehisi.
5. Anupubbena medhāvī thokathokaṃ khaṇe khaṇe, 239 kammāro rajatasseva niddhame malamattano.
6. Ayasā ’va malaṃ samuṭṭhitaṃ taduṭṭhāya5 tameva khādati, 240 evaṃ atidhonacārinaṃ sakakammāni6 nayanti duggatiṃ.
7. Asajjhāyamalā mantā anuṭṭhānamalā gharā, 241 malaṃ vaṇṇassa kosajjaṃ pamādo rakkhato malaṃ.
8. Malitthiyā duccaritaṃ maccheraṃ dadato malaṃ, 242 malā ve pāpakā dhammā asmiṃ loke paramhi ca.
1 4 te - Ma. punaṃ - PTS. 2 5 ariyabhūmiṃ upehisi - Ma. tatuṭṭhāya - Ma. 3 6 vāso - Ma. sāni kammāni - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Vết Nhơ
[234] 14. Các bậc sáng trí đã được thu thúc về thân, rồi đã được thu thúc về khẩu. Các bậc sáng trí đã được thu thúc về ý. Đúng vậy, các vị ấy đã khéo thu thúc toàn diện.
Phẩm Giận Dữ là thứ mười bảy.
18. PHẨM VẾT NHƠ [235] 1. Ngươi giờ đây ví như là chiếc lá úa vàng, và sứ giả của Thần Chết cũng đã đứng gần ngươi. Ngươi (đang) đứng ở ngưỡng cửa của sự tiêu vong, và lương thực đi đường của ngươi cũng không có.
[236] 2. Ngươi đây hãy tạo lập hòn đảo cho bản thân, hãy mau mau nỗ lực, hãy trở nên sáng suốt. Với vết nhơ đã được giũ bỏ, không còn nhơ nhớp, ngươi sẽ đi đến địa phận thuộc cõi trời của các bậc Thánh nhân.
[237] 3. Và giờ đây người có sự diệt vong đã đến gần, ngươi đã tự đi đến gần Thần Chết. Không có chỗ trú ngụ cho ngươi ở khoảng giữa, và lương thực đi đường của ngươi cũng không có.
[238] 4. Ngươi đây hãy tạo lập hòn đảo cho bản thân, hãy mau mau nỗ lực, hãy trở nên sáng suốt. Với vết nhơ đã được giũ bỏ, không còn nhơ nhuốc, ngươi sẽ không đi đến sự sanh và sự già lại nữa.
[239] 5. Ví như thợ rèn giũ bỏ bụi dơ của bạc, bậc thông minh nên tuần tự giũ bỏ vết nhơ của bản thân từng chút từng chút theo từng giây từng phút.
[240] 6. Ví như chất rỉ sét đã được sanh lên từ mảnh sắt, sau khi sanh lên từ mảnh sắt nó ăn mòn chính mảnh sắt ấy, tương tự như thế các việc làm của bản thân dẫn dắt kẻ có sự thọ dụng bốn món vật dụng thiếu sự quán xét 1 đi đến cảnh giới khổ đau.
[241] 7. Các chú thuật có sự không tụng đọc là vết nhơ. Các ngôi nhà có sự không cư ngụ là vết nhơ. Biếng nhác là vết nhơ của sắc đẹp. Xao lãng là vết nhơ của người đang canh gác.
[242] 8. Tà hạnh là vết nhơ của người nữ. Bỏn xẻn là vết nhơ của người đang bố thí. Thật vậy các vết nhơ là các pháp ác xấu ở đời này và đời sau.
1 atidhonacārinaṃ: ‘kẻ có sự thọ dụng bốn món vật dụng thiếu sự quán xét’ ý nghĩa này được ghi theo lời giải thích của Chú Giải (DhA. iii, 344).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Malavaggo
9. Tato malā malataraṃ avijjā paramaṃ malaṃ, 243 etaṃ malaṃ pahatvāna nimmalā hotha bhikkhavo.
10. Sujīvaṃ ahirikena 1 kākasūrena dhaṃsinā, 244 pakkhandinā pagabbhena saṃkiliṭṭhena jīvitaṃ.
11. Hirimatā 2 ca dujjīvaṃ niccaṃ sucigavesinā, 245 alīnenāpagabbhena 3 suddhājīvena passatā.
12. Yo pāṇamatipāteti musāvādaṃ ca bhāsati, 246 loke adinnaṃ ādiyati paradāraṃ ca gacchati.
13. Surāmerayapānaṃ ca yo naro anuyuñjati, 247 idheva poso 4 lokasmiṃ mūlaṃ khaṇati 5 attano.
14. Evambho purisa jānāhi pāpadhammā asaññatā, 248 mā taṃ lobho adhammo ca ciraṃ dukkhāya randhayuṃ.
15. Dadāti6 ve yathā saddhaṃ yathā pasādanaṃ jano, 249 tattha ve maṅku yo hoti7 paresaṃ pānabhojane, na so divā vā rattiṃ vā samādhiṃ adhigacchati.
16. Yassa cetaṃ samucchinnaṃ mūlaghaccaṃ samūhataṃ, 250 sa ve divā vā rattiṃ vā samādhiṃ adhigacchati.
17. Natthi rāgasamo aggi natthi dosasamo gaho, 251 natthi mohasamaṃ jālaṃ natthi taṇhāsamā nadī.
18. Sudassaṃ vajjamaññesaṃ attano pana duddasaṃ, 252 paresaṃ hi so vajjāni opuṇāti8 yathā bhūsaṃ,9 attano pana chādeti kaliṃ ’va kitavā saṭho.
19. Paravajjānupassissa niccaṃ ujjhānasaññino, 253 āsavā tassa vaḍḍhanti ārā so āsavakkhayā.
1 6 ahirīkena - PTS. dadanti - PTS. 2 7 hirīmatā - PTS. tattha yo maṅku bhavati - Ma, PTS; 3 alīnen’ appagabbhena - PTS. tattha yo maṅkuto hoti - Syā. 4 8 idheva-m-eso - PTS. opunāti - Ma, Syā, PTS. 5 9 khanati - PTS. bhusaṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Vết Nhơ
[243] 9. Vô minh là vết nhơ tối thượng, nhơ nhuốc hơn các vết nhơ kia. Này các tỳ khưu, hãy dứt bỏ vết nhơ ấy, hãy trở thành người không có vết nhơ.
[244] 10. Sự sinh sống bởi kẻ không biết hổ thẹn, trơ tráo như loài quạ, nói xấu sau lưng, khoác lác, xấc xược, nhơ nhuốc là cách sống dễ dàng.
[245] 11. Và (sự sinh sống) bởi người có sự hổ thẹn, thường xuyên tầm cầu sự trong sạch, không cố chấp, không xấc xược, có sự nuôi mạng trong sạch, hiểu biết là cách sống khó khăn.
[246] 12. Kẻ nào giết hại sanh mạng, và nói lời dối trá, lấy vật không được cho ở thế gian, và đi đến với vợ của người khác, ...
[247] 13. ... và người nam nào đam mê việc uống rượu và chất lên men, kẻ ấy đào bới gốc rễ của chính mình ở thế gian, ngay tại nơi này.
[248] 14. Này nam nhân, như vậy ngươi hãy biết rằng các ác pháp là không kiềm chế được, chớ để tham lam và phi pháp đẩy đưa ngươi đến sự khổ đau lâu dài.
[249] 15. Quả vậy, người ta bố thí tùy theo đức tin, tùy theo sự tín thành, tại đó kẻ nào bất mãn về thức ăn nước uống của những người khác (bố thí), kẻ ấy không chứng được định vào ban ngày hoặc ban đêm.
[250] 16. Tuy nhiên, đối với vị nào có điều này đã được cắt đứt, gốc rễ đã được tiêu diệt, đã được bứng lên, vị ấy quả nhiên chứng được định vào ban ngày hoặc ban đêm.
[251] 17. Không có lửa nào sánh bằng tham, không có sự kìm kẹp nào sánh bằng sân, không có màng lưới nào sánh bằng si, không có dòng sông nào sánh bằng tham ái.
[252] 18. Lỗi của những người khác dễ thấy, trái lại của mình khó thấy. Kẻ ấy sàng lọc các lỗi của chính những người khác như là sàng lọc hạt lúa (lẫn trong gạo), trái lại che giấu (lỗi) của mình như là kẻ bẫy chim che giấu thân hình.
[253] 19. Đối với kẻ tìm tòi lỗi của người khác, thường xuyên có ý tưởng phê phán, các lậu hoặc của kẻ ấy tăng trưởng, kẻ ấy cách xa sự diệt trừ các lậu hoặc.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Dhammaṭṭhavaggo
20. Ākāse ca padaṃ natthi samaṇo natthi bāhire, 1 254 papañcābhiratā pajā nippapañcā tathāgatā.
21. Ākāse ca padaṃ natthi samaṇo natthi bāhire,1 255 saṅkhārā sassatā natthi natthi buddhānaṃ iñjitaṃ.
Malavaggo aṭṭhārasamo.
19. DHAMMAṬṬHAVAGGO 1. Na tena hoti dhammaṭṭho yenatthaṃ sahasā 2 naye, 256 yo ca atthaṃ anatthañca ubho niccheyya paṇḍito.
2. Asāhasena dhammena samena nayatī pare, 257 dhammassa gutto medhāvī dhammaṭṭho ’ti pavuccati.
3. Na tena paṇḍito hoti yāvatā bahu bhāsati, 258 khemī averī abhayo paṇḍito ’ti pavuccati.
4. Na tāvatā dhammadharo yāvatā bahu bhāsati, 259 yo ca appampi sutvāna dhammaṃ kāyena passati, sa ve dhammadharo hoti yo dhammaṃ nappamajjati.
5. Na tena thero hoti3 yenassa palitaṃ4 siro, 260 paripakko vayo tassa moghajiṇṇo ’ti vuccati.
1 3 bāhiro - Syā, PTS. thero so hoti - Ma. 2 4 sāhasā - Ma. phalitaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Công Minh
[254] 20. Không có vết chân (lưu lại) ở không trung, không có Sa-môn ở bên ngoài (Giáo Pháp), người đời thích thú các pháp chướng ngại, các đức Như Lai không còn các pháp chướng ngại.
[255] 21. Không có vết chân (lưu lại) ở không trung, không có Sa-môn ở bên ngoài (Giáo Pháp), các hành trường tồn là không có, chư Phật không có sự dao động.
Phẩm Vết Nhơ là thứ mười tám.
19. PHẨM CÔNG MINH [256] 1. Kẻ phân xử sự việc theo lối áp đặt, như thế không có công minh. Còn bậc sáng suốt là người có thể xác định cả hai: sự việc đúng và không đúng.
[257] 2. Người phân xử những kẻ khác không theo lối áp đặt, đúng pháp, công bằng, được bảo vệ bởi pháp, thông minh, được gọi là ‘công minh.’
[258] 3. Dầu cho nói nhiều, không vì thế trở thành sáng suốt. Người có sự điềm tĩnh, không thù hận, không lo sợ, được gọi là ‘sáng suốt.’
[259] 4. Dầu cho nói nhiều, không vì thế là người nắm giữ Giáo Pháp. Nhưng vị nào dầu chỉ nghe chút ít mà nhìn thấy Giáo Pháp bằng thân, thật vậy vị ấy là người nắm giữ Giáo Pháp, là người không xao lãng Giáo Pháp.
[260] 5. Mặc dầu đầu của vị ấy bạc tóc, không vì thế trở thành trưởng lão. Vị có tuổi thọ đã được chín muồi ấy được gọi là ‘già vô vị.’
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Dhammaṭṭhavaggo
6. Yamhi saccaṃ ca dhammo ca ahiṃsā saṃyamo 1 damo, 261 sa ve vantamalo dhīro thero iti 2 pavuccati.
7. Na vākkaraṇamattena vaṇṇapokkharatāya vā, 262 sādhurūpo naro hoti issukī maccharī saṭho.
8. Yassa ce taṃ3 samucchinnaṃ mūlaghaccaṃ samūhataṃ, 263 sa vantadoso medhāvī sādhurūpo ’ti vuccati.
9. Na muṇḍakena samaṇo abbato alikaṃ bhaṇaṃ, 264 icchālobhasamāpanno samaṇo kiṃ bhavissati.
10. Yo ca sameti pāpāni aṇuṃ thūlāni sabbaso, 265 samitattā hi pāpānaṃ samaṇo ’ti pavuccati.
11. Na tena bhikkhu hoti yāvatā bhikkhate pare, 266 vissaṃ dhammaṃ samādāya bhikkhu hoti na tāvatā.
12. Yo ’dha puññañca pāpañca bāhetvā brahmacariyavā, 267 saṅkhāya loke carati sa ve bhikkhū ’ti vuccati.
13. Na monena muni4 hoti mūḷharūpo aviddasu, 268 yo ca tulaṃ ’va paggayha varamādāya paṇḍito.
1 3 saññamo - PTS. cetaṃ - Ma, Syā, PTS. 2 4 so thero ti - Syā; thero ti - PTS. munī - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Công Minh
[261] 6. Sự chân thật, sự đúng đắn, việc không hãm hại, việc chế ngự, việc rèn luyện có ở vị nào, vị ấy quả thật là bậc sáng trí, có ô nhiễm đã được tẩy trừ, được gọi là ‘trưởng lão.’
[262] 7. Không phải chỉ do việc nói năng hay trạng thái xinh đẹp của dáng vóc mà người trở thành mẫu mực (trong khi) là người có sự ganh tỵ, bỏn xẻn, xảo trá.
[263] 8. Tuy nhiên, đối với vị nào điều ấy đã được cắt đứt, gốc rễ đã được tiêu diệt, đã được bứng lên, vị ấy, có tật xấu đã được tẩy trừ, thông minh, được gọi là ‘mẫu mực.’
[264] 9. Không phải do đầu cạo trọc mà trở thành Sa-môn nếu là kẻ không có sự hành trì, kẻ nói lời giả dối. Làm sao kẻ có sự ham muốn và tham lam sẽ trở thành Sa-môn được?
[265] 10. Còn người nào lắng dịu các điều ác lớn nhỏ về mọi mặt, chính do trạng thái đã lắng dịu đối với các điều ác mà được gọi là ‘Sa-môn.’
[266] 11. Cho dầu đi khất thực nơi những kẻ khác, không vì thế trở thành tỳ khưu. Người chấp nhận pháp thế tục, do vậy mà không trở thành tỳ khưu.
[267] 12. Ở đây, người nào đã lìa khỏi việc phước thiện và điều ác xấu, có thực hành Phạm hạnh, sống ở đời với sự hiểu biết, thật vậy người ấy được gọi là ‘tỳ khưu.’
[268] 13. Kẻ có dáng vẻ khờ khạo, ngu dốt, dầu với trạng thái im lặng cũng không trở thành bậc hiền trí. Nhưng người nào, tựa như người nắm lấy cái cân, chọn lấy điều cao quý là người sáng suốt.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Maggavaggo
14. Pāpāni parivajjeti sa munī 1 tena so muni, 269 yo munāti ubho loke muni 2 tena pavuccati.
15. Na tena ariyo hoti yena pāṇāni hiṃsati, 270 ahiṃsā sabbapāṇānaṃ ariyo ’ti pavuccati.
16. Na sīlabbatamattena bāhusaccena vā pana, 3 271 atha vā samādhilābhena vivicca sayanena vā.
17. Phusāmi nekkhammasukhaṃ aputhujjanasevitaṃ, 272 bhikkhu vissāsamāpādi appatto āsavakkhayaṃ.
Dhammaṭṭhavaggo ekūnavīsatimo.
20. MAGGAVAGGO 1. Maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho saccānaṃ caturo padā, 273 virāgo seṭṭho dhammānaṃ dvipadānaṃ ca 4 cakkhumā.
2. Eso ’va5 maggo natthañño dassanassa visuddhiyā, 274 etaṃ hi tumhe paṭipajjatha mārassetaṃ pamohanaṃ.
3. Etaṃ hi tumhe paṭipannā dukkhassantaṃ karissatha, 275 akkhāto ve6 mayā maggo aññāya sallasanthanaṃ.7
1 5 muni - Syā. es’ eva - Ma, PTS. 2 6 munī - PTS. akkhāto vo - Ma. 3 7 puna - PTS. sallakantanaṃ - Ma; 4 dipadānañca - PTS. sallasatthanaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Đạo Lộ
[269] 14. Người lánh xa hẳn các điều ác, người ấy là bậc hiền trí, do việc ấy người ấy trở thành bậc hiền trí. Người nào hiểu rõ cả hai thế giới (nội tâm và ngoại cảnh), do việc ấy được gọi là hiền trí.
[270] 15. Kẻ hãm hại các sinh mạng, vì thế không phải là thánh thiện. Do việc không hãm hại tất cả các sinh mạng, được gọi là ‘thánh thiện.’
[271] 16. Không phải chỉ do giới hạnh và việc hành trì, hay do sự học nhiều, hoặc do việc đạt được thiền định, hay do sự nằm ngủ đơn độc, ...
[272] 17. ... (mà nghĩ rằng): ‘Ta chạm đến sự an lạc của xuất ly mà những kẻ phàm phu không được hưởng,’ vị tỳ khưu không thể đạt đến sự tự tin khi chưa đạt được sự diệt trừ các lậu hoặc.
Phẩm Công Minh là thứ mười chín.
20. PHẨM ĐẠO LỘ [273] 1. Trong số các đạo lộ, (đạo lộ) Tám Chi Phần là tối cao. Trong số các chân lý, bốn Lời Nói (là tối cao). Trong số các pháp, không luyến ái là tối cao. Và trong số các loài hai chân, bậc Hữu Nhãn (đức Như Lai là tối cao).
[274] 2. Chính cái này là đạo lộ, không có cái (đạo lộ) khác, đưa đến sự thanh tịnh của nhận thức. Vì thế, các ngươi hãy thực hành đạo lộ này, đạo lộ này là sự mê mờ đối với Ma Vương.
[275] 3. Bởi vì khi đã thực hành đạo lộ này, các ngươi sẽ làm chấm dứt khổ đau. Đạo lộ quả thật đã được thuyết giảng bởi Ta, sau khi biết được cách nhổ bỏ mũi tên.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Maggavaggo
4. Tumhehi kiccaṃ ātappaṃ akkhātāro tathāgatā, 276 paṭipannā pamokkhanti jhāyino mārabandhanā.
5. Sabbe saṅkhārā aniccā ’ti yadā paññāya passati, 277 atha nibbindati 1 dukkhe esa maggo visuddhiyā.
6. Sabbe saṅkhārā dukkhā ’ti yadā paññāya passati, 278 atha nibbindati1 dukkhe esa maggo visuddhiyā.
7. Sabbe dhammā anattā ’ti yadā paññāya passati, 279 atha nibbindati1 dukkhe esa maggo visuddhiyā.
8. Uṭṭhānakālamhi anuṭṭhahāno 280 yuvā balī ālasiyaṃ upeto, saṃsannasaṅkappamano kusīto paññāya maggaṃ alaso na vindati.
9. Vācānurakkhī manasā susaṃvuto 281 kāyena ca akusalaṃ na kayirā, ete tayo kammapathe visodhaye ārādhaye maggaṃ isippaveditaṃ.
10. Yogā ve jāyati2 bhūri3 ayogā bhūrisaṅkhayo, 282 etaṃ dvedhā pathaṃ ñatvā bhavāya vibhavāya ca, tathattānaṃ niveseyya yathā bhūri3 pavaḍḍhati.
1 2 3 nibbindatī - PTS. jāyatī - Ma, Syā. bhūrī - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Đạo Lộ
[276] 4. Các ngươi phải thể hiện sự nhiệt tâm, các đấng Như Lai (chỉ) là bậc thuyết giảng. Những người đã thực hành (đạo lộ), chứng thiền, sẽ thoát khỏi sự trói buộc của Ma Vương.
[277] 5. Khi nhận thức bằng trí tuệ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường’ thì nhàm chán khổ đau, đây là con đường đưa đến sự thanh tịnh.
[278] 6. Khi nhận thức bằng trí tuệ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ đau’ thì nhàm chán khổ đau, đây là con đường đưa đến sự thanh tịnh.
[279] 7. Khi nhận thức bằng trí tuệ rằng: ‘Tất cả các pháp là vô ngã’ thì nhàm chán khổ đau, đây là con đường đưa đến sự thanh tịnh.
[280] 8. Trong khi không nỗ lực vào thời điểm cần nỗ lực, người trẻ tuổi, có sức mạnh, buông xuôi theo sự lười biếng, với suy tư và tâm ý bị trì trệ, biếng nhác, kẻ lười biếng không tìm thấy đạo lộ bằng trí tuệ.
[281] 9. Người có sự gìn giữ lời nói, đã khéo thu thúc về tâm, không nên làm việc bất thiện bằng thân, nên làm trong sạch ba đường lối tạo nghiệp này, nên thành đạt đạo lộ đã được tuyên thuyết bởi các bậc Ẩn Sĩ.
[282] 10. Đúng vậy, do sự tu luyện (về thiền) trí tuệ được phát sanh, do sự không tu luyện (về thiền) có sự tiêu hoại của trí tuệ. Sau khi biết được con đường hai lối này đưa đến hiện hữu và đưa đến không hiện hữu, nên rèn luyện bản thân sao cho trí tuệ tăng trưởng.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Pakiṇṇakavaggo
11. Vanaṃ chindatha mā rukkhaṃ vanato jāyatī bhayaṃ, 283 chetvā vanañca 1 vanathañca nibbanā hotha bhikkhavo.
12. Yāvaṃ 2 vanatho na chijjati anumatto ’pi narassa nārisu, 284 paṭibaddhamano ’va tāva so vaccho khīrapako ’va mātari.
13. Ucchinda sinehamattano kumudaṃ sāradikaṃ ’va pāṇinā, 285 santimaggameva brūhaya nibbānaṃ sugatena desitaṃ.
14. Idha vassaṃ vasissāmi idha hemantagimhisu, 286 iti bālo vicinteti antarāyaṃ na bujjhati.
15. Taṃ puttapasusammattaṃ byāsattamanasaṃ naraṃ, 287 suttaṃ gāmaṃ mahogho ’va maccu ādāya gacchati.
16. Na santi puttā tāṇāya na pitā napi bandhavā, 288 antakenādhipannassa natthi ñātisu3 tāṇatā.
17. Etamatthavasaṃ ñatvā paṇḍito sīlasaṃvuto, 289 nibbānagamanaṃ maggaṃ khippameva visodhaye.
Maggavaggo vīsatimo.
21. PAKIṆṆAKAVAGGO 1. Mattā sukhapariccāgā passe ce vipulaṃ sukhaṃ, 290 caje mattāsukhaṃ dhīro sampassaṃ vipulaṃ sukhaṃ.
2. Paradukkhūpadānena4 attano5 sukhamicchati, 291 verasaṃsaggasaṃsaṭṭho verā so na parimuccati.
1 3 vanaṃ - PTS. ñātīsu - Ma, Syā, PTS. 2 4 yāva hi - Ma, PTS; paradukkhūpadhānena - PTS. 5 yāvaṃ hi - Syā. yo attano - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Linh Tinh
[283] 11. Các ngươi hãy đốn rừng (ô nhiễm), chớ đốn cây cối. Sợ hãi được sanh ra từ rừng (ô nhiễm). Này các tỳ khưu, sau khi đốn rừng và lùm bụi (ô nhiễm), hãy trở thành những người không còn rừng (ô nhiễm).
[284] 12. Cho đến khi nào dục vọng của người nam đối với các người nữ, dầu là nhỏ nhoi, còn chưa được chặt đứt, cho đến khi ấy người nam ấy vẫn còn có tâm bị trói buộc, ví như con bê bú sữa ở bò mẹ.
[285] 13. Hãy cắt đứt lòng yêu thương đối với bản thân, ví như dùng bàn tay (ngắt đi) hoa súng trắng của mùa thu. Hãy phát triển chính Đạo Lộ Thanh Tịnh, Niết Bàn, đã được thuyết giảng bởi đấng Thiện Thệ.
[286] 14. ‘Ta sẽ sống ở đây vào mùa mưa, ở đây vào mùa lạnh và mùa nóng,’ kẻ ngu suy nghĩ như thế, không giác ngộ được nỗi nguy hiểm.
[287] 15. Thần chết nắm lấy và mang đi người nam ấy, kẻ đã bị say đắm đối với con cái và gia súc ấy, có tâm ý bị quyến luyến, ví như cơn lũ lớn chộp lấy và cuốn đi ngôi làng đã ngủ say.
[288] 16. Không phải những người con đem lại sự bảo vệ, không phải người cha, cũng không phải các quyến thuộc. Đối với người đã bị chế ngự bởi cái chết, không có sự bảo vệ ở các thân quyến.
[289] 17. Sau khi biết được tác động của việc này, bậc sáng suốt, đã thu thúc ở giới, nên làm trong sạch đạo lộ đưa đến Niết Bàn thật nhanh chóng.
Phẩm Đạo Lộ là thứ hai mươi.
21. PHẨM LINH TINH [290] 1. Nếu do việc dứt bỏ hạnh phúc nhỏ nhoi có thể nhìn thấy hạnh phúc lớn lao, người sáng trí nên từ bỏ hạnh phúc nhỏ nhoi trong khi nhận thức được hạnh phúc lớn lao.
[291] 2. Kẻ mong muốn hạnh phúc cho bản thân bằng việc gây ra khổ đau cho người khác, kẻ ấy, bị vướng mắc trong sự ràng buộc của hận thù, không thoát ra khỏi hận thù.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Pakiṇṇakavaggo
3. Yaṃ hi kiccaṃ tadapaviddhaṃ 1 akiccaṃ pana kayirati, 292 unnalānaṃ 2 pamattānaṃ tesaṃ vaḍḍhanti āsavā.
4. Yesañca susamāraddhā niccaṃ kāyagatā sati, 293 akiccaṃ te na sevanti kicce sātaccakārino, satānaṃ sampajānānaṃ atthaṃ gacchanti āsavā.
5. Mātaraṃ pitaraṃ hantvā rājāno dve ca khattiye, 294 raṭṭhaṃ sānucaraṃ hantvā anīgho yāti brāhmaṇo.
6. Mātaraṃ pitaraṃ hantvā rājāno dve ca sottiye,3 295 veyyagghapañcamaṃ hantvā anīgho yāti brāhmaṇo.
7. Suppabuddhaṃ pabujjhanti sadā gotamasāvakā, 296 yesaṃ divā ca ratto ca niccaṃ buddhagatā sati.
8. Suppabuddhaṃ pabujjhanti sadā gotamasāvakā, 297 yesaṃ divā ca ratto ca niccaṃ dhammagatā sati.
9. Suppabuddhaṃ pabujjhanti sadā gotamasāvakā, 298 yesaṃ divā ca ratto ca niccaṃ saṅghagatā sati.
10. Suppabuddhaṃ pabujjhanti sadā gotamasāvakā, 299 yesaṃ divā ca ratto ca niccaṃ kāyagatā sati.
11. Suppabuddhaṃ pabujjhanti sadā gotamasāvakā, 300 yesaṃ divā ca ratto ca ahiṃsāya rato mano.
1 adapaviddhaṃ - Ma, PTS. 2 3 unnaḷānaṃ - Ma, Syā, PTS. sotthiye - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Linh Tinh
[292] 3. Bởi vì việc cần làm thì bị bỏ qua, trái lại việc không cần làm lại được làm, các lậu hoặc của những kẻ cao ngạo, bị xao lãng ấy tăng trưởng.
[293] 4. Còn đối với những vị nào khéo nỗ lực, thường xuyên có niệm hướng đến thân, các vị ấy không phụng sự việc không cần làm, có sự thực hiện đều đặn các việc cần làm. Đối với những vị có niệm, có sự nhận biết rõ, các lậu hoặc đi đến tiêu diệt.
[294] 5. Sau khi giết mẹ và cha, và hai vị vua dòng Sát-đế-lỵ, sau khi tiêu diệt vương quốc cùng quan lại tùy tùng, vị Bà-la-môn ra đi không phiền muộn.
[295] 6. Sau khi giết mẹ và cha, và hai vị vua dòng Bà-la-môn, sau khi tiêu diệt con cọp là thứ năm, vị Bà-la-môn ra đi không phiền muộn.
[296] 7. Các đệ tử của đức Gotama luôn luôn tỉnh thức một cách tỉnh thức tốt đẹp, niệm của các vị này ngày và đêm thường xuyên hướng đến đức Phật.
[297] 8. Các đệ tử của đức Gotama luôn luôn tỉnh thức một cách tỉnh thức tốt đẹp, niệm của các vị này ngày và đêm thường xuyên hướng đến Giáo Pháp.
[298] 9. Các đệ tử của đức Gotama luôn luôn tỉnh thức một cách tỉnh thức tốt đẹp, niệm của các vị này ngày và đêm thường xuyên hướng đến Tăng Chúng.
[299] 10. Các đệ tử của đức Gotama luôn luôn tỉnh thức một cách tỉnh thức tốt đẹp, niệm của các vị này ngày và đêm thường xuyên hướng đến thân.
[300] 11. Các đệ tử của đức Gotama luôn luôn tỉnh thức một cách tỉnh thức tốt đẹp, tâm của các vị này ngày và đêm thường xuyên vui thích về việc không hãm hại.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Nirayavaggo
12. Suppabuddhaṃ pabujjhanti sadā gotamasāvakā, 301 yesaṃ divā ca ratto ca bhāvanāya rato mano.
13. Duppabbajjaṃ durabhiramaṃ durāvāsā gharā dukhā, 302 dukkho ’samānasaṃvāso dukkhānupatitaddhagū, tasmā na caddhagū siyā dukkhānupatito 1 siyā.
14. Saddho sīlena sampanno yasobhogasamappito, 303 yaṃ yaṃ padesaṃ bhajati tattha tattheva pūjito.
15. Dūre santo pakāsanti 2 himavanto ’va pabbato, 304 asantettha na dissanti rattiṃ khittā3 yathā sarā.
16. Ekāsanaṃ ekaseyyaṃ eko caramatandito, 305 eko damayamattānaṃ vanante ramito siyā.
Pakiṇṇakavaggo ekavīsatimo.
22. NIRAYAVAGGO 1. Abhūtavādī nirayaṃ upeti yo vāpi katvā na karomīti cāha,4 306 ubho ’pi te pecca samā bhavanti nihīnakammā manujā parattha.
1 3 na ca dukkhānupatito - Ma, Syā, PTS. rattikhittā - Syā, PTS. 2 4 pakāsenti - Ma, Syā, PTS. na karomi cāha - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Địa Ngục
[301] 12. Các đệ tử của đức Gotama luôn luôn tỉnh thức một cách tỉnh thức tốt đẹp, tâm của các vị này ngày và đêm thường xuyên vui thích về việc tu tập (tham thiền).
[302] 13. Việc xuất gia là khó, sự thích thú là khó, cuộc đời tại gia có việc cư ngụ khó khăn là khổ, sống chung với kẻ không tương đồng là khổ, kẻ lữ hành (ở luân hồi) bị rơi vào khổ đau; do đó không nên là kẻ lữ hành (ở luân hồi), không nên bị rơi vào khổ đau.
[303] 14. Người có đức tin, đầy đủ về giới, đạt được danh vọng và của cải, giao thiệp bất cứ địa phương nào đều được tôn vinh tại chính mỗi một nơi ấy.
[304] 15. Những người tốt tỏa sáng ở nơi xa, ví như núi Hi-mã-lạp. Những kẻ xấu ở đây (vẫn) không được nhìn thấy, giống như những mũi tên được bắn ra vào ban đêm.
[305] 16. Ngồi một mình, nằm một mình, đi một mình, không lười biếng, một mình, trong khi thuần hóa bản thân, nên thích thú ở cuối khu rừng.
Phẩm Linh Tinh là thứ hai mươi mốt.
22. PHẨM ĐỊA NGỤC [306] 1. Kẻ có lời nói không thật đi đến địa ngục, hoặc thậm chí người nào, sau khi làm, đã nói là: ‘Tôi không làm;’ cả hai hạng người có nghiệp hạ liệt ấy, sau khi chết, là giống như nhau ở cảnh giới khác.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Nirayavaggo
2. Kāsāvakaṇṭhā bahavo pāpadhammā asaññatā, 307 pāpā pāpehi kammehi nirayaṃ te upapajjare.
3. Seyyo ayoguḷo bhutto tatto aggisikhūpamo, 308 yañce bhuñjeyya dussīlo raṭṭhapiṇḍaṃ asaññato.
4. Cattāri ṭhānāni naro pamatto 309 āpajjati paradārūpasevī, apuññalābhaṃ na nikāmaseyyaṃ nindaṃ tatiyaṃ nirayaṃ catutthaṃ.
5. Apuññalābho ca gatī ca pāpikā 310 bhītassa bhītāya ratī ca thokikā, rājā ca daṇḍaṃ garukaṃ paṇeti tasmā naro paradāraṃ na seve.
6. Kuso yathā duggahīto hatthamevānukantati, 311 sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ nirayāyupakaḍḍhati.
7. Yaṃ kiñci sithilaṃ 1 kammaṃ saṃkiliṭṭhaṃ ca yaṃ vataṃ, 312 saṅkassaraṃ brahmacariyaṃ na taṃ hoti mahapphalaṃ.
8. Kayirā ce2 kayirāthenaṃ daḷhamenaṃ parakkame, 313 sithilo3 hi paribbājo bhiyyo ākirate rajaṃ.
9. Akataṃ dukkataṃ seyyo pacchā tapati dukkataṃ, 314 kataṃ ca sukataṃ seyyo yaṃ katvā nānutappati.
1 2 3 saṭhilaṃ - PTS. kayirañce - Syā, PTS. saṭhilo - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Địa Ngục
[307] 2. Có nhiều kẻ, cổ quấn y casa, (hành) theo pháp ác, không tự chế ngự, những kẻ xấu xa ấy, do các nghiệp ác, bị sanh vào địa ngục.
[308] 3. Hòn sắt, bị cháy rực tựa như ngọn lửa được ăn vào là tốt hơn so với kẻ có giới tồi, không tự chế ngự, ăn đồ ăn khất thực của xứ sở.
[309] 4. Nam nhân phóng dật quyến rũ vợ người khác gánh chịu bốn trường hợp: nhận lãnh điều vô phước, ngủ không thoải mái, sự chê trách là thứ ba, địa ngục là thứ tư.
[310] 5. Sự nhận lãnh điều vô phước và cảnh giới tái sanh xấu xa, sự vui thích của người nam bị hoảng sợ với người nữ bị hoảng sợ là ít ỏi, và đức vua áp dụng hành phạt nặng nề; vì thế nam nhân không nên ve vãn vợ người khác.
[311] 6. Giống như cọng cỏ kusa được nắm vụng về cắt đứt bàn tay (cầm nó). Cũng vậy, đời Sa-môn được duy trì cẩu thả kéo lôi (kẻ ấy) vào địa ngục.
[312] 7. Bất cứ hành động nào bị chểnh mảng, bất cứ hành trì nào bị nhiễm ô, (bất cứ) phạm hạnh (nào) bị ngờ vực, (các) việc ấy là không có quả báu lớn.
[313] 8. Nếu cần phải làm (điều gì) thì nên làm điều ấy, nên ra sức cho việc ấy một cách bền bỉ, bởi vì vị xuất gia bị chểnh mảng làm khuấy động bụi bẩn còn nhiều hơn.
[314] 9. Ác hạnh không làm thì tốt hơn, ác hạnh gây bực bội về sau này; còn thiện hạnh được làm thì tốt hơn, sau khi làm điều ấy không tiếc nuối.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Nāgavaggo
10. Nagaraṃ yathā paccantaṃ guttaṃ santarabāhiraṃ, 315 evaṃ gopetha attānaṃ khaṇo vo 1 mā upaccagā, khaṇātītā hi socanti nirayamhi samappitā.
11. Alajjitāye lajjanti lajjitāye na lajjare, 316 micchādiṭṭhisamādānā sattā gacchanti duggatiṃ.
12. Abhaye bhayadassino bhaye cābhayadassino,2 317 micchādiṭṭhisamādānā sattā gacchanti duggatiṃ.
13. Avajje vajjamatino vajje cāvajjadassino,3 318 micchādiṭṭhisamādānā sattā gacchanti duggatiṃ.
14. Vajjaṃ ca vajjato ñatvā avajjaṃ ca avajjato, 319 sammādiṭṭhisamādānā sattā gacchanti suggatiṃ.
Nirayavaggo dvāvīsatimo.
23. NĀGAVAGGO 1. Ahaṃ nāgo ’va saṅgāme cāpāto patitaṃ saraṃ, 320 ativākyaṃ titikkhissaṃ dussīlo hi bahujjano.
2. Dantaṃ nayanti samitiṃ dantaṃ rājābhirūhati, 321 danto seṭṭho manussesu yo ’tivākyaṃ titikkhati.
3. Varamassatarā dantā ājānīyā ca sindhavā, 322 kuñjarā ca mahānāgā attadanto tato varaṃ.
4. Na hi etehi yānehi gaccheyya agataṃ disaṃ, 323 yathāttanā sudantena danto dantena gacchati.
1 2 3 ve - PTS. ca abhayadassino - Syā. ca avajjadassino - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Voi
[315] 10. Giống như thành trì có vùng ven được canh phòng trong ngoài, ngươi hãy gìn giữ bản thân như vậy. Chớ để thời khắc trôi qua đối với ngươi, bởi vì những kẻ để thời khắc trôi qua than vãn khi bị đọa vào địa ngục.
[316] 11. Xấu hổ về điều không đáng xấu hổ, không xấu hổ về điều đáng xấu hổ, các chúng sanh có sự nắm giữ tà kiến đi đến khổ cảnh.
[317] 12. Thấy sợ hãi về điều không đáng sợ hãi, và thấy không sợ hãi về điều đáng sợ hãi, các chúng sanh có sự nắm giữ tà kiến đi đến khổ cảnh.
[318] 13. Nghĩ là tội lỗi về điều không tội lỗi, và thấy không tội lỗi về điều tội lỗi, các chúng sanh có sự nắm giữ tà kiến đi đến khổ cảnh.
[319] 14. Sau khi biết rằng tội lỗi là tội lỗi, và không tội lỗi là không tội lỗi, các chúng sanh có sự nắm giữ chánh kiến đi đến nhàn cảnh.
Phẩm Địa Ngục là thứ hai mươi hai.
23. PHẨM VOI [320] 1. Ví như con voi ở chiến trường chịu đựng mũi tên bắn ra từ cây cung, Ta sẽ chịu đựng lời mắng nhiếc bởi vì kẻ ác giới là số đông.
[321] 2. Người ta đưa (voi) đã được rèn luyện đến nơi tụ hội. Đức vua cỡi lên (voi) đã được rèn luyện. Người đã được rèn luyện chịu đựng lời mắng nhiếc là hạng nhất giữa đám người.
[322] 3. Cao quý thay những con lừa đã được thuần hóa, những con ngựa Sindhu thuần chủng, và những con voi thuộc loài khổng tượng, người đã tự rèn luyện bản thân là cao quý hơn cả.
[323] 4. Bởi vì chẳng phải nhờ vào những cỗ xe ấy mà có thể đi đến nơi chưa đi đến (Niết Bàn), như là nhờ vào bản thân đã khéo được rèn luyện. Do nhờ đã được rèn luyện mà người đã được rèn luyện đi đến (Niết Bàn).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Nāgavaggo
5. Dhanapālako 1 nāma kuñjaro kaṭukappabhedano2 dunnivārayo, 324 baddho kabalaṃ na bhuñjati sumarati nāgavanassa kuñjaro.
6. Middhī yadā hoti mahagghaso ca niddāyitā samparivattasāyī, 325 mahāvarāho ’va nivāpapuṭṭho punappunaṃ gabbhamupeti mando.
7. Idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ 326 yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhaṃ, tadajjahaṃ niggahessāmi yoniso hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho.
8. Appamādaratā hotha sacittamanurakkhatha, 327 duggā uddharathattānaṃ paṅke sanno ’va kuñjaro.
9. Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ 328 saddhiṃ caraṃ3 sādhuvihāridhīraṃ, abhibhuyya sabbāni parissayāni careyya tenattamano satīmā.
10. No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ 329 saddhiṃ caraṃ3 sādhuvihāridhīraṃ, rājā ’va raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya eko care mātaṅgaraññe ’va nāgo.
11. Ekassa caritaṃ seyyo 330 natthi bāle sahāyatā, eko care na ca pāpāni kayirā appossukko mātaṅgaraññe ’va nāgo.
12. Atthamhi jātamhi sukhā sahāyā 331 tuṭṭhī sukhā yā itarītarena, puññaṃ sukhaṃ jīvitasaṅkhayamhi sabbassa dukkhassa sukhaṃ pahāṇaṃ.
1 2 3 dhanapālo - Ma. kaṭukabhedano - Ma. saddhiṃcaraṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Voi
[324] 5. Con voi tên Dhanapālaka có cơn phát dục khó kiềm chế. Bị trói buộc, nó không ăn miếng nào, con voi tưởng nhớ đến khu rừng của loài voi.
[325] 6. Lúc biếng nhác và ăn nhiều, mê ngủ, nằm trăn trở, ví như con heo bự được nuôi bằng cám thừa, kẻ ngu sanh vào bào thai lượt này đến lượt khác.
[326] 7. Trước kia tâm này đã suy nghĩ vẩn vơ đến nơi nào theo ước muốn, theo như ý thích, thuận theo khoái lạc, hôm nay ta sẽ khuất phục nó đúng theo đường lối, ví như viên quản tượng khống chế sự phá quấy của con voi.
[327] 8. Các ngươi hãy thỏa thích việc không xao lãng, hãy phòng hộ tâm của mình, hãy nâng bản thân vượt khỏi chốn hiểm nghèo, ví như con voi bị sa vào vũng bùn (cố gắng đem thân ra khỏi bãi lầy).
[328] 9. Nếu có thể đạt được người bạn khôn ngoan, làm người đồng hành, có cách cư xử tốt đẹp, sáng trí, sau khi vượt qua mọi hiểm nạn nên đi với người ấy, hoan hỷ, có niệm.
[329] 10. Nếu không thể đạt được người bạn khôn ngoan, làm người đồng hành, có cách cư xử tốt đẹp, sáng trí, ví như vị vua đã từ bỏ vương quốc thâu phục được, nên sống một mình như là voi Mātaṅga ở trong rừng.
[330] 11. Sống một mình là tốt hơn, không có tình bằng hữu ở kẻ ngu. Nên sống một mình và không nên làm các điều ác, ít ham muốn như là voi Mātaṅga ở trong rừng.
[331] 12. Khi có nhu cầu sanh khởi, bạn bè là hạnh phúc, hoan hỷ với bất cứ vật nào (có được) là hạnh phúc, vào lúc chấm dứt mạng sống, phước báu là hạnh phúc, từ bỏ mọi khổ đau là hạnh phúc.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Taṇhāvaggo
13. Sukhā matteyyatā loke atho petteyyatā sukhā, 332 sukhā sāmaññatā loke atho brahmaññatā sukhā.
14. Sukhaṃ yāva jarā sīlaṃ sukhā saddhā patiṭṭhitā, 333 sukho paññāya paṭilābho pāpānaṃ akaraṇaṃ sukhaṃ.
Nāgavaggo tevīsatimo.
24. TAṆHĀVAGGO 1. Manujassa pamattacārino taṇhā vaḍḍhati māluvā viya, 334 so plavatī 1 hurāhuraṃ phalamicchaṃ ’va vanasmiṃ 2 vānaro.
2. Yaṃ esā sahatī jammī taṇhā loke visattikā, 335 sokā tassa pavaḍḍhanti abhivaṭṭhaṃ ’va bīraṇaṃ.
3. Yo ce taṃ 3 sahatī jammiṃ taṇhaṃ loke duraccayaṃ, 336 sokā tamhā papatanti udabindu ’va pokkharā.
4. Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo yāvantettha samāgatā, 337 taṇhāya mūlaṃ khaṇatha 4 usīrattho ’va bīraṇaṃ mā vo nalaṃ 5 ’va soto ’va māro bhañji punappunaṃ.
5. Yathāpi mūle anupaddave daḷhe 338 chinno ’pi rukkho punareva rūhati, evampi taṇhānusaye anūhate nibbattati dukkhamidaṃ punappunaṃ.
6. Yassa chattiṃsati6 sotā manāpassavanā bhūsā,7 339 vāhā8 vahanti duddiṭṭhiṃ saṅkappā rāganissitā.
7. Savanti sabbadhi9 sotā latā ubbhijja10 tiṭṭhati, 340 tañca disvā lataṃ jātaṃ mūlaṃ paññāya chindatha.
1 6 palavatī - Syā, PTS. chattiṃsatī - Syā, PTS. 2 7 vanasmi - Ma, PTS. bhusā - Ma, Syā, PTS. 3 8 cetaṃ - Ma, PTS. mahā - Ma, Syā. 4 9 khanatha - PTS. sabbadhī - Syā; sabbadā - PTS. 5 10 naḷaṃ - Ma, Syā, PTS. uppajja - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Tham Ái
[332] 13. Ở đời, phụng dưỡng mẹ là hạnh phúc, phụng dưỡng cha là hạnh phúc. Ở đời, phục vụ Sa-môn là hạnh phúc, phục vụ Bà-la-môn là hạnh phúc.
[333] 14. Giới hạnh cho đến già là hạnh phúc. Niềm tin được thiết lập là hạnh phúc. Thành tựu trí tuệ là hạnh phúc. Không làm các điều ác là hạnh phúc.
Phẩm Voi là thứ hai mươi ba.
24. PHẨM THAM ÁI [334] 1. Tham ái của kẻ sống xao lãng tăng trưởng giống như dây leo. Kẻ ấy lao từ kiếp sống này sang kiếp sống khác, ví như loài khỉ đang mong muốn trái cây trong rừng (chuyền từ cành cây này sang cành cây khác).
[335] 2. Tham ái thấp hèn, sự vướng mắc vào thế gian, chế ngự kẻ nào, các sầu muộn của kẻ ấy tăng trưởng, ví như cỏ bīraṇa được trời mưa.
[336] 3. Nếu ai chế ngự được tham ái thấp hèn ấy, điều khó dứt bỏ ở thế gian, các sầu muộn rời khỏi người ấy, ví như giọt nước lìa khỏi (lá) sen.
[337] 4. Ta nói với các con điều này: -Mong sao điều tốt đẹp sẽ đến với hết thảy các con đã tụ hội tại đây. Các con hãy đào xới gốc rễ của tham ái, ví, như người có sự cần dùng rễ ngọt usīra (đào xới) cỏ bīraṇa. Chớ để Ma Vương đốn ngã các con đợt này đến đợt khác, ví như dòng nước bẻ gãy cây cỏ sậy.
[338] 5. Giống như khi bộ rễ vẫn chưa bị tổn hại và còn vững chắc, cội cây, mặc dầu đã bị đốn ngã, cũng vẫn đâm chồi trở lại, cũng như vậy, khi sự tiềm ẩn của tham ái chưa bị tận diệt, khổ đau này còn sanh lên đợt này này đến đợt khác.
[339] 6. Người nào có ba mươi sáu dòng chảy 1 hướng đến sự hài lòng thích ý là mạnh mẽ, thì các suy tầm chiều theo luyến ái là luồng chuyển vận cuốn trôi kẻ có quan điểm sái quấy (ấy).
[340] 7. Các dòng chảy trôi đi khắp mọi nơi, loại dây leo tồn tại sau khi đâm chồi. Và sau khi nhìn thấy loại dây leo ấy sanh ra, các ngươi hãy chặt đứt gốc rễ bằng trí tuệ.
1 Ba mươi sáu dòng chảy: nói đến sáu ái liên quan nội phần và sáu ái liên quan ngoại phần, ở vào ba thời quá khứ, hiện tại, vị lai (DhA. iv, 48).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Taṇhāvaggo
8. Saritāni sinehitāni ca somanassāni bhavanti jantuno, 341 te sātasitā sukhesino te ve jātijarūpagā narā.
9. Tasiṇāya purakkhatā pajā parisappanti saso ’va bādhito, 1 342 saṃyojanasaṅgasattā 2 dukkhamupenti punappunaṃ cirāya.
10. Tasiṇāya purakkhatā pajā parisappanti saso ’va bādhito,1 343 tasmā tasiṇaṃ vinodaye bhikkhu ākaṅkhī 3 virāgamattano.
11. Yo nibbanatho vanādhimutto vanamutto vanameva dhāvati, 344 taṃ puggalametha 4 passatha mutto bandhanameva dhāvati.
12. Na taṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā 345 yadāyasaṃ dārujaṃ babbajañca,5 sārattarattā maṇikuṇḍalesu puttesu dāresu ca yā apekhā.
13. Etaṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā 346 ohārinaṃ sithilaṃ duppamuñcaṃ, etampi chetvāna paribbajanti anapekkhino kāmasukhaṃ pahāya.
14. Ye rāgarattānupatanti sotaṃ 347 sayaṃ kataṃ makkaṭako ’va jālaṃ, etampi chetvāna vajanti dhīrā anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāya.
15. Muñca pure muñca pacchato majjhe muñca bhavassa pāragū, 348 sabbattha vimuttamānaso na puna jātijaraṃ upehisi.
16. Vitakkapamathitassa jantuno tibbarāgassa subhānupassino, 349 bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati esa kho daḷhaṃ karoti bandhanaṃ.
1 bandhito - Ma. 2 saṃyojanasaṅgasattakā - Ma; saññojanasaṅgasattā - Syā; saññojanasaṅgasattakā - PTS. 3 ākaṅkhanta - Ma; bhikkhu ākaṅkhaṃ - Syā; bhikkhu ākaṃkha - PTS. 4 5 puggalam eva - Syā, PTS. dārujapabbajañca - Ma; dārujaṃ pabbajañca - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Tham Ái
[341] 8. Các nỗi niềm yêu thương được tuôn trào và các tâm khoan khoái hiện hữu ở chúng sanh. Những kẻ ấy chiều theo lạc thú, tầm cầu sung sướng, thật vậy những kẻ ấy đi đến sanh và già.
[342] 9. Bị vây hãm bởi tham ái chúng sanh di chuyển loanh quanh, ví như con thỏ bị trói buộc bò vòng quanh. Bị dính mắc bởi các sự trói buộc và quyến luyến, chúng đi đến khổ đau lượt này đến lượt khác trong thời gian lâu dài.
[343] 10. Bị vây hãm bởi tham ái chúng sanh di chuyển loanh quanh, ví như con thỏ bị trói buộc bò vòng quanh. Vì thế, vị tỳ khưu có sự mong muốn xa lìa luyến ái cho bản thân nên tiêu diệt tham ái.
[344] 11. Hãy đến nhìn xem cá nhân kẻ đứng bên ngoài rừng lại bị ám ảnh bởi rừng, đã được thoát ra khỏi rừng lại chạy vào trong rừng, đã được tự do lại chạy đến với sự giam cầm.
[345] 12. Các bậc sáng trí đã nói rằng sự trói buộc làm bằng sắt, bằng gỗ, và bằng dây gai là không chắc chắn. Sự mong muốn, bị luyến ái dính mắc ở các bông tai gắn ngọc ma-ni, ở những người con, và ở những người vợ, ...
[346] 13. ... các bậc sáng trí đã nói rằng sự trói buộc này là chắc chắn, có sự trì xuống, dẻo dai, khó tháo gỡ. Sau khi cắt đứt luôn cả sự trói buộc này, các vị xuất gia, không có mong cầu, sau khi đã dứt bỏ khoái lạc của các dục.
[347] 14. Những người nào, bị luyến ái dục tình, rơi theo dòng chảy, được tạo ra bởi bản thân, ví như con nhện rơi vào cái lưới do nó tạo ra. Sau khi cắt đứt luôn cả điều này, các vị ra đi, không có mong cầu, sau khi đã dứt bỏ tất cả khổ đau.
[348] 15. Hãy buông phía trước (quá khứ), hãy buông phía sau (vị lai), hãy buông phần giữa (hiện tại), sau khi đã đi đến bờ kia của hiện hữu, có tâm đã được giải thoát về mọi phương diện, ngươi sẽ không đi đến sanh và già nữa.
[349] 16. Tham ái gia tăng nhiều hơn nữa đối với kẻ bị suy tư khuấy động, có luyến ái mãnh liệt, thường xem xét về cái đẹp; kẻ ấy quả nhiên làm cho sự trói buộc trở nên bền chắc.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Taṇhāvaggo
17. Vitakkūpasame ca yo rato asubhaṃ bhāvayati 1 sadā sato, 350 esa kho vyantikāhiti esa checchati 2 mārabandhanaṃ.
18. Niṭṭhaṃ gato asantāsī vītataṇho anaṅgaṇo, 351 acchindi3 bhavasallāni antimo ’yaṃ samussayo.
19. Vītataṇho anādāno niruttipadakovido, 352 akkharānaṃ sannipātaṃ jaññā pubbaparāni4 ca, sa ve antimasārīro mahāpañño mahāpuriso ’ti vuccati.
20. Sabbābhibhū sabbavidū ’hamasmi 353 sabbesu dhammesu anūpalitto, sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto sayaṃ abhiññāya kamuddiseyyaṃ.
21. Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti 354 sabbaṃ rasaṃ dhammaraso jināti, sabbaṃ ratiṃ dhammaratī jināti taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti.
22. Hananti bhogā dummedhaṃ no ve5 pāragavesino, 355 bhogataṇhāya dummedho hanti aññe ’va attanā.
23. Tiṇadosāni khettāni rāgadosā ayaṃ pajā, 356 tasmā hi vītarāgesu dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
24. Tiṇadosāni khettāni dosadosā ayaṃ pajā, 357 tasmā hi vītadosesu dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
1 3 bhāvayate - Ma; acchidda - PTS. 4 bhāvayatī - Syā, PTS. pubbāparāni - Ma, PTS. 2 5 esacchecchati - Syā, PTS. no ca - Ma; no ce - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Tham Ái
[350] 17. Còn người nào thích thú ở sự tịnh lặng của suy tư, tu tập về bất tịnh (đề mục tử thi), luôn luôn có niệm, người ấy quả nhiên sẽ làm chấm dứt (ái dục), người ấy sẽ cắt đứt sự trói buộc của Ma Vương.
[351] 18. Người đã đạt đến sự hoàn thành, không sợ hãi, tham ái đã lìa, không vết nhơ, đã cắt đứt những mũi tên của hiện hữu; thân này là cuối cùng.
[352] 19. Người có tham ái đã lìa, không nắm giữ, thông thạo về từ ngữ, biết sự kết hợp của các mẫu tự và các thứ tự trước sau; vị ấy quả nhiên có xác thân cuối cùng, có đại trí tuệ, được gọi là ‘đại nhân.’
[353] 20. Ta là vị khuất phục tất cả, vị biết rõ tất cả, không bị nhiễm ô trong tất cả các pháp. Từ bỏ tất cả, được giải thoát trong sự diệt tận về tham ái, sau khi tự mình biết rõ, Ta có thể chỉ định ai (là thầy)?
[354] 21. Bố thí pháp thắng mọi sự bố thí, hương vị của pháp thắng mọi hương vị, sự thích thú trong pháp thắng mọi sự thích thú, sự diệt trừ tham ái thắng mọi khổ đau.
[355] 22. Các của cải giết hại kẻ ngu si, nhưng không (giết hại) những vị tầm cầu đến bờ kia (Niết Bàn). Do tham đắm của cải, kẻ ngu si giết hại bản thân ví như (giết hại) những người khác.
[356] 23. Những thửa ruộng có các cỏ dại là khuyết điểm. Con người này có luyến ái là khuyết điểm. Chính vì điều ấy, vật đã được bố thí ở các vị đã xa lìa luyến ái là có quả báu lớn lao.
[357] 24. Những thửa ruộng có các cỏ dại là khuyết điểm. Con người này có sân hận là khuyết điểm. Chính vì điều ấy, vật đã được bố thí ở các vị đã xa lìa sân hận là có quả báu lớn lao.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Bhikkhuvaggo
25. Tiṇadosāni khettāni mohadosā ayaṃ pajā, 358 tasmā hi vītamohesu dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
26. Tiṇadosāni khettāni icchādosā ayaṃ pajā, 359 tasmā hi vigaticchesu dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
Taṇhāvaggo catuvīsatimo.
25. BHIKKHUVAGGO 1. Cakkhunā saṃvaro sādhu sādhu sotena saṃvaro, 360 ghāṇena saṃvaro sādhu sādhu jivhāya saṃvaro.
2. Kāyena saṃvaro sādhu sādhu vācāya saṃvaro, 361 manasā saṃvaro sādhu sādhu sabbattha saṃvaro, sabbattha saṃvuto bhikkhu sabbadukkhā pamuccati.
3. Hatthasaññato pādasaññato 362 vācāya saññato saññatuttamo, ajjhattarato samāhito eko santusito tamāhu bhikkhuṃ. 1
4. Yo mukhasaññato bhikkhu mantabhāṇī anuddhato, 363 atthaṃ dhammaṃ ca dīpeti madhuraṃ tassa bhāsitaṃ.
5. Dhammārāmo dhammarato dhammaṃ anuvicintayaṃ, 364 dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu saddhammā na parihāyati.
6. Salābhaṃ nātimaññeyya nāññesaṃ pihayaṃ care, 365 aññesaṃ pihayaṃ bhikkhu samādhiṃ nādhigacchati.
7. Appalābho ’pi ce bhikkhu salābhaṃ nātimaññati, 366 taṃ ve devā pasaṃsanti suddhājīviṃ atanditaṃ.
1 bhikkhu - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Tỳ Khưu
[358] 25. Những thửa ruộng có các cỏ dại là khuyết điểm. Con người này có si mê là khuyết điểm. Chính vì điều ấy, vật đã được bố thí ở các vị đã xa lìa si mê là có quả báu lớn lao.
[359] 26. Những thửa ruộng có các cỏ dại là khuyết điểm. Con người này có ước muốn là khuyết điểm. Chính vì điều ấy, vật đã được bố thí ở các vị đã xa lìa ước muốn là có quả báu lớn lao.
Phẩm Tham Ái là thứ hai mươi bốn.
25. PHẨM TỲ KHƯU [360] 1. Tốt đẹp thay sự thu thúc ở mắt! Tốt đẹp thay sự thu thúc ở tai! Tốt đẹp thay sự thu thúc ở mũi! Tốt đẹp thay sự thu thúc ở lưỡi!
[361] 2. Tốt đẹp thay sự thu thúc ở thân! Tốt đẹp thay sự thu thúc ở khẩu! Tốt đẹp thay sự thu thúc ở ý! Tốt đẹp thay sự thu thúc ở tất cả các nơi (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, khẩu, ý)! Vị tỳ khưu thu thúc ở tất cả các nơi được thoát khỏi mọi khổ đau.
[362] 3. Vị đã chế ngự bàn tay, đã chế ngự bàn chân, đã chế ngự lời nói, đã chế ngự bản thân, được thích thú ở nội tâm, định tĩnh, đơn độc, hài lòng, (người ta) đã gọi vị ấy là tỳ khưu.
[363] 4. Vị tỳ khưu nào đã chế ngự miệng, có lời nói khôn khéo, không cao ngạo, làm sáng tỏ ý nghĩa và Giáo Pháp; lời nói của vị ấy là ngọt ngào.
[364] 5. Có chỗ trú là Giáo Pháp, được vui thích với Giáo Pháp, suy nghĩ về Giáo Pháp, tùy niệm về Giáo Pháp, vị tỳ khưu không rời bỏ Chánh Pháp.
[365] 6. Không nên khinh chê phần thọ lãnh của mình, không nên thể hiện sự thèm muốn (phần) của những người khác, trong khi thèm muốn (phần) của những người khác, vị tỳ khưu không đạt được định.
[366] 7. Thậm chí nếu phần thọ lãnh là ít ỏi, vị tỳ khưu không nên khinh chê phần thọ lãnh của mình. Chư Thiên quả thật ca ngợi vị có sự nuôi mạng trong sạch, không lười biếng ấy.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Bhikkhuvaggo
8. Sabbaso nāmarūpasmiṃ yassa natthi mamāyitaṃ, 367 asatā ca na socati sa ve bhikkhū ’ti vuccati.
9. Mettāvihārī yo bhikkhu pasanno buddhasāsane, 368 adhigacche padaṃ santaṃ saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
10. Siñca bhikkhu imaṃ nāvaṃ sittā te lahumessati, 369 chetvā rāgaṃ ca dosaṃ ca tato nibbānamehisi.
11. Pañca chinde pañca jahe pañca cuttari 1 bhāvaye, 370 pañcasaṅgātigo bhikkhu oghatiṇṇo ’ti vuccati.
12. Jhāya bhikkhu mā ca pāmado 2 371 mā te kāmaguṇe bhamassu cittaṃ, mā lohaguḷaṃ gilī pamatto mā kandi dukkhamidanti ḍayhamāno.
13. Natthi jhānaṃ apaññassa paññā natthi ajhāyato, 372 yamhi jhānaṃ ca paññā ca sa ve nibbānasantike.
14. Suññāgāraṃ paviṭṭhassa santacittassa bhikkhuno, 373 amānusī rati3 hoti sammā dhammaṃ vipassato.
15. Yato yato sammasati khandhānaṃ udayabbayaṃ,4 374 labhati5 pītipāmojjaṃ amataṃ taṃ vijānataṃ.
16. Tatrāyamādi bhavati idha paññassa bhikkhuno, 375 indriyagutti santuṭṭhī pātimokkhe ca saṃvaro.
1 3 uttari - Syā; vuttari - PTS. ratī - Syā, PTS. 2 4 5 mā pāmado - Ma. udayavyayaṃ - PTS. labhatī - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Tỳ Khưu
[367] 8. Vị nào không có việc chấp là ‘của ta’ ở danh và sắc về mọi mặt, và không sầu muộn về những gì không có; thật vậy vị ấy được gọi là ‘tỳ khưu.’
[368] 9. Vị tỳ khưu trú tâm từ, tịnh tín lời dạy của đức Phật, có thể đạt đến vị thế an tịnh, sự vắng lặng của các hành, an lạc.
[369] 10. Này tỳ khưu, hãy tát cạn chiếc thuyền này. Được tát cạn, nó sẽ đi nhanh cho ngươi. Hãy chặt đứt luyến ái và sân hận, nhờ đó ngươi sẽ đi đến Niết Bàn.
[370] 11. Nên chặt đứt năm (năm sự ràng buộc ở phần dưới), nên từ bỏ năm (năm sự ràng buộc ở phần trên), nên tu tập hơn nữa về năm (quyền). Là người đã vượt qua năm sự dính líu (tham, sân, si, ngã mạn, tà kiến), vị tỳ khưu được gọi là ‘đã vượt qua (bốn) dòng nước lũ.’ 1
[371] 12. Này tỳ khưu, hãy tham thiền, và chớ có xao lãng. Chớ để tâm của ngươi quanh quẩn ở các loại dục. Chớ bị xao lãng, có việc nuốt hòn sắt (ở địa ngục). Trong khi bị đốt nóng, chớ khóc than rằng: ‘Đây là khổ.’
[372] 13. Không có thiền đối với kẻ không có trí tuệ, không có trí tuệ đối với kẻ không thiền. Ở vị nào có thiền và trí tuệ, vị ấy quả nhiên ở gần Niết Bàn.
[373] 14. Có sự thỏa thích không thuộc loài người cho vị tỳ khưu đã đi vào ngôi nhà trống vắng, có tâm an tịnh, đang minh sát pháp một cách đúng đắn.
[374] 15. Mỗi một khi nắm bắt được sự sanh diệt của các uẩn, (vị ấy) đạt được hỷ và hân hoan; điều ấy, đối với các vị đang nhận thức, là Bất Tử.
[375] 16. Tại nơi ấy, điều này là sự khởi đầu của vị tỳ khưu có trí tuệ trong Giáo Pháp này: sự phòng hộ các giác quan, sự tự biết đủ, và sự thu thúc trong giới bổn Pātimokkha.
1 Các chú thích ở trong ngoặc đơn được thêm vào căn cứ theo Chú Giải (DhA. iv, 108).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Brāhmaṇavaggo
17. Mitte bhajassu kalyāṇe suddhājīve atandite, 376 paṭisanthāravuttyassa 1 ācārakusalo siyā, tato pāmojjabahulo dukkhassantaṃ karissasi. 2
18. Vassikā viya pupphāni maddavāni pamuñcati, 377 evaṃ rāgaṃ ca dosaṃ ca vippamuñcetha bhikkhavo.
19. Santakāyo santavāco santavā 3 susamāhito, 378 vantalokāmiso bhikkhu upasanto ’ti vuccati.
20. Attanā codayattānaṃ paṭimāse ’ttamattanā, 4 379 so attagutto satimā sukhaṃ bhikkhu vihāhisi.
21. Attā hi attano nātho attā hi attano gati, 380 tasmā saññamayattānaṃ5 assaṃ bhadraṃ ’va vāṇijo.
22. Pāmojjabahulo bhikkhu pasanno buddhasāsane, 381 adhigacche padaṃ santaṃ saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
23. Yo have daharo bhikkhu yuñjati6 buddhasāsane, 382 so imaṃ7 lokaṃ pabhāseti abbhā mutto ’va candimā.
Bhikkhuvaggo pañcavīsatimo.
26. BRĀHMAṆAVAGGO 1. Chinda sotaṃ parakkamma kāme panuda brāhmaṇa, 383 saṅkhārānaṃ khayaṃ ñatvā akataññū ’si brāhmaṇa.
2. Yadā dvayesu dhammesu pāragū hoti brāhmaṇo, 384 athassa sabbe saṃyogā atthaṃ gacchanti jānato.
1 5 paṭisanthāravutt’ assa - PTS. saṃyamamattānaṃ - Ma; 2 karissati - Ma, Syā, PTS. saññama attānaṃ - Syā. 3 6 7 santamano - Syā. yuñjate - PTS. somaṃ - Ma, PTS. 4 paṭimaṃsetha attanā - Ma; paṭimaṃsetamattanā - Syā; paṭimāse attam attanā - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bà-La-Môn
[376] 17. Hãy thân cận các bạn hữu tốt lành có sự nuôi mạng trong sạch, không lười biếng. Nên có thói quen tiếp rước hậu hỹ, nên khéo léo trong lối cư xử. Từ đó, có nhiều hân hoan, (vị ấy) sẽ làm chấm dứt khổ đau.
[377] 18. Này các tỳ khưu, giống như cây hoa nhài rũ bỏ những bông hoa úa tàn, tương tự như thế các ngươi hãy buông bỏ luyến ái và sân hận.
[378] 19. Vị tỳ khưu có thân an tịnh, có khẩu an tịnh, có sự an tịnh ở tâm, khéo được định tĩnh, có vật chất thế gian đã được tẩy trừ, được gọi là ‘bậc an tịnh.’
[379] 20. Hãy tự mình quở trách bản thân, hãy tự mình dò xét bản thân. Này tỳ khưu, ngươi đây được hộ trì bởi bản thân, có niệm, sẽ sống an lạc.
[380] 21. Chính ta là người chủ của ta, chính ta là nơi nương tựa của ta. Vì thế, hãy tự chế ngự bản thân, ví như người thương buôn chế ngự con ngựa hiền.
[381] 22. Vị tỳ khưu có nhiều sự hân hoan, tịnh tín lời dạy của đức Phật, có thể đạt đến vị thế an tịnh, sự vắng lặng của các hành, an lạc.
[382] 23. Thật vậy, vị tỳ khưu trẻ tuổi, gắn bó vào lời dạy của đức Phật, vị ấy chiếu sáng thế gian này, ví như mặt trăng ra khỏi đám mây.
Phẩm Tỳ Khưu là thứ hai mươi lăm.
26. PHẨM BÀ-LA-MÔN [383] 1. Này Bà-la-môn, hãy cắt đứt dòng chảy (luân hồi), hãy nỗ lực, hãy xua đuổi các dục. Này Bà-la-môn, sau khi biết được sự hoại diệt của các hành, ngươi trở thành người biết được vô vi (Niết Bàn).
[384] 2. Khi vị Bà-la-môn trở thành người đã đạt đến bờ kia về cả hai pháp, 1 trong lúc vị này đang nhận biết, tất cả các sự ràng buộc đối với vị này đi đến tiêu tan.
1 Về cả hai pháp: nói đến samathavipassanā, chỉ tịnh và minh sát (DhA. iv, 140).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Brāhmaṇavaggo
3. Yassa pāraṃ apāraṃ vā pārāpāraṃ na vijjati, 385 vītaddaraṃ visaṃyuttaṃ 1 tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
4. Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ katakiccaṃ anāsavaṃ, 386 uttamatthaṃ anuppattaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
5. Divā tapati ādicco rattiṃ ābhāti candimā, 387 sannaddho khattiyo tapati jhāyī tapati brāhmaṇo, atha sabbamahorattiṃ buddho tapati tejasā.
6. Bāhitapāpo ’ti brāhmaṇo samacariyā samaṇo ’ti vuccati, 388 pabbājayattano2 malaṃ tasmā pabbajito ’ti vuccati.
7. Na brāhmaṇassa pahareyya nāssa muñcetha brāhmaṇo, 389 dhī3 brāhmaṇassa hantāraṃ tato dhī3 y’ assa muñcati.
8. Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo 390 yadā nisedho manaso piyehi, yato yato hiṃsamano nivattati tato tato sammatimeva dukkhaṃ.
9. Yassa kāyena vācāya manasā natthi dukkataṃ, 391 saṃvutaṃ tīhi ṭhānehi tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
10. Yamhā dhammaṃ vijāneyya sammāsambuddhadesitaṃ, 392 sakkaccaṃ taṃ namasseyya aggihuttaṃ ’va brāhmaṇo.
1 2 3 visaññuttaṃ - Syā, PTS. pabbājayam attano - Ma, Syā, PTS. dhi - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bà-La-Môn
[385] 3. Đối với vị nào, bờ này hoặc bờ kia, hoặc bờ này lẫn bờ kia đều không tìm thấy, đã xa lìa sầu khổ, không bị ràng buộc, Ta gọi vị ấy là Bà-la- môn.
[386] 4. Vị có thiền, không còn ô nhiễm, đã ngồi xuống (đơn độc ở khu rừng), đã làm xong phận sự, không còn lậu hoặc, đã đạt đến mục đích tối thượng, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[387] 5. Mặt trời tỏa sáng ban ngày, mặt trăng chiếu sáng ban đêm, khoác áo giáp vị Sát-đế-lỵ tỏa sáng, có thiền vị Bà-la-môn tỏa sáng, còn đức Phật tỏa sáng hào quang trọn ngày đêm.
[388] 6. Có điều ác đã được xa lánh được gọi là ‘Bà-la-môn,’ có sở hành bình lặng được gọi là ‘Sa-môn.’ Vị đã dứt bỏ ô nhiễm của bản thân, vì thế được gọi là ‘bậc xuất gia.’
[389] 7. Không nên đánh đập vị Bà-la-môn, vị Bà-la-môn không nên bộc phát (sự giận dữ) đến kẻ đã đánh mình. Xấu hổ thay kẻ đánh đập vị Bà-la- môn, càng xấu hổ hơn cho vị bộc phát (sự giận dữ) đến kẻ đã đánh mình.
[390] 8. Vị Bà-la-môn không có việc nào khác tốt hơn việc này, là lúc có sự đình chỉ của tâm đối với các vật đáng yêu. Chừng nào tâm ý hãm hại được dừng lại, chừng ấy khổ đau được thật sự yên lặng .
[391] 9. Đối với vị nào, không có việc làm quấy do thân, do khẩu, do ý, (và) đã được thu thúc ở ba nơi (thân khẩu ý), Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[392] 10. Do vị nào mà ta có thể hiểu biết Giáo Pháp đã được đấng Chánh Đẳng Giác thuyết giảng, ta nên kính lễ vị ấy một cách nghiêm trang, ví như người Bà-la-môn kính lễ ngọn lửa tế thần.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Brāhmaṇavaggo
11. Na jaṭāhi na gottena 1 na jaccā hoti brāhmaṇo, 393 yamhi saccañca dhammo ca so sucī so ’va 2 brāhmaṇo.
12. Kiṃ te jaṭāhi dummedha kiṃ te ajinasāṭiyā, 394 abbhantaraṃ te gahaṇaṃ bāhiraṃ parimajjasi.
13. Paṃsukūladharaṃ jantuṃ kisaṃ dhamanisanthataṃ, 395 ekaṃ vanasmiṃ jhāyantaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
14. Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi yonijaṃ mattisambhavaṃ, 396 bhovādī 3 nāma so hoti sace 4 hoti sakiñcano, akiñcanaṃ anādānaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
15. Sabbasaṃyojanaṃ chetvā yo ve na paritassati, 397 saṅgātigaṃ visaññuttaṃ 5 tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
16. Chetvā naddhiṃ6 varattañca sandāmaṃ7 sahanukkamaṃ, 398 ukkhittapalighaṃ buddhaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
17. Akkosaṃ vadhabandhaṃ ca aduṭṭho yo titikkhati, 399 khantibalaṃ8 balānīkaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
18. Akkodhanaṃ vatavantaṃ sīlavantaṃ anussutaṃ,9 400 dantaṃ antimasārīraṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
19. Vāri pokkharapatte ’va āraggeriva sāsapo, 401 yo na lippati10 kāmesu tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
20. Yo dukkhassa pajānāti idheva khayamattano, 402 pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ11 tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
1 6 gottehi - Syā. nandhiṃ - PTS. 2 7 so sucī so ca - Ma, Syā; sandānaṃ - Ma, Syā, PTS. 8 so sukhī so ca - PTS. khantībalaṃ - Ma, Syā, PTS. 3 9 bhovādi - Ma, PTS. anussadaṃ - Ma, Syā. 4 10 sa ve - Syā, PTS. limpati - Ma, Syā. 5 11 visaṃyuttaṃ - Ma, Syā, PTS. visaññuttaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bà-La-Môn
[393] 11. Không do những búi tóc bện, không do dòng họ, không do gia tộc mà trở thành Bà-la-môn. Ở vị nào có sự chân thật và sự ngay thẳng, vị ấy có sự trong sạch, chính vị ấy là Bà-la-môn.
[394] 12. Này kẻ kém trí, có ích gì với những búi tóc bện của ngươi? Có ích gì với y phục bằng da dê của ngươi? Ngươi đánh bóng bên ngoài, bên trong của ngươi là rừng rậm (ô nhiễm).
[395] 13. Người mang y may bằng vải bị quăng bỏ, gầy ốm, nổi đầy gân, một mình đang tham thiền trong rừng, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[396] 14. Và Ta không gọi là Bà-la-môn với kẻ đã được sanh ra từ tử cung (của nữ Bà-la-môn), có sự xuất thân theo người mẹ, kẻ ấy được gọi là ‘người có sự xưng hô với từ Ông’ nếu người ấy có sở hữu gì đó. Còn vị không sở hữu gì, không nắm giữ, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[397] 15. Thật vậy, người nào đã cắt đứt tất cả ràng buộc, không run sợ, đã vượt qua các sự dính líu, không còn bị ràng buộc, Ta gọi vị ấy là Bà-la- môn.
[398] 16. Người đã cắt đứt dây buộc (sân hận), dây trói (tham ái), dây thừng (62 tà kiến), cùng với vật phụ tùng (các pháp tiềm ẩn), đã nâng lên thanh chắn (vô minh), đã được giác ngộ, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn. 1
[399] 17. Người nào chịu đựng lời khiển trách, sự trừng phạt và giam cầm, mà không sân hận, người có kham nhẫn là sức mạnh, có sức mạnh là quân đội, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[400] 18. Người không nóng giận, có sự hành trì, có giới, không nhiễm dục vọng, đã được rèn luyện, có thân xác cuối cùng, Ta gọi vị ấy là Bà-la- môn.
[401] 19. Ví như nước ở lá sen, ví như hột cải ở đầu mũi kim, người nào không nhiễm bẩn trong các dục, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[402] 20. Người nào nhận biết sự diệt trừ khổ đau của bản thân ngay tại chỗ này, đã đặt xuống gánh nặng, không bị ràng buộc, Ta gọi vị ấy là Bà-la- môn.
1 Các chú thích ở trong ngoặc đơn được thêm vào căn cứ theo Chú Giải (DhA. iv, 160).
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Brāhmaṇavaggo
21. Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ maggāmaggassa kovidaṃ, 403 uttamatthaṃ anuppattaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
22. Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi anāgārehi cūbhayaṃ, 404 anokasāriṃ appicchaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
23. Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu tasesu thāvaresu ca, 405 yo na hanti na ghāteti tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
24. Aviruddhaṃ viruddhesu attadaṇḍesu nibbutaṃ, 406 sādānesu anādānaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
25. Yassa rāgo ca doso ca māno makkho ca pātito, 407 sāsaporiva āraggā tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
26. Akakkasaṃ viññāpaniṃ giraṃ saccaṃ udīraye, 408 yāya nābhisaje kañci tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
27. Yo ’dha dīghaṃ va rassaṃ vā aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ, 409 loke adinnaṃ nādiyati 1 tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
28. Āsā yassa na vijjanti asmiṃ loke paramhi ca, 410 nirāsayaṃ2 visaṃyuttaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
29. Yassālayā na vijjanti aññāya akathaṃkathī, 411 amatogadhaṃ anuppattaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
30. Yo ’dha puññañca pāpañca ubho saṅgaṃ upaccagā, 412 asokaṃ virajaṃ suddhaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
31. Candaṃ ’va vimalaṃ suddhaṃ vippasannamanāvilaṃ, 413 nandībhavaparikkhīṇaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
1 2 nādiyate - PTS. nirāsāsaṃ - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bà-La-Môn
[403] 21. Người có tuệ thâm sâu, thông minh, rành rẽ về Đạo Lộ và không phải Đạo Lộ, đã đạt đến mục đích tối thượng, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[404] 22. Người không gần gũi với cả hai hạng tại gia và hạng xuất gia, sống không trú xứ, ít ham muốn, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[405] 23. Sau khi bỏ xuống gậy gộc đối với các chúng sanh di động hay đứng yên, người nào không giết hại, không bảo giết hại, Ta gọi vị ấy là Bà-la- môn.
[406] 24. Người không thù nghịch giữa những kẻ thù nghịch, tịnh lặng giữa những kẻ có gậy gộc, không cố chấp giữa những kẻ cố chấp, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[407] 25. Người nào có sự luyến ái, sân hận, ngã mạn, và gièm pha đã được rơi rụng, ví như hột cải ở đầu mũi kim, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[408] 26. Người thốt lên lời nói chân thật, không thô lỗ, ý nghĩa rõ ràng, không làm mất lòng bất cứ ai với lời nói ấy, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[409] 27. Ở thế gian này, người nào không lấy đi vật không được cho, dầu là dài hay ngắn, nhỏ hay lớn, đẹp hay xấu, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[410] 28. Những mong cầu của người nào về đời này và đời sau không còn tìm thấy, người không mong cầu, không bị ràng buộc, Ta gọi vị ấy là Bà- la-môn.
[411] 29. Những ước muốn của người nào không còn tìm thấy, sau khi biết rõ không có nghi ngờ, đã đạt đến sự thể nhập Bất Tử, Ta gọi vị ấy là Bà- la-môn.
[412] 30. Ở thế gian này, người nào đã vượt qua sự dính líu cả hai pháp thiện và ác, không sầu muộn, không ô nhiễm, trong sạch, Ta gọi vị ấy là Bà- la-môn.
[413] 31. Ví như mặt trăng không bị lấm nhơ, trong sạch, người có tâm thanh tịnh, không bị vẩn đục, đã hoàn toàn cạn kiệt sự vui thích và hiện hữu, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Brāhmaṇavaggo
32. Yo imaṃ 1 paḷipathaṃ 2 duggaṃ saṃsāraṃ mohamaccagā, 414 tiṇṇo pāragato3 jhāyī anejo akathaṃkathī, anupādāya nibbuto tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
33. Yo ’dha kāme pahātvāna4 anāgāro paribbaje, 415 kāmabhavaparikkhīṇaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
34. Yo ’dha taṇhaṃ pahātvāna3 anāgāro paribbaje, 416 taṇhābhavaparikkhīṇaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
35. Hitvā mānusakaṃ yogaṃ dibbaṃ yogaṃ upaccagā, 417 sabbayogavisaṃyuttaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
36. Hitvā ratiṃ ca aratiṃ ca sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ, 418 sabbalokābhibhuṃ vīraṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
37. Cutiṃ yo ’vedi sattānaṃ upapattiṃ ca sabbaso, 419 asattaṃ sugataṃ buddhaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
38. Yassa gatiṃ na jānanti devā gandhabbamānusā, 420 khīṇāsavaṃ arahantaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
39. Yassa pure ca pacchā ca majjhe ca natthi kiñcanaṃ, 421 akiñcanaṃ anādānaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
40. Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ mahesiṃ vijitāvinaṃ, 422 anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
41. Pubbenivāsaṃ yo ’vedī saggāpāyaṃ ca passati, 423 atho jātikkhayaṃ patto abhiññāvosito muni, sabbavositavosānaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Brāhmaṇavaggo chabbīsatimo.
1 3 yomaṃ - Ma. pāraṅgato - Ma. 2 4 palipathaṃ - Ma, Syā. pahantvāna - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Phẩm Bà-La-Môn
[414] 32. Người nào đã vượt qua con đường hiểm trở, khó đi này, (vòng quay) luân hồi, và sự si mê, đã vượt qua, đã đi đến bờ kia, có thiền, không dục vọng, không nghi ngờ, không chấp thủ, đã tịnh lặng, Ta gọi vị ấy là Bà-la- môn.
[415] 33. Người nào ở đây có thể dứt bỏ các dục, sống hạnh du sĩ, không nhà, đã hoàn toàn cạn kiệt các dục và hiện hữu, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[416] 34. Người nào ở đây có thể dứt bỏ tham ái, sống hạnh du sĩ, không nhà, đã hoàn toàn cạn kiệt tham ái và hiện hữu, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[417] 35. Người đã từ bỏ sự gắn bó thuộc cõi người, đã vượt lên sự gắn bó thuộc cõi trời, không bị ràng buộc với mọi sự gắn bó, Ta gọi vị ấy là Bà-la- môn.
[418] 36. Người đã từ bỏ sự thích thú và không thích thú, có trạng thái mát mẻ, không còn mầm tái sanh, vị đã chế ngự tất cả thế gian, bậc anh hùng, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[419] 37. Người nào đã hiểu biết sự chết và sự tái sanh của chúng sanh về mọi phương diện, không bám víu, đã đi đến nơi an lạc, đã được giác ngộ, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[420] 38. Cảnh giới tái sanh của người nào mà chư Thiên, Càn-thát-bà, và loài người không biết được, người có lậu hoặc đã được cạn kiệt, là bậc A-la- hán, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[421] 39. Đối với người nào, phía trước (quá khứ), phía sau (vị lai), và phần giữa (hiện tại) không sở hữu gì, người không sở hữu gì, không nắm giữ, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[422] 40. Đấng nhân ngưu, bậc cao quý, bậc anh hùng, bậc đại ẩn sĩ, bậc chiến thắng, bậc không còn dục vọng, người đã rửa sạch (mọi nhiễm ô), đã được giác ngộ, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
[423] 41. Người nào biết về kiếp sống trước, nhìn thấy cõi trời và đọa xứ, rồi đạt đến sự diệt trừ tái sanh, là bậc hiền trí, đã được hoàn hảo về thắng trí, có mọi sự hoàn hảo đã được hoàn hảo, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Phẩm Bà-la-môn là thứ hai mươi sáu.
Khuddakanikāye - Dhammapadapāḷi Vagguddānaṃ
VAGGUDDĀNAṂ
1. Yamakappamādo cittaṃ pupphaṃ bālena paṇḍito, arahanto sahassena 1 pāpadaṇḍena 2 te dasa.
2. Jarā attā ca loko ca buddho sukhapiyena 3 ca, kodho malaṃ ca dhammaṭṭho maggavaggena vīsati.
3. Pakiṇṇaṃ nirayo nāgo taṇhā bhikkhu ca brāhmaṇo, ete chabbīsati vaggā desitādiccabandhunā.
GĀTHUDDĀNAṂ
1. Yamake vīsati gāthā appamādamhi dvādasa, ekādasa cittavagge pupphavaggamhi soḷasa.
2. Bāle ca soḷasa gāthā paṇḍitamhi catuddasa, arahante dasa gāthā sahasse honti soḷasa.
3. Terasa pāpavaggamhi daṇḍamhi dasa satta ca, ekādasa jarāvagge attavagge bhave dasa. 4
4. Dvādasa lokavaggamhi buddhe caṭṭhārasa bhave,5 sukhe ca piyavagge ca gāthāyo honti dvādasa.
5. Cuddasa kodhavaggamhi malavaggekavīsati, sattarasa ca dhammaṭṭhe maggavagge tatheva ca.6
6. Pakiṇṇe soḷasa gāthā niraye nāge catuddasa,7 chabbīsati taṇhāvaggamhi tevīsa bhikkhuvaggikā.
7. Cattāḷīsekagāthāyo8 brāhmaṇe vaggamuttame, gāthā satāni cattāri tevīsa ca punāpare, dhammapade nipātamhi desitādiccabandhunā ”ti.
DHAMMAPADAPĀḶI NIṬṬHITĀ.
1 5 sahassañca - Ma. buddhavaggamhi ṭhārasa - Ma. 2 6 pāpaṃ daṇḍena - Ma, Syā. maggavagge sattarasa - Ma. 3 7 sukhaṃ piyena - Ma, Syā. ca cuddasa - Ma. 4 8 attavaggamhi tā dasa - Ma. ekatālīsagāthāyo - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Pháp Cú Tóm Lược Các Phẩm
TÓM LƯỢC CÁC PHẨM
1. Song Đối, Không Xao Lãng, Tâm, Bông Hoa, với Kẻ Ngu, Sáng Suốt, A- La-Hán, Một Ngàn, Ác, với Hình Phạt, chúng là mười.
2. Già, Tự Ngã, Thế Gian, Đức Phật, với An Lạc, và Yêu Thích, Giận Dữ, và Vết Nhơ, Công Minh, với phẩm Đạo Lộ là hai mươi.
3. Linh Tinh, Địa Ngục, Voi, Tham Ái, Tỳ Khưu, và Bà-La-Môn, hai mươi sáu phẩm này đã được thuyết giảng bởi vị Thân Quyến của Mặt Trời.
TÓM LƯỢC CÁC CÂU KỆ
1. Hai mươi câu kệ ở phẩm Song Đối, mười hai ở phẩm Không Xao Lãng, mười một ở phẩm Tâm, mười sáu ở phẩm Bông Hoa.
2. Và mười sáu câu kệ ở phẩm Kẻ Ngu, mười bốn ở phẩm Sáng Suốt, mười câu kệ ở phẩm A-La-Hán, mười sáu là ở phẩm Một Ngàn.
3. Mười ba ở phẩm Ác, và mười bảy ở phẩm Hình Phạt, mười một ở phẩm Già, mười là ở phẩm Tự Ngã.
4. Mười hai ở phẩm Thế Gian, và mười tám là ở phẩm Đức Phật, mười hai câu kệ là ở phẩm An Lạc, và phẩm Yêu Thích.
5. Mười bốn ở phẩm Giận Dữ, hai mươi mốt ở phẩm Vết Nhơ, và mười bảy ở phẩm Công Minh, và tương tự y như thế ở phẩm Đạo Lộ.
6. Mười sáu câu kệ ở phẩm Linh Tinh, mười bốn ở phẩm Địa Ngục, và ở phẩm Voi, hai mươi sáu ở phẩm Tham Ái, hai mươi ba thuộc phẩm Tỳ Khưu.
7. Bốn mươi mốt câu kệ ở phẩm Bà-La-Môn, phẩm hay nhất. Thêm điều này nữa, bốn trăm hai mươi ba câu kệ đã được thuyết giảng bởi vị Thân Quyến của Mặt Trời ở tập Dhammapada - Pháp Cú.
PHÁP CÚ ĐƯỢC CHẤM DỨT.
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
UDĀNAPĀḶI
&
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
PHẬT TỰ THUYẾT
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
UDĀNAPĀḶI Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
BODHIVAGGO PAṬHAMO 1. 1. PAṬHAMABODHISUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena 1 bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī. 2
2. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ paṭiccasamuppādaṃ anulomaṃ sādhukaṃ manasākāsi: “Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati, yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatana- paccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa3 dukkhakkhandhassa samudayo hotī ”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yadā have pātubhavanti dhammā ātāpino jhāyato brāhmaṇassa, athassa kaṅkhā vapayanti sabbā yato pajānāti sahetudhamman ”ti.
1 3 tena samayena - Vinayapāḷi. kevalassa - itipāṭho PTS potthake na dissate. 2 vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī - Syā, PTS, evaṃ sabbattha.
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
PHẬT TỰ THUYẾT Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!
PHẨM GIÁC NGỘ - THỨ NHẤT 1. 1. SỰ GIÁC NGỘ - KINH THỨ NHẤT 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại Uruvelā bên bờ sông Nerañjarā nơi gốc cây bồ đề và vừa mới thành tựu quả vị Chánh Đẳng Giác. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đã ngồi với một tư thế kiết già suốt bảy ngày, hưởng niềm an lạc của sự giải thoát.
2. Sau đó, trải qua bảy ngày ấy, sau khi đã ra khỏi định ấy, đức Thế Tôn vào canh một của đêm đã khéo léo tác ý thuận chiều về sự sanh khởi tùy thuộc vào điều kiện rằng: “Như thế là khi cái này hiện hữu thì cái kia hiện hữu, do sự sanh khởi của cái này thì cái kia được sanh khởi, tức là: Do duyên vô minh, các hành (sanh khởi); do duyên các hành, thức (sanh khởi); do duyên thức, danh sắc (sanh khởi); do duyên danh sắc, sáu xứ (sanh khởi); do duyên sáu xứ, xúc (sanh khởi); do duyên xúc, thọ (sanh khởi); do duyên thọ, ái (sanh khởi); do duyên ái, thủ (sanh khởi); do duyên thủ, hữu (sanh khởi); do duyên hữu, sanh (sanh khởi); do duyên sanh, lão, tử, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như thế là sự sanh lên của toàn bộ khổ uẩn này.” 1
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Quả vậy, khi các pháp hiện rõ đến vị Bà-la-môn có nhiệt tâm đang tham thiền thì tất cả điều nghi hoặc của vị ấy được rũ sạch, từ đó vị ấy nhận biết rằng (mọi) việc là có nguyên nhân.”
1 Bốn bài Kinh từ 1.1 đến 1.4 (132 - 137) được thấy ở Tạng Luật, Đại Phẩm (TTPV 04, 01-07).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
1. 2. DUTIYABODHISUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena 1 bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī.
2. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ paṭiccasamuppādaṃ paṭilomaṃ sādhukaṃ manasākāsi: “Iti imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati, yadidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho, saḷāyatananirodhā phassanirodho, phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taṇhānirodho, taṇhānirodhā upādāna- nirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yadā have pātubhavanti dhammā ātāpino jhāyato brāhmaṇassa, athassa kaṅkhā vapayanti sabbā yato khayaṃ paccayānaṃ avedī ”ti.
1. 3. TATIYABODHISUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena1 bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī.
2. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paṭiccasamuppādaṃ anuloma- paṭilomaṃ sādhukaṃ manasākāsi: “Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassūppādā idaṃ uppajjati, imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati, yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
1 tena samayena - Vinayapāḷi.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
1. 2. SỰ GIÁC NGỘ - KINH THỨ NHÌ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại Uruvelā bên bờ sông Nerañjarā nơi cội cây bồ đề và vừa mới thành tựu quả vị Chánh Đẳng Giác. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đã ngồi với một tư thế kiết già suốt bảy ngày, hưởng niềm an lạc của sự giải thoát.
2. Sau đó, trải qua bảy ngày ấy, sau khi đã ra khỏi định ấy, đức Thế Tôn vào canh giữa của đêm đã khéo léo tác ý nghịch chiều về sự sanh khởi tùy thuộc vào điều kiện rằng: “Như thế là khi cái này không hiện hữu thì cái kia không hiện hữu, do sự diệt tận của cái này thì cái kia được diệt tận, tức là: Do sự diệt tận của vô minh (đưa đến) sự diệt tận của các hành, do sự diệt tận của các hành (đưa đến) sự diệt tận của thức, do sự diệt tận của thức (đưa đến) sự diệt tận của danh sắc, do sự diệt tận của danh sắc (đưa đến) sự diệt tận của sáu xứ, do sự diệt tận của sáu xứ (đưa đến) sự diệt tận của xúc, do sự diệt tận của xúc (đưa đến) sự diệt tận của thọ, do sự diệt tận của thọ (đưa đến) sự diệt tận của ái, do sự diệt tận của ái (đưa đến) sự diệt tận của thủ, do sự diệt tận của thủ (đưa đến) sự diệt tận của hữu, do sự diệt tận của hữu (đưa đến) sự diệt tận của sanh, do sự diệt tận của sanh (đưa đến) lão, tử, sầu, bi, khổ, ưu, não được diệt tận. Như thế là sự diệt tận của toàn bộ khổ uẩn này.”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Quả vậy, khi các pháp hiện rõ đến vị Bà-la-môn có nhiệt tâm đang tham thiền thì tất cả điều nghi hoặc của vị ấy được rũ sạch, từ đó nhận biết rằng (mọi) việc là có nguyên nhân.”
1. 3. SỰ GIÁC NGỘ - KINH THỨ BA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại Uruvelā bên bờ sông Nerañjarā nơi cội cây bồ đề và vừa mới thành tựu quả vị Chánh Đẳng Giác. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đã ngồi với một tư thế kiết già suốt bảy ngày, hưởng niềm an lạc của sự giải thoát.
2. Sau đó, trải qua bảy ngày ấy, sau khi đã ra khỏi định ấy, đức Thế Tôn vào canh cuối của đêm đã khéo léo tác ý thuận chiều và nghịch chiều về sự sanh khởi tùy thuộc vào điều kiện rằng: “Như thế là khi cái này hiện hữu thì cái kia hiện hữu, do sự sanh khởi của cái này thì cái kia được sanh khởi, khi cái này không hiện hữu thì cái kia không hiện hữu, do sự diệt tận của cái này thì cái kia được diệt tận, tức là: Do duyên vô minh, các hành (sanh khởi); do duyên các hành, thức (sanh khởi); do duyên thức, danh sắc (sanh khởi); do duyên danh sắc, sáu xứ (sanh khởi); do duyên sáu xứ, xúc (sanh khởi); do duyên xúc, thọ (sanh khởi); do duyên thọ, ái (sanh khởi); do duyên ái, thủ (sanh khởi); do duyên thủ, hữu (sanh khởi); do duyên hữu, sanh (sanh khởi); do duyên sanh, lão, tử, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như thế là sự sanh lên của toàn bộ khổ uẩn này.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
Avijjāyatveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho, saḷāyatananirodhā phassanirodho, phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taṇhānirodho, taṇhānirodhā upādāna- nirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanasupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yadā have pātubhavanti dhammā ātāpino jhāyato brāhmaṇassa, vidhūpayaṃ tiṭṭhati mārasenaṃ suriyo ’va 1 obhāsayamantaḷikkhan ”ti.
1. 4. NIGRODHASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhamūle 2 paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī.
2. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi. Atha kho aññataro huhuṅkajātiko 3 brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca:
“Kittāvatā nu kho bho gotama brāhmaṇo hoti? Katame ca pana brāhmaṇakaraṇā dhammā ”ti. 4
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yo brāhmaṇo bāhitapāpadhammo nihuhuṅko5 nikkasāvo yatatto vedantagū vusitabrahmacariyo dhammena so brahmavādaṃ vadeyya yassussadā natthi kuhiñci loke ”ti.
1 sūriyova - Ma, PTS. 2 ajapālanigrodhe - kesuci potthakesu. 3 5 huṃhuṅkajātiko - Ma. nihuṃhuṅko - Ma. 4 brāhmaṇakaraṇādhammā - Sī; brāhmaṇakārakā dhammā - kesuci potthakesu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
Nhưng chính do sự diệt tận của vô minh hoàn toàn không còn tham ái (đưa đến) sự diệt tận của các hành, do sự diệt tận của các hành (đưa đến) sự diệt tận của thức, do sự diệt tận của thức (đưa đến) sự diệt tận của danh sắc, do sự diệt tận của danh sắc (đưa đến) sự diệt tận của sáu xứ, do sự diệt tận của sáu xứ (đưa đến) sự diệt tận của xúc, do sự diệt tận của xúc (đưa đến) sự diệt tận của thọ, do sự diệt tận của thọ (đưa đến) sự diệt tận của ái, do sự diệt tận của ái (đưa đến) sự diệt tận của thủ, do sự diệt tận của thủ (đưa đến) sự diệt tận của hữu, do sự diệt tận của hữu (đưa đến) sự diệt tận của sanh, do sự diệt tận của sanh (đưa đến) lão, tử, sầu, bi, khổ, ưu, não được diệt tận. Như thế là sự diệt tận của toàn bộ khổ uẩn này.”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Quả vậy, khi các pháp hiện rõ đến vị Bà-la-môn có nhiệt tâm đang tham thiền, trong khi đánh tan binh đội của Ma Vương, (vị ấy) hiển hiện tựa như ánh mặt trời đang làm rực sáng không gian.”
1. 4. KINH CÂY SI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại Uruvelā bên bờ sông Nerañjarā nơi cội cây si của những người chăn dê và vừa mới thành tựu quả vị Chánh Đẳng Giác. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đã ngồi với một tư thế kiết già suốt bảy ngày, hưởng niềm an lạc của sự giải thoát.
2. Sau đó, trải qua bảy ngày ấy, đức Thế Tôn đã xuất khỏi định ấy. Khi ấy, có vị Bà-la-môn nọ thuộc nhóm chuyên luyện về âm “hum, hum” đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã tỏ vẻ thân thiện với đức Thế Tôn, sau khi trao đổi lời xã giao thân thiện rồi đã đứng ở một bên. Khi đã đứng ở một bên, vị Bà-la-môn ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Thưa Ngài Gotama, (khả năng) đến đâu (mới gọi) là Bà-la-môn? Và các pháp nào tạo nên bản thể Bà-la-môn?”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Vị Bà-la-môn nào có ác pháp đã được ngăn trừ, là vị không làm tiếng ‘hum hum,’ đã thoát khỏi điều ô nhiễm, có bản thân đã được chế ngự, là vị thông thạo các bộ Vệ Đà, sống theo đời Phạm hạnh, vị ấy có thể thuyết giảng một cách đúng đắn lời nói của Phạm Thiên, vị ấy không có sai sót về bất cứ điều gì ở trên thế gian.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
1. 5. THERASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca mahākaccāyano 1 āyasmā ca mahākoṭṭhito āyasmā ca mahākappino āyasmā ca mahācundo āyasmā ca anuruddho āyasmā ca revato āyasmā ca ānando 2 yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho bhagavā te āyasmante dūrato ’va āgacchante, disvāna bhikkhū āmantesi: “Ete bhikkhave brāhmaṇā āgacchanti, ete bhikkhave brāhmaṇā āgacchantī ”ti.
Evaṃ vutte aññataro brāhmaṇajātiko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca: “Kittāvatā nu kho bhante, brāhmaṇo hoti? Katame ca pana brāhmaṇakaraṇā dhammā ”ti?
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Bāhitvā pāpake dhamme ye caranti sadā satā, khīṇasaṃyojanā buddhā te ve3 lokasmiṃ brāhmaṇā ”ti.
1. 6. KASSAPASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pipphaliguhāyaṃ4 viharati ābādhiko5 dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho āyasmā mahākassapo aparena samayena tamhā ābādhā vuṭṭhāsi.
2. Atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā ābādhā vuṭṭhitassa etadahosi: “Yannūnāhaṃ rājagahaṃ piṇḍāya paviseyyan ”ti.
Tena kho pana samayena pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṃ āpannāni honti āyasmato mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya.
Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikkhipitvā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi, yena daḷiddavisikhā kapaṇavisikhā pesakāravisikhā. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahākassapaṃ rājagahe piṇḍāya carantaṃ, yena daḷiddavisikhā kapaṇavisikhā pesakāravisikhā.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
1 4 mahākaccāno - Ma, Syā. pippaliguhāyaṃ - Ma. 2 5 āyasmā ca revato āyasmā ca nando - Ma, Syā; ābādhiko hoti - Syā, PTS. 3 āyasmā ca revato āyasmā ca Devadatto āyasmā ca ānando - PTS. teva - Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
1. 5. KINH CÁC VỊ TRƯỞNG LÃO 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta, đại đức Mahāmoggallāna, đại đức Mahākassapa, đại đức Mahākaccāyana, đại đức Mahākoṭṭhita, đại đức Mahākappina, đại đức Mahācunda, đại đức Anuruddha, đại đức Revata, đại đức Ānanda, đã đi đến gặp đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy các vị đại đức ấy từ đằng xa đang đi đến, sau khi thấy đã bảo các vị tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu, các vị Bà-la-môn này đi đến. Này các tỳ khưu, các vị Bà-la-môn này đi đến.”
Khi được nói như vậy, một vị tỳ khưu xuất thân Bà-la-môn đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, (khả năng) đến đâu (mới gọi) là Bà-la-môn? Và các pháp nào tạo nên bản thể Bà-la-môn?”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Sau khi lánh xa các ác pháp, các vị nào sống thường xuyên có niệm, có các sự ràng buộc đã được cạn kiệt, đã được giác ngộ, các vị ấy quả thật là các Bà-la-môn ở thế gian.”
1. 6. KINH KASSAPA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Mahākassapa trú ở hang động Pipphali, là người bệnh, bị khổ sở, có bệnh trầm trọng. Rồi sau một thời gian, đại đức Mahākassapa đã thoát khỏi cơn bệnh ấy.
2. Lúc ấy, điều này đã khởi đến đại đức Mahākassapa khỉ đã thoát khỏi cơn bệnh ấy: “Có lẽ ta nên đi vào thành Rājagaha để khất thực.”
Vào lúc bấy giờ, các Thiên nhân với số lượng năm trăm vị đang có sự sốt sắng về việc thọ nhận đồ ăn khất thực của đại đức Mahākassapa.
Lúc ấy, đại đức Mahākassapa đã từ chối các Thiên nhân với số lượng năm trăm vị ấy, sau đó vào buổi sáng đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Rājagaha để khất thực, nơi đường lộ của những người nghèo khổ, nơi đường lộ của những người khốn khó, nơi đường lộ của những người thợ dệt. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Mahākassapa đang đi khất thực trong thành Rājagaha, nơi đường lộ của những người nghèo khổ, nơi đường lộ của những người khốn khó, nơi đường lộ của những người thợ dệt.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
“Anaññaposiṃ aññātaṃ 1 dantaṃ sāre patiṭṭhitaṃ, khīṇāsavaṃ vantadosaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇan ”ti.
1. 7. PĀVĀSUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā pāvāyaṃ 2 viharati ajakalāpake cetiye ajakalāpakassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṃ abbhokāse nisinno hoti. Devo ca ekamekaṃ phusāyati. Atha kho ajakalāpako yakkho bhagavato bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato avidūre tikkhattuṃ ‘akkulo pakkulo ’ti akkulapakkulikaṃ akāsi: “Eso te samaṇa pisāco ”ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yadā sakesu dhammesu pāragū hoti brāhmaṇo, atha etaṃ 3 pisācañca pakkulañ 4cātivattatī ”ti.
1. 8. SAṄGĀMAJISUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji sāvatthiṃ anuppatto hoti bhagavantaṃ dassanāya. Assosi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā ‘ayyo kira saṅgāmaji sāvatthiṃ anuppatto ’ti. Sā dārakaṃ ādāya jetavanaṃ agamāsi.
Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ5 nisinno hoti. Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā yenāyasmā saṅgāmaji tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ saṅgāmajiṃ etadavoca: “Khuddaputtāmhi6 samaṇa, posa man ”ti. Evaṃ vutte āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Dutiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṃ saṅgāmajiṃ etadavoca: “Khuddaputtāmhi samaṇa, posa man ”ti. Dutiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṃ saṅgāmajiṃ etadavoca: “Khuddaputtāmhi samaṇa, posa man ”ti. Tatiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā taṃ dārakaṃ āyasmato saṅgāmajissa purato nikkhipitvā pakkāmi, ‘esa7 te samaṇa, putto. Posa nan ’ti.
1 5 anaññaposimaññātaṃ - Ma, Syā. divāvihāre - Syā. 2 6 pāṭaliyaṃ - PTS. khuddaputtamhi - Ma; 3 evaṃ - Syā. khuddaputtaṃ hi - PTS. 4 7 bakkulañcātivattatī ti - PTS. eso - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
“Vị không nuôi dưỡng kẻ khác, đã được biết tiếng, đã được rèn luyện, đã đứng vững ở cốt lõi, có lậu hoặc đã được cạn kiệt, có sân hận đã được tẩy trừ, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.”
1. 7. KINH PĀVĀ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Pāvā, ở bảo tháp Ajakalāpaka, nơi cung điện của Dạ-xoa Ajakalāpaka. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn ngồi ở ngoài trời, trong đêm tối đen mù mịt. Và trời đổ mưa từng hạt. Khi ấy, với ý định làm sanh khởi sự sợ hãi, tê cứng, lông dựng đứng đến đức Thế Tôn, Dạ-xoa Ajakalāpaka đã đi đến gần đức Thế Tôn, sau khi đến đã gây nên tiếng gào thét hỗn loạn “á-kú-lô pá-kú-lô” ba lần ở nơi không xa đức Thế Tôn (nói rằng): “Này Sa-môn, con yêu tinh này là dành cho ông.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Khi đã đi đến bờ kia đối với các pháp của chính mình, trở thành vị Bà- la-môn, thì vượt qua con yêu tinh ấy và tiếng gào thét (của nó).”
1. 8. KINH SAṄGĀMAJI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sangāmaji đã ngự đến Sāvatthi để diện kiến đức Thế Tôn. Người vợ cũ của đại đức Sangāmaji đã nghe được rằng: “Nghe nói ngài Sangāmaji đã ngự đến Sāvatthi.” Cô ấy đã ẵm lấy đứa bé trai và đã đi đến Jetavana.
Vào lúc bấy giờ, đại đức Sangāmaji ngồi nghỉ trưa ở gốc cây nọ. Khi ấy, người vợ cũ của đại đức Sangāmaji đã đi đến gặp đại đức Sangāmaji, sau khi đến đã nói với đại đức Sangāmaji điều này: “Này ông Sa-môn, tôi có đứa con trai nhỏ. Hãy nuôi dưỡng tôi.” Khi được nói như vậy, đại đức Sangāmaji đã im lặng.
Đến lần thứ nhì, người vợ cũ của đại đức Sangāmaji đã nói với đại đức Sangāmaji điều này: “Này ông Sa-môn, tôi có đứa con trai nhỏ. Hãy nuôi dưỡng tôi.” Đến lần thứ nhì, đại đức Sangāmaji đã im lặng. Đến lần thứ ba, người vợ cũ của đại đức Sangāmaji đã nói với đại đức Sangāmaji điều này: “Này ông Sa-môn, tôi có đứa con trai nhỏ. Hãy nuôi dưỡng tôi.” Đến lần thứ ba, đại đức Sangāmaji đã im lặng.
Khi ấy, người vợ cũ của đại đức Sangāmaji đã đặt xuống đứa con trai ấy ở phía trước đại đức Sangāmaji rồi bỏ đi (nói rằng): “Này ông Sa-môn, đây là con trai của ông. Hãy nuôi dưỡng nó.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
2. Atha kho āyasmā saṅgāmaji taṃ dārakaṃ neva olokesi, napi alāpi. Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā avidūraṃ 1 gantvā apalokentī addasa āyasmantaṃ saṅgāmajiṃ taṃ dārakaṃ neva olokentaṃ napi ālapantaṃ. Disvānassā etadahosi: “Na cāyaṃ samaṇo puttenapi atthiko ”ti. Tato paṭinivattitvā dārakaṃ ādāya pakkāmi. Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikāya evarūpaṃ vippakāraṃ.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Āyantiṃ nābhinandati pakkamantiṃ na socati, saṅgā saṅgāmajiṃ muttaṃ tamahaṃ brūmi brāhmaṇan ”ti.
1. 9. JAṬILASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati gayāsīse. Tena kho pana samayena sambahulā jaṭilā sītāsu hemantikāsu rattīsu antaraṭṭhake himapātasamaye gayāyaṃ ummujjantipi, nimujjantipi, ummujjanimujjampi karonti, osiñcantipi, aggimpi juhanti ‘iminā suddhī ’ti
Addasā kho bhagavā te sambahule jaṭile sītāsu hemantikāsu rattīsu antaraṭṭhake himapātasamaye gayāyaṃ ummujjantepi nimujjantepi ummujjanimujjaṃ karontepi 2 osiñcantepi aggimpi juhante ‘iminā suddhī ’ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Na udakena sucī3 hoti bahvettha nahāyati4 jano, yamhi saccañca dhammo ca so sucī so ca brāhmaṇo ”ti.
1 3 avidūre - Syā, PTS. suci - Syā, PTS. 2 4 ummujjanimujjampi karonte - Ma, Syā. nhāyati - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
2. Khi ấy, đại đức Sangāmaji đã không ngó đến cũng chẳng chuyện trò với đứa bé trai ấy. Khi ấy, người vợ cũ của đại đức Sangāmaji đã đi đến một nơi không xa, trong khi ngó lại, đã nhìn thấy đại đức Sangāmaji không ngó đến cũng chẳng chuyện trò với đứa bé trai ấy. Sau khi nhìn thấy, cô ấy đã khởi ý rằng: “Ông Sa-môn này không cần đến đứa con trai,” từ nơi ấy đã quay trở lại, ẵm lấy đứa bé trai rồi ra đi. Đức Thế Tôn với Thiên nhãn thanh tịnh vượt trội loài người đã nhìn thấy việc làm trái khuấy của người vợ cũ của đại đức Sangāmaji.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Chẳng thỏa thích khi nàng đi đến, không sầu muộn lúc nàng bỏ đi; Sangāmaji đã thoát khỏi sự dính mắc, Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.”
1. 9. KINH ĐẠO SĨ BỆN TÓC 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại làng Gayā, ở đỉnh núi Gayā. Vào lúc bấy giờ, trong khoảng thời gian tám đêm của mùa đông lạnh lẽo vào lúc tuyết rơi, ở tại dòng sông có nhiều vị đạo sĩ bện tóc trồi lên, hụp xuống, rồi lại thực hiện hành động trồi lên hụp xuống, rưới nước, cúng tế thần lửa (nghĩ rằng): “Nhờ vào việc này mà có sự trong sạch.”
Và đức Thế tôn đã nhìn thấy trong khoảng thời gian tám đêm của mùa đông lạnh lẽo vào lúc tuyết rơi, ở tại dòng sông có nhiều vị đạo sĩ bện tóc trồi lên, hụp xuống, rồi lại thực hiện hành động trồi lên hụp xuống, rưới nước, cúng tế thần lửa (nghĩ rằng): “Nhờ vào việc này mà có sự trong sạch.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Không do nước mà trở nên trong sạch. Nhiều người tắm ở nơi này. Ở người nào có sự chân thật và có Giáo Pháp, người ấy là trong sạch, và người ấy là Bà-la-môn.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
1. 10. BĀHIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena bāhiyo dārucīriyo suppārake paṭivasati samuddatīre sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta- senāsana-gilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Ye ca kho keci 1 loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ahaṃ tesamaññataro ”ti.
Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa purāṇasālohitā devatā anukampikā atthakāmā bāhiyassa dārucīriyassa cetasā cetoparivitakkamaññāya, yena bāhiyo dārucīriyo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ etadavoca: “Neva kho tvaṃ bāhiya arahā, nāpi arahattamaggaṃ vā samāpanno. Sāpi te paṭipadā natthi yāya vā tvaṃ arahā assa, 2 arahattamaggaṃ vā samāpanno ”ti. Atha ko carahi 3 sadevake loke arahanto vā, arahattamaggaṃ vā samāpanno ”ti? “Atthi bāhiya uttaresu janapadesu sāvatthi nāma nagaraṃ. Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddho. So hi bāhiya bhagavā arahā ceva, arahattāya ca dhammaṃ desetī ”ti.
Atha kho bāhiyo dārucīriyo tāya devatāya saṃvejito tāvadeva suppārakā 4 pakkāmi sabbattha ekarattiparivāsena yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo 5 tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti. Atha kho bāhiyo dārucīriyo yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca: “Kahannu kho bhante etarahi so bhagavā viharati arahaṃ sammāsambuddho? Dassanakāmamhā mayaṃ taṃ bhagavantaṃ 6 arahantaṃ sammā- sambuddhan ”ti. “Antaragharaṃ paviṭṭho kho bāhiya, bhagavā piṇḍāyā ”ti.
2. Atha kho bāhiyo dārucīriyo taramānarūpo jetavanā nikkhamitvā sāvatthiṃ pavisitvā addasa bhagavantaṃ sāvatthiyaṃ piṇḍāya carantaṃ pāsādikaṃ pasādaniyaṃ 7 santindriyaṃ santamānasaṃ uttamadamatha- samathamanuppattaṃ8 dantaṃ guttaṃ yatindriyaṃ9 nāgaṃ, disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato pāde sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca: “Desetu me bhante bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ”ti.
1 ye kho keci - Ma; ye nu kho keci - PTS. 2 yāya tvaṃ arahā vā assa - Ma, PTS; yāya tvaṃ arahā vā assasi - Syā. 3 atha ke carahi ... samāpannā ti - Ma, Syā; atha kho ke carahi ... samāpannā ti - PTS. 4 suppārakamhā - Ma, Syā; suppārakasmā - PTS. 5 yena bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme - Syā, PTS, Sī. 6 9 dassanakāmamhā bhagavantaṃ - Ma. santindriyaṃ - PTS. 7 8 dassanīyaṃ - PTS. uttamasamathadamathaṃ anuppattaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
1. 10. KINH BĀHIYA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Vào lúc bấy giờ, Bāhiya Dārucīriya 1 cư ngụ tại Suppāraka, ở bờ biển, được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Khi ấy, Bāhiya Dārucīriya trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: “Những ai là các bậc A-la-hán ở thế gian, hoặc đã đạt đến A-la-hán đạo, ta là một vị trong số các vị ấy.”
Khi ấy, có vị Thiên nhân, trước đây là thân nhân cùng huyết thống của Bāhiya Dārucīriya, có lòng thương tưởng, có sự mong mỏi điều lợi ích, sau khi bằng tâm biết được ý nghĩ suy tầm của Bāhiya Dārucīriya, đã đi đến gặp Bāhiya Dārucīriya, sau khi đến đã nói với Bāhiya Dārucīriya điều này: “Này Bāhiya, ngươi hiển nhiên không phải là vị A-la-hán, hoặc đã đạt đến A-la- hán đạo. Thậm chí ở ngươi không có đường lối thực hành ấy, nhờ nó ngươi có thể trở thành vị A-la-hán, hoặc đạt đến A-la-hán đạo.” “Vậy ở thế gian luôn cả chư Thiên có vị nào là bậc A-la-hán hoặc đã đạt đến A-la-hán đạo?” “Này Bāhiya, ở những xứ sở ở phía bắc có thành phố tên là Sāvatthi. Ở nơi ấy, hiện nay có đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy cư ngụ. Này Bāhiya, chính đức Thế Tôn ấy không những là bậc A-la-hán mà còn thuyết giảng Pháp đưa đến phẩm vị A-la-hán nữa.”
Khi ấy, Bāhiya Dārucīriya bị làm cho chấn động bởi vị Thiên nhân ấy ngay lập tức đã rời khỏi Suppāraka, và đã đi đến thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika; toàn bộ cuộc hành trình chỉ trú lại một đêm. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đang đi kinh hành ở ngoài trời. Khi ấy, Bāhiya Dārucīriya đã đi đến gặp các vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã nói với các vị tỳ khưu ấy điều này: “Thưa các ngài, hiện nay đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy ngụ ở đâu? Chúng tôi có ước muốn diện kiến đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy.” “Này Bāhiya, đức Thế Tôn đã đi vào trong xóm nhà để khất thực.”
2. Khi ấy, Bāhiya Dārucīriya với vẻ vội vã đã rời khỏi Jetavana rồi đi vào thành Sāvatthi và đã nhìn thấy đức Thế Tôn, với vẻ đáng mến, khơi dậy niềm tin, có giác quan an tịnh, tâm ý an tịnh, đã đạt đến sự rèn luyện và tịnh lặng tối thượng, loài long tượng đã được huấn luyện, đã được hộ trì, có giác quan đã được kiểm soát, đang đi khất thực ở thành Sāvatthi, sau khi nhìn thấy đã đi đến gần đức Thế Tôn, sau khi đến đã cúi xuống đê đầu ở bàn chân của đức Thế Tôn và đã nói điều này: “Thưa Ngài, xin đức Thế Tôn hãy giảng Pháp cho tôi, xin bậc Thiện Thệ hãy giảng Pháp cho tôi, việc ấy có thể đem lại cho tôi sự lợi ích, sự an lạc lâu dài.”
1 Bāhiya Dārucīriya nghĩa là vị được sanh ra ở vương quốc Bāhiya và chuyên mặc y phục làm bằng vỏ (cīra) của cây cối (dāru).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
Evaṃ vutte bhagavā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ etadavoca: “Akālo kho tāva bāhiya, antaragharaṃ 1 paviṭṭhamhā piṇḍāyā ”ti.
Dutiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṃ etadavoca: “Dujjānaṃ kho panetaṃ bhante bhagavato vā jīvitantarāyānaṃ, mayhaṃ vā jīvitantarāyānaṃ. Desetu me bhante bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ”ti.
Dutiyampi kho bhagavā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ etadavoca: “Akālo kho tāva bāhiya, antaragharaṃ paviṭṭhamhā piṇḍāyā ”ti.
Tatiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṃ etadavoca: “Dujjānaṃ kho panetaṃ bhante, bhagavato vā jīvitantarāyānaṃ, mayhaṃ vā jīvitantarāyānaṃ. Desetu me bhante bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ”ti.
“Tasmātiha te bāhiya, evaṃ sikkhitabbaṃ: ‘Diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati, sute sutamattaṃ bhavissati, mute mutamattaṃ bhavissati, viññāte viññātamattaṃ bhavissatī ’ti. Evaṃ hi te bāhiya, sikkhitabbaṃ.
Yato kho te bāhiya, diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati, sute sutamattaṃ bhavissati, mute mutamattaṃ bhavissati, viññāte viññātamattaṃ bhavissati, tato tvaṃ bāhiya na tena. Yato tvaṃ bāhiya na tena, 2 tato tvaṃ bāhiya na tattha. 3 Yato tvaṃ bāhiya na tattha, 4 tato tvaṃ bāhiya nevidha, na huraṃ, na ubhayamantare.5 Esevanto dukkhassā ”ti.
3. Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa bhagavato imāya saṅkhittāya dhammadesanāya tāvadeva anupādāya āsavehi cittaṃ vimucci.
Atha kho bhagavā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ iminā saṅkhittena ovādena ovaditvā pakkāmi.
Atha kho acirapakkantassa bhagavato bāhiyaṃ dārucīriyaṃ gāvī taruṇavacchā adhipātetvā6 jīvitā voropesi.
1 antaragharaṃ - itipāṭho PTS potthake na dissate. 2 tato tvaṃ bāhiya na tena. Yato tvaṃ bāhiya na tena - itipāṭho PTS potthakesu na dissate. 3 5 natthi - Syā. ubhayamantarena - PTS, Sī. 4 6 nev’ atthi - Syā; nev’ attha - PTS. adhipatitvā - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
Khi được nói như vậy, đức Thế Tôn đã nói với Bāhiya Dārucīriya điều này: “Này Bāhiya, giờ không phải là lúc, chúng tôi đã đi vào trong xóm nhà để khất thực.”
Đến lần thứ nhì, Bāhiya Dārucīriya đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Thưa Ngài, điều này quả là khó biết được đối với các sự nguy hiểm cho mạng sống của đức Thế Tôn, hay là các sự hiểm nguy cho mạng sống của tôi. Thưa Ngài, xin đức Thế Tôn hãy giảng Pháp cho tôi, xin bậc Thiện Thệ hãy giảng Pháp cho tôi, việc ấy có thể đem lại cho tôi sự lợi ích, sự an lạc lâu dài.”
Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn đã nói với Bāhiya Dārucīriya điều này: “Này Bāhiya, giờ không phải là lúc, chúng tôi đã đi vào trong xóm nhà để khất thực.”
Đến lần thứ ba, Bāhiya Dārucīriya đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Thưa Ngài, điều này quả là khó biết được đối với các sự nguy hiểm cho mạng sống của đức Thế Tôn, hay là các sự hiểm nguy cho mạng sống của tôi. Thưa Ngài, xin đức Thế Tôn hãy giảng Pháp cho tôi, xin bậc Thiện Thệ hãy giảng Pháp cho tôi, việc ấy có thể đem lại cho tôi sự lợi ích, sự an lạc lâu dài.”
“Này Bāhiya, như thế thì ngươi nên học tập như vầy: ‘Trong việc thấy sẽ là thuần túy việc thấy, trong việc nghe sẽ là thuần túy việc nghe, trong việc cảm giác sẽ là thuần túy việc cảm giác, trong việc nhận thức sẽ là thuần túy việc nhận thức.’ Này Bāhiya, ngươi nên học tập theo đúng như vậy.
Này Bāhiya, khi nào đối với ngươi, trong việc thấy sẽ là thuần túy việc thấy, trong việc nghe sẽ là thuần túy việc nghe, trong việc cảm giác sẽ là thuần túy việc cảm giác, trong việc nhận thức sẽ là thuần túy việc nhận thức, này Bāhiya, khi ấy ngươi không là với điều ấy. Này Bāhiya, khi nào ngươi không là với điều ấy, này Bāhiya khi ấy ngươi không là trong đó. Này Bāhiya, khi nào ngươi không là trong đó, này Bāhiya khi ấy ngươi đương nhiên không là ở đây, không là ở kia, không là ở khoảng giữa của cả hai. Chính điều này là sự chấm dứt của khổ.”
3. Khi ấy, với lời giảng Pháp tóm tắt này của đức Thế Tôn ngay khi ấy tâm của Bāhiya Dārucīriya không còn chấp thủ và đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc.
Khi ấy, sau khi giáo huấn cho Bāhiya Dārucīriya với lời giáo huấn tóm tắt này, đức Thế Tôn đã ra đi.
Sau đó, trong khi đức Thế Tôn ra đi không bao lâu, một con bò cái với con bê non đã húc ngã và đã đoạt lấy mạng sống của Bāhiya Dārucīriya.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Bodhivaggo Paṭhamo
Atha kho bhagavā sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ nagaramhā nikkhamitvā addasa bāhiyaṃ dārucīriyaṃ kālakataṃ, disvāna bhikkhū āmantesi: “Gaṇhatha bhikkhave bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṃ, mañcakaṃ āropetvā nīharitvā jhāpetha. Thūpañcassa karotha. Sabrahmacārī vo bhikkhave kālakato ”ti. 1
“Evaṃ bhante ”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā 2 bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṃ mañcakaṃ āropetvā nīharitvā jhāpetvā thūpañcassa karitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Daḍḍhaṃ bhante bāhiyassa dārucīriyassa sarīraṃ, thūpo cassa kato. Tassa kā gati? Ko abhisamparāyo ”ti?
“Paṇḍito bhikkhave, bāhiyo dārucīriyo paccapādi dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ vihesesi. 3 Parinibbuto bhikkhave bāhiyo dārucīriyo ”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yattha āpo ca paṭhavī tejo vāyo na gādhati, na tattha sukkā jotanti ādicco nappakāsati, na tattha candimā bhāti tamo tattha na vijjati.
Yadā ca attanā vedī 4 muni monena brāhmaṇo, atha rūpā arūpā ca sukhadukkhā pamuccatī ”ti.
Ayampi udāno vutto bhagavatā iti me sutan ”ti.5
Bodhivaggo paṭhamo.
TATRUDDĀNAṂ BHAVATI
Tayo ca bodhi nigrodho te therā kassapena ca, pāvāya saṅgāmaji jaṭilā bāhiyena te dasā ”ti.6
--ooOoo--
1 kālaṅkato ti - Ma, PTS. 2 6 paṭisuṇitvā - PTS. yadā ca attanāvedi, muni monena brāhmaṇo; 3 viheseti - Syā, PTS. atha rūpā arūpā ca, sukhadukkhā pamuccatī ti - Ma. 4 5 attanā’ vedi - Ma; attan’ āvedī - PTS. ime pāṭho Syā potthake na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Giác Ngộ - Thứ Nhất
Sau đó, đức Thế Tôn sau khi đi khất thực ở thành Sāvatthi, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về cùng với nhiều vị tỳ khưu, sau khi đi ra khỏi thành đã nhìn thấy Bāhiya Dārucīriya đã từ trần, sau khi nhìn thấy đã bảo các vị tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu, hãy mang thi thể của Bāhiya Dārucīriya đặt lên cáng khiêng đi và hỏa thiêu. Và hãy xây dựng bảo tháp cho vị này. Này các tỳ khưu, vị đồng Phạm hạnh của các ngươi đã từ trần.”
“Bạch Ngài, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy nghe theo đức Thế Tôn đã đặt thi thể của Bāhiya Dārucīriya lên cáng rồi khiêng đi và hỏa thiêu, và sau khi xây dựng bảo tháp cho vị này đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên.
Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, thi thể của Bāhiya Dārucīriya đã được thiêu đốt, và bảo tháp đã được xây dựng cho vị này. Cảnh giới tái sanh của vị ấy là gì? Đời sau của vị ấy là gì?”
“Này các tỳ khưu, Bāhiya Dārucīriya là vị sáng suốt đã thực hành Pháp tuần tự đốī với Giáo Pháp, và đã không quấy rầy Ta với sự việc liên quan đến Giáo Pháp. Này các tỳ khưu, Bāhiya Dārucīriya đã viên tịch Niết Bàn.”
4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Nơi nào nước và đất, lửa, gió không bám chắc, nơi ấy các vì sao không lấp lánh, mặt trời không chói sáng, nơi ấy mặt trăng không chiếu sáng, nơi ấy sự tối tăm không tìm thấy.
Và vào lúc bậc hiền trí, vị Bà-la-môn tự mình hiểu biết bằng trí tuệ, khi ấy được giải thoát khỏi sắc, khỏi vô sắc, khỏi hạnh phúc và khổ đau.”
Lời cảm hứng này đã được Thế Tôn nói lên, tôi đã nghe thế ấy.
Phẩm Giác Ngộ là thứ nhất.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY LÀ
Ba chuyện về giác ngộ, cây si, các vị trưởng lão ấy, với vị Kassapa, ở Pāvā, vị Saṅgāmaji, các đạo sĩ bện tóc, với vị Bāhiya, chúng là mười bài Kinh.
--ooOoo--
MUCALINDAVAGGO DUTIYO 2. 1. MUCALINDASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre mucalindamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti, vimuttisukhapaṭisaṃvedī.
2. Tena kho pana samayena mahā akālamegho udapādi sattāhavaddalikā sītavātaduddinī. 1 Atha kho mucalindo nāgarājā sakabhavanā nikkhamitvā bhagavato kāyaṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari muddhani mahantaṃ phaṇaṃ vihacca aṭṭhāsi: “Mā bhagavantaṃ sītaṃ, mā bhagavantaṃ uṇhaṃ, mā bhagavantaṃ ḍaṃsa-makasa-vātātapa-siriṃsapa 2- samphasso ”ti. 3 Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi. Atha kho mucalindo nāgarājā viddhaṃ vigatavalāhakaṃ devaṃ viditvā bhagavato kāyā bhoge viniveṭhetvā sakavaṇṇaṃ paṭisaṃharitvā māṇavakavaṇṇaṃ abhinimminitvā 4 bhagavato purato aṭṭhāsi pañjaliko bhagavantaṃ namassamāno.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sukho viveko tuṭṭhassa sutadhammassa passato, abyāpajjaṃ 5 sukhaṃ loke pāṇabhūtesu saṃyamo. 6 Sukhā virāgatā loke kāmānaṃ samatikkamo, asmimānassa yo7 vinayo etaṃ ve paramaṃ sukhan ”ti.
2. 2. RĀJASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
2. Tena kho pana samayena sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarā kathā8 udapādi: “Ko nu kho āvuso imesaṃ dvinnaṃ rājūnaṃ mahaddhanataro vā mahābhogataro vā mahākosataro vā mahāvijitataro vā mahāvāhanataro vā mahabbalataro vā mahiddhikataro vā mahānubhāvataro vā rājā vā māgadho seniyo bimbisāro, rājā vā pasenadi kosalo ”ti. Ayañcarahi tesaṃ bhikkhūnaṃ antarā kathā hoti vippakatā.
1 sītavātā duddanī - Syā; sītavātā duddinī - PTS. 2 sarīsapa - Ma. 3o samphassā ti - Syā. 4 bhagavato kāyaṃ bhogehi niveṭhetvā sakavaṇṇaṃ abhinimmitvā - Syā. 5 7 abyāpajjhaṃ - katthaci. yo - itisaddo Syā potthake na dissate. 6 8 saññamo - Syā. antarākathā - Ma, Syā, PTS, evaṃ sabbattha; antarakathā - katthaci.
PHẨM MUCALINDA - THỨ NHÌ 2. 1. KINH MUCALINDA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại Uruvelā bên bờ sông Nerañjarā nơi gốc cây bồ đề và vừa mới thành tựu quả vị Chánh Đẳng Giác. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đã ngồi với một tư thế kiết già suốt bảy ngày, hưởng niềm an lạc của sự giải thoát.
2. Vào lúc bấy giờ, có đám mây đen lớn sái mùa xuất hiện, có mưa tầm tã trong bảy ngày, có gió lạnh và đầy mây. Khi ấy, rồng chúa Mucalinda đã rời khỏi chỗ ngụ của mình dùng thân quấn quanh cơ thể của đức Thế Tôn bảy vòng và phồng lớn mang rồi duy trì ở phía trên đầu của đức Thế Tôn (nghĩ rằng): “Chớ để đức Thế Tôn bị lạnh, chớ để đức Thế Tôn bị nóng, chớ để đức Thế Tôn bị xúc chạm bởi ruồi, muỗi, gió, nắng, và các loài bò sát.” Sau đó, trải qua bảy ngày ấy, đức Thế Tôn đã xuất khỏi định ấy. Khi ấy, rồng chúa Mucalinda sau khi biết rằng bầu trời đã trở nên trong sáng và mây đã tan nên đã nới lỏng thân khỏi cơ thể của đức Thế Tôn, rồi thay đổi hình dạng của chính bản thân và biến thành hình dạng của người thanh niên đứng ở phía trước đức Thế Tôn, tay chắp lại, bày tỏ thái độ cung kính đến đức Thế Tôn.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Sự sống cách ly là an lạc đối với vị hoan hỷ, đối với vị có Pháp đã được nghe, đối với vị đang xem xét. Sự không oán hận, sự chế ngự đối với các chúng sanh có mạng sống là niềm hạnh phúc ở trên đời. Việc xa lìa luyến ái, sự vượt qua các dục là niềm an lạc ở trên đời. Điều gì là sự thoát ra khỏi tự mãn về bản ngã, điều ấy chính là sự an lạc tối thượng.”
2. 2. KINH ĐỨC VUA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
2. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã cùng ngồi xuống tụ hội ở hội trường; có câu chuyện trao đổi này đã khởi lên giữa các vị ấy: “Này các đại đức, ai trong số hai vị vua này là người có tài sản lớn hơn, hoặc có của cải lớn hơn, hoặc có kho tàng lớn hơn, hoặc có lãnh thổ lớn hơn, hoặc có phương tiện di chuyển lớn hơn, hoặc có quân đội lớn hơn, hoặc có thần lực lớn hơn, hoặc có oai lực lớn hơn, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha hay đức vua Pasenadi xứ Kosala?” Và câu chuyện trao đổi này của các vị tỳ khưu ấy đã bị gián đoạn.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
3. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarā kathā vippakatā ”ti?
“Idha bhante amhākaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarā kathā udapādi: ‘Ko nu kho āvuso imesaṃ dvinnaṃ rājūnaṃ mahaddhanataro vā mahābhogataro vā mahākosataro vā mahāvijitataro vā mahāvāhanataro vā, mahabbalataro vā mahiddhikataro vā mahānubhāvataro vā, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro, rājā vā pasenadi kosalo ’ti. Ayaṃ kho no bhante antarā kathā vippakatā, atha kho bhagavā anuppatto ”ti?
“Na khvetaṃ bhikkhave tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhā 1 agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe evarūpiṃ 2 kathaṃ katheyyātha. Sannipatitānaṃ vo bhikkhave dvayaṃ karaṇīyaṃ dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo ”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yañca kāmasukhaṃ loke yañcidaṃ diviyaṃ sukhaṃ, taṇhakkhayasukhassete4 kalaṃ nāgghanti soḷasin ”ti.
2. 3. DAṆḌASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavanaṃ ahiṃ daṇḍena hananti. Atha kho bhagavā pubanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā sambahule5 kumārake antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavanaṃ ahiṃ daṇḍena hanante.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena vihiṃsati, attano sukhamesāno pecca so na labhate sukhaṃ.
Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇḍena na hiṃsati, attano sukhamesāno pecca so labhate sukhan ”ti.
1 3 5 saddhāya - PTS. dhammikathā - PTS. te sambahule - Syā. 2 4 evarūpaṃ - Syā. taṇhakkhayasukhassa te - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
3. Khi ấy vào buổi chiều, đức Thế Tôn, xuất khỏi thiền tịnh, đã đi đến hội trường, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu, ở đây bây giờ các ngươi đã cùng ngồi xuống tụ hội vì câu chuyện gì vậy? Và câu chuyện trao đổi gì của các ngươi đã bị gián đoạn?”
“Bạch Ngài, ở đây chúng con sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã cùng ngồi xuống tụ hội ở hội trường; có câu chuyện trao đổi này đã khởi lên giữa chúng con: ‘Này các đại đức, ai trong số hai vị vua này là người có tài sản lớn hơn, hoặc có của cải lớn hơn, hoặc có kho tàng lớn hơn, hoặc có lãnh thổ lớn hơn, hoặc có phương tiện di chuyển lớn hơn, hoặc có quân đội lớn hơn, hoặc có thần lực lớn hơn, hoặc có oai lực lớn hơn, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha hay đức vua Pasenadi xứ Kosala?’ Bạch Ngài, câu chuyện trao đổi này của chúng con đã bị gián đoạn. Khi ấy đức Thế Tôn đi đến.”
“Này các tỳ khưu, điều này quả không thích đáng cho các ngươi, những người con trai gia đình danh giá đã vì niềm tin rời nhà xuất gia sống không nhà, là việc các ngươi có thể nói về đề tài có hình thức như thế. Này các tỳ khưu, đối với các ngươi, khi tụ hội lại, có hai việc nên làm là trao đổi về Giáo Pháp hoặc (giữ) trạng thái im lặng thánh thiện.”
4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Khoái lạc ngũ dục nào ở thế gian, và sự an lạc nào thuộc cõi Trời, các điều này có mười sáu phần không giá trị bằng (một phần) an lạc của sự diệt tận tham ái.”
2. 3. KINH GẬY GỘC 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Vào lúc bấy giờ, nhiều đứa trẻ trai đánh đập con rắn bằng cây gậy ở khoảng giữa Sāvatthi và Jetavana. Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy nhiều đứa trẻ trai đang đánh đập con rắn bằng cây gậy ở khoảng giữa Sāvatthi và Jetavana.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Kẻ nào trong lúc tầm cầu hạnh phúc cho bản thân mà hãm hại các chúng sanh có lòng mong mỏi hạnh phúc bằng gậy gộc, kẻ ấy không đạt được hạnh phúc sau khi chết.
Kẻ nào trong lúc tầm cầu hạnh phúc cho bản thân mà không hãm hại các chúng sanh có lòng mong mỏi hạnh phúc bằng gậy gộc, kẻ ấy đạt được hạnh phúc sau khi chết.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
2. 4. SAKKĀRASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
2. Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccayabhesajja- parikkhārānaṃ. Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccayabhesajja- parikkhārānaṃ.
Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, 1 na lābhino cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccayabhesajja- parikkhārānaṃ. Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṃ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca, gāme ca araññe ca bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti. 2
3. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ:
“Etarahi bhante bhagavā sakkato 3 garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Bhikkhu- saṅghopi sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta- senāsana-gilānappaccayabhesajja-parikkhārānaṃ. Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino 4 cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Atha kho te bhante aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṃ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca. Gāme ca araññe ca bhikkhū 5 disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesentī ”ti.6
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Game araññe sukhadukkhaphuṭṭho7 nevattato no parato dahetha,8 phusanti phassā upadhiṃ paṭicca nirūpadhiṃ kena phuseyyuṃ9 phassā ”ti.
1 na apacitā - Syā, PTS. 2 6 vihesanti - Syā, PTS. vihesantī ti - Syā, PTS. 3 7 sakkato hoti - Syā, PTS. sukhadukkhaphuṭṭhā - Syā. 4 8 alābhino - Sī. rahetha - katthaci. 5 9 bhikkhusaṅghaṃ - Syā. phuseyyu - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
2. 4. KINH TÔN VINH 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
2. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Hội chúng tỳ khưu cũng được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh.
Trái lại, các du sĩ ngoại đạo không được tôn vinh, không được cung kính, không được sùng bái, không được cúng dường, không được nể nang, không có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Khi ấy, các du sĩ ngoại đạo ấy không chịu đựng được sự tôn vinh đối với đức Thế Tôn và hội chúng tỳ khưu; sau khi nhìn thấy các vị tỳ khưu ở làng và ở rừng, họ sỉ vả, chê bai, khiêu khích, chọc tức bằng các lời nói không lịch sự, thô lỗ.
3. Sau đó, nhiều vị tỳ khưu đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Bạch Ngài, hiện nay đức Thế Tôn được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Hội chúng tỳ khưu cũng được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Trái lại, các du sĩ ngoại đạo không được tôn vinh, không được cung kính, không được sùng bái, không được cúng dường, không được nể nang, không có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Khi ấy, các du sĩ ngoại đạo ấy không chịu đựng được sự tôn vinh đối với đức Thế Tôn và hội chúng tỳ khưu; sau khi nhìn thấy các vị tỳ khưu ở làng và ở rừng, họ sỉ vả, chê bai, khiêu khích, chọc tức bằng các lời nói không lịch sự, thô lỗ.”
4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Ở làng, ở rừng, kẻ bị tiếp xúc với lạc và khổ không nên đổ thừa cho bản thân hoặc cho người khác. Các xúc chạm đến tùy theo sự bám víu; đối với người không còn bám víu thì các xúc có thể chạm đến bằng cách nào?”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
2. 5. UPĀSAKASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena aññataro icchānaṅgalako upāsako sāvatthiṃ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena. Atha kho so upāsako sāvatthiyaṃ taṃ karaṇīyaṃ tīretvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ upāsakaṃ bhagavā etadavoca: “Cirassaṃ kho tvaṃ upāsaka, imaṃ pariyāyamakāsi yadidaṃ idhāgamanāyā ”ti.
“Cirapaṭikāhaṃ bhante bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitukāmo, api cāhaṃ kehici kehici 1 kiccakaraṇīyehi vyāvaṭo. Evāhaṃ nāsakkhiṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitun ”ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā kāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sukhaṃ vata tassa na hoti kiñci saṅkhātadhammassa bahussutassa, sakiñcanaṃ passa vihaññamānaṃ jano janasmiṃ 2 paṭibaddharūpo ”ti.3
2. 6. GABHINĪSUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarassa paribbājakassa daharā māṇavikā pajāpatī hoti gabbhinī upavijaññā.
Atha kho sā paribbājikā taṃ paribbājakaṃ etadavoca: “Gaccha tvaṃ brāhmaṇa, telaṃ āhāra, yaṃ me vijātāya bhavissatī ”ti. Evaṃ vutte so paribbājako taṃ paribbājikaṃ etadavoca: “Kuto panāhaṃ bhoti4 telaṃ āharāmī ”ti?
Dutiyampi kho sā paribbājikā taṃ paribbājakaṃ etadavoca: “Gaccha tvaṃ brāhmaṇa, telaṃ āhara, yaṃ me vijātāya bhavissatī ”ti. Dutiyampi kho so paribbājako taṃ paribbājikaṃ etadavoca: “Kuto panāhaṃ bhoti4 telaṃ āharāmī ”ti?
Tatiyampi kho sā paribbājikā taṃ paribbājakaṃ etadavoca: “Gaccha tvaṃ brāhmaṇa, telaṃ āhara, yaṃ me vijātāya bhavissatī ”ti.
1 3 apicāhaṃ kehici - Syā, PTS. paṭibandharūpo - Ma, PTS, Sīmu. 2 4 janamhi - Syā, PTS. bhotiyā - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
2. 5. KINH NAM CƯ SĨ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Vào lúc bấy giờ, có nam cư sĩ nọ người làng Icchānaṅgala đã đi đến thành Sāvatthi vì công việc cần làm nào đó. Khi ấy, nam cư sĩ ấy sau khi giải quyết xong công việc cần làm ấy ở Sāvatthi đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi vị ấy đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với nam cư sĩ ấy điều này: “Này nam cư sĩ, đã lâu lắm ngươi mới tạo được cơ hội này, tức là việc đi đến đây.”
“Bạch Ngài, từ lâu nay con có ước muốn đi đến để diện kiến đức Thế Tôn, tuy nhiên con bị bận rộn với những công việc cần làm này nọ. Bởi vậy, con đã không thể đi đến để diện kiến đức Thế Tôn được.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Quả thật là hạnh phúc cho vị ấy, bậc không sở hữu gì, có Pháp đã được thành tựu, có sự nghe nhiều. Hãy nhìn xem người có sở hữu gì đó đang bị sầu khổ; con người có tình trạng bị trói buộc vào người (khác).” 1
2. 6. KINH SẢN PHỤ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, một cô gái Bà-la- môn trẻ tuổi, vợ của một du sĩ ngoại đạo, là người sản phụ gần đến lúc sanh.
Khi ấy, người nữ du sĩ ấy đã nói với người nam du sĩ ấy điều này: “Ông Bà-la-môn à, ông hãy đi và đem dầu ăn về, vật ấy sẽ dùng cho việc sanh đẻ của thiếp.” Khi được nói như vậy, người nam du sĩ ấy đã nói với người nữ du sĩ ấy điều này: “Nàng ơi, dầu ăn ở đâu cho tôi đem về?”
Đến lần thứ nhì, người nữ du sĩ ấy đã nói với người nam du sĩ ấy điều này: “Ông Bà-la-môn à, ông hãy đi và đem dầu ăn về, vật ấy sẽ dùng cho việc sanh đẻ của thiếp.” Đến lần thứ nhì, người nam du sĩ ấy đã nói với người nữ du sĩ ấy điều này: “Nàng ơi, dầu ăn ở đâu cho tôi đem về?”
Đến lần thứ ba, người nữ du sĩ ấy đã nói với người nam du sĩ ấy điều này: “Ông Bà-la-môn à, ông hãy đi và đem dầu ăn về, vật ấy sẽ dùng cho việc sanh đẻ của thiếp.”
1 Chú Giải giới thiệu câu kệ Pháp Cú 62 để làm rõ vấn đề (UdA. 117): ‘Tôi có các con trai, tôi có tài sản,’ (nghĩ thế) kẻ ngu bị sầu khổ. Chính bản thân của mình còn không có, từ đâu mà có các con trai, từ đâu mà có tài sản?
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
2. Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāre samaṇasasa vā brāhmaṇassa vā sappissa vā telassa vā yāvadatthaṃ pātuṃ diyyati 1 no nīharituṃ.
Atha kho tassa paribbājakassa etadahosi: “Rañño kho pana pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāre samaṇassa vā brahmaṇassa vā sappissa vā telassa vā yāvadatthaṃ pātuṃ diyyati no nīharituṃ. Yannūnāhaṃ rañño pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāraṃ gantvā telassa yāvadatthaṃ pivitvā gharaṃ āgantvā uggiritvāna 2 dadeyyaṃ, yaṃ imissā vijātāya bhavissatī ”ti.
Atha kho so paribbājako rañño pasenadissa kosalassa koṭṭhāgāraṃ gantvā telassa yāvadatthaṃ pivitvā gharaṃ āgantvā neva sakkoti uddhaṃ kātuṃ, na pana adho. So dukkhāhi tibbāhi 3 kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭho āvaṭṭati parivaṭṭati.
Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā taṃ paribbājakaṃ dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhaṃ āvaṭṭamānaṃ parivaṭṭamānaṃ.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sukhino vata ye akiñcanā vedaguno hi janā akiñcanā, sakiñcanaṃ passa vihaññamānaṃ jano janasmiṃ 4 paṭibaddhacitto ”ti.5
2. 7. EKAPUTTASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena aññatarassa upāsakassa ekaputtako piyo manāpo kālaṅkato6 hoti. Atha kho sambahulā upāsakā allavatthā allakesā divādivassa yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho te upāsake bhagavā etadavoca: “Kinnukho tumhe upāsakā, allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā7 divādivassā ”ti.
Evaṃ vutte so upāsako bhagavantaṃ etadavoca: “Mayhaṃ kho bhante8 ekaputtakosi piyo manāpo kālaṅkato. Tena mayaṃ allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā divādivassā ”ti.
1 5 dīyati - Ma, Syā, PTS. paṭibandhacitto - Ma, Syā, PTS, Sīmu. 2 6 ucchadditvāna - Ma; kālakato - Syā, evaṃ sabbattha. 7 ucchāditvā - Aṭṭhakathā. idhūpasaṅkamantā - Ma, PTS; 3 tippāhi - Syā. idhūpasaṅkamitvā - Syā. 4 8 janamhi - PTS. bhagavā - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
2. Vào lúc bấy giờ, tại nhà kho của đức vua Pasenadi xứ Kosala, vị Sa-môn hay Bà-la-môn được phép uống bơ lỏng hoặc dầu ăn theo như nhu cầu, không được mang đi.
Khi ấy, người nam du sĩ ấy đã khởi ý rằng: “Tại nhà kho của đức vua Pasenadi xứ Kosala, vị Sa-môn hay Bà-la-môn được phép uống bơ lỏng hoặc dầu ăn theo như nhu cầu, không được mang đi. Có lẽ ta nên đi đến nhà kho của đức vua Pasenadi xứ Kosala và uống dầu ăn theo như nhu cầu, sau đó trở về nhà rồi ói ra, vật ấy sẽ dùng cho việc sanh đẻ của nàng ấy.”
Sau đó, người nam du sĩ ấy đã đi đến nhà kho của đức vua Pasenadi xứ Kosala và uống dầu ăn theo như nhu cầu, sau đó trở về nhà nhưng không thể làm cho ói ra lẫn không xổ ra được. Bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, người ấy quằn quại, lăn lộn.
Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã quấn y (nội) rồi cầm bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy người nam du sĩ ấy bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, đang quằn quại, đang lăn lộn.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Những người nào không sở hữu gì quả thật là hạnh phúc, chính các bậc hiểu biết sâu sắc là những người không sở hữu gì cả. Hãy nhìn xem người có sở hữu gì đó đang bị sầu khổ; con người có tâm tư bị trói buộc vào người (khác).”
2. 7. KINH CON TRAI ĐỘC NHẤT 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Vào lúc bấy giờ, người con trai nhỏ độc nhất đáng yêu, đáng mến của người nam cư sĩ nọ lìa đời. Khi ấy, nhiều người nam cư sĩ với y phục ướt đẫm, với đầu tóc ướt đẫm, vào lúc giữa ngày đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi họ đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với các nam cư sĩ ấy điều này: “Này các nam cư sĩ, việc gì mà các người với y phục ướt đẫm, với đầu tóc ướt đẫm, đã đi đến nơi đây vào lúc giữa ngày vậy?”
Khi được nói như vậy, nam cư sĩ ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, người con trai nhỏ độc nhất đáng yêu, đáng mến của chúng con đã lìa đời. Vì thế, chúng con với y phục ướt đẫm, với đầu tóc ướt đẫm, đã đi đến nơi đây vào lúc giữa ngày.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā kāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Piyarūpassādagathitāse 1 devakāyā puthu manussā 2 ca, aghāvino parijunnā maccurājassa vasaṃ gacchanti.
Ye ve divā ca ratto ca appamattā jahanti piyarūpaṃ, te ve khananti aghamūlaṃ maccuno āmisaṃ durativattan ”ti.
2. 8. SUPPAVĀSĀSUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā kuṇḍiyāyaṃ 3 viharati kuṇḍadhānavane.4
Tena kho pana samayena suppavāsā koliyadhītā sattavassāni gabbhaṃ dhāreti sattāhaṃ mūḷhagabbhā. Sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhā tīhi vitakkehi adhivāseti:
“Sammāsambuddho vata so5 bhagavā imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṃ deseti, supaṭipanno vata tassa bhagavato sāvaka- saṅgho, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno. Susukhaṃ vata taṃ6 nibbānaṃ yatthidaṃ7 evarūpaṃ dukkhaṃ na saṃvijjatī ”ti.
2. Atha kho suppavāsā koliyadhītā sāmikaṃ āmantesi: “Ehi tvaṃ ayyaputta, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha: ‘Suppavāsā bhante koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati. Appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī ’ti. Evañca vadehi: ‘Suppavāsā bhante koliyadhītā sattavassāni gabbhaṃ dhāreti, sattāhaṃ muḷhagabbhā. Sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhā tīhi vitakkehi adhivāseti: Sammāsambuddho vata so bhagavā, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṃ deseti. Supaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno. Susukhaṃ vata taṃ nibbānaṃ, yatthidaṃ evarūpaṃ dukkhaṃ na saṃvijjatī ”ti.
1 4 piyarūpāsātadadhitā ve - PTS; kuṇḍiṭṭhānavane - Syā, PTS. 5 piyarūpāsātagathitāse - Sī. bho - PTS. 2 6 puthumānusā - Syā. vata - Syā. 3 7 kuṇḍikāyaṃ - Ma. yadidaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Bị buộc trói vào sự khoái lạc ở các sắc đáng yêu, tập thể chư Thiên và số đông nhân loại bị sầu khổ, bị suy sụp, sa vào quyền lực của Thần Chết.
Còn những người nào ngày và đêm không xao lãng, từ bỏ sắc đáng yêu, thật vậy những người ấy đào bới gốc rễ của sự sầu khổ, mồi nhử của tử thần, khó vượt qua được.”
2. 8. KINH SUPPAVĀSĀ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Kuṇḍiyā, ở khu rừng Kuṇḍadhāna.
Vào lúc bấy giờ, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, nàng ấy chịu đựng nhờ vào ba điều suy tư rằng:
“Quả thật, đức Thế Tôn bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng Giáo Pháp nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, hội chúng Thinh Văn của đức Thế Tôn ấy đã khéo thực hành, các ngài thực hành nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, Niết Bàn ấy là vô cùng an lạc, nơi ấy không biết đến khổ đau có hình thức như thế này.”
2. Khi ấy, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã bảo người chồng rằng: “Tướng công ơi, chàng hãy lại đây. Chàng hãy đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến hãy đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn với lời nói của thiếp, hãy hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài) rằng: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn và hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài).’ Và chàng hãy nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, nàng ấy chịu đựng nhờ vào ba điều suy tư rằng: Quả thật, đức Thế Tôn bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng Giáo Pháp nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, hội chúng Thinh Văn của đức Thế Tôn ấy đã khéo thực hành, các ngài thực hành nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, Niết Bàn ấy là vô cùng an lạc, nơi ấy không biết đến khổ đau có hình thức như thế này.’”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
3. “Paraman ”ti kho 1 so koliyaputto suppavāsāya koliyadhītāya paṭissuṇitvā 2 yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. 3 Ekamantaṃ nisinno 4 kho so koliyaputto bhagavantaṃ etadavoca:
“Suppavāsā bhante koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchati. Evañca vadeti: ‘Suppavāsā bhante koliyadhītā sattavassāni gabbhaṃ dhāreti sattāhaṃ mūḷhagabbhā sā dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi vedanāhi phuṭṭhā tīhi vitakkehi adhivāseti: Sammāsambuddho vata so bhagavā, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṃ deseti. Supaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno. Susukhaṃ vata taṃ nibbānaṃ, yatthidaṃ evarūpaṃ dukkhaṃ na saṃvijjatī ’”ti.
“Sukhinī hotu suppavāsā koliyadhītā arogā, arogaṃ puttaṃ vijāyatū ”ti. Saha vacanā ca pana bhagavato suppavāsā koliyadhītā sukhinī arogā arogaṃ puttaṃ vijāyi.
“Evaṃ bhante ”ti kho so koliyaputto bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā sakaṃ gharaṃ paccāyāsi.
4. Addasā kho koliyaputto suppavāsaṃ koliyadhītaraṃ sukhiniṃ arogaṃ, arogaṃ puttaṃ vijātaṃ. Disvānassa etadahosi: “Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāmāyaṃ suppavāsā koliyadhītā saha vacanā ca pana5 bhagavato sukhinī arogā arogaṃ puttaṃ vijāyissatī ”ti.6 Attamano pamudito pītisomanassajāto ahosi.
5. Atha kho suppavāsā koliyadhītā sāmikaṃ āmantesi: “Ehi tvaṃ ayyaputta, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi: ‘Suppavāsā bhante koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandatī ’ti. Evañca vadehi: ‘Suppavāsā bhante koliyadhītā sattavassāni gabbhaṃ dhāresi,7 sattāhaṃ mūḷhagabbhā. Sā etarahi sukhinī arogā, arogaṃ puttaṃ vijātā. Sā sattāhaṃ buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ bhattena nimanteti. Adhivāsetu kira bhante bhagavā suppavāsāya koliyadhītāya satta bhattāni saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’”ti.
1 kho - itisaddo PTS potthake na dissate. 2 5 paṭissutvā - Ma, Syā, PTS. saha vacanā pana - PTS. 3 6 aṭṭhāsi - PTS. vijāyatī ti - PTS. 4 7 ṭhito - PTS. dhāreti - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
3. “Tốt lắm.” Người con trai bộ tộc Koliya ấy 1 nghe theo Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, người con trai bộ tộc Koliya ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn và hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài). Và nàng nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Bị tác động bởi các cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, nàng ấy chịu đựng nhờ vào ba điều suy tư rằng: Quả thật, đức Thế Tôn bậc Chánh Đẳng Giác ấy thuyết giảng Giáo Pháp nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, hội chúng Thinh Văn của đức Thế Tôn ấy đã khéo thực hành, các ngài thực hành nhằm dứt bỏ khổ đau có hình thức như thế này. Quả thật, Niết Bàn ấy là vô cùng an lạc, nơi ấy không biết đến khổ đau có hình thức như thế này.’” “Mong rằng Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya có được sự an lạc, không có bệnh. Mong rằng đứa con trai được sanh ra không có bệnh.” Và chỉ với lời nói của đức Thế Tôn, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya có được sự an lạc, không có bệnh đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. “Bạch Ngài, xin vâng.” Người con trai bộ tộc Koliya ấy sau khi thỏa thích, tùy hỷ với lời nói của đức Thế Tôn, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi đi về lại nhà của mình.
4. Người con trai bộ tộc Koliya đã nhìn thấy Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya có được sự an lạc, không có bệnh và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Sau khi nhìn thấy, vị ấy đã khởi ý điều này: “Thật là kỳ diệu! Thật là phi thường! Đức Như Lai có đại thần lực, có đại oai lực! Bởi vì Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya này, chỉ với lời nói của đức Thế Tôn, thì có được sự an lạc, không có bệnh, và sanh ra đứa con trai không có bệnh.” Vị ấy đã trở nên hoan hỷ, vui mừng, sanh tâm phỉ lạc.
5. Sau đó, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã bảo người chồng rằng: “Tướng công ơi, chàng hãy lại đây. Chàng hãy đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến hãy đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn với lời nói của thiếp rằng: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn.’ Và chàng hãy nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Bạch Ngài, mong rằng đức Thế Tôn cùng với hội chúng tỳ khưu nhận lời về bảy bữa thọ trai của Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya.’”
1 Koliyaputto không phải tên gọi của người chồng. Chánh Tạng chỉ đề cập người chồng là koliyaputto (con trai bộ tộc Koliya) và người vợ là koliyadhītā (con gái bộ tộc Koliya) với tên gọi là Suppavāsā. Chú Giải cho biết thêm hai người này là con của đức vua trị vì bộ tộc này, koliyarājaputtaṃ và koliyarājaputtī (UdA. 125).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
6. “Paraman ”ti kho so koliyaputto suppavāsāya koliyadhītāya paṭissuṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so koliyaputto bhagavantaṃ etadavoca: “Suppavāsā bhante koliyadhītā bhagavato pāde sirasā vandati. Evañca vadeti: ‘Suppavāsā bhante koliyadhītā sattavassāni gabbhaṃ dhāresi, sattāhaṃ mūḷhagabbhā. Sā etarahi sukhinī arogā arogaṃ puttaṃ vijātā. Sā sattāhaṃ buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ bhattena nimanteti. Adhivāsetu kira bhante bhagavā suppavāsāya koliyadhītāya satta bhattāni saddhi bhikkhusaṅghenā ’”ti.
7. Tena kho pana samayena aññatarena upāsakena buddhapamukho bhikkhusaṅgho svātanāya bhattena nimantito hoti. So ca upāsako āyasmato mahāmoggallānassa upaṭṭhāko hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ āmantesi: “Ehi tvaṃ moggallāna, yena so upāsako tenupasaṅkameyyāsi, 1 upasaṅkamitvā taṃ upāsakaṃ evaṃ vadehi: ‘Suppavāsā āvuso koliyadhītā sattavassāni gabbhaṃ dhāresi, sattāhaṃ mūḷhagabbhā. Sā etarahi sukhinī arogā arogaṃ puttaṃ vijātā. Sā sattāhaṃ buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ bhattena nimanteti. 2 Karotu suppavāsā koliyadhītā sattabhattāni, pacchā so karissati, 3 tuyheso 4 upaṭṭhāko ’”ti.
8. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paṭissuṇitvā yena so upāsako tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ upāsakaṃ etadavoca: “Suppavāsā āvuso koliyadhītā sattavassāni gabbhaṃ dhāresi, sattāhaṃ mūḷhagabbhā. Sā etarahi sukhinī, arogā, arogaṃ puttaṃ vijātā. Sattāhaṃ buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ bhattena nimanteti. Karotu suppavāsā koliyadhītā sattabhattāni, pacchā tvaṃ karissasī3 ”ti. “Sace me bhante ayyo mahāmoggallāno tiṇṇaṃ dhammānaṃ pāṭibhogo bhogānañca jīvitassa ca saddhāya ca, karotu suppavāsā koliyadhītā sattabhattāni, pacchā ahaṃ5 karissāmī ”ti. “Dvinnaṃ kho te ahaṃ6 āvuso dhammānaṃ pāṭibhogo bhogānañca, jīvitassa ca. Saddhāya pana tvaṃyeva pāṭibhogo ”ti. “Sace me bhante ayyo7 mahāmoggallāno dvinnaṃ dhammānaṃ pāṭibhogo bhogānañca jīvitassa ca, karotu suppavāsā koliyadhītā sattabhattāni, pacchā ahaṃ karissāmī ”ti.
1 5 tenupasaṅkama - Ma, Syā, PTS. pacchāhaṃ karissāmī ti - Ma, PTS; 2 nimantesī ti - PTS. pacchā karissāmī ti - Syā. 3 6 pacchā tvaṃ karissasī ti - Ma. dvinnaṃ kho tesaṃ - PTS. 4 7 tuyhaṃ so - Syā. sace bhante ayyo - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
6. “Tốt lắm.” Người con trai bộ tộc Koliya ấy nghe theo Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, người con trai bộ tộc Koliya ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn. Và nàng nói như vầy: ‘Bạch Ngài, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Bạch Ngài, mong rằng đức Thế Tôn cùng với hội chúng tỳ khưu nhận lời về bảy bữa thọ trai của Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya.’”
7. Vào lúc bấy giờ, hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu đã được một nam cư sĩ thỉnh mời với bữa thọ trai ngày mai. Và nam cư sĩ ấy là người hộ độ của đại đức Mahāmoggallāna. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Mahāmoggallāna rằng: Này Moggallāna, hãy lại đây. Ngươi nên đi đến gặp nam cư sĩ ấy, sau khi đến hãy nói với nam cư sĩ ấy như vầy: ‘Này đạo hữu, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, đạo hữu sẽ làm sau.’ Vị ấy là người hộ độ của ngươi.”
8. “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Mahāmoggallāna nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến gặp nam cư sĩ ấy, sau khi đến đã nói với nam cư sĩ ấy điều này: “Này đạo hữu, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã mang thai bảy năm, có bào thai bị chuyển dạ bảy ngày. Giờ đây, nàng ấy có được sự an lạc, không có bệnh, và đã sanh ra đứa con trai không có bệnh. Nàng ấy thỉnh mời hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với bữa thọ trai trong bảy ngày. Hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, đạo hữu sẽ làm sau.” “Thưa ngài, nếu ngài đại đức Mahāmoggallāna là người bảo đảm cho tôi về ba pháp: về của cải, về mạng sống, và về niềm tin, thì hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, tôi sẽ làm sau.” “Này đạo hữu, ta là người bảo đảm cho đạo hữu về hai pháp: về của cải và về mạng sống. Trái lại, chính ngươi là người bảo đảm về niềm tin.” “Thưa ngài, nếu ngài đại đức Mahāmoggallāna là người bảo đảm cho tôi về hai pháp: về của cải và về mạng sống, thì hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, tôi sẽ làm sau.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ upāsakaṃ saññāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca:
“Saññatto 1 bhante so upāsako mayā. 2 Karotu suppavāsā koliyadhītā sattabhattāni, pacchā so karissatī ”ti.
9. Atha kho suppavāsā koliyadhītā sattāhaṃ buddhapamukhaṃ bhikhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Tañca dārakaṃ bhagavantaṃ vandāpesi, sabbañca bhikkhusaṅghaṃ. 3
10. Atha kho āyasmā sāriputto taṃ dārakaṃ etadavoca: “Kacci te 4 dāraka, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci na kiñci dukkhan ”ti. “Kuto me bhante sāriputta, khamanīyaṃ, kuto yāpanīyaṃ, sattavassāni me 5 lohitakumbhiyaṃ 6 vutthānī ”ti.
11. Atha kho suppavāsā koliyadhītā “putto me dhammasenāpatinā saddhiṃ mantetī ”ti, attamanā pamuditā pītisomanassajātā ahosi.
12. Atha kho bhagavā suppavāsaṃ koliyadhītaraṃ attamanaṃ pamuditaṃ pītisomanassajātaṃ disvā 7 suppavāsaṃ koliyadhītaraṃ 8 etadavoca: “Iccheyyāsi tvaṃ suppavāse, aññampi evarūpaṃ puttan ”ti. “Iccheyyāmahaṃ9 bhagavā aññānipi evarūpāni satta puttānī ”ti.
13. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Asātaṃ sātarūpena piyarūpena appiyaṃ, dukkhaṃ sukhassa rūpena pamattamativattatī ”ti.
2. 9. VISĀKHĀSUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena visākhāya migāramātuyā kocideva attho raññe pasenadimhi kosale paṭibaddho10 hoti. Taṃ rājā pasenadi kosalo na yathādhippāyaṃ tīreti.
Atha kho visākhā migāramātā divādivassa11 yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho visākhaṃ migāramātaraṃ bhagavā etadavoca: “Handa kuto nu tvaṃ visākhe, āgacchasi divādivassā ”ti.
1 saññāto - Syā. 2 mayā - itipāṭho Syā, PTS potthakesu na dissate. 3 9 bhikkhusaṅghaṃ - Syā. iccheyyāhaṃ - Syā; 4 kacci vo - Syā. iccheyyāmāhaṃ - PTS. 5 10 satta me vassāni - Ma, Syā. paṭibandho - PTS. 6 11 lohitakucchiyā - Syā; lohitakumbhiyā - PTS. divādivasseva - Syā; 7 viditvā - Ma, Syā. divādivase yeva - PTS. 8 attamanaṃ pamuditaṃ pītisomanassajātaṃ disvā suppavāsaṃ koliyadhītaraṃ - itipāṭho PTS potthake na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
Khi ấy, đại đức Mahāmoggallāna sau khi thuyết phục nam cư sĩ ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Bạch Ngài, nam cư sĩ ấy đã được con thuyết phục. Hãy để cho Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya thực hiện bảy bữa thọ trai, người ấy sẽ làm sau.”
9. Sau đó, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya đã tự tay làm hài lòng và toại ý hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với thức ăn hảo hạng loại cứng loại mềm trong bảy ngày. Và nàng đã bảo đứa bé trai đảnh lễ đức Phật và toàn thể hội chúng tỳ khưu.
10. Khi ấy, đại đức Sāriputta đã nói với đứa bé trai ấy điều này: “Này cậu bé, sức khoẻ của ngươi có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Không có khổ sở gì phải không?” “Thưa ngài Sāriputta, do đâu mà có sức khỏe khá? Do đâu mà mọi việc được tốt đẹp? Con đã sống ở trong cái chậu máu bảy năm.”
11. Khi ấy, Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya (nghĩ rằng): “Con trai ta chuyện trò với vị Tướng quân Chánh Pháp,” đã trở nên hoan hỷ, vui mừng, sanh tâm phỉ lạc.
12. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi nhìn thấy Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya hoan hỷ, vui mừng, sanh tâm phỉ lạc đã nói với Suppavāsā người con gái bộ tộc Koliya điều này: “Này Suppavāsā, con có còn ước muốn một người con trai khác như thế này nữa không?” “Bạch đức Thế Tôn, con cũng còn ước muốn bảy người con trai khác như thế này nữa.”
13. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Không khoái lạc dưới hình thức khoái lạc, không đáng yêu dưới hình thức đáng yêu, khổ đau dưới hình thức hạnh phúc chế ngự kẻ bị xao lãng.”
2. 9. KINH VISĀKHĀ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, tu viện Pubba, ở tòa nhà dài của Mẹ của Migāra. 1 Vào lúc bấy giờ, bà Visākhā, Mẹ của Migāra, có công việc nào đó dính líu đến đức vua Pasenadi xứ Kosala. Đức vua Pasenadi xứ Kosala không giải quyết công việc ấy theo như dự tính.
Khi ấy, bà Visākhā, Mẹ của Migāra, vào lúc giữa ngày đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi bà ấy đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với bà Visākhā, Mẹ của Migāra, điều này: “Này Visākhā, bà từ đâu mà đi đến vào lúc giữa ngày?”
1 Tòa nhà này được xây dựng bởi Mẹ của Migāra, tức là nữ cư sĩ Visākhā. Thật ra, Migāra là cha chồng của nữ cư sĩ này. Do được chăm sóc kỹ lưỡng bởi người con dâu giống như mẹ nên ông Migāra đã gọi Visākhā, người con dâu của mình, là “Mẹ của Migāra” Tòa nhà này có 1000 căn phòng, được xây thành 2 tầng, 5oo phòng ở trên, 500 phòng ở dưới (UdA. 158).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
“Idha me bhante kocideva attho raññe pasenadimhi kosale paṭibaddho hoti. Taṃ rājā pasenadi kosalo na yathādhippāyaṃ tīretī ”ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sabbaṃ paramasaṃ dukkhaṃ sabbaṃ issariyaṃ sukhaṃ, sādhāraṇe vihaññanti yogā hi duratikkamā ”ti.
2. 10. BHADDIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā anupiyāyaṃ viharati ambavane. Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya 1 putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udāneti: “Aho sukhaṃ, aho sukhan ”ti. Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū āyasmato bhaddiyassa kāḷigodhāya puttassa araññagatassapi rukkhamūlagatassapi suññāgāragatassapi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānentassa: “Aho sukhaṃ aho sukhan ”ti. Sutvāna nesaṃ etadahosi: “Nissaṃsayaṃ kho āvuso āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto anabhirato brahmacariyaṃ carati, yaṃ’sa2 pubbe agāriyabhūtassa3 rajjasukhaṃ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udāneti: ‘Aho sukhaṃ aho sukhan ’”ti.
2. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Āyasmā bhante bhaddiyo kāḷigodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udāneti: ‘Aho sukhaṃ aho sukhan ’ti. Nissaṃsayaṃ kho bhante āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto anabhirato brahmacariyaṃ carati, yaṃ’ sa pubbe agāriyabhūtassa rajjasukhaṃ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udāneti: ‘Aho sukhaṃ aho sukhan ’”ti.
3. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi: “Ehi tvaṃ bhikkhu, mama vacanena bhaddiyaṃ bhikkhuṃ āmantehi: ‘Satthā taṃ āvuso bhaddiya āmantetī ’”ti.
1 2 3 kāligodhāya - PTS. yassa - PTS. agārikabhūtassa - Syā, PTS, evaṃ sabbattha.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
“Bạch Ngài, ở đây con có công việc nào đó dính líu đến đức vua Pasenadi xứ Kosala. Đức vua Pasenadi xứ Kosala không giải quyết công việc ấy theo như dự tính.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Mọi việc thuộc quyền kiểm soát của kẻ khác là khổ, mọi việc có chủ quyền là hạnh phúc. Trong việc chung chúng sầu khổ, bởi vì sự ràng buộc là khó vượt qua.”
2. 10. KINH BHADDIYA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Anupiyā, nơi Ambavana (rừng xoài). Vào lúc bấy giờ, đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng vẫn nhiều lần thốt lên lời cảm hứng rằng: “Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!” 1 Nhiều vị tỳ khưu đã nghe được đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng vẫn nhiều lần thốt lên lời cảm hứng rằng: “Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!” Sau khi nghe được, các vị ấy đã khởi ý rằng: “Chắc chắn rằng đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā không thỏa thích thực hành Phạm hạnh, là việc trong khi hồi tưởng lại sự khoái lạc vương giả trước đây, vị ấy mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng đã nhiều lần thốt lên lời cảm hứng rằng: ‘Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!’”
2. Sau đó, nhiều vị tỳ khưu đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng vẫn nhiều lần thốt lên lời cảm hứng rằng: ‘Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!’ Bạch Ngài, chắc chắn rằng đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā không thỏa thích thực hành Phạm hạnh, là việc trong khi hồi tưởng lại sự khoái lạc vương giả trước đây, vị ấy mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng vẫn nhiều lần thốt lên lời cảm hứng rằng: ‘Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!’”
3, Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo một vị tỳ khưu khác rằng: “Này tỳ khưu, hãy lại đây. Ngươi hãy bảo tỳ khưu Bhaddiya với lời nói của Ta rằng: ‘Này đại đức Bhaddiya, bậc Đạo Sư gọi đại đức.’”
1 Câu chuyện này cũng được thấy ở Tạng Luật, Tiểu Phẩm 2 (TTPV 07, 254-257).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Mucalindavaggo Dutiyo
“Evaṃ bhante ”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ bhaddiyaṃ kāḷigodhāya puttaṃ etadavoca: “Satthā taṃ āvuso bhaddiya, āmantetī ”ti. “Evamāvuso ”ti kho āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddiyaṃ kāḷigodhāya puttaṃ bhagavā etadavoca: “Saccaṃ kira tvaṃ bhaddiya, araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi: ‘Aho sukhaṃ aho sukhan ’”ti. “Evaṃ bhante”ti. “Kiṃ pana 1 tvaṃ bhaddiya, atthavasaṃ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi: ‘Aho sukhaṃ aho sukhan ’”ti. “Pubbe me bhante agāriyabhūtassa rajjaṃ kārentassa 2 antopi antepure rakkhā susaṃvihitā 3 ahosi. Bahipi antepure rakkhā susaṃvihitā ahosi. Antopi nagare rakkhā susaṃvihitā ahosi bahipi nagare rakkhā susaṃvihitā ahosi. Antopi janapade rakkhā susaṃvihitā ahosi bahipi janapade rakkhā susaṃvihitā ahosi. So kho ahaṃ bhante evaṃ rakkhitagopito santo bhīto ubbiggo ussaṅkī utrāsī 4 vihāsiṃ. Etarahi kho panāhaṃ bhante araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi eko 5 abhīto anubbiggo anussaṅkī anutrāsī6 appossukko pannalomo paradavutto7 migabhūtena cetasā viharāmi. Idaṃ8 kho ahaṃ bhante atthavasaṃ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānemi:9 ‘Aho sukhaṃ aho sukhan ’”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yassantarato na santi kopā iti bhavābhavatañca vītivatto, taṃ vigatabhayaṃ sukhiṃ asokaṃ devā nānubhavanti dassanāyā ”ti.
Mucalindavaggo dutiyo.
TASSUDDĀNAṂ
Mucalindo rājā daṇḍena sakkāro upāsakena ca gabhinī ekaputto ca suppavāsā visākhā ca kāḷīgodhāya bhaddiyo ”ti.
--ooOoo-- 1 6 kaṃ pana - Syā, PTS. anutrasto - PTS. 2 7 rajjasukhaṃ kārentassa - Syā, PTS. paradattavutto - Ma; 3 saṃvidahitā - Syā. paravutto - Sīmu. 4 8 utrasto - PTS. imaṃ - Ma, Syā, PTS. 5 9 ekako - Syā, PTS. udānesiṃ - Ma, Syā, PTS, Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mucalinda - Thứ Nhì
“Bạch Ngài, xin vâng.” Vị tỳ khưu ấy nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến gặp đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā, sau khi đến đã nói với đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā điều này: “Này đại đức Bhaddiya, bậc Đạo Sư gọi đại đức.”
“Này đại đức, xin vâng.” Đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā nghe theo vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đức Thế tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi vị ấy đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā điều này: “Này Bhaddiya, nghe nói ngươi mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng vẫn nhiều lần thốt lên lời cảm hứng rằng: ‘Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!’ có đúng không vậy?” “Bạch Ngài, đúng vậy.” “Này Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā, trong khi cảm nhận được lợi ích gì khiến ngươi mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng, vẫn nhiều lần thốt lên lời cảm hứng: ‘Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!’ vậy?”
“Bạch Ngài, trước đây khi con còn là người thế tục đang cai quản vương quốc, mặc dầu có sự bảo vệ được sắp đặt cẩn thận bên trong hậu cung, mặc dầu có sự bảo vệ được sắp đặt cẩn thận bên ngoài hậu cung, mặc dầu có sự bảo vệ được sắp đặt cẩn thận bên trong thành phố, mặc dầu có sự bảo vệ được sắp đặt cẩn thận bên ngoài thành phố, mặc dầu có sự bảo vệ được sắp đặt cẩn thận bên trong xứ sở, mặc dầu có sự bảo vệ được sắp đặt cẩn thận bên ngoài xứ sở, bạch Ngài, trong khi được bảo vệ và được an toàn như vậy, con đây sống vẫn cảm thấy sợ hãi, khiếp đảm, lo âu, hồi hộp. Bạch Ngài, thế mà giờ đây con mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng, một mình, vẫn không sợ hãi, không khiếp đảm, không lo âu, không hồi hộp, vô tư lự, điềm tĩnh, tùy thuận sự bố thí của người khác, sống với tâm như loài thú rừng. Bạch Ngài, trong khi cảm nhận được lợi ích này nên con mặc dầu ở trong rừng, mặc dầu ở dưới cội cây, mặc dầu ở nơi trống vắng, vẫn nhiều lần thốt lên lời cảm hứng rằng: ‘Ôi sự an lạc! Ôi sự an lạc!’”
4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với người nào mà các sự sân hận không hiện diện ở trong tâm, đã vượt qua khỏi hữu và phi hữu như thế, vị ấy đã không còn sự sợ hãi, có sự an lạc, không sầu muộn, chư Thiên không đạt được việc nhìn thấy vị ấy.”
Phẩm Mucalinda là thứ nhì.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Mucalinda, đức vua, với gậy gộc, tôn vinh, và với người nam cư sĩ, sản phụ, và con trai độc nhất, nàng Suppavāsā và Bà Visākhā, vị Bhaddiya con trai của Kāḷigodhā.
--ooOoo--
NANDAVAGGO TATIYO 3. 1. KAMMASUTTAṂ 1 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya purāṇakammavipākajaṃ dukkhaṃ tibbaṃ 2 kharaṃ kaṭukaṃ vedanaṃ adhivāsento sato sampajāno avihaññamāno.
2. Addasā kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya purāṇakammavipākajaṃ dukkhaṃ tibbaṃ kharaṃ kaṭukaṃ vedanaṃ adhivāsentaṃ sataṃ sampajānaṃ avihaññamānaṃ.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sabbakammajahassa bhikkhuno dhunamānassa3 purekataṃ rajaṃ, amamassa ṭhitassa tādino attho natthi janaṃ lapetave ”ti.
3. 2. NANDASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā nando bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ evamāroceti: “Anabhirato ahaṃ āvuso brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī ”ti.
2. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca: “Āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ evamāroceti: ‘Anabhirato ahaṃ āvuso brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī ’”ti.
3. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi: “Ehi tvaṃ bhikkhu, mama vacanena nandaṃ bhikkhuṃ āmantehi: ‘Satthā taṃ āvuso nanda, āmantetī ’”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā nando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nandaṃ etadavoca: “Satthā taṃ āvuso nanda, āmantetī ”ti.
1 kammavipākasuttaṃ - Ma. 2 3 tippaṃ - Syā, PTS, Sī, evaṃ sabbattha. bhūnamānassa - Syā.
PHẨM NANDA - THỨ BA 3. 1. KINH VỀ NGHIỆP 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang chịu đựng cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, sanh ra do quả thành tựu của nghiệp cũ, có niệm, có sự nhận biết rõ, không sầu khổ.
2. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy vị tỳ khưu ấy ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang chịu đựng cảm thọ khổ đau, xót xa, nhức nhối, khốc liệt, sanh ra do quả thành tựu của nghiệp cũ, có niệm, có sự nhận biết rõ, không sầu khổ.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với vị tỳ khưu có sự từ bỏ tất cả các nghiệp, đang giũ bỏ bụi bặm (ô nhiễm) đã được tạo ra trước đây, không sở hữu, đã đứng vững, tự tại, thì nhu cầu chuyện vãn với người là không có.”
3. 2. KINH NANDA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Nanda, em họ của đức Thế Tôn, con trai của người dì, 1 nói với nhiều vị tỳ khưu như vầy: “Này các đại đức, tôi không thỏa thích thực hành Phạm hạnh; tôi không thể duy trì Phạm hạnh; tôi sẽ lìa bỏ sự học tập và trở lại cuộc sống tại gia tầm thường.”
2. Sau đó, có vị tỳ khưu nọ đã đi đến gặp đức Thế tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, vị ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đại đức Nanda, em họ, con trai của người dì của đức Thế Tôn, nói với nhiều vị tỳ khưu như vầy: ‘Này các đại đức, tôi không thỏa thích thực hành Phạm hạnh; tôi không thể duy trì Phạm hạnh; tôi sẽ lìa bỏ sự học tập và trở lại cuộc sống tại gia tầm thường.’”
3. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo một vị tỳ khưu khác rằng: “Này tỳ khưu, hãy lại đây. Ngươi hãy bảo tỳ khưu Nanda với lời nói của Ta rằng: ‘Này đại đức Nanda, bậc Đạo Sư gọi đại đức.’” “Bạch Ngài, xin vâng.” Vị tỳ khưu ấy nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến gặp đại đức Nanda, sau khi đến đã nói với đại đức Nanda điều này: “Này đại đức Nanda, bậc Đạo Sư gọi đại đức.”
1 Nanda là em cùng cha khác mẹ của đức Phật, cha là đức vua Suddhodana và mẹ là dì mẫu Mahāpajāpatigotamī (UdA. 168).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
4. “Evamāvuso ”ti kho āyasmā nando tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ nandaṃ bhagavā etadavoca: “Saccaṃ kira tvaṃ nanda, sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ evamārocesi: ‘Anabhirato ahaṃ āvuso brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī ’”ti? “Evaṃ bhante ”ti. “Kissa pana tvaṃ nanda, anabhirato brahmacariyaṃ carasi, na sakkosi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissasī ”ti? “Sākiyānī maṃ 1 bhante janapadakalyāṇī gharā nikkhamantassa 2 upaḍḍhullikhitehi 3 kesehi apaloketvā maṃ etadavoca: ‘Tuvaṭaṃ kho ayyaputta, āgaccheyyāsī ’ti. So kho ahaṃ bhante tamanussaramāno anabhirato brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī ”ti.
5. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nandaṃ bāhāya 4 gahetvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ 5 vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, 6 evameva jetavane antarahito devesu tāvatiṃsesu pāturahosi.
6. Tena kho pana samayena pañcamattāni accharāsatāni sakkassa devānamindassa upaṭṭhānaṃ āgatāni honti kakuṭapādāni. Atha kho7 bhagavā āyasmantaṃ nandaṃ āmantesi: “Passasi no tvaṃ nanda, imāni pañca accharāsatāni kakuṭapādānī ”ti?8 “Evaṃ bhante”ti.
7. “Taṃ9 kiṃ maññasi nanda, katamā nu kho abhirūpatarā ca dassanīyatarā ca pāsādikatarā ca, sākiyānī vā janapadakalyāṇī imāni vā pañca accharāsatāni kakuṭapādānī ”ti?
“Seyyathāpi bhante paluṭṭhamakkaṭī kaṇṇanāsacchinnā, evameva10 kho bhante sākiyānī janapadakalyāṇī imesaṃ pañcannaṃ accharāsatānaṃ upanidhāya saṅkhampi11 na upeti,12 kalampi na upeti,13 kalabhāgampi na upeti, upanidhimpi na upeti. Atha kho imāni pañca accharāsatāni abhirūpatarāni ceva dassanīyatarāni ca pāsādikatarāni cā ”ti.
“Abhirama nanda, abhirama nanda, ahaṃ te pāṭibhogo pañcannaṃ acchārāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan ”ti.
“Sace me bhante bhagavā pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānaṃ, abhiramissāmahaṃ bhante bhagavati14 brahmacariye ”ti.
1 7 14 mama - Syā. tena kho - PTS. bhagavā - Syā, PTS. 2 8 nikkhamantaṃ - PTS. kakuṭapādinī ti - PTS, evaṃ sabbattha. 3 9 upaḍḍhalikhitehi - Ma; taṃ - itisaddo PTS potthake na dissate. 10 aḍḍhullikhitehi - Sī. evamevaṃ - Ma. 4 11 bāhāyaṃ - Ma. saṅkhyampi - Ma, Syā, PTS, evaṃ sabbattha. 5 12 samiñjitaṃ - Ma. nopeti - Ma, evaṃ sabbattha. 6 13 samiñjeyya - Ma. kalampi na upeti - itipāṭho Ma, Syā, PTS potthakesu na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
4. “Này đại đức, xin vâng.” Đại đức Nanda nghe theo vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đức Thế tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi vị ấy đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Nanda điều này: “Này Nanda, nghe nói ngươi đã nói với nhiều vị tỳ khưu như vầy: ‘Này các đại đức, tôi không thỏa thích thực hành Phạm hạnh; tôi không thể duy trì Phạm hạnh; tôi sẽ lìa bỏ sự học tập và trở lại cuộc sống tại gia tầm thường,’ có đúng không vậy?” “Bạch Ngài, đúng vậy.” “Này Nanda, tại sao ngươi lại không thỏa thích thực hành Phạm hạnh, lại không thể duy trì Phạm hạnh, sẽ lìa bỏ sự học tập và trở lại cuộc sống tại gia tầm thường?” “Bạch Ngài, khi con rời khỏi căn nhà, người con gái dòng Sakya mỹ nhân của xứ sở, với những lọn tóc được chải một nửa, đã ngước nhìn con và nói điều này: ‘Công tử ơi, chàng mau mau trở lại.’ Bạch Ngài, con đây trong lúc tưởng nhớ đến điều ấy, con không thỏa thích thực hành Phạm hạnh, con không thể duy trì Phạm hạnh, con sẽ lìa bỏ sự học tập và trở lại cuộc sống tại gia tầm thường.”
5. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nắm lấy đại đức Nanda ở cánh tay, rồi giống như người đàn ông có sức mạnh có thể duỗi ra cánh tay đã được co lại, hoặc có thể co lại cánh tay đã được duỗi ra, tương tự y như thế, Ngài đã biến mất ở Jetavana và đã hiện ra giữa chư Thiên ở cõi Ba Mươi Ba.
6. Vào lúc bấy giờ, các tiên nữ với số lượng năm trăm có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu đã đi đến hầu cận Thiên Chủ Sakka. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Nanda rằng: “Này Nanda, ngươi có nhìn thấy năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu này không?” “Bạch Ngài, thưa có.”
7. “Này Nanda, ngươi nghĩ gì về điều ấy? Người nào đẹp hơn, đáng nhìn hơn, và đáng mến hơn, người con gái dòng Sakya mỹ nhân của xứ sở hay là năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu này?”
“Bạch Ngài, cũng giống như con khỉ cái bị cháy, bị xẻo lỗ tai và lỗ mũi, bạch Ngài tương tự y như thế người con gái dòng Sakya, mỹ nhân của xứ sở, khi so sánh với năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu này thì chẳng được tính, chẳng được một phần, chẳng được phần chia của một phần, chẳng đáng so sánh. Năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu này đẹp hơn, đáng nhìn hơn, và đáng mến hơn.”
“Này Nanda, ngươi hãy thỏa thích. Này Nanda, ngươi hãy thỏa thích. Ta là người bảo đảm cho ngươi về việc đạt được năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu.”
“Bạch Ngài, nếu đức Thế Tôn là người bảo đảm cho con về việc đạt được năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu, bạch Ngài, con sẽ thỏa thích thực hành Phạm hạnh ở nơi đức Thế Tôn.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
8. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nandaṃ bāhāya gahetvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, evameva devesu tāvatiṃsesu antarahito jetavane pāturahosi.
9. Assosuṃ kho bhikkhū: “Āyasmā kira nando bhagavato bhātā mātucchāputto accharānaṃ hetu brahmacariyaṃ carati, bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan ”ti. Atha kho āyasmato nandassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṃ nandaṃ bhatakavādena ca upakkitakavādena 1 ca samudācaranti: “Bhatako kirāyasmā nando, upakkitako kirāyasmā nando, accharānaṃ hetu brahmacariyaṃ carati. Bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan ”ti.
10. Atha kho āyasmā nando sahāyakānaṃ bhikkhūnaṃ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto 2 na cirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, 3 tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. “Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā ”ti abbhaññāsi. Aññataro ca kho panāyasmā nando arahataṃ ahosi.
11. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya4 rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca: “Āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī ”ti. Bhagavatopi kho ñāṇaṃ udapādi: “Nando āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī ”ti.
12. Atha kho āyasmā nando tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā nando bhagavantaṃ etadavoca: “Yaṃ me bhante bhagavā pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānaṃ, muñcāmahaṃ5 bhante bhagavantaṃ etasmā paṭissavā ”ti. “Mayāpi kho te nanda6 cetasā ceto paricca vidito: ‘Nando āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī ’ti.
1 4 upakkitavādena - Syā. atikkantāya - PTS. 2 5 visārado - PTS. muñcāmāhaṃ - PTS. 3 6 pabbajati - PTS. mayāpi kho tvaṃ nanda - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
8. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nắm lấy đại đức Nanda ở cánh tay, rồi giống như người đàn ông có sức mạnh có thể duỗi ra cánh tay đã được co lại, hoặc có thể co lại cánh tay đã được duỗi ra, tương tự y như thế, Ngài đã biến mất giữa chư Thiên ở cõi Ba Mươi Ba và đã hiện ra ở Jetavana. 9. Các vị tỳ khưu đã nghe rằng: “Nghe nói đại đức Nanda, em họ, con trai của người dì của đức Thế Tôn, thực hành Phạm hạnh vì lý do các tiên nữ. Nghe nói đức Thế Tôn là người bảo đảm cho vị này về việc đạt được năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu.” Sau đó, các vị tỳ khưu bạn hữu của đại đức Nanda đối xử với đại đức Nanda bằng tiếng xưng hô là kẻ làm thuê và bằng tiếng xưng hô là kẻ thu mua (nói rằng): “Nghe nói đại đức Nanda là kẻ làm thuê, nghe nói đại đức Nanda là kẻ thu mua, vì lý do các tiên nữ mà thực hành Phạm hạnh. Nghe nói đức Thế Tôn là người bảo đảm cho vị này về việc đạt được năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu.” 10. Sau đó, đại đức Nanda, trong khi bị khổ sở, trong khi bị hổ thẹn, trong khi chán ghét, một mình đã tách riêng, rồi trong khi sống không bị xao lãng, có nhiệt tâm, có bản tánh cương quyết nên chẳng bao lâu sau, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình, đã chứng ngộ, đã đạt đến, và an trú vào mục đích tối thượng ấy của Phạm hạnh, vì mục đích này mà những người con trai của các gia đình cao quý rời nhà xuất gia một cách chân chánh sống không nhà. Vị ấy đã biết rõ rằng: “Sự tái sanh đã cạn kiệt, Phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì khác (phải làm) đối với bản thể (A- la-hán) này nữa.” Và thêm một vị nữa là đại đức Nanda đã trở thành vị A-la- hán. 11. Sau đó, lúc đêm đã khuya, một vị Thiên nhân nọ với màu sắc vượt trội đã làm cho toàn bộ Jetavana rực sáng rồi đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng ở một bên. Đứng ở một bên, vị Thiên nhân ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đại đức Nanda, em họ, con trai của người dì của đức Thế Tôn, do sự cạn kiệt của các lậu hoặc, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình đã chứng ngộ, đã đạt đến, và an trú vào sự không còn lậu hoặc, sự giải thoát của tâm, sự giải thoát của tuệ.” Và trí của đức Thế Tôn cũng đã khởi lên rằng: “Nanda do sự cạn kiệt của các lậu hoặc, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình đã chứng ngộ, đã đạt đến, và an trú vào sự không còn lậu hoặc, sự giải thoát của tâm, sự giải thoát của tuệ.” 12. Sau đó, đại đức Nanda vào cuối đêm ấy đã đi đến gặp đức Thế tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Nanda đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, về việc đức Thế Tôn là người bảo đảm cho con về việc đạt được năm trăm tiên nữ có các bàn chân (thon hồng) như của chim bồ câu, bạch Ngài, con xin tháo gỡ cho đức Thế Tôn về lời hứa hẹn ấy.” “Này Nanda, sau khi dùng tâm biết được tâm của ngươi, Ta cũng đã biết rằng: ‘Nanda do sự cạn kiệt của các lậu hoặc, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình đã chứng ngộ, đã đạt đến, và an trú vào sự không còn lậu hoặc, sự giải thoát của tâm, sự giải thoát của tuệ.’
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
13. Devatāpi me etamatthaṃ ārocesi: ‘Āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvumuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī ’ti. Yadeva kho te nanda anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttaṃ, 1 athāhaṃ mutto etasmā paṭissavā ”ti.
14. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yassa nittiṇṇo paṅko ca 2 maddito kāmakaṇṭako, mohakkhayaṃ anuppatto sukhadukkhesu na vedhati sa bhikkhū ”ti. 3
3. 3. YASOJASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena yasojapamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni sāvatthiṃ anuppattāni honti, bhagavantaṃ dassanāya. Te ca kho4 āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā5 ahesuṃ. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Ke panete ānanda, uccāsaddā mahāsaddā5 kevaṭṭā maññe macchavilope ”ti?6
“Etāni bhante yasojapamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni sāvatthiṃ anuppattāni bhagavantaṃ dassanāya. Te ’te7 āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ”ti.
“Tenahānanda mama vacanena te bhikkhū āmantehi: ‘Satthā āyasmante āmantetī ’”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca: “Satthā āyasmante āmantetī ”ti.
“Evamāvuso ”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca: “Kinnu tumhe bhikkhave uccāsaddā mahāsaddā kevaṭṭā maññe macchavilope ”ti.
1 4 vimucci - Ma. tedha kho - Ma; 2 yassa nittiṇṇo paṅko - Ma, PTS; te ca - Syā, PTS; tedha - Sīmu. 5 yassa tiṇṇo paṅko ca - Syā; uccāsaddamahāsaddā - katthaci. 6 yassa tiṇṇo kāmapaṅko - DhA. macchavilope ti macchaṃ vilopā ti - PTS. 3 7 sukhadukkhe na vedhati - Ma. te ca - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
13. Vị Thiên nhân cũng đã thông báo cho Ta về sự việc này: ‘Bạch Ngài, đại đức Nanda, em họ, con trai của người dì của đức Thế Tôn, do sự cạn kiệt của các lậu hoặc, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình đã chứng ngộ, đã đạt đến, và an trú vào sự không còn lậu hoặc, sự giải thoát của tâm, sự giải thoát của tuệ.’ Này Nanda, đúng vào lúc tâm của ngươi không còn chấp thủ và được giải thoát khỏi các lậu hoặc thì Ta được tháo gỡ khỏi lời hứa hẹn ấy.”
14. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với người nào, bãi lầy đã được vượt qua khỏi, gai nhọn của các dục đã được nghiền nát, là người đã đạt đến sự diệt tận si mê, vị tỳ khưu ấy không xao động ở hạnh phúc hay khổ đau.”
3. 3. KINH YASOJA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu số lượng năm trăm vị đứng đầu là Yasoja đã đến Sāvatthi để diện kiến đức Thế Tôn. Và các tỳ khưu vãng lai ấy, trong khi trao đổi lời xã giao thân thiện với các tỳ khưu thường trú, trong khi sắp xếp các chỗ trú ngụ, trong khi đem cất các bình bát và y, đã có các âm thanh ồn ào, các âm thanh ầm ĩ. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, các âm thanh ồn ào, các âm thanh ầm ĩ này là gì vậy? Ta nghĩ là những người đánh cá tranh giành cá.”
“Bạch Ngài, các tỳ khưu số lượng năm trăm vị này đứng đầu là Yasoja đã đến Sāvatthi để diện kiến đức Thế Tôn. Và các tỳ khưu vãng lai này đây, trong khi trao đổi lời xã giao thân thiện với các tỳ khưu thường trú, trong khi sắp xếp các chỗ trú ngụ, trong khi đem cất các bình bát và y, đã có các âm thanh ồn ào, các âm thanh ầm ĩ.”
“Này Ānanda, như vậy ngươi hãy bảo các tỳ khưu ấy với lời nói của Ta rằng: ‘Bậc Đạo Sư gọi các đại đức.’” “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến gặp các tỳ khưu ấy, sau khi đến đã nói với các tỳ khưu ấy điều này: “Bậc Đạo Sư gọi các đại đức.”
“Này đại đức, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy nghe theo đại đức Ānanda đã đi đến gặp đức Thế tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi các vị ấy đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với các tỳ khưu ấy điều này: “Này các tỳ khưu, vì sao các ngươi lại có các âm thanh ồn ào, các âm thanh ầm ĩ? Ta nghĩ là những người đánh cá tranh giành cá.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
2. Evaṃ vutte āyasmā yasojo bhagavantaṃ etadavoca: “Imāni bhante pañcamattāni bhikkhusatāni sāvatthiṃ anuppattāni bhagavantaṃ dassanāya. Te ’me āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ”ti.
“Gacchatha bhikkhave, vo panāmemi, 1 na vo mama santike vatthabban ”ti.
“Evaṃ bhante ”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā 2 pattacīvaramādāya yena vajjī tena cārikaṃ pakkamiṃsu, vajjīsu anupubbena cārikaṃ caramānā yena vaggumudā nadī tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā vaggumudāya nadiyā tīre paṇṇakuṭiyo karitvā vassaṃ upagacchiṃsu.
3. Atha kho āyasmā yasojo vassūpagato bhikkhū āmantesi: “Bhagavatā mayaṃ āvuso paṇāmitā atthakāmena hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya. Handa mayaṃ āvuso tathā vihāraṃ kappema, yathā no viharataṃ bhagavā attamano3 assā ”ti.
“Evamāvuso ”ti kho te bhikkhū āyasmato yasojassa paccassosuṃ. Atha kho te bhikkhū vūpakaṭṭhā appamattā ātāpino pahitattā viharantā tenevantaravassena sabbeva tisso vijjā sacchākaṃsu.
4. Atha kho bhagavā sāvatthiyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena vesālī tena cārikaṃ pakkāmi, anupubbena cārikaṃ caramāno yena vesāli tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā vaggumudātīriyānaṃ bhikkhūnaṃ cetasā ceto paricca manasi karitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Ālokajātā viya me ānanda, esā disā. Obhāsajātā viya me ānanda, esā disā. Yassaṃ disāyaṃ vaggumudātīriyā bhikkhū viharanti. Gantuṃ appaṭikulāsi me manasi kātuṃ. Pahiṇeyyāsi tvaṃ ānanda vaggumudātīriyānaṃ bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ: ‘Satthā āyasmante āmanteti. Satthā āyasmantānaṃ dassanakāmo ’”ti.
“Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena aññataro bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Ehi tvaṃ āvuso. Yena vaggumudātīriyā bhikkhū tenupasaṅkameyyāsi,4 upasaṅkamitvā vaggumudātīriye bhikkhū evaṃ vadehi: ‘Satthā āyasmante āmanteti. Satthā āyasmantānaṃ dassanakāmo ’”ti.
1 3 panāmemi vo - Ma. atthakāmo - Syā. 2 4 paṭisāmetvā - Syā, PTS. tenupasaṅkama - Ma, PTS; tenupasaṅkami - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
2. Khi được nói như vậy, đại đức Yasoja đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, các tỳ khưu số lượng năm trăm vị này đã đến Sāvatthi để diện kiến đức Thế Tôn. Các tỳ khưu vãng lai này đây, trong khi trao đổi lời xã giao thân thiện với các tỳ khưu thường trú, trong khi sắp xếp các chỗ trú ngụ, trong khi đem cất các bình bát và y, đã có các âm thanh ồn ào, các âm thanh ầm ĩ.”
“Này các tỳ khưu, các ngươi hãy đi đi. Ta đuổi các ngươi đi, các ngươi không được cư trú gần Ta.”
“Bạch Ngài, xin vâng.” Các tỳ khưu ấy nghe theo đức Thế Tôn đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi thu xếp chỗ nằm ngồi, cầm bình bát và y, ra đi du hành đến xứ Vajjī. Trong khi tuần tự du hành ở xứ Vajjī, các vị đã đi đến sông Vaggumudā, sau khi đến đã làm các chòi lá ở bờ sông Vaggumudā và đã vào mùa (an cư) mưa.
3. Sau đó, khi đến mùa (an cư) mưa, đại đức Yasoja đã bảo các vị tỳ khưu rằng: “Này các đại đức, chúng ta đã bị đức Thế Tôn đuổi đi vì mong mỏi sự tốt đẹp, vì tầm cầu sự lợi ích, vì lòng thương tưởng, liên quan đến sự thương xót. Này các đại đức, giờ đây chúng ta hãy sắp xếp sự sinh sống như thế nào để trong khi chúng ta sinh sống như vậy thì đức Thế Tôn có thể hài lòng.”
“Thưa đại đức, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy đã nghe theo đại đức Yasoja. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy trong khi sống tách biệt, không bị xao lãng, có nhiệt tâm, có bản tánh cương quyết, ngay trong thời hạn của mùa (an cư) mưa ấy toàn bộ tất cả đã chứng ngộ ba Minh.
4. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi ngụ tại thành Bārāṇasī theo như ý thích, đã ra đi du hành đến thành Vesālī. Trong khi tuần tự du hành, Ngài đã ngự đến thành Vesālī. Tại đó, nơi thành Vesālī, đức Thế Tôn ngụ tại Mahāvana, ở giảng đường Kūṭāgāra. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi dùng tâm biết được tâm của các vị tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā, sau khi tác ý đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, phương hướng này đối với Ta như là phát ra ánh sáng. Này Ānanda, phương hướng này đối với Ta như là phát ra hào quang. Là phương hướng mà các tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā cư ngụ. Đi đến (nơi ấy), hướng tâm đến (nơi ấy) là hứng khởi đối với Ta. Này Ānanda, ngươi nên phái sứ giả đi đến các vị tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā (nói rằng): ‘Bậc Đạo Sư gọi các đại đức. Bậc Đạo Sư có ý muốn gặp các đại đức.’”
“Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến gặp vị tỳ khưu nọ, sau khi đến đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: “Này đại đức, hãy lại đây. Đại đức nên đi đến gặp các vị tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā, sau khi đến hãy nói với các vị tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā như vầy: ‘Bậc Đạo Sư gọi các đại đức. Bậc Đạo Sư có ý muốn gặp các đại đức.’”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
“Evamāvuso ”ti kho so bhikkhu āyasmato ānandassa paṭissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pāsāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, evameva 1 mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ antarahito vaggumudāya nadiyā tīre tesaṃ bhikkhūnaṃ pūrato pāturahosi. Atha kho so bhikkhu vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca: “Satthā āyasmante āmanteti. 2 Satthā āsmantānaṃ dassanakāmo ”ti.
“Evamāvuso ”ti kho te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, evameva vaggumudāya nadiyā tīre antarahitā mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ bhagavato sammukhe pāturahesuṃ. 3
5. Tena kho pana samayena bhagavā āneñjena samādhinā nisinno hoti. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Katamena nu kho bhagavā vihārena etarahi viharatī ”ti. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Āneñjena kho bhagavā vihārena etarahi viharatī ”ti. Sabbeva āneñjena samādhinā nisīdiṃsu.
6. Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante paṭhame yāme uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ 4 karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca: “Abhikkantā bhante ratti. Nikkhanto paṭhamo yāmo. Ciranisinnā āgantukā bhikkhū. Paṭisammodatu bhante bhagavā āgantukehi bhikkhūhī ”ti.
7. Evaṃ vutte bhagavā tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante majjhime yāme uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca: “Abhikkantā bhante ratti. Nikkhanto majjhimo yāmo. Ciranisinnā āgantukā bhikkhū. Paṭisammodatu bhante bhagavā āgantukehi bhikkhūhī ”ti. Dutiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi.
Tatiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante pacchime yāme uddhate5 aruṇe nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca: “Abhikkantā bhante ratti. Nikkhanto pacchimo yāmo. Uddhato5 aruṇo. Nandimukhī ratti. Ciranisinnā āgantukā bhikkhū. Paṭisammodatu bhante bhagavā āgantukehi bhikkhūhī ”ti.
Atha kho bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Sace kho tvaṃ ānanda jāneyyāsi, ettakampi te nappaṭibhāseyya.6 Ahañca ānanda, imāni ca pañca bhikkhusatāni sabbeva āneñjasamādhinā nisīdimhā ”ti.7
1 5 evamevaṃ - Ma, Syā. uddhasto - Ma, Syā. 2 6 āmantesi - PTS. na paṭibhāseyya - Syā, PTS; 3 pāturahaṃsu - Syā. nappaṭibheyya - katthaci. 4 7 uttarāsaṅgaṃ - Ma, Syā. nisinnā ti - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
“Thưa đại đức, xin vâng.” Vị tỳ khưu ấy đáp lời đại đức Ānanda, rồi giống như người đàn ông có sức mạnh có thể duỗi ra cánh tay đã được co lại, hoặc có thể co lại cánh tay đã được duỗi ra, tương tự y như thế, vị ấy đã biến mất ở Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra, và đã hiện ra phía trước các vị tỳ khưu ấy ở bờ sông Vaggumudā. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã nói với các vị tỳ khưu ấy ở bờ sông Vaggumudā điều này: “Bậc Đạo Sư gọi các đại đức. Bậc Đạo Sư có ý muốn gặp các đại đức.”
“Thưa đại đức, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy nghe theo vị tỳ khưu ấy đã thu xếp chỗ nằm ngồi, cầm bình bát và y, rồi giống như người đàn ông có sức mạnh có thể duỗi ra cánh tay đã được co lại, hoặc có thể co lại cánh tay đã được duỗi ra, tương tự y như thế, các vị ấy đã biến mất ở bờ sông Vaggumudā, và đã hiện ra ở Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra, trước mặt đức Thế Tôn.
5. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đang ngồi với trạng thái định kiên cố. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã khởi ý rằng: “Hiện giờ, đức Thế Tôn đang an trú với loại an trú nào?” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã khởi ý rằng: “Hiện giờ, đức Thế Tôn đang an trú với loại an trú kiên cố.” Toàn bộ tất cả đã ngồi với trạng thái định kiên cố.
6. Sau đó, lúc đêm đã khuya canh một đã tàn, đại đức Ānanda đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y một bên vai, chắp tay hướng về đức Thế Tôn, và đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đêm đã khuya canh một đã tàn. Các vị tỳ khưu vãng lai ngồi đã lâu. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy trao đổi lời xã giao thân thiện với các vị tỳ khưu vãng lai.”
7. Khi được nói như vậy, đức Thế Tôn đã im lặng. Đến lần thứ nhì, lúc đêm đã khuya canh giữa đã tàn, đại đức Ānanda đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y một bên vai, chắp tay hướng về đức Thế Tôn, và đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đêm đã khuya canh một đã tàn. Các vị tỳ khưu vãng lai ngồi đã lâu. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy trao đổi lời xã giao thân thiện với các vị tỳ khưu vãng lai.” Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn đã im lặng.
Đến lần thứ ba, lúc đêm đã khuya canh cuối đã tàn, bình minh đã rạng, trời đêm lộ vẻ rạng rỡ, đại đức Ānanda đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y một bên vai, chắp tay lên hướng về đức Thế Tôn, và đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đêm đã khuya canh cuối đã tàn, bình minh đã rạng, trời đêm lộ vẻ rạng rỡ, hội chúng tỳ khưu ngồi đã lâu. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy trao đổi lời xã giao thân thiện với các vị tỳ khưu vãng lai.”
Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi xuất khỏi định ấy đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, nếu ngươi có thể biết thì không thể khiến ngươi bày tỏ nhiều đến chừng ấy. Này Ānanda, Ta và năm trăm vị tỳ khưu này toàn bộ tất cả đã ngồi với trạng thái định kiên cố.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
8. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yassa jito kāmakaṇṭako akkoso ca vadho ca bandhanañca, pabbato viya 1 so ṭhito anejo sukhadukkhesu na vedhati 2 sa bhikkhū ”ti.
3. 4. SĀRIPUTTASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yathāpi pabbato selo acalo suppatiṭṭhito, evaṃ mohakkhayā bhikkhu pabbato ’va na vedhatī ”ti.
3. 5. KOLITASUTTAṂ3 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ sūpaṭṭhitāya. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ sūpaṭṭhitāya.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sati kāyagatā upaṭṭhitā chasu phassāyatanesu saṃvuto, satataṃ bhikkhu samāhito jaññā nibbānamattano ”ti.
1 pabbatova - Ma, PTS. 2 3 vedhatī - Ma, Syā. mahāmoggallānasutta - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
8. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với người nào, gai nhọn của các dục, sự sỉ vả, sự hành hạ, sự giam cầm đã được chiến thắng, người ấy tồn tại, bền vững tựa như ngọn núi, vị tỳ khưu ấy không xao động ở hạnh phúc hay khổ đau.”
3. 4. KINH SĀRIPUTTA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, và thiết lập niệm luôn hiện diện. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Sāriputta ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, và thiết lập niệm luôn hiện diện.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Cũng giống như ngọn núi đá, không lay động, được thiết lập vững chắc, tương tự như thế vị tỳ khưu do sự diệt tận si mê không xao động tựa như ngọn núi.”
3. 5. KINH KOLITA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Vào lúc bấy giờ, đại đức Mahāmoggallāna ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, với niệm hướng đến thân đã khéo được thiết lập ở nội phần. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Mahāmoggallāna ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, với niệm hướng đến thân đã khéo được thiết lập ở nội phần.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Với niệm hướng đến thân đã được thiết lập, vị tỳ khưu đã thu thúc ở sáu xúc xứ, thường xuyên được định tĩnh, có thể biết được sự diệt tắt (ô nhiễm) của bản thân.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
3. 6. PILINDIVACCHASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā pilindivaccho 1 bhikkhū vasalavādena samudācarati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Āyasmā bhante pilindivaccho bhikkhū vasalavādena samudācaratī ”ti.
2. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi: “Ehi tvaṃ bhikkhu, mama vacanena pilindivacchaṃ bhikkhuṃ āmantehi: ‘Satthā taṃ āvuso pilindivaccha 2 āmantetī ’”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā pilindicaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindicchaṃ etadavoca: “Satthā taṃ āvuso āmantetī ”ti. “Evamāvuso ”ti kho āyasmā pilindivaccho tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ pilindicacchaṃ bhagavā etadavoca: “Saccaṃ kira tvaṃ vaccha, bhikkhū vasalavādena samudācarasī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti.
3. Atha kho bhagavā āyasmato pilindicchassa 3 pubbenivāsaṃ manasi karitvā bhikkhū āmantesi: “Mā kho tumhe bhikkhave vacchassa 4 bhikkhuno ujjhāyittha. Na bhikkhave vaccho dosantaro, bhikkhū vasalavādena samudācarati. Vacchassa bhikkhave bhikkhuno pañca jātisatāni abbokiṇṇāni 5 brāhmaṇakule paccājātāni. So tassa vasalavādo dīgharattaṃ samudāciṇṇo. 6 Tenāyaṃ vaccho bhikkhū vasalavādena samudācaratī ”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yamhi na māyā vasati7 na māno yo vītalobho amamo nirāso, panunnakodho8 abhinibbutatto so brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhū ”ti.
3. 7. KASSAPASUTTAṂ9 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pipphaliguhāyaṃ10 viharati, sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti11 aññataraṃ samādhiṃ samāpajjitvā.
1 7 pilindavaccho - Ma, Syā, PTS. vattati - Syā, PTS. 2 8 pilindavaccha - Ma, PTS; vaccha - Syā. paṇunnakodho - Ma, PTS, Sī; 3 bhagavā pilindicchassa - PTS. panuṇṇakodho - Syā. 4 9 āyasmato vacchassa - Sī. sakkudānasutta - Ma. 5 10 abbhokiṇṇāni - Syā. pippaliguhāyaṃ - Ma. 6 11 ajjhāciṇṇo - Syā, PTS. hoti - itipāṭho Syā potthake na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
3. 6. KINH PILINDIVACCHA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Pilindivaccha đối xử với các vị tỳ khưu bằng tiếng xưng hô kẻ hạ tiện. Sau đó, nhiều vị tỳ khưu đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đại đức Pilindivaccha đối xử với các vị tỳ khưu bằng tiếng xưng hô kẻ hạ tiện.”
2. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo một vị tỳ khưu khác rằng: “Này tỳ khưu, hãy lại đây. Ngươi hãy bảo tỳ khưu Pilindivaccha với lời nói của Ta rằng: ‘Này đại đức Pilindivaccha, bậc Đạo Sư gọi đại đức.’” “Bạch Ngài, xin vâng.” Vị tỳ khưu ấy nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến gặp đại đức Pilindivaccha, sau khi đến đã nói với đại đức Pilindivaccha điều này: “Này đại đức, bậc Đạo Sư gọi đại đức.” “Này đại đức, xin vâng.” Đại đức Pilindivaccha nghe theo vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đức Thế tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi vị ấy đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Pilindivaccha điều này: “Này Pilindivaccha, nghe nói ngươi đối xử với các vị tỳ khưu bằng tiếng xưng hô kẻ hạ tiện, có đúng không vậy?” “Bạch Ngài, đúng vậy.”
3. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi tác ý đến đời sống trước đây của đại đức Pilindivaccha rồi đã bảo các vị tỳ khưu rằng: “Này các vị tỳ khưu, các ngươi chớ có phàn nàn tỳ khưu Vaccha. Này các tỳ khưu, không phải Vaccha có nội tâm sân hận mà đối xử với các vị tỳ khưu bằng tiếng xưng hô kẻ hạ tiện. Này các tỳ khưu, tỳ khưu Vaccha có năm trăm kiếp sống không gián đoạn đã được tái sanh ở gia tộc Bà-la-môn. Đối với vị ấy, tiếng xưng hô kẻ hạ tiện ấy đã bị tập nhiễm lâu dài. Vì thế, Vaccha này đối xử với các vị tỳ khưu bằng tiếng xưng hô kẻ hạ tiện.”
4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Ở người nào không có xảo quyệt trú ngụ, không có ngã mạn, người nào có tham đã lìa, không sở hữu, không mong mỏi, có sự giận dữ đã được xua đi, có bản thân đã được tịch tịnh, người ấy là Bà-la-môn, người ấy là Sa-môn, người ấy là tỳ khưu.”
3. 7. KINH KASSAPA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Mahākassapa ngụ ở hang động Pipphali, đã thể nhập vào một loại định nọ rồi ngồi với một tư thế kiết già suốt bảy ngày.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
2. Atha kho āyasmā mahākassapo tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi. Atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā samādhimhā vuṭṭhitassa etadahosi: “Yannūnāhaṃ rājagahaṃ piṇḍāya paviseyyan ”ti. Tena kho pana samayena pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṃ āpannāni honti, āyasmato mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya. Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikkhipitvā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi.
3. Tena kho pana samayena sakko devānamindo āyasmato mahākassapassa piṇḍapātaṃ dātukāmo hoti pesakāravaṇṇaṃ abhinimminitvā tantaṃ vināti, Sujā 1 asurakaññā tasaraṃ 2 pūreti.
4. Atha kho āyasmā mahākassapo rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena sakkassa devānamindassa nivesanaṃ tenupasaṅkami. Addasā kho sakko devānamindo āyasmantaṃ mahākassapaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna gharā nikkhamitvā paccuggantvā hatthato pattaṃ gahetvā gharaṃ pavisitvā ghaṭiyā odanaṃ uddharitvā pattaṃ pūretvā āyasmato mahākassapassa pādāsi. 3 So ahosi piṇḍapāto anekasūpo anekabyañjano anekasūparasabyañjano. 4
5. Atha kho āyasmato mahākassapassa etadahosi: “Ko nu kho ayaṃ satto, yassāyaṃ evarūpo iddhānubhāvo ”ti. Atha kho āyasmato mahākassapassa5 etadahosi: “Sakko kho ayaṃ6 devānamindo ”ti. Iti viditvā sakkaṃ devānamindaṃ etadavoca: “Kataṃ kho te idaṃ kosiya. Māssu7 punapi evarūpamakāsī ”ti.
6. “Amhākampi bhante kassapa, puññena attho; amhākampi puññena karaṇīyan ”ti. Atha kho sakko devānamindo āyasmantaṃ mahākassapaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe tikkhattaṃ udānaṃ udānesi: “Aho dānaṃ paramadānaṃ8 kassape suppatiṭṭhitaṃ, aho dānaṃ paramadānaṃ8 kassape suppatiṭṭhitan ”ti.
7. Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya sakkasasa devānamindassa vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe tikkhattuṃ udānaṃ udānentassa: “Aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitaṃ, aho dānaṃ paramadānaṃ kassape suppatiṭṭhitā ”ti.
8. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Piṇḍapātikassa bhikkhuno attabharassa anaññaposino, devā pihayanti tādino upasantassa sadā satīmato ”ti.
1 5 sujātā - bahūsu. mahākassapasseva - Syā. 2 6 vāsaraṃ - PTS. sakko nu kho - Syā, PTS. 3 7 adāsi - Ma, Syā; padāsi - PTS. mā - Ma, Syā, PTS. 4 8 anekarasabyañjano - Ma, Syā. paramaṃ dānaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
2. Sau đó, trải qua bảy ngày ấy, đại đức Mahākassapa đã ra khỏi định ấy. Rồi khi ra khỏi định ấy, đại đức Mahākassapa đã khởi ý rằng: “Có lẽ ta nên đi vào thành Rājagaha để khất thực?” Vào lúc bấy giờ, các Thiên nhân với số lượng năm trăm vị đang có sự sốt sắng về việc thọ nhận đồ ăn khất thực của đại đức Mahākassapa. Khi ấy, sau khi từ chối các Thiên nhân với số lượng năm trăm vị, đại đức Mahākassapa vào buổi sáng đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Rājagaha để khất thực.
3. Vào lúc bấy giờ, Thiên Chủ Sakka có ý muốn dâng đồ ăn khất thực đến đại đức Mahākassapa, nên đã biến thành hình dạng người thợ dệt đang dệt chỉ, và Sujā con gái của Chúa Atula đang cuốn đầy thoi chỉ.
4. Khi ấy, đại đức Mahākassapa trong khi đi khất thực tuần tự theo từng nhà ở thành Rājagaha đã đi đến gần chỗ ngụ của Thiên Chủ Sakka. Thiên Chủ Sakka đã nhìn thấy đại đức Mahākassapa từ đằng xa đang đi lại. Sau khi nhìn thấy đã đi ra khỏi nhà, tiếp rước, nhận lấy bình bát tận tay rồi đi vào nhà xới cơm từ nồi để đầy bình bát và dâng đến đại đức Mahākassapa. Phần cơm ấy đã trở thành đồ ăn khất thực có nhiều nước xúp, có nhiều món ăn, có nhiều món ăn có nước xúp và hương vị.
5. Khi ấy, đại đức Mahākassapa đã khởi ý điều này: “Người này là ai mà lại có năng lực thần thông này?” Rồi đại đức Mahākassapa đã khởi ý điều này: “Đây là Thiên Chủ Sakka,” sau khi biết được thế ấy, đã nói với Thiên Chủ Sakka điều này: “Này Kosiya, có phải việc này đã do ông làm? Ông chớ có làm như thế này nữa.”
6. “Thưa ngài Kassapa, chúng tôi cũng cần phước báu; chúng tôi cũng nên làm phước báu.” Sau đó, Thiên Chủ Sakka đã đảnh lễ đại đức Mahākassapa, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi bay lên không trung, và ở bầu trời giữa hư không đã ba lần thốt lên lời cảm hứng rằng: “Ôi sự dâng cúng! Sự dâng cúng tối thượng đã khéo được thiết lập ở Kassapa! Ôi sự dâng cúng! Sự dâng cúng tối thượng đã khéo được thiết lập ở Kassapa!”
7. Đức Thế Tôn với Thiên nhĩ giới thanh tịnh vượt trội loài người đã nghe được Thiên Chủ Sakka đang bay lên không trung, và ở bầu trời giữa hư không đang thốt lên ba lần lời cảm hứng rằng: “Ôi sự dâng cúng! Sự dâng cúng tối thượng đã khéo được thiết lập ở Kassapa! Ôi sự dâng cúng! Sự dâng cúng tối thượng đã khéo được thiết lập ở Kassapa!”
8. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với vị tỳ khưu hành pháp khất thực, tự chu cấp bản thân, không nuôi dưỡng kẻ khác, chư Thiên mong cầu vị như thế ấy, vị an tịnh, luôn có niệm.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
3. 8. PIṆḌAPĀTIKASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ karerimaṇḍalamāle sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarā kathā udapādi:
“Piṇḍapātiko āvuso bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ, labhati kālena kālaṃ manāpike sotena sadde sotuṃ, labhati kālena kālaṃ manāpike ghānena gandhe ghāyituṃ, labhati kālena kālaṃ manāpike jivhāya rase sāyituṃ, labhati kālena kālaṃ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phūsituṃ. Piṇḍapātiko āvuso bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati. Handa āvuso mayampi 1 piṇḍapātikā homa. Mayampi lacchāma kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ, mayampi lacchāma kālena kālaṃ manāpike sotena sadde sotuṃ, mayampi lacchāma kālena kālaṃ manāpiko ghānena gandhe ghāyituṃ, mayampi lacchāma kālena kālaṃ manāpike jivhāya rase sāyituṃ, mayampi lacchāma kālena kālaṃ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṃ, mayampi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā ”ti. Ayañcarahi tesaṃ bhikkhūnaṃ antarā kathā hoti vippakatā.
2. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena karerimaṇḍalamālo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Kāyanuttha bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā kā ca pana vo antarā kathā vippakatā ”ti.
3. “Idha bhante amhākaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ karerimaṇḍalamāle sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarā kathā udapādi: ‘Piṇḍapātiko āvuso bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ labhati kālena kālaṃ manāpike sotena sadde sotuṃ, labhati kālena kālaṃ manāpike ghānena gandhe ghāyituṃ, labhati kālena kālaṃ manāpike jivhāya rase sāyituṃ labhati kālena kālaṃ manāpike kāyena poṭṭhabbe phusituṃ. Piṇḍapātiko āvuso bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati. Handa āvuso mayampi piṇḍapātikā homa. Mayampi lacchāma kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ —pe— mayampi lacchāma kālena kālaṃ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṃ, mayampi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā ’ti. Ayaṃ kho no bhante antarā kathā hoti vippakatā. Atha kho bhagavā 2 anuppatto ”ti.
4. “Na khvetaṃ bhikkhave tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhā 3 agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ yaṃ tumhe evarūpiṃ4 kathaṃ katheyyātha. Sannipatitānaṃ kho5 bhikkhave dvayaṃ karaṇīyaṃ, dhammī6 vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo ”ti.
1 4 6 handa mayaṃ āvuso - Syā. evarūpaṃ - Syā. dhammiyā - PTS. 2 5 atha bhagavā - Ma, Syā. sannipatitānaṃ vo - Ma, Syā; 3 saddhāya - PTS. sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ vo - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
3. 8. KINH VỊ HÀNH PHÁP KHẤT THỰC 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã cùng ngồi xuống tụ hội ở mái che tròn ở cây Kareri; có câu chuyện trao đổi này đã khởi lên giữa các vị ấy: “Này các đại đức, vị tỳ khưu hành pháp khất thực trong khi đi khất thực thỉnh thoảng được nhìn thấy bằng mắt các sắc làm thích ý, thỉnh thoảng được nghe bằng tai các âm thanh làm thích ý, thỉnh thoảng được ngửi bằng mũi các hương làm thích ý, thỉnh thoảng được nếm bằng lưỡi các vị nếm làm thích ý, thỉnh thoảng được đụng chạm bằng thân các xúc làm thích ý. Này các đại đức, vị tỳ khưu hành pháp khất thực đi khất thực được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang. Này các đại đức, giờ chúng ta cũng hãy trở thành các vị hành pháp khất thực. Chúng ta thỉnh thoảng cũng sẽ được nhìn thấy bằng mắt các sắc làm thích ý, chúng ta thỉnh thoảng cũng sẽ được nghe bằng tai các âm thanh làm thích ý, chúng ta thỉnh thoảng cũng sẽ được ngửi bằng mũi các hương làm thích ý, chúng ta thỉnh thoảng cũng sẽ được nếm bằng lưỡi các vị nếm làm thích ý, chúng ta thỉnh thoảng cũng sẽ được đụng chạm bằng thân các xúc làm thích ý, chúng ta cũng sẽ đi khất thực, được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang.” 2. Khi ấy vào buổi chiều, đức Thế Tôn, xuất khỏi thiền tịnh, đã đi đến mái che tròn ở cây Kareri, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu, ở đây bây giờ các ngươi đã cùng ngồi xuống tụ hội vì câu chuyện gì vậy? Và câu chuyện trao đổi gì của các ngươi đã bị gián đoạn?” 3. “Bạch Ngài, ở đây chúng con sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã cùng ngồi xuống tụ hội ở mái che tròn tại cây Kareri; có câu chuyện trao đổi này đã khởi lên giữa chúng con: ‘Này các đại đức, vị tỳ khưu hành pháp khất thực trong khi đi khất thực thỉnh thoảng được nhìn thấy bằng mắt các sắc làm thích ý, thỉnh thoảng được nghe bằng tai các âm thanh làm thích ý, thỉnh thoảng được ngửi bằng mũi các hương làm thích ý, thỉnh thoảng được nếm bằng lưỡi các vị nếm làm thích ý, thỉnh thoảng được đụng chạm bằng thân các xúc làm thích ý. Này các đại đức, vị tỳ khưu hành pháp khất thực đi khất thực được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang. Này các đại đức, giờ chúng ta cũng hãy trở thành các vị hành pháp khất thực. Chúng ta thỉnh thoảng cũng sẽ được nhìn thấy bằng mắt các sắc làm thích ý, —như trên— chúng ta thỉnh thoảng cũng sẽ được đụng chạm bằng thân các xúc làm thích ý, chúng ta cũng sẽ đi khất thực, được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang.’ Bạch Ngài, câu chuyện trao đổi này của chúng con đã bị gián đoạn. Khi ấy đức Thế Tôn đi đến.” 4. “Này các tỳ khưu, điều này quả không thích đáng cho các ngươi, những người con trai gia đình danh giá đã vì niềm tin rời nhà xuất gia sống không nhà, là việc các ngươi có thể nói về đề tài có hình thức như thế. Này các tỳ khưu, đối với các ngươi, khi tụ hội lại, có hai việc nên làm là trao đổi về Giáo Pháp hoặc (giữ) trạng thái im lặng thánh thiện.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
5. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Piṇḍapātikassa bhikkhuno attabharassa anaññaposino, devā pihayanti tādino no ce saddasilokanissito ”ti.
3. 9. SIPPASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāle san- nisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarā kathā udapādi: “Ko nu kho āvuso sippaṃ jānāti, ko kiṃ sippaṃ sikkhi, kataraṃ sippaṃ sippānaṃ aggan ”ti.
2. Tatthekacce evamāhaṃsu: “Hatthisippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Assasippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Rathasippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Dhanusippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Tharusippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Muddāsippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Gaṇanasippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Saṅkhānasippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Lekhāsippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Kāveyyasippaṃ sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Lokāyatasippaṃ 1 sippānaṃ aggan ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Khattavijjāsippaṃ 2 sippānaṃ aggan ”ti. Ayañcarahi tesaṃ bhikkhūnaṃ antarā kathā hoti3 vippakatā.
3. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena maṇḍalamālo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarā kathā vippakatā ”ti.
4. “Idha bhante amhākaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāle sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarā kathā udapādi: ‘Ko nu kho āvuso sippaṃ jānāti, ko kiṃ sippaṃ sikkhi, kataraṃ sippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Tatthekacce evamāhaṃsu: ‘Hatthisippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Assasippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Rathasippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Dhanusippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Tharusippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Muddāsippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Gaṇanasippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Saṅkhānasippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Lekhāsippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Kāveyyasippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Lokāyatasippaṃ sippānaṃ aggan ’ti. Ekacce evamāhaṃsu: ‘Khattavijjāsippaṃ2 sippānaṃ aggan ’ti. Ayaṃ kho no bhante antarā kathā hoti vippakatā. Atha kho bhagavā4 anuppatto ”ti.
1 3 lokāyatanasippaṃ - Syā. hoti - itipāṭho PTS potthake na dissate. 2 4 khettavijjāsippaṃ - Ma, Syā, PTS, Sī. atha bhagavā - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
5. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với vị tỳ khưu hành pháp khất thực, tự chu cấp bản thân, không nuôi dưỡng kẻ khác, chư Thiên mong cầu vị như thế ấy, nếu vị ấy không bị lệ thuộc vào lời trầm trồ và tiếng tăm.”
3. 9. KINH NGHỀ NGHIỆP 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã cùng ngồi xuống tụ hội ở mái che tròn; có câu chuyện trao đổi này đã khởi lên giữa các vị ấy: “Này các đại đức, vị nào biết nghề? Vị nào đã học nghề gì? Nghề nào là hạng nhất trong số các nghề?”
2. Tại nơi ấy, một số vị đã nói thế này: “Nghề huấn luyện voi là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề huấn luyện ngựa là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề đóng xe là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề bắn cung là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề gươm đao là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề ra dấu hiệu là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề kế toán là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề ước lượng là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề khắc chữ là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề thơ ca là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề lý luận là nghề hạng nhất.” Một số vị đã nói thế này: “Nghề quản trị là nghề hạng nhất.” Và câu chuyện trao đổi này của các vị tỳ khưu ấy đã bị gián đoạn.
3. Khi ấy vào buổi chiều, đức Thế Tôn, xuất khỏi thiền tịnh, đã đi đến mái che tròn ở cây, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu, ở đây bây giờ các ngươi đã cùng ngồi xuống tụ hội vì câu chuyện gì vậy? Và câu chuyện trao đổi gì của các ngươi đã bị gián đoạn?”
4. “Bạch Ngài, ở đây chúng con sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã cùng ngồi xuống tụ hội ở mái che tròn; có câu chuyện trao đổi này đã khởi lên giữa chúng con: ‘Này các đại đức, vị nào biết nghề? Vị nào đã học nghề gì? Nghề nào là hạng nhất trong số các nghề?’ Tại nơi ấy, một số vị đã nói thế này: ‘Nghề huấn luyện voi là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề huấn luyện ngựa là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề đóng xe là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề bắn cung là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề gươm đao là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề ra dấu hiệu là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề kế toán là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề ước lượng là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề khắc chữ là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề thơ ca là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề lý luận là nghề hạng nhất.’ Một số vị đã nói thế này: ‘Nghề quản trị là nghề hạng nhất.’ Bạch Ngài, câu chuyện trao đổi này của chúng con đã bị gián đoạn. Khi ấy đức Thế Tôn đi đến.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Nandavaggo Tatiyo
5. “Na khvetaṃ bhikkhave tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe evarūpiṃ kathaṃ katheyyātha. Sannipatitānaṃ ve bhikkhave dvayaṃ karaṇīyaṃ, dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo ”ti.
6. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Asippajīvī lahu atthakāmo yatindriyo sabbadhi vippamutto, anokasārī amamo nirāso hitvā mānaṃ 1 ekacaro sa bhikkhū ”ti.
3. 10. LOKAVOLOKANASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī. 2
2. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā buddhacakkhunā lokaṃ volokesi. Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṃ 3 volokento satte anekehi santāpehi santappamāne anekehi ca pariḷāhehi pariḍayhamāne rāgajehipi dosajehipi mohajehipīti.4
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ayaṃ loko santāpajāto phassapareto rogaṃ vadati attato, yena yena hi5 maññati tato taṃ hoti aññathā.
Aññathābhāvī bhavasatto6 loko bhavapareto bhavamevābhinandati, yadabhinandati taṃ bhayaṃ yassa bhāyati taṃ dukkhaṃ, bhavavippahānāya kho panidaṃ brahmacariyaṃ vussati.7
Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkhamāhaṃsu sabbe te avippamuttā bhavasmāti vadāmi.
Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṃsu sabbe te anissaṭā bhavasmāti vadāmi.
Upadhiṃ8 paṭicca dukkhamidaṃ sambhoti sabbūpādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo
1 4 hantvā māraṃ - Syā; mohajehipi - Ma. 5 hatvā māraṃ - PTS. yena hi - Syā. 2 6 vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī - Syā, PTS. bhavappatto - PTS. 3 7 lokaṃ - itipāṭho Ma, Syā potthakesu na dissate. vussatī ti - PTS. 8 upadhiṃ hi - Ma; sabbupadhiṃ hi - Syā; na upadhī hi - PTS; upadhīhi - Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nanda - Thứ Ba
5. “Này các tỳ khưu, điều này quả không thích đáng cho các ngươi, những người con trai gia đình danh giá đã vì niềm tin rời nhà xuất gia sống không nhà, là việc các ngươi có thể nói về đề tài có hình thức như thế. Này các tỳ khưu, đối với các ngươi, khi tụ hội lại, có hai việc nên làm là trao đổi về Giáo Pháp hoặc (giữ) trạng thái im lặng thánh thiện.” 6. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Có cuộc sống không nghề nghiệp, nhẹ nhàng, có ước muốn mục đích, có giác quan đã được chế ngự, đã được giải thoát về mọi mặt, phiêu bạt không nhà, không sở hữu, không mong mỏi, sau khi từ bỏ ngã mạn, sống một mình, vị ấy là tỳ khưu.”
3. 10. KINH XEM XÉT THẾ GIAN 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại Uruvelā bên bờ sông Nerañjarā nơi gốc cây bồ đề và vừa mới thành tựu quả vị Chánh Đẳng Giác. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đã ngồi với một tư thế kiết già suốt bảy ngày, hưởng niềm an lạc của sự giải thoát. 2. Sau đó, trải qua bảy ngày ấy, sau khi đã ra khỏi định ấy, đức Thế Tôn đã xem xét thế gian bằng Phật nhãn. Trong khi xem xét thế gian bằng Phật nhãn, đức Thế Tôn đã nhìn thấy các chúng sanh đang bị đốt nóng bởi nhiều sự đốt nóng (khổ đau), và đang bị đốt cháy bởi nhiều sự đốt cháy sanh ra bởi luyến ái, sanh ra bởi sân hận, và sanh ra bởi si mê. 3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Bị đốt nóng, 1 bị quấy nhiễu bởi (sáu) xúc, thế gian này nói rằng bệnh là bản ngã, dầu suy nghĩ theo cách này cách kia, nó hình thành theo một cách khác so với cái ấy. Có sự hình thành theo một cách khác, bị dính mắc vào hữu, bị quấy nhiễu bởi hữu, lại thỏa thích hữu ấy. Thỏa thích cái nào, cái ấy là sự sợ hãi. Bị sợ hãi đối với cái nào, cái ấy là khổ. Quả vậy, Phạm hạnh này được sống nhằm lìa bỏ hữu. Bất cứ các vị Sa-môn hoặc các Bà-la-môn nào đã nói rằng sự giải thoát khỏi hữu nhờ vào hữu, Ta nói rằng tất cả các vị đó không được giải thoát khỏi hữu. Bất cứ các vị Sa-môn hoặc các Bà-la-môn nào đã nói rằng sự tách ly khỏi hữu nhờ vào phi hữu, Ta nói rằng tất cả các vị đó không được tách ly khỏi hữu. Tùy thuận vào sự bám víu, khổ này được hình thành. Do sự cạn kiệt của mọi chấp thủ, không có sự hình thành của khổ.
1 đã sanh lên sự đốt nóng (ND).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
lokamimaṃ passa puthu avijjāya paretā bhūtā bhūtaratā bhavā aparimuttā. 1 Ye hi keci bhavā sabbadhi sabbattatāya 2 sabbe te bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā. Evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passato bhavataṇhā pahīyati vibhavaṃ nābhinandati3 sabbaso taṇhānaṃ khayā asesavirāganirodho nibbānaṃ. Tassa nibbutassa bhikkhuno anupādānā punabbhavo na hoti, abhibhūto māro vijitasaṅgāmo upaccagā sabbabhavāni tādī ”ti. Nandavaggo tatiyo.
TASSUDDĀNAṂ Kammaṃ nando yasojo ca sāriputto ca kolito, pilindi kassapo piṇḍo sippaṃ lokena te dasā ”ti. --ooOoo--
MEGHIYAVAGGO CATUTTHO 4. 1. MEGHIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā cālikāyaṃ viharati cālike pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca: “Icchāmahaṃ bhante jantugāmaṃ4 piṇḍāya pavisitun ”ti. “Yassadāni tvaṃ meghiya kālaṃ maññasī ”ti. 2, Atha kho āyasmā meghiyo pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikālāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā kimikālāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno addasā kho ambavanaṃ pāsādikaṃ ramaṇīyaṃ. Disvānassa etadahosi: “Pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ ramaṇīyaṃ.5 Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā ”ti.
1 3 aparimuttā - Ma; vā aparimuttā - Syā, PTS. vibhavataṇhābhinandati - Syā, PTS. 2 4 sabbatthatāya - Ma, Syā, PTS, Sī. jantugāme - Syā. 5 ... yena kimikālāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā meghiyo kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṃ pāsādikaṃ manuññaṃ ramaṇīyaṃ. Disvānassa etadahosi: Pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ manuññaṃ ramaṇīyaṃ. - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
Hãy nhìn xem thế gian này, số đông bị quấy nhiễu bởi vô minh, được hiện hữu, thích thú sự hiện hữu, không được giải thoát hoàn toàn khỏi hữu. Bất cứ các hữu nào, ở mọi nơi, với mọi tính chất, tất cả các hữu ấy là vô thường, khổ đau, có tính chất đổi thay. Tương tự, đối với vị đang nhìn thấy điều này đúng theo bản thể bằng tuệ chơn chánh, hữu ái của vị ấy được dứt bỏ, vị ấy không thỏa thích phi hữu, do sự cạn kiệt của các tham ái một cách trọn vẹn, có sự lìa ái luyến và sự diệt tận không còn dư sót, Niết Bàn. Đối với vị tỳ khưu đã được tịch tịnh ấy, do không còn chấp thủ, sự hiện hữu lại nữa là không có, Ma Vương đã bị chế ngự, cuộc chiến đã được chiến thắng, bậc tự tại đã vượt qua khỏi tất cả các hữu.”
Phẩm Nanda là thứ ba.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Nghiệp, vị Nanda, và vị Yasoja, vị Sāriputta, và vị Kolita, vị Pilindi, vị Kassapa, vị khất thực, nghề nghiệp, với thế gian, chúng là mười (bài Kinh).
--ooOoo--
PHẨM MEGHIYA - THỨ TƯ 4. 1. KINH MEGHIYA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Cālikā, ở núi Cālika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Meghiya là thị giả của đức Thế Tôn. Khi ấy, đại đức Meghiya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Meghiya đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, con muốn đi vào làng Jantu để khất thực.” “Này Meghiya, ngươi hãy biết giờ này là thời điểm của việc nào.”
2. Sau đó, vào buổi sáng đại đức Meghiya đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào làng Jantu để khất thực. Sau khi đi khất thực ở làng Jantu, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đại đức Meghiya đã đi đến bờ sông Kimikālā. Sau khi đi đến và trong khi đi kinh hành, trong khi đi lang thang để thư giãn ống chân ở bờ sông Kimikālā, đại đức Meghiya đã nhìn thấy khu rừng xoài đáng mến, đáng yêu, sau khi nhìn thấy đã khởi ý điều này: “Khu rừng xoài này quả thật đáng mến, đáng yêu! Nơi này quả thật thích hợp cho việc nỗ lực của người con trai gia đình cao quý, là người mong muốn sự nỗ lực. Nếu đức Thế Tôn cho phép ta, thì ta có thể đi đến khu rừng xoài này cho việc nỗ lực.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
3. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca: “Idhāhaṃ bhante pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikālāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkamiṃ, upasaṅkamitvā kimikālāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno addasaṃ ambavanaṃ pāsādikaṃ ramaṇīyaṃ. Disvāna me etadahosi: ‘Pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ ramaṇīyaṃ. Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā ’ti. Sace maṃ bhante bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā ”ti.
4. Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ meghiyaṃ etadavoca: “Āgamehi tāva meghiya, ekakamhā 1 yāva añño koci 2 bhikkhu āgacchatī ”ti. Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca: “Bhagavato bhante, natthi kiñci uttari 3 karaṇīyaṃ, natthi katassa vā paticayo. Mayhaṃ kho pana bhante, atthi uttari karaṇīyaṃ, atthi katassa paticayo. Sace maṃ bhante, bhagavā anujānāti gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā ”ti. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ meghiyaṃ etadavoca: “Āgamehi tāva meghiya, ekakamhā yāva añño koci2 bhikkhu āgacchatī ”ti. Tatiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca: “Bhagavato bhante, natthi kiñci uttari3 karaṇīyaṃ, natthi katassa vā paticayo. Mayhaṃ kho pana bhante, atthi uttari3 karaṇīyaṃ, atthi katassa paticayo. Sace maṃ bhante, bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhāniyā ”ti.
5. “Padhānanti kho meghiya, vadamānaṃ kinti vadeyyāma? Yassadāni tvaṃ meghiya, kālaṃ maññasī ”ti. Atha kho āyasmā meghiyo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena taṃ ambavanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ambavanaṃ ajjhogahetvā 4 aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho āyasmato meghiyassa tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathīdaṃ: ‘kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko ’ti.5 Atha kho āyasmato meghiyassa etadahosi: “Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, saddhāya ca vatamhi agārasmā anagāriyaṃ pabbajito atha ca6 panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā,7 seyyathīdaṃ: ‘kāmavitakkena byāpādavitakkena vihiṃsāvitakkenā ’”ti.8
1 5 ekakamhi - Ma; ekakomhi - Syā. vihiṃsāvitakko - Ma, Syā. 2 6 aññopi koci - Ma, Syā, PTS, Sī. atha kho - Syā. 3 7 uttariṃ - Syā, PTS, Sī. anvāsato - Syā; anvāsanno - PTS. 4 8 ajjhogāhetvā - Ma. vihiṃsāvitakkenā - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
3. Sau đó, đại đức Meghiya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Meghiya đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây vào buổi sáng, con đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào làng Jantu để khất thực. Sau khi đi khất thực ở làng Jantu, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, con đã đi đến bờ sông Kimikālā. Sau khi đi đến và trong khi đi kinh hành, trong khi đi lang thang để thư giãn ống chân ở bờ sông Kimikālā, con đã nhìn thấy khu rừng xoài đáng mến, đáng yêu, sau khi nhìn thấy con đã khởi ý điều này: ‘Khu rừng xoài này quả thật đáng mến, đáng yêu! Nơi này quả thật thích hợp cho việc nỗ lực của người con trai gia đình cao quý, là người mong muốn sự nỗ lực. Nếu đức Thế Tôn cho phép ta, thì ta có thể đi đến khu rừng xoài này cho việc nỗ lực.’ Bạch Ngài, nếu đức Thế Tôn cho phép con, thì con có thể đi đến khu rừng xoài này cho việc nỗ lực.”
4. Khi được nghe nói vậy, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Meghiya điều này: “Này Meghiya, chúng ta là đơn độc. Ngươi hãy chờ cho đến lúc có vị tỳ khưu nào khác đi đến.” Đến lần thứ nhì, đại đức Meghiya đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đối với đức Thế Tôn thì không có bất cứ việc cần phải làm thêm nữa, hoặc không có sự tích lũy thêm đối với việc đã làm. Bạch Ngài, trái lại đối với con thì có việc cần phải làm thêm nữa, hoặc có sự tích lũy thêm đối với việc đã làm. Bạch Ngài, nếu đức Thế Tôn cho phép con, thì con có thể đi đến khu rừng xoài này cho việc nỗ lực.” Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Meghiya điều này: “Này Meghiya, chúng ta là đơn độc. Ngươi hãy chờ cho đến lúc có vị tỳ khưu nào khác đi đến.” Đến lần thứ ba, đại đức Meghiya đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đối với đức Thế Tôn thì không có bất cứ việc gì thêm nữa cần phải làm, hoặc không có sự tích lũy thêm đối với việc đã làm. Bạch Ngài, trái lại đối với con thì có việc thêm nữa cần phải làm, hoặc có sự tích lũy thêm đối với việc đã làm. Bạch Ngài, nếu đức Thế Tôn cho phép con, thì con có thể đi đến khu rừng xoài này cho việc nỗ lực.”
5. “Này Meghiya, trong khi ngươi nói về ‘sự nỗ lực’ thì chúng ta có thể nói gì? Này Meghiya, ngươi hãy biết giờ này là thời điểm của việc nào.” Khi ấy, đại đức Meghiya đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi đã đi đến khu rừng xoài ấy, sau khi đến đã đi sâu vào khu rừng xoài rồi đã ngồi xuống nghỉ trưa ở gốc cây nọ. Sau đó, trong khi đại đức Meghiya đang trú ở khu rừng xoài ấy, ba ác bất thiện tầm, tức là: ‘dục tầm, sân tầm, hại tầm,’ thường xuyên khởi lên cho vị ấy. Khi ấy, đại đức Meghiya đã khởi ý điều này: “Thật là kỳ lạ! Thật là bất thường! Quả thật ta đã vì niềm tin rời nhà xuất gia sống không nhà, vậy mà ta lại bị ám ảnh bởi ba ác bất thiện tầm này, tức là: ‘bởi dục tầm, bởi sân tầm, bởi hại tầm.’”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
6. Atha kho āyasmā meghiyo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante, 1 tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathīdaṃ: ‘kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko ’ti. Tassa mayhaṃ bhante, etadahosi: ‘Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, saddhāya ca vatamhi agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā,2 seyyathīdaṃ: kāmavitakkena byāpādavitakkena vihiṃsāvitakkenā ’”ti.
7. “Aparipakkāya meghiya, cetovimuttiyā pañca dhammā paripākāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha meghiya, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Aparipakkāya meghiya cetovimuttiyā ayaṃ paṭhamo dhammo paripākāya saṃvattati.
Puna ca paraṃ meghiya, bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Aparipakkāya meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ dutiyo dhammo paripākāya saṃvattati.
Puna ca paraṃ meghiya, bhikkhu yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, seyyathīdaṃ: appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā viriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpāya kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Aparipakkāya meghiya cetovimuttiyā ayaṃ tatiyo dhammo paripākāya saṃvattati.
Puna ca paraṃ meghiya, bhikkhu āraddhaviriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya,3 thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Aparipakkāya meghiya cetovimuttiyā ayaṃ catuttho dhammo paripākāya saṃvattati.
Puna ca paraṃ meghiya, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Aparipakkāya meghiya cetovimuttiyā ayaṃ pañcamo dhammo paripākāya saṃvattati.
Aparipakkāya meghiya, cetovimuttiyā ime pañca dhammā paripākāya saṃvattanti.
1 2 3 idha bhante - Syā. anvāsattotipi pāṭho - Aṭṭhakathā. uppādāya - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
6. Sau đó vào buổi chiều, đại đức Meghiya, xuất khỏi thiền tịnh, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Meghiya đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây trong khi con đang trú ở khu rừng xoài ấy, ba ác bất thiện tầm, tức là: ‘dục tầm, sân tầm, hại tầm,’ thường xuyên xảy đến với con. Khi ấy, con đây đã khởi ý điều này: ‘Thật là kỳ lạ! Thật là bất thường! Quả thật ta đã vì niềm tin rời nhà xuất gia sống không nhà, vậy mà ta lại bị ám ảnh bởi ba ác bất thiện tầm này, tức là: bởi dục tầm, bởi sân tầm, bởi hại tầm.’”
7. “Này Meghiya, khi sự giải thoát của tâm chưa được chín muồi, có năm pháp đưa đến sự chín muồi. Năm pháp nào? Này Meghiya, ở đây vị tỳ khưu có bạn hữu tốt lành, có bạn đồng hành tốt lành, có bạn thâm niên tốt lành. Này Meghiya, khi sự giải thoát của tâm chưa được chín muồi, đây là pháp thứ nhất đưa đến sự chín muồi.
Và này Meghiya, còn có pháp khác nữa, vị tỳ khưu là người có giới, sống thu thúc với sự thu thúc trong giới bổn Pātimokkha, được thành tựu về hạnh kiểm và hành xứ, thấy sự sợ hãi trong các tội nhỏ nhặt, thọ trì và thực hành trong các điều học. Này Meghiya, khi sự giải thoát của tâm chưa được chín muồi, đây là pháp thứ nhì đưa đến sự chín muồi.
Và này Meghiya, còn có pháp khác nữa, lời nói nào liên quan đến việc giảm thiểu, thuận lợi cho việc khơi mở tâm, đưa đến sự hoàn toàn nhàm chán, đến việc xa lìa luyến ái, đến sự tịch diệt, đến sự tịch tịnh, đến thắng trí, đến sự giác ngộ, đến Niết-bàn, tức là lời nói về ít ham muốn, lời nói về sự tự biết đủ, lời nói về sự tách ly, lời nói về sự không kết giao, lời nói về việc khởi sự tinh tấn, lời nói về giới, lời nói về định, lời nói về tuệ, lời nói về giải thoát, lời nói về trí tuệ và nhận thức về sự giải thoát; với lời nói có hình thức như thế thì vị tỳ khưu có sự đạt được theo như ước muốn, có sự đạt được không mệt nhọc, có sự đạt được không khó khăn. Này Meghiya, khi sự giải thoát của tâm chưa được chín muồi, đây là pháp thứ ba đưa đến sự chín muồi.
Và này Meghiya, còn có pháp khác nữa, vị tỳ khưu sống có sự ra sức tinh tấn nhằm dứt bỏ các bất thiện pháp, nhằm thành tựu các thiện pháp, có sự kiên định, có sự ra sức vững chãi, không buông bỏ nhiệm vụ đối với các thiện pháp. Này Meghiya, khi sự giải thoát của tâm chưa được chín muồi, đây là pháp thứ tư đưa đến sự chín muồi.
Và này Meghiya, còn có pháp khác nữa, vị tỳ khưu có tuệ hướng đến sự sanh diệt, đầy đủ tuệ cho việc thấu triệt thánh thiện hướng đến sự diệt tận khổ đau một cách đúng đắn. Này Meghiya, khi sự giải thoát của tâm chưa được chín muồi, đây là pháp thứ năm đưa đến sự chín muồi.
Này Meghiya, khi sự giải thoát của tâm chưa được chín muồi, năm pháp này đưa đến sự chín muồi.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
8. Kalyāṇamittassetaṃ meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ sīlavā bhavissati, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharissati, ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhissati sikkhāpadesu.
Kalyāṇamittassetaṃ meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, 1 seyyathīdaṃ: appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā viriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā. Evarūpāya 2 kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī.
Kalyāṇamittassetaṃ meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ āraddhaviriyo bhavissati 3 akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhūro kusalesu dhammesu.
Kalyāṇamittassetaṃ meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ paññavā bhavissati udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
Tena ca pana meghiya, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari4 bhāvetabbā, asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya. Aniccasaññino meghiya, anattasaññā saṇṭhāti, anattasaññī asmimānasamugghātaṃ pāpuṇāti, diṭṭheva dhamme nibbānan ”ti.
9. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Khuddā vitakkā sukhumā vitakkā anuggatā5 manaso uppilāvā,6 ete avidvā manaso vitakke hurāhuraṃ dhāvati bhantacitto.
Ete ca vidvā manaso vitakke ātāpiyo saṃvaratī satīmā, anuggate5 manaso uppilāve6 asesamete pajahāsi buddho ”ti.
1 4 saṃvassati - Sī. uttariṃ - Syā, Sī. 2 5 evarūpiyā - Sī. anugato - Ma, Syā, PTS. 3 6 viharissati - Ma, Syā. ubbilāpo - Syā, PTS, Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
8. Này Meghiya, điều này là được trông đợi đối với vị tỳ khưu có bạn hữu tốt lành, có bạn đồng hành tốt lành, có bạn thâm niên tốt lành là việc sẽ là người có giới, sẽ sống thu thúc với sự thu thúc trong giới bổn Pātimokkha, được thành tựu về hạnh kiểm và hành xứ, thấy sự sợ hãi trong các tội nhỏ nhặt, sẽ thọ trì và thực hành trong các điều học.
Này Meghiya, điều này là được trông đợi đối với vị tỳ khưu có bạn hữu tốt lành, có bạn đồng hành tốt lành, có bạn thâm niên tốt lành là lời nói nào liên quan đến việc giảm thiểu, thuận lợi cho việc khơi mở tâm, đưa đến sự hoàn toàn nhàm chán, đến việc xa lìa luyến ái, đến sự tịch diệt, đến sự tịch tịnh, đến thắng trí, đến sự giác ngộ, đến Niết-bàn, tức là lời nói về ít ham muốn, lời nói về sự tự biết đủ, lời nói về sự tách ly, lời nói về sự không kết giao, lời nói về việc khởi sự tinh tấn, lời nói về giới, lời nói về định, lời nói về tuệ, lời nói về giải thoát, lời nói về trí tuệ và nhận thức về sự giải thoát; với lời nói có hình thức như thế thì vị tỳ khưu sẽ có sự đạt được theo như ước muốn, có sự đạt được không mệt nhọc, có sự đạt được không khó khăn.
Này Meghiya, điều này là được trông đợi đối với vị tỳ khưu có bạn hữu tốt lành, có bạn đồng hành tốt lành, có bạn thâm niên tốt lành là sẽ có sự ra sức tinh tấn nhằm dứt bỏ các bất thiện pháp, nhằm thành tựu các thiện pháp, có sự kiên định, có sự ra sức vững chãi, không buông bỏ nhiệm vụ đối với các thiện pháp.
Này Meghiya, điều này là được trông đợi đối với vị tỳ khưu có bạn hữu tốt lành, có bạn đồng hành tốt lành, có bạn thâm niên tốt lành là việc sẽ có tuệ hướng đến sự sanh diệt, được đầy đủ tuệ hướng đến sự diệt tận khổ đau một cách đúng đắn đối với việc thấu triệt của bậc Thánh.
Và này Meghiya, hơn nữa vị tỳ khưu ấy sau khi thiết lập ở năm pháp này, nên tu tập bốn pháp thêm nữa, nên tu tập về bất tịnh nhằm dứt bỏ luyến ái, nên tu tập từ ái nhằm dứt bỏ sân hận, nên tu tập niệm hơi thở vào hơi thở ra nhằm cắt đứt tầm, nên tu tập tưởng vô thường nhằm thủ tiêu ngã mạn ‘tôi là.’ Này Meghiya, đối với vị có tưởng vô thưởng thì tưởng vô ngã được vững trú, vị có tưởng vô ngã thì đạt được việc thủ tiêu ngã mạn ‘tôi là,’ (đạt được) Niết Bàn ngay trong đời hiện tại.”
9. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Các suy tư nhỏ nhoi, các suy tư vi tế được đeo đuổi là các sự trỗi dậy của tâm. Người không biết được các suy tư này của tâm, chạy từ nơi này đến nơi khác, có tâm rối loạn.
Và sau khi biết được các suy tư này của tâm, người có nhiệt tâm, có niệm, thu thúc các suy tư đã được đeo đuổi, các sự trỗi dậy của tâm; bậc giác ngộ đã dứt bỏ chúng không còn dư sót.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
4. 2. UDDHATASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati, upavattane mallānaṃ sālavane. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṃ viharanti, uddhatā 1 unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā.
2. Addasā kho bhagavā te sambahule bhikkhū avidūre araññakuṭikāyaṃ viharante uddhate unnaḷe capale mukhare vikiṇṇavāce muṭṭhassatino asampajāne asamāhite vibbhantacitte pākatindriye.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Arakkhitena kāyena micchādiṭṭhigatena 2 ca, thīnamiddhābhibhūtena vasaṃ mārassa gacchati.
Tasmā rakkhitacitt’ assa sammāsaṅkappagocaro, thīnamiddhābhibhū3 bhikkhu sabbā duggatiyo jahe ”ti.
4. 3. GOPĀLASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu4 cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho aññataro gopālako yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ gopālakaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi.
2. Atha kho so gopālako bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavantaṃ etadavoca: “Adhivāsetu me bhante, bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ”ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho so gopālako bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho so gopālako tassā rattiyā accayena sake nivesane pahūtaṃ appodakapāyāsaṃ paṭiyādāpetvā navañca sappiṃ, bhagavato kālaṃ ārocesi: “Kālo bhante, niṭṭhitaṃ bhattan ”ti.
1 3 uddhatā honti - PTS, Sī. thinamiddhābhibhū - Ma. 2 4 micchādiṭṭhihatena - Ma. kosalesu janapadesu - katthaci.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
4. 2. KINH NÁO ĐỘNG 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Kusinārā, ở Upavattana, khu rừng cây sālā của xứ Malla. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu trú ngụ trong các chòi nhỏ trong rừng ở nơi không xa đức Thế Tôn, náo động, khoác lác, lao chao, lắm mồm, có lời nói linh tinh, thất niệm, không có sự tỉnh giác, không được định tĩnh, có tâm bị tán loạn, có các giác quan buông thả.
2. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy nhiều vị tỳ khưu ấy đang trú ngụ trong các chòi nhỏ trong rừng ở nơi không xa, náo động, khoác lác, lao chao, lắm mồm, có lời nói linh tinh, thất niệm, không có sự tỉnh giác, không được định tĩnh, có tâm bị tán loạn, có các giác quan buông thả.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Do thân không được phòng hộ, và do đã đi theo tà kiến, do bị ngự trị bởi dã dượi và buồn ngủ, người sa vào quyền lực của Ma Vương.
Vì thế, nên là người có tâm đã được phòng hộ, có chánh tư duy là hành xứ, là người ngự trị dã dượi và buồn ngủ, vị tỳ khưu từ bỏ mọi cảnh giới tái sanh xấu xa.”
4. 3. KINH NGƯỜI CHĂN BÒ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn đi du hành ở xứ sở của những người Kosala cùng với đại chúng tỳ khưu. Khi ấy, đức Thế Tôn đã rời con đường lộ rồi đi đến gần gốc cây nọ, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt sẵn. Sau đó, có người chăn bò nọ đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi người chăn bò đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho người chăn bò ấy bằng bài Pháp thoại.
2. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, người chăn bò ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn cùng với hội chúng tỳ khưu nhận lời bữa trai phạn của con vào ngày mai.” Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Khi ấy, người chăn bò ấy hiểu được sự nhận lời của đức Thế Tôn nên đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi. Sau đó, khi trải qua đêm ấy, người chăn bò ấy đã cho chuẩn bị dồi dào cơm sữa ráo nước và bơ lỏng mới tại tư gia, rồi cho thông báo thời giờ đến đức Thế Tôn: “Bạch Ngài, đã đến giờ, thức ăn đã chuẩn bị xong.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
3. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena tassa gopālakassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so 1 gopālako buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ appodakapāyāsena 2 navena ca sappinā sahatthā santappesi, sampavāresi. Atha kho so gopālako bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ gopālakaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho acirapakkantassa bhagavato taṃ gopālakaṃ aññataro puriso sīmantarikāya jīvitā voropesi.
4. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Yena bhante, gopālakena ajja buddhapamukho bhikkhusaṅgho appodakapāyāsena navena ca sappinā sahatthā santappito sampavārito, so kira bhante, gopālako aññatarena purisena sīmantarikāya jīvitā voropito ”ti.
5. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Diso disaṃ yantaṃ kayirā verī vā pana verinaṃ, micchāpaṇihitaṃ cittaṃ pāpiyo naṃ tato kare ”ti.3
4. 4. JUṆHASUTTAṂ4 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca Mahāmoggallāno kapotakandarāyaṃ viharanti. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinno hoti, aññataraṃ samādhiṃ samāpajjitvā. Tena kho pana samayena dve yakkhā sahāyakā uttarāya disāya dakkhiṇaṃ disaṃ gacchanti, kenacideva karaṇīyena. Addasaṃsu kho te yakkhā āyasmantaṃ sāriputtaṃ juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinnaṃ. Disvāna eko yakkho dutiyaṃ yakkhaṃ etadavoca: “Paṭibhāti maṃ samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṃ dātun ”ti. Evaṃ vutte so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca: “Alaṃ samma, mā samaṇaṃ āsādesi. Uḷāro so samma samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo ”ti. Dutiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca: “Paṭibhāti maṃ samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṃ dātun ”ti. Dutiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca: “Alaṃ samma, mā samaṇaṃ āsādesi. Uḷāro so samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo ”ti. Tatiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca: “Paṭibhāti maṃ samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṃ dātun ”ti. Tatiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca: “Alaṃ samma, mā samaṇaṃ āsādesi. Uḷāro so samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo ”ti.
1 3 atha kho - Syā. Dhammapada - Cittavaggo. 2 4 appodakapāyāsena ca - Syā, PTS. yakkhapahārasutta - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
3. Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm bình bát và y cùng với hội chúng tỳ khưu đi đến tư gia của người chăn bò ấy, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt. Sau đó, người chăn bò ấy đã tự tay làm hài lòng và toại ý hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với cơm sữa ráo nước và bơ lỏng mới. Đến khi đức Thế Tôn đã thọ thực xong, bàn tay đã rời khỏi bình bát, người chăn bò ấy đã cầm lấy một chiếc ghế thấp nào đó và đã ngồi xuống ở một bên. Khi người chăn bò đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho người chăn bò ấy bằng bài Pháp thoại, rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Sau đó, trong khi đức Thế Tôn ra đi không bao lâu, một người đàn ông nọ đã đoạt lấy mạng sống của người chăn bò ấy tại khu vực giáp ranh. 4. Sau đó, nhiều vị tỳ khưu đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, người chăn bò hôm nay đã tự tay làm hài lòng và toại ý hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với cơm sữa ráo nước và bơ lỏng mới, bạch Ngài, nghe nói người chăn bò ấy đã bị một người đàn ông nọ đoạt lấy mạng sống tại khu vực giáp ranh.” 5. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Việc nào mà kẻ địch có thể làm đối với kẻ địch, hoặc kẻ thù (có thể làm) đối với kẻ thù, thì tâm thiên về sự sai tráī có thể làm điều ác xấu đến người ấy còn hơn việc ấy (hai việc trên) nữa.”
4. 4. KINH THƯỢNG HUYỀN 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta và đại đức Mahāmoggallāna ngụ tại Kapotakandarā. 1 Lúc bấy giờ, vào đêm trăng sáng đại đức Sāriputta ngồi ở ngoài trời với tóc vừa mới được cạo và đã thể nhập vào một trạng thái định nào đó. Vào lúc bấy giờ, có hai Dạ Xoa là bạn đồng hành di chuyển từ hướng Bắc về hướng Nam vì công việc cần làm nào đó. Các Dạ Xoa ấy đã nhìn thấy đại đức Sāriputta vào đêm trăng sáng ngồi ở ngoài trời với tóc vừa mới được cạo. Sau khi nhìn thấy, một Dạ Xoa đã nói với Dạ Xoa thứ hai điều này: “Này bạn, bỗng nhiên tôi muốn giáng một cú đánh vào đầu của vị Sa-môn này.” Khi được nói như vậy, Dạ Xoa kia đã nói với Dạ Xoa ấy điều này: “Này bạn, đủ rồi! Chớ công kích vị Sa-môn. Này bạn, vị Sa-môn này cao cả, có đại thần lực, có đại oai lực.” Đến lần thứ nhì, Dạ Xoa ấy đã nói với Dạ Xoa kia điều này: “Này bạn, bỗng nhiên tôi muốn giáng một cú đánh vào đầu của vị Sa-môn này.” Đến lần thứ nhì, Dạ Xoa kia đã nói với Dạ Xoa ấy điều này: “Này bạn, đủ rồi! Chớ công kích vị Sa-môn. Này bạn, vị Sa-môn này cao cả, có đại thần lực, có đại oai lực.” Đến lần thứ ba, Dạ Xoa ấy đã nói với Dạ Xoa kia điều này: “Này bạn, bỗng nhiên tôi muốn giáng một cú đánh vào đầu của vị Sa-môn này.” Đến lần thứ ba, Dạ Xoa kia đã nói với Dạ Xoa ấy điều này: “Này bạn, đủ rồi! Chớ công kích vị Sa- môn. Này bạn, vị Sa-môn này cao cả, có đại thần lực, có đại oai lực.”
1 Kapotakandarā (hang Bồ câu): là tên của một hang động (kandarā) có nhiều chim bồ câu (kapota). Về sau, tại đây một trú xá đã được xây dựng và có tên gọi như vậy (UdA. 244).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
2. Atha kho so yakkho taṃ yakkhaṃ anādiyitvā āyasmato sāriputtattherassa sīse pahāraṃ adāsi. Tāva mahāpahāro ahosi, 1 api tena pahārena sattaratanaṃ vā aḍḍhaṭṭharatanaṃ vā nāgaṃ osādeyya 2 mahantaṃ vā pabbatakūṭaṃ padāḷeyya. Atha ca pana so yakkho “ḍayhāmi, ḍayhāmī ”ti tattheva mahānirayaṃ avatthāsi. 3
3. Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tena yakkhena āyasmato sāriputtassa sīse pahāraṃ dīyamānaṃ. Disvāna yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca: “Kacci te āvuso khamanīyaṃ? Kacci yāpanīyaṃ? Kacci na kiñci dukkhan ”ti? “Khamanīyaṃ me āvuso moggallāna, yāpanīyaṃ me āvuso moggallāna, api ca me sīse thokaṃ dukkhan ”ti.
4. “Acchariyaṃ āvuso sāriputta, abbhutaṃ āvuso sāriputta, yāva4 mahiddhiko āyasmā sāriputto mahānubhāvo. Idha te āvuso sāriputta, aññataro yakkho sīse pahāraṃ adāsi. Tāva mahāpahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaṃ vā aḍḍhaṭṭharatanaṃ vā nāgaṃ osādeyya2 mahantaṃ vā pabbatakūṭaṃ padāḷeyya.5 Atha ca panāyasmā sāriputto evamāha: ‘Khamanīyaṃ me āvuso moggallāna, yāpanīyaṃ me āvuso moggallāna, api ca me sīse thokaṃ dukkhan ”ti. “Acchariyaṃ āvuso moggallāna, abbhutaṃ āvuso moggallāna, yāva6 mahiddhiko āyasmā mahāmoggallāno mahānubhāvo, yatra hi nāma yakkhampi passissati, mayaṃ panetarahi paṃsupisācakampi na passāmā ”ti. Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya tesaṃ ubhinnaṃ mahānāgānaṃ imaṃ evarūpaṃ kathāsallāpaṃ.
5. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yassa selūpamaṃ cittaṃ ṭhitaṃ nānūpakampati, virattaṃ rajanīyesu kopaneyye na kuppati, yassevaṃ bhāvitaṃ cittaṃ kuto taṃ dukkhamessatī ”ti.
1 tāva mahāpahāro ahosi - itipāṭho Syā, PTS potthakesu na dissate. 2 4 5 osāreyya - katthaci. yaṃ - Syā; padāḷeyyā ti - Syā, PTS. 3 6 apatāsi - Ma, Syā, PTS. yaṃ tvaṃ - PTS. yaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
2. Khi ấy, Dạ Xoa ấy không đếm xỉa đến Dạ Xoa kia và đã giáng một cú đánh vào đầu của đại đức Sāriputta. Cú đánh đã mạnh đến mức thậm chí bằng cú đánh ấy có thể nhấn chìm (vào lòng đất) con long tượng cao bảy ratana 1 hoặc bảy ratana rưỡi, hay phá vỡ chóp đỉnh của ngọn núi lớn. Thế mà khi ấy, Dạ Xoa ấy (đã thét lên): “Tôi bị đốt cháy, tôi bị đốt cháy,” rồi ngay tại chỗ ấy đã rơi xuống đại địa ngục.
3. Đại đức Mahāmoggallāna với Thiên nhãn thanh tịnh vượt trội loài người đã nhìn thấy cú đánh đang giáng vào đầu của đại đức Sāriputta bởi Dạ Xoa ấy, sau khi nhìn thấy đã đi đến gặp đại đức Sāriputta, sau khi đến đã nói với đại đức Sāriputta điều này: “Này đại đức, sức khoẻ của đại đức có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Không có khổ sở gì phải không?” “Này đại đức Mahāmoggallāna, sức khoẻ của tôi khá. Này đại đức Mahāmoggallāna, mọi việc của tôi được tốt đẹp. 2 Tuy nhiên, có sự khó chịu chút ít ở đầu của tôi.”
4. “Này đại đức Sāriputta, thật là kỳ diệu! Này đại đức Sāriputta, thật là phi thường! Đại đức Sāriputta có đại thần lực, có đại oai lực đến như thế! Này đại đức Sāriputta, ở đây một Dạ Xoa nào đó đã giáng cú đánh vào đầu của đại đức. Cú đánh đã mạnh đến mức thậm chí bằng cú đánh ấy có thể nhấn chìm (vào lòng đất) con long tượng cao bảy ratana hoặc bảy ratana rưỡi, hay phá vỡ chóp đỉnh của ngọn núi lớn. Trái lại, đại đức Sāriputta đã nói như vầy: “Này đại đức Mahāmoggallāna, sức khoẻ của tôi khá. Này đại đức Mahāmoggallāna, mọi việc của tôi được tốt đẹp. Tuy nhiên, có sự khó chịu chút ít ở đầu của tôi.” “Này đại đức Mahāmoggallāna, thật là kỳ diệu! Này đại đức Mahāmoggallāna, thật là phi thường! Đại đức Mahāmoggallāna có đại thần lực, có đại oai lực đến như thế! Bởi vì vị ấy thật sự nhìn thấy ngay cả loài Dạ Xoa, trái lại chúng tôi hiện giờ cũng không nhìn thấy được loài quỷ đói ở đống rác.” Đức Thế Tôn với Thiên nhĩ giới thanh tịnh vượt trội loài người đã nghe được cuộc trò chuyện trao đổi có hình thức như thế này của cả hai bậc đại long tượng ấy.
5. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Tâm của người nào giống như tảng đá, đứng yên, không rung động, không luyến ái ở các vật đáng bị luyến ái, không bị bực tức đối với việc đáng bị bực tức? Tâm của người nào được tu tập như vậy, do đâu khổ đau sẽ đến với người ấy?”
1 1 ratana = 0.25 mét, đơn vị đo chiều dài. 2 Đoạn thăm hỏi sức khỏe đã không được dịch sát từ (ND).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
4. 5. NĀGASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati, ghositārāme. Tena kho pana samayena bhagavā ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharati.
2. Atha kho bhagavato etadahosi: “Ahaṃ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhī rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharāmi. Yannūnāhaṃ eko gaṇamhā vupakaṭṭho vihareyyan ”ti.
3. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiyaṃ piṇḍāya pāvisi. Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto sāmaṃ senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya anāmantetvā upaṭṭhāke, anapaloketvā bhikkhusaṅghaṃ, eko adutiyo yena pārileyyakaṃ 1 tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena pārileyyakaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā pārileyyake viharati, rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle.
4. Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati, hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi 2 hatthicchāpehi. 3 Chinnaggāni ceva tiṇāni khādati. Obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṃ khādanti. Āvilāni ca pānīyāni pivati. Ogāhā cassa uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharati. Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi: “Ahaṃ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi, hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. Chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi. Obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādanti. Avilāni ca pānīyāni pivāmi. Ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharāmi. Yannūnāhaṃ eko gaṇamhā vūpakaṭṭho vihareyyan ”ti.
5. Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pārileyyakaṃ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṃ, yena bhagavā tenupasaṅkami, tatra sudaṃ 4 so hatthināgo yasmiṃ padese bhagavā viharati, taṃ padesaṃ appaharitañca5 karoti, soṇḍāya6 bhagavato pānīyaṃ paribhojanīyañca7 upaṭṭhapeti.8
1 5 pālileyyakaṃ - Ma, Syā, PTS. appaharitaṃ - Ma; appahāritañca - PTS. 2 6 hatthikuḷabhehi - Syā; soṇḍāya ca - Ma. 7 hatthikaḷārehi - PTS. pānīyaṃ paribhojanīyaṃ - Ma, Syā; 3 hatthicchāpakehi - PTS, Sī. pāṇiyaṃ paribhojanīyaṃ - PTS. 4 8 upasaṅkamitvā tatra sudaṃ - Syā, PTS. upaṭṭhāpeti - Ma; paṭṭhapeti - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
4. 5. KINH LONG TƯỢNG 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn sống bị quấy rầy bởi các tỳ khưu, bởi các tỳ khưu ni, bởi các nam cư sĩ, bởi các nữ cư sĩ, bởi các vị vua, bởi các quan đại thần của vua, bởi các ngoại đạo, bởi các đệ tử của ngoại đạo. Bị quấy rầy, đức Thế Tôn sống không an lạc, không thoải mái.
2. Khi ấy, đức Thế Tôn đã khởi ý điều này: “Hiện nay, Ta sống bị quấy rầy bởi các tỳ khưu, bởi các tỳ khưu ni, bởi các nam cư sĩ, bởi các nữ cư sĩ, bởi các vị vua, bởi các quan đại thần của vua, bởi các ngoại đạo, bởi các đệ tử của ngoại đạo. Bị quấy rầy, Ta sống không an lạc, không thoải mái. Có lẽ Ta nên sống một mình, tách ra khỏi đám đông?”
3. Sau đó vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã quấn y (nội) rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Kosambī để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Kosambī, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đức Thế Tôn đã tự mình thu dọn chỗ trú ngụ rồi cầm lấy bình bát và y, không nói cho các thị giả biết, không thông báo cho hội chúng tỳ khưu, một mình, không người thứ hai, ra đi du hành đến Pārileyyaka. Trong khi tuần tự du hành, Ngài đã ngự đến Pārileyyaka. Tại đó, đức Thế Tôn ngụ tại Pārileyyaka, ở khu rừng cây được bảo vệ, nơi gốc cây sālā xinh đẹp.
4. Cũng có con long tượng nọ sống bị quấy rầy bởi những con voi đực, bởi những con voi cái, bởi những con voi tơ, bởi những con voi bé. Nó còn phải phải nhai các thứ cỏ đã bị đứt ngọn. Chúng nhai các nhánh cây đã được nó bẻ gãy lượt này lượt khác. Và nó uống các thứ nước đã bị khuấy đục. Khi nó vượt qua dòng sông cạn thì những con voi cái chạy lại cọ xát vào thân. Bị quấy rầy, nó sống không an lạc, không thoải mái. Khi ấy, con long tượng ấy đã khởi ý điều này: “Hiện nay, ta sống bị quấy rầy bởi những con voi đực, bởi những con voi cái, bởi những con voi tơ, bởi những con voi bé. Ta còn phải nhai các thứ cỏ đã bị đứt ngọn. Chúng nhai các nhánh cây đã được ta bẻ gãy lượt này lượt khác. Và ta uống các thứ nước đã bị khuấy đục. Khi ta vượt qua dòng sông cạn thì những con voi cái chạy lại cọ xát vào thân. Bị quấy rầy, ta sống không an lạc, không thoải mái. Có lẽ ta nên sống một mình, tách ra khỏi đám đông?”
5. Sau đó, con long tượng ấy đã tách khỏi bầy đi đến Pārileyyaka, chỗ khu rừng cây được bảo vệ, nơi gốc cây sālā xinh đẹp, gần bên đức Thế Tôn. Tại đó, ở khu vực nào đức Thế Tôn trú ngụ, con long tượng ấy dọn dẹp khu vực ấy bớt đi cây cỏ, rồi dùng vòi cung cấp nước uống và nước rửa đến đức Thế Tôn.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
6. Atha kho bhagavato rahogatassa patisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṃ bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. Ākiṇṇo dukkhaṃ, na phāsu vihāsiṃ. So’mhi etarahi anākiṇṇo viharāmi, bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. Anākiṇṇo sukhaṃ phāsu viharāmī ”ti.
7. Tassapi kho 1 hatthināgassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṃ, hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. Chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṃ. Obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādiṃsu. Āvilāni ca pānīyāni pivāsiṃ. 2 Ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo agamaṃsu. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu vihāsiṃ. So’mhi etarahi anākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. Acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi. Obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ na khādanti. Anāvilāni ca pānīyāni pivāmi. Ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo na kāyaṃ 3 upanighaṃsantiyo gacchanti. Anākiṇṇo sukhaṃ phāsu viharāmī ”ti.
8. Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṃ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
“Etaṃ nāgassa nāgena īsādantassa hatthino, sameti cittaṃ cittena yadeko4 ramate5 vane ”ti.
4. 6. PIṆḌOLASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā piṇḍolabhāradvājo bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya, āraññiko,6 piṇḍapātiko, paṃsukūliko, tecīvariko, appiccho, santuṭṭho, pavivitto, asaṃsaṭṭho, āraddhaviriyo,7 dhūtavādo adhicittamanuyutto.
2. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya, āraññikaṃ,6 piṇḍapātikaṃ, paṃsukūlikaṃ, tecīvarikaṃ, appicchaṃ, santuṭṭhaṃ, pavivittaṃ, asaṃsaṭṭhaṃ, āraddhaviriyaṃ,7 dhutavādaṃ adhicittamanuyuttaṃ.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
1 4 tassa kho - Syā. yaṃ eko - Syā, PTS. 2 5 apāyiṃ - Ma; ramatī - sabbattha. 6 piviṃ - Syā. āraññako - Syā, Sī. 3 7 na hatthiniyo kāyaṃ - Syā. āraddhavīriyo - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
6. Sau đó, đức Thế Tôn trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã sanh khởi: “Trước đây, Ta đã sống bị quấy rầy bởi các tỳ khưu, bởi các tỳ khưu ni, bởi các nam cư sĩ, bởi các nữ cư sĩ, bởi các vị vua, bởi các quan đại thần của vua, bởi các ngoại đạo, bởi các đệ tử của ngoại đạo. Bị quấy rầy, Ta đã sống không an lạc, không thoải mái. Hiện nay, Ta sống không bị quấy rầy bởi các tỳ khưu, bởi các tỳ khưu ni, bởi các nam cư sĩ, bởi các nữ cư sĩ, bởi các vị vua, bởi các quan đại thần của vua, bởi các ngoại đạo, bởi các đệ tử của ngoại đạo. Không bị quấy rầy, Ta sống an lạc, thoải mái.”
7. Luôn cả con long tượng ấy cũng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã sanh khởi: “Trước đây, ta đã sống bị quấy rầy bởi những con voi đực, bởi những con voi cái, bởi những con voi tơ, bởi những con voi bé. Ta đã phải nhai các thứ cỏ đã bị đứt ngọn. Chúng đã nhai các nhánh cây đã được ta bẻ gãy lượt này lượt khác. Và ta đã uống các thứ nước đã bị khuấy đục. Khi ta vượt qua dòng sông cạn thì những con voi cái đã chạy lại cọ xát vào thân. Bị quấy rầy, ta đã sống không an lạc, không thoải mái. Hiện nay, ta sống không bị quấy rầy bởi những con voi đực, bởi những con voi cái, bởi những con voi tơ, bởi những con voi bé. Ta nhai các thứ cỏ còn chưa bị đứt ngọn. Chúng không nhai các nhánh cây đã được ta bẻ gãy lượt này lượt khác. Và ta đã uống các thứ nước không bị khuấy đục. Khi ta vượt qua dòng sông cạn thì không có những con voi cái chạy lại cọ xát vào thân. Không bị quấy rầy, ta sống an lạc, thoải mái.”
8. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi nhận biết sự tách ly của bản thân đã dùng tâm biết được ý nghĩ suy tầm của con long tượng ấy, rồi vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Tâm của con Long tượng, là con voi có ngà dài, cùng với chúa loài người có tâm được tương đồng về việc một mình vui thích ở khu rừng.”
4. 6. KINH PIṆḌOLA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Piṇḍolabhāradvāja ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, là vị ngụ ở rừng, chuyên đi khất thực, chỉ mặc y may bằng vải bị quăng bỏ, chỉ sử dụng ba y, ít ham muốn, tự biết đủ, sống tách ly, không kết giao, có sự ra sức tinh tấn, nói về hạnh từ khước, gắn bó với tăng thượng tâm.
2. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Piṇḍolabhāradvāja ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, là vị ngụ ở rừng, chuyên đi khất thực, chỉ mặc y may bằng vải bị quăng bỏ, chỉ sử dụng ba y, ít ham muốn, tự biết đủ, sống tách ly, không kết giao, có sự ra sức tinh tấn, nói về hạnh từ khước, gắn bó với tăng thượng tâm.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
“Anūpavādo anūpaghāto 1 pātimokkhe ca saṃvaro, mattaññutā ca bhattasmiṃ pantañca 2 sayanāsanaṃ, adhicitte ca āyogo etaṃ buddhānasāsanan ”ti.
4. 7. SĀRIPUTTASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya, appiccho, santuṭṭho, pavivitto, asaṃsaṭṭho, āraddhaviriyo, adhicittamanuyutto. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya appicchaṃ santuṭṭhaṃ pavivittaṃ asaṃsaṭṭhaṃ āraddhaviriyaṃ adhicittamanuyuttaṃ.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Adhicetaso appamajjato munino monapathesu sikkhato, sokā na bhavanti tādino upasantassa sadā satīmato ”ti.
4. 8. SUNDARĪSUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana- gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ. Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana- gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ. Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvara- piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ.
2. Atha kho te3 aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṃ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca yena sundarī paribbājikā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā sundariṃ paribbājikaṃ etadavocuṃ: “Ussahasi bhagini, ñātīnaṃ atthaṃ kātun ”ti? “Kyāhaṃ ayyā, karomi, kiṃ mayā na sakkā kātuṃ?4 Jīvitampi me pariccattaṃ ñātīnaṃ atthāyā ”ti.
1 3 anupavādo anupaghāto - Syā, PTS. te - itisaddo Syā potthake na dissate. 2 4 patthañca - Syā, PTS, Sī. kiṃ mayā sakkā kātuṃ - Syā, PTS, Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
“Sự không phỉ báng, sự không giết hại, sự thu thúc trong giới bổn Pātimokkha, sự biết đủ về vật thực, chỗ nằm ngồi thanh vắng, và sự gắn bó vào tăng thượng tâm, điều này là lời giáo huấn của chư Phật.”
4. 7. KINH SĀRIPUTTA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, là vị ít ham muốn, tự biết đủ, sống tách ly, không kết giao, có sự ra sức tinh tấn, nói về hạnh từ khước, gắn bó với tăng thượng tâm. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Sāriputta ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, là vị ngụ ở rừng, chuyên đi khất thực, chỉ mặc y may bằng vải bị quăng bỏ, chỉ sử dụng ba y, ít ham muốn, tự biết đủ, sống tách ly, không kết giao, có sự ra sức tinh tấn, nói về hạnh từ khước, gắn bó với tăng thượng tâm.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với vị hiền trí có tăng thượng tâm, không bị xao lãng, đang rèn luyện trong các đạo lộ trí tuệ, an tịnh, luôn có niệm, các sự sầu muộn không hiện hữu ở vị như thế ấy.” 1
4. 8. KINH SUNDARĪ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Hội chúng tỳ khưu cũng được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Trái lại, các du sĩ ngoại đạo không được tôn vinh, không được cung kính, không được sùng bái, không được cúng dường, không được nể nang, không nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh.
2. Khi ấy, các du sĩ ngoại đạo ấy không chịu đựng nỗi sự tôn vinh đối với đức Thế Tôn và đối với hội chúng tỳ khưu nên đã đi đến gặp nữ du sĩ ngoại đạo Sundarī, sau khi đến đã nói với nữ du sĩ ngoại đạo Sundarī điều này: “Này chị gái, chị có khả năng làm việc lợi ích cho thân quyến không?” “Thưa các ngài, tôi làm việc gì? Điều gì mà tôi không có thể làm? Thậm chí mạng sống tôi còn buông bỏ cho việc lợi ích của thân quyến.”
1 Kệ ngôn này được thấy ở Pācittiyapāḷi - Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 2 (TTPV 02, 129); Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ, Ekakanipāta, Ekudāniyattheragāthā (TTPV 31, 31).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
3. “Tena hi bhagini, abhikkhaṇaṃ jetavanaṃ gacchāhī ”ti. “Evamayyā ”ti kho sundarī paribbājikā tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ paṭissutvā abhikkhaṇaṃ jetavanaṃ agamāsi. Yadā te aññiṃsu 1 aññatitthiyā paribbājakā ‘vodiṭṭhā 2 kho sundarī paribbājikā bahujanena abhikkhaṇaṃ jetavanaṃ gacchatī ’ti. 3 Atha naṃ jīvitā voropetvā tattheva jetavanassa parikhākūpe nikhaṇitvā4 yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavocuṃ: “Yā sā mahārāja, sundarī paribbājikā, sā no na dissatī ”ti. “Kattha pana tumhe āsaṅkathā ”ti? “Jetavane mahārājā ”ti. “Tena hi jetavanaṃ vicinathā ”ti.
4. Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā jetavanaṃ vicinitvā yathā nikhaṇitaṃ parikhākūpā5 uddharitvā mañcakaṃ āropetvā sāvatthiṃ pavesetvā rathiyā rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā manusse ujjhāpesuṃ:
“Passathayyā, samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ kammaṃ. Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ? Kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathaṃ hi nāma puriso purisakiccaṃ karitvā itthiṃ jīvitā voropessatī ”ti.
5. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti, paribhāsanti, rosenti6 vihesenti: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ? Kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathaṃ hi nāma puriso purisakiccaṃ karitvā itthiṃ jīvitā voropessatī ”ti?
1 4 yadā aññiṃsu te - Syā, PTS. parikhākūpe nikkhipitvā - Ma; 2 te diṭṭhā - Syā, PTS, Sī. parikkhākūpe nikhaṇitvā - Syā; 3 gacchantī ti - Ma; parikhāya kūpe nikhaṇitvā - PTS. 5 6 āgacchatī ti - PTS, Sī. parikkhākūpā - Syā. rosanti - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
3. “Này chị gái, chính vì việc ấy chị hãy thường xuyên đi đến Jetavana.” “Thưa các ngài, xin vâng.” Nữ du sĩ ngoại đạo Sundarī nghe theo các du sĩ ngoại đạo ấy đã thường xuyên đi đến Jetavana. Đến khi các du sĩ ngoại đạo ấy đã biết rằng: “Việc nữ du sĩ ngoại đạo Sundarī thường xuyên đi đến Jetavana đã được nhiều người nhìn thấy rõ ràng,” khi ấy đã cho người đoạt lấy mạng sống của nàng rồi chôn xuống ngay tại chỗ ấy, ở cái hố của đường mương, sau đó đã đi đến gặp đức vua Pasenadi xứ Kosala, sau khi đến đã nói với đức vua Pasenadi xứ Kosala điều này: “Tâu đại vương, chúng tôi không nhìn thấy nữ du sĩ Sundarī.” “Vậy các ngươi nghi ngờ là ở đâu?” “Tâu đại vương, ở Jetavana.” “Chính vì việc ấy các ngươi hãy kiểm tra Jetavana.”
4. Khi ấy, các du sĩ ngoại đạo ấy sau khi kiểm tra Jetavana đã lấy lên từ cái hố của đường mương (thi thể của nàng) theo như cách đã được chôn xuống. Sau khi đặt ở chiếc giường nhỏ, họ đã đưa vào thành Sāvatthi rồi đi từ đường lộ này đến đường lộ khác, từ giao lộ này đến giao lộ khác, và đã khích động dân chúng rằng:
“Thưa các ngài, các ngài hãy nhìn xem việc làm của các Sa-môn Thích tử. Các Sa-môn Thích tử này vô liêm sỉ, giới hạnh xấu xa, nói láo, không có Phạm hạnh. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự bình lặng, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa-môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa- môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Vì cớ gì mà người nam sau khi làm cái việc cần làm của người nam rồi lại đoạt lấy mạng sống của người nữ?”
5. Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthi dân chúng sau khi nhìn thấy các vị tỳ khưu liền sỉ vả, chê bai, khiêu khích, chọc tức bằng những lời nói không lịch sự, thô lỗ rằng: “Các Sa-môn Thích tử này vô liêm sỉ, giới hạnh xấu xa, nói láo, không có Phạm hạnh. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự bình lặng, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa-môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa-môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Vì cớ gì mà người nam sau khi làm cái việc cần làm của người nam rồi lại đoạt lấy mạng sống của người nữ?”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
6. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Etarahi bhante, sāvatthiyaṃ manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti, paribhāsanti rosenti vihesenti: ‘Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti, natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ? Kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathaṃ hi nāma puriso purisakiccaṃ karitvā itthiṃ jīvitā voropessatī ’”ti?
7. “Neso bhikkhave saddo ciraṃ bhavissati. Sattāhameva 1 bhavissati. Sattāhassa accayena antaradhāyissati. Tena hi bhikkhave ye manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti rosenti vihesenti, te tumhe imāya gāthāya paṭicodetha:
Abhūtavādī nirayaṃ upeti yo cāpi 2 katvā na karomi cāha,3 ubhopi te pecca samā bhavanti nihīnakammā manujā paratthā ”ti.
8. Atha kho te bhikkhū bhagavato santike imaṃ gāthaṃ pariyāpuṇitvā ye manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti, te manusse imāya gāthāya paṭicodenti:
“Abhūtavādī nirayaṃ upeti yo cāpi katvā na karomi cāha,3 ubho pi te pecca samā bhavanti nihīnakammā manujā paratthā ”ti.
9. Manussānaṃ etadahosi: “Akārakā ime samaṇā sakyaputtiyā, nayimehi kataṃ, sapanti ime samaṇā sakyaputtiyā ”ti. Neva so saddo ciraṃ ahosi. Sattāhameva ahosi, sattāhassa accayena antaradhāyi. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Acchariyaṃ bhante! Abbhutaṃ bhante! Yāva subhāsitañcidaṃ4 bhante, bhagavatā ‘neso bhikkhave saddo ciraṃ bhavissati, sattāhameva bhavissati, sattāhassa accayena antaradhāyissatī ’ti. Antarahito so bhante saddo ”ti.
1 3 sattāhameva so saddo - Sī. na karomī ti cāha - Syā, PTS, Sī. 2 4 yo vāpi - Ma, Syā. yāva subhāsitaṃ kho cidaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
6. Khi ấy, vào buổi sáng nhiều vị tỳ khưu đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Sāvatthi, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, hiện nay ở thành Sāvatthi dân chúng sau khi nhìn thấy các vị tỳ khưu liền sỉ vả, chê bai, khiêu khích, chọc tức bằng những lời nói không lịch sự, thô lỗ rằng: ‘Các Sa-môn Thích tử này vô liêm sỉ, giới hạnh xấu xa, nói láo, không có Phạm hạnh. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự bình lặng, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa-môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa-môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Vì cớ gì mà người nam sau khi làm cái việc cần làm của người nam rồi lại đoạt lấy mạng sống của người nữ?’”
7. “Này các tỳ khưu, tiếng đồn đại ấy sẽ không tồn tại lâu, sẽ tồn tại chỉ được bảy ngày, khi trải qua bảy ngày thì sẽ biến mất. Này các tỳ khưu, chính vì việc ấy những người nào sau khi nhìn thấy các vị tỳ khưu mà sỉ vả, chê bai, khiêu khích, chọc tức bằng những lời nói không lịch sự, thô lỗ, thì các ngươi hãy quở trách họ bằng câu kệ này: Người có lời nói không thật đi địa ngục, và luôn cả người nào sau khi làm đã nói là: ‘Tôi không làm;’ cả hai người ấy, có hành động thấp kém, sau khi chết (đọa) vào cảnh giới khác là giống như nhau.” 1
8. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã học thuộc lòng câu kệ ấy ở nơi đức Thế Tôn. Rồi những người nào sau khi nhìn thấy các vị tỳ khưu mà sỉ vả, chê bai, khiêu khích, chọc tức bằng những lời nói không lịch sự, thô lỗ, thì các vị tỳ khưu quở trách những người ấy bằng câu kệ này: “Người có lời nói không thật đi địa ngục, và luôn cả người nào sau khi làm đã nói là: ‘Tôi không làm;’ cả hai người ấy, có hành động thấp kém, sau khi chết (đọa) vào cảnh giới khác là giống như nhau.”
9. Điều này đã khởi lên ở dân chúng: “Các Sa-môn Thích tử này không phải là người làm; việc đã được làm không phải do những vị này; các Sa-môn Thích tử này khẳng định.” Tiếng đồn đại ấy đã không tồn tại lâu, đã tồn tại chỉ bảy ngày, khi trải qua bảy ngày thì đã biến mất. Sau đó, nhiều vị tỳ khưu đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, thật là kỳ diệu! Bạch Ngài, thật là phi thường! Và Bạch Ngài, điều này thật sự đã được khéo nói bởi đức Thế Tôn rằng: ‘Này các tỳ khưu, tiếng đồn đại ấy sẽ không tồn tại lâu, sẽ tồn tại chỉ được bảy ngày, khi trải qua bảy ngày thì sẽ biến mất.’ Bạch Ngài, tiếng đồn đại ấy đã được biến mất.”
1 Dhammapadapāḷi - Pháp Cú, Nirayavaggo - Phẩm Địa Ngục, câu kệ 306.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Meghiyavaggo Catuttho
10. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Tudanti vācāya janā asaññatā sarehi 1 saṅgāmagataṃva kuñjaraṃ, sutvāna vākyaṃ pharusaṃ udīritaṃ adhivāsaye bhikkhu aduṭṭhacitto ”ti.
4. 9. UPASENASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati, veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa rahogatassa patisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, satthā ca me bhagavā arahaṃ sammāsambuddho, svākkhāte c’amhi dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, sabrahmacārino 2 ca me sīlavanto kalyāṇadhammā, sīlesu c’amhi paripūrakārī, samāhito c’amhi ekaggacitto, arahā c’amhi khīṇāsavo, mahiddhiko c’amhi mahānubhāvo, bhaddakaṃ me jīvitaṃ bhaddakaṃ maraṇan ”ti.
2. Atha kho bhagavā āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yaṃ jīvitaṃ na tapati maraṇante na socati, sa ve3 diṭṭhapado dhīro sokamajjhe na socati.
Ucchinnabhavataṇhassa santacittassa bhikkhuno, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi tassa punabbhavo ”ti.
4. 10. SĀRIPUTTASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano upasamaṃ paccavekkhamāno. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano upasamaṃ paccavekkhamānaṃ.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
1 3 parehi - Syā, PTS, Sī. sace - Syā, PTS. 2 sabrahmacāriyo - PTS, Mudditapāḷi; sabrahmacārayo - Muddita-aṭṭhakathā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Meghiya - Thứ Tư
10. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Những người không chế ngự châm chích (người khác) bằng lời nói, tựa như châm chích con voi tham gia chiến trận bằng những mũi tên, sau khi nghe lời nói thô lỗ đã được thốt lên, vị tỳ khưu nên chịu đựng, tâm không ác xấu.”
4. 9. KINH UPASENA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Khi ấy, đại đức Upasena, con trai của Vaṅganta, trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: “Thật lợi ích cho ta! Thật đã khéo đạt được cho ta! Bậc Đạo Sư của ta là đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Giác. Ta đã rời nhà xuất gia sống không nhà trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng. Các vị đồng Phạm hạnh của ta là những vị có giới, có thiện pháp. Ta là người có sự thực hành đầy đủ về các giới. Ta được định tĩnh, có tâm chuyên nhất. Ta là bậc A- la-hán, có lậu hoặc đã được cạn kiệt. Ta có đại thần lực, có đại oai lực. Đời sống của ta là tốt đẹp, cái chết của ta là tốt đẹp.”
2. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi dùng tâm biết được ý nghĩ suy tầm của đại đức Upasena, con trai của Vaṅganta, rồi vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Vị nào không bị bực bội về đời sống, vào giai đoạn cuối của cái chết không sầu muộn, quả thật vị ấy đã nhìn thấy Niết Bàn, là bậc sáng trí, ở giữa sầu muộn không sầu muộn.
Đối với vị tỳ khưu có hữu ái đã được trừ tuyệt, có tâm an tịnh, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, không có sự hiện hữu lại nữa đối với vị ấy.” 1
4. 10. KINH SĀRIPUTTA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang quán xét lại sự tịnh lặng của bản thân. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Sāriputta ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang quán xét lại sự tịnh lặng của bản thân.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
1 Kệ ngôn này được thấy ở Suttanipātapāḷi - Kinh Tập, kệ ngôn 749 (TTPV 29, 233).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
“Upasantasantacittassa netticchinnassa bhikkhuno, vikkhīṇo jātisaṃsāro mutto so mārabandhanā ”ti.
Meghiyavaggo catuttho.
TASSUDDĀNAṂ
Meghiyaṃ 1 uddhataṃ 2 gopālaṃ 3 juṇhaṃ 4 nāgena pañcamaṃ, piṇḍolo sāriputto ca sundarī bhavati aṭṭhamaṃ, upaseno vaṅgantaputto sāriputto ca te dasā ”ti.
--ooOoo--
SOṆAVAGGO5 PAÑCAMO 5. 1. RĀJASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. Atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca:
“Atthi nu kho te mallike, kocañño attanā piyataro ”ti? “Natthi kho me mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṃ pana mahārāja, atthañño koci attanā piyataro ”ti? “Mayhampi kho mallike, natthañño koci attanā piyataro ”ti.
2. Atha kho rājā pasenadi kosalo pāsādā orohitvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca:
“Idhāhaṃ bhante, mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato mallikaṃ deviṃ etadavocaṃ: ‘Atthi nu kho te mallike, kocañño attanā piyataro ’ti? Evaṃ vutte mallikā devī maṃ6 etadavoca: ‘Natthi kho me mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṃ pana mahārāja, atthañño koci attanā piyataro ’ti? Evaṃ vutte ahaṃ bhante, mallikaṃ deviṃ etadavocaṃ: ‘Mayhaṃpi kho mallike, natthañño koci attanā piyataro ’”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
1 meghiyo - Ma, Syā, PTS, Sī. 2 5 uddhatā - Ma, Syā, PTS, Sī. soṇattheravaggo - Syā; 3 gopālo - Ma, Syā, PTS, Sī. soṇattherassa vaggo - PTS, Sī. 4 6 yakkho - Ma; juṇhā - Syā, PTS, Sī. maṃ - itisaddo Syā potthake na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
“Đối với vị tỳ khưu có tâm yên tịnh và an tịnh, đã chặt đứt hữu ái, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, vị ấy đã được thoát khỏi sự trói buộc của Ma Vương.” Phẩm Meghiya là thứ tư.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Vị Meghiya, bị náo động, người chăn bò, thượng huyền, với long tượng là thứ năm, vị Piṇḍola, vị Sāriputta, và nàng Sundarī là thứ tám, vị Upasena con trai của Vaṅganta, và vị Sāriputta; chúng là mười. --ooOoo--
PHẨM SOṆA - THỨ NĂM 5. 1. KINH ĐỨC VUA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pasenadi xứ Kosala cùng với hoàng hậu Mallikā đã đi lên tầng trên của tòa lâu đài cao quý. Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này:
“Này Mallikā, đối với nàng có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?” “Tâu đại vương, đối với thiếp không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân. Tâu đại vương, ngược lại đối với ngài có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?” “Này Mallikā, đối với trẫm cũng vậy, không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân.”
2. Sau đó, đức vua Pasenadi xứ Kosala từ tòa lâu đài đã đi xuống rồi đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Bạch Ngài, ở đây trẫm cùng với hoàng hậu Mallikā đã đi lên tầng trên của tòa lâu đài cao quý rồi trẫm đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này: ‘Này Mallikā, đối với nàng có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?’ Khi được nói như vậy, hoàng hậu Mallikā đã nói với trẫm điều này: ‘Tâu đại vương, đối với thiếp không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân. Tâu đại vương, ngược lại đối với ngài có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?’ Khi được nói như vậy, trẫm đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này: ‘Này Mallikā, đối với trẫm cũng vậy, không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân.’”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
“Sabbā disā anuparigamma cetasā nevajjhagā piyataramattanā kvaci, evaṃ piyo 1 puthu attā paresaṃ tasmā na hiṃse paramattakāmo ”ti.
5. 2. APPĀYUKASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca:
“Acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante, yāva appāyukā hi bhante, bhagavato mātā ahosi. Sattāhajāte bhagavati bhagavato mātā kālamakāsi, tusitaṃ kāyaṃ 2 upapajjī ”ti. 3
“Evametaṃ ānanda, 4 appāyukā hi ānanda, bodhisattamātaro honti, sattāhajātesu bodhisattesu bodhisattamātaro kālaṃ karonti, tusitaṃ kāyaṃ upapajjantī ”ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ye keci bhūtā bhavissanti ye vāpi5 sabbe gamissanti pahāya dehaṃ, taṃ sabbaṃ jāniṃ kusalo viditvā ātāpiyo brahmacariyaṃ careyyā ”ti.
5. 3. SUPPABUDDHAKUṬṬHISUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe suppabuddho nāma kuṭṭhi6 ahosi, manussadaḷiddo manussakapaṇo manussavarāko.
2. Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho suppabuddho kuṭṭhi taṃ mahājanakāyaṃ dūratova sannipatitaṃ, disvānassa etadahosi: “Nissaṃsayaṃ kho ettha kiñci khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā bhājiyissati.7 Yannūnāhaṃ yena so mahājanakāyo tenupasaṅkameyyaṃ, appevanāmettha kiñci khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā labheyyan ”ti.
1 5 evampi so - Syā, PTS. cāpi - Syā, PTS. 2 6 tusitakāyaṃ - PTS. kuṭṭhī - Ma, Syā, PTS, evaṃ sabbattha. 3 7 upapajjati - Syā, PTS, Sī. bhājīyati - Ma; 4 evametaṃ ānanda evametaṃ ānanda - Syā. bhājiyati - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
“Sau khi đi vòng quanh tất cả các phương bằng tâm, vẫn không đạt được người đáng yêu hơn bản thân ở bất cứ đâu. Tương tự như vậy, bản thân của những người khác là đáng yêu đối với chính họ; vì thế người yêu mến bản thân không nên hãm hại người khác.”
5. 2. KINH TUỔI THỌ ÍT ỎI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Khi ấy vào buổi chiều, đại đức Ānanda, xuất khỏi thiền tịnh, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Meghiya đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Bạch Ngài, thật là kỳ diệu! Bạch Ngài, thật là phi thường! Bạch Ngài, mẹ của đức Thế Tôn có tuổi thọ ít ỏi đến chừng ấy. Khi đức Thế Tôn được sanh ra bảy ngày, mẹ của đức Thế Tôn đã từ trần, và đã được sanh về tập thế cõi Đẩu Suất.”
“Này Ānanda, điều ấy là như vậy. Này Ānanda, những người mẹ của các đức Bồ Tát quả là có tuổi thọ ít ỏi, khi các đức Bồ Tát được sanh ra bảy ngày, những người mẹ của các đức Bồ Tát từ trần, và được sanh về tập thể cõi Đẩu Suất.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Tất cả mọi loài đã được sanh hoặc sẽ được sanh ra, tất cả sẽ ra đi sau khi buông bỏ thân xác. Sau khi biết được mọi sự mất mát ấy, bậc thiện xảo có nhiệt tâm nên thực hành Phạm hạnh.”
5. 3. KINH GÃ CÙI SUPPABUDDHA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, ở Rājagaha gã cùi tên Suppabuddha đã là người nghèo khó nhất, khốn khổ nhất, bần cùng nhất.
2. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn, được vây quanh bởi hội chúng đông đảo, đang ngồi thuyết Pháp. Gã cùi Suppabuddha đã nhìn thấy từ đằng xa đám đông người tụ hội lại, sau khi nhìn thấy đã khởi ý điều này: “Chắc chắn là ở đây có vật thực cứng hay vật thực mềm gì đó sẽ được phân phát! Có lẽ ta nên đi đến gần đám đông người ấy, có lẽ ở đây ta có thể nhận được vật thực cứng hay vật thực mềm gì đó.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
3. Atha kho suppabuddho kuṭṭhi yena so mahājanakāyo tenupasaṅkami. Addasā kho suppabuddho kuṭṭhi bhagavantaṃ mahatiyā parisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ, disvānassa etadahosi: “Na kho ettha kiñci khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā bhājiyati, samaṇo ayaṃ gotamo parisatiṃ dhammaṃ deseti. Yannūnāhampi dhammaṃ suṇeyyan ”ti tattheva ekamantaṃ nisīdi “ahampi dhammaṃ sossāmī ”ti. Atha kho bhagavā sabbāvantaṃ parisaṃ cetasā ceto paricca manasākāsi: “Ko nu kho idha bhabbo dhammaṃ viññātun ”ti?
4. Addasā kho bhagavā suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ tassaṃ parisāyaṃ nisinnaṃ, disvānassa etadahosi: “Ayaṃ kho idha bhabbo dhammaṃ viññātun ”ti. Suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ ārabbha ānupubbīkathaṃ 1 kathesi, seyyathīdaṃ: dānakathaṃ sīlakathaṃ saggakathaṃ kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṅkilesaṃ, nekkhamme ca 2 ānisaṃsaṃ pakāsesi. Yadā bhagavā aññāsi suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ kallacittaṃ muducittaṃ vinīvaraṇacittaṃ udaggacittaṃ pasannacittaṃ. Atha yā buddhānaṃ sāmukkaṃsikā dhammadesanā taṃ pakāsesi, dukkhaṃ samudayaṃ nirodhaṃ maggaṃ. Seyyathāpi nāma suddhaṃ vatthaṃ apagatakālakaṃ sammadeva rajanaṃ patigaṇheyya. Evameva suppabuddhassa kuṭṭhissa tasmiṃ yeva āsane virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi: “Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ”ti.
5. Atha kho suppabuddho kuṭṭhi diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṃkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane, uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho suppabuddho kuṭṭhi bhagavantaṃ etadavoca: “Abhikkantaṃ bhante, abhikkantaṃ bhante, seyyathāpi bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhintī ’ti. Evameva3 bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhante bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ”ti.
6. Atha kho suppabuddho kuṭṭhi bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito, bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
1 anupubbiṃ kathaṃ - Ma; anupubbikathaṃ - Syā, PTS; anupubbīkathaṃ - Sī, katthaci. 2 3 nekkhamme - Ma; nikkhame ca - PTS. evamevaṃ - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
3. Sau đó, gã cùi Suppabuddha đã đi đến gần đám đông người ấy. Gã cùi Suppabuddha đã nhìn thấy đức Thế Tôn, được vây quanh bởi hội chúng đông đảo, đang ngồi thuyết Pháp. Sau khi nhìn thấy, gã ấy đã khởi ý điều này: “Ở đây, không có vật thực cứng hay vật thực mềm gì đó được phân phát! Vị Sa- môn Gotama này thuyết Pháp cho hội chúng. Có lẽ ta cũng nên nghe Pháp.” Rồi đã ngồi xuống ngay tại chỗ ấy (nghĩ rằng): “Ta cũng sẽ nghe Pháp.” Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi dùng tâm biết được tâm toàn thể hội chúng, đã tác ý rằng: “Ở đây người nào có khả năng hiểu được Giáo Pháp?”
4. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy gã cùi Suppabuddha đang ngồi ở hội chúng ấy, sau khi nhìn thấy đã khởi ý điều này: “Ở đây người này có khả năng hiểu được Giáo Pháp.” Và Ngài đã thuyết Pháp theo thứ lớp liên quan đến gã cùi Suppabuddha. Tức là Ngài đã giảng giải bài thuyết về bố thí, bài thuyết về giới, bài thuyết về cõi Trời, sự tai hại sự thấp kém sự ô nhiễm của các dục, sự lợi ích của việc xuất ly. Khi đức Thế Tôn biết được tâm của gã cùi Suppabuddha đã sẵn sàng, dễ uốn nắn, không còn chướng ngại, hướng thượng, tịnh tín, Ngài đã phô bày Pháp thuyết giảng đã được Chư Phật khai mở là: Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Cũng giống như tấm vải đã được làm sạch, không còn vết nhơ, có thể nhuộm màu một cách toàn vẹn; tương tự như thế, ngay tại chỗ ngồi ấy Pháp nhãn không nhiễm bụi trần, không vết nhơ đã sanh khởi đến gã cùi Suppabuddha: “Điều gì có bản tánh được sanh lên, toàn bộ điều ấy đều có bản tánh hoại diệt.”
5. Sau đó, khi đã thấy được Pháp, đã thành tựu được Pháp, đã hiểu được Pháp, đã thấm nhuần Pháp, hoài nghi đã không còn, sự lưỡng lự đã dứt hẳn, đã thành tựu niềm tin vào Giáo Pháp của bậc Đạo Sư, không còn cần sự trợ duyên của người khác, gã cùi Suppabuddha đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, thật là tuyệt vời! Bạch Ngài, thật là tuyệt vời! Bạch Ngài, giống như người có thể lật ngửa vật đã được úp lại, mở ra vật đã bị che kín, chỉ đường cho kẻ lạc lối, đem lại cây đèn dầu nơi bóng tối (nghĩ rằng): ‘Những người có mắt sẽ nhìn thấy được các hình dáng;’ tương tự như thế Pháp đã được đức Thế Tôn giảng rõ bằng nhiều phương tiện. Bạch Ngài, con đây xin đi đến nương nhờ đức Thế Tôn ấy, Giáo Pháp, và Tăng Chúng tỳ khưu. Xin đức Thế Tôn chấp nhận con là nam cư sĩ đã đi đến nương nhờ kể từ hôm nay cho đến trọn đời.”
6. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, gã cùi Suppabuddha đã thích thú, đã tùy hỷ lời dạy của đức Thế Tôn, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
Atha kho suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ acirapakkantaṃ 1 gāvī taruṇavacchā adhipātetvā jīvitā voropesi.
7. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Yo so bhante, suppabuddho nāma kuṭṭhi bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito, so kālakato. Tassa kā gati, ko abhisamparāyo ”ti?
8. “Paṇḍito bhikkhave, suppabuddho kuṭṭhi, paccapādi dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ vihesesi. Suppabuddho bhikkhave, kuṭṭhi tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano ”ti.
9. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca: “Ko nu kho bhante, hetu ko paccayo yena suppabuddho kuṭṭhi ahosi manussadaḷiddo 2 manussakapaṇo manussavarāko ”ti?
10. “Bhūtapubbaṃ bhikkhave suppabuddho kuṭṭhi imasmiṃ yeva rājagahe seṭṭhiputto ahosi. So uyyānabhūmiṃ niyyanto addasa tagarasikhiṃ paccekabuddhaṃ nagaraṃ piṇḍāya pavisantaṃ, disvānassa etadahosi: ‘Kvāyaṃ kuṭṭhi kuṭṭhicīvarena hi 3 vicaratī ’ti, niṭṭhuhitvā4 apasabyato5 karitvā pakkāmi. So tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccittha. Tasseva kammassa vipākāvasesena imasmiṃ yeva rājagahe kuṭṭhi ahosi, manussadaḷiddo manussakapaṇo manussavarāko. So tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma saddhaṃ samādiyi,6 sīlaṃ samādiyi, sutaṃ samādiyi, cāgaṃ samādiyi, paññaṃ samādiyi. So tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma saddhaṃ samādiyitvā sīlaṃ samādiyitvā sutaṃ samādiyitvā cāgaṃ samādiyitvā paññaṃ samādiyitvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapanno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ. So tattha aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā cā ”ti.
11. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Cakkhumā visamānīva vijjamāne parakkame, paṇḍito jīvalokasmiṃ pāpāni parivajjaye ”ti.
1 4 acirapakkantaṃ suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ - Syā; niṭṭhubhitvā - Ma, PTS. 5 suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ - PTS; apabyāmato - Syā; suppabuddhaṃ acirapakkantaṃ - Sī. apasabyāmato - PTS. 2 6 manussadaḷiddo ahosi - Syā. samādayi - Syā, evaṃ sabbattha. 3 kvāyaṃ kuṭṭhi kuṭṭhicīvarena vicaratī ti - Ma; kvāyaṃ kuṭṭhī vicaratī ti - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
Sau đó, khi gã cùi Suppabuddha ra đi không bao lâu, một con bò cái với con bê non đã húc ngã và đã đoạt lấy mạng sống của gã cùi Suppabuddha.
7. Sau đó, nhiều vị tỳ khưu đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, người cùi tên Suppabuddha đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, người ấy đã qua đời. Đối với người ấy, cảnh giới tái sanh là gì, kiếp kế tiếp là gì?”
8. “Này các tỳ khưu, gã cùi Suppabuddha là người sáng suốt, đã thực hành Pháp tuần tự đốī với Giáo Pháp, và đã không quấy rầy Ta với sự việc liên quan đến Giáo Pháp. Này các tỳ khưu, gã cùi Suppabuddha do sự diệt tận ba sự ràng buộc là vị Nhập Lưu, có pháp không bị thối đọa, có sự tiến đến giác ngộ đã được chắc chắn.”
9. Khi được nói như vậy, một vị tỳ khưu nọ đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, nhân gì, duyên gì khiến gã cùi Suppabuddha đã là người nghèo khó nhất, khốn khổ nhất, bần cùng nhất?”
10. “Này các tỳ khưu, vào thời quá khứ gã cùi Suppabuddha đã là con trai nhà triệu phú ở ngay tại thành Rājagaha này. Người ấy, trong khi được đưa đến khu vườn giải trí, đã nhìn thấy vị Phật Độc Giác đang đi vào thành để khất thực, sau khi nhìn thấy đã khởi ý điều này: ‘Gã cùi này là ai mà đi lang thang với y phục của người cùi vậy?’ rồi đã khạc nhổ, hướng vai trái (về phía vị Phật Độc Giác), và ra đi. Người ấy, do quả thành tựu của nghiệp ấy, đã bị nung nấu ở địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm, với phần còn lại của chính nghiệp quả ấy, đã là người cùi ở ngay tại thành Rājagaha này, là người nghèo khó nhất, khốn khổ nhất, bần cùng nhất. Sau khi đi đến với Pháp và Luật đã được công bố bởi đức Như Lai, người ấy đã thọ trì niềm tin, đã thọ trì giới, đã thọ trì điều đã được nghe, đã thọ trì sự xả thí, đã thọ trì trí tuệ. Sau khi thọ trì niềm tin, sau khi thọ trì giới, sau khi thọ trì điều đã được nghe, sau khi thọ trì sự xả thí, sau khi thọ trì trí tuệ, người ấy do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, được sanh vào chốn an vui, cõi Trời, có sự cộng trú với chư Thiên cõi Ba Mươi Ba. Tại nơi ấy, người ấy chói sáng vượt trội chư Thiên khác không những về sắc đẹp mà còn về danh tiếng nữa.”
11. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Tựa như người có mắt, trong khi đang có sự ra sức, nên tránh xa những nơi trắc trở, bậc sáng suốt, ở thế gian cuộc sống, nên tránh xa những điều ác.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
5. 4. KUMĀRAKASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavanaṃ macchake bādhenti. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā te sambahule kumārake antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavanaṃ macchake bādhente. Disvāna yena te kumārakā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te kumārake etadavoca: “Bhāyatha tumhe 1 kumārakā, dukkhassa? Appiyaṃ vo dukkhan ”ti? “Evaṃ bhante, bhāyāma mayaṃ 2 dukkhassa, appiyaṃ no dukkhan ”ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sace bhāyatha dukkhassa sace vo dukkhamappiyaṃ, mākattha pāpakaṃ kammaṃ āvi vā yadi vā raho. 3 Sace ca pāpakaṃ kammaṃ karissatha karotha vā, na vo dukkhā pamuttyatthi 4 upecca pi5 palāyatan ”ti.
5. 5. UPOSATHASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti. Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante paṭhame yāme uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ6 katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca: “Abhikkantā bhante ratti, nikkhanto paṭhamo yāmo, cīranisinno bhikkhusaṅgho. Uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ”ti. Evaṃ vutte bhagavā tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante majjhime yāme uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca: “Abhikkantā bhante ratti, nikkhanto majjhimo yāmo, ciranisinno bhikkhusaṅgho. Uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ”ti. Dutiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho āyasmā anando abhikkantāya rattiyā nikkhante pacchime yāme uddhaṭe7 aruṇe nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca: “Abhikkantā bhante ratti, nikkhanto pacchimo yāmo, uddhaṭo7 aruṇo, nandimukhī ratti, ciranisinno bhikkhusaṅgho. Uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ”ti. “Aparisuddhā ānanda parisā ”ti.
1 vo tumhe - katthaci. 2 5 mayaṃ bhante - Ma, Syā, PTS. upeccāpi - Syā, PTS. 3 6 sace va - PTS. uttarāsaṅgaṃ - Ma. 4 7 pamutyatthi - Ma; muttyatthi - Syā, PTS. uddhasto - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
5. 4. KINH CÁC THIẾU NIÊN 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, nhiều thiếu niên hành hạ các con cá nhỏ, ở khoảng giữa Sāvatthi và Jetavana. Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy nhiều thiếu niên đang hành hạ các con cá nhỏ, ở khoảng giữa Sāvatthi và Jetavana. Sau khi nhìn thấy, đức Thế Tôn đã đi đến gần các thiếu niên ấy, sau khi đến đã nói với các thiếu niên ấy điều này: “Này các cậu bé trai, các con có sợ hãi sự khổ đau không? Đối với các con có phải sự khổ đau là không được ưa thích?” “Bạch Ngài, đúng vậy. Chúng con sợ hãi sự khổ đau. Đối với chúng con sự khổ đau là không được ưa thích.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Nếu các con sợ hãi sự khổ đau, nếu đối với các con sự khổ đau là không được ưa thích, các con chớ làm việc ác dầu là công khai hay kín đáo.
Và nếu các con sẽ làm việc ác, hoặc đang làm, thì không có sự thoát ra khỏi khổ đau cho các con, cho dầu các con lánh xa và trốn chạy.”
5. 5. KINH LỄ UPOSATHA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, tu viện Pubba, ở tòa nhà dài của Mẹ của Migāra. 1 Vào lúc bấy giờ, nhằm ngày Uposatha, đức Thế Tôn đang ngồi, được vây quanh bởi hội chúng tỳ khưu. Khi ấy, lúc đêm đã khuya canh một đã tàn, đại đức Ānanda đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y một bên vai, chắp tay hướng về đức Thế Tôn, và đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đêm đã khuya, canh một đã tàn, hội chúng tỳ khưu ngồi đã lâu. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn tuyên đọc giới bổn Pātimokkha cho các tỳ khưu.” Khi được nói như vậy, đức Thế Tôn đã im lặng. Đến lần thứ nhì, lúc đêm đã khuya canh giữa đã tàn, đại đức Ānanda đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y một bên vai, chắp tay lên hướng về đức Thế Tôn, và đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đêm đã khuya, canh giữa đã tàn, hội chúng tỳ khưu ngồi đã lâu. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn tuyên đọc giới bổn Pātimokkha cho các tỳ khưu.” Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn đã im lặng. Đến lần thứ ba, lúc đêm đã khuya canh cuối đã tàn, bình minh đã rạng, trời đêm lộ vẻ rạng rỡ, đại đức Ānanda đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y một bên vai, chắp tay lên hướng về đức Thế Tôn, và đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, đêm đã khuya, canh cuối đã tàn, bình minh đã rạng, trời đêm lộ vẻ rạng rỡ, hội chúng tỳ khưu ngồi đã lâu. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn tuyên đọc giới bổn Pātimokkha cho các tỳ khưu.” “Này Ānanda, hội chúng không thanh tịnh.”
1 Câu chuyện tương tự được thấy ở Cullavaggapāḷi - Tiểu Phẩm (TTPV 07, từ trang 427).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
2. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi: “Kaṃ nu kho bhagavā puggalaṃ sandhāya evamāha: ‘Aparisuddhā ānanda, parisā ’”ti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sabbāvantaṃ bhikkhusaṅghaṃ cetasā ceto paricca manasākāsi. Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ asucisaṅkassarasamācāraṃ paṭicchannakammantaṃ assamaṇaṃ samaṇapaṭiññaṃ abrahmacāriṃ brahmacārīpaṭiññaṃ antopūtiṃ avassutaṃ kasambujātaṃ 1 majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṃ, disvāna uṭṭhāyāsanā yena so puggalo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ puggalaṃ etadavoca: “Uṭṭhehāvuso, diṭṭhosi bhagavatā, natthi te bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāso ”ti. Atha kho so puggalo 2 tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ etadavoca: “Uṭṭhehāvuso, diṭṭhosi bhagavatā. Natthi te bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāso ”ti. Dutiyampi kho so puggalo tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ etadavoca: “Uṭṭhehāvuso, diṭṭhosi bhagavatā. Natthi te bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāso ”ti. Tatiyampi kho so puggalo tuṇhī ahosi.
3. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ bāhāyaṃ gahetvā bahidvārakoṭṭhakā nikkhāmetvā sūcighaṭikaṃ datvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca: “Nikkhāmito bhante so puggalo mayā, parisuddhā parisā. Uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ”ti. “Acchariyaṃ moggallāna, abbhutaṃ moggallāna, yāva bāhā gahaṇāpi nāma so moghapuriso āgamessatī ”ti. 3
4. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Na dānāhaṃ bhikkhave, itoparaṃ uposathaṃ karissāmi pātimokkhaṃ uddisissāmi. Tumheva dāni 4 bhikkhave itoparaṃ uposathaṃ kareyyātha, pātimokkhaṃ uddiseyyātha. Aṭṭhānametaṃ bhikkhave anavakāso, yaṃ tathāgato aparisuddhāya parisāya uposathaṃ kareyya, pātimokkhaṃ uddiseyya.
5. Aṭṭhime bhikkhave, mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Katame aṭṭha?
(1.) Mahāsamuddo bhikkhave, anupubbaninno, anupubbapoṇo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva5 papāto. Yaṃ6 bhikkhave mahāsamuddo anupubbaninno, anupubbapoṇo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto. Ayaṃ bhikkhave, mahāsamudde paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(2.) Puna ca paraṃ bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati. Yaṃ bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati. Ayampi7 bhikkhave mahāsamudde dutiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
1 kasambukajātaṃ - Syā. 2 5 evaṃ vutte so puggalo - Ma. na āyatakeneva - Ma. 3 6 āgamissatī ti - Syā, PTS. yampi - Ma, PTS. 4 7 tumhe yeva - Syā. ayaṃ - Ma, evaṃ sabbattha.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
2. Khi ấy, đại đức Mahāmoggallāna đã khởi ý điều này: “Liên quan đến nhân vật nào khiến đức Thế Tôn đã nói như vầy: ‘Này Ānanda, hội chúng không thanh tịnh’?” Sau đó, đại đức Mahāmoggallāna đã tác ý dùng tâm biết được tâm của toàn thể hội chúng tỳ khưu. Đại đức Mahāmoggallāna đã nhìn thấy nhân vật ấy, kẻ có ác giới, có ác pháp, sở hành bất tịnh và đáng nghi ngờ, có hành động che giấu, không phải là Sa-môn, tự xưng là Sa-môn, không có Phạm hạnh, tự xưng là có Phạm hạnh, nội tâm thối nát, nhiễm dục vọng, có bản chất dơ bẩn, đang ngồi giữa hội chúng tỳ khưu; sau khi nhìn thấy đã từ chỗ ngồi đứng dậy đi đến gần nhân vật ấy, sau khi đến gần đã nói với nhân vật ấy điều này: “Này ông bạn, hãy đứng dậy. Ngươi đã bị đức Thế Tôn nhìn thấy rồi. Việc cộng trú với các tỳ khưu là không có cho ngươi.” Khi ấy, nhân vật ấy đã im lặng. Đến lần thứ nhì, đại đức Mahāmoggallāna đã nói với nhân vật ấy điều này: “Này ông bạn, hãy đứng dậy. Ngươi đã bị đức Thế Tôn nhìn thấy rồi. Việc cộng trú với các tỳ khưu là không có cho ngươi.” Đến lần thứ nhì, nhân vật ấy đã im lặng. Đến lần thứ ba, đại đức Mahāmoggallāna đã nói với nhân vật ấy điều này: “Này ông bạn, hãy đứng dậy. Ngươi đã bị đức Thế Tôn nhìn thấy rồi. Việc cộng trú với các tỳ khưu là không có cho ngươi.” Đến lần thứ ba, nhân vật ấy đã im lặng. 3. Khi ấy, đại đức Mahāmoggallāna đã nắm lấy nhân vật ấy ở cánh tay đẩy ra bên ngoài cánh cửa của cổng ra vào, gài chốt cửa lại, rồi đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, nhân vật ấy đã bị con đẩy ra ngoài rồi; hội chúng được thanh tịnh. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn tuyên đọc giới bổn Pātimokkha cho các tỳ khưu.” “Này Moggallāna, thật kỳ lạ thay! Này Moggallāna thật khác thường thay! Gã rồ dại ấy lại chờ đợi cho đến lúc bị nắm lấy cánh tay.” 4. Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu, giờ đây kể từ nay về sau Ta sẽ không tiến hành lễ Uposatha, sẽ không tuyên đọc giới bổn. Này các tỳ khưu, giờ đây kể từ nay về sau chính các ngươi sẽ tiến hành lễ Uposatha, sẽ tụng đọc giới bổn Pātimokkha. Này các tỳ khưu, việc này không hợp lý không có cơ sở là việc đức Như Lai có thể tiến hành lễ Uposatha, có thể tuyên đọc giới bổn Pātimokkha ở hội chúng không thanh tịnh. 5. Này các tỳ khưu, đây là tám pháp kỳ diệu phi thường về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét những pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả. Tám pháp ấy là gì? (1.) Này các tỳ khưu, biển cả sâu xuống dần dần, có độ dốc xuống dần dần, có sự lõm xuống dần dần, không có vực sâu một cách đột ngột. Này các tỳ khưu, sự việc biển cả sâu xuống dần dần, có độ dốc xuống dần dần, có sự lõm xuống dần dần, không có vực sâu một cách đột ngột. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ nhất về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả. (2.) Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, biển cả có pháp ổn định, không tràn qua khỏi bờ. Này các tỳ khưu, sự việc biển cả có pháp ổn định, không tràn qua khỏi bờ. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ nhì về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
(3.) Puna ca paraṃ bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati. Yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ, taṃ khippaññeva 1 tīraṃ vāheti, thalaṃ ussādeti. 2 Yaṃ 3 bhikkhave mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati, yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ, taṃ khippaññeva tīraṃ vāheti, thalaṃ ussādeti. Ayampi bhikkhave, mahāsamudde tatiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(4.) Puna ca paraṃ bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathīdaṃ: gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tā mahāsamuddaṃ patvā 4 jahanti purimāni nāmagottāni, mahāsamuddo tveva saṅkhaṃ gacchanti. Yaṃ bhikkhave yā kāci mahānadiyo, seyyathīdaṃ: gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tā mahāsamuddaṃ patvā jahanti purimāni nāmagottāni, mahāsamuddotveva saṅkhaṃ gacchanti. Ayampi bhikkhave mahāsamudde catuttho acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(5.) Puna ca paraṃ bhikkhave, yā ca loke 5 savantiyo mahāsamuddaṃ6 appenti, yāca antaḷikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati. Yaṃ bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti, yā ca antaḷikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati. Ayampi bhikkhave, mahāsamudde pañcamo acchariyo abbhutadhammo,7 yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(6.) Puna ca paraṃ bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso. Yaṃ bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso, ayampi bhikkhave, mahāsamudde chaṭṭho acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
(7.) Puna ca paraṃ bhikkhave mahāsamuddo bahūratano, anekaratano. Tatrimāni ratanāni, seyyathīdaṃ: muttā maṇi veḷuriyo saṅkho sīlā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅko8 masāragallaṃ.9 Yaṃ bhikkhave mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathīdaṃ: muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅko masāragallaṃ. Ayampi bhikkhave mahāsamudde sattamo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
1 khippameva - Ma, Syā; 6 khippaṃ yeva - PTS. mahāsamudde - Syā. 2 7 ussāreti - Ma, PTS, Sīmu. abbhuto dhammo - Ma, PTS, Sī; 3 yampi - Ma, Syā, PTS. abbhūtadhammo - Syā. 4 8 pattā - Syā, PTS. lohitaṅgo - Ma, Syā. 5 9 yā loke - Syā. masāragallo - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
(3.) Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, biển cả không sống chung với xác chết, nghĩa là khi ở trong biển cả có xác chết, nó tức thời đưa xác chết ấy vào bờ rồi hất lên đất liền. Này các tỳ khưu, sự việc biển cả không sống chung với xác chết, nghĩa là khi ở trong biển cả có xác chết, nó tức thời đưa xác chết ấy vào bờ rồi hất lên đất liền. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ ba về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả.
(4.) Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, các con sông lớn như là Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī khi đã ra đến biển cả thì từ bỏ các tên họ trước đây và đi đến tên gọi là ‘Biển cả.’ Này các tỳ khưu, sự việc các con sông lớn như là Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī khi đã ra đến biển cả thì từ bỏ các tên họ trước đây và đi đến tên gọi là ‘Biển cả.’ Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ tư về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả.
(5.) Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, có các dòng nước ở thế gian đổ vào biển cả và các trận mưa từ không trung rơi xuống, nhưng không vì điều ấy mà biển cả được xem là vơi hay đầy. Này các tỳ khưu, sự việc có các dòng nước ở thế gian đổ vào biển cả và các trận mưa từ không trung rơi xuống nhưng không vì điều ấy mà biển cả được xem là vơi hay đầy. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ năm về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả.
(6.) Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, biển cả có một vị là vị của muối. Này các tỳ khưu, sự việc biển cả chỉ có một vị là vị của muối. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ sáu về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả.
(7.) Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, biển cả có nhiều vật quý, có vô số vật quý. Ở đó, các vật quý ấy như là ngọc trai, ngọc ma-ni, ngọc bích, xà cừ, đá quý, san hô, bạc, vàng, ngọc ru-by, ngọc mắt mèo. Này các tỳ khưu, sự việc biển cả có nhiều vật quý, có vô số vật quý; ở đó, các vật quý ấy như là ngọc trai, ngọc ma-ni, ngọc bích, xà cừ, đá quý, san hô, bạc, vàng, ngọc ru-by, ngọc mắt mèo. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ bảy về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
(8.) Puna ca paraṃ bhikkhave, mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso, tatrime bhūtā: timi timiṅgalo timirapiṅgalo 1 asurā nāgā gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pañcayojanasatikāpi attabhāvā. Yaṃ bhikkhave, mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso, tatrime bhūtā: timi timiṅgalo timirapiṅgalo asurā nāgā gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pañcayojanasatikāpi attabhāvā. Ayampi bhikkhave, mahāsamudde aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Ime kho bhikkhave, mahāsamudde aṭṭha acchariyā abbhutadhammā,2 ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
6. Evameva kho bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutadhammā,2 ye disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti. Katame aṭṭha?
(1.) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno, anupubbapoṇo, anupubbapabbhāro, nāyatakeneva papāto, evameva kho bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā, anupubbakiriyā, anupubbapaṭipadā, nāyatakeneva aññāpaṭivedho. Yaṃ bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā, anupubbakiriyā, anupubbapaṭipadā, nāyatakeneva aññāpaṭivedho. Ayaṃ bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye paṭhamo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
(2.) Seyyathāpi bhikkhave mahasamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati, evameva kho bhikkhave, yaṃ mayā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ, taṃ mama sāvakā jīvitahetu pi nātikkamanti. Yaṃ bhikkhave mayā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ taṃ mama sāvakā jīvitahetu pi nātikkamanti. Ayampi bhikkhave imasmiṃ dhammavinaye dutiyo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
(3.) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati, yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ taṃ khippaññeva tīraṃ vāheti, thalaṃ ussādeti. Evameva kho bhikkhave, yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto, assamaṇo samaṇapaṭiñño, abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, antopūti avassuto kasambujāto, na tena saṅgho saṃvasati, atha kho naṃ khippaññeva sannipatitvā ukkhipati.
1 2 timitimiṅgalo - Ma, Syā. abbhutā dhammā - Ma, PTS, Sī; abbhūtadhammā - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
(8.) Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, biển cả là nơi cư trú của các chúng sanh to lớn. Ở đó, các chúng sanh ấy là cá ông, cá voi, cá ông voi, các A-tu-la, các loài rồng, các Càn-thát-bà. Trong biển cả còn có những loài hữu hình lớn đến trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến hai trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến ba trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến bốn trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến năm trăm do tuần. Này các tỳ khưu, sự việc biển cả là nơi cư trú của các chúng sanh to lớn; ở đó, các chúng sanh ấy là cá ông, cá voi, cá ông voi, các A-tu-la, các loài rồng, các Càn-thát- bà. Trong biển cả còn có những loài hữu hình lớn đến trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến hai trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến ba trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến bốn trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến năm trăm do tuần. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ tám về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả. Này các tỳ khưu, đây là tám pháp kỳ diệu phi thường về biển cả, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các A-tu-la thỏa thích trong biển cả.
6. Này các tỳ khưu, tương tự y như thế trong Pháp và Luật này có tám pháp kỳ diệu phi thường, sau khi thường xuyên xem xét những pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này. Tám pháp ấy là gì?
(1.) Này các tỳ khưu, cũng giống như biển cả sâu xuống dần dần, có độ dốc xuống dần dần, có sự lõm xuống dần dần, không có vực sâu một cách đột ngột, này các tỳ khưu, tương tự như thế trong Pháp và Luật này có sự học tập theo thứ lớp, có sự thực hành theo thứ lớp, có sự tiến bộ theo thứ lớp, không có sự chứng ngộ đột ngột nào khác. Này các tỳ khưu, sự việc trong Pháp và Luật này có sự học tập theo thứ lớp, có sự thực hành theo thứ lớp, có sự tiến bộ theo thứ lớp, không có sự chứng ngộ đột ngột nào khác. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ nhất trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
(2.) Này các tỳ khưu, cũng giống như biển cả có pháp ổn định, không tràn qua khỏi bờ, này các tỳ khưu, tương tự như thế điều học nào đã được Ta quy định cho các đệ tử của Ta, các đệ tử của Ta không vượt qua điều học ấy dù là nguyên nhân mạng sống. Này các tỳ khưu, sự việc điều học nào đã được Ta quy định cho các đệ tử, các đệ tử của Ta không vượt qua điều học ấy dù là nguyên nhân mạng sống. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ nhì trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
(3.) Này các tỳ khưu, cũng giống như biển cả không sống chung với xác chết nghĩa là khi ở trong biển cả có xác chết, nó tức thời đưa xác chết ấy vào bờ rồi hất lên đất liền, này các tỳ khưu, tương tự như thế nhân vật nào là kẻ có ác giới, có ác pháp, sở hành bất tịnh và đáng nghi ngờ, có hành động che giấu, phi Sa-môn, giả mạo Sa-môn, phi Phạm hạnh, giả mạo Phạm hạnh, nội tâm thối nát, nhiễm dục vọng, có bản chất dơ bẩn, Tăng chúng không sống chung với kẻ ấy, mà tức thời tụ hội lại loại trừ kẻ ấy ra.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
Kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno, atha kho so ārakā ’va saṅghamhā, saṅgho ca tena. Yaṃ bhikkhave, yo so puggalo dussīlo, pāpadhammo, asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto, assamaṇo samaṇapaṭiñño, abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, antopūti, avassuto, kasambujāto, na tena saṅgho saṃvasati, atha kho naṃ khippaññeva sannipatitvā ukkhipati, kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno, atha kho so ārakā ’va saṅghamhā, saṅgho ca tena. Ayampi bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye tatiyo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
(4). Seyyathāpi bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathīdaṃ: gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tā mahāsamuddaṃ patvā 1 jahanti pūrimāni nāmagottāni, mahāsamuddotveva saṅkhaṃ gacchanti. Evameva kho bhikkhave, cattāro me vaṇṇā khattiyā brāhmaṇā vessā suddā, te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, samaṇā sakyaputtiyātveva saṅkhaṃ2 gacchanti. Yaṃ bhikkhave cattāro me vaṇṇā khattiyā brāhmaṇā vessā suddā, te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, samaṇā sakyaputtiyātveva saṅkhaṃ gacchanti. Ayampi bhikkhave imasmiṃ dhammavinaye catuttho acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
(5.) Seyyathāpi bhikkhave yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti, yā ca antaḷikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati. Evameva kho bhikkhave, bahū cepi3 bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati. Yaṃ bhikkhave, bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati. Ayampi bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye pañcamo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
(6.) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso. Evameva kho bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso. Yaṃ bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso. Ayampi bhikkhave imasmiṃ dhammavinaye chaṭṭho acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
1 2 3 pattā - Syā, PTS. saṅkhyaṃ - Syā. bahūpi - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
Cho dù kẻ ấy ngồi giữa Tăng chúng tỳ khưu nhưng kẻ ấy vẫn bị tách ly khỏi Tăng chúng và Tăng chúng vẫn được tách ly với kẻ ấy. Này các tỳ khưu, sự việc nhân vật nào là kẻ có ác giới, có ác pháp, sở hành bất tịnh và đáng nghi ngờ, có hành động che giấu, phi Sa-môn, giả mạo Sa-môn, phi Phạm hạnh, giả mạo Phạm hạnh, nội tâm thối nát, nhiễm dục vọng, có bản chất dơ bẩn, Tăng chúng không sống chung với nhân vật ấy, mà tức thời tụ hội lại loại trừ kẻ ấy ra; cho dù kẻ ấy ngồi giữa Tăng chúng tỳ khưu nhưng kẻ ấy vẫn bị tách ly khỏi Tăng chúng và Tăng chúng vẫn được tách ly với kẻ ấy. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ ba trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
(4.) Này các tỳ khưu, cũng giống như các con sông lớn như là Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī khi đã ra đến biển cả thì từ bỏ các tên họ trước đây và đi đến tên gọi là ‘Biển cả,’ này các tỳ khưu, tương tự như thế bốn loại giai cấp này là vua chúa, Bà-la-môn, thương buôn, và nô bộc, khi họ đã rời nhà xuất gia sống không nhà trong Pháp và Luật được công bố bởi đức Như Lai thì từ bỏ các tên họ trước đây và đi đến tên gọi là ‘Các Sa-môn Thích tử.’ Này các tỳ khưu, sự việc bốn loại giai cấp này là vua chúa, Bà-la-môn, thương buôn, và nô bộc, khi họ đã rời nhà xuất gia sống không nhà trong Pháp và Luật được công bố bởi đức Như Lai thì từ bỏ các tên họ trước đây và đi đến tên gọi là ‘Các Sa-môn Thích tử.’ Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ tư trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
(5.) Này các tỳ khưu, cũng giống như các dòng nước ở thế gian đổ vào biển cả và các trận mưa từ không trung rơi xuống, nhưng không vì điều ấy mà biển cả được xem là vơi hay đầy, này các tỳ khưu, tương tự như thế cho dù nhiều vị tỳ khưu Vô Dư Niết Bàn trong cảnh giới Niết Bàn không còn dư sót, nhưng không vì điều ấy mà cảnh giới Niết Bàn được xem là vơi hay đầy. Này các tỳ khưu, sự việc cho dù nhiều vị tỳ khưu Vô Dư Niết Bàn trong cảnh giới Niết Bàn không còn dư sót, nhưng không vì điều ấy mà cảnh giới Niết Bàn được xem là vơi hay đầy. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ năm trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
(6.) Này các tỳ khưu, cũng giống như biển cả có một vị là vị của muối, này các tỳ khưu, tương tự như thế Pháp và Luật này có một vị là vị của giải thoát. Này các tỳ khưu, sự việc Pháp và Luật này có một vị là vị của giải thoát. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ sáu trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
(7.) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathīdaṃ: muttā maṇi veḷuriyo saṅkho sīlā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅko masāragallaṃ. Evameva kho bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathīdaṃ: cattāri satipaṭṭhānāni, cattāri sammappadhānāni, 1 cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañcabalāni, sattabojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, yaṃ bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo bahuratano, anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathīdaṃ: cattāri satipaṭṭhānāni, cattāri sammappadhānāni,1 cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañcabalāni, sattabojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Ayampi bhikkhave imasmiṃ dhammavinaye sattamo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
(8.) Seyyathāpi bhikkhave, mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso, tatrime bhūtā: timi timiṅgalo timirapiṅgalo asurā nāgā gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pañcayojana- satikāpi attabhāvā. Evameva kho bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso, tatrime bhūtā: sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, arahā arahattaphalasacchikiriyāya 2 paṭipanno. Ayaṃ bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
Ime kho bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutadhammā, ye disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramantī ”ti.
7. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Channamativivassati3 vivaṭaṃ nātivassati, tasmā channaṃ vivaretha evaṃ taṃ nātivassatī ”ti.
1 cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā - sabbattha. 2 3 arahā arahattāya - Ma, Syā, PTS. channaṃ ativassatī - Ma, Syā, PTS, Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
(7.) Này các tỳ khưu, cũng giống như biển cả có nhiều vật quý, có vô số vật quý; ở đó, các vật quý ấy như là ngọc trai, ngọc ma-ni, ngọc bích, xà cừ, đá quý, san hô, bạc, vàng, ngọc ru-by, ngọc mắt mèo, này các tỳ khưu, tương tự y như thế Pháp và Luật này có nhiều vật quý, có vô số vật quý; ở đây, các vật quý ấy như là bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy pháp đưa đến giác ngộ, Thánh đạo tám ngành. Này các tỳ khưu, sự việc Pháp và Luật này có nhiều vật quý, có vô số vật quý; ở đây, các vật quý ấy như là bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy pháp đưa đến giác ngộ, Thánh đạo tám ngành. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ bảy trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
(8.) Này các tỳ khưu, cũng giống như biển cả là nơi cư trú của các chúng sanh to lớn; ở đó, các chúng sanh ấy là cá ông, cá voi, cá ông voi, các A-tu-la, các loài rồng, các Càn-thát-bà. Trong biển cả còn có những loài hữu hình lớn đến trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến hai trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến ba trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến bốn trăm do tuần, những loài hữu hình lớn đến năm trăm do tuần. Này các tỳ khưu, tương tự như thế Pháp và Luật này là nơi cư trú của các chúng sanh vĩ đại; ở đây, các chúng sanh ấy là vị Nhập Lưu, vị đang thực hành để chứng ngộ quả Nhập Lưu, vị Nhất Lai, vị đang thực hành để chứng ngộ quả Nhất Lai, vị Bất Lai, vị đang thực hành để chứng ngộ quả Bất Lai, vị A-la-hán, vị đang thực hành để chứng ngộ quả A-la-hán. Này các tỳ khưu, sự việc Pháp và Luật này là nơi cư trú của các chúng sanh vĩ đại; ở đây, các chúng sanh ấy là vị Nhập Lưu, vị đang thực hành để chứng ngộ quả Nhập Lưu, vị Nhất Lai, vị đang thực hành để chứng ngộ quả Nhất Lai, vị Bất Lai, vị đang thực hành để chứng ngộ quả Bất Lai, vị A-la-hán, vị đang thực hành để chứng ngộ quả A-la-hán. Này các tỳ khưu, đây là pháp kỳ diệu phi thường thứ tám trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.
Này các tỳ khưu đây là tám pháp kỳ diệu phi thường trong Pháp và Luật này, sau khi thường xuyên xem xét những pháp ấy các tỳ khưu thỏa thích trong Pháp và Luật này.”
7. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Mưa rơi nhiều ở vật đã được che đậy, mưa không rơi nhiều ở vật đã được mở ra. Vì thế, hãy mở ra vật đã được che đậy, như vậy mưa không rơi nhiều ở vật ấy.” 1
1 Người phạm tội mà che giấu (vật đã được che đậy) thì sẽ tiếp tục phạm tội (mưa rơi nhiều), còn người đã phạm tội mà sám hối (vật đã được mở ra) thì sẽ không tiếp tục phạm tội nữa (UdA. 306; ThagA. ii, 188; VinA. vi, 1287). Câu kệ này cũng được thấy ở Cullavaggapāḷi - Tiểu Phẩm (TTPV 07), 435; Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ, câu kệ 447 (TTPV 31, 131).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
5. 6. SOṆASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāyano avantīsu viharati, kuraraghare 1 pavatte pabbate. Tena kho pana samayena soṇo upāsako kuṭikaṇṇo2 āyasmato mahākaccāyanassa upaṭṭhāko hoti. Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṃ deseti, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan ”ti.
2. Atha kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante, rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘Yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṃ deseti, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan ’ti. Pabbājetu maṃ bhante, ayyo mahākaccāyano ”ti.
3. Evaṃ vutte āyasmā mahākaccāyano soṇaṃ upāsakaṃ kuṭikaṇṇaṃ etadavoca: “Dukkaraṃ kho soṇa yāvajīvaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyaṃ, iṅgha tvaṃ soṇa, tattheva agārikabhūto samāno buddhānaṃ sāsanaṃ anuyuñja, kālayuttaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyan ”ti. Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭippassambhi.
4. Dutiyampi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṃ deseti, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan ”ti. Dutiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante, rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘Yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṃ deseti, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan ’ti. Pabbājetu maṃ bhante, ayyo mahakaccāyano ”ti.
1 2 kururaghare - Syā. koṭikaṇṇo - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
5. 6. KINH SOṆA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Mahākaccāyana ngụ trong xứ Avanti, ở thành Kuraraghara, tại núi Pavatta. 1 Vào lúc bấy giờ, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa là người hộ độ cho đại đức Mahākaccāyana. Khi ấy, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: “Theo như ngài đại đức Mahākaccāyana thuyết Pháp thì việc ấy không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn trong sạch như vỏ ốc được cạo sạch. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà?” 2. Khi ấy, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã đi đến gặp đại đức Mahākaccāyana, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Mahākaccāyana rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã nói với đại đức Mahākaccāyana điều này: “Thưa ngài, ở đây con trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: ‘Theo như ngài đại đức Mahākaccāyana thuyết Pháp thì việc ấy không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn trong sạch như vỏ ốc được cạo sạch. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà.’ Thưa ngài, xin ngài đại đức Mahākaccāyana hãy cho con xuất gia.” 3. Khi được nói như vậy, đại đức Mahākaccāyana đã nói với nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa điều này: “Này Soṇa, việc ăn một bữa, ngủ một mình, hành Phạm hạnh cho đến trọn đời là việc khó làm. Này Soṇa, vậy ngay ở chỗ này, trong khi là người tại gia, ngươi hãy thực tập lời dạy của chư Phật tức là ăn một bữa, ngủ một mình, hành Phạm hạnh trong khoảng thời gian quy định.” Khi ấy, ước muốn xuất gia của nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã được dịu đi. 4. Đến lần thứ nhì, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: “Theo như ngài đại đức Mahākaccāyana thuyết Pháp thì việc ấy không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn trong sạch như vỏ ốc được cạo sạch. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà.” Đến lần thứ nhì, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã đi đến gặp đại đức Mahākaccāyana, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Mahākaccāyana rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã nói với đại đức Mahākaccāyana điều này: “Thưa ngài, ở đây con trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: ‘Theo như ngài đại đức Mahākaccāyana thuyết Pháp thì việc ấy không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn trong sạch như vỏ ốc được cạo sạch. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà.’ Thưa ngài, xin ngài đại đức Mahākaccāyana hãy cho con xuất gia.”
1 Câu chuyện tương tự được thấy ở Mahāvaggapāḷi - Đại Phẩm (TTPV 04, từ trang 507).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
5. Dutiyampi kho āyasmā mahākaccāyano soṇaṃ upāsakaṃ kuṭikaṇṇaṃ etadavoca: “Dukkaraṃ kho soṇa, yāvajīvaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyaṃ, iṅgha tvaṃ soṇa, tattheva agārikabhūto samāno buddhānaṃ sāsanaṃ anuyuñja, kālayuttaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyan ”ti. Dutiyampi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭippassambhi. 6. Tatiyampi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṃ deseti, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan ”ti. Tatiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante, rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘Yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṃ deseti, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan ’ti. Pabbājetu maṃ bhante, ayyo mahākaccāyano ”ti. 7. Atha kho āyasmā mahākaccāyano soṇaṃ upāsakaṃ kuṭikaṇṇaṃ pabbājesi. Tena kho pana samayena avantidakkhiṇāpatho 1 appabhikkhuko hoti. Atha kho āyasmā mahākaccāyano tiṇṇaṃ vassānaṃ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṃ bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā āyasmantaṃ soṇaṃ upasampādesi. 8. Atha kho āyasmato soṇassa vassaṃ vutthassa 2 rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho. Api ca suto yeva me so bhagavā īdiso ca īdiso cā ’ti. Sace maṃ upajjhāyo anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhan ”ti. Atha kho āyasmā soṇo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā soṇo āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante, rahogatassa patisallīṇassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘Na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho. Api ca suto yeva me so bhagavā īdiso ca īdiso cā ’ti. Sace maṃ upajjhāyo anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhan ”ti. “Sādhu, sādhu, soṇa, gaccha tvaṃ soṇa, taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhan ”ti.3
1 avantisudakkhiṇāpatho - PTS. 2 3 vassaṃ vuṭṭhassa - Ma, Syā. sammāsambuddhaṃ - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
5. Đến lần thứ nhì, đại đức Mahākaccāyana đã nói với nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa điều này: “Này Soṇa, việc ăn một bữa, ngủ một mình, hành Phạm hạnh cho đến trọn đời là việc khó làm. Này Soṇa, vậy thì ngay ở chỗ này, trong khi là người tại gia, ngươi hãy thực tập lời dạy của chư Phật tức là ăn một bữa, ngủ một mình, hành Phạm hạnh trong khoảng thời gian quy định.” Đến lần thứ nhì, ước muốn xuất gia của nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã được dịu đi.
6. Đến lần thứ ba, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: “Theo như ngài đại đức Mahākaccāyana thuyết Pháp thì việc ấy không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn trong sạch như vỏ ốc được cạo sạch. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà.”
Đến lần thứ ba, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã đi đến gặp đại đức Mahākaccāyana, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Mahākaccāyana rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa đã nói với đại đức Mahākaccāyana điều này: “Thưa ngài, ở đây con trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: ‘Theo như ngài đại đức Mahākaccāyana thuyết Pháp thì việc ấy không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn trong sạch như vỏ ốc được cạo sạch. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà.’ Thưa ngài, xin ngài đại đức Mahākaccāyana hãy cho con xuất gia.”
7. Khi ấy, đại đức Mahākaccāyana đã cho nam cư sĩ Soṇa Kuṭikaṇṇa xuất gia. Vào lúc bấy giờ, ở khu vực phía nam của xứ Avanti có ít tỳ khưu. Khi ấy, đại đức Mahākaccāyana trải qua ba năm với nỗi cực nhọc khó khăn đã triệu tập được hội chúng tỳ khưu gồm mười vị từ nơi này nơi khác rồi đã cho đại đức Soṇa tu lên bậc trên.
8. Sau đó, khi đã sống qua mùa (an cư) mưa, đại đức Soṇa trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã sanh khởi: “Ta chưa được nhìn thấy tận mặt đức Thế Tôn ấy, tuy nhiên ta đã được nghe rằng: ‘Đức Thế Tôn ấy là vị như vầy và như vầy.’ Nếu thầy tế độ cho phép ta, thì ta nên đi để diện kiến đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy.”
Sau đó vào lúc chiều tối, đại đức Soṇa đã xuất khỏi thiền tịnh rồi đi đến gặp đại đức Mahākaccāyana, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Mahākaccāyana rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Soṇa đã nói với đại đức Mahākaccāyana điều này: “Thưa ngài, ở đây con trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã sanh khởi: - Ta chưa được nhìn thấy tận mặt đức Thế Tôn ấy, tuy nhiên ta đã được nghe rằng: ‘Đức Thế Tôn ấy là vị như vầy và như vầy.’ Nếu thầy tế độ cho phép ta, thì ta nên đi để diện kiến đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy.” “Này Soṇa, tốt lắm, tốt lắm. Này Soṇa, ngươi hãy đi để diện kiến đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
9. “Dakkhissasi tvaṃ soṇa, taṃ bhagavantaṃ pāsādikaṃ pasādanīyaṃ santindriyaṃ santamānasaṃ uttamasamathadamathamanuppattaṃ dantaṃ guttaṃ yatindriyaṃ nāgaṃ. Disvāna mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihārañca 1 puccha: ‘Upajjhāyo me bhante, āyasmā mahākaccāyano bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihārañca1 pucchatī ’”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā soṇo āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ mahākaccāyanaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā soṇo bhagavantaṃ etadavoca: “Upajjhāyo me bhante, āyasmā mahākaccāyano bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihārañca1 pucchatī ”ti. “Kacci bhikkhu khamanīyaṃ? Kacci yāpanīyaṃ? Kacci ’si appakilamathena addhānaṃ āgato? Na ca piṇḍakena kilantosī ”ti. “Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā, appakilamathena cāhaṃ bhante, addhānaṃ āgato na ca piṇḍakena kilantomhī ”ti.
10. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Imassānanda āgantukassa bhikkhuno senāsanaṃ paññāpehī ”ti. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi: “Yassa kho maṃ bhagavā āṇāpeti: ‘Imass’ ānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṃ paññāpehī ’ti. Icchati bhagavā tena bhikkhunā saddhiṃ ekavihāre vatthuṃ. Icchati bhagavā āyasmatā soṇena saddhiṃ ekavihāre vatthuṃ, yasmiṃ vihāre bhagavā viharati tasmiṃ vihāre āyasmato soṇassa senāsanaṃ paññāpesi. Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ abbhokāse nisajjāya 2 vītināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraṃ pāvisi. Āyasmāpi kho soṇo bahudevarattiṃ abbhokāse nisajjāya vītināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraṃ pāvisi. Atha kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya āyasmantaṃ soṇaṃ ajjhesi: “Paṭibhātu taṃ bhikkhu dhammo 3 bhāsitun ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā soṇo bhagavato paṭissutvā soḷasa aṭṭhakavaggikāni sabbāneva sarena abhaṇī. Atha kho bhagavā āyasmato soṇassa sarabhaññapariyosāne abbhanumodi: “Sādhu! Sādhu! Bhikkhu, suggahitāni bhikkhu, soḷasa aṭṭhakavaggikāni sumanasikatāni supadhāritāni, kalyāṇiyāsi 4 vācāya samannāgato vissaṭṭhāya aneḷagalāya5 atthassa viññāpaniyā. Kativasso ’si tvaṃ bhikkhū ”ti? “Ekavasso ahaṃ bhagavā ”ti. “Kissa pana tvaṃ bhikkhu evaṃ ciraṃ akāsī ”ti? “Ciradiṭṭho6 me bhante kāmesu ādīnavo, api ca sambādho gharāvāso bahukicco bahukaraṇīyo ”ti.
1 5 phāsuvihāraṃ - Ma. anelagalāya - Ma; 2 nipajjāya - Syā. anelāya - Syā; 3 dhammaṃ - Syā, PTS, Sī. aneḷāya - PTS. 4 6 kalyāṇiyā ca - katthaci. ciraṃ diṭṭho - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
9. “Này Soṇa, ngươi sẽ thấy đức Thế Tôn ấy dễ mến, đáng tin, có giác quan thanh tịnh, có tâm ý thanh tịnh, đã đạt đến sự tĩnh lặng và thu thúc tột đỉnh, là đấng voi chúa đã được huấn luyện, đã được hộ trì, có giác quan đã được kiểm soát. Sau khi nhìn thấy, ngươi hãy đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn, hãy hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài) với lời của ta rằng: ‘Bạch Ngài, thầy tế độ của con là đại đức Mahākaccāyana xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn, và hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài).’” “Thưa ngài, xin vâng.” Đại đức Soṇa đã thích thú và tùy hỷ với lời nói của đại đức Mahākaccāyana, rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đại đức Mahākaccāyana, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi thu xếp chỗ trú ngụ, cầm bình bát và y, ra đi về phía thành Sāvatthi. Trong khi tuần tự du hành, vị ấy đã đi đến thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika, gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Soṇa đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, thầy tế độ của con là đại đức Mahākaccāyana xin đê đầu đảnh lễ hai bàn chân của đức Thế Tôn, và hỏi thăm về sự ít bệnh, ít mỏi mệt, trạng thái nhẹ nhàng, khỏe mạnh, sống thoải mái (của Ngài).” “Này tỳ khưu, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Ngươi đi đến đường xa có được ít mệt nhọc không? Và ngươi không có mệt nhọc với việc khất thực phải không?” “Bạch Thế Tôn, sức khoẻ có khá. Bạch Thế Tôn, mọi việc được tốt đẹp. Và Bạch Ngài, con đi đường xa ít có mệt nhọc và con không có mệt nhọc với việc khất thực.”
10. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, hãy sắp đặt chỗ trú ngụ cho vị tỳ khưu vãng lai này.” Khi ấy, đại đức Ānanda đã khởi ý điều này: “Liên quan đến vị nào mà đức Thế Tôn ra lệnh cho ta rằng: ‘Này Ānanda, hãy sắp đặt chỗ trú ngụ cho vị tỳ khưu vãng lai này’? Có phải đức Thế Tôn muốn ngụ trong cùng một trú xá với vị tỳ khưu ấy? Có phải đức Thế Tôn muốn ngụ trong cùng một trú xá với đại đức Soṇa?” rồi đã sắp đặt chỗ trú ngụ cho đại đức Soṇa trong trú xá đức Thế Tôn đang ngự. Sau đó, đức Thế Tôn, sau khi đã ngồi và trải qua gần trọn đêm ở ngoài trời, đã rửa chân rồi đi vào trú xá. Đại đức Soṇa, sau khi cũng đã ngồi và trải qua gần trọn đêm ở ngoài trời, đã rửa chân rồi đi vào trú xá. Sau đó, khi đã thức dậy vào lúc hừng sáng của đêm, đức Thế Tôn đã yêu cầu đại đức Soṇa rằng: “Này tỳ khưu, mong rằng có đề tài Pháp gây hứng thú cho ngươi để thuyết giảng.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Nghe theo đức Thế Tôn, đại đức Soṇa đã thuyết lại đầy đủ toàn bộ mười sáu phần của phẩm Nhóm Tám một cách mạch lạc. Sau đó, vào lúc kết thúc cuộc thuyết giảng mạch lạc của đại đức Soṇa, đức Thế Tôn đã khen ngợi rằng: “Này tỳ khưu, tốt lắm, tốt lắm! Này tỳ khưu, mười sáu phần của phẩm Nhóm Tám đã được ngươi khéo học tập, khéo suy nghĩ, khéo ghi nhớ. Ngươi có giọng nói êm dịu, rõ ràng, không có khó nghe, làm rõ được ý nghĩa. Này tỳ khưu, ngươi (xuất gia) được bao nhiêu năm?” “Bạch đức Thế Tôn, con được một năm.” “Này tỳ khưu, tại sao ngươi thực hiện (việc tu lên bậc trên) chậm trễ như vậy?” “Bạch Ngài, từ lâu con đã thấy được sự tai hại trong các dục, nhưng vì cuộc sống tại gia có nhiều cản trở, có nhiều phận sự, có nhiều việc cần phải làm.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
11. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Disvā ādīnavaṃ loke ñatvā dhammaṃ nirūpadhiṃ, 1 ariyo na ramatī pāpe pāpe na ramatī sucī ”ti.
5. 7. REVATASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā kaṅkhārevato bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ paccavekkhamāno. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ kaṅkhārevataṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ paccavekkhamānaṃ.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā sakavediyā vā paravediyā vā, jhāyino2 tā pajahanti sabbā ātāpino brahmacariyaṃ carantā ”ti.
5. 8. ĀNANDASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati, veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ānando tadahuposathe pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho devadatto āyasmantaṃ ānandaṃ rājagahe piṇḍāya carantaṃ, disvāna yena āyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca: “Ajjatagge dānāhaṃ āvuso ānanda, aññatreva bhagavatā aññatra bhikkhusaṅghā uposathaṃ karissāmi saṅghakammāni cā ”ti. Atha kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca: “Idhāhaṃ bhante pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Addasā kho maṃ bhante devadatto rājagahe piṇḍāya carantaṃ, disvāna yenāhaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā maṃ etadavoca: ‘Ajjatagge ’dānāhaṃ āvuso ānanda, aññatreva bhagavatā aññatra bhikkhusaṅghā uposathaṃ karissāmi saṅghakammāni cā ’ti. Ajja bhante devadatto saṅghaṃ bhindissati uposathañca karissati saṅghakammāni cā ”ti.
1 2 nirūpadhi - Syā, PTS. ye jhāyino - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
11. Sau đó, khi đã hiểu ra sự việc ấy, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Sau khi nhìn thấy sự tai hại ở thế gian, sau khi hiểu được Pháp không đưa đến tái sanh, bậc Thánh không thích thú điều ác, vị trong sạch không thích thú điều ác.”
5. 7. KINH REVATA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika.Vào lúc bấy giờ, đại đức Kaṅkhārevata ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang quán xét lại sự thanh tịnh do vượt qua hoài nghi của bản thân. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Kaṅkhārevata ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang quán xét lại sự thanh tịnh do vượt qua hoài nghi của bản thân.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Bất cứ những hoài nghi nào, ở đời này hoặc đời sau, sẽ được cảm nhận bởi chính mình hoặc sẽ được cảm nhận bởi người khác, các vị chứng thiền, có nhiệt tâm, đang thực hành Phạm hạnh, dứt bỏ tất cả các hoài nghi ấy.”
5. 8. KINH ĀNANDA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, nhằm ngày Uposatha, vào buổi sáng đại đức Ānanda đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Rājagaha để khất thực. 1 Devadatta đã nhìn thấy đại đức Ānanda đang đi khất thực ở trong thành Rājagaha, sau khi nhìn thấy đã đi đến gặp đại đức Ānanda, sau khi đến đã nói với đại đức Ānanda điều này: “Này đại đức Ānanda, giờ đây kể từ hôm nay tôi sẽ hành lễ Uposatha và sẽ thực hiện các hành sự của hội chúng không cần đến đức Thế Tôn, không cần đến hội chúng tỳ khưu.” Sau đó, khi đã đi khất thực ở trong thành Rājagaha, đại đức Ānanda sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Ānanda đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, nơi đây vào buổi sáng, con đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Rājagaha để khất thực. Bạch Ngài, Devadatta đã nhìn thấy con đang đi khất thực ở trong thành Rājagaha, sau khi nhìn thấy đã đi đến gặp con, sau khi đến đã nói với con điều này: ‘Này đại đức Ānanda, giờ đây kể từ hôm nay tôi sẽ thực hiện lễ Uposatha và các hành sự của hội chúng không cần đến đức Thế Tôn, không cần đến hội chúng tỳ khưu.’ Bạch Ngài, hôm nay Devadatta sẽ chia rẽ hội chúng, sẽ thực hiện lễ Uposatha và các hành sự của hội chúng.”
1 Câu chuyện tương tự được thấy ở Cullavaggapāḷi - Tiểu Phẩm (TTPV 07, 305).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Soṇavaggo Pañcamo
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Sukaraṃ sādhunā sādhu sādhu pāpena dukkaraṃ, pāpaṃ pāpena sukaraṃ pāpamariyehi dukkaran ”ti.
5. 9. SADDHĀYAMĀNASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Tena kho pana samayena sambahulā māṇavakā bhagavato avidūre saddhāyamānarūpā 1 atikkamanti. Addasā kho bhagavā sambahule māṇavake avidūre saddhāyamānarūpe atikkamante.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā vācāgocarabhāṇino, yāvicchanti mukhāyāmaṃ yena nītā na taṃ vidū ”ti.
5. 10. PANTHAKASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā cullapanthako 2 bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ cullapanthakaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ṭhitena kāyena ṭhitena cetasā tiṭṭhaṃ nisinno uda vā sayāno, evaṃ3 satiṃ bhikkhu adhiṭṭhahāno labhetha pubbāpariyaṃ visesaṃ.
Laddhāna pubbāpariyaṃ visesaṃ, adassanaṃ maccurājassa gacche ”ti
Soṇavaggo pañcamo.
TASSUDDĀNAṂ
Rājā appāyukā kuṭṭhi kumārakā ca uposatho soṇo ca revato nando saddhāya panthakena cā ”ti.
--ooOoo--
1 sadhāyamānarūpā - Ma; saddāyamānarūpā - Syā, PTS. 2 3 cūḷapanthako - Ma, Syā cūlapanthako - PTS. etaṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Soṇa - Thứ Năm
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Điều tốt là dễ làm bởi người tốt, điều tốt là khó làm bởi kẻ xấu. Điều ác là dễ làm bởi kẻ xấu, điều ác là khó làm bởi các vị Thánh.”
5. 9. KINH NHẠO BÁNG 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn đi du hành ở xứ sở của những người Kosala cùng với đại chúng tỳ khưu. Vào lúc bấy giờ, nhiều thanh niên Bà-la-môn đi ngang qua ở nơi không xa đức Thế Tôn có vẻ đang nhạo báng. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy nhiều thanh niên Bà-la-môn đang đi ngang qua ở nơi không xa có vẻ đang nhạo báng.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Những kẻ bị lẫn lộn, làm ra vẻ người sáng suốt, có lời phát biểu thuộc lãnh vực của lời nói (mà không hiểu nghĩa), có miệng há rộng theo như chúng muốn; điều gì dẫn dắt chúng thì chúng không biết.”
5. 10. KINH PANTHAKA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Cullapanthaka ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, và thiết lập niệm luôn hiện diện. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Cullapanthaka ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, và thiết lập niệm luôn hiện diện.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Với thân vững chãi, với tâm vững chãi, dầu đang đứng, hoặc đã ngồi xuống, hay đang nằm, vị tỳ khưu duy trì vững chắc niệm như vậy có thể đạt được sự chứng đắc theo tuần tự.
Sau khi đạt được sự chứng đắc theo tuần tự, có thể đi đến nơi ngoài tầm nhìn của Thần Chết.”
Phẩm Soṇa là thứ năm.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Đức vua, tuổi thọ ít ỏi, gã cùi, các thiếu niên, và lễ Uposatha, vị Soṇa, và vị Revata, vị Nanda, với việc nhạo báng, và với vị Panthaka.
--ooOoo--
JACCANDHAVAGGO CHAṬṬHO 6. 1. ĀYUSAṄKHĀRAVOSSAJANASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati, mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Gaṇhāhi ānanda, nisīdanaṃ. Yena cāpālaṃ cetiyaṃ 1 tenupasaṅkamissāma 2 divāvihārāyā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho 3 āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanamādāya bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. Atha kho bhagavā yena cāpālaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Ramaṇīyā ānanda vesālī, ramaṇīyaṃ udenaṃ cetiyaṃ, ramaṇīyaṃ gotamakaṃ cetiyaṃ, ramaṇīyaṃ sattambaṃ cetiyaṃ, ramaṇīyaṃ bahuputtaṃ cetiyaṃ, ramaṇīyaṃ sārandadaṃ4 cetiyaṃ, ramaṇīyaṃ cāpālaṃ cetiyaṃ. Yassa kasasaci ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā. Tathāgatassa kho ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno5 ānanda, tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā ”ti. Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṃ, na bhagavantaṃ yāci: “Tiṭṭhatu bhante, bhagavā kappaṃ, tiṭṭhatu sugato kappaṃ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ”ti, yathā taṃ mārena pariyuṭṭhitacitto.
Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Ramaṇīyā — pe— tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā ”ti. Evampi kho āyasmā ānando —pe— yathā taṃ mārena pariyuṭṭhitacitto. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Ramaṇīyā —pe— tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā ”ti. Evampi kho āyasmā ānando — pe— Yathā taṃ mārena pariyuṭṭhitacitto.
2. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Gaccha tvaṃ ānanda, yassa ’dāni kālaṃ maññasī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato6 paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi.
1 4 pāvālacetiyaṃ - Syā. sārandaṃ - Syā. 2 5 tenupasaṅkamissāmi - PTS. so ākaṅkhamāno - Syā. 3 6 kho pana - PTS. bhagavantaṃ - Syā.
PHẨM MÙ BẨM SINH - THỨ SÁU 6. 1. KINH BUÔNG BỎ THỌ HÀNH 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Vesālī, Mahāvana (Đại Lâm), nơi giảng đường Kūṭāgāra. Khi ấy, vào buổi sáng đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Vesālī để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Vesālī, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, hãy lấy tấm lót ngồi. Chúng ta sẽ đi đến bảo điện Cāpāla để nghỉ trưa.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda nghe theo đức Thê Tôn đã cầm lấy tấm lót ngồi rồi nối tiếp theo sau đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn đã đi đến bảo điện Cāpāla, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được xếp đặt. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, Vesālī thật đáng yêu! Bảo điện Udena thật đáng yêu! Bảo điện Gotamaka thật đáng yêu! Bảo điện Sattamba thật đáng yêu! Bảo điện Bahuputta thật đáng yêu! Bảo điện Sārandada thật đáng yêu! Bảo điện Cāpāla thật đáng yêu! Này Ānanda, đối với người nào, bốn nền tảng của thần thông đã được tu tập, được thực hành thường xuyên, được tạo thành phương tiện, được tạo thành nền tảng, được thiết lập, được tích lũy, được khởi đầu tốt đẹp, thì người ấy trong khi mong muốn có thể tồn tại một kiếp hoặc hơn một kiếp. Này Ānanda, đối với Như Lai, bốn nền tảng của thần thông đã được tu tập, được thực hành thường xuyên, được tạo thành phương tiện, được tạo thành nền tảng, được thiết lập, được tích lũy, được khởi đầu tốt đẹp, này Ānanda, trong khi mong muốn Như Lai có thể tồn tại một kiếp hoặc hơn một kiếp.” Tuy nhiên, đại đức Ānanda trong khi được ra dấu hiệu rõ ràng, trong khi được làm biểu hiện rõ rệt bởi đức Thế Tôn như thế, đã không thể thấu hiểu, đã không cầu khẩn đức Thế Tôn rằng: “Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy tồn tại trọn kiếp, xin đấng Thiện Thệ hãy tồn tại trọn kiếp vì sự lợi ích cho nhiều người, vì sự an lạc cho nhiều người, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tấn hoá, vì sự lợi ích, vì sự an lạc của chư Thiên và nhân loại,” như là có tâm đã bị Ma Vương xâm nhập.
Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, Vesālī thật đáng yêu! —như trên— Như Lai có thể tồn tại một kiếp hoặc hơn một kiếp.” Tuy nhiên, đại đức Ānanda —như trên— như là có tâm đã bị Ma Vương xâm nhập. Đến lần thứ ba, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, Vesālī thật đáng yêu! —như trên— Như Lai có thể tồn tại một kiếp hoặc hơn một kiếp.” Tuy nhiên, đại đức Ānanda —như trên— như là có tâm đã bị Ma Vương xâm nhập.
2. Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, ngươi hãy đi, ngươi hãy biết giờ này là thời điểm của việc nào.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda nghe theo đức Thế Tôn đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi đã ngồi xuống ở gốc cây nọ ở nơi không xa.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
3. Atha kho māro pāpimā acirapakkante āyasmante ānande yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho māro pāpimā bhagavantaṃ etadavoca: “Parinibbātu 1 bhante bhagavā, parinibbātu sugato. Parinibbānakālo ’dāni bhante bhagavato. Bhāsitā kho panesā bhante bhagavatā vācā: ‘Na tāvāhaṃ pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā yogakkhemā 2 bahussutā dhammadharā dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā anudhammacārino sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānī karissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ti.
Santi kho pana bhante etarahi3 bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā yogakkhemā bahussutā dhammadharā dhammānudhamma- paṭipannā sāmīcipaṭipannā anudhammacārino, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttāniṃ karonti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu1 bhante bhagavā, parinibbātu sugato. Parinibbānakālo ’dāni bhante bhagavato.
4. Bhāsitā kho panesā4 bhagavatā vācā: ‘Na tāvāhaṃ pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me bhikkhuniyo na5 sāvikā bhavissanti viyattā —pe— anudhammacārino —pe— sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ti. Santi kho pana bhante etarahi bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā —pe— sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu —pe—
Bhāsitā kho panesā bhagavato vācā: ‘Na tāvāhaṃ pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti viyattā —pe— anudhammacāriniyo —pe— sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ti. Santi kho pana bhante, etarahi upāsakā bhagavato sāvakā viyattā —pe— sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu —pe—.
5. Bhāsitā kho panesā bhagavato vācā: ‘Na tāvāhaṃ pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā —pe— anudhammacāriniyo —pe— sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ti. Santi kho pana bhante etarahi upāsikā bhagavato sāvikā viyattā —pe— anudhammacāriniyo —pe— sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu —pe—.
1 3 parinibbātu dāni - sabbattha. etarahi kho pana bhante - Ma, Syā. 2 4 visāradā - Ma; bhāsitā kho panesā bhante - Ma, Syā. 5 visāradappattā yogakkhemakāmā - Syā, PTS. na - itisaddo PTS potthake na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
3. Sau đó, khi đại đức Ānanda ra đi không bao lâu, Ma Vương ác độc đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đứng ở một bên. Khi đã đứng ở một bên, Ma Vương ác độc đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy viên tịch Niết Bàn, xin đấng Thiện Thệ hãy viên tịch Niết Bàn. Bạch Ngài, giờ đây là thời điểm viên tịch Niết Bàn của đức Thế Tôn. Bạch Ngài, hơn nữa lời nói này đã được đức Thế Tôn nói: ‘Này kẻ ác độc, Ta sẽ không viên tịch Niết Bàn khi nào các tỳ khưu của Ta còn chưa trở thành các Thinh Văn có kinh nghiệm, được huấn luyện, có tự tin, có sự an toàn đối với các trói buộc, nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, đã thực hành đúng pháp và thuận pháp, đã thực hành đúng đắn, có sự hành xử theo pháp, sau khi học pháp từ thầy của mình sẽ thuật lại, sẽ thuyết giảng, sẽ quy định, sẽ thiết lập, sẽ khai mở, sẽ phân tích, sẽ làm rõ ràng, khi học thuyết của những kẻ khác đã được khởi lên thì sẽ khuất phục một cách khéo léo đúng theo Pháp và sẽ thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông.’ Bạch Ngài, vả lại hiện nay các vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Thế Tôn là có kinh nghiệm, được huấn luyện, có tự tin, có sự an toàn đối với các trói buộc, nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, đã thực hành đúng pháp và thuận pháp, đã thực hành đúng đắn, có sự hành xử theo pháp, sau khi học pháp từ thầy của mình rồi thuật lại, thuyết giảng, quy định, thiết lập, khai mở, phân tích, làm rõ ràng, khi học thuyết của những kẻ khác đã được khởi lên thì khuất phục một cách khéo léo đúng theo Pháp và thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy viên tịch Niết Bàn, xin đấng Thiện Thệ hãy viên tịch Niết Bàn. Bạch Ngài, giờ đây là thời điểm viên tịch Niết Bàn của đức Thế Tôn.
4. Bạch Ngài, hơn nữa lời nói này đã được đức Thế Tôn nói: ‘Này kẻ ác độc, Ta sẽ không viên tịch Niết Bàn khi nào các tỳ khưu ni của Ta còn chưa trở thành các Thinh Văn có kinh nghiệm, —như trên— có sự hành xử theo pháp, —như trên— sẽ thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông.’ Bạch Ngài, vả lại hiện nay các vị tỳ khưu ni Thinh Văn của đức Thế Tôn là có kinh nghiệm, —như trên— thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy viên tịch Niết Bàn, —như trên—. Bạch Ngài, hơn nữa lời nói này đã được đức Thế Tôn nói: ‘Này kẻ ác độc, Ta sẽ không viên tịch Niết Bàn khi nào các nam cư sĩ của Ta còn chưa trở thành các Thinh Văn có kinh nghiệm, —như trên— có sự hành xử theo pháp, —như trên— sẽ thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông.’ Bạch Ngài, vả lại hiện nay các vị tỳ khưu ni Thinh Văn của đức Thế Tôn là có kinh nghiệm, — như trên— thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy viên tịch Niết Bàn, —như trên—.
5. Bạch Ngài, hơn nữa lời nói này đã được đức Thế Tôn nói: ‘Này kẻ ác độc, Ta sẽ không viên tịch Niết Bàn khi nào các nữ cư sĩ của Ta còn chưa trở thành các Thinh Văn có kinh nghiệm, —như trên— có sự hành xử theo pháp, —như trên— sẽ thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông.’ Bạch Ngài, vả lại hiện nay các vị tỳ khưu ni Thinh Văn của đức Thế Tôn là có kinh nghiệm, — như trên— thuyết giảng Giáo Pháp có cả thần thông. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy viên tịch Niết Bàn, —như trên—.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
6. Bhāsitā kho panesā bhagavato vācā: ‘Na tāvāhaṃ pāpima parinibbāyissāmi yāva me idaṃ brahmacariyaṃ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ 1 puthubhūtaṃ yāvadeva manussehi 2 suppakāsitan ’ti. Etarahi kho pana bhante bhagavato brahmacariyaṃ iddhañceva thitañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāvadeva manussehi 2suppakāsitaṃ. Parinibbātu ’dāni bhante bhagavā, parinibbātu sugato. Parinibbānakālo ’dāni bhante bhagavato ”ti.
Evaṃ vutte bhagavā māraṃ pāpimantaṃ etadavoca: “Appossukko tvaṃ pāpima hohi. Na ciraṃ tathāgatassa parinibbānaṃ bhavissati. Ito tiṇṇaṃ māsānaṃ accayena tathāgato parinibbāyissatī ”ti. Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṃ ossajji. Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi, bhiṃsanako lomahaṃso, devadundubhiyo ca phaliṃsu.
7. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Tulamatulañca sambhavaṃ bhavasaṅkhāramavassajji 3 muni, ajjhattarato samāhito abhindi kavacamivattasambhavan ”ti.
6. 2. JAṬILASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito bahidvārakoṭṭhake nisinno hoti.
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Tena kho pana samayena satta ca jaṭilā, satta ca nigaṇṭhā, satta ca acelakā,4 satta ca ekasāṭakā,5 satta ca paribbājakā, parūḷhakacchanakhalomā khāri- vividhamādāya6 bhagavato avidūre atikkamanti.7
1 4 5 bahujaññaṃ - Syā, PTS. acelā - Syā. ekasāṭā - Syā. 2 6 yāva devamanussehi - Ma, Syā. khārīvividhamādāya - Syā. 3 7 bhavasaṅkhāramossaji - Sī. abhikkamanti - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
6. Bạch Ngài, hơn nữa lời nói này đã được đức Thế Tôn nói: ‘Này kẻ ác độc, Ta sẽ không viên tịch Niết Bàn khi nào Phạm hạnh này của Ta vẫn còn chưa được thành tựu, phát triển, phổ biến, phổ thông, trở nên phổ cập, và vẫn còn chưa được khéo giảng giải bởi loài người.’ Bạch Ngài, vả lại hiện nay Phạm hạnh của đức Thế Tôn không những được thành tựu, phát triển, phổ biến, phổ thông, trở nên phổ cập, mà còn được khéo giảng giải bởi loài người. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy viên tịch Niết Bàn, xin đấng Thiện Thệ hãy viên tịch Niết Bàn. Bạch Ngài, giờ đây là thời điểm viên tịch Niết Bàn của đức Thế Tôn.”
Khi được nói như vậy, đức Thế Tôn đã nói với Ma Vương ác độc điều này: “Này kẻ ác độc, ngươi hãy bình tĩnh. Không lâu nữa sẽ là sự viên tịch Niết Bàn của Như Lai. Từ nay cho đến hết ba tháng, Như Lai sẽ viên tịch Niết Bàn.” Khi ấy, ở tại bảo điện Cāpāla, đức Thế Tôn có niệm, có sự nhận biết rõ, đã buông bỏ thọ hành. Và khi đức Thế Tôn buông bỏ thọ hành, đã có sự lay động của đại địa cầu, làm kinh sợ, khiến dựng đứng lông; và các tiếng sấm trời đã bùng nổ.
7. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Trong khi cân nhắc Niết Bàn và nguồn sanh khởi (của hữu), bậc hiền trí đã buông bỏ sự tạo tác dẫn đến hữu. Thích thú ở nội tâm, được định tĩnh, người đã phá tan nguồn sanh khởi của tự ngã, tựa như phá tan tấm áo giáp.”
6. 2. KINH ĐẠO SĨ TÓC BỆN 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, tu viện Pubba, ở tòa nhà dài của Mẹ của Migāra. Vào lúc bấy giờ, nhằm lúc chiều tối đức Thế Tôn đã xuất khỏi thiền tịnh rồi đã ngồi xuống ở bên ngoài cánh cửa chánh.
Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Vào lúc bấy giờ, có bảy đạo sĩ tóc bện, bảy đạo sĩ Nigaṇṭha, bảy đạo sĩ lõa thể, bảy đạo sĩ theo hạnh mặc một tấm choàng, và bảy du sĩ, có móng tay chân, có lông ở nách và ở thân thể được để mọc dài, mang theo túi vật dụng đi ngang qua ở nơi không xa đức Thế Tôn.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
2. Addasā kho rājā pasenadi kosalo te satta ca jaṭile, sata ca nigaṇṭhe, satta ca acelake, satta ca ekasāṭake, satta ca paribbājake, parūḷhakacchanakhalome khārivividhamādāya bhagavato avidūre atikkamante. Disvāna uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā dakkhiṇaṃ jāṇumaṇḍalaṃ 1 paṭhaviyaṃ 2 nihantvā yena te satta ca jaṭilā, satta ca nigaṇṭhā, satta ca acelakā, satta ca ekasāṭakā, satta ca paribbājakā tenañjaliṃ paṇāmetvā tikkhattuṃ nāmaṃ sāvesi: “Rājāhaṃ bhante pasenadi kosalo ”ti. 3. Atha kho rājā pasenadi kosalo acirapakkantesu tesu sattasu ca jaṭilesu sattasu ca nigaṇṭhesu sattasu ca acalekesu sattasu ca ekasāṭakesu sattasu ca paribbājakesu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca: “Ye ca kho 3 bhante, loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ete tesaṃ 4 aññatarā ”ti. 5 “Dujjānaṃ kho panetaṃ mahārāja, tayā gihinā kāmabhoginā 6 puttasambādhasayanaṃ ajjhāvasantena kāsikacandanaṃ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṃ dhārayantena jātarūparajataṃ sādiyantena: ‘Ime vā arahanto ime vā arahattamaggaṃ samāpannā ’ti. Saṃvāsena kho mahārāja, sīlaṃ veditabbaṃ. Tañca kho dīghena addhunā na ittarena, 7 manasikarotā no amanasikarotā,8 paññavatā no duppaññena. Saṃvohārena9 kho mahārāja, soceyyaṃ veditabbaṃ, tañca kho dīghena addhunā —pe— no duppaññena. Āpadāsu kho mahārāja, thāmo veditabbo. So ca kho dīghena addhunā —pe— no duppaññena. Sākacchāya kho mahārāja, paññā veditabbā, sā ca kho dīghena addhunā —pe— no duppaññenā ”ti. 4. “Acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante, yāva subhāsitañcidaṃ bhante bhagavatā: ‘Dujjānaṃ kho panetaṃ —pe— arahattamaggaṃ samāpannā ’ti, saṃvāsena kho mahārāja —pe— no duppaññenā ’ti. Ete bhante, mama purisā corā ocarakā janapadaṃ ocaritvā āgacchanti.10 Tehi paṭhamaṃ otiṇṇaṃ ahaṃ pacchā otarissāmi.11 Idāni te bhante, taṃ rajojallaṃ pavāhetvā nhātā12 suvilittā kappitakesamassū odātavatthavasanā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricāressantī ”ti.13 5. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Na vāyameyya sabbattha nāññassa puriso siyā, nāññaṃ nissāya jīveyya dhammena na vaṇiṃ14 care ”ti.
1 8 dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṃ - Ma, Syā. amanasikārā - PTS. 2 9 pathaviyaṃ - Ma. sabyohārena - PTS. 3 10 ye kho - Ma; gacchanti - Ma. 11 ye ca te - Syā; osārissāmi - Ma; ye nu ke ci kho - PTS. osādissāmi - katthaci. 4 12 etesaṃ - Syā, PTS. sunhātā - Ma, Syā, PTS. 5 13 aññatare ti - Ma; paricārissantī ti - Ma, PTS; aññataro ti - Syā, PTS. paricāriyantī ti - Syā. 6 14 kāmabhojinā - PTS. na vaṇī - Syā, PTS; 7 ittaraṃ - Ma, PTS. na vāṇijjaṃ - katthaci.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
2. Đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nhìn thấy bảy đạo sĩ tóc bện, bảy đạo sĩ Nigaṇṭha, bảy đạo sĩ lõa thể, bảy đạo sĩ theo hạnh mặc một tấm choàng, và bảy du sĩ ấy, có móng tay chân, có lông ở nách và ở thân thể được để mọc dài, mang theo túi vật dụng đang đi ngang qua ở nơi không xa đức Thế Tôn. Sau khi nhìn thấy, đức vua đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y một bên vai, quỳ đầu gối bên phải ở trên đất, chắp tay hướng về bảy đạo sĩ tóc bện, bảy đạo sĩ Nigaṇṭha, bảy đạo sĩ lõa thể, bảy đạo sĩ theo hạnh mặc một tấm choàng, và bảy du sĩ ấy, thông báo danh tánh ba lần: “Thưa các ngài, trẫm là vua Pasenadi xứ Kosala.” 3. Sau đó, trong khi bảy đạo sĩ tóc bện, bảy đạo sĩ Nigaṇṭha, bảy đạo sĩ lõa thể, bảy đạo sĩ theo hạnh mặc một tấm choàng, và bảy du sĩ ấy ra đi không bao lâu, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, những người này là những vị nào đó trong số các vị A-la-hán hoặc các vị đang thực hành đạo lộ A-la-hán ở thế gian.” “Thưa đại vương, điều này quả là khó biết được đối với đại vương là người tại gia, có sự thọ hưởng ngũ dục, đang sống chung đụng với con cái, đang thưởng thức trầm hương của xứ Kāsī, đang đeo tràng hoa, dầu thơm, và son phấn, đang chấp nhận vàng bạc: ‘Những người này là các vị A-la-hán hay những người này đang thực hành đạo lộ A-la-hán.’ Thưa đại vương, do cộng trú, giới có thể được nhận biết. Và điều ấy là với thời gian dài không phải ngắn hạn, bởi người chú ý không phải bởi người không chú ý, bởi người có trí tuệ không phải bởi người có tuệ tồi. Thưa đại vương, do giao tiếp, sự liêm khiết có thể được nhận biết. Và điều ấy là với thời gian dài —như trên— không phải do người có tuệ tồi. Thưa đại vương, khi có những nỗi bất hạnh, sự vững chãi có thể được nhận biết. Và điều ấy là với thời gian dài —như trên— không phải do người có tuệ tồi. Thưa đại vương, do đàm luận, trí tuệ có thể được nhận biết. Và điều ấy là với thời gian dài —như trên— không phải do người có tuệ tồi.” 4. “Bạch Ngài, thật là kỳ diệu! Bạch Ngài, thật là phi thường! Và Bạch Ngài, điều này thật sự đã được khéo nói bởi đức Thế Tôn rằng: ‘Thưa đại vương, điều này quả là khó biết được —như trên— đang thực hành đạo lộ A- la-hán.’ Thưa đại vương, do cộng trú —như trên— không phải do người có tuệ tồi.’ Bạch Ngài, những người này là những nam nhân, những kẻ cải trang, những người trinh sát của trẫm, họ trở về sau khi đã đi thanh tra xứ sở. Sự việc được họ điều tra trước, sau đó trẫm sẽ duyệt lại. Bạch Ngài, giờ đây sau khi rũ bỏ bụi bặm và cáu ghét, họ được tắm, được thoa dầu kỹ lưỡng, có tóc râu được sửa soạn, mặc vải trắng, được thọ hưởng, được cung ứng năm loại dục lạc, họ sẽ tiêu khiển.” 5. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Không nên nỗ lực ở mọi nơi, không nên là người (phục vụ) của kẻ khác, không nên sống nương nhờ kẻ khác, không nên làm thương mại với Giáo Pháp.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
6. 3. PACCAVEKKHANASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahīṇe paccavekkhamāno nisinno hoti, aneke ca kusalo dhamme bhāvanāya pāripūriṃ gate. 1
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā 2 tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ahu pubbe tadā nāhu nāhu pubbe tadā ahu, na cāhu na ca bhavissati na cetarahi vijjatī ”ti.
6. 4. PAṬHAMA NĀNĀTITTHIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇa 3paribbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, 4 nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘sassato loko idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (1) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘asassato loko idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (2) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘antavā loko idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (3) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘anantavā loko idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (4) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (5) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (6) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘hoti tathāgato parammaraṇā idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (7) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘hoti tathāgato parammaraṇā idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (8) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘hoti ca na hoti ca tathāgato parammaraṇā idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (9)
1 bhāvanāpāripūriṃ gate - Ma; bhāvanāya pāripūrigate - Syā; bhāvanāya pāripūrikate - PTS. 2 atha kho bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahīne viditvā aneke ca kusale dhamme bhāvanāpāripūriṃ gate - Ma; atha kho bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahīne viditvā aneke ca kusale dhamme bhāvanāya pāripūrigate - Syā, PTS. 3 samaṇabrāhmanā - Syā, PTS, Sī, evaṃ sabbattha. 4 sāvatthiṃ piṇḍāya pavisanti - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
6. 3. KINH QUÁN XÉT LẠI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đang ngồi quán xét lại vô số ác bất thiện pháp của bản thân đã được dứt bỏ và vô số thiện pháp của bản thân đã đạt đến sự đầy đủ do việc tu tập.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Trước đây đã có rồi không có, trước đây không có rồi đã có, đã không có và sẽ không có, trong hiện tại cũng không tìm thấy.”
6. 4. KINH NGOẠI ĐẠO - THỨ NHẤT 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, nhiều Sa-môn, Bà- la-môn, và du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau cư ngụ ở Sāvatthi có quan điểm khác nhau, có sự chấp nhận khác nhau, có sự ưa thích khác nhau, nương tựa vào sự nâng đỡ của những quan điểm khác nhau.
Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Thế giới là trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (1) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Thế giới là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (2) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Thế giới là có giới hạn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (3) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Thế giới là không có giới hạn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (4) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Mạng sống là vật ấy thân thể là vật ấy; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (5) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Mạng sống là vật khác thân thể là vật khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (6) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Đức Như Lai hiện hữu ở nơi khác sau khi chết; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (7) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Đức Như Lai không hiện hữu ở nơi khác sau khi chết; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (8) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Đức Như Lai hiện hữu và không hiện hữu ở nơi khác sau khi chết; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (9)
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino ‘neva hoti ca, na na hoti ca tathāgato parammaraṇā idameva saccaṃ moghamaññan ’ti. (10)
Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti ‘Ediso dhammo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo ’ti.
2. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Idha bhante, sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā. Santeke —pe— nediso dhammo ediso dhammo ”ti.
3. “Aññatitthiyā bhikkhave, paribbājakā andhā, acakkhukā, atthaṃ na jānanti anatthaṃ na jānanti, dhammaṃ na jānanti, adhammaṃ na jānanti. Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā, dhammaṃ ajānantā, adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti: ‘Ediso dhammo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo ’ti.
4. Bhūtapubbaṃ bhikkhave, imissāyeva sāvatthiyā 1 aññataro rājā ahosi. Atha kho bhikkhave, so rājā aññataraṃ purisaṃ āmantesi: ‘Ehi tvaṃ ambho purisa, yāvatakā 2 sāvatthiyā3 jaccandhā te sabbe ekajjhaṃ sannipātehī ’ti. ‘Evaṃ devā ’ti kho bhikkhave, so puriso tassa rañño paṭissutvā yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā, te sabbe gahetvā yena so rājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ rājānaṃ etadavoca: ‘Sannipātitā kho te deva, yāvatakā sāvatthiyaṃ jaccandhā ’ti. ‘Tena hi bhaṇe, jaccandhānaṃ hatthiṃ dassehī ’ti. ‘Evaṃ devā ’ti kho bhikkhave, so puriso tassa rañño paṭissutvā jaccandhānaṃ hatthiṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti.
Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa sīsaṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa kaṇṇaṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa dantaṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa soṇḍaṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa kāyaṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa pādaṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa satthiṃ4 dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti.
1 3 sāvatthiyaṃ - PTS. sāvatthiyaṃ - PTS, Sī. 2 4 yāvatikā - Syā, PTS. piṭṭhiṃ - Syā, PTS, Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Đức Như Lai không hiện hữu và không phải là không hiện hữu ở nơi khác sau khi chết; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (10) Họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sống châm chích lẫn nhau bằng các vũ khí của mồm miệng (nói rằng): “Pháp là như thế này, pháp không phải là như thế kia. Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.” 2. Khi ấy, vào buổi sáng nhiều vị tỳ khưu đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Sāvatthi, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, và du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau cư trú ở Sāvatthi có quan điểm khác nhau, có sự chấp nhận khác nhau, có sự ưa thích khác nhau, nương tựa vào sự nâng đỡ của những quan điểm khác nhau. Có một số —như trên— Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.” 3. “Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo là bị mù, không có mắt (tuệ nhãn), không biết điều lợi ích, không biết điều không lợi ích, không biết pháp, không biết phi pháp. Trong khi không biết điều lợi ích, trong khi không biết điều không lợi ích, trong khi không biết pháp, trong khi không biết phi pháp, họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sống châm chích lẫn nhau bằng các vũ khí của mồm miệng (nói rằng): ‘Pháp là như thế này, pháp không phải là như thế kia. Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.’ 4. Này các tỳ khưu, vào thời quá khứ ngay tại thành Sāvatthi này đã có vị vua nọ. Này các tỳ khưu, khi ấy vị vua ấy đã bảo một người đàn ông nọ rằng: ‘Này nam nhân, hãy đến. Ở thành Sāvatthi có bao nhiêu người mù bẩm sinh thì ngươi hãy tập trung tất cả bọn họ lại một chỗ.’ ‘Tâu bệ hạ, xin vâng.’ Này các tỳ khưu, người đàn ông ấy nghe theo vị vua ấy, rồi ở thành Sāvatthi có bao nhiêu người mù bẩm sinh thì đã bắt hết tất cả bọn họ, sau đó đã đi đến gặp vị vua ấy, sau khi đến đã nói với vị vua ấy điều này: ‘Tâu bệ hạ, ở thành Sāvatthi có bao nhiêu người mù bẩm sinh thì bọn họ đã được tập trung lại.’ ‘Này khanh, như thế thì người hãy phô bày con voi cho những người mù bẩm sinh.’ ‘Tâu bệ hạ, xin vâng.’ Này các tỳ khưu, người đàn ông ấy nghe theo vị vua ấy đã phô bày con voi cho những người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày đầu của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày cái tai của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày ngà của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày cái vòi của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày thân của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày chân của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày bắp vế của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa naṅguṭṭhaṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa vāladhiṃ dassesi: ‘Ediso jaccandhā hatthī ’ti.
Atha kho bhikkhave, so puriso jaccandhānaṃ hatthiṃ dassetvā yena so rājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ rājānaṃ etadavoca: ‘Diṭṭho kho tehi deva, jaccandhehi hatthi, yassa ’dāni devo kālaṃ maññasī ’ti. 1
5. Atha kho bhikkhave, so rājā yena te jaccandhā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te jaccandhe etadavoca: ‘Diṭṭho vo jaccandhā hatthī ’ti. ‘Evaṃ deva, diṭṭho no hatthī ’ti. ‘Vadetha jaccandhā, ediso 2 hatthī ’ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa sīsaṃ diṭṭhaṃ ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva, hatthi, seyyathāpi kumbho ’ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kaṇṇo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi suppan ’ti. 3 Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa danto diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi phālo ’ti.4 Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa soṇḍo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi naṅgalīsā ’ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kāyo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi koṭṭho ’ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa pādo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi thūno ’ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa satthi diṭṭho5 ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi udukkhalo ’ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa naṅguṭṭhaṃ diṭṭhaṃ ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi musalo ’ti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa vāladhi diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu: ‘Ediso deva hatthi seyyathāpi sammajjanī ’ti. Te ‘ediso hatthi nediso hatthi, nediso hatthi ediso hatthī ’ti aññamaññaṃ muṭṭhīhi saṃkhubhiṃsu.6 Tena ca pana bhikkhave so rājā attamano ahosi.
Evameva kho bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā — pe— nediso dhammo ediso dhammo ”ti.
6. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Imesu kira sajjanti eke samaṇabrāhmaṇā, viggayha naṃ vivadanti janā ekaṅgadassino ”ti.
1 4 maññathā ti - Syā. khīlo ti - Ma. 2 5 kīdiso - PTS, Sī. piṭṭhi diṭṭhā - Syā, Sī; piṭṭhī diṭṭhā - PTS. 3 6 suppo ti - Ma, PTS, Sī. saṃsumbhiṃsu - Ma; saṃyujjhiṃsu - Syā, PTS, Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
Rồi đã phô bày đuôi của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’ Rồi đã phô bày chùm lông đuôi của con voi cho một số người mù bẩm sinh (nói rằng): ‘Này các người mù, con voi là như thế này.’
Này các tỳ khưu, rồi người đàn ông ấy sau khi phô bày con voi cho những người mù bẩm sinh đã đi đến gặp vị vua ấy, sau khi đến đã nói với vị vua ấy điều này: ‘Tâu bệ hạ, con voi đã được những người mù ấy nhìn thấy. Xin bệ hạ hãy biết giờ này là thời điểm của việc nào.’
5. Này các tỳ khưu, sau đó vị vua ấy đã đi đến gặp những người mù bẩm sinh ấy, sau khi đến đã nói với những người mù bẩm sinh ấy điều này: ‘Này các người mù, có phải các ngươi đã thấy con voi?’ ‘Tâu bệ hạ, đúng vậy. Chúng tôi đã thấy con voi.’ ‘Này các người mù, các ngươi hãy nói con voi là như thế nào.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy đầu của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là cái chum.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy cái tai của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là cái nia.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy ngà của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là lưỡi cày.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy cái vòi của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là cán cày.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy thân của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là nhà kho.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy chân của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là cột trụ.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy bắp vế của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là cái cối giã.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy đuôi của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là cái chày.’ Này các tỳ khưu, những người mù nào đã thấy chùm lông đuôi của con voi thì họ đã nói như sau: ‘Tâu bệ hạ, con voi là như thế này, giống như là cái chổi.’ Bọn họ (đã cãi vã): ‘Con voi là như thế này, con voi là không như thế kia. Con voi là không như thế kia, con voi là như thế này,’ đã gây hấn lẫn nhau bằng những nắm đấm. Này các tỳ khưu, trái lại vị vua ấy đã thích chí vì việc ấy.
Này các tỳ khưu, tương tự y như thế các du sĩ ngoại đạo là bị mù, không có mắt (tuệ nhãn), —như trên— Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.”
6. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Quả vậy, một số Sa-môn và Bà-la-môn bám víu vào những điều này, rồi gây gổ, cãi cọ về điều ấy, (giống như) những người nhìn thấy một góc cạnh.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
6. 5. DUTIYA NĀNĀTITTHIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (1) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (2) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassato asassato 1 attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (3) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (4) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sayaṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (5) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Paraṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (6) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sayaṃkato paraṃkato 2 attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (7) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asayaṃkāro aparaṃkāro 3 adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (8) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (9) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (10) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassataṃ asassataṃ 4 sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (11) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Neva sassataṃ nāsassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (12)
1 sassato ca asasasato ca - Ma, Syā.
2 sayaṃkato ca paraṃkato ca - Ma, Syā, PTS.
3 asayaṃkāro ca aparaṃkāro ca - Ma, Syā, PTS.
4 sassatañca asassatañca - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
6. 5. KINH NGOẠI ĐẠO - THỨ NHÌ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, nhiều Sa-môn, Bà- la-môn, và du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau cư ngụ ở Sāvatthi có quan điểm khác nhau, có sự chấp nhận khác nhau, có sự ưa thích khác nhau, nương tựa vào sự nâng đỡ của những quan điểm khác nhau.
Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (1) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (2) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là trường tồn và không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (3) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới không phải là trường tồn mà cũng không phải là không trường tồn;’ chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (4) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (5) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (6) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân và được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (7) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới không phải là sự tạo ra của bản thân, không phải là sự tạo ra của kẻ khác, mà được tự động sanh lên.” (8) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (9) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (10) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là trường tồn và không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (11) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới không phải là trường tồn mà cũng không phải là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (12)
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (13)
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (14)
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sayaṃkataṃ paraṃkataṃ 1 sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (15)
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (16)
Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti: “Ediso dhammo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo ”ti.
2. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ:
“Idha bhante sambahulā nānātittiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: ‘Sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ’ti — pe— nediso dhammo ediso dhammo ”ti.
3. Aññatitthiyā bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā atthaṃ na jānanti, 2 anatthaṃ na jānanti, dhammaṃ na jānanti, adhammaṃ na jānanti. Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā dhammaṃ ajānantā adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti: “Ediso dhammo nediso dhammo, nedisodhammo ediso dhammo ”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Imesu kira sajjanti eke samaṇabrāhmaṇā, antarāva3 visīdanti apatvāva matogadhan ”ti.4
1 3 sayaṃkatañca paraṃkatañca - Ma, Syā, PTS. antarā ca - Syā, PTS. 2 4 te atthaṃ na jānanti - katthaci. tamogadhan ti - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (13) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (14) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân và được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (15) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới không phải là sự tạo ra của bản thân, không phải là sự tạo ra của kẻ khác, mà được tự động sanh lên.” (16) Họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sống châm chích lẫn nhau bằng các vũ khí của mồm miệng (nói rằng): “Pháp là như thế này, pháp không phải là như thế kia. Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.”
2. Khi ấy, vào buổi sáng nhiều vị tỳ khưu đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Sāvatthi, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, và du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau cư trú ở Sāvatthi có quan điểm khác nhau, có sự chấp nhận khác nhau, có sự ưa thích khác nhau, nương tựa vào sự nâng đỡ của những quan điểm khác nhau. Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Tự ngã và thế giới là trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.’—như trên— Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.”
3. “Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo là bị mù, không có mắt (tuệ nhãn), không biết điều lợi ích, không biết điều không lợi ích, không biết pháp, không biết phi pháp. Trong khi không biết điều lợi ích, trong khi không biết điều không lợi ích, trong khi không biết pháp, trong khi không biết phi pháp, họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sống châm chích lẫn nhau bằng các vũ khí của mồm miệng (nói rằng): ‘Pháp là như thế này, pháp không phải là như thế kia. Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.’”
4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Quả vậy, một số Sa-môn và Bà-la-môn bám víu vào những điều này, chìm xuống ngay ở giữa dòng, sau khi còn chưa đạt đến vị thế nâng đỡ ấy.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
6. 6. TATIYA NĀNĀTITTHIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (1) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (2) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassato asassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (3) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (4) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “ Sayaṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (5) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Paraṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (6) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sayaṃkato paraṃkato 1 attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (7) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asayaṃkāro aparaṃkāro 2 adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (8) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (9) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (10) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sassataṃ asassataṃ 3 sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (11) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Neva sassataṃ nāsassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (12) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (13)
1 sayaṃkato ca paraṃkato ca - Ma, Syā, PTS. 2 asayaṃkaro ca aparaṃkaro ca - Ma, Syā, PTS. 3 sassatañca asassatañca - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
6. 6. KINH NGOẠI ĐẠO - THỨ BA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, nhiều Sa-môn, Bà- la-môn, và du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau cư ngụ ở Sāvatthi có quan điểm khác nhau, có sự chấp nhận khác nhau, có sự ưa thích khác nhau, nương tựa vào sự nâng đỡ của những quan điểm khác nhau.
Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (1) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (2) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là trường tồn và không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (3) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới không phải là trường tồn mà cũng không phải là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (4) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (5) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (6) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân và được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (7) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Tự ngã và thế giới không phải là sự tạo ra của bản thân, không phải là sự tạo ra của kẻ khác, mà được tự động sanh lên.” (8) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (9) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (10) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là trường tồn và không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (11) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới không phải là trường tồn mà cũng không phải là không trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (12) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (13)
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (14) Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Sayaṃkataṃ paraṃkataṃ 1 sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (15) Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: “Asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ”ti. (16) Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti: “Ediso dhammo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo ”ti.
2. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ:
“Idha bhante sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino: ‘Sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamaññan ’ti — pe— Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti: ‘Ediso dhammo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo ’”ti.
3. “Aññatitthiyā bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā atthaṃ na jānanti, 2 anatthaṃ na jānanti, dhammaṃ na jānanti, adhammaṃ na jānanti. Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā dhammaṃ ajānantā adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vutudantā viharanti: Ediso dhammo nediso dhammo, nediso dhammo ediso dhammo ”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ahaṅkārapasutāyaṃ pajā paraṅkārūpasaṃhitā, etadeke nābbhaññiṃsu na naṃ sallanti addasuṃ. Etañca sallaṃ paṭicca 3 passato ahaṃ karomī ’ti na tassa hoti, paro karotī ’ti na tassa hoti. Mānupetā ayaṃ pajā mānaganthā mānavinibandhā,4 diṭṭhīsu sārambhakathā5 saṃsāraṃ nātivattatī ”ti.
1 4 sayaṃkatañca paraṃkatañca - Ma, Syā, PTS. mānavinibaddhā - Ma, Syā, PTS. 2 5 te atthaṃ na jānanti - katthaci. byārabbhakatā - Syā; 3 paṭikacca - Ma; paṭigacca - Syā, PTS, Sī. byārambhakatā - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (14) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới là được tạo ra bởi bản thân và được tạo ra bởi kẻ khác; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.” (15) Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: “Hạnh phúc và khổ đau, tự ngã và thế giới không phải là sự tạo ra của bản thân, không phải là sự tạo ra của kẻ khác, mà được tự động sanh lên.” (16) Họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sống châm chích lẫn nhau bằng các vũ khí của mồm miệng (nói rằng): “Pháp là như thế này, pháp không phải là như thế kia. Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.” 2. Khi ấy, vào buổi sáng nhiều vị tỳ khưu đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Sāvatthi, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, và du sĩ thuộc các giáo phái khác nhau cư trú ở Sāvatthi có quan điểm khác nhau, có sự chấp nhận khác nhau, có sự ưa thích khác nhau, nương tựa vào sự nâng đỡ của những quan điểm khác nhau. Có một số Sa-môn và Bà-la-môn có học thuyết như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Tự ngã và thế giới là trường tồn; chỉ điều này là sự thật, cái khác là rỗng không.’—như trên— Họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sống châm chích lẫn nhau bằng các vũ khí của mồm miệng (nói rằng): ‘Pháp là như thế này, pháp không phải là như thế kia. Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.’” 3. “Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo là bị mù, không có mắt (tuệ nhãn), không biết điều lợi ích, không biết điều không lợi ích, không biết pháp, không biết phi pháp. Trong khi không biết điều lợi ích, trong khi không biết điều không lợi ích, trong khi không biết pháp, trong khi không biết phi pháp, họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sống châm chích lẫn nhau bằng các vũ khí của mồm miệng (nói rằng): ‘Pháp là như thế này, pháp không phải là như thế kia. Pháp không phải là như thế kia, pháp là như thế này.’” 4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Loại người này bị gắn bó (với ý nghĩ) ‘Tôi là người tạo ra,’ bị gắn liền (với ý nghĩ) ‘Kẻ khác là người tạo ra,’ nhiều người đã không biết rõ điều ấy, đã không thấy điều ấy là ‘mũi tên.’ Và đối với vị trước đây nhìn thấy điều ấy là mũi tên, (ý nghĩ) ‘Tôi tạo ra’ là không có đối với vị ấy, (ý nghĩ) ‘Kẻ khác tạo ra’ là không có đối với vị ấy. Bị nhiễm bởi ngã mạn, bị trói buộc bởi ngã mạn, bị trói chặt bởi ngã mạn, có lời nói công kích về các quan điểm, loại người này không vượt qua luân hồi.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
6. 7. SUBHŪTISUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā subhūti bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya avitakkasamādhiṃ 1 samāpajjitvā. Addasā khobhagavā āyasmantaṃ subhūtiṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya avitakkasamādhiṃ1 samāpannaṃ.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yassa vitakkā vidhūpitā ajjhattaṃ suvikappitā asesā, taṃ saṅgamaticca arūpasaññī catuyogātigato na jātumetī ”ti. 2
6. 8. GAṆIKĀSUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati, veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe dve pūgā aññatarissā gaṇikāya sārattā honti paṭibaddhacittā3 bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ pāṇīhipi upakkamanti, leḍḍūhipi upakkamanti daṇḍehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti. Te tattha maraṇampi nigacchanti, maraṇamattampi dukkhaṃ.
2. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Idha bhante rājagahe dve pūgā aññatarissā gaṇikāya sārattā paṭibaddhacittā3 bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ pāṇīhipi upakkamanti, leḍḍūhipi upakkamanti, daṇḍehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti. Te tattha maraṇampi nigacchanti, maraṇamattampi dukkhan ”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
1 avitakkaṃ samādhiṃ - Ma, Syā, PTS, Sī. 2 3 jātim etī ti - Syā, PTS. paṭibandhacittātipi atthi.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
6. 7. KINH SUBHŪTI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Subhūti ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, thể nhập định vô tầm. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Subhūti ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang thể nhập định vô tầm.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với vị nào, các tầm đã được tiêu tan, khéo được xếp đặt ở nội tâm, không còn dư sót, sau khi vượt lên sự dính mắc ấy, có sự nhận biết về vô sắc, (vị ấy) vượt qua bốn sự gắn bó, 1 chắc chắn không trở lại.”
6. 8. KINH NGƯỜI KỸ NỮ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, ở thành Rājagaha có hai nhóm người bị ái luyến, có tâm quyến luyến đối với một kỹ nữ nọ. Họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, rồi công kích lẫn nhau bằng những bàn tay, công kích lẫn nhau bằng những cục đất, công kích lẫn nhau bằng những gậy gộc, công kích lẫn nhau bằng những gươm dao. Tại nơi ấy, những người ấy đi đến sự chết, và sự khổ đau kề cận cái chết.
2. Khi ấy, nhiều vị tỳ khưu vào buổi sáng đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Rājagaha để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Rājagaha, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, các vị đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây trong thành Rājagaha, có hai nhóm người bị ái luyến, có tâm quyến luyến đối với một kỹ nữ nọ. Họ đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, rồi công kích lẫn nhau bằng những bàn tay, công kích lẫn nhau bằng những cục đất, công kích lẫn nhau bằng những gậy gộc, công kích lẫn nhau bằng những gươm dao. Tại nơi ấy, những người ấy đi đến sự chết, và sự khổ đau kề cận cái chết.”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
1 Bốn sự gắn bó: là tứ kết, gồm có: dục kết, hữu kết, tà kiến kết, và vô minh kết (kāmayogo bhavayogo diṭṭhiyogo avijjāyogo).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
“Yañca pattaṃ yañca pattabbaṃ, ubhayametaṃ rajānukiṇṇaṃ āturassānusikkhato. 1
Ye ca sikkhāsārā, sīlabbata-jīvita-brahmacariya-upaṭṭhānasārā, 2 ayameko anto.
Ye ca evaṃvādino: ‘Natthi kāmesu doso ’ti ayaṃ dutiyo anto. Iccete ubho antā kaṭasivaḍḍhanā. Kaṭasiyo diṭṭhiṃ 3 vaḍḍhenti. Ete te ubho ante anabhiññāya olīyanti eke atidhāvanti eke. Ye ca kho te abhiññāya tatra ca nāhesuṃ tena ca na maññiṃsu. 4 Vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāyā ”ti.
6. 9. UPĀTISUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṃ abbhokāse nisinno hoti, telappadīpesu jhāyamānesu. Tena kho pana samayena sambahulā adhipātakā tesu telappadīpesu āpātaparipātaṃ anayaṃ āpajjanti, vyasanaṃ āpajjanti. Addasā kho bhagavā te sambahule adhipātake tesu telappadīpesu āpātaparipātaṃ anayaṃ āpajjante vyasanaṃ āpajjante. 5
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Upātidhāvanti na sāramenti navaṃ navaṃ bandhanaṃ brūhayanti, patanti pajjotamivādhipātakā6 diṭṭhe sute itiheke niviṭṭhā ”ti.
6. 10. TATHĀGATUPPĀDASUTTAṂ 1. Evaṃ me staṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca:
1 āturass’ ānusikkino - PTS. 2 sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasārā - Ma, Syā, PTS. 3 6 diṭṭhī - Syā, PTS. pajjotamivādhipātā - Syā, PTS, Sī. 4 tena ca nāmaññiṃsu - Ma; tena ca amaññiṃsu - Syā, PTS. 5 anayaṃ āpajjanti byasanaṃ āpajjanti anayabyasanaṃ āpajjanti - Ma; anayaṃ āpajjante byasanaṃ āpajjante anayabyasanaṃ āpajjante - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
“Cái nào đã được đạt đến và cái nào sẽ được đạt đến, cả hai cái này đều bị lấm bụi (ô nhiễm) đối với người bị bệnh đang còn học tập (người có tà kiến). Những người nào có việc học tập là cốt lõi, có sự phục vụ là cốt lõi đối với giới, phận sự, sự nuôi mạng, và Phạm hạnh; đây là một cực đoan (hành xác). Và những người nào có học thuyết như vầy: ‘Không có lỗi lầm ở các dục;’ đây là cực đoan thứ hai (hưởng dục). Cả hai cực đoan này là sự tăng trưởng của các bãi tha ma (tham ái và vô minh). Các bãi tha ma làm tăng trưởng tà kiến. Những người này không biết rõ cả hai cực đoan ấy, một số thụ động (hưởng dục), một số chạy quá mức (hành xác). Và những người nào sau khi biết rõ chúng, đã không ở nơi ấy (đã dứt bỏ hai cực đoan), và nhờ thế đã không suy nghĩ về chúng (đã không bị tác động của tham ái, tà kiến, và ngã mạn). Đối với các vị ấy, không có luân hồi để mô tả.” 1
6. 9. KINH ĐẾN GẦN RỒI VƯỢT QUA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn ngồi ở ngoài trời trong bóng tối dày đặc của ban đêm, khi những cây đèn dầu đang cháy sáng. Vào lúc bấy giờ, nhiều côn trùng có cánh sa vào tai nạn, lâm cảnh bất hạnh do việc lao vào và bay vòng quanh ở những cây đèn dầu đang cháy sáng. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy nhiều côn trùng có cánh ấy đang sa vào tai nạn, đang lâm cảnh bất hạnh do việc lao vào và bay vòng quanh ở những cây đèn dầu đang cháy sáng.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Chúng chạy đến gần rồi vượt qua, không đi đến cốt lõi, chúng làm tăng thêm sự trói buộc mới hơn nữa, một số người lao theo điều đã được thấy, điều đã được nghe nói lại như thế, rồi sa đọa, tựa như các côn trùng có cánh rơi vào ngọn đèn.”
6. 10. KINH SỰ HIỆN KHỞI CỦA NHƯ LAI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Khi ấy, đại đức Ānanda đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Ānanda đã nói với đức Thế Tôn điều này:
1 Các lời giải thích trong ngoặc đơn được căn cứ vào Chú Giải (UdA. 350-353).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Jaccandhavaggo Chaṭṭho
“Yāvakīvañca bhante, tathāgatā loke nūppajjanti arahanto sammāsambuddhā, tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana- gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ. Yato ca kho bhante, tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā, atha 1 aññatitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhī cīvara- piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ. Bhagavā yeva ’dāni bhante, sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara- piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ, bhikkhusaṅgho cā ”ti.
2. “Evametaṃ ānanda, yāva kīvañca ānanda, tathāgatā loke nuppajjanti arahanto sammāsambuddhā, tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā pūjitā apacitā, lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana- gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ. Yato ca kho ānanda tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā, atha1 aññatitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhī cīvara- piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ. Tathāgatova ’dāni sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvara-piṇḍapāta- senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ, bhikkhusaṅgho cā ”ti.
3. Atha kho bhagavā ekamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Obhāsati tāva so kimi yāva na uggamati 2 pabhaṅkaro, verocanamhi3 uggate hatappabho hoti na cāpi bhāsati.
Evaṃ obhāsitameva takkikānaṃ4 yāva sammāsambuddhā loke nūppajjanti, na takkikā sujjhanti na cāpi sāvakā duddiṭṭhī na dukkhā pamuccare ”ti.5
Jaccandhavaggo chaṭṭho.
TASSUDDĀNAṂ
Āyu jaṭila vekkhaṇā tīṇi titthiyā subhūti, gaṇikā upāti navamo uppajjanti ca te dasā ”ti.
--ooOoo--
1 3 atha kho - Syā; PTS. saverocanamhi - Ma; 2 unnamate - Ma; virocanamhi - Syā, PTS, Sī. 4 uṇṇati - Syā; titthiyānaṃ - Syā, PTS. 5 unnamati - PTS, Sī. pamuñcare ti - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Mù Bẩm Sinh - Thứ Sáu
“Bạch Ngài, cho đến khi nào các đức Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác không hiện khởi ở thế gian, cho đến khi ấy các du sĩ ngoại đạo là được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Bạch Ngài, và từ khi các đức Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác hiện khởi ở thế gian, khi ấy các du sĩ ngoại đạo là không được tôn vinh, không được cung kính, không được sùng bái, không được cúng dường, không được nể nang, không có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Bạch Ngài, hiện nay chính đức Thế Tôn là được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh, và luôn cả hội chúng tỳ khưu.”
2. “Này Ānanda, việc ấy là như vậy. Này Ānanda, cho đến khi nào các đức Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác không hiện khởi ở thế gian, cho đến khi ấy các du sĩ ngoại đạo là được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Này Ānanda, và từ khi các đức Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác hiện khởi ở thế gian, khi ấy các du sĩ ngoại đạo là không được tôn vinh, không được cung kính, không được sùng bái, không được cúng dường, không được nể nang, không có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Hiện nay, chính Như Lai là được tôn vinh, được cung kính, được sùng bái, được cúng dường, được nể nang, có nhận được các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh, và luôn cả hội chúng tỳ khưu.”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Khi nào mặt trời chưa mọc lên, khi ấy con đôm đốm ấy còn chiếu sáng. Khi mặt trời đã mọc lên, nó có ánh sáng bị diệt đi và cũng không phát sáng. Tương tự như thế, các nhà lý luận vẫn còn tỏa sáng khi nào các bậc Chánh Đẳng Giác còn chưa hiện khởi ở thế gian. Các nhà lý luận không thanh tịnh và các đệ tử cũng không (thanh tịnh); những người có quan điểm xấu xa không giải thoát khỏi khổ đau.”
Phẩm Mù Bẩm Sanh là thứ sáu.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Tuổi thọ, đạo sĩ tóc bện, quán xét lại, ba chuyện ngoại đạo, vị Subhūti, người kỹ nữ, đến gần rồi vượt qua là thứ chín, và các vị sanh lên; chúng là mười.
--ooOoo--
CULLAVAGGO SATTAMO 7. 1. PAṬHAMABHADDIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaṃ lakuṇṭakabhaddiyaṃ 1 anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Atha kho āyasmato lakuṇṭakabhaddiyassa āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānassa samādapiyamānassa samuttejiyamānassa sampahaṃsiyamānassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimucci. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ lakuṇṭakabhaddiyaṃ āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānaṃ samādapiyamānaṃ samuttejiyamānaṃ sampahaṃsiyamānaṃ, anupādāya āsavehi cittaṃ vimuñcamānaṃ. 2
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Uddhaṃ adho 3 sabbadhi vippamutto ayamahamasmīti 4 anānupassī, evaṃ vimutto udatāri oghaṃ atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā ”ti.
7. 2. DUTIYABHADDIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa āme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaṃ lakuṇṭakabhaddiyaṃ sekkhaṃ5 maññamāno bhiyyosomattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āyasmantaṃ lakuṇṭakabhaddiyaṃ sekkhaṃ maññamānaṃ6 bhiyyosomattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassentaṃ samādapentaṃ samuttejentaṃ sampahaṃsentaṃ.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Acchecchi7 vaṭṭaṃ byāgā8 nirāsaṃ visukkhā saritā na sandati, chinnaṃ vaṭṭaṃ na vattati esevanto dukkhassā ”ti.
1 5 lakuṇḍakabhaddiyaṃ - Ma; sekhaṃ - Ma; sekkhoti - Syā; lakuṇṭhakabhaddiyaṃ - Syā, PTS. sekho ti - PTS. 2 6 vimuttaṃ - Ma, Syā, PTS, Sī. maññamāno - Sī. 3 7 adho ca - PTS, Sī. acchijji - Syā, PTS; acchejji - Sīmu. 4 8 ayamhamasmī ti - Ma, Syā, Sī. byagā - Ma.
PHẨM NHỎ - THỨ BẢY 7. 1. KINH BHADDIYA - THỨ NHẤT 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta đang chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho đại đức Lakuṇṭakabhaddiyaṃ 1 bằng bài Pháp thoại với nhiều phương thức. Khi ấy, trong lúc đại đức Lakuṇṭakabhaddiyaṃ đang được đại đức Sāriputta chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại với nhiều phương thức, tâm của vị ấy đã không còn chấp thủ và đã giải thoát khỏi các lậu hoặc. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Lakuṇṭakabhaddiyaṃ đang được đại đức Sāriputta chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại với nhiều phương thức, tâm của vị ấy đã không còn chấp thủ và đang được giải thoát khỏi các lậu hoặc.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Bên trên, bên dưới, tất cả các nơi, người đã được giải thoát không có sự suy xét rằng: ‘Tôi là cái này.’ Người được giải thoát như vậy đã vượt lên dòng chảy trước đây chưa vượt qua, do việc không còn hiện hữu lại nữa.”
7. 2. KINH BHADDIYA - THỨ NHÌ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta, nghĩ rằng đại đức Lakuṇṭakabhaddiyaṃ là vị Hữu Học, nên chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho vị ấy bằng bài Pháp thoại với nhiều phương thức thêm hơn nữa. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Sāriputta, nghĩ rằng đại đức Lakuṇṭakabhaddiyaṃ là vị Hữu Học, đang chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho vị ấy bằng bài Pháp thoại với nhiều phương thức thêm hơn nữa.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Vị đã cắt đứt vòng luân hồi, đã đạt đến chốn không còn mong mỏi. Dòng nước được khô cạn không còn trôi chảy. Vòng luân hồi đã bị cắt đứt không còn xoay vòng; chính điều này là sự chấm dứt của khổ.”
1 Lakuṇṭakabhaddiyaṃ: vị này có tên là Bhaddiya và có thân hình thấp (lakuṇṭaka) nên được gọi như trên (UdA. 360).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Cullavaggo Sattamo
7. 3. SATTASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṃ sattā 1 rattā giddhā gathitā 2 mucchitā ajjhopannā sammattakajātā 3 kāmesu viharanti. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivasetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Idha bhante sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṃ sattā1 rattā giddhā gathitā2 mucchitā ajjhopannā sammattakajātā3 kāmesu viharantī ”ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Kāmesu sattā kāmasaṅgasattā 4 saññojane vajjamapassamānā, na hi jātu saññojanasaṅgasattā oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ mahantan ”ti.
7. 4. DUTIYASATTASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa āme. Tena kho pana samayena sāvatthiyā5 manussā yebhuyyena kāmesu sattā rattā giddhā gathitā2 mucchitā ajjhopannā andhīkatā sammattakajātā3 kāmesu viharanti. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivasetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā sāvatthiyā te manusse yebhuyyena kāmesu satte giddhe gathite mucchite ajjhopanne andhīkate sammattakajāte kāmesu viharante.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Kāmandhā jālasañchannā taṇhāchadanachāditā, pamattabandhunā baddhā6 macchā ’va kumināmukhe, jarāmaraṇaṃ gacchanti7 vaccho khīrūpakova8 mātaran ”ti.
1 5 sattā honti - Syā, PTS. sāvatthiyaṃ - Syā, PTS. 2 6 gadhitā - Syā, PTS. bandhā - Syā, PTS. 3 7 sampattakajātā - PTS, Sī. jarāmaraṇamanventi - Ma. 4 8 kāmasaṅgāsattā - PTS; kāmesu saṅgā - Sī. khīrapako va - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nhỏ - Thứ Bảy
7. 3. KINH BỊ DÍNH MẮC 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, trong thành Sāvatthi dân chúng phần nhiều bị dính mắc quá mức vào các dục; họ sống, bị luyến ái, bị thèm khát, bị buộc trói, bị mê mẩn, bị gần gũi, bị sanh khởi sự say đắm vào các dục. Khi ấy, vào buổi sáng nhiều vị tỳ khưu đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Sāvatthi, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, các vị đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây trong thành Sāvatthi dân chúng phần nhiều bị dính mắc quá mức vào các dục; họ sống, bị luyến ái, bị thèm khát, bị buộc trói, bị mê mẩn, bị gần gũi, bị sanh khởi sự say đắm vào các dục.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Bị dính mắc vào các dục, bị dính mắc do sự dính líu vào các dục, trong khi không nhìn thấy tội lỗi ở sự ràng buộc, những người bị dính mắc do sự dính líu vào các sự ràng buộc, chắc chắn không thể vượt qua dòng chảy bao la rộng lớn.”
7. 4. KINH BỊ DÍNH MẮC - THỨ NHÌ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, trong thành Sāvatthi dân chúng phần nhiều bị dính mắc vào các dục; họ sống, bị luyến ái, bị thèm khát, bị buộc trói, bị mê mẩn, bị gần gũi, bị làm thành mù quáng, bị sanh khởi sự say đắm vào các dục. Khi ấy, vào buổi sáng đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y đi vào thành Sāvatthi để khất thực. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy trong thành Sāvatthi dân chúng ấy phần nhiều bị dính mắc vào các dục; họ đang sống, bị luyến ái, bị thèm khát, bị buộc trói, bị mê mẩn, bị gần gũi, bị làm thành mù quáng, bị sanh khởi sự say đắm vào các dục.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Bị mù quáng bởi dục vọng, bị bao trùm bởi tấm lưới, bị che đậy bởi tấm choàng tham ái, bị trói buộc bởi kẻ thân quyến lơ đễnh (Ma Vương), tựa như những con cá ở nơi cửa miệng của tấm lưới, 1 chúng đi đến già và chết, tựa như con bê bú sữa mẹ.”
1 Hai dòng kệ đầu giống như câu kệ 297 của Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ (TTPV 31, 99).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Cullavaggo Sattamo
7. 5. LAKUṆṬAKABHADDIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā lakuṇṭakabhaddiyo sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ lakuṇṭakabhaddiyaṃ dūratova sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ 1 okomimakaṃ yebhuyyena bhikkhūnaṃ paribhūtarūpaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi: “Passatha no tumhe bhikkhave, etaṃ bhikkhuṃ dūratova sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito tuṭṭhito āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ okomimakaṃ yebhuyyena bhikkhūnaṃ paribhūtarūpan ”ti.
2. “Evaṃ bhante ”ti. “Eso bhikkhave bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo. Na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā. Yassatthāya 2 kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī ”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Nelaggo3 setapacchādo ekāro vattati ratho, anīghaṃ passa āyantaṃ chinnasotaṃ abandhanan ”ti.
7. 6. TAṆHĀKKHAYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā aññātakoṇḍañño4 bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ paccavekkhamāno. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ aññātakoṇḍaññaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ pacca- vekkhamānaṃ.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
1 3 duddassikaṃ - PTS. nelaṅgo - Ma, Syā. 2 4 yassa catthāya - Ma, Syā, PTS. aññāsikoṇḍañño - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nhỏ - Thứ Bảy
7. 5. KINH LAKUṆṬAKABHADDIYA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Lakuṇṭaka-bhaddiya, theo sau nhiều vị tỳ khưu, đã đi đến gặp đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Lakuṇṭakabhaddiya từ ở đằng xa, đang đi theo sau nhiều vị tỳ khưu, xấu tướng, khó nhìn, có vẻ bị xem thường bởi phần đông các vị tỳ khưu. Sau khi nhìn thấy, đức Thế Tôn đã bảo các vị tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu, các ngươi có nhìn thấy vị tỳ khưu này từ ở đằng xa, đang đi theo sau nhiều vị tỳ khưu, xấu tướng, khó nhìn, có vẻ bị xem thường bởi phần đông các vị tỳ khưu?”
2. “Bạch Ngài, đúng vậy.” “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này có đại thần lực, có đại oai lực. Và sự chứng đạt nào còn chưa được vị tỳ khưu ấy chứng đạt trước đây thì sự chứng đạt ấy không phải là dễ dàng đạt được. Vị ấy, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình, chứng ngộ, đạt đến, và an trú vào cứu cánh tối thượng của Phạm hạnh, vì mục đích này mà những người con trai của các gia đình cao quý rời nhà xuất gia một cách chân chánh sống không nhà.”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Không chút lỗi lầm, có mái che màu trắng, chiếc xe có một căm lăn bánh. Hãy nhìn vị đang từ từ đi đến, vị không phiền muộn, có dòng chảy đã bị chặt đứt, không còn sự trói buộc.” 1
7. 6. KINH DIỆT TRỪ THAM ÁI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Aññāta- koṇḍañña ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang quán xét lại sự giải thoát do diệt tận tham ái. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Aññātakoṇḍañña ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, đang quán xét lại sự giải thoát do diệt tận tham ái.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
1 ‘Chiếc xe’ được so sánh với vị tỳ khưu Lakuṇṭaka-bhaddiya, ‘không chút lỗi lầm’ nghĩa là hoàn toàn trong sạch, ‘có mái che màu trắng’ nghĩa là quả vị A-la-hán, ‘có một căm’ tức là niệm, ‘dòng chảy’ nghĩa là tham ái (UdA. 370).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Cullavaggo Sattamo
“Yassa mūlā 1 chamā natthi paṇṇā natthi kuto latā. taṃ dhīraṃ bandhanā muttaṃ ko taṃ ninditumarahati? devāpi naṃ pasaṃsanti brahmunāpi pasaṃsito ”ti.
7. 7. PAPAÑCAKKHAYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahāṇaṃ paccavekkhamāno nisinno hoti.
2. Atha kho bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahāṇaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yassa papañcā ṭhiti 2 ca natthi sandānaṃ3 palighañca vītivatto, taṃ taṃ4 nittaṇhaṃ muniṃ carantaṃ nāvajānāti sadevakopi loko ”ti.
7. 8. KACCĀNASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇaḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitāya. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitāya.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Yassa siyā sabbadā sati satataṃ kāyagatā upaṭṭhitā, no cassa no ca me siyā na bhavissati na ca me bhavissati, anupubbavihārī tattha so kāleneva tare visattikan ”ti.
1 3 mūlaṃ - Ma, Syā, PTS, Sī. sandhānaṃ - Syā, PTS. 2 4 dhiti - Syā. taṃ -Ma; na taṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nhỏ - Thứ Bảy
“Đối với người nào không có các rễ cây, nền đất, không có các lá cây, từ đâu mà có dây leo? Ai có khả năng để chê trách bậc sáng trí ấy, là vị đã được thoát khỏi sự trói buộc; chư Thiên cũng ca ngợi vị ấy, vị ấy còn được ca ngợi bởi đấng Phạm Thiên nữa.”
7. 7. KINH DIỆT TRỪ CHƯỚNG NGẠI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đang ngồi quán xét lại sự dứt bỏ các phần chướng ngại và tưởng của bản thân.
2. Khi ấy, sau khi biết được sự dứt bỏ các phần chướng ngại và tưởng của bản thân, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với vị nào, các chướng ngại và sự tồn tại (ở luân hồi) là không có, vị đã vượt lên trên sợi xích (tham ái) và thanh chắn (tà kiến), thế gian luôn cả chư Thiên không coi thường vị hiền trí ấy, vị đang sống không còn tham ái.”
7. 8. KINH KACCĀNA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Mahākaccāna ngồi ở nơi không xa đức Thế Tôn, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, với niệm hướng đến thân đã khéo được thiết lập luôn hiện diện ở nội phần. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy đại đức Mahākaccāna ngồi ở nơi không xa, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng, với niệm hướng đến thân đã khéo được thiết lập luôn hiện diện ở nội phần.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Đối với vị nào, niệm hướng đến thân có thể được thiết lập thường xuyên vào mọi lúc (rằng): ‘Nó không có và nó không là của tôi, 1 nó sẽ không có và nó sẽ không là của tôi,’ với sự an trú theo tuần tự tại nơi ấy, vào đúng thời điểm vị ấy có thể vượt qua sự vướng mắc (tham ái).”
1 ‘Nó’ ở đây nên hiểu là ‘attā,’ tự ngã, bản ngã (UdA. 376).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Cullavaggo Sattamo
7. 9. UDAPĀNASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena thūnaṃ 1 nāma mallānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Assosuṃ kho thūneyyakā brāhmaṇagahapatikā: “Samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito mallesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ thūnaṃ anuppatto ”ti. Udapānaṃ tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūresuṃ ‘mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū ’ti. 2
2. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Iṅgha me tvaṃ ānanda, etamhā udapānā pānīyaṃ āharā ”ti. Evaṃ vutte āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca: “Idāni so bhante, udapāno thūneyyakehi brāhmaṇagahapatikehi tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūrito ‘mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū ’”ti. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Iṅgha —pe— apaṃsū ’”ti. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Iṅgha me tvaṃ ānanda etamhā udapānā pānīyaṃ āharā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṃ gahetvā yena so udapāno tenupasaṅkami.
3. Atha kho so udapāno āyasmante ānande upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandento3 maññe aṭṭhāsi. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi: “Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayaṃ hi so udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandento maññe aṭṭhāsī ”ti. Pattena pānīyaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca: “Acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayaṃ hi so bhante udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañca bhusañca muthato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippannassa yāva mukhato pūrito vissandento maññe aṭṭhāsi. Pivatu bhagavā pānīyaṃ, pivatu sugato pānīyan ”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Kiṃ kayirā udapānena āpā ce4 sabbadā siyuṃ, taṇhāya mūlato chetvā kissa pariyesanaṃ care ”ti.
1 3 thūṇaṃ - Ma. vissandanto - Ma, Syā, PTS. 2 4 adaṃsū ti - Syā, PTS, evaṃ sabbattha. āpā ca - Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nhỏ - Thứ Bảy
7. 9. KINH GIẾNG NƯỚC 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn, trong khi đi du hành ở xứ sở của những người Mallā cùng với đại chúng tỳ khưu, đã ngự đến ngôi làng Bà-la-môn của những người Mallā có tên là Thūna. Các Bà-la-môn và các gia chủ ở Thūna đã nghe rằng: “Chắn chắn là Ngài Sa-môn Gotama, con trai dòng Sakya, từ dòng dõi Sakya đã xuất gia, trong khi đi du hành ở xứ sở của những người Mallā cùng với đại chúng tỳ khưu, đã ngự đến Thūna.” Họ đã cho lấp đầy cái giếng lên đến miệng với cỏ và vỏ trấu (nghĩ rằng): “Chớ để các Sa-môn đầu trọc ấy uống nước.”
2. Khi ấy, đức Thế Tôn đã rời con đường lộ rồi đi đến gần gốc cây nọ, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt sẵn. Sau khi đã ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, vậy ngươi hãy đem lại cho Ta nước uống từ cái giếng kia.” Khi được nói như vậy, đại đức Ānanda đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, giờ đây cái giếng ấy đã bị lấp đầy lên đến miệng với cỏ và vỏ trấu bởi các Bà-la-môn và các gia chủ ở Thūna (nghĩ rằng): ‘Chớ để các Sa-môn đầu trọc ấy uống nước.’” Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, vậy — như trên— uống nước.” Đến lần thứ ba, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, vậy ngươi hãy đem lại cho Ta nước uống từ cái giếng này.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda nghe theo đức Thế Tôn đã cầm lấy cái bình bát đi đến gần cái giếng ấy.
3. Sau đó, trong khi đại đức Ānanda đang đi đến gần, cái giếng ấy đã tống ra khỏi miệng tất cả cỏ và vỏ trấu ấy, và đã được ổn định, được tràn đầy lên đến miệng với nước trong sạch, không bị vẩn đục, tinh khiết, tưởng chừng như đang trào ra. Khi ấy, đại đức Ānanda đã khởi ý điều này: “Thật là kỳ diệu! Thật là phi thường! Đức Như Lai có đại thần lực, có đại oai lực! Bởi vì trong khi ta đang đi đến gần, cái giếng này đây đã tống ra khỏi miệng tất cả cỏ và vỏ trấu ấy, và đã được ổn định, được tràn đầy lên đến miệng với nước trong sạch, không bị vẩn đục, tinh khiết, tưởng chừng như đang trào ra.” Sau khi lấy nước uống bằng cái bình bát, đại đức Ānanda đã đi gặp đến đức Thế Tôn, sau khi đến đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, thật là kỳ diệu! Bạch Ngài, thật là phi thường! Đức Như Lai có đại thần lực, có đại oai lực! Bạch Ngài, bởi vì trong khi con đang đi đến gần, cái giếng này đây đã tống ra khỏi miệng tất cả cỏ và vỏ trấu ấy, và đã được ổn định, được tràn đầy lên đến miệng với nước trong sạch, không bị vẩn đục, tinh khiết, tưởng chừng như đang trào ra. Xin đức Thế Tôn hãy uống nước, xin đấng Thiện Thệ hãy uống nước.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Có thể làm gì với cái giếng nếu nước uống luôn luôn có sẵn? Sau khi đã chặt đứt tham ái tận gốc rễ, tại sao lại đi lang thang tìm kiếm?”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Cullavaggo Sattamo
7. 10. UDENASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārame. Tena kho pana samayena rañño udenassa 1 uyyānagatassa antepuraṃ daḍḍhaṃ hoti, pañca ca itthisatāni 2 kālaṅkatāni honti sāmāvatippamukhāni. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivasetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Idha bhante rañño udenassa uyyānagatassa antepuraṃ daḍḍhaṃ, pañca ca itthisatāni kālaṅkatāni honti sāmāvatippamukhāni. Tāsaṃ bhante, upāsikānaṃ kā gati, ko abhisamparāyo ”ti.
2. “Santettha bhikkhave, upāsikāyo sotāpannā, santi sakadāgāminiyo, santi anāgāminiyo, sabbā 3 tā bhikkhave upāsikāyo anipphalā kālaṅkatā ”ti.4
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Mohasambandhano loko bhabbarūpo ’va dissati, upadhisambandhano5 bālo tamasā parivārito, sassati viya6 khāyati passato natthi kiñcanan ”ti.
Cullavaggo sattamo.
TASSUDDĀNAṂ
Duve bhaddiyā duve ca sattā lakuṇṭako taṇhākkhayo, papañcakhayo ca kaccāno udapānañca udeno ”ti.7
--ooOoo--
1 4 utenassa - Ma. anipphalāni kālaṅkatāni - PTS, Sī. 2 5 pañca itthisatāni - Syā, PTS. upadhibandhano - Ma, Syā, PTS. 3 6 saddhā - Sī. sassatoriva - Ma, Syā; sassar iva - PTS. 7 honti duve tathā bhaddiyā honti duve kāmesu sattā, lakuṇṭo taṇhākhayo ca papañcakhayo ca kaccāno udapānaṁ udeno ti - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Nhỏ - Thứ Bảy
7. 10. KINH UDENA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, khi đức vua Udena đi đến vườn hoa thì nội cung của đức vua bị cháy, và năm trăm nữ nhân đứng đầu là Sāmāvatī đã bị chết. Sau đó, nhiều vị tỳ khưu vào buổi sáng đã quấn y (nội), cầm lấy bình bát và y, rồi đã đi vào thành Kosambī để khất thực. Sau khi đi khất thực ở thành Kosambī, sau bữa ăn trong khi đi khất thực trở về, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây khi đức vua Udena đi đến vườn hoa thì nội cung của đức vua bị cháy, và năm trăm nữ nhân đứng đầu là Sāmāvatī đã bị chết. Bạch Ngài, cảnh giới tái sanh của các nữ cư sĩ ấy là gì? Đời sau của các nữ cư sĩ ấy là gì?”
2. “Này các tỳ khưu, ở đây có những nữ cư sĩ là các bậc Nhập Lưu, là các bậc Nhất Lai, là các bậc Bất Lai. Này các tỳ khưu, tất cả các nàng ấy chết không phải là không có kết quả.”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Thế gian với sự trói buộc của si mê được thấy như là có khả năng, kẻ ngu với sự trói buộc của mầm tái sanh bị bao quanh bởi bóng tối, nó (tự ngã) được xem tựa như có sự trường tồn; đối với người nhìn thấy thì không có bất cứ gì.”
Phẩm Nhỏ là thứ bảy.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Hai chuyện Bhaddiya, và hai chuyện bị dính mắc, vị Lakuṇṭaka, sự diệt tận ái, sự diệt tận chướng ngại, và vị Kaccāna, giếng nước, và vua Udena.
--ooOoo--
PĀṬALIGĀMIYAVAGGO AṬṬHAMO
8. 1. PAṬHAMA NIBBĀNASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū 1 nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū 2 aṭṭhī katvā 3 manasi katvā sabbaṃ cetaso4 samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Atthi bhikkhave, tadāyatanaṃ, yattha neva paṭhavī, na āpo, na tejo, na vāyo, na ākāsānañcāyatanaṃ, na viññānañcāyatanaṃ, na ākiñcaññāyatanaṃ, na nevasaññānāsaññāyatanaṃ, nāyaṃ loko, na paraloko, na ubho candimasuriyā. Tatrāpāhaṃ5 bhikkhave, neva āgatiṃ vadāmi, na gatiṃ, na ṭhitiṃ, na cutiṃ, na upapattiṃ, appatiṭṭhaṃ appavattaṃ anārammaṇamevetaṃ. Esevanto dukkhassā ”ti.
8. 2. DUTIYA NIBBĀNASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū aṭṭhī katvā manasi katvā sabbaṃ cetaso samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Duddasaṃ anataṃ6 nāma na hi saccaṃ sudassanaṃ, paṭividdhā taṇhā jānato passato natthi kiñcanan ”ti.
1 4 bhikkhūnaṃ - Syā. sabbacetaso - itipi pāṭho. 2 5 tedha bhikkhū - Ma. tamahaṃ - Syā; 3 aṭṭhiṃ katvā - Ma; tad amhaṃ - PTS. 6 aṭṭhikatvā - Syā, PTS, Sī. anattaṃ - PTS.
PHẨM DÂN LÀNG PĀṬALI - THỨ TÁM
8. 1. KINH NIẾT BÀN - THỨ NHẤT 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho các vị tỳ khưu bằng bài Pháp thoại liên quan đến Niết Bàn. Và các vị tỳ khưu ấy đã xác định mục đích, đã chú tâm, và tập trung tất cả tâm tư lắng tai nghe Pháp.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Này các tỳ khưu, có xứ ấy, 1 là nơi không có yếu tố đất, không có nước, không có lửa, không có gió, không có Không vô biên xứ, không có Thức vô biên xứ, không có Vô sở hữu xứ, không có Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không có đời này, không có đời sau, không có cả hai mặt trăng và mặt trời. Này các tỳ khưu, thậm chí ở nơi ấy Ta nói rằng không có đi đến, không có ra đi, không có trụ lại, không có tử, không có sanh, nơi này không có thành lập, không có vận hành, không có đối tượng (của sáu căn). Chính nơi này là sự chấm dứt của khổ.”
8. 2. KINH NIẾT BÀN - THỨ NHÌ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho các vị tỳ khưu bằng bài Pháp thoại liên quan đến Niết Bàn. Và các vị tỳ khưu ấy đã xác định mục đích, đã chú tâm, và tập trung tất cả tâm tư lắng tai nghe Pháp.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Khó thấy cái được gọi là không bị thiên lệch, bởi vì sự thật không phải là điều dễ thấy. Tham ái được thấu triệt đối với người biết, không có cái gì đối với người thấy.”
1 Xứ (āyatana) ở đây nên hiểu là pháp xứ (dhammāyatana).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
8. 3. TATIYANIBBĀNASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū aṭṭhī katvā manasi katvā sabbaṃ cetaso samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Atthi bhikkhave, ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ. No ce taṃ bhikkhave, abhavissā ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, nayidha jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyetha. Yasmā ca kho bhikkhave, atthi ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, tasmā jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyatī ”ti.
8. 4. CATUTTHANIBBĀNASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū aṭṭhī katvā manasi katvā sabbaṃ cetaso samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
8. 3. KINH NIẾT BÀN - THỨ BA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho các vị tỳ khưu bằng bài Pháp thoại liên quan đến Niết Bàn. Và các vị tỳ khưu ấy đã xác định mục đích, đã chú tâm, và tập trung tất cả tâm tư lắng tai nghe Pháp.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Này các tỳ khưu, có cái không sanh—không hiện hữu—không làm ra— không tạo tác. Này các tỳ khưu, nếu không có cái không sanh—không hiện hữu—không làm ra—không tạo tác ấy thì ở đây việc ra khỏi cái sanh—hiện hữu—làm ra—tạo tác không được biết đến. Này các tỳ khưu, bởi vì có cái không sanh—không hiện hữu—không làm ra—không tạo tác, cho nên việc ra khỏi cái sanh—hiện hữu—làm ra—tạo tác được biết đến.”
8. 4. KINH NIẾT BÀN - THỨ TƯ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho các vị tỳ khưu bằng bài Pháp thoại liên quan đến Niết Bàn. Và các vị tỳ khưu ấy đã xác định mục đích, đã chú tâm, và tập trung tất cả tâm tư lắng tai nghe Pháp.
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
“Nissitassa calitaṃ, 1 anissitassa calitaṃ natthi, calite asati passaddhi, passaddhiyā sati nati 2 na hoti, natiyā 3 asati āgati-gati na hoti, āgati-gatiyā asati cutūpapāte na hoti, cutūpapāte asati nevidha na huraṃ na ubhayamantare. 4 Esevanto dukkhassā ”ti. 5
8. 5. CUNDASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu cārikaṃ caramāno mahati bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena pāvā tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā pāvāyaṃ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.
2. Assosi kho cundo kammāraputto: “Bhagavā kira mallesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pāvaṃ anuppatto6 pāvāyaṃ viharati mayhaṃ ambavane ”ti. Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho cundaṃ kammāraputtaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi.
3. Atha kho cundo kammāraputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavantaṃ etadavoca: “Adhivāsetu me bhante, bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ”ti. Adivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho cundo kammāraputto bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
4. Atha kho cundo kammāraputto tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā pahūtañca sūkaramaddavaṃ, bhagavato kālaṃ ārocāpesi: “Kālo bhante, niṭṭhitaṃ 7
bhattan ”ti. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena cundassa kammāraputtassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā cundaṃ kammāraputtaṃ āmantesi: “Yaṃ te cunda, sūkaramaddavaṃ paṭiyattaṃ, tena maṃ parivisa.8 Yaṃ panaññaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyattaṃ, tena bhikkhusaṅghaṃ parivisā ”ti.9
1 6 nissitassa ca calitaṃ - PTS. pāvāyaṃ anuppatto - PTS. 2 7 rati - Syā, PTS. ārocesi - Syā. 3 8 ratiyā - Syā, PTS. parivīsi - Syā. 4 9 na ubhayamantarena - Ma. parivīsā ti - Syā. 5 Majjhimanikāye Uparipaṇṇāsakaṃ Channovādasuttaṃ; Saṃyuttanikāye Saḷāyatanavaggo.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
“Đối với người nương tựa thì có dao động, đối với người không nương tựa thì không có dao động, khi không có dao dộng thì có an tịnh, khi có an tịnh thì không có thiên lệch, khi không có thiên lệch thì không có đến và đi, khi không có đến và đi thì không có tử và sanh, khi không có tử và sanh thì không có đời này, không có đời sau, không ở khoảng giữa của cả hai. Chính điều này là sự chấm dứt của khổ.”
8. 5. KINH CUNDA 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn, trong khi đi du hành ở xứ sở của những người Mallā cùng với đại chúng tỳ khưu, đã ngự đến thành Pāvā. Tại đó, nơi thành Pāvā, đức Thế Tôn ngụ ở vườn xoài của Cunda, con trai người thợ rèn.
2. Cunda, con trai người thợ rèn, đã nghe rằng: “Nghe nói đức Thế Tôn trong khi đi du hành ở xứ sở của những người Mallā cùng với đại chúng tỳ khưu, đã đi đến thành Pāvā. Ở thành Pāvā, Ngài ngụ ở vườn xoài của ta.” Sau đó, Cunda, con trai người thợ rèn, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi Cunda, con trai người thợ rèn, đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho người ấy bằng bài Pháp thoại.
3. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, Cunda, con trai người thợ rèn, đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn cùng với hội chúng tỳ khưu nhận lời bữa trai phạn của con vào ngày mai.” Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Khi ấy, Cunda, con trai người thợ rèn, hiểu được sự nhận lời của đức Thế Tôn nên đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.
4. Sau đó, khi trải qua đêm ấy, Cunda, con trai người thợ rèn, đã cho chuẩn bị vật thực cứng mềm hảo hạng và dồi dào món thịt heo hầm tại tư gia, rồi cho thông báo thời giờ đến đức Thế Tôn: “Bạch Ngài, đã đến giờ, thức ăn đã chuẩn bị xong.” Khi ấy, vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm bình bát và y cùng với hội chúng tỳ khưu đi đến tư gia của Cunda, con trai người thợ rèn, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt. Sau khi đã ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo Cunda, con trai người thợ rèn, rằng: “Này Cunda, món thịt heo hầm nào đã được ngươi chuẩn bị thì hãy dọn cho Ta món ấy. Còn các vật thực cứng mềm nào khác đã được chuẩn bị thì hãy dọn cho hội chúng tỳ khưu món ấy.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
5. “Evaṃ bhante ”ti kho cundo kammāraputto bhagavantaṃ paṭissutvā yaṃ ahosi sūkaramaddavaṃ paṭiyattaṃ, tena bhagavantaṃ parivisim yaṃ pan’ aññaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyattaṃ, tena bhikkhusaṅghaṃ parivisi.
6. Atha kho bhagavā cundaṃ kammāraputtaṃ āmantesi: “Yaṃ te cunda, sūkaramaddavaṃ avasiṭṭhaṃ, taṃ 1 sobbhe nikhaṇāhi. Nāhaṃ taṃ cunda, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yassa taṃ paribhuttaṃ sammā pariṇāmaṃ gaccheyya aññatra tathāgatenā ”ti. 2 “Evaṃ bhante ”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṃ ahosi sūkaramaddavaṃ avasiṭṭhaṃ, taṃ sobbhe nikhaṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho cundaṃ kammāraputtaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
7. Atha kho bhagavato cundassa kammāraputtassa bhattaṃ bhuttāvissa kharo ābādho uppajji, lohitapakkhandikā bāḷhā 3 vedanā vattanti4 māraṇantikā.5 Tatra sudaṃ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.
8. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Āyāmānanda, yena kusinārā tenupasaṅkamissāmā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
“Cundassa bhattaṃ bhuñjitvā kammārassā ’ti me sutaṃ, ābādhaṃ saṃphusī dhīro pabāḷhaṃ māraṇantikaṃ.5
Bhuttassa ca sūkaramaddavena byādhippabāḷho udapādi satthuno, viriccamāno bhagavā avoca: gacchāmahaṃ kusināraṃ nagaran ”ti.6
1 4 taṃ - itisaddo Syā potthake na dissate. vattantī - Syā. 2 5 tathāgatassā ti - Ma, PTS. maraṇantiko - Syā. 3 6 pabāḷhā - Ma. Saṅgītikārakatherānaṃ gāthāyo.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
5. “Bạch Ngài, xin vâng.” Cunda, con trai người thợ rèn, nghe theo đức Thế Tôn và món thịt heo hầm nào đã được chuẩn bị thì đã dọn cho đức Thế Tôn món ấy. Còn vật thực cứng mềm nào khác đã được chuẩn bị thì đã dọn cho hội chúng tỳ khưu món ấy.
6. Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo với Cunda, con trai người thợ rèn, rằng: “Này Cunda, phần thịt heo hầm của ngươi còn thừa lại, hãy chôn nó xuống ở hố. Này Cunda, Ta không nhìn thấy người nào ở thế gian, tính luôn cõi chư Thiên, cõi Ma Vương, cõi Phạm Thiên, cho đến dòng dõi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, mà món ăn ấy khi đã được người ấy ăn vào có thể đi đến sự tiêu hóa tốt đẹp, ngoại trừ đức Như Lai.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Cunda, con trai người thợ rèn, nghe theo đức Thế Tôn đã chôn phần thịt heo hầm còn thừa lại xuống ở hố, rồi đã đi đến gặp đức Thế tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi Cunda, con trai người thợ rèn, đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho người ấy bằng bài Pháp thoại, rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.
7. Sau đó, khi đức Thế Tôn đã ăn xong bữa ăn của Cunda, con trai người thợ rèn, có cơn bệnh dữ dội đã phát khởi đến Ngài, với triệu chứng tiêu chảy ra máu và các cảm thọ khốc liệt kề cận cái chết. Tại đó, đức Thế Tôn đã chịu đựng, có niệm, có sự nhận biết rõ, không sầu khổ.
8. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, chúng ta hãy đến, chúng ta sẽ đi đến Kusinārā.” “Bạch Ngài, xin vâng,” đại đức Ānanda đã đáp lời đức Thế Tôn.
“Tôi đã nghe rằng: Sau khi thọ thực bữa ăn của người thợ rèn Cunda, bậc Sáng Trí đã tiếp cận cơn bệnh khốc liệt, kề cận cái chết.
Và khi đã ăn vào món thịt heo hầm, cơn bệnh khốc liệt đã phát khởi đến bậc Đạo Sư. Trong khi được xổ, đức Thế Tôn đã nói rằng: ‘Chúng ta hãy đi đến thành Kusinārā.’”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
9. Atha kho bhagavā maggā okkamma yenaññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Iṅgha me tvaṃ ānanda, catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpehi. Kilanto ’smi ānanda, nisīdissāmī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā catuggunaṃ saṅghāṭiṃ paññāpesi. 1 Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Iṅgha me tvaṃ ānanda, pānīyaṃ āhara, pipāsito ’smi ānanda, pivissāmī ”ti. Evaṃ vutte āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca: “Idāni bhante , pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni. Taṃ cakkacchinnaṃ udakaṃ parittaṃ luḷitaṃ āvilaṃ sandati. Ayaṃ bhante kukutthā 2 nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā supatitthā ramaṇīyā. Ettha bhagavā pānīyañca pivissati gattāni ca sītiṃ karissatī ”ti.3 Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Iṅgha me tvaṃ ānanda, pānīyaṃ āhara. Pipāsito ’smi ānanda, pivissāmī ”ti. Dutiyampi kho —pe— sītiṃ karissatī ”ti. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Iṅgha me tvaṃ ānanda, pānīyaṃ āhara, pipāsito ’smi ānanda, pivissāmī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṃ gahetvā yena sā nadī tenupasaṅkami.
10. Atha kho sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā āyasmante ānande upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi: “Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayañhi sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandatī ”ti pattena pānīyaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca: “Acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayañhi sā bhante nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati. Pivatu bhagavā pānīyaṃ. Pivatu sugato pānīyan ”ti. Atha kho bhagavā pānīyaṃ apāsi.4
11. Atha kho bhagavā mahatā bhikkhūsaṅghena saddhiṃ yena kukutthā nadī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā kukutthaṃ nadiṃ ajjhogāhetvā nahātvā ca pivitvā ca5 paccuttaritvā yena ambavanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ cundakaṃ āmantesi: “Iṅgha me tvaṃ cundaka, catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpehi. Kilanto ’smi cundaka, nipajjissāmī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā cundako bhagavato paṭissutvā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpesi. Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisīdi.
1 3 paññāpeti - Syā. sītīkarissatī ti - Ma; 2 kukudhā - Ma; sītaṃ karissatī ti - Syā, PTS. 4 kukuṭā - Syā; apāsi - Ma. 5 kukuṭṭhā - PTS. pitvā ca - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
9. Khi ấy, đức Thế Tôn đã rời con đường lộ rồi đi đến gần gốc cây nọ, sau khi đến đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, vậy ngươi hãy xếp đặt y hai lớp được gấp tư lại. Này Ānanda, Ta đang mệt, Ta sẽ ngồi xuống.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda nghe theo đức Thế Tôn đã xếp đặt y hai lớp được gấp tư lại. Đức Thế Tôn đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt sẵn. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, vậy ngươi hãy mang nước lại. Này Ānanda, Ta bị khát, Ta sẽ uống nước.” Khi được nói như vậy, đại đức Ānanda đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, giờ đây các cỗ xe hàng số lượng năm trăm vừa đi qua. Nước ấy, bị bánh xe chạy qua, trở nên ít ỏi, bị quậy lên, bị vẩn đục, trôi chảy. Bạch Ngài, con sông Kukutthā ở nơi không xa, có nước trong, có nước lành, có nước mát, có nước sạch, có bến nước xinh xắn. Ở nơi này, đức Thế Tôn sẽ uống nước và sẽ làm mát mẻ cơ thể.” Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, vậy ngươi hãy mang nước lại. Này Ānanda, Ta bị khát, Ta sẽ uống nước.” Đến lần thứ nhì, —như trên— sẽ làm mát mẻ cơ thể.” Đến lần thứ ba, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, vậy ngươi hãy mang nước lại. Này Ānanda, Ta bị khát, Ta sẽ uống nước.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda nghe theo đức Thế Tôn đã cầm lấy cái bình bát đi đến gần con sông ấy.
10. Khi ấy, con sông ấy, bị bánh xe chạy qua, trở nên ít ỏi, bị quậy lên, bị vẩn đục, đang trôi chảy, trong khi đại đức Ānanda đang đi đến gần, thì trở nên trong sạch, không bị vẩn đục, tinh khiết, trôi chảy. Khi ấy, đại đức Ānanda đã khởi ý điều này: “Thật là kỳ diệu! Thật là phi thường! Đức Như Lai có đại thần lực, có đại oai lực! Bởi vì con sông này đây, bị bánh xe chạy qua, trở nên ít ỏi, bị quậy lên, bị vẩn đục, đang trôi chảy, trong khi ta đang đi đến gần, thì trở nên trong sạch, không bị vẩn đục, tinh khiết, trôi chảy.” Sau khi lấy nước uống bằng cái bình bát, đại đức Ānanda đã đi gặp đến đức Thế Tôn, sau khi đến đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, thật là kỳ diệu! Bạch Ngài, thật là phi thường! Đức Như Lai có đại thần lực, có đại oai lực! Bạch Ngài, bởi vì con sông này đây, bị bánh xe chạy qua, trở nên ít ỏi, bị quậy lên, bị vẩn đục, đang trôi chảy, trong khi con đang đi đến gần, thì trở nên trong sạch, không bị vẩn đục, tinh khiết, trôi chảy. Xin đức Thế Tôn hãy uống nước, xin đấng Thiện Thệ hãy uống nước.” Khi ấy, đức Thế Tôn đã uống nước.
11. Sau đó, đức Thế Tôn cùng với đại chúng tỳ khưu đã đi đến sông Kukutthā, sau khi đến đã đi xuống sông Kukutthā, tắm, và đi trở lên rồi đi đến vườn xoài, sau khi đến đã bảo đại đức Cundaka rằng: “Này Cundaka, vậy ngươi hãy xếp đặt y hai lớp được gấp tư lại. Này Ānanda, Ta đang mệt, Ta sẽ nằm xuống.” “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Cundaka nghe theo đức Thế Tôn đã xếp đặt y hai lớp được gấp tư lại. Sau đó, đức Thế Tôn đã nằm thế nằm của loài sư tử bằng hông bên phải, đặt bàn chân này lên bàn chân kia, có niệm, có sự nhận biết rõ, sau khi đã tác ý đến tư tưởng về việc đứng dậy, còn đại đức Cundaka đã ngồi xuống ngay tại chỗ ấy, phía trước đức Thế Tôn.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
“Gantvāna buddho nadikaṃ kukutthaṃ acchodakaṃ sātodakaṃ 1 vippasannaṃ, ogāhi satthā sukilantarūpo tathāgato appaṭimo ’dha loke.
Nahātvā ca pītvā 2 cudatāri satthā purekkhato 3 bhikkhugaṇassa majjhe, satthā pavattā bhagavā ’dha dhamme upāgami ambavanaṃ mahesi.
Āmantayi cundakaṃ nāma bhikkhuṃ catugguṇaṃ patthara 4 me nipajjaṃ, so codito bhāvitattena cundo catugguṇaṃ patthari5 khippameva.
Nipajji satthā sukilantarūpo cundopi tattha pamukhe nisīdī ”ti.
12. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Siyā kho panānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaṭisāraṃ upadaheyya:6 ‘Tassa te āvuso cunda alābhā, tassa te āvuso cunda dulladdhaṃ, yassa te tathāgato pacchimaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjitvā parinibbuto ’ti. Cundassa ānanda, kammāraputtassa evaṃ vippaṭisāro paṭivinodetabbo: ‘Tassa te āvuso cunda, lābhaṃ, tassa te āvuso cunda suladdhaṃ, yassa te tathāgato pacchimaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjitvā parinibbuto. Sammukhā metaṃ āvuso cunda bhagavato sutaṃ, sammukhā paṭiggahitaṃ. Dve ’me piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā,7 ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā ca. Katame dve? Yañca piṇḍapātaṃ bhuñjitvā tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati, yañca piṇḍapātaṃ bhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā ca. Āyusaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ, vaṇṇasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ, sukhasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ, yasasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ, saggasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ, ādhipateyyasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitan ’ti. Cundassa ānanda, kammāraputtassa evaṃ vippaṭisāro paṭivinodetabbo ”ti.
13. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
1 5 sātudakaṃ - Ma. santhari - Ma. 2 6 pivitvā - Ma, Syā, PTS. uppādaheyya - Syā; 3 purakkhato - Ma, Syā, PTS. upādaheyya - PTS. 4 7 santhara - Ma. samāsamapphalā samāsamavipākā - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
“Đức Phật sau khi đi đến con sông Kukutthā, có nước trong sạch, có nước lành, có nước tinh khiết, bậc Đạo Sư, với dáng vẻ vô cùng mệt nhọc, đã lội xuống, đức Như Lai, không người sánh bằng, ở thế gian này.
Bậc Đạo Sư, sau khi tắm và uống nước, đã đi lên, được tôn vinh, ở giữa một nhóm tỳ khưu, bậc Đạo Sư, đức Thế Tôn, người chuyển vận Giáo Pháp ở nơi này, vị ẩn sĩ vĩ đại đã đi đến vườn xoài.
Ngài đã bảo vị tỳ khưu tên Cundaka rằng: ‘Hãy trải ra (y hai lớp) được gấp tư lại làm chỗ nằm cho Ta, được nhắc nhở bởi bậc có bản thân đã được tu tập, vị Cunda ấy ngay lập tức đã trải ra (y hai lớp) được gấp tư lại.
Bậc Đạo Sư, với dáng vẻ vô cùng mệt nhọc, đã nằm xuống, vị Cunda cũng đã ngồi tại nơi ấy, ở phía trước mặt.”
12. Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, hơn nữa nếu người nào khơi dậy sự ân hận cho Cunda, con trai người thợ rèn, rằng: ‘Này đạo hữu Cunda, thật là điều không lợi ích đã có cho ngươi đây! Này đạo hữu Cunda, thật là điều đạt được xấu xa đã có cho ngươi đây! Bởi vì đức Thế Tôn sau khi thọ thực món thí thực cuối cùng của ngươi đây đã viên tịch Niết Bàn.’ Này Ānanda, nỗi ân hận như thế của Cunda, con trai người thợ rèn, cần được xua tan rằng: ‘‘Này đạo hữu Cunda, thật là điều lợi ích đã có cho ngươi đây! Này đạo hữu Cunda, thật là điều đạt được tốt đẹp đã có cho ngươi đây! Bởi vì đức Thế Tôn sau khi thọ thực món thí thực cuối cùng của ngươi đây đã viên tịch Niết Bàn. Này đạo hữu Cunda, điều này đã được tôi trực tiếp nghe, trực tiếp thọ nhận từ đức Thế Tôn rằng: ‘Hai phần thí thực này có quả báu như nhau, có quả thành tựu như nhau, có quả báu lớn hơn và phước báu lớn hơn rất nhiều so với các món thí thực khác. Hai phần thí thực nào? Phần thí thực mà sau khi thọ dụng đức Như Lai giác ngộ phẩm vị Chánh Đẳng Giác tối thượng, và phần thí thực sau khi thọ dụng đức Như Lai viên tịch Niết Bàn ở cảnh giới Niết Bàn không còn dư sót. Hai phần thí thực này có quả báu như nhau, có quả thành tựu như nhau, có quả báu lớn hơn và phước báu lớn hơn rất nhiều so với các món thí thực khác. Nghiệp đưa đến tuổi thọ đã được vị đáng kính Cunda tích lũy. Nghiệp đưa đến sắc đẹp đã được vị đáng kính Cunda tích lũy. Nghiệp đưa đến hạnh phúc đã được vị đáng kính Cunda tích lũy. Nghiệp đưa đến danh tiếng đã được vị đáng kính Cunda tích lũy. Nghiệp đưa đến cõi Trời đã được vị đáng kính Cunda tích lũy. Nghiệp đưa đến uy quyền đã được vị đáng kính Cunda tích lũy.’ Này Ānanda, nỗi ân hận như thế của Cunda, con trai người thợ rèn, cần được xua tan.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
“Dadato puññaṃ pavaḍḍhati saññamato 1 veraṃ na cīyati, kusalo ca jahāti pāpakaṃ rāgadosamohakkhayā sa nibbuto ”ti. 2
8. 6. PĀṬALIGĀMIYASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ, yena pāṭaligāmo tadavasari. Assosuṃ kho pāṭaligāmiyā upāsakā: “Bhagavā kira magadhesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pāṭaligāmaṃ anuppatto ”ti. Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Adhivāsetu no bhante bhagavā āvasathāgāran ”ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
2. Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena āvasathāgāraṃ tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā sabbasanthariṃ āvasathāgāraṃ santharitvā, āsanāni paññāpetvā, udakamaṇikaṃ patiṭṭhāpetvā, telappadīpaṃ āropetvā, yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Sabbasantharisanthataṃ 3 bhante āvasathāgāraṃ, āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, 4 telappadīpo āropito. Yassa ’dāni bhante bhagavā kālaṃ maññatī ”ti.
3. Atha kho bhagavā nivāsetvā5 pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena āvasathāgāraṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṃ pavisitvā majjhimaṃ thambhaṃ nissāya puratthābhimukho nisīdi. Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṃ pavisitvā pacchimaṃ6 bhittiṃ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṃ yeva purekkhatvā.7 Paṭaligāmiyāpi kho upāsakā pāde pakkhaletvā āvasathāgāraṃ pavisitvā puratthimaṃ bhittiṃ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṃsu bhagavantaṃ yeva purekkhatvā.
4. Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake āmantesi: “Pañcime gahapatayo ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā. Katame pañca?
Idha gahapatayo, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaranaṃ mahatiṃ bhogajāniṃ nigacchati. Ayaṃ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
Puna ca paraṃ gahapatayo, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati. Ayaṃ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
1 5 saṃyamato - Ma, PTS. pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā - Syā, PTS. 2 6 parinibbuto ti - Syā, PTS. majjhimaṃ - PTS. 3 7 sabbasanthariṃ santhataṃ - Syā, PTS. purakkhatvā - Ma, Sī; 4 udakamaṇikaṃ patiṭṭhāpitaṃ - Syā. purakkhitvā - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
“Phước thiện tăng trưởng cho người bố thí, sự thù oán không được tích lũy đối với người đang tự chế ngự, và người hiền thiện từ bỏ điều ác, do sự diệt tận luyến ái, sân hận, và si mê, vị ấy được tịch diệt.”
8. 6. KINH DÂN LÀNG PĀṬALI 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn, trong khi đi du hành ở xứ sở của những người Magadha cùng với đại chúng tỳ khưu, đã ngự đến ngôi làng Pāṭali. Các cư sĩ người làng Pāṭali đã nghe rằng: “Nghe nói đức Thế Tôn trong khi đi du hành ở xứ sở của những người Magadha cùng với đại chúng tỳ khưu, đã đi đến ngôi làng Pāṭali.” Sau đó, các cư sĩ người làng Pāṭali đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, các cư sĩ người làng Pāṭali đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn nhận lời về ngôi nhà nghỉ trọ.” Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng. 1 2. Khi ấy, các cư sĩ người làng Pāṭali hiểu được sự nhận lời của đức Thế Tôn nên đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi đi đến ngôi nhà nghỉ trọ, sau khi đến đã trải thảm toàn bộ nhà nghỉ trọ với thảm trải, cho sắp đặt các chỗ ngồi, cho bố trí lu nước, cho treo lên cây đèn dầu, rồi đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng ở một bên. Khi đã đứng ở một bên, các cư sĩ người làng Pāṭali đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, nhà nghỉ trọ đã trải thảm toàn bộ với thảm trải, các chỗ ngồi đã được cho sắp đặt, lu nước đã được cho bố trí, cây đèn dầu đã được treo lên. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy biết giờ này là thời điểm của việc nào.” 3. Sau đó, đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y cùng với đại chúng tỳ khưu đi đến nhà nghỉ trọ, sau khi đến đã rửa sạch hai bàn chân rồi đi vào nhà nghỉ trọ và ngồi xuống chỗ cột nhà ở chính giữa, mặt nhìn về hướng đông. Hội chúng tỳ khưu cũng đã rửa sạch các bàn chân, rồi đi vào nhà nghỉ trọ và ngồi xuống chỗ bức tường ở phía tây, mặt nhìn về hướng đông, và có đức Thế Tôn trong tầm nhìn. Các cư sĩ người làng Pāṭali cũng đã rửa sạch các bàn chân, rồi đi vào nhà nghỉ trọ và ngồi xuống chỗ bức tường ở phía đông, mặt nhìn về hướng tây, và có đức Thế Tôn trong tầm nhìn. 4. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo các cư sĩ người làng Pāṭali rằng: “Này các cư sĩ, đây là năm điều tai hại của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới. Năm điều nào? Này các cư sĩ, ở đây kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới gánh chịu sự mất mát lớn về tài sản do nguyên nhân xao lãng. Đây là điều tai hại thứ nhất của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới. Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là tiếng đồn xấu xa của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới lan rộng. Đây là điều tai hại thứ nhì của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới.
1 Bài Kinh này cũng được thấy ở Tạng Luật, Đại Phẩm (Xem TTPV 05, từ trang 55).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
Puna ca paraṃ gahapatayo, dussīlo sīlavipanno yaññadeva 1 parisaṃ upasaṅkamati yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ, avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto. Ayaṃ tatiyā ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
Puna ca paraṃ gahapatayo, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṃ karoti. Ayaṃ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
Puna ca paraṃ gahapatayo, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ayaṃ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
Ime kho gahapatayo. Pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā ”ti.
5. Pañcime gahapatayo, ānisaṃsā sīlavato sīlasampadāya. Katame pañca? Idha gahapatayo, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṃ mahantaṃ bhogakkhandhaṃ adhigacchati. Ayaṃ paṭhamo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.
Puna ca paraṃ gahapatayo, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati. Ayaṃ dutiyo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.
Puna ca paraṃ gahapatayo, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṃ upasaṅkamati yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto. Ayaṃ tatiyo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.
Puna ca paraṃ gahapatayo, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṃ karoti. Ayaṃ catuttho ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.
Puna ca paraṃ gahapatayo, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ayaṃ pañcamo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.
Ime kho gahapatayo, pañca ānisaṃsā sīlavato sīlasampadāyā ”ti.
6. Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake bahudeva rattiṃ 2 dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uyyojesi: “Abhikkantā kho gahapatayo ratti, yassadāni tumhe kālaṃ maññathā ”ti. 3 Atha kho4 pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu.5
Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāṭaligāmiyesu upāsakesu suññāgāraṃ pāvisi.
1 yaññadeva yaṃ yad eva - PTS. 2 4 rattiyo - Syā. evaṃ bhante ti kho - Mahāparinibbānasuttaṃ. 3 5 bhagavato paṭissutvā - Sī. pakkāmiṃsu - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới đi vào tập thể nào khác dầu là tập thể những người Sát-đế-lỵ, dầu là tập thể những người Bà-la-môn, dầu là tập thể các gia chủ, dầu là tập thể các Sa- môn, kẻ ấy đi vào thiếu sự tự chủ và trở nên bối rối. Đây là điều tai hại thứ ba của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới. Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới bị mê muội khi từ trần. Đây là điều tai hại thứ tư của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới. Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới khi thân này bị tan rã, sau khi chết đi sẽ tái sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục. Đây là điều tai hại thứ năm của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới. Này các cư sĩ, đây là năm điều tai hại của kẻ không giữ giới có sự hư hỏng về giới.
5. Này các cư sĩ, đây là năm điều lợi ích của người giữ giới có sự thành tựu về giới. Năm điều nào? Này các cư sĩ, người giữ giới có sự thành tựu về giới thành tựu khối lượng tài sản lớn do nguyên nhân không xao lãng. Đây là điều lợi ích thứ nhất của người giữ giới có sự thành tựu về giới. Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là tiếng đồn tốt đẹp của người giữ giới có sự thành tựu về giới lan rộng. Đây là điều lợi ích thứ nhì của người giữ giới có sự thành tựu về giới. Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là người giữ giới có sự thành tựu về giới đi vào tập thể nào khác dầu là tập thể những người Sát-đế-lỵ, dầu là tập thể những người Bà-la-môn, dầu là tập thể các gia chủ, dầu là tập thể các Sa- môn, người ấy đi vào có sự tự chủ và không có bối rối. Đây là điều lợi ích thứ ba của người giữ giới có sự thành tựu về giới. Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là người giữ giới có sự thành tựu về giới không bị mê muội khi từ trần. Đây là điều lợi ích thứ tư của người giữ giới có sự thành tựu về giới. Này các cư sĩ, còn có điều khác nữa là người giữ giới có sự thành tựu về giới khi thân này bị tan rã, sau khi chết đi sẽ tái sanh vào chốn an vui, cõi Trời, cõi người. Đây là điều lợi ích thứ năm của người giữ giới có sự thành tựu về giới. Này các cư sĩ, đây là năm điều lợi ích của người giữ giới có sự thành tựu về giới.”
6. Sau đó, khi đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho các cư sĩ người làng Pāṭali bằng bài Pháp thoại đến tận đêm khuya, đức Thế Tôn đã giải tán (bảo rằng): “Này các cư sĩ, đêm đã khuya. Các ngươi hãy biết giờ này là thời điểm của việc nào” Khi ấy, các cư sĩ người làng Pāṭali đã thích thú, đã tùy hỷ lời dạy của đức Thế Tôn, rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, và ra đi.
Sau đó, khi các cư sĩ người làng Pāṭali ra đi không lâu, đức Thế Tôn đã đi vào ngôi nhà trống vắng.
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
7. Tena kho pana samayena sunīdhavassakārā 1 magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṃ māpenti vajjīnaṃ paṭibāhāya. Tena kho pana samayena sambahulā devatāyo sahassasahasseva 2 pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhanti. Yasmiṃ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetuṃ. Yasmiṃ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetuṃ. Yasmiṃ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetuṃ. Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tā devatāya sahassasahasseva2 pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo. Yasmiṃ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetuṃ. Yasmiṃ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetuṃ. Yasmiṃ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetun ”ti.
8. Atha kho bhagavā tassā rattiyā paccūsasamaye paccuṭṭhāya āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Ko nu kho ānanda, pāṭaligāme nagaraṃ māpetī ”ti?3
“Sunīdhavassakārā bhante, magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṃ māpenti vajjīnaṃ paṭibāhāyā ”ti.
“Seyyathāpi ānanda devehi tāvatiṃsehi saddhiṃ mantetvā, evameva kho ānanda, sunīdhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṃ māpenti vajjīnaṃ paṭibāhāya.
9. Idhāhaṃ ānanda, addasaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo: yasmiṃ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetuṃ. Yasmiṃ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetuṃ. Yasmiṃ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṃ tattha raññaṃ rājamahāmattānaṃ cittāni namanti nivesanāni māpetun ’ti.
10. Yāvatā ānanda ariyaṃ āyatanaṃ, yāvatā vaṇippatho, idaṃ agganagaraṃ bhavissati pāṭaliputtaṃ4 puṭabhedanaṃ.5 Pāṭaliputtassa kho ānanda, tayo antarāyā bhavissanti aggito vā udakato vā mithubhedato vā ”ti.
1 3 sunidhavassakārā - Ma. ke nu kho ānanda, pāṭaligāme nagaraṃ māpentī ti - Ma. 2 4 sahasseva - Syā; pāṭaliputtaṃ - itipāṭho Syā, PTS potthakesu na dissate. 5 sahassass’ eva - Sī. pūṭabhedanaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
7. Vào lúc bấy giờ, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, cho xây thành ở làng Pāṭali để ngăn cản các người Vajji. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị Trời đến hàng ngàn vị chiếm giữ các khu vực ở làng Pāṭali. Các vị Trời có oai lực lớn chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực lớn ở nơi đó cho xây các dinh thự. Các vị Trời có oai lực trung bình chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực trung bình ở nơi đó cho xây các dinh thự. Các vị Trời có oai lực kém chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực kém ở nơi đó cho xây các dinh thự. Và đức Thế Tôn bằng Thiên nhãn thanh tịnh vượt xa loài người đã nhìn thấy các vị Trời ấy đến hàng ngàn vị đang chiếm giữ các khu vực ở làng Pāṭali. Các vị Trời có oai lực lớn chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực lớn ở nơi đó cho xây các dinh thự. Các vị Trời có oai lực trung bình chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực trung bình ở nơi đó cho xây các dinh thự. Các vị Trời có oai lực kém chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực kém ở nơi đó cho xây các dinh thự.”
8. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi thức dậy vào lúc hừng sáng của đêm ấy đã bảo đại đức Ānanda rằng: “Này Ānanda, ai là người cho xây thành ở làng Pāṭali vậy?”
“Bạch Ngài, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, cho xây thành ở làng Pāṭali để ngăn cản các người Vajji.”
“Này Ānanda, cũng giống như là đã thỉnh ý với chư Thiên ở cõi Trời Ba Mươi Ba, này Ānanda, tương tự y như thế Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, đã cho xây thành ở làng Pāṭali để ngăn cản các người Vajji.
9. Này Ānanda, ở đây sau khi thức dậy trong đêm vào lúc hừng sáng, bằng Thiên nhãn thanh tịnh vượt trên loài người Ta đã nhìn thấy nhiều vị Trời đang chiếm giữ các khu vực ở trong làng Pāṭali. Các vị Trời có oai lực lớn chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực lớn ở nơi đó cho xây các dinh thự. Các vị Trời có oai lực trung bình chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực trung bình ở nơi đó cho xây các dinh thự. Các vị Trời có oai lực kém chiếm giữ khu vực nào thì các vị sai khiến tâm của các vị vua và của các quan đại thần của vua có oai lực kém ở nơi đó cho xây các dinh thự.
10. Này Ānanda, cho đến tận lãnh thổ của những người Ariyan và đến tận con đường của những nhà thương buôn, nơi này sẽ trở thành thành phố hàng đầu Pāṭaliputta, nơi trao đổi các loại hàng hóa. Này Ānanda, thành Pāṭaliputta sẽ xảy ra ba tai họa hoặc do lửa, hoặc do nước, hoặc do sự chia rẽ mối liên kết.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
11, Atha kho sunīdhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ 1 vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho sunīdhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Adhivāsetu no bhavaṃ gotamo ajjatanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ”ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
12. Atha kho sunīdhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā yena sako āvasatho tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā sake āvasathe paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocesuṃ: “Kālo bho gotama, niṭṭhitaṃ bhattan ”ti. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena sunīdhavassakārānaṃ magadhamahāmattānaṃ āvasatho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho sunīdhavassakārā magadhamahāmattā buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesuṃ sampavāresuṃ.
13. Atha kho sunīdhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho sunīdhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:
“Yasmiṃ padese kappeti vāsaṃ paṇḍitajātiyo, sīlavantettha bhojetvā saññate brahmacārayo. 2
Yā tattha devatā āsuṃ tāsaṃ dakkhiṇamādise, tā pūjitā pūjayanti mānitā mānayanti naṃ.
Tato naṃ anukampanti mātā puttaṃ ’va orasaṃ, devatānukampito poso sadā bhadrāni passatī ”ti.
14. Atha kho bhagavā sunīdhavassakārānaṃ magadhamahāmattānaṃ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Tena kho pana samayena sunīdhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubaddhā3 honti: ‘Yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati taṃ gotamadvāraṃ nāma bhavissati. Yena titthena gaṅgaṃ nadiṃ tarissati taṃ gotamatitthaṃ nāma bhavissatī ’ti.
1 sāraṇīyaṃ - Ma. 2 3 brahmacārino - Syā; brahmacariye - PTS. anubandhā - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
11. Sau đó, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã tỏ vẻ thân thiện với đức Thế Tôn, sau khi trao đổi lời xã giao thân thiện rồi đã đứng ở một bên. Khi đã đứng ở một bên, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Xin Ngài Gotama hãy nhận lời chúng tôi về bữa trai phạn vào ngày mai cùng với hội chúng tỳ khưu.” Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng.
12. Khi ấy, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, sau khi hiểu được sự nhận lời của đức Thế Tôn, đã đi đến chỗ trú ngụ của mình, sau khi đến đã cho chuẩn bị sẵn sàng thức ăn hảo hạng loại cứng loại mềm tại chỗ trú ngụ của mình, rồi đã cho người thông báo thời giờ đến đức Thế Tôn rằng: “Bạch Ngài Gotama, đã đến giờ, thức ăn đã chuẩn bị xong.” Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã quấn y (nội), rồi cầm lấy bình bát và y cùng với hội chúng tỳ khưu đi đến chỗ trú ngụ của Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi đã được sắp đặt. Khi ấy, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, đã tự tay làm hài lòng và toại ý hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với thức ăn hảo hạng loại cứng loại mềm.
13. Sau đó, khi đức Thế Tôn đã thọ thực xong có bàn tay đã rời khỏi bình bát, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần đã cầm lấy chiếc ghế thấp khác, rồi đã ngồi xuống ở một bên. Khi Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, đã ngồi xuống ở một bên, Đức Thế Tôn đã nói lời tùy hỷ đến họ bằng những lời kệ này:
“Ở tại khu vực nào, chỗ trú ngụ được sắp đặt cho các bậc có bản chất sáng suốt, tại nơi ấy nên dâng thức ăn đến các vị có giới, đã tự chế ngự, có Phạm hạnh.
Nên tỏ sự kính trọng đến chư Thiên đã ngụ ở nơi ấy. Chư Thiên ấy, được cúng dường, sẽ cúng dường người ấy, được tôn kính, sẽ tôn kính người ấy.
Do đó, chư Thiên thương mến người ấy, như người mẹ thương xót đứa con trai ruột thịt. Được chư Thiên thương mến, người ấy sẽ luôn luôn gặp được các điều tốt lành.”
14. Sau đó, khi đã nói lời tùy hỷ đến Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, bằng những lời kệ này, đức Thế Tôn đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Vào lúc bấy giờ, Sunīdha và Vassakāra, hai vị quan đại thần xứ Magadha, đã đi theo phía sau đức Thế Tôn (nghĩ rằng): “Hôm nay, Sa-môn Gotama đi ra bằng cửa thành nào thì cửa thành ấy sẽ có tên là Cửa thành Gotama, và băng qua sông Gaṅgā bằng bến tàu nào thì bến tàu ấy sẽ có tên là Bến tàu Gotama.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
15. Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami, taṃ gotamadvāraṃ nāma ahosi. Atha kho bhagavā yena gaṅgā nadī tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena gaṅgā nadī pūrā hoti samatittikā kākapeyyā. Appekacce manussā nāvaṃ pariyesanti, appekacce uḷumpaṃ pariyesanti, appekacce kullaṃ bandhanti apārāpāraṃ 1 gantukāmā. Atha kho bhagavā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, evameva 2 gaṅgāya nadiyā orimatīre 3 antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Addasā kho bhagavā te manusse appekacce nāvaṃ pariyesante, appekacce uḷumpaṃ pariyesante, appekacce kullaṃ bandhante apārāpāraṃ gantukāme.
16. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ye taranti aṇṇavaṃ saraṃ setuṃ katvāna visajja pallalāni, kullaṃ hi jano pabandhati4 tiṇṇā medhāvino janā ”ti.
8. 7. DVIDHĀPATHASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu addhānamaggapaṭipanno hoti āyasmatā nāgasamālena pacchāsamaṇena. Addasā kho āyasmā nāgasamālo antarāmagge dvedhāpathaṃ,5 disvāna bhagavantaṃ etadavoca: “Ayaṃ bhante bhagavā pantho iminā gacchāmā ”ti. Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ nāgasamālaṃ etadavoca: “Ayaṃ nāgasamāla pantho iminā gacchāmā ”ti. Dutiyampi kho —pe— Tatiyampi kho āyasmā nāgasamālo bhagavantaṃ etadavoca: “Ayaṃ bhante bhagavā pantho iminā gacchāmā ”ti. Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ nāgasamālaṃ etadavoca: “Ayaṃ nāgasamāla, pantho iminā gacchāmā ”ti. Atha kho āyasmā nāgasamālo bhagavato pattacīvaraṃ tattheva chamāyaṃ nikkhipitvā pakkāmi, “Idaṃ bhante bhagavato pattacīvaran ”ti.6
2. Atha kho āyasmato nāgasamālassa tena panthena gacchantassa antarāmagge corā nikkhamitvā hatthehi ca pādehi ca viheṭhesuṃ, pattañca bhindiṃsu, saṅghāṭiñca vipphālesuṃ. Atha kho āyasmā nāgasamālo bhinnena pattena vipphālitāya saṅghāṭiyā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā nāgasamālo bhagavantaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante tena panthena gacchantassa antarāmagge corā nikkhamitvā hatthehi ca pādehi ca viheṭhesuṃ, pattañca bhindiṃsu, saṅghāṭiñca vipphālesun ”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā kāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Saddhiṃ caramekato vasaṃ misso aññajanena vedagū, vidvā pajahāti pāpakaṃ koñco khīrapako ’va ninnagan ”ti.
1 4 apārā pāraṃ - Ma, Syā, PTS; aparāparaṃ - katthaci. bandhati - Syā, PTS. 2 5 evamevaṃ - Ma, Syā. dvidhāpathaṃ - Ma, PTS. 3 6 orimatīrā - Syā, PTS. idaṃ bhante bhagavā pattacīvaran ti - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
15. Sau đó, đức Thế Tôn đã đi ra bằng cửa thành nào thì cửa thành ấy đã có tên là Cửa thành Gotama. Rồi đức Thế Tôn đã đi đến sông Gaṅgā. Vào lúc bấy giờ, sông Gaṅgā là tràn đầy, mấp mé bờ khiến chim quạ có thể uống nước. Dân chúng, một số đi kiếm thuyền, một số đi kiếm xuồng, một số buộc thành chiếc bè với ước muốn đi từ bờ này sang bờ kia. Khi ấy, cũng giống như người đàn ông có sức mạnh có thể duỗi ra cánh tay đã được co lại hoặc có thể co lại cánh tay đã được duỗi ra, tương tự như thế đức Thế Tôn đã biến mất tại bờ bên này của sông Gaṅgā và hiện ra đứng ở bờ bên kia cùng với hội chúng tỳ khưu. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy những người ấy, một số đang đi kiếm thuyền, một số đang đi kiếm xuồng, một số đang buộc thành chiếc bè với ước muốn đi từ bờ này sang bờ kia. 16. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Những người băng qua biển hồ sông suối, sau khi xây dựng cây cầu, sau khi vượt qua các hồ nhỏ. (Trong khi) người còn đang buộc chiếc bè nhỏ thì các bậc thông minh đã vượt qua (bờ kia).”
8. 7. KINH ĐƯỜNG RẼ HAI NHÁNH 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn đang đi đường xa ở xứ sở của những người Kosala cùng với đại đức Nāgasamāla là Sa-môn hầu cận. Dọc theo đường đi, đại đức Nāgasamāla đã nhìn thấy đường rẽ hai nhánh, sau khi nhìn thấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài Thế Tôn, 1 đây là đường đi. Chúng ta hãy đi lối này.” Khi được nói như vậy, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Nāgasamāla điều này: “Này Nāgasamāla, đây là đường đi. Chúng ta hãy đi lối này.” Đến lần thứ nhì, —như trên— Đến lần thứ ba, đại đức Nāgasamāla đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài Thế Tôn, đây là đường đi. Chúng ta hãy đi lối này.” Khi được nói như vậy, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Nāgasamāla điều này: “Này Nāgasamāla, đây là đường đi. Chúng ta hãy đi lối này.” Khi ấy, đại đức Nāgasamāla đã để bình bát và y của đức Thế Tôn ở trên mặt đất ngay tại nơi ấy (nói rằng): “Bạch Ngài, đây là bình bát và y của đức Thế Tôn.” 2. Khi ấy, trong lúc đại đức Nāgasamāla đang đi theo con đường ấy, dọc theo đường đi bọn cướp đã bước ra và đã gây hại bằng những cú đánh và những cú đá, đã đập bể bình bát, và đã xé nát y hai lớp. Sau đó, đại đức Nāgasamāla với bình bát bị đập bể, với y hai lớp bị xé nát, đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Nāgasamāla đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch Ngài, ở đây trong lúc con đang đi bằng con đường ấy, dọc theo đường đi bọn cướp đã bước ra và đã gây hại bằng những cú đánh và những cú đá, đã đập bể bình bát, và đã xé nát y hai lớp.” 3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Trong khi đi cùng, trong khi sống chung, người hiểu biết sâu sắc bị lẫn lộn với người không biết. Sau khi biết được thì dứt bỏ kẻ ác, tựa như con diệc, loài uống sữa loại bỏ nước.”
1 Hô cách sử dụng ở đây có phần khách sáo là ‘bhante bhagavā’ thay vì chỉ là ‘bhante’ (ND).
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
8. 8. VISĀKHĀSUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena visākhāya migāramātuyā nattā kālakatā hoti piyā manāpā. Atha kho visākhā migāramātā allavatthā allakesā divādivassa yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho visākhaṃ migāramātaraṃ bhagavā etadavoca: “Handa kuto nu tvaṃ visākhe āgacchasi allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā divādivassā ”ti? “Nattā me bhante piyā manāpā kālakatā. Tenāhaṃ allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā divādivassā ”ti. “Iccheyyāsi tvaṃ visākhe, yāvatikā sāvatthiyā manussā tāvatike putte ca nattāro cā ”ti? “Iccheyyāmahaṃ 1 bhagavā yāvatikā sāvatthiyā manussā tāvatike putte ca nattāro cā ”ti.
2. “Kīvabahukā pana visākhe sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karontī ”ti? “Dasapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, navapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, aṭṭhapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, sattapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, chapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, pañcapi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, cattāropi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karontī, tīṇipi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, dvepi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṃ kālaṃ karonti, ekopi bhante sāvatthiyā manusso devasikaṃ kālaṃ karoti, avivittā bhante sāvatthi manussehi kālaṃ karontehī ”ti. “Taṃ kiṃ maññasi visākhe api nu tvaṃ kadāci karahaci anallavatthaṃ anallakesā vā ”ti?
3. “No hetaṃ bhante. Alaṃ me bhante tāvabahukehi puttehi ca nattārehi cā ”ti. “Yesaṃ kho visākhe, sataṃ piyāni, sataṃ tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ navuti piyāni, navuti tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ asīti piyāni, asīti tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ sattati piyāni, sattati tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ saṭṭhi piyāni, saṭṭhi tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ paññāsaṃ piyāni, paññāsaṃ tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ cattārīsaṃ piyāni, cattārīsaṃ tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ tiṃsaṃ piyāni tiṃsaṃ tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ vīsaṃ2 piyāni, vīsaṃ2 tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ dasa piyāni, dasa tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ nava piyāni, nava tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ aṭṭha piyāni, aṭṭha tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ satta piyāni, satta tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ cha piyāni, cha tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ pañca piyāni, pañca tesaṃ dukkhāni. --
1 2 iccheyyāhaṃ - Ma, PTS; iccheyyāhaṃ bhante - Syā. vīsati - PTS, Mu, Pa.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
8. 8. KINH VISĀKHĀ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, tu viện Pubba, ở tòa nhà dài của Mẹ của Migāra. Vào lúc bấy giờ, đứa cháu đáng yêu, thích ý của bà Visākhā, Mẹ của Migāra, bị từ trần. Khi ấy, bà Visākhā, Mẹ của Migāra, với y phục ướt đẫm, với đầu tóc ướt đẫm, vào lúc giữa trưa đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi bà Visākhā, Mẹ của Migāra, đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói với bà ấy điều này: “Này Visākhā, bà từ đâu đi đến với y phục ướt đẫm, với đầu tóc ướt đẫm, và đã đến đây vào lúc giữa trưa vậy?” “Bạch Ngài, đứa cháu đáng yêu, thích ý của con bị từ trần. Vì thế, con với y phục ướt đẫm, với đầu tóc ướt đẫm, đã đến đây vào lúc giữa trưa.” “Này Visākhā, vậy bà có muốn có các con và các cháu nhiều như dân chúng ở thành Sāvatthi không?” “Bạch đức Thế Tôn, con muốn có các con và các cháu nhiều như dân chúng ở thành Sāvatthī vậy.”
2. “Này Visākhā, vậy có bao nhiêu người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày?” “Bạch Ngài, mười người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, chín người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, tám người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, bảy người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, sáu người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, năm người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, bốn người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, ba người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, hai người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, một người ở thành Sāvatthi từ trần mỗi ngày cũng có. Bạch Ngài, thành Sāvatthi là không thiếu những người đang từ trần.” “Này Visākhā, bà nghĩ gì về điều ấy, có phải là đôi khi bà cũng có lúc không có y phục ướt đẫm, không có đầu tóc ướt đẫm?”
3. “Bạch Ngài, điều ấy không phải vậy. Bạch Ngài, quá đủ với con về việc có các con và các cháu nhiều chừng ấy.” “Này Visākhā, những ai có một trăm người đáng yêu, những kẻ ấy có một trăm cái khổ. Những ai có chín mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có chín mươi cái khổ. Những ai có tám mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có tám mươi cái khổ. Những ai có bảy mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có bảy mươi cái khổ. Những ai có sáu mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có sáu mươi cái khổ. Những ai có năm mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có năm mươi cái khổ. Những ai có bốn mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có bốn mươi cái khổ. Những ai có ba mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có ba mươi cái khổ. Những ai có hai mươi người đáng yêu, những kẻ ấy có hai mươi cái khổ. Những ai có mười người đáng yêu, những kẻ ấy có mười cái khổ. Những ai có chín người đáng yêu, những kẻ ấy có chín cái khổ. Những ai có tám người đáng yêu, những kẻ ấy có tám cái khổ. Những ai có bảy người đáng yêu, những kẻ ấy có bảy cái khổ. Những ai có sáu người đáng yêu, những kẻ ấy có sáu cái khổ. Những ai có 5 người đáng yêu, những kẻ ấy có 5 cái khổ. --
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
-- Yesaṃ cattāri piyāni, cattāri tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ tīṇi piyāni, tīṇi tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ dve piyāni, dve tesaṃ dukkhāni. Yesaṃ ekaṃ piyaṃ, ekaṃ tesaṃ dukkhaṃ. Yesaṃ natthi piyaṃ, natthi tesaṃ dukkhaṃ. Asokā te virajā anupāyāsāti vadāmī ”ti.
4. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ye keci sokā paridevitā vā dukkhā ca 1 lokasmiṃ anekarūpā, piyaṃ paṭicca pabhavanti ete piye asante na bhavanti ete. Tasmā hi te sukhino vītasokā yesaṃ piyaṃ natthi kuhiñci loke, tasmā asokaṃ virajaṃ panthayāno piyaṃ na kayirātha kuhiñci loke ”ti.
8. 9. PAṬHAMADABBASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā dabbo mallaputto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā dabbo mallaputto bhagavantaṃ etadavoca: “Parinibbānakālo me ’dāni sugatā ”ti. “Yassa dāni tvaṃ dabba kālaṃ maññasī ”ti.
2. Atha kho āyasmā dabbo mallaputto uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṃ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbāyi. Atha kho āyasmato dabbassa mallaputtassa vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṃ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyittha na masi. Seyyathāpi nāma sappissa vā telassa vā jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyati na masi, evameva kho āyasmato dabbassa mallaputtassa vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṃ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyittha na masī ”ti.
3. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Abhedi kāyo nirodhi saññā vedanā sītibhaviṃsu 2 sabbā, vūpasamiṃsu saṅkhārā viññāṇaṃ atthamagamā ”ti.
1 dukkhā va - Ma. 2 pītidahaṃsu - Syā; pi ’tidahaṃsu - PTS; vītirahiṃsu - Mudditapāḷi.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
-- Những ai có bốn người đáng yêu, những kẻ ấy có bốn cái khổ. Những ai có ba người đáng yêu, những kẻ ấy có ba cái khổ. Những ai có hai người đáng yêu, những kẻ ấy có hai cái khổ. Những ai có một người đáng yêu, những kẻ ấy có một cái khổ. Những ai không có người đáng yêu, những kẻ ấy không có khổ. Ta nói rằng những kẻ ấy không có sầu muộn, không còn ô nhiễm, không có thất vọng.”
4. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Mọi sầu muộn hoặc than vãn, và những khổ đau ở thế gian với nhiều hình thức, những điều này phát khởi có liên quan đến đối tượng đáng yêu; khi đối tượng đáng yêu không có thì những điều này không có. Chính vì thế, đối với những người nào không có đối tượng đáng yêu ở bất cứ nơi đâu trên thế gian, những người ấy có sự an lạc, không còn sầu muộn. Vì thế, kẻ ước mong không sầu muộn, không còn ô nhiễm, không nên tạo ra đối tượng đáng yêu ở bất cứ nơi đâu trên thế gian.”
8. 9. KINH DABBA - THỨ NHẤT 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Dabba Mallaputta đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên, đại đức Dabba Mallaputta đã nói với đức Thế Tôn điều này: “Bạch đấng Thiện Thệ, giờ đây là thời điểm viên tịch Niết Bàn của con.” “Này Dabba, ngươi hãy biết giờ này là thời điểm của việc nào.”
2. Khi ấy, đại đức Dabba Mallaputta đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi đã bay lên không trung, đã ngồi xuống với thế kiết già ở giữa hư không trên bầu trời, đã thể nhập hỏa giới, đã xuất ra, và đã viên tịch Niết Bàn. Khi ấy, lúc đại đức Dabba Mallaputta đã bay lên không trung, đã ngồi xuống với thế kiết già ở giữa hư không trên bầu trời, đã thể nhập hỏa giới, đã xuất ra, và đã viên tịch Niết Bàn, lúc cơ thể của vị ấy đang được thiêu cháy, đang được đốt cháy, thì không có than và không có tro được nhận biết. Cũng giống như bơ lỏng hay dầu ăn lúc đang được thiêu cháy, đang được đốt cháy, thì không có than và không có tro được nhận biết, tương tự y như thế lúc đại đức Dabba Mallaputta đã bay lên không trung, đã ngồi xuống với thế kiết già ở giữa hư không trên bầu trời, đã thể nhập hỏa giới, đã xuất ra, và đã viên tịch Niết Bàn, lúc cơ thể của vị ấy đang được thiêu cháy, đang được đốt cháy, thì không có than và không có tro được nhận biết.
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Thân xác đã rã tan, tưởng đã tịch diệt, tất cả các thọ đã trở thành mát lạnh, các hành đã yên lặng, thức đã đi đến sự tiêu diệt.”
Khuddakanikāye - Udānapāḷi Pāṭaligāmiyavaggo Aṭṭhamo
8. 10. DUTIYADABBASUTTAṂ 1. Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Bhikkhavo ”ti. “Bhadante ”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca: “Dabbassa bhikkhave mallaputtassa vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṃ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyittha na masi. Seyyathāpi nāma sappissa vā telassa vā jhāyamānassa ḍayhamānassa neva chārikā paññāyati na masi. Evameva kho bhikkhave, dabbassa mallaputtassa vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe pallaṅkena nisīditvā tejodhātuṃ samāpajjitvā vuṭṭhahitvā parinibbutassa sarīrassa jhāyamānassa neva chārikā paññāyi na masī ”ti.
2. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: “Ayoghanahatasseva jalato jātavedaso, 1 anupubbūpasantassa yathā na ñāyate gati. Evaṃ sammā vimuttānaṃ kāmabandhoghatārinaṃ, paññāpetuṃ gati natthi pattānaṃ acalaṃ sukhan ”ti.
Pāṭaligāmiyavaggo aṭṭhamo.
TASSUDDĀNAṂ
Nibbānā caturo vuttā cundo pāṭaligāmiyo, dvidhāpatho visākhā ca dabbehi dvīhi 2 te dasā ’ti.
*****
Vaggamidaṃ paṭhamaṃ varabodhi vaggamidaṃ dutiyaṃ mucalindo, nandakavaggavaro tatiyo tu meghiyavaggavaro ca catuttho, pañcamavaggavarantidha 3 soṇo chaṭṭhamavaggavaraṃ 4 jaccandho, sattamavaggavaranti ca cullo pāṭaligāmavaraṭṭhamavaggo, 5 asītimanūnakasuttavaraṃ 6 vaggamidhaṭṭhakaṃ7 suvibhattaṃ, dassitaṃ cakkhumatā vimalena addhā8 tamudānamitīdamāhū.9
UDĀNAPĀḶI SAMATTĀ.
--ooOoo--
1 jātavedassa - Syā; jātavedasso - PTS. 2 7 dabbena saha - bahūsu. vaggamidaṭṭhakaṃ - Ma; 3 pañcamavaggavaranti - Syā, PTS. vaggamidaṭṭhamaṃ - Syā, PTS. 4 8 chaṭṭhamavaggavaranti - Ma, Syā, PTS. saddhā - Syā, PTS. 5 9 pāṭaligāmiyamaṭṭhamavaggo - Ma; hi taṃ udānamitīdamāhu - Ma, Sīmu; pāṭaligāmiyavaraṭṭhamavaggo - Syā. taṃ udānantidamāhūti - Syā, Mu, Pā; 6 asīti-anūnakasuttavaraṃ - Syā. hi taṃ udānant’ idamāhu - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Tự Thuyết Phẩm Dân Làng Pāṭali - Thứ Tám
8. 10. KINH DABBA - THỨ NHÌ 1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Tại nơi ấy, đức Thế Tôn đã bảo các vị tỳ khưu rằng: “Này các tỳ khưu.” “Bạch Ngài,” các vị tỳ khưu ấy đã đáp lời đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nói điều này: “Này các tỳ khưu, lúc đại đức Dabba Mallaputta đã bay lên không trung, đã ngồi xuống với thế kiết già ở giữa hư không trên bầu trời, đã thể nhập hỏa giới, đã xuất ra, và đã viên tịch Niết Bàn, lúc cơ thể của vị ấy đang được thiêu cháy, đang được đốt cháy, thì không có than và không có tro được nhận biết. Cũng giống như bơ lỏng hay dầu ăn lúc đang được thiêu cháy, đang được đốt cháy, thì không có than và không có tro được nhận biết, tương tự y như thế lúc đại đức Dabba Mallaputta đã bay lên không trung, đã ngồi xuống với thế kiết già ở giữa hư không trên bầu trời, đã thể nhập hỏa giới, đã xuất ra, và đã viên tịch Niết Bàn, lúc cơ thể của vị ấy đang được thiêu cháy, đang được đốt cháy, thì không có than và không có tro được nhận biết.”
2. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Giống như điểm đến của ngọn lửa (của vật) đang cháy sáng, bị đập vỗ bởi cái búa sắt, được từ từ lắng dịu, là không được biết đến, tương tự như thế cảnh giới tái sanh của các vị đã được giải thoát chân chánh, đã vượt qua dòng chảy của sự trói buộc vào các dục, đã đạt đến sự an lạc bất động, là không có để công bố.”
Phẩm Dân Làng Pāṭali là thứ tám.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Bốn Kinh về Niết Bàn đã được nói đến, vị Cunda, các dân làng Pāṭali, đường rẽ hai nhánh, và bà Visākhā, với hai chuyện về vị Dabba; chúng là mười.
*****
Đây là phẩm thứ nhất: Sự giác ngộ cao quý, đây là phẩm thứ hai: Mucalinda, còn phẩm cao quý về vị Nanda là thứ ba, và phẩm cao quý về vị Meghiya là thứ tư, ở đây phẩm cao quý thứ năm là vị Soṇa, phẩm cao quý thứ sáu là Mù Bẩm Sinh, và phẩm cao quý thứ bảy là Tiểu Phẩm, phẩm thứ tám cao quý về làng Pāṭali. Đầy đủ tám mươi bài Kinh cao quý đã khéo được phân chia thành tám phẩm ở đây. Họ đã nói điều này: “Chắc chắn tập Phật Tự Thuyết ấy đã được trình bày bởi bậc Hữu Nhãn, đấng Vô Nhiễm.”
PHẬT TỰ THUYẾT ĐƯỢC ĐẦY ĐỦ.
--ooOoo--
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
ITIVUTTAKAPĀḶI
&
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
ITIVUTTAKAPĀḶI Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
EKAKANIPĀTO PAṬHAMO VAGGO 1. 1. 1. LOBHASUTTAṂ [1]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti 1 me sutaṃ: 1. “Ekadhammaṃ 2 bhikkhave pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhamamaṃ? Lobhaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā ”ti. Etamatthaṃ 3 bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati: 2. “Yena lobhena luddhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ lobhaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 2. DOSASUTTAṂ [2]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ: 1. “Ekadhammaṃ bhikkhave pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Dosaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā ”ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati: 2. “Yena dosena duṭṭhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ dosaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 vuttaṃ arahatā - katthaci, evaṃ sabbattha. 2 ekaṃ dhammaṃ - katthaci, evaṃ sabbattha. 3 etaṃ atthaṃ - katthaci, evaṃ sabbattha.
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!
NHÓM MỘT PHÁP PHẨM THỨ NHẤT 1. 1. 1. KINH THAM [1]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy dứt bỏ một pháp; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai. Một pháp nào? Này các tỳ khưu, tham là một pháp mà các ngươi hãy dứt bỏ; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do tham nào chúng sinh bị khởi tham rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về tham ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 2. KINH SÂN [2]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy dứt bỏ một pháp; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai. Một pháp nào? Này các tỳ khưu, sân là một pháp mà các ngươi hãy dứt bỏ; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do sân nào chúng sinh bị sân hận rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về sân ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Paṭhamo vaggo
1. 1. 3. MOHASUTTAṂ [3]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekadhammaṃ bhikkhave pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhamamaṃ? Mohaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena mohena mūḷhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ mohaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 4. KODHASUTTAṂ [4]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekadhammaṃ bhikkhave pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhamamaṃ? Kodhaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena kodhena kuddhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ kodhaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 5. MAKKHASUTTAṂ [5]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekadhammaṃ bhikkhave pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhamamaṃ? Makkhaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā ”ti.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhất
1. 1. 3. KINH SI [3]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy dứt bỏ một pháp; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai. Một pháp nào? Này các tỳ khưu, si là một pháp mà các ngươi hãy dứt bỏ; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do si nào chúng sinh bị si mê rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về si ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 4. KINH GIẬN DỮ [4]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy dứt bỏ một pháp; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai. Một pháp nào? Này các tỳ khưu, giận dữ là một pháp mà các ngươi hãy dứt bỏ; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do sự giận dữ nào chúng sinh bị tức giận rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về sự giận dữ ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 5. KINH GIÈM PHA [5]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy dứt bỏ một pháp; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai. Một pháp nào? Này các tỳ khưu, gièm pha là một pháp mà các ngươi hãy dứt bỏ; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Paṭhamo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena makkhena makkhā se 1 sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ makkhaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 6. MĀNASUTTAṂ [6]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekadhammaṃ bhikkhave pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhamamaṃ? Mānaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahatha, ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena mānena mattā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ mānaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 7. SABBAPARIÑÑĀSUTTAṂ [7]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Sabbaṃ bhikkhave anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Sabbañca kho bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ”ti.
1 makkhāse - Ma, PTS; makkhitāse - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhất
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do sự gièm pha nào chúng sinh gièm pha rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về sự gièm pha ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 6. KINH NGÃ MẠN [6]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy dứt bỏ một pháp; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai. Một pháp nào? Này các tỳ khưu, ngã mạn là một pháp mà các ngươi hãy dứt bỏ; Ta là người bảo đảm cho các ngươi về phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do ngã mạn nào chúng sinh bị đắm say rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về ngã mạn ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 7. KINH BIẾT TOÀN DIỆN TẤT CẢ [7]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người không biết rõ, không biết toàn diện tất cả, tâm không xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, không dứt bỏ (vô minh, ái, thủ), thì không thể diệt trừ khổ đau. Này các tỳ khưu, còn người biết rõ, biết toàn diện tất cả, tâm xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, dứt bỏ (vô minh, ái, thủ), thì có thể diệt trừ khổ đau.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Paṭhamo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yo sabbaṃ sabbato ñatvā sabbatthesu na rajjati, sa ve sabbaṃ pariññāya 1 so sabbadukkham 2upaccagā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 8. MĀNAPARIÑÑĀSUTTAṂ [8]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Mānaṃ bhikkhave anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Mānaṃ ca kho bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Mānupetā ayaṃ pajā mānaganthā bhave ratā, mānaṃ aparijānantā āgantāro punabbhavaṃ.
Ye ca mānaṃ pahatvāna3 vimuttā mānasaṅkhaye, te mānaganthā bhibhuno sabbadukkham2upaccagun ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 9. LOBHAPARIÑÑĀSUTTAṂ [9]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Lobhaṃ bhikkhave anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Lobhaṃ ca kho bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
1 sabbapariññāya - Ma. 2 3 sabbaṃ dukkhaṃ - Syā; sabbadukkhaṃ - PTS. pahantvāna - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhất
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Người nào biết tất cả về mọi phương diện, không bị ái luyến ở tất cả các pháp, chắc hẳn rằng sau khi biết toàn diện tất cả, người ấy đã vượt qua tất cả khổ đau.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 8. KINH BIẾT TOÀN DIỆN NGÃ MẠN [8]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người không biết rõ, không biết toàn diện ngã mạn, tâm không xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, không dứt bỏ, thì không thể diệt trừ khổ đau. Này các tỳ khưu, còn người biết rõ, biết toàn diện ngã mạn, tâm xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, dứt bỏ, thì có thể diệt trừ khổ đau.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Các sinh mạng này sở hữu ngã mạn, bị trói buộc bởi ngã mạn, thích thú ở hữu, trong khi không biết toàn diện ngã mạn là những người đi đến sự hiện hữu lại nữa. Còn những ai đã dứt bỏ ngã mạn, được giải thoát ở sự diệt trừ hoàn toàn ngã mạn, họ là những người chiến thắng sự trói buộc của ngã mạn, đã vượt qua tất cả khổ đau.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 9. KINH BIẾT TOÀN DIỆN THAM [9]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người không biết rõ, không biết toàn diện tham, tâm không xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, không dứt bỏ, thì không thể diệt trừ khổ đau. Này các tỳ khưu, còn người biết rõ, biết toàn diện tham, tâm xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, dứt bỏ, thì có thể diệt trừ khổ đau.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Paṭhamo vaggo
2. “Yena lobhena luddhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ lobhaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 1. 10. DOSAPARIÑÑĀSUTTAṂ [10]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dosaṃ bhikkhave anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Dosañca kho bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena dosena duṭṭhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ dosaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Pāṭibhogavaggo paṭhamo.
TASSUDDĀNAṂ
Rāgadosā atha moho kodhamakkhā mānaṃ sabbaṃ, mānato lobhadosā puna pakāsitā vaggamāhu 1 paṭhaman ”ti.
--ooOoo--
1 vaggamahu - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhất
2. “Do tham nào chúng sinh bị khởi tham rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về tham ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 1. 10. KINH BIẾT TOÀN DIỆN SÂN [10]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người không biết rõ, không biết toàn diện sân, tâm không xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, không dứt bỏ, thì không thể diệt trừ khổ đau. Này các tỳ khưu, còn người biết rõ, biết toàn diện sân, tâm xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, dứt bỏ, thì có thể diệt trừ khổ đau.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do sân nào chúng sinh bị sân hận rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về sân ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm Người Bảo Đảm là thứ nhất.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Tham, sân, rồi si, giận dữ, gièm pha, ngã mạn, tất cả, từ ngã mạn, tham, sân đã được trình bày lần nữa, gọi là phẩm thứ nhất.
--ooOoo--
DUTIYO VAGGO 1. 2. 1. MOHAPARIÑÑĀSUTTAṂ [11]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Mohaṃ bhikkhave anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Mohañca kho bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena mohena mūḷhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ mohaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 2. 2. KODHAPARIÑÑĀSUTTAṂ [12]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Kodhaṃ bhikkhave anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Kodhañca kho bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena kodhena kuddhā se sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ kodhaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
PHẨM THỨ NHÌ 1. 2. 1. KINH BIẾT TOÀN DIỆN SI [11]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người không biết rõ, không biết toàn diện si, tâm không xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, không dứt bỏ, thì không thể diệt trừ khổ đau. Này các tỳ khưu, còn người biết rõ, biết toàn diện si, tâm xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, dứt bỏ, thì có thể diệt trừ khổ đau.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do si nào chúng sinh bị si mê rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về si ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 2. 2. KINH BIẾT TOÀN DIỆN GIẬN DỮ [12]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người không biết rõ, không biết toàn diện giận dữ, tâm không xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, không dứt bỏ, thì không thể diệt trừ khổ đau. Này các tỳ khưu, còn người biết rõ, biết toàn diện giận dữ, tâm xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, dứt bỏ, thì có thể diệt trừ khổ đau.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do sự giận dữ nào chúng sinh bị tức giận rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về sự giận dữ ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Dutiyo vaggo
1. 2. 3. MAKKHAPARIÑÑĀSUTTAṂ 13[]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Makkhaṃ bhikkhave anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Makkhañca kho bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yena makkhena makkhā se 1 sattā gacchanti duggatiṃ, taṃ makkhaṃ sammadaññāya pajahanti vipassino, pahāya na punāyanti imaṃ lokaṃ kudācanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 2. 4. AVIJJĀNĪVARAṆASUTTAṂ 14[]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekanīvaraṇampi samanupassāmi yena nīvaraṇena nivutā pajā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsaranti yathayidaṃ bhikkhave avijjānīvaraṇaṃ. Avijjānīvaraṇena hi bhikkhave nivutā pajā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsarantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Natthañño ekadhammo ’pi 2 yenevaṃ3 nivutā pajā, saṃsaranti ahorattaṃ yathā mohena āvutā.
3. Ye ca mohaṃ pahatvāna4 tamokkhandhaṃ5 padāḷayuṃ na te puna saṃsaranti hetu tesaṃ na vijjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 3 makkhitāse - Ma, PTS; yeneva - PTS, Sīmu. 4 makkhitāse - Syā. pahantvāna - Ma, Syā, Sīmu. 2 5 ekadhammova - Sīmu. tamokhandhaṃ - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhì
1. 2. 3. KINH BIẾT TOÀN DIỆN GIÈM PHA [13]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người không biết rõ, không biết toàn diện gièm pha, tâm không xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, không dứt bỏ, thì không thể diệt trừ khổ đau. Này các tỳ khưu, còn người biết rõ, biết toàn diện gièm pha, tâm xa lìa sự luyến ái ở nơi ấy, dứt bỏ, thì có thể diệt trừ khổ đau.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do sự gièm pha nào chúng sinh gièm pha rồi đi đến khổ cảnh, các vị hành minh sát hiểu biết đúng đắn về sự gièm pha ấy và dứt bỏ nó, sau khi dứt bỏ thì không trở lại thế gian này một lần nào nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 2. 4. KINH CHE LẤP BỞI VÔ MINH [14]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, Ta không nhận thấy một sự che lấp nào khác, mà bị che lấp bởi sự che lấp ấy các sinh mạng rong ruổi luân chuyển một thời gian dài, này các tỳ khưu như là sự che lấp bởi vô minh. Này các tỳ khưu, chính vì bị che lấp bởi sự che lấp bởi vô minh, các sinh mạng rong ruổi luân chuyển một thời gian dài.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Không có một pháp nào khác, mà các sinh mạng bị che lấp như thế bởi nó, phải luân chuyển ngày và đêm, như là bị che khuất bởi si mê.
3. Còn những ai đã dứt bỏ si mê và đã phá vỡ khối đống tăm tối, những người ấy không luân chuyển trở lại; nhân của những người ấy không tìm thấy.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Dutiyo vaggo
1. 2. 5. TAṆHĀSAṂYOJANASUTTAṂ [15]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekasaññojanampi 1 samanupassāmi yena 2 saññojanena saṃyuttā sattā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsaranti yathayidaṃ bhikkhave taṇhāsaññojanaṃ. Taṇhāsaññojanena hi bhikkhave saṃyuttā sattā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsarantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Taṇhādutiyo puriso dīghamaddhāna 3 saṃsaraṃ, itthabhāvaññathābhāvaṃ 4 saṃsāraṃ nātivattati.
3. Evamādīnavaṃ5 ñatvā taṇhaṃ6 dukkhassa saṃbhavaṃ, vītataṇho anādāno sato bhikkhu paribbaje ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 2. 6. PAṬHAMASEKHASUTTAṂ [16]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Sekhassa bhikkhave bhikkhuno appattamānasassa anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānassa viharato ajjhattikaṃ aṅganti karitvā na aññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi evaṃ bahūpakāraṃ yathayidaṃ bhikkhave yoniso manasikāro. Yoniso bhikkhave bhikkhu manasikaronto akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāvetī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yoniyo manasikāro dhammo sekhassa bhikkhuno, natthañño evaṃ bahukāro7 uttamatthassa pattiyā, yoniso padahaṃ bhikkhu khayaṃ dukkhassa pāpuṇe ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 ~saṃyojano - Ma, Syā, PTS, evaṃ sabbattha. 2 5 yenevaṃ - Syā; yeneva - PTS. etamādīnavaṃ - Ma, Syā. 3 6 dīgham-addhānaṃ - PTS. taṇhā - PTS, Sīmu. 4 7 itthambhāvaññāthābhāvaṃ - Syā. bahūpakāro - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhì
1. 2. 5. KINH RÀNG BUỘC BỞI THAM ÁI [15]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, Ta không nhận thấy một sự ràng buộc nào khác, mà bị ràng buộc bởi sự ràng buộc ấy các sinh mạng rong ruổi luân chuyển một thời gian dài, này các tỳ khưu như là sự ràng buộc bởi tham ái. Này các tỳ khưu, chính vì bị ràng buộc với sự ràng buộc bởi tham ái, chúng sinh rong ruổi luân chuyển một thời gian dài.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Có tham ái là bạn lữ, trong khi luân chuyển một thời gian dài đến cõi này và cõi khác, con người không vượt qua được luân hồi. 3. Sau khi biết được sự bất lợi như vậy, (biết được) tham ái là nguồn sanh khởi của khổ, vị tỳ khưu, đã xa lìa tham ái, không có nắm giữ, có niệm, nên ra đi du phương.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 2. 6. KINH HỮU HỌC - THỨ NHẤT [16]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đối với vị tỳ khưu là bậc hữu học, còn chưa đạt được mục đích, đang sống, đang ước nguyện sự an toàn vô thượng đối với các trói buộc, Ta không nhận thấy một yếu tố nào khác sau khi tạo thành yếu tố ở nội phần có nhiều sự hỗ trợ như vầy, này các tỳ khưu như là tác ý đúng đường lối. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu, trong khi tác ý đúng đường lối, dứt bỏ bất thiện, phát triển thiện.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Tác ý đúng đường lối là pháp của vị tỳ khưu hữu học, không có cái khác có nhiều sự ích lợi như vậy đối với việc đạt đến mục đích tối thượng. Trong khi nỗ lực đúng đường lối, vị tỳ khưu có thể đạt được sự diệt trừ khổ đau.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Dutiyo vaggo
1. 2. 7. DUTIYASEKHASUTTAṂ [17]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Sekhassa bhikkhave bhikkhuno appattamānasassa anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānassa viharato bāhiraṃ aṅganti karitvā na aññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi evaṃ bahūpakāraṃ yathayidaṃ bhikkhave kalyāṇamittatā. Kalyāṇamitto bhikkhave bhikkhu akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāvetī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kalyāṇamitto yo bhikkhu sappatisso sagāravo, karaṃ mittānaṃ vacanaṃ 1 sampajāno patissato. pāpuṇe anupubbena sabbasaññojanakkhayan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 2. 8. SAṄGHABHEDASUTTAṂ [18]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekadhammo bhikkhave loke uppajjamāno uppajjati bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamo ekadhammo? Saṅghabhedo. Saṅghe kho pana bhikkhave bhinne aññamaññaṃ bhaṇḍanāni ceva honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajanā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hotī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Āpāyiko nerayiko kappaṭṭho saṅghabhedako, vaggārāmo adhammaṭṭho yogakkhemā vidhaṃsati, 2 saṅghaṃ samaggaṃ bhetvāna3 kappaṃ nirayamhi paccatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 3 mittānavacanaṃ - Syā. bhitvāna - PTS. 2 yogakkhemā padhaṃsati - Ma; yogakkhemato dhaṃsati - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhì
1. 2. 7. KINH HỮU HỌC - THỨ NHÌ [17]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đối với vị tỳ khưu là bậc hữu học, còn chưa đạt được mục đích, đang sống, đang ước nguyện sự an toàn vô thượng đối với các trói buộc, Ta không nhận thấy một yếu tố nào khác, sau khi tạo thành yếu tố ở ngoại phần, có nhiều sự hỗ trợ như vầy, này các tỳ khưu như là trạng thái có bạn tốt lành. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu, có bạn tốt lành, dứt bỏ bất thiện, phát triển thiện.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị tỳ khưu nào có bạn tốt lành, có sự tôn trọng, có sự tôn kính, trong khi thực hành theo lời nói của những người bạn, có sự nhận biết rõ, có niệm, có thể đạt được theo tuần tự sự diệt trừ tất cả các ràng buộc.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 2. 8. KINH CHIA RẼ HỘI CHÚNG [18]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, có một pháp, trong khi sanh lên ở thế gian, sanh lên đem lại sự bất lợi cho nhiều người, đem lại sự bất an cho nhiều người, đem lại sự tai hại, đem lại sự bất lợi, đem lại sự khổ đau cho nhiều người, cho chư Thiên và nhân loại. Một pháp nào? Sự chia rẽ hội chúng. Này các tỳ khưu, hơn nữa khi hội chúng bị chia rẽ, không những có sự xung đột lẫn nhau, mà còn có sự mắng nhiếc lẫn nhau, sự ngăn cách lẫn nhau, sự tẩy chay lẫn nhau. Tại nơi ấy, những kẻ chưa có đức tin chẳng những không có niềm tin, mà còn có sự thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Kẻ chia rẽ hội chúng là kẻ sanh đọa xứ, kẻ đi địa ngục, phải chịu đựng trọn kiếp. Kẻ có sự ưa thích phe nhóm, trú ở phi pháp, bị tiêu hoại sự an toàn đối với các trói buộc, sau khi chia rẽ hội chúng hợp nhất bị nung nấu ở địa ngục trọn kiếp.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Dutiyo vaggo
1. 2. 9. SAṄGHASĀMAGGISUTTAṂ [19]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekadhammo bhikkhave loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekadhammo? Saṅghasāmaggi. Saṅghe kho pana bhikkhave samagge na ceva aññamaññaṃ bhaṇḍanāni honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajanā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti pasannānañca bhiyyobhāvo hotī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sukhā saṅghassa sāmaggi samaggānañcanuggaho, samaggarato dhammaṭṭho yogakkhemā na dhaṃsati, saṅghaṃ samaggaṃ katvāna kappaṃ saggamhi modatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 2. 10. PADUṬṬHAPUGGALASUTTAṂ [20]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Idāhaṃ 1 bhikkhave ekaccaṃ puggalaṃ paduṭṭhacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi: Imamhi cāyaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya, yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Taṃ kissa hetu? Cittañhi ’ssa bhikkhave paduṭṭhaṃ. Cetopadosahetu kho pana bhikkhave evamidhekacce sattā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī ”ti.2
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Paduṭṭhacittaṃ ñatvāna ekaccaṃ idha puggalaṃ, etamatthañca vyākāsi buddho bhikkhūna santike.
3. Imamhi cāyaṃ samaye kālaṃ kayirātha puggalo, nirayaṃ upapajjeyya cittañhi ’ssa padūsitaṃ.
1 2 idhāhaṃ - Ma, Syā, PTS. uppajjantī ti - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Nhì
1. 2. 9. KINH HỢP NHẤT HỘI CHÚNG [19]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, có một pháp, trong khi sanh lên ở thế gian, sanh lên đem lại sự lợi ích cho nhiều người, đem lại sự an lạc cho nhiều người, đem lại sự tấn hóa, đem lại sự lợi ích, đem lại sự an lạc cho nhiều người, cho chư Thiên và nhân loại. Một pháp nào? Sự hợp nhất hội chúng. Này các tỳ khưu, hơn nữa khi hội chúng có sự hợp nhất, chẳng những không có sự xung đột lẫn nhau, mà còn không có sự mắng nhiếc lẫn nhau, không có sự ngăn cách lẫn nhau, không có sự tẩy chay lẫn nhau. Tại nơi ấy, những người chưa có đức tin chẳng những có niềm tin, mà còn có sự làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “An lạc thay sự hợp nhất của hội chúng, và sự tán đồng với những ai sống hợp nhất. Vị thích thú với sự hợp nhất, trú ở Pháp, không bị tiêu hoại sự an toàn đối với các trói buộc, sau khi đã làm cho hội chúng có sự hợp nhất, được vui hưởng ở cõi Trời trọn kiếp.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 2. 10. KINH NGƯỜI XẤU XA [20]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, ở đây sau khi biết được tâm bằng tâm Ta nhận biết về một người nào đó có tâm xấu xa rằng: Vào lúc này, người này có thể từ trần, bị rơi xuống ở địa ngục như vậy, giống như là bị đưa đẩy. Điều ấy có nguyên nhân là gì? Này các tỳ khưu, bởi vì tâm của người này xấu xa. Này các tỳ khưu, hơn nữa do nhân xấu xa ở tâm, ở đây một số chúng sinh do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi biết được người nào đó ở đây có tâm xấu xa, đức Phật đã giải thích ý nghĩa này trong sự hiện diện của các vị tỳ khưu.
3. Và vào lúc này người này có thể từ trần, có thể sanh vào địa ngục bởi vì tâm của người này xấu xa.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Tatiyo vaggo
4. Yath’ āharitvā nikkhipeyya evameva tathāvidhā, cetopadosahetū hi sattā gacchanti duggatin ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Vaggo dutiyo.
TASSUDDĀNAṂ
Moho kodho 1 atha makkho avijjā taṇhā sekhā duve, 2 bhedo sāmaggi3 puggalo ca vaggamāhu dutiyanti vuccati.
--ooOoo--
TATIYO VAGGO 1. 3. 1. PASANNACITTASUTTAṂ [21]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Idāhaṃ4 bhikkhave ekaccaṃ puggalaṃ pasannacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi: Imamhi cāyaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Taṃ kissa hetu? Cittañhi ’ssa bhikkhave pasannaṃ. Cetopasādahetu kho pana bhikkhave evamidhekacce sattā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Pasannacittaṃ ñatvāna ekaccaṃ idha puggalaṃ, etamatthaṃ ca vyākāsi buddho bhikkhūna santike.
3. Imamhi cāyaṃ samaye kālaṃ kayirātha puggalo, sugatiṃ upapajjeyya cittañhi ’ssa pasāditaṃ.
4. Yath’ āharitvā nikkhipeyya evameva5 tathāvidho, cetopasādahetū6 hi sattā gacchanti suggatin ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 3 4 mohakodhā - Syā, PTS. bhedamodā - Syā, PTS. idhāhaṃ - Ma, Syā, PTS. 2 5 vijjā taṇhā sekhaduve ca - Ma; evamevaṃ - Ma. 6 mohakāmā sekkhā duve - Syā, PTS. cetopasādahetu - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Ba
4. Giống như là được đưa đi, người này có thể rơi xuống tương tự y như vậy, theo cách thức như thế. Bởi vì do nhân xấu xa ở tâm, các chúng sinh đi đến cõi khổ.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ nhì.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Si mê, giận dữ, rồi gièm pha, vô minh, tham ái, hai bài Kinh về hữu học, chia rẽ, hợp nhất, và người (xấu xa), đã nói là phẩm, được gọi là thứ nhì.
--ooOoo--
PHẨM THỨ BA 1. 3. 1. KINH TÂM TỊNH TÍN [21]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, ở đây sau khi biết được tâm bằng tâm ta nhận biết về một người nào đó có tâm tịnh tín rằng: Vào lúc này, người này có thể từ trần, được sanh vào ở cõi Trời như vậy, giống như là bị đưa đẩy. Điều ấy có nguyên nhân là gì? Này các tỳ khưu, bởi vì tâm của người này tịnh tín. Này các tỳ khưu, hơn nữa do nhân tịnh tín ở tâm, ở đây một số chúng sinh do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, được sanh vào chốn an vui, cõi Trời.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi biết được người nào đó ở đây có tâm tịnh tín, đức Phật đã giải thích ý nghĩa này trong sự hiện diện của các vị tỳ khưu.
3. Và vào lúc này người này có thể từ trần, có thể sanh vào chốn an vui bởi vì tâm của người này tịnh tín.
4. Giống như là được đưa đi, người này có thể đáp xuống tương tự y như vậy, theo cách thức như thế. Bởi vì d0 nhân tịnh tín ở tâm, các chúng sinh đi đến chốn an vui.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Tatiyo vaggo
1. 3. 2. MĀPUÑÑABHĀYĪSUTTAṂ 1 [22]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Mā bhikkhave puññānaṃ bhāyittha. Sukhassetaṃ bhikkhave adhivacanaṃ iṭṭhassa kantassa piyassa manāpassa yadidaṃ puññāni. Abhijānāmi kho panāhaṃ bhikkhave dīgharattaṃ katānaṃ puññānaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ piyaṃ manāpaṃ vipākaṃ paccanubhūtaṃ. Satta vassāni mettacittaṃ bhāvetvā satta saṃvaṭṭavivaṭṭakappe nayimaṃ lokaṃ punarāgamāsiṃ. Saṃvaṭṭamāne sudaṃ bhikkhave kappe ābhassarūpago homi, vivaṭṭamāne kappe suññaṃ brahmavimānaṃ upapajjāmi. Tatra sudaṃ bhikkhave brahmā homi mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī. Chattiṃsakkhattuṃ kho panāhaṃ bhikkhave sakko ahosiṃ devānamindo. Anekasatakkhattuṃ rājā ahosiṃ cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasampanno. Ko pana vādo padesarajjassa. Tassa mayhaṃ bhikkhave etadahosi: ‘Kissa nu kho me idaṃ kammassa phalaṃ, kissa kammassa vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃ mahiddhiko evaṃ mahānubhāvo ’ti? Tassa mayhaṃ bhikkhave etadahosi: ‘Tiṇṇaṃ kho me idaṃ kammānaṃ phalaṃ, tiṇṇaṃ kammānaṃ vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃ mahiddhiko evaṃ mahānubhāvo ’ti seyyathīdaṃ: 2 dānassa damassa saññamassā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Puññameva so sikkheyya āyataggaṃ sukhudrayaṃ,3 dānañca samacariyañca mettacittañca bhāvaye.
3. Ete dhamme bhāvayitvā tayo sukhasamuddaye, abyāpajjhaṃ4 sukhaṃ lokaṃ paṇḍito upapajjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 3. 3. UBHO-ATTHASUTTAṂ [23]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekadhammo bhikkhave bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhigayha tiṭṭhati, diṭṭhadhammikañceva atthaṃ samparāyikañca. Katamo ekadhammo? Appamādo kusalesu dhammesu. Ayaṃ kho bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhigayha tiṭṭhati diṭṭhadhammikañceva atthaṃ samparāyikañcā ”ti.
1 3 mettasutta - Ma. sukhindriyaṃ - PTS. 2 4 seyyathidaṃ - Ma. abyāpajjaṃ - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Ba
1. 3. 2. CHỚ SỢ HÃI PHƯỚC THIỆN [22]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, chớ sợ hãi đối với các phước thiện. Này các tỳ khưu, điều này là từ biểu trưng của sự an lạc, của điều được thích, được muốn, đáng mến, đáng yêu, tức là các phước thiện. Này các tỳ khưu, hơn nữa Ta biết rõ về quả thành tựu được thích, được muốn, đáng mến, đáng yêu, đã được kinh nghiệm, của các việc phước thiện đã làm trong một thời gian dài. Sau khi tu tập tâm từ trong bảy năm, Ta đã không trở lại thế gian này trong bảy thành và hoại kiếp. Này các tỳ khưu, vào giai đoạn thành kiếp Ta đi đến cõi Quang Âm Thiên, vào giai đoạn hoại kiếp Ta sanh lên Phạm Thiên Cung trống vắng. Này các tỳ khưu, tại nơi ấy Ta là Phạm Thiên, Đại Phạm Thiên, đấng chiến thắng, bậc không bị chế ngự, bậc nhìn thấy tất cả, bậc vận hành quyền lực. Này các tỳ khưu, hơn nữa ba mươi sáu lần Ta đã là Sakka, Chúa của chư Thiên. Nhiều trăm lần Ta đã là vị vua, Chuyển Luân Vương, bậc công minh, đấng Pháp vương, bậc cai trị bốn phương, bậc chiến thắng bậc đã đạt được sự ổn định của xứ sở, bậc có đầy đủ bảy vật báu. Còn nói gì đến vương quyền của địa phận. Này các tỳ khưu, Ta đây đã khởi ý điều này: ‘Đối với Ta, quả báu này là của nghiệp nào, quả thành tựu này là của nghiệp nào, nhờ vào nó hiện nay Ta có đại thần lực như vầy, có đại oai lực như vầy?’ Này các tỳ khưu, Ta đây đã khởi ý điều này: ‘Đối với Ta, quả báu này là của ba nghiệp, quả thành tựu này là của ba nghiệp, nhờ vào nó hiện nay Ta có đại thần lực như vầy, có đại oai lực như vầy;’ tức là của sự bố thí, của sự thuần hóa, của sự chế ngự.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Nên học tập thuần về phước thiện làm sanh lên an lạc tối cao kéo dài, nên tu tập bố thí, sự thực hành bình lặng, và tâm từ ái.
3. Sau khi tu tập ba pháp làm sanh lên an lạc này, bậc sáng suốt sanh lên cõi an lạc, không khổ sầu.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 3. 3. KINH CẢ HAI LỢI ÍCH [23]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, một pháp được tu tập, được thực hành thường xuyên, đạt được và tồn tại cả hai lợi ích, lợi ích ở đời hiện tại và ở đời vị lai. Một pháp nào? Không xao lãng trong các thiện pháp. Này các tỳ khưu, một pháp này được tu tập, được thực hành thường xuyên, đạt được và tồn tại cả hai lợi ích, lợi ích ở đời hiện tại và ở đời vị lai.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Tatiyo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Appamādaṃ pasaṃsanti puññakiriyāsu paṇḍitā, appamatto ubho atthe adhigaṇhāti paṇḍito.
3. Diṭṭheva dhamme yo attho yo cattho samparāyiko, atthābhisamayā dhīro paṇḍito ’ti pavuccatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 3. 4. AṬṬHIPUÑJASUTTAṂ [24]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekapuggalassa bhikkhave kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā-aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṃ vepullapabbato, sace saṃhārako assa sambhatañca na vinasseyyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Ekassekena kappena puggalassaṭṭhisañcayo, siyā pabbatasamo rāsi iti vuttaṃ mahesinā.
3. So kho panāyaṃ akkhāto vepullo pabbato mahā, uttaro gijjhakūṭassa magadhānaṃ giribbaje.
4. Yato ariyasaccāni sammappaññāya passati, dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ dukkhassa ca atikkamaṃ, ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ dukkhūpasamagāminaṃ.
5. Sattakkhattuṃ paramañca sandhāvitvāna puggalo, dukkhassantakaro hoti sabbasaṃyojanakkhayā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Ba
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Các bậc sáng suốt ca ngợi sự không xao lãng trong các hành động phước thiện. Không xao lãng, bậc sáng suốt đạt được cả hai lợi ích.
3. Lợi ích ở đời hiện tại và lợi ích ở đời vị lai. Do lãnh hội được sự lợi ích, người sáng trí được gọi là ‘bậc sáng suốt.’”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 3. 4. KINH ĐỐNG XƯƠNG [24]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, phần xương khối xương đống xương của một cá nhân đang rong ruổi, đang luân chuyển trong thời gian một đại kiếp có thể to lớn như vầy, giống như là ngọn núi Vepulla này, nếu có người thâu gom lại và sự gom góp lại không bị tiêu hoại.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “‘Sự tích lũy các xương của một cá nhân trong thời gian một kiếp có thể là một đống sánh bằng ngọn núi,’ bậc Đại Ẩn Sĩ đã nói thế ấy.
3. Hơn nữa, vị ấy đã nói đống này là (bằng) ngọn núi Vepulla to lớn, ở phía bắc của núi Gijjhakūṭa, ở gần thành Rājagaha của xứ Magadha.
4. Khi nhìn thấy bằng trí tuệ chân chánh các Sự Thật Cao Thượng: khổ, nguồn sanh khởi của khổ, sự vượt qua khổ, và đạo lộ cao thượng tám chi phần đưa đến sự yên lặng của khổ.
5. Và cá nhân (ấy), sau khi rong ruổi tối đa bảy lần, là người thực hiện việc chấm dứt khổ do sự diệt trừ tất cả các ràng buộc.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Tatiyo vaggo
1. 3. 5. SAMPAJĀNAMUSĀVĀDASUTTAṂ [25]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ekaṃ dhammaṃ atītassa bhikkhave purisapuggalassa nāhaṃ tassa kiñcā pāpakammaṃ akaraṇīyanti vadāmi. Katamaṃ ekadhammaṃ? Yathayidaṃ 1 bhikkhave sampajānamusāvādo ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Ekaṃ dhammaṃ 2 atītassa musāvādissa jantuno, vitiṇṇaparalokassa natthi pāpaṃ akāriyan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1. 3. 6. DĀNASAṂVIBHĀGASUTTAṂ [26]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Evañce bhikkhave sattā jāneyyuṃ dānasaṃvibhāgassa vipākaṃ yathāhaṃ jānāmi, na adatvā bhuñjeyyuṃ, na ca nesaṃ maccheramalaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭheyya. Yopi nesaṃ assa carimo ālopo carimaṃ kabaḷaṃ, 3 tatopi na asaṃvibhajitvā bhuñjeyyuṃ sace nesaṃ paṭiggāhakā assu. Yasmā ca kho bhikkhave, sattā na evaṃ jānanti dānasaṃvibhāgassa vipākaṃ yathāhaṃ jānāmi, tasmā adatvā bhuñjanti maccheramalañca nesaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Evaṃ ce sattā jāneyyuṃ yathāvuttaṃ mahesinā, vipākaṃ saṃvibhāgassa yathā hoti mahapphalaṃ.
3. Vineyyuṃ maccheramalaṃ vippasannena cetasā, dajjuṃ kālena ariyesu yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
4. Annaṃ ca datvā4 bahuno dakkhiṇeyyesu dakkhiṇaṃ, ito cutā manussattā saggaṃ gacchanti dāyakā.
5. Te ca saggaṃ gatā5 tattha modanti kāmakāmino, vipākaṃ saṃvibhāgassa anubhonti amaccharā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 yadidaṃ - Ma. 2 4 ekadhammaṃ - Ma, Syā, PTS. datvāna - Syā. 3 5 kabalaṃ - PTS. saggagatā - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Ba
1. 3. 5. KINH CỐ TÌNH NÓI DỐI [25]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đối với cá nhân con người đã vượt qua một pháp, Ta nói rằng đối với người ấy không có bất cứ việc ác nào là sẽ không làm. Một pháp nào? Này các tỳ khưu, như là việc cố tình nói dối.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với người đã vượt qua một pháp, có lời nói dối, đối với người đã buông bỏ đời sau, không có việc ác nào là sẽ không làm.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1. 3. 6. KINH BỐ THÍ VÀ SAN SẺ [26]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, nếu chúng sinh có thể biết về quả thành tựu của sự bố thí và san sẻ giống như Ta biết, họ không thể thụ hưởng khi chưa bố thí, và sự ô nhiễm của bỏn xẻn không thể chiếm cứ tâm của họ và tồn tại. Cho dầu là miếng thức ăn cuối cùng, vắt thức ăn cuối cùng của họ, họ không thể ăn khi chưa san sẻ phần đó nếu có người thọ nhận (phần san sẻ) của họ. Này các tỳ khưu, và bởi vì chúng sinh không biết về quả thành tựu của sự bố thí và san sẻ giống như Ta biết, cho nên họ thụ hưởng khi chưa bố thí, và sự ô nhiễm của bỏn xẻn chiếm cứ tâm của họ và tồn tại.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Nếu chúng sinh có thể biết như vậy, giống như điều bậc Đại Ẩn Sĩ đã nói: Quả thành tựu của sự san sẻ là có quả báu to lớn.
3. Họ có thể xua đi sự ô nhiễm của bỏn xẻn bằng tâm ý thanh tịnh, có thể bố thí hợp thời đến các bậc Thánh nhân; vật đã bố thí ở các vị ấy có quả báu to lớn.
4. Và sau khi bố thí thức ăn, là vật cúng dường đến các bậc xứng đáng cúng dường, nhiều thí chủ, từ trần khỏi bản thể nhân loại ở nơi đây, đi đến cõi Trời.
5. Và những người ấy đã đi đến cõi Trời. Là những người có ước muốn về dục, họ vui hưởng tại nơi ấy. Những người không bỏn xẻn hưởng thụ quả thành tựu của sự san sẻ.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Ekakanipāto - Tatiyo vaggo
1. 3. 7. METTĀCETOVIMUTTISUTTAṂ [27]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Yāni kānici bhikkhave opadhikāni puññakiriyavatthūni, 1 sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kālaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettā yeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca. Seyyathāpi bhikkhave yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candimapabhāya 2 kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā yeva tā 3 adhiggahetvā bhāsate ca, tapate ca, virocati ca. Evaṃ kho bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni, sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettā yeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.
2. Seyyathāpi bhikkhave vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe 4 vigatavalāhake nabhe 5 ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno 6 sabbaṃ ākāsagataṃ7 tamagataṃ abhivihacca8 bhāsate ca tapate ca virocati ca. Evameva kho bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni, sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettā yeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.
Seyyathāpi bhikkhave rattiyā paccūsasamayaṃ osadhi tārakā bhāsate ca tapate ca virocati ca, evameva kho bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni, sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. Mettā yeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati cā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
3. “Yo ca mettaṃ bhāvayati appamāṇaṃ patissato, tanū9 saṃyojanā honti passato upadhikkhayaṃ.
4. Ekampi ce pāṇamaduṭṭhacitto mettāyati kusalo tena hoti, sabbe ca pāṇe manasānukampaṃ pahūtamariyo10 pakaroti puññaṃ.
5. Yo11 sattasaṇḍaṃ paṭhaviṃ vijetvā rājīsayo12 yajamānānupariyagā, assamedhaṃ purisamedhaṃ sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggalaṃ.
6. Mettassa cittassa subhāvitassa, kalampi te nānubhavanti soḷasiṃ, candappabhā tāragaṇā ’va sabbe.
1 puññakiriyāvatthūni - Syā. 2 7 candiyā pabhāya - Ma, PTS; ākāsaṃ - Syā. 8 candappabhāya - Syā. abhihacca - Syā. 3 9 tāni - Syā. tanu - PTS. 4 10 visuddhe - PTS. bahūtamariyo - Syā. 5 11 deve - Ma, Syā. ye - Ma, Syā, PTS. 6 12 abbhussaggamāno - Sī; abbhusyukkamāno - Sī. rājisayo - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Một Pháp - Phẩm Thứ Ba
1. 3. 7. KINH TỪ TÂM GIẢI THOÁT [27]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, bất cứ các nền tảng của hành động phước thiện nào có liên quan đến tái sanh, tất cả chúng không giá trị bằng một phần mười sáu sự giải thoát của tâm thông qua từ ái. Chính sự giải thoát của tâm thông qua từ ái vượt trội chúng, chiếu sáng, rực sáng, và chói sáng. Này các tỳ khưu, cũng giống như bất cứ ánh sáng nào của các vì tinh tú, tất cả chúng không giá trị bằng một phần mười sáu ánh sáng của mặt trăng. Chính ánh sáng của mặt trăng vượt trội chúng, chiếu sáng, rực sáng, và chói sáng. Này các tỳ khưu, tương tự như thế bất cứ các nền tảng của hành động phước thiện nào có liên quan đến tái sanh, tất cả chúng không giá trị bằng một phần mười sáu sự giải thoát của tâm thông qua từ ái. Chính sự giải thoát của tâm thông qua từ ái vượt trội chúng, chiếu sáng, rực sáng, và chói sáng.
2. Này các tỳ khưu, cũng giống như vào tháng cuối cùng của mùa mưa, vào tiết thu, trên bầu trời trong vắt, mây đen đã tan, mặt trời đang vươn lên ở bầu trời, xua tan tất cả tăm tối ở không trung, chiếu sáng, rực sáng, và chói sáng, này các tỳ khưu, tương tự y như thế bất cứ các nền tảng của hành động phước thiện nào có liên quan đến tái sanh, tất cả chúng không giá trị bằng một phần mười sáu sự giải thoát của tâm thông qua từ ái. Chính sự giải thoát của tâm thông qua từ ái vượt trội chúng, chiếu sáng, rực sáng, và chói sáng.
Này các tỳ khưu, cũng giống như vào lúc hừng sáng của đêm, ngôi sao mai chiếu sáng, rực sáng, và chói sáng. Này các tỳ khưu, tương tự y như thế bất cứ các nền tảng của hành động phước thiện nào có liên quan đến tái sanh, tất cả chúng không giá trị bằng một phần mười sáu sự giải thoát của tâm thông qua từ ái. Chính sự giải thoát của tâm thông qua từ ái vượt trội chúng, chiếu sáng, rực sáng, và chói sáng.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
3. “Và người nào tu tập tâm từ ái vô lượng, có niệm, các sự ràng buộc giảm thiểu đối với người nhìn thấy sự diệt trừ mầm tái sanh.
4. Nếu với tâm không xấu xa khởi tâm từ đến chỉ một sinh mạng, do việc ấy trở nên tốt lành, còn bậc Thánh tạo ra phước thiện vô số trong khi có tâm thương tưởng đến tất cả sinh mạng.
5. Các vị vua công minh, sau khi chinh phục trái đất có đông đảo chúng sinh, đã đi khắp nơi cống hiến lễ cúng tế ngựa, lễ cúng tế người, lễ ném cọc nhọn, lễ nếm rượu thánh, lễ hiến tế không hạn chế.
6. Đối với người đã khéo tu tập về tâm từ ái thì các việc ấy không sánh bằng dầu là một phần mười sáu, tựa như tất cả quần thể các vì sao không sánh bằng một phần mười sáu ánh sáng của mặt trăng.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukakanipāto - Paṭhamo vaggo
7. Yo na hanti na ghāteti na jināti na jāpaye, mettaṃso sabbabhūtesu veraṃ tassa na kenacī ”ti. Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Vaggo tatiyo.
TASSUDDĀNAṂ
Cittaṃ bhāyī 1 ubho atthe puñjaṃ vepullapabbataṃ, sampajānamusāvādo dānañca mettabhāvanā. 2 Sattamānīdha 3 suttāni purimāni ca vīsati, ekadhammesu suttantā sattavīsatisaṅgahā ”ti.
EKAKANIPĀTO NIṬṬHITO.
--ooOoo--
DUKANIPĀTO PAṬHAMO VAGGO 2. 1. 1. PAṬHAMABHIKKHUSUTTAṂ [28]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ: 1. “Dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ sa-upāyāsaṃ sapariḷāhaṃ, kāyassa bhedā parammaraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi dvīhi? Indriyesu aguttadvāratāya ca bhojane amattaññutāya ca. Imehi kho4 bhikkhave dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ sa-upāyāsaṃ sapariḷāhaṃ, kāyassa bhedā parammaraṇā duggati pāṭikaṅkhā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Cakkhu sotañca ghānañca jivhā kāyo atho5 mano, etāni yassa dvārāni aguttānīdha6 bhikkhuno. 3. Bhojanamhi amattaññū indriyesu asaṃvuto, kāyadukkhaṃ cetodukkhaṃ dukkhaṃ so adhigacchati. 4. Ḍayhamānena kāyena ḍayhamānena cetasā, divā vā yadi vā rattiṃ dukkhaṃ viharati tādiso ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 4 cittaṃ mettaṃ - Ma; cittaṃ jhāyī - Syā; kho - itisaddo PTS potthake na dissate. 5 cittaṃ jhāyi - PTS. tathā - Ma, Syā, PTS. 2 6 mettabhāvañca - Syā, PTS. aguttāni ca - Ma, Syā; 3 sattamāni ca - Ma; sattimāni ca - Syā, PTS. aguttānidha - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhất
7. Người nào không giết hại, không bảo giết hại, không thống trị, không bảo thống trị, có tâm từ ái đối với tất cả sanh linh, người ấy không có oán thù với bất cứ ai.” Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ ba.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Tâm (tịnh tín), có sự sợ hãi, về cả hai lợi ích, đống (xương) là ngọn núi Vepulla, cố tình nói dối, bố thí, và sự tu tập về từ ái. Bảy bài Kinh ở đây và hai mươi bài Kinh ở trước, tổng hợp lại có hai mươi bảy bài Kinh về một pháp.
NHÓM MỘT PHÁP ĐƯỢC CHẤM DỨT.
--ooOoo--
NHÓM HAI PHÁP PHẨM THỨ NHẤT 2. 1. 1. KINH TỲ KHƯU - THỨ NHẤT [28]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu hai pháp, ngay trong đời hiện tại sống khổ sở, có sự buồn phiền, thất vọng, bực bội, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, khổ cảnh là điều chờ đợi. Với hai pháp nào? Cửa vào các giác quan không được canh phòng và không biết chừng mực về vật thực. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu hai pháp, ngay trong đời hiện tại sống khổ sở, có sự buồn phiền, thất vọng, bực bội, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, khổ cảnh là điều chờ đợi.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý, ở đây các giác quan này của vị tỳ khưu nào là không được canh phòng, ... 3. ... vị không biết chừng mực về vật thực, không thu thúc ở các giác quan, vị ấy đi đến khổ đau, khổ đau ở thân, khổ đau ở tâm. 4. Với thân đang bị đốt nóng, với tâm đang bị đốt nóng, vị như thế ấy sống khổ sở, dầu cho là ngày hay đêm.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Paṭhamo vaggo
2. 1. 2. DUTIYABHIKKHUSUTTAṂ [29]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ, kāyassa bhedā parammaraṇā sugati pāṭikaṅkhā. Katamehi dvīhi? Indriyesu guttadvāratāya ca bhojane mattaññutāya ca. Imehi kho bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ, kāyassa bhedā parammaraṇā sugati pāṭikaṅkhā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Cakkhu sotañca ghāṇañca jivhā kāyo atho 1 mano, etāni yassa dvārāni suguttānīdha 2 bhikkhuno. 3. Bhojanamhi ca mattaññū indriyesu ca saṃvuto, kāyasukhaṃ cetosukhaṃ sukhaṃ so adhigacchati. 4. Aḍayhamānena kāyena aḍayhamānena cetasā, divā vā yadi vā rattiṃ sukaṃ viharati tādiso ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 1. 3. TAPANĪYASUTTAṂ [30]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dve ’me bhikkhave dhammā tapanīyā. Katame dve? Idha bhikkhave ekacco akatakalyāṇo hoti akatakusalo akatabhīruttāno, 3 katapāpo kataḷuddo 4 katakibbiso. So akataṃ me kalyāṇanti ’pi tappati, kataṃ me pāpanti ’pi tappati. Ime kho bhikkhave, dve dhammā tapanīyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāyaduccaritaṃ katvā vacīduccaritāni ca,5 manoduccaritaṃ katvā yañcaññaṃ dosasañhitaṃ.6 3. Akatvā kusalaṃ kammaṃ7 katvānākusalaṃ bahuṃ, kāyassa bhedā duppañño nirayaṃ so upapajjatī ”ti.8
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 5 tathā - Ma, PTS. vā - Syā. 2 6 suguttāni ca - Ma, Syā; suguttānidha - PTS. dosasaññitaṃ - PTS. 3 7 akatabhīruttāṇo - Ma, Syā, PTS. kusalakammaṃ - Syā. 4 8 kataluddo - Ma; kataluddho - Syā; katatthaddho - PTS. sopapajjatī ti - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhất
2. 1. 2. KINH TỲ KHƯU - THỨ NHÌ [29]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu hai pháp, ngay trong đời hiện tại sống an lạc, không có buồn phiền, không có thất vọng, không có bực bội, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, nhàn cảnh là điều chờ đợi. Với hai pháp nào? Cửa vào các giác quan được canh phòng và biết chừng mực về vật thực. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu hai pháp, ngay trong đời hiện tại sống không có buồn phiền, không có thất vọng, không có bực bội, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, nhàn cảnh là điều chờ đợi.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý, ở đây các giác quan này của vị tỳ khưu nào là khéo được canh phòng, ... 3. ... vị biết chừng mực về vật thực, và thu thúc ở các giác quan, vị ấy đi đến an lạc, an lạc ở thân, an lạc ở tâm. 4. Với thân không bị đốt nóng, với tâm không bị đốt nóng, vị như thế ấy sống an lạc, dầu cho là ngày hay đêm.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 1. 3. KINH LÀM CHO BỨT RỨT [30]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, có hai pháp làm cho bứt rứt. Hai pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây có người đã không làm việc tốt, đã không làm việc thiện, đã không che chở cho kẻ bị sợ hãi, đã làm điều ác, đã làm việc tàn bạo, đã làm việc sái quấy. Người ấy bị bứt rứt (nghĩ rằng): ‘Ta đã không làm việc tốt,’ bị bứt rứt (nghĩ rằng): ‘Ta đã làm điều ác.’ Này các tỳ khưu, hai pháp này làm cho bứt rứt.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi làm uế hạnh do thân và các uế hạnh do khẩu, sau khi làm uế hạnh do ý và điều nào khác liên quan đến tội lỗi, ... 3. ... sau khi không làm hành động thiện, sau khi làm nhiều việc bất thiện, do sự hoại rã của thân, kẻ thiếu trí tuệ ấy sanh vào địa ngục.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Paṭhamo vaggo
2. 1. 4. ATAPANĪYASUTTAṂ [31]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dve ’me bhikkhave dhammā atapanīyā. Katame dve? Idha bhikkhave ekacco katakalyāṇo hoti katakusalo katabhīruttāno, akatapāpo akataḷuddo akatakibbiso. So kataṃ me kalyāṇanti ’pi na tappati. Akataṃ me pāpanti ’pi na tappati. Ime kho bhikkhave, dve dhammā atapanīyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāyaduccaritaṃ hitvā vacīduccaritāni ca, manoduccaritaṃ hitvā yañcaññaṃ dosasañhitaṃ. 1
3. Akatvākusalaṃ2 kammaṃ katvāna kusalaṃ bahuṃ, kāyassa bhedā sappañño saggaṃ so upapajjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 1. 5. PĀPAKASĪLASUTTAṂ [32]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi dvīhi? Pāpakena ca sīlena pāpikāya ca diṭṭhiyā. Imehi kho bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Pāpakena ca sīlena pāpikāya ca diṭṭhiyā, etehi dvīhi dhammehi yo samannāgato naro, kāyassa bhedā duppañño nirayaṃ so upapajjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 2 dosasaññitaṃ - PTS. akatvā akusalaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhất
2. 1. 4. KINH KHÔNG LÀM CHO BỨT RỨT [31]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, có hai pháp không làm cho bứt rứt. Hai pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây có người đã làm việc tốt, đã làm việc thiện, đã che chở cho kẻ bị sợ hãi, đã không làm điều ác, đã không làm việc tàn bạo, đã không làm việc sái quấy. Người ấy không bị bứt rứt (nghĩ rằng): ‘Ta đã làm việc tốt,’ không bị bứt rứt (nghĩ rằng): ‘Ta đã không làm điều ác.’ Này các tỳ khưu, hai pháp này không làm cho bứt rứt.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi từ bỏ uế hạnh do thân và các uế hạnh do khẩu, sau khi từ bỏ uế hạnh do ý và điều nào khác liên quan đến tội lỗi, ...
3. ... sau khi không làm hành động bất thiện, sau khi làm nhiều việc thiện, do sự hoại rã của thân, người có trí tuệ ấy sanh vào cõi Trời.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 1. 5. KINH GIỚI ÁC XẤU [32]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người thành tựu hai pháp bị rơi xuống ở địa ngục như vậy, giống như là bị đưa đẩy. Với hai pháp nào? Giới ác xấu và kiến ác xấu. Này các tỳ khưu, người thành tựu hai pháp này bị rơi xuống ở địa ngục như vậy, giống như là bị đưa đẩy.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Với giới ác xấu và với kiến ác xấu, người nào thành tựu hai pháp này, do sự hoại rã của thân, kẻ thiếu trí tuệ ấy sanh vào địa ngục.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Paṭhamo vaggo
2. 1. 6. BHADDAKASĪLASUTTAṂ [33]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi dvīhi? Bhaddakena ca sīlena bhaddikāya ca diṭṭhiyā. Imehi kho bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Bhaddakena ca sīlena bhaddikāya ca diṭṭhiyā, etehi dvīhi dhammehi yo samannāgato naro, kāyassa bhedā sappañño saggaṃ so upapajjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 1. 7. ANĀTĀPĪSUTTAṂ [34]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Anātāpī bhikkhave bhikkhu anottāpī 1 abhabbo sambodhāya, abhabbo nibbānāya, abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Ātāpī kho bhikkhave, bhikkhu ottāpī 2 bhabbo sambodhāya, bhabbo nibbānāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Anātāpī anottāpī1 kusīto hīnavīriyo, yo thīnamiddhabahulo ahiriko3 anādaro, abhabbo tādiso bhikkhu phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ.
3. Yo ca satimā nipako jhāyī ātāpī ottāpī2 ca appamatto, saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā idheva sambodhimanuttaraṃ phuse.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 anottappī - Syā, PTS, Sīmu. 2 3 ottappī - Syā, PTS, Sīmu. ahirīko - Ma, PTS, Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhất
2. 1. 6. KINH GIỚI HIỀN THIỆN [33]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, người thành tựu hai pháp được sanh vào ở cõi Trời như vậy, giống như là bị đưa đẩy. Với hai pháp nào? Giới hiền thiện và kiến hiền thiện. Này các tỳ khưu, người thành tựu hai pháp này bị rơi xuống ở địa ngục như vậy, giống như là bị đưa đẩy.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Với giới hiền thiện và với kiến hiền thiện, người nào thành tựu hai pháp này, do sự hoại rã của thân, người có trí tuệ ấy sanh vào cõi Trời.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 1. 7. KINH KHÔNG CÓ NHIỆT TÂM [34]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có nhiệt tâm, không có ghê sợ tội lỗi không có khả năng về việc giác ngộ, không có khả năng về Niết Bàn, không có khả năng về việc chứng đắc sự an toàn vô thượng đối với các trói buộc. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi có khả năng về việc giác ngộ, có khả năng về Niết Bàn, có khả năng về việc chứng đắc sự an toàn vô thượng đối với các trói buộc.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Người không có nhiệt tâm, không có ghê sợ tội lỗi, biếng nhác, có sự tinh tấn thấp kém, nhiều dã dượi buồn ngủ, người vô liêm sỉ, không có sự tôn trọng, vị tỳ khưu như thế ấy không có khả năng chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng.
3. Và người có niệm, chín chắn, có thiền, có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, và không xao lãng, sau khi cắt đứt sự trói buộc với sanh và lão có thể chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng ngay tại nơi đây.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Paṭhamo vaggo
2. 1. 8. PAṬHAMA JANAKUHANASUTTAṂ [35]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Nayidaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati janaguhanatthaṃ 1 [na] 2 janalapanatthaṃ [na]2 lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ [na]2 ‘iti maṃ jano jānātū ’ti. Atha kho idaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati saṃvaratthañca 3 pahānatthañcā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ brahmacariyaṃ anītihaṃ, adesayī so bhagavā nibbānogadhagāminaṃ.
3. Esa maggo mahattehi4 anuyāto mahesibhi,5 ye ye taṃ paṭipajjanti yathā buddhena desitaṃ, dukkhassantaṃ karissanti satthusāsanakārino ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 1. 9. DUTIYA JANAKUHANASUTTAṂ [36]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Nayidaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ janalapanatthaṃ lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ ‘iti maṃ jano jānātū ’ti. Atha kho idaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati abhiññatthañceva pariññatthañcā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Abhiññatthaṃ pariññatthaṃ brahmacariyaṃ anītihaṃ, adesayī so bhagavā nibbānogadhagāminaṃ.
3. Esa maggo mahattehi4 anuyāto mahesibhi,5 ye ye taṃ paṭipajjanti yathā buddhena desitaṃ, dukkhassantaṃ karissanti satthusāsanakārino ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 4 janakuhanatthaṃ - Ma, Syā, PTS. mahatthehi - Syā; 2 na - itisaddo Ma, Syā potthakesu dissate. mahantehi - Sīmu. 3 5 saṃvaratthañceva - Ma, Syā. mahesino - PTS, Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhất
2. 1. 8. KINH DỐI GẠT NGƯỜI - THỨ NHẤT [35]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, Phạm hạnh này được thực hành không nhằm mục đích dối gạt dân chúng, không nhằm mục đích phỉnh phờ dân chúng, không nhằm mục đích các quả báu về lợi lộc, tôn vinh, tiếng tăm, không vì (ý nghĩ): ‘Mong rằng dân chúng biết đến ta.’ Này các tỳ khưu, thật ra Phạm hạnh này được thực hành nhằm mục đích thu thúc và nhằm mục đích dứt bỏ.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đức Thế Tôn ấy đã thuyết giảng về Phạm hạnh, có sự tiêu diệt các điều bất hạnh, nhằm mục đích thu thúc, nhằm mục đích dứt bỏ, đưa đến việc thể nhập Niết Bàn.
3. Đạo lộ này được các bậc đại nhân, được các bậc đại ẩn sĩ theo đuổi. Những ai thực hành đạo lộ theo như đức Phật đã thuyết giảng, có sự thực hành theo lời giáo huấn của bậc Đạo Sư, sẽ thực hiện việc chấm dứt khổ.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 1. 9. KINH DỐI GẠT NGƯỜI - THỨ NHÌ [36]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, Phạm hạnh này được thực hành không nhằm mục đích dối gạt dân chúng, không nhằm mục đích phỉnh phờ dân chúng, không nhằm mục đích các quả báu về lợi lộc, tôn vinh, tiếng tăm, không vì (ý nghĩ): ‘Mong rằng dân chúng biết đến ta.’ Này các tỳ khưu, thật ra Phạm hạnh này được thực hành nhằm mục đích biết rõ và nhằm mục đích biết toàn diện.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đức Thế Tôn ấy đã thuyết giảng về Phạm hạnh, có sự tiêu diệt các điều bất hạnh, nhằm mục đích thu thúc, nhằm mục đích dứt bỏ, đưa đến việc thể nhập Niết Bàn.
3. Đạo lộ này được các bậc đại nhân, được các bậc đại ẩn sĩ theo đuổi. Những ai thực hành đạo lộ theo như đức Phật đã thuyết giảng, có sự thực hành theo lời giáo huấn của bậc Đạo Sư, sẽ thực hiện việc chấm dứt khổ.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Paṭhamo vaggo
2. 1. 10. SOMANASSASUTTAṂ [37]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā 1 hoti āsavānaṃ khayāya. 2 Katamehi dvīhi? Saṃvejanīyesu ṭhānesu saṃvejanena, saṃviggassa ca 3 yoniso padhānena. Imehi kho bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati, yoni cassa āraddhā1 hoti āsavānaṃ khayāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Saṃvejanīyaṭṭhānesu 4 saṃvijjate ca 5 paṇḍito, ātāpī nipako bhikkhu paññāya samavekkhiya.
3. Evaṃvihārī ātāpī santavuttī anuddhato, cetosamathamanuyutto khayaṃ dukkhassa pāpuṇe ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Vaggo paṭhamo.
TASSUDDĀNAṂ
Dve ca bhikkhū 6 tapanīyā ’tapanīyā7 apare duve,8 anātāpī dve kuhanā ca9 somanassena te dasā ”ti.
--ooOoo--
1 7 yoniso āraddho - Syā, PTS. tapanīyā tapanīyā - Ma, Syā; tapanīyā-tapanīyā - PTS. 2 8 khayāyā ti - Syā. paratthehi - Ma, Syā, PTS, Sīmu. 3 9 saṃvegassa ca - Syā, PTS, Sīmu. ātāpī na kuhanā dve - Ma; 4 saṃvejanīyesu ṭhānesu - Syā, PTS. ātāpī na kuhanā ca - Syā, PTS; 5 saṃvijjetheva - Ma, Syā, PTS. dve ātāpi na kuhanā ca - Sīmu; 6 dveme bhikkhu - Syā, PTS. dve pādā na kuhanā ca - Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhất
2. 1. 10. KINH TÂM HỶ [37]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu hai pháp, ngay trong đời hiện tại sống có nhiều an lạc và tâm hỷ, và động lực của vị này được khởi sự nhằm diệt trừ các lậu hoặc. Với hai pháp nào? Với sự chấn động ở các trường hợp đáng bị chấn động và với sự nỗ lực đúng đường lối khi đã bị chấn động. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu hai pháp này, ngay trong đời hiện tại sống có nhiều an lạc và tâm hỷ, và động lực của vị này được khởi sự nhằm diệt trừ các lậu hoặc.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Và bậc sáng suốt bị chấn động ở các trường hợp đáng bị chấn động. Vị tỳ khưu có nhiệt tâm, chín chắn, nên quán xét đúng đắn bằng trí tuệ.
3. Vị có sự an trú như vậy, có nhiệt tâm, có hành vi an tịnh, không kiêu căng, được gắn bó với sự vắng lặng của tâm, có thể đạt được sự diệt trừ khổ.” Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ nhất.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Và hai vị tỳ khưu, làm cho bứt rứt, không làm cho bứt rứt, hai khác nữa, không có nhiệt tâm, và hai về dối gạt, với thiện tâm; chúng là mười.
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
DUTIYO VAGGO 2. 2. 1. VITAKKASUTTAṂ [38]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tathāgataṃ bhikkhave arahantaṃ sammāsambuddhaṃ dve vitakkā bahulaṃ samudācaranti: khemo ca vitakko paviveko ca. 1 Abyāpajjhārāmo 2 bhikkhave tathāgato abyāpajjharato. 3 Tamenaṃ bhikkhave tathāgataṃ abyāpajjhārāmaṃ abyāpajjharataṃ esova vitakko bahulaṃ samudācarati: ‘Imāyāhaṃ iriyāya na kiñci vyābādhemi 4 tasaṃ vā thāvaraṃ vā ’ti. Pavivekārāmo bhikkhave tathāgato pavivekarato. Tamenaṃ bhikkhave tathāgataṃ pavivekārāmaṃ pavivekarataṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarati: ‘Yaṃ akusalaṃ taṃ pahīnan ’ti.
2. Tasmātiha bhikkhave tumhe ’pi abyāpajjhārāmā viharatha abyāpajjharatā. Tesaṃ vo bhikkhave tumhākaṃ abyāpajjhārāmānaṃ viharataṃ abyāpajjharatānaṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarissati: ‘Imāya mayaṃ iriyāya na kiñci vyābādhema tasaṃ vā thāvaraṃ vā ’ti. Pavivekārāmā bhikkhave viharatha pavivekaratā. Tesaṃ vo bhikkhave tumhākaṃ pavivekārāmānaṃ viharataṃ pavivekaratānaṃ eseva vitakko bahulaṃ samudācarissati: ‘Kiṃ akusalaṃ kiṃ appahīnaṃ kiṃ pajahāmā ’”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
3. “Tathāgataṃ buddhamasayhasāhinaṃ duve vitakkā samudācaranti naṃ, khemo vitakko paṭhamo udīrito tato viveko dutiyo pakāsito. 4. Tamonudaṃ pāragataṃ mahesiṃ taṃ pattipattaṃ vasimaṃ anāsavaṃ vessantaraṃ5 taṇhakkhaye vimuttaṃ, taṃ ve muniṃ antimadehadhāriṃ māraṃjahaṃ6 brūmi jarāya pāraguṃ. 5. Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito yathā ’pi passe janataṃ samantato, tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedho7 pāsādamāruyha samantacakkhu, sokāvatiṇṇaṃ janatamapetasoko8 avekkhatī jātijarābhibhūtan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 5 6 viveko ca - Syā. visantaraṃ - Ma, Syā; mārañjahaṃ - Ma; 2 abyāpajjārāmo - Ma, Sīmu. vissantaraṃ - PTS. mārajahaṃ - Syā; 3 8 abyāpajjarato - Ma, Sīmu. janatammapetasoko - Syā; mānajahaṃ - Sīmu. 4 7 vyāpādemi - Sīmu. janataṃ apetasoko - PTS. sumedha - Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
PHẨM THỨ NHÌ 2. 2. 1. KINH SUY TẦM [38]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, ở đức Như Lai, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Giác, có hai suy tầm thường xuyên khởi lên là: sự an toàn và sự tách ly. Này các tỳ khưu, đức Như Lai, bậc có sự ưa thích không hãm hại, thích thú không hãm hại. Này các tỳ khưu, ở đức Như Lai ấy đấy, bậc có sự thích thú không hãm hại, thích thú không hãm hại, chính sự suy tầm này thường xuyên khởi lên: ‘Với oai nghi này, ta không hãm hại bất cứ vật gì, dầu là di động hay bất động.’ Này các tỳ khưu, đức Như Lai, bậc có sự ưa thích việc tách ly, thích thú việc tách ly. Này các tỳ khưu, ở đức Như Lai ấy đấy, bậc có sự ưa thích việc tách ly, thích thú việc tách ly, chính sự suy tầm này thường xuyên khởi lên rằng: ‘Cái gì bất thiện, cái ấy được dứt bỏ.’
2. Này các tỳ khưu, bởi thế chính các ngươi hãy sống có sự ưa thích không hãm hại, thích thú không hãm hại. Này các tỳ khưu, khi các ngươi đây sống có sự ưa thích không hãm hại, thích thú không hãm hại, chính sự suy tầm này sẽ thường xuyên khởi lên cho các ngươi: ‘Với oai nghi này, chúng ta không hãm hại bất cứ vật gì, dầu là di động hay bất động.’ Này các tỳ khưu, hãy sống có sự ưa thích việc tách ly, thích thú việc tách ly. Này các tỳ khưu, khi các ngươi đây sống có sự ưa thích việc tách ly, thích thú việc tách ly, chính sự suy tầm này sẽ thường xuyên khởi lên cho các ngươi: ‘Cái gì bất thiện, cái ấy được dứt bỏ.’”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
3. “Ở đức Như Lai, bậc Giác Ngộ có sự chịu đựng điều không thể chịu đựng, có hai suy tầm khởi lên ở Ngài: an toàn là suy tầm thứ nhất đã được nói lên, kế đó tách ly là thứ nhì đã được giảng giải. 4. Bậc Đại ẩn sĩ, vị xua tan bóng tối, đã đi đến bờ kia, vị ấy đã đạt đến sự thành đạt, có quyền lực, không còn lậu hoặc, vượt qua sự bất bình đẳng, đã được giải thoát trong việc diệt trừ tham ái, vị ấy quả thật là bậc hiền trí, mang thân mạng cuối cùng, từ bỏ Ma Vương, Ta nói đã đi đến bờ kia của sự già. 5. Giống như người đứng ở đỉnh đầu của ngọn núi đá, cũng giống như người có thể nhìn thấy dân chúng ở xung quanh, tương tự như thế ấy sau khi bước lên tòa lâu đài làm bằng Giáo Pháp, bậc Trí Tuệ, đấng Toàn Nhãn, bậc đã xa lìa sầu muộn quan sát dân chúng bị rơi vào sầu muộn, bị ngự trị bởi sanh và già.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
2. 2. 2. DESANĀSUTTAṂ [39]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tathāgatassa bhikkhave arahato sammāsambuddhassa dve dhammadesanā pariyāyena bhavanti. Katamā dve? Pāpaṃ pāpakato passathā ’ti ayaṃ paṭhamā dhammadesanā. Pāpaṃ pāpakato disvā tattha nibbindatha virajjatha vimuccathā ’ti ayaṃ 1 dutiyā dhammadesanā. Tathāgatassa bhikkhave aharato sammāsambuddhassa imā dve dhammadesanā pariyāyena bhavantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Tathāgatassa buddhassa sabbabhūtānukampino, pariyāyavacanaṃ passa dve ca dhammā pakāsitā.
3. Pāpakaṃ passatha cetaṃ 2 tattha cāpi 3 virajjatha, tato virattacittā se dukkhassantaṃ karissathā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 2. 3. VIJJĀSUTTAṂ [40]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Avijjā bhikkhave pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva ahirikaṃ anottappaṃ. Vijjā ca kho bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva hirottappan ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yā kācimā duggatiyo asmiṃ loke paramhi ca, avijjāmūlakā4 sabbā icchālobhasamussayā. 3. Yato ca hoti pāpiccho ahiriko5 anādaro, tato pāpaṃ pasavati apāyaṃ tena gacchati. 4. Tasmā chandañca lobhañca avijjañca virājayaṃ, vijjaṃ uppādayaṃ bhikkhu sabbā duggatiyo jahe ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Paṭhama bhāṇavāraṃ.
1 ayampi - Syā. 2 4 chekā - Syā; cekaṃ - PTS. avijjāmūlikā - Ma. 3 5 tattha pāpaṃ - Syā. ahirīko - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
2. 2. 2. KINH THUYẾT GIẢNG [39]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, có hai sự thuyết giảng Giáo Pháp của đức Như Lai, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri là theo trình tự. Hai sự thuyết giảng nào? ‘Các ngươi hãy nhìn thấy ác là ác,’ đây là sự thuyết giảng Pháp thứ nhất. ‘Sau khi nhìn thấy ác là ác, các ngươi hãy nhàm chán, hãy xa lìa sự luyến ái, hãy giải thoát,’ đây là sự thuyết giảng Giáo Pháp thứ hai. Này các tỳ khưu, hai sự thuyết giảng Giáo Pháp này của đức Như Lai, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri là theo trình tự.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Hãy nhìn xem lời nói theo trình tự của đức Như Lai, bậc Giác Ngộ, có lòng thương tưởng đến tất cả sanh linh. Và hai pháp đã được giảng giải. 3. Các ngươi hãy nhìn thấy điều này là ác, và các ngươi cũng hãy xa lìa sự luyến ái ở điều ấy, sau đó với tâm đã được xa lìa luyến ái, các ngươi sẽ thực hiện việc chấm dứt khổ.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 2. 3. KINH MINH [40]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, vô minh đi trước trong việc thành tựu các pháp bất thiện, theo sau là không hổ thẹn (tội lỗi), không sợ hãi (tội lỗi). Này các tỳ khưu, minh đi trước trong việc thành tựu các pháp thiện, theo sau là hổ thẹn (tội lỗi), sợ hãi (tội lỗi).”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Bất cứ những khổ cảnh nào ở đời này hoặc đời sau, tất cả đều có gốc rễ ở vô minh, với sự tích lũy bởi ước muốn và tham lam. 3. Bởi vì có ước muốn xấu xa, không hổ thẹn (tội lỗi), không có sự tôn trọng, cho nên người tạo ra việc ác; do việc ấy đi đến đọa xứ. 4. Vì thế, trong khi xa lìa sự mong muốn, tham lam, và vô minh, trong khi làm sanh khởi minh, vị tỳ khưu từ bỏ mọi cảnh giới khổ đau.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Tụng Phẩm thứ nhất.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
2. 2. 4. PAÑÑĀPARIHĀNISUTTAṂ [41]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Te bhikkhave sattā suparihīnā, ye ariyāya paññāya parihīnā. Te diṭṭheva 1 dhamme dukkhaṃ viharanti savighātaṃ sa-upāyāsaṃ sapariḷāhaṃ, kāyassa bhedā parammaraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Te bhikkhave sattā aparihīnā, ye ariyāya paññāya aparihīnā. Te diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharanti avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ, kāyassa bhedā parammaraṇā sugati pāṭikaṅkhā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Paññāya parihānena passa lokaṃ sadevakaṃ, niviṭṭhaṃ nāmarūpasmiṃ idaṃ saccanti maññati.
3. Paññā hi seṭṭhā lokasmiṃ yāyaṃ nibbedhagāminī, yāya 2 sammā pajānāti jātibhavaparikkhayaṃ.
4. Tesaṃ devā manussā ca sambuddhānaṃ satīmataṃ, pihayanti hāsapaññānaṃ 3 sarīrantimadhārinan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 2. 5. SUKKADHAMMASUTTAṂ [42]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dve ’me bhikkhave sukkā dhammā lokaṃ pālenti. Katame dve? Hiri4 ca ottappañca. Ime kho bhikkhave, dve sukkā dhammā lokaṃ na pāleyyuṃ, nayidha paññāyetha mātā ’ti vā mātucchā ’ti vā mātulānī ’ti vā ācariyabhariyā ’ti vā garūnaṃ dārā ’ti vā. Sambhedaṃ loko agamissa yathā ajeḷakā kukkuṭasūkarā soṇasigālā.5 Yasmā ca kho bhikkhave, ime dve sukkā dhammā lokaṃ pālenti, tasmā paññāyati6 mātā ’ti vā mātucchā ’ti vā mātulānī ’ti vā ācariyabhariyā ’ti vā garūnaṃ dārā ’ti vā ’”ti.
1 4 diṭṭhe ceva - Syā, PTS. hirī - Ma. 2 5 sā ca - Syā; yā ca - PTS. soṇasiṅgālā - Ma, Syā, PTS. 3 6 sapaññānaṃ - PTS. paññāyetha - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
2. 2. 4. KINH THẤP KÉM VỀ TUỆ [41]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các chúng sinh ấy vô cùng thấp kém, là những người thấp kém về tuệ cao thượng. Những người ấy ngay trong đời hiện tại sống khổ sở, có sự buồn phiền, thất vọng, bực bội, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, khổ cảnh là điều chờ đợi. Này các tỳ khưu, các chúng sinh ấy không thấp kém, là những người không thấp kém về tuệ cao thượng. Những người ấy ngay trong đời hiện tại sống không có buồn phiền, không có thất vọng, không có bực bội, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, nhàn cảnh là điều chờ đợi.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Do sự thấp kém về tuệ, hãy nhìn thế gian luôn cả chư Thiên đã được xác lập ở danh và sắc, nghĩ rằng: ‘Đây là sự thật.’
3. Bởi vì tuệ là tối thượng ở thế gian, cái này dẫn đến sự thấu triệt, nhờ nó mà nhận biết đúng đắn sự diệt tận của sanh và hữu.
4. Chư Thiên và nhân loại yêu mến các vị ấy, các bậc Chánh Đẳng Giác, có niệm, có tuệ vi tiếu, mang thân xác cuối cùng.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 2. 5. KINH PHÁP TRẮNG [42]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, hai pháp trắng này hộ trì thế gian. Hai pháp nào? Hổ thẹn (tội lỗi) và ghê sợ (tội lỗi). Này các tỳ khưu, nếu hai pháp trắng này không hộ trì thế gian, ở đây không được nhận biết là ‘Mẹ,’ hoặc là ‘Dì,’ hoặc là ‘Mợ,’ hoặc là ‘Vợ của thầy,’ hoặc là ‘Vợ của các bậc đáng kính.’ Thế gian hỗn độn như là dê và cừu, gà và heo, chó nhà và chó rừng. Này các tỳ khưu, bởi vì hai pháp trắng này hộ trì thế gian, cho nên được nhận biết là ‘Mẹ,’ hoặc là ‘Dì,’ hoặc là ‘Mợ,’ hoặc là ‘Vợ của thầy,’ hoặc là ‘Vợ của các bậc đáng kính.’”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yesaṃ ce hiriottappaṃ sabbadā ca na vijjati, vokkantā sukkamūlā te jātimaraṇāgāmino.
3. Yesañca hiriottappaṃ sadā sammā upaṭṭhitā, virūḷhabrahmacariyā te santo khīṇapunabbhavā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 2. 6. AJĀTASUTTAṂ 43[]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ.
1. “Atthi bhikkhave ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ. No ce taṃ bhikkhave abhavissa ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, nayidha jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyetha. Yasmā ca kho bhikkhave, atthi ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhataṃ, tasmā jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṃ paññāyatī ”ti. 1
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Jātaṃ bhūtaṃ samuppannaṃ kataṃ saṅkhatamaddhuvaṃ, jarāmaraṇasaṅghātaṃ roganiḍḍaṃ 2 pabhaṅguraṃ, 3 āhāranettippabhavaṃ4 nālaṃ tadabhinandituṃ.
3. Tassa nissaraṇaṃ santaṃ atakkāvacaraṃ dhuvaṃ, ajātaṃ asamuppannaṃ asokaṃ virajaṃ padaṃ, nirodho dukkhadhammānaṃ saṅkhārūpasamo sukho ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 paññāyethā ti - Syā, PTS. 2 roganīḷaṃ - Ma, PTS, Sīmu; roganiddhaṃ - Syā; roganīḷhaṃ - kesuci. 3 4 pabhaṅgunaṃ - Syā, PTS, Sīmu. āhāranettipabhavaṃ - Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với những người nào hổ thẹn (tội lỗi) và ghê sợ (tội lỗi) thường xuyên không được biết đến, những người ấy, bị lệch khỏi gốc rễ trắng, đi đến sanh và tử.
3. Còn đối những người nào hổ thẹn (tội lỗi) và ghê sợ (tội lỗi) luôn luôn được thiết lập đúng đắn, Phạm hạnh được tăng tiến, những người ấy được an tịnh, đã được cạn kiệt sự hiện hữu lại nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 2. 6. KINH KHÔNG SANH [43]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, có cái không sanh—không hiện hữu—không làm ra— không tạo tác. Này các tỳ khưu, nếu không có cái không sanh—không hiện hữu—không làm ra—không tạo tác ấy thì ở đây việc thoát ly khỏi cái sanh— hiện hữu—làm ra—tạo tác không được biết đến. Này các tỳ khưu, bởi vì có cái không sanh—không hiện hữu—không làm ra—không tạo tác, cho nên việc thoát ly khỏi cái sanh—hiện hữu—làm ra—tạo tác được biết đến.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Cái sanh—hiện hữu—phát khởi—làm ra—tạo tác là không bền vững, gắn liền với già và chết, cái ổ của bệnh tật, dễ tiêu hoại, có thức ăn và tham ái là nguồn sanh khởi, không xứng đáng để thích thú.
3. Sự ra khỏi cái ấy là an tịnh, vượt ngoài suy luận, bền vững, không sanh, không phát khởi, không sầu, xa lìa luyến ái, là chỗ tựa, sự tịch diệt các pháp khổ, sự yên lặng các pháp tạo tác, an lạc.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
2. 2. 7. NIBBĀNADHĀTUSUTTAṂ [44]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dve ’mā bhikkhave nibbānadhātuyo. Katamā dve? Saupādisesā ca nibbānadhātu anupādisesā ca nibbānadhātu.
2. Katamā ca bhikkhave sa-upādisesā nibbānadhātu?
Idha bhikkhave bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto. Tassa tiṭṭhanteva pañcindriyāni yesaṃ avighātattā 1 manāpāmanāpaṃ paccanubhoti, sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedeti. 2 Tassa yo rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo. Ayaṃ vuccati bhikkhave sa-upādisesā nibbānadhātu.
3. Katamā ca bhikkhave anupādisesā nibbānadhātu?
Idha bhikkhave bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto. Tassa idheva bhikkhave sabbavedayitāni anabhinanditāni sītī bhavissanti.3 Ayaṃ vuccati bhikkhave, anupādisesā nibbānadhātu. Imā kho bhikkhave, dve nibbānadhātuyo ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
4. “Duve imā cakkhumatā pakāsitā nibbānadhātū anissitena tādinā, ekā hi dhātu idha diṭṭhadhammikā sa-upādisesā bhavanettisaṅkhayā, anupādisesā pana samparāyikā yamhi nirujjhanti bhavāni sabbaso.
5. Ye etadaññāya padaṃ asaṅkhataṃ vimuttacittā bhavanettisaṅkhayā, te dhammasārādhigamā khaye4 ratā pahaṃsu te sabbabhavāni tādino ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 avigatattā - Sī. 2 3 paṭisaṃvedayati - Syā; sītibhavissanti - Syā. 4 paṭisaṃvediyati - PTS. dhammasārādhigamakkhaye - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
2. 2. 7. KINH BẢN THỂ NIẾT BÀN [44]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là hai bản thể của Niết Bàn. Hai bản thể nào? Bản thể Niết bàn còn dư sót và bản thể Niết Bàn không còn dư sót.
2. Và này các tỳ khưu, cái nào là bản thể Niết bàn còn dư sót?
Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu là bậc A-la-hán, có lậu hoặc đã được cạn kiệt, đã được hoàn mãn, có việc cần làm đã làm, có gánh nặng đã được đặt xuống, có mục đích của mình đã được đạt đến, có sự trói buộc ở hữu đã được đoạn tận, đã hiểu biết đúng đắn và đã được giải thoát. Đối với vị ấy, năm giác quan vẫn tồn tại, thông qua trạng thái không bị hủy hoại của chúng vị ấy tiếp nhận đối tượng thích ý hoặc không thích ý, và cảm thọ hạnh phúc hay khổ đau. Cái có cho vị ấy là sự diệt trừ tham, sự diệt trừ sân, sự diệt trừ si. Này các tỳ khưu, cái này gọi là bản thể Niết bàn còn dư sót.
3. Và này các tỳ khưu, cái nào là bản thể Niết bàn không còn dư sót?
Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu là bậc A-la-hán, có lậu hoặc đã được cạn kiệt, đã được hoàn mãn, có việc cần làm đã làm, có gánh nặng đã được đặt xuống, có mục đích của mình đã được đạt đến, có sự trói buộc ở hữu đã được đoạn tận, đã hiểu biết đúng đắn và đã được giải thoát. Này các tỳ khưu, đối với vị ấy, ngay ở nơi đây tất cả những gì được cảm thọ là không được thích thú, sẽ trở thành mát lạnh. Này các tỳ khưu, cái này gọi là bản thể Niết bàn không còn dư sót. Này các tỳ khưu, đây là hai bản thể của Niết Bàn.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Hai bản thể Niết bàn này đã được giảng giải bởi đấng Hữu Nhãn, bậc không bị lệ thuộc, bậc tự tại: Một bản thể, tại đây, ở thời hiện tại, còn dư sót, có sự diệt tận lối dẫn đến các hữu, hơn nữa là (bản thể Niết bàn) không còn dư sót ở thời vị lai, lúc các hữu được diệt tận toàn bộ.
3. Các vị nào biết được vị thế không còn tạo tác này, có tâm đã được giải thoát, có sự diệt tận lối dẫn đến hữu, có sự chứng đắc về cốt lõi của Giáo Pháp, các vị ấy thích thú ở sự diệt trừ, các vị như thế ấy đã dứt bỏ tất cả các hữu.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
2. 2. 8. PAṬISALLĀNASUTTAṂ [45]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Paṭisallānārāmā bhikkhave viharatha paṭisallānaratā, ajjhattaṃ cetosamathamanuyuttā anirākatajjhānā vipassanāya samannāgatā brūhetā 1 suññāgārānaṃ. Paṭisallānārāmānaṃ bhikkhave viharataṃ paṭisallāna- ratānaṃ ajjhattaṃ cetosamathamanuyuttānaṃ anirākatajjhānānaṃ vipassanāya samannāgatānaṃ brūhetānaṃ suññāgārānaṃ dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭhe ’va dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Ye santacittā nipakā satimanto ca jhāyino, sammā dhammaṃ vipassanti kāmesu anapekkhino. 3. Appamādaratā santā pamāde bhayadassino, abhabbā parihānāya nibbānasseva santike ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 2. 9. SIKKHĀNISAṂSASUTTAṂ [46]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Sikkhānisaṃsā bhikkhave, viharatha paññuttarā vimuttisārā satādhipateyyā. Sikkhānisaṃsānaṃ bhikkhave, viharataṃ paññuttarānaṃ vimuttisārānaṃ satādhipateyyānaṃ dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Paripuṇṇasekhaṃ 2 apahānadhammaṃ paññuttaraṃ jātikhayantadassiṃ, taṃ ve muniṃ antimadehadhāriṃ mānaṃ jahaṃ3 brūmi jarāya pāraguṃ. 3. Tasmā sadā jhānaratā samāhitā ātāpino jātikhayantadassino, māraṃ sasenaṃ abhibhuyya bhikkhavo bhavātha4 jātimaraṇassa pāragā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 3 brūhetāro - Ma. mārañjahaṃ - Ma, Syā; 2 paripuṇṇasikkhaṃ - Ma; mānaṃjahaṃ - PTS. 4 paripuṇṇasekkhaṃ - Syā. bhavattha - Ma, Syā, PTS, Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
2. 2. 8. KINH THIỀN TỊNH [45]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy sống có sự ưa thích thiền tịnh, thích thú thiền tịnh, gắn bó với sự vắng lặng của tâm ở nội phần, không bỏ bê việc tham thiền, hội đủ pháp minh sát, là những người thường lai vãng các khu vực trống vắng. Này các tỳ khưu, đối với các vị sống có sự ưa thích thiền tịnh, thích thú thiền tịnh, gắn bó với sự vắng lặng của tâm ở nội phần, không bỏ bê việc tham thiền, hội đủ pháp minh sát, là những người thường lai vãng các khu vực trống vắng, một quả báu nào đó trong hai quả báu là điều chờ đợi: trí giải thoát ở đời hiện tại, hoặc nếu còn dư sót thì phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Những vị nào có tâm an tịnh, chín chắn, có niệm, và có thiền, thấy rõ pháp một cách đúng đắn, không có sự mong mỏi về các dục. 3. Trong khi thích thú ở việc không xao lãng, có sự nhìn thấy nỗi sợ hãi ở việc xao lãng, không thể đi đến sự thấp kém, các vị ở gần Niết Bàn.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 2. 9. KINH LỢI ÍCH CỦA VIỆC HỌC TẬP [46]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy sống, có việc học tập là sự lợi ích, có tuệ là tối thượng, có giải thoát là cốt lõi, có niệm là chủ đạo. Này các tỳ khưu, đối với các vị sống có việc học tập là sự lợi ích, có tuệ là tối thượng, có giải thoát là cốt lõi, có niệm là chủ đạo, một quả báu nào đó trong hai quả báu là điều chờ đợi: trí giải thoát ở đời hiện tại, hoặc nếu còn dư sót thì phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị có việc học tập đã được đầy đủ, có pháp không bị hư hoại, có tuệ là tối thượng, có nhìn thấy sự diệt trừ và chấm dứt của sự sanh, vị ấy quả thật là bậc hiền trí, mang thân mạng cuối cùng, từ bỏ ngã mạn, Ta nói đã đi đến bờ kia của sự già. 3. Do đó, luôn luôn thích thú việc tham thiền, định tĩnh, có nhiệt tâm, có nhìn thấy sự diệt trừ và chấm dứt của sự sanh, sau khi khuất phục Ma Vương cùng với đạo quân binh, này các tỳ khưu, các ngươi hãy trở thành những vị đã đi đến bờ kia của sanh tử.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
2. 2. 10. JĀGARIYASUTTAṂ [47]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Jāgaro cassa bhikkhave bhikkhu vihareyya sato sampajāno samāhito pamudito vippasanno ca tattha kālavipassī ca kusalesu dhammesu. Jāgarassa bhikkhave bhikkhuno viharato satassa 1 sampajānassa [samāhitassa 2 ] pamuditassa vippasannassa tattha kālavipassino kusalesu dhammesu dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭhe ’va dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Jāgarantā suṇāthetaṃ ye suttā te pabujjhatha, suttā jāgariyaṃ 3 seyyo natthi jāgarato bhayaṃ.
3. Yo jāgaro ca satimā sampajāno samāhito pamudito4 vippasanno, kālena so sammā dhammaṃ parivīmaṃsamāno ekodibhūto vihane tamaṃ so.
4. Tasmā have jāgariyaṃ bhajetha ātāpī bhikkhu nipako jhānalābhī, saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā idheva sambodhimanuttaraṃ phuse ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 2. 11. ĀPĀYIKASUTTAṂ [48]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dve ’me bhikkhave āpāyikā nerayikā idamappahāya.5 Katame dve?6 Yo abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, yo ca paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carantaṃ amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃseti. Ime kho bhikkhave, dve āpāyikā nerayikā idamappahāyā ”ti.
1 4 satimato - Syā. mudito - Ma, Syā, PTS, Sīmu. 2 5 samāhitassa - itipāṭho Ma, Syā, PTS potthakesu dissate. idampahāya - Syā. 3 6 jāgaritaṃ - Ma, Syā, PTS, Sīmu. yo ca - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
2. 2. 10. KINH TỈNH THỨC [47]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nên tỉnh thức, nên sống có niệm, có sự nhận biết rõ, định tĩnh, hoan hỷ, thành tín, và tại nơi ấy nhìn thấy rõ thời điểm thích hợp cho các thiện pháp. Này các tỳ khưu, đối với vị tỳ khưu tỉnh thức nên sống có niệm, có sự nhận biết rõ, định tĩnh, hoan hỷ, thành tín, và tại nơi ấy nhìn thấy rõ thời điểm thích hợp cho các thiện pháp, một quả báu nào đó trong hai quả báu là điều chờ đợi: trí giải thoát ở đời hiện tại, hoặc nếu còn dư sót thì phẩm vị Bất Lai.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Hỡi những người tỉnh thức, hãy lắng nghe điều này. Các vị nào đang ngủ, xin các vị hãy thức dậy. Tỉnh thức là tốt hơn ngủ. Không có nỗi sợ hãi cho người tỉnh thức.
3. Người nào tỉnh thức, và có niệm, có sự nhận biết rõ, định tĩnh, hoan hỷ, thành tín, đang cân nhắc suy xét pháp một cách đúng đắn vào thời điểm thích hợp, có trạng thái tập trung, người ấy có thể tiêu diệt bóng tối.
4. Do đó, đương nhiên nên duy trì sự tỉnh thức. Vị tỳ khưu có nhiệt tâm, chín chắn, đạt được thiền, sau khi cắt đứt sự trói buộc với sanh và lão, có thể chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng ngay tại nơi đây.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 2. 11. KINH KẺ SANH ĐỌA XỨ [48]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, hai hạng người này là những kẻ sanh đọa xứ, những kẻ đi địa ngục, sau khi không dứt bỏ điều này. Hai hạng nào? Kẻ không có Phạm hạnh tự nhận là có Phạm hạnh, và kẻ nào bôi nhọ vị đang thực hành Phạm hạnh trọn vẹn thanh tịnh bằng điều phi Phạm hạnh không có nguyên cớ. Này các tỳ khưu, hai hạng người này là những kẻ sanh đọa xứ, những kẻ đi địa ngục, sau khi không dứt bỏ điều này.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Abhūtavādī nirayaṃ upeti yo vā pi 1 katvā na karomi cāha, ubhopi te pecca samā bhavanti nihīnakammā manujā parattha.
3. Kāsāvakaṇṭhā bahavo pāpadhammā asaññatā, pāpā pāpehi kammehi nirayaṃ te upapajjare.
4. Seyyo ayoguḷo bhutto tatto aggisikhūpamo, yañce bhuñjeyya dussīlo raṭṭhapiṇḍaṃ asaññato ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
2. 2. 12. DIṬṬHIGATASUTTAṂ [49]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dvīhi bhikkhave diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā oliyanti eke atidhāvanti eke cakkhumanto ca passanti.
2. Kathañca bhikkhave oliyanti2 eke?
Bhavārāmā bhikkhave devamanussā bhavaratā bhavasammuditā. Tesaṃ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne na cittaṃ pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. Evaṃ kho bhikkhave, oliyanti eke.
1 2 yo vāpi - Ma, PTS; yo cāpi - Syā. olīyanti - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Kẻ có lời nói không thật đi đến địa ngục, hoặc thậm chí người nào, sau khi làm, đã nói là: ‘Tôi không làm;’ cả hai hạng người có nghiệp hạ liệt ấy, sau khi chết, là giống như nhau ở cảnh giới khác.
3. Có nhiều kẻ, cổ quấn y casa, (hành) theo pháp ác, không tự chế ngự, những kẻ xấu xa ấy, do các nghiệp ác, bị sanh vào địa ngục.
4. Hòn sắt cháy rực tựa như ngọn lửa được ăn vào là tốt hơn so với kẻ có giới tồi, không tự chế ngự, ăn đồ ăn khất thực của xứ sở.” 1
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
2. 2. 12. KINH TÀ KIẾN [49]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, chư Thiên và nhân loại bị xâm nhập bởi hai tà kiến, một số chấp chặt, một số chạy quá mức, và những vị có mắt nhìn thấy.
2. Và này các tỳ khưu, một số chấp chặt nghĩa là thế nào?
Này các tỳ khưu, có sự ưa thích ở hữu, chư Thiên và nhân loại thích thú ở hữu, vui thích ở hữu. Đối với các vị ấy, trong khi Giáo Pháp về sự diệt tận của hữu đang được thuyết giảng, tâm của họ không hướng đến, không tin tưởng, không trú vào, không thiên về. Này các tỳ khưu, một số chấp chặt nghĩa là như thế.
1 Ba kệ ngôn này giống ba kệ ngôn 306-308 của Pháp Cú, Phẩm Địa Ngục.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Dukanipāto - Dutiyo vaggo
3. Kathañca bhikkhave atidhāvanti eke?
Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā vibhavaṃ abhinandanti. Yato kira bho ayaṃ attā 1 kāyassa bhedā parammaraṇā ucchijjati vinassati na hoti parammaraṇā, etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ etaṃ yathāvanti. 2 Evaṃ kho bhikkhave, atidhāvanti eke.
4. Kathañca bhikkhave cakkhumanto passanti?
Idha bhikkhu bhūtaṃ bhūtato passati, bhūtaṃ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Evaṃ kho bhikkhave, cakkhumanto ca passantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
5. “Ye 3 bhūtaṃ bhūtato disvā bhūtassa ca atikkamā, 4 yathābhūte 5 vimuccanti bhavataṇhāparikkhayā.
6. Sa ve6 bhūtapariñño7 so vītataṇho bhavābhave, bhūtassa vibhavā bhikkhu nāgacchati punabbhavan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Vaggo dutiyo.
TASSUDDĀNAṂ
Dve indriyā dve tapanīyā sīlena apare duve, anottappī8 kuhanā dve ca saṃvejanīyena te dasa.
Vitakkā desanā vijjā paññā dhammena pañcamaṃ, ajātaṃ dhātu sallānaṃ sikkhā jāgariyena ca, apāya diṭṭhiyā ceva9 bāvīsati pakāsitā ”ti.
DUKANIPĀTO.
--ooOoo--
1 attho - PTS; satto - Sīmu. 2 6 yāthāvanti - Syā; sace - Syā, PTS, Sīmu. 7 yathāva evaṃdhāvati - Sīmu. bhūtaṃ pariñño - Syā; 3 yo - Syā. bhūtapariññāto - katthaci. 4 8 atikkamaṃ - Ma, Syā, PTS, Sīmu. anottāpī - Ma. 5 9 yathābhūtaṃ - Syā. diṭṭhiyāyeva - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Hai Pháp - Phẩm Thứ Nhì
3. Và này các tỳ khưu, một số chạy quá mức nghĩa là thế nào?
Trái lại, trong khi bị khổ sở, trong khi bị hổ thẹn, trong khi chán ghét bởi vì hữu, một số thỏa thích phi hữu (nói rằng): ‘Này ông, khi tự ngã này, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị tiêu diệt, bị hoại diệt, không hiện hữu sau khi chết đi. Điều này là an tịnh, điều này là hảo hạng, điều này là đúng như vậy.’ Này các tỳ khưu, một số chạy quá mức nghĩa là như thế.
4. Và này các tỳ khưu, những vị có mắt nhìn thấy nghĩa là thế nào?
Ở đây, vị tỳ khưu nhìn thấy hiện hữu là hiện hữu, sau khi nhìn thấy hiện hữu là hiện hữu vị ấy thực hành đưa đến nhàm chán, đưa đến xa lìa luyến ái, đưa đến tịch diệt đối với hiện hữu. Này các tỳ khưu, những vị có mắt nhìn thấy nghĩa là như thế.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
5. “Những người nào sau khi thấy được hiện hữu là hiện hữu, và có sự vượt qua hiện hữu, họ được giải thoát ở hiện hữu như thế nhờ vào sự diệt tận tham ái ở hữu.
6. Với sự hiểu biết toàn diện về hiện hữu, vị ấy quả thật đã xa lìa tham ái ở hữu và phi hữu. Do sự không hình thành của hiện hữu, vị tỳ khưu không đi đến sự hiện hữu lại nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ nhì.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Hai bài Kinh về giác quan, hai làm cho nóng này, hai bài Kinh khác về giới, không ghê sợ tội lỗi, và hai về dối gạt, với đáng bị chấn động; chúng là mười. Suy tầm, sự thuyết giảng, minh, tuệ, với pháp (trắng) là thứ năm, không sanh, bản thể, thiền tịnh, học tập, và với tỉnh thức, đọa xứ, và với tà kiến nữa, hai mươi hai bài Kinh đã được giảng giải.
NHÓM HAI PHÁP.
--ooOoo--
TIKANIPĀTO
PAṬHAMO VAGGO
3. 1. 1. AKUSALAMŪLASUTTAṂ
[50]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave akusalamūlāni. Katamāni tīṇi? Lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ. Imāni kho bhikkhave, tīṇi akusalamūlānī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Lobho doso ca moho ca purisaṃ pāpacetasaṃ, hiṃsanti attasambhūtā tacasāraṃ ’va samphalan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 1. 2. DHĀTUSUTTAṂ [51]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tisso imā bhikkhave dhātuyo. Katamā tisso? Rūpadhātu, arūpadhātu, nirodhadhātu. Imā kho bhikkhave, tisso dhātuyo ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Rūpadhātu 1pariññāya arūpesu asaṇṭhitā, nirodhe ye vimuccanti te janā maccuhāyino.
3. Kāyena amataṃ dhātuṃ phassayitvā2 nirūpadhiṃ, upadhippaṭinissaggaṃ sacchikatvā anāsavo, deseti sammāsambuddho asokaṃ virajaṃ padan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 2 rūpadhātuṃ - Ma. phusayitva - Ma; phussayitvā - Syā.
NHÓM BA PHÁP PHẨM THỨ NHẤT 3. 1. 1. KINH BẤT THIỆN CĂN [50]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba bất thiện căn. Ba căn nào? Tham là bất thiện căn, sân là bất thiện căn, si là bất thiện căn, Này các tỳ khưu, đây là ba bất thiện căn.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Tham, sân, và si, được sanh ra từ bản thân, hãm hại người có tâm ác xấu, tựa như (hoa) trái của chính cây tre hại chết cây tre.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 1. 2. KINH GIỚI [51]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba giới. Ba giới nào? Sắc giới, vô sắc giới, tịch diệt giới. Này các tỳ khưu, đây là ba giới.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi hiểu toàn diện về sắc giới, không đứng vững ở vô sắc, những ai được giải thoát ở tịch diệt, những vị ấy có sự loại bỏ Tử Thần.
3. Với thân, sau khi chạm đến bản thể Bất Tử, không còn mầm tái sanh, sau khi chứng ngộ sự xả bỏ mầm tái sanh, bậc không còn lậu hoặc, Chánh Đẳng Giác thuyết giảng vị thế không còn sầu muộn, xa lìa ô nhiễm.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Paṭhamo vaggo
3. 1. 3. PAṬHAMAVEDANĀSUTTAṂ [52]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā dukkhā vedanā adukakhamasukhā vedanā. Imā kho bhikkhave, tisso vedanā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Samāhito sampajāno sato buddhassa sāvako, vedanā ca pajānāti vedanānañca sambhavaṃ.
3. Yattha cetā nirujjhanti maggañca khayagāminaṃ, vedanānaṃ khayā bhikkhu nicchāto parinibbuto ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 1. 4. DUTIYAVEDANĀSUTTAṂ [53]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ.
1. “Tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā.
Sukhā bhikkhave, vedanā dukkhato daṭṭhabbā. Dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā. Adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā. Yato kho 1 bhikkhave bhikkhuno sukhā vedanā dukkhato diṭṭhā hoti, dukkhā vedanā sallato diṭṭhā hoti, adukkhamasukhā vedanā aniccato diṭṭhā hoti, ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu ariyo sammaddaso acchecchi 2 taṇhaṃ vāvattayi 3 saṃyojanaṃ sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yo sukhaṃ dukkhato ’ddakkhi4 dukkhamaddakkhi sallato, adukkhamasukhaṃ santaṃ addakkhi naṃ aniccato.
3. Sa ve sammaddaso5 bhikkhu yato tattha vimuccati, abhiññāvosito santo sa ve yogātigo munī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 yato ca kho - Syā. 2 4 acchejji - PTS. adda - Map; addakkhi - Syā; dakkhi - PTS. 3 5 vivattayi - Ma, PTS. sammadaso - Sīmu; saccaddaso - katthaci.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhất
3. 1. 3. KINH THỌ - THỨ NHẤT [52]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba thọ. Ba thọ nào? Thọ lạc, thọ khổ, thọ bất khổ bất lạc. Này các tỳ khưu, đây là ba thọ.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị đệ tử của đức Phật, định tĩnh, có sự nhận biết đúng đắn, có niệm, và nhận biết về thọ, sự phát sanh của các thọ, ...
3. ... nơi các thọ được diệt tận, và đạo lộ dẫn đến sự diệt trừ. Do sự diệt trừ các thọ, vị tỳ khưu không còn khao khát, được tịch tịnh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 1. 4. KINH THỌ - THỨ NHÌ [53]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba thọ. Ba thọ nào? Thọ lạc, thọ khổ, thọ bất khổ bất lạc.
Này các tỳ khưu, thọ lạc nên được nhìn thấy là khổ. Thọ khổ nên được nhìn thấy là mũi tên. Thọ không khổ không lạc nên được nhìn thấy là vô thường. Này các tỳ khưu, bởi vì với vị tỳ khưu thọ lạc đã được nhìn thấy là khổ, thọ khổ đã được nhìn thấy là mũi tên, thọ không khổ không lạc đã được nhìn thấy là vô thường, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là Thánh nhân, có cái nhìn đúng đắn, đã cắt đứt tham ái, đã bứng gốc sự trói buộc, nhờ vào sự lĩnh hội về ngã mạn một cách đúng đắn đã thực hiện việc chấm dứt khổ.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị nào đã nhìn thấy lạc là khổ, đã nhìn thấy khổ là mũi tên, đã nhìn thấy không khổ không lạc, an tịnh ấy là vô thường ...
3. ... vị tỳ khưu ấy, thật vậy, với việc nhìn thấy đúng đắn, nhờ thế được giải thoát khỏi nơi ấy, được hoàn mãn về thắng trí, được an tịnh, vị hiền trí ấy quả thật đã vượt qua các sự ràng buộc.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Paṭhamo vaggo
3. 1. 5. PAṬHAMA-ESANĀSUTTAṂ [54]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tisso imā bhikkhave esanā. Katamā tisso? Kāmesanā bhavesanā brahmacariyesanā. Imā kho bhikkhave, tisso esanā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Samāhito sampajāno sato buddhassa sāvako, esanā ca pajānāti esanānañca sambhavaṃ.
3. Yattha cetā nirujjhanti maggañca khayagāminaṃ, esanānaṃ khayā bhikkhu nicchāto parinibbuto ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 1. 6. DUTIYA-ESANĀSUTTAṂ [55]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tisso imā bhikkhave esanā. Katamā tisso? Kāmesanā bhavesanā brahmacariyesanā. Imā kho bhikkhave, tisso esanā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāmesanā bhavesanā brahmacariyesanā saha, iti saccaparāmāso diṭṭhiṭṭhānā samussayā.
3. Sabbarāgavirattassa taṇhakkhayavimuttino, 1 esanā paṭinissaṭṭhā diṭṭhiṭṭhānā samūhatā, esanānaṃ khayā bhikkhu nirāso akathaṃkathī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 taṇhakkhayavimuttiyā - Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhất
3. 1. 5. KINH TẦM CẦU - THỨ NHẤT [54]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba sự tầm cầu. Ba sự tầm cầu nào? Sự tầm cầu về dục, sự tầm cầu về hữu, sự tầm cầu về Phạm hạnh.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị đệ tử của đức Phật, định tĩnh, có sự nhận biết đúng đắn, có niệm, và nhận biết về tầm cầu, sự phát sanh của các tầm cầu, ...
3. ... nơi các tầm cầu được diệt tận, và đạo lộ dẫn đến sự diệt trừ. Do sự diệt trừ các tầm cầu, vị tỳ khưu không còn khao khát, được tịch tịnh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 1. 6. KINH TẦM CẦU - THỨ NHÌ [55]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba sự tầm cầu. Ba sự tầm cầu nào? Sự tầm cầu về dục, sự tầm cầu về hữu, sự tầm cầu về Phạm hạnh.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sự tầm cầu về dục, sự tầm cầu về hữu, cùng với sự tầm cầu về Phạm hạnh, sự bám víu vào ‘sự thật là thế ấy,’ chỗ đứng của tà kiến, (tất cả) là sự tích lũy (các ô nhiễm). 3. Đối với vị đã xa lìa luyến ái ở mọi ái luyến, đối với vị có sự giải thoát do diệt trừ tham ái, các sự tầm cầu đã được xả bỏ, các chỗ đứng của tà kiến đã được nhổ bỏ; do sự diệt trừ các sự tầm cầu, vị tỳ khưu không còn mong mỏi, không còn hoài nghi.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Paṭhamo vaggo
3. 1. 7. PAṬHAMA-ĀSAVASUTTAṂ [56]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo bhavāsavo avijjāsavo. Ime kho bhikkhave, tayo āsavā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Samāhito sampajāno sato buddhassa sāvako, āsave ca pajānāti āsavānañca sambhavaṃ.
3. Yattha cetā nirujjhanti maggañca khayagāminaṃ, āsāvānaṃ khayā bhikkhu nicchāto parinibbuto ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 1. 8. DUTIYA-ĀSAVASUTTAṂ [57]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo bhavāsavo avijjāsavo. Ime kho bhikkhave, tayo āsavā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yassa kāmāsavo khīṇo avijjā ca virājitā, bhavāsavo parikkhīṇo vippamutto nirūpadhi, dhāreti antimaṃ dehaṃ jetvā māraṃ savāhinintī ”ti. 1
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 savāhanan ti - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhất
3. 1. 7. KINH LẬU HOẶC - THỨ NHẤT [56]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba lậu hoặc. Ba lậu hoặc nào? Lậu hoặc liên quan đến các dục, lậu hoặc liên quan đến hữu, lậu hoặc liên quan đến vô minh.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị đệ tử của đức Phật, định tĩnh, có sự nhận biết đúng đắn, có niệm, và nhận biết về lậu hoặc, sự phát sanh của các lậu hoặc, ...
3. ... nơi các lậu hoặc được diệt tận, và đạo lộ dẫn đến sự diệt trừ. Do sự diệt trừ các lậu hoặc, vị tỳ khưu không còn khao khát, được tịch tịnh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 1. 8. KINH LẬU HOẶC - THỨ NHÌ [57]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba lậu hoặc. Ba lậu hoặc nào? Lậu hoặc liên quan đến các dục, lậu hoặc liên quan đến hữu, lậu hoặc liên quan đến vô minh.” 1
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với vị nào, dục lậu đã được cạn kiệt, vô minh đã được xa lìa, hữu lậu đã được hoàn toàn cạn kiệt, (vị ấy) đã được giải thoát, không còn mầm tái sanh, mang thân mạng cuối cùng, sau khi đã chiến thắng Ma Vương cùng với đạo quân binh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
1 Dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu (ND).
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Paṭhamo vaggo
3. 1. 9. TAṆHĀSUTTAṂ [58]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tisso imā bhikkhave taṇhā. Katamā tisso? Kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā. Imā kho bhikkhave, tisso taṇhā ”ti
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Taṇhāyogena saṃyuttā rattacittā bhavābhave, te yogayuttā mārassa ayogakkhemino janā, sattā gacchanti saṃsāraṃ jātimaraṇagāmino.
3. Ye ca taṇhaṃ pahatvāna vītataṇhā 1 bhavābhave, te ca 2 pāraṃgatā3 loke ye pattā āsavakkhayan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 1. 10. MĀRADHEYYASUTTAṂ [59]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu atikkamma māradheyyaṃ ādicco ’va virocati. Katamehi tīhi? Idha bhikkhave bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti.
Imehi kho bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu atikkamma māradheyyaṃ ādicco ’va virocatī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sīlaṃ samādhi paññā4 ca yassa ete subhāvitā, atikkamma māradheyyaṃ ādicco ’va virocatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Vaggo paṭhamo.
TASSUDDĀNAṂ
Mūla dhātu atha vedanā duve esanā ca duve āsavā duve, taṇhāto ca atha māradheyyato vaggamāhu paṭhamanti muttaman ”ti.
--ooOoo--
1 3 nittaṇhā ca - Sīmu. pāragatā - Syā. 2 4 te ve - Ma, Syā. sīlasamādhipaññā - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhất
3. 1. 9. KINH THAM ÁI [58]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba tham ái. Ba tham ái nào? Tham ái liên quan đến các dục, tham ái liên quan đến hữu, tham ái liên quan đến phi hữu.” 1
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Bị ràng buộc bởi sự ràng buộc của tham ái, có tâm bị ái luyến ở hữu và phi hữu, những người ấy, bị trói buộc bởi sự trói buộc của Ma Vương, không có sự an toàn đối với các trói buộc; bị dính mắc, họ đi đến luân hồi, với việc đi đến sanh và tử. 3. Và những vị nào, sau khi tiêu diệt tham ái, có tham ái đã được xa lìa ở hữu và phi hữu, đã đạt đến sự diệt trừ các lậu hoặc, những vị ấy đã đi đến bờ kia, ở thế gian.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 1. 10. KINH PHẠM VI CỦA MA VƯƠNG [59]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu ba pháp vượt qua phạm vi của Ma Vương và chói sáng ví như mặt trời. Với ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu được thành tựu vô học giới uẩn, được thành tựu vô học định uẩn, được thành tựu vô học tuệ uẩn.
Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu ba pháp vượt qua phạm vi của Ma Vương và chói sáng ví như mặt trời.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Giới, định, và tuệ, đối với vị nào các pháp này khéo được tu tập, (vị ấy) vượt qua phạm vi của Ma Vương và chói sáng ví như mặt trời.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ nhất.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Căn, giới, rồi hai bài Kinh về thọ, hai về tầm cầu, và hai về lậu hoặc, tham ái, và phạm vi của Ma Vương; các vị đã gọi là phẩm thứ nhất tối thượng.
--ooOoo-- 1 Dục ái, hữu ái, phi hữu ái (ND).
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Dutiyo vaggo
DUTIYO VAGGO 3. 2. 1. PUÑÑAKIRIYAVATTHUSUTTAṂ [60]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave puññakiriyavatthūni. Katamāni tīṇi? Dānamayaṃ puññakiriyavatthu, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu. Imāni kho bhikkhave, tīṇi puññakiriyavatthūnī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Puññameva so sikkheyya āyataggaṃ sukhudrayaṃ, 1 dānañca samacariyañca mettacittañca bhāvaye.
3. Ete dhamme bhāvayitvā tayo sukhasamuddaye, abyāpajjhaṃ sukhaṃ lokaṃ paṇḍito upapajjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 2. 2. CAKKHUSUTTAṂ [61]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave cakkhūni. Katamāni tīṇi? Maṃsacakkhu dibbacakkhu paññācakkhū ’ti. Imāni kho bhikkhave, tīṇi cakkhūnī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Maṃsacakkhu dibbacakkhu paññācakkhu anuttaraṃ, etāni tīni cakkhūni akkhāsi purisuttamo.
3. Maṃsacakkhussa uppādo maggo dibbassa cakkhuno, yato ñāṇaṃ udapādi paññācakkhu anuttaraṃ, tassa2 cakkhussa paṭilābhā sabbadukkhā pamuccatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 2 sukhindriyaṃ - Syā, PTS. yassa - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhì
PHẨM THỨ NHÌ 3. 2. 1. KINH NỀN TẢNG CỦA VIỆC HÀNH THIỆN [60]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba nền tảng của hành động phước thiện. Ba nền tảng nào? Nền tảng của hành động phước thiện gồm có bố thí, nền tảng của hành động phước thiện gồm có giới, nền tảng của hành động phước thiện gồm có tu tập (tham thiền). Này các tỳ khưu, đây là ba nền tảng của hành động phước thiện.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị ấy nên học tập thuần về phước thiện làm sanh lên an lạc tối cao kéo dài, nên tu tập bố thí, sự thực hành bình lặng, và tâm từ ái.
3. Sau khi tu tập ba pháp làm sanh lên an lạc này, bậc sáng suốt sanh lên cõi an lạc, không khổ sầu.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 2. 2. KINH VỀ NHÃN [61]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba loại nhãn (con mắt). Ba loại nào? Nhục nhãn, thiên nhãn, và tuệ nhãn. Này các tỳ khưu, đây là ba loại nhãn.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Nhục nhãn, thiên nhãn, tuệ nhãn là vô thượng, đấng Tối Thượng Nhân đã nói về ba loại nhãn này.
3. Việc sanh lên của nhục nhãn là con đường đưa đến thiên nhãn. Khi trí tuệ đã sanh khởi, tuệ nhãn là tối thượng. Do việc đạt được nhãn ấy, được giải thoát khỏi tất cả khổ đau.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Dutiyo vaggo
3. 2. 3. INDRIYASUTTAṂ [62]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave indriyāni. Katamāni tīṇi? Anaññātaññassāmī- tindriyaṃ 1 aññindriyaṃ aññātavindriyaṃ. Imāni kho bhikkhave, tīṇi indriyānī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sekhassa sikkhamānassa ujumaggānusārino, khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ tato aññā anantarā.
3. Tato aññā vimuttassa ñāṇaṃ ve hoti tādino, akuppā me vimuttīti bhavasaññojanakkhayā.
4. Sa ve indriyasampanno santo santipade rato, dhāreti antimaṃ dehaṃ jetvā māraṃ savāhinin ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 2. 4. ADDHĀSUTTAṂ [63]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. Tayo ’me bhikkhave addhā. Katame tayo? Atīto addhā, anāgato addhā, paccuppanno addhā. Ime kho bhikkhave, tayo addhā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Akkheyyasaññino sattā akkheyyasmiṃ patiṭṭhitā, akkheyyaṃ apariññāya yogamāyanti maccuno.
3. Akkheyyañca pariññāya akkhātāraṃ na maññati, phuṭṭho vimokkho manasā santipadamanuttaraṃ.
1 anaññataññassāmītindriyaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhì
3. 2. 3. KINH VỀ QUYỀN [62]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba quyền. Ba quyền nào? Vị tri quyền, dĩ tri quyền, cụ tri quyền. 1 Này các tỳ khưu, đây là ba quyền.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với vị hữu học đang học tập, đi theo đạo lộ ngay thẳng, tuệ thứ nhất về sự diệt trừ, kế đó không bị gián đoạn là trí giác ngộ.
3. Sau đó, trí giác ngộ của vị đã giải thoát chắc chắn trở thành trí của bậc tự tại, nhờ vào sự diệt trừ tất cả các điều ràng buộc (tuyên bố rằng:) ‘Sự giải thoát của tôi là không bị chuyển dịch.’
4. Vị ấy quả thật được thành tựu các quyền, trở nên an tịnh, được thích thú ở vị thế an tịnh, (vị ấy) mang thân mạng cuối cùng, sau khi đã chiến thắng Ma Vương cùng với đạo quân binh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 2. 4. KINH KHOẢNG THỜI GIAN [63]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba khoảng thời gian. Khoảng thời gian quá khứ, khoảng thời gian vị lai, khoảng thời gian hiện tại. Này các tỳ khưu, đây là ba khoảng thời gian.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Có sự nhận biết về điều được thuyết giảng, chúng sinh đứng vững ở điều được thuyết giảng. Không biết toàn diện về điều được thuyết giảng chúng sinh đi đến sự trói buộc của thần chết.
3. Và sau khi biết toàn diện về điều được thuyết giảng, không nghĩ đến người thuyết giảng, tâm chạm dến sự giải thoát, vị thế an tịnh vô thượng.
1 Vị tri quyền (anaññātaññassāmītindriya = khả năng về “Tôi sẽ biết điều chưa được biết”) tức là trí tuệ đưa đến việc thấy được Niết Bàn lần đầu tiên của đạo Nhập Lưu. Dĩ tri quyền (aññindriya = khả năng về điều đã được biết) tức là trí tuệ biết được Niết Bàn các lần sau từ quả Nhập Lưu cho đến đạo A-la-hán. Cụ tri quyền (aññātāvindriya = khả năng có điều đã được biết) tức là trí tuệ giác ngộ hoàn toàn của quả A-la-hán (ND).
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Dutiyo vaggo
4. Sa ve akkheyyasampanno santo santipade rato, saṅkhāya sevī dhammaṭṭho saṅkhyaṃ 1 nopeti vedagū ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 2. 5. DUCCARITASUTTAṂ [64]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave duccaritāni. Katamāni tīṇi? Kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ. Imāni kho bhikkhave, tīṇi duccaritānī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāyaduccaritaṃ katvā vacīduccaritāni ca, manoduccaritaṃ katvā yañcaññaṃ dosasañhitaṃ. 2
3. Akatvā kusalaṃ kammaṃ katvānākusalaṃ bahuṃ, kāyassa bhedā duppañño nirayaṃ so ’papajjatī ”ti.3
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 2. 6. SUCARITASUTTAṂ [65]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave sucaritāni. Katamāni tīṇi? Kāyasucaritaṃ vacīsucaritaṃ manosucaritaṃ. Imāni kho bhikkhave, tīṭhi sucaritānī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāyaduccaritaṃ hitvā vacīduccaritāni ca, manoduccaritaṃ hitvā yañcaññaṃ dosasañhitaṃ.3
3. Akatvā ’kusalaṃ kammaṃ katvāna kusalaṃ bahuṃ, kāyassa bhedā sappañño saggaṃ so upapajjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 saṅkhaṃ - PTS. 2 3 dosasaṃhitaṃ - Ma; dosasaññitaṃ - PTS. so upapajjatī ti - Syā, PTS, Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhì
4. Vị ấy quả thật đã thành tựu điều được thuyết giảng, được an tịnh, được thích thú ở vị thế an tịnh, có sự thực hành sau khi đã suy xét, đã đứng ở pháp, bậc hiểu biết sâu sắc không đi đến sự suy xét.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 2. 5. KINH UẾ HẠNH [64]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba uế hạnh. Ba uế hạnh nào? Uế hạnh do thân, uế hạnh do khẩu, uế hạnh do ý. Này các tỳ khưu, đây là ba uế hạnh.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi làm uế hạnh do thân và các uế hạnh do khẩu, sau khi làm uế hạnh do ý và điều nào khác liên quan đến tội lỗi, ...
3. ... sau khi không làm hành động thiện, sau khi làm nhiều việc bất thiện, do sự hoại rã của thân, kẻ thiếu trí tuệ ấy sanh vào địa ngục.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 2. 6. KINH THIỆN HẠNH [65]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba thiện hạnh. Ba thiện hạnh nào? Thiện hạnh do thân, thiện hạnh do khẩu, thiện hạnh do ý. Này các tỳ khưu, đây là ba thiện hạnh.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi từ bỏ uế hạnh do thân và các uế hạnh do khẩu, sau khi từ bỏ uế hạnh do ý và điều nào khác liên quan đến tội lỗi, ...
3. ... sau khi không làm hành động bất thiện, sau khi làm nhiều việc thiện, do sự hoại rã của thân, người có trí tuệ ấy sanh vào cõi Trời.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Dutiyo vaggo
3. 2. 7. SOCEYYASUTTAṂ [66]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ vacīsoceyyaṃ manosoceyyaṃ. Imāni kho bhikkhave, tīṇi soceyyānī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāyasuciṃ 1 vācāsuciṃ 2 cetosucimanāsavaṃ, suciṃ soceyyasampannaṃ āhu sabbappahāyinan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 2. 8. MONEYYASUTTAṂ [67]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīṇimāni bhikkhave moneyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyamoneyyaṃ vacīmoneyyaṃ manomoneyyaṃ. Imāni kho bhikkhave, tīṇi moneyyānī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāyamuniṃ 3 vācāmuniṃ 4 manomunimanāsavaṃ, muniṃ moneyyasampannaṃ āhu ninhātapāpakan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 2. 9. PAṬHAMARĀGASUTTAṂ [68]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Yassa kassaci bhikkhave rāgo appahīno doso appahīno moho appahīno, ayaṃ vuccati bhikkhave baddho5 mārassa, pamukkassa6 mārapāso, yathākāmakaraṇīyo ca7 pāpimato.
Yassa kassaci bhikkhave rāgo pahīno doso pahīno moho pahīno, ayaṃ vuccati bhikkhave abaddho 5 mārassa, omukkassa mārapāso, na yathākāma- karaṇīyo pāpimato ”ti.
1 kāyasuci - Sīmu. 2 5 vacīsuciṃ - Ma. bandho - Syā, PTS, Sīmu. 3 6 kāyamuni - Sīmu. paṭimukkassa - Ma, Syā, PTS. 4 7 vacīmuniṃ - Ma. ca - itisaddo Ma potthake na dissate. 5 4 abandho - Syā, PTS, Sīmu. addhā ca caritaṃ duve soci - Ma;
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhì
3. 2. 7. KINH THANH TỊNH [66]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba sự thanh tịnh. Ba sự thanh tịnh nào? Sự thanh tịnh ở thân, thanh tịnh ở khẩu, thanh tịnh ở ý. Này các tỳ khưu, đây là ba sự thanh tịnh.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Có sự thanh tịnh ở thân, có sự thanh tịnh ở khẩu, có sự thanh tịnh ở ý, không còn lậu hoặc, bậc thanh tịnh, thành tựu sự thanh tịnh, được gọi là có sự dứt bỏ tất cả.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 2. 8. KINH HIỀN TRÍ HẠNH [67]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đây là ba hiền trí hạnh. Ba hiền trí hạnh nào? Hiền trí hạnh về thân, hiền trí hạnh về khẩu, hiền trí hạnh về ý. Này các tỳ khưu, đây là ba hiền trí hạnh.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Có hiền trí hạnh về thân, có hiền trí hạnh về khẩu, có hiền trí hạnh về ý, không còn lậu hoặc, bậc hiền trí, thành tựu hiền trí hạnh, được gọi là người đã gột rửa điều ác xấu.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 2. 9. KINH LUYẾN ÁI - THỨ NHẤT [68]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đối với bất cứ người nào luyến ái chưa được dứt bỏ, sân hận chưa được dứt bỏ, si mê chưa được dứt bỏ, này các tỳ khưu, người này được gọi là bị trói buộc bởi Ma Vương, bẫy sập của Ma Vương đã được đóng lại đối với người này, và bị hành động theo như ý muốn của kẻ Ác Độc.
Này các tỳ khưu, đối với bất cứ người nào luyến ái đã được dứt bỏ, sân đã được dứt bỏ, si đã được dứt bỏ, này các tỳ khưu, người này được gọi là không bị trói buộc bởi Ma Vương, bẫy sập của Ma Vương đã được mở ra đối với người này, và không bị hành động theo như ý muốn của kẻ Ác Độc.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Dutiyo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yassa rāgo ca doso ca avijjā ca virājitā, taṃ bhāvitattaññataraṃ brahmabhūtaṃ tathāgataṃ, buddhaṃ verabhayātītaṃ āhu sabbappahāyinan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 2. 10. DUTIYARĀGASUTTAṂ [69]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Yassa kassaci bhikkhave bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā rāgo appahīno doso appahīno moho appahīno, ayaṃ vuccati bhikkhave, na atari samuddaṃ sa-ūmiṃ savīciṃ sāvaṭṭaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ.
Yassa kassaci bhikkhave bhikkhussa vā bhikkhunīyā vā rāgo pahīno doso pahīno moho pahīno, ayaṃ vuccati bhikkhave atarisamuddaṃ sa-ūmiṃ savīciṃ sāvaṭṭaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ, tiṇṇo pāragato, 1 thale tiṭṭhati brāhmaṇo ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yassa rāgo ca doso ca avijjā ca virājitā, so ’maṃ samuddaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ, sa-ūmibhayaṃ duttaramaccatārī.
Saṅgātigo maccujaho nirūpadhi pahāsi dukkhaṃ apunabbhavāya, atthaṃ gato so na pamāṇameti amohayī maccurājanti brūmī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Dutiyo vaggo.
TASSUDDĀNAṂ
Puññaṃ cakkhu atha indriyāni 2 addhā cariyaṃ duve soci,4 muno5 atha rāgaduve puna vaggamāhu dutiyamuttaman ”ti.
--ooOoo--
1 pāraṅgato - Ma; pāraṃgato - PTS. addhā caritaṃ duve suci - Syā, PTS. 2 5 athindriyā - Syā, PTS. mune - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Nhì
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với người nào, luyến ái, sân hận, và vô minh đã được xa lìa, người ấy đã được gọi là một vị khác nữa có bản thân đã được tu tập, đã trở nên cao thượng, đã đi đến như thế, đã được giác ngộ, đã vượt qua oán thù và sợ hãi, đã có sự dứt bỏ tất cả.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 2. 10. KINH LUYẾN ÁI - THỨ NHÌ [69]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, đối với bất cứ vị tỳ khưu hoặc tỳ khưu ni nào luyến ái chưa được dứt bỏ, sân hận chưa được dứt bỏ, si mê chưa được dứt bỏ, này các tỳ khưu, vị này được gọi là chưa vượt qua biển cả có sóng, có sóng dữ, có dòng nước xoáy, có cá sấu, có quỷ sứ.
Này các tỳ khưu, đối với bất cứ vị tỳ khưu hoặc tỳ khưu ni nào luyến ái đã được dứt bỏ, sân hận đã được dứt bỏ, si mê đã được dứt bỏ, này các tỳ khưu, vị này được gọi là đã vượt qua biển cả có sóng, có sóng dữ, có dòng nước xoáy, có cá sấu, có quỷ sứ, đã vượt qua, đã đi đến bờ kia, đã đứng ở đất liền, là vị Bà-la-môn.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với vị nào, luyến ái, sân hận, và vô minh đã được xa lìa, vị ấy đã vượt qua biển cả có cá sấu, có quỷ sứ, có sóng ghê rợn, khó vượt qua được.
Là người đã vượt qua sự dính mắc, đã từ bỏ Tử Thần, không còn mầm tái sanh, đã dứt bỏ khổ đau cùng với việc không còn sự hiện hữu lại nữa, đã đi đến mục đích, vị ấy đi đến sự không là hạn lượng, Ta nói rằng: ‘Vị ấy đã làm cho Ma Vương mê muội.’”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ nhì.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Phước thiện, nhãn (mắt), rồi các quyền, khoảng thời gian, hai về hạnh, thanh tịnh, hiền trí, rồi hai về luyến ái; các vị cũng đã gọi là phẩm thứ nhì tối thượng. --ooOoo--
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
TATIYO VAGGO 3. 3. 1. MICCHĀDIṬṬHIKAMMASAMĀDĀNASUTTAṂ [70]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā, ariyānaṃ upavādakā, micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
Taṃ kho panāhaṃ bhikkhave nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi.
Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā, ariyānaṃ upavādakā, micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
Api ca bhikkhave yadeva sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tadevāhaṃ vadāmi.
Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā, ariyānaṃ upavādakā, micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Micchā manaṃ panidhāya micchā vācaṃ ca bhāsiya, 1 micchā kammāni katvāna kāyena idha puggalo.
3. Appassuto ’puññakaro 2 appasmiṃ idha jīvite, kāyassa bhedā duppañño nirayaṃ so upapajjatī ”ti.3
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 micchāvācaṃ abhāsiya - PTS, Syā, Sīmu. 2 3 appassutā’puññakaro - Ma; appassuto apuññakaro - PTS. sopapajjatī ti - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
PHẨM THỨ BA 3. 3. 1. KINH THỌ TRÌ CÁC NGHIỆP DO TÀ KIẾN [70]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy các chúng sinh thành tựu uế hạnh do thân, thành tựu uế hạnh do khẩu, thành tựu uế hạnh do ý, những kẻ phỉ báng các bậc Thánh, những kẻ tà kiến có sự thọ trì các nghiệp do tà kiến, những kẻ ấy do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục.
Này các tỳ khưu, tuy nhiên Ta nói điều ấy không phải đã nghe được từ Sa- môn hoặc Bà-la- môn khác.
Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy các chúng sinh thành tựu uế hạnh do thân, thành tựu uế hạnh do khẩu, thành tựu uế hạnh do ý, những kẻ phỉ báng các bậc Thánh, những kẻ tà kiến có sự thọ trì các nghiệp do tà kiến, những kẻ ấy do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục.
Này các tỳ khưu, hơn nữa chỉ có điều nào tự mình đã biết, tự mình đã thấy, tự mình đã hiểu, thì Ta nói về điều ấy.
Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy các chúng sinh thành tựu uế hạnh do thân, thành tựu uế hạnh do khẩu, thành tựu uế hạnh do ý, những kẻ phỉ báng các bậc Thánh, những kẻ tà kiến có sự thọ trì các nghiệp do tà kiến, những kẻ ấy do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Con người ở nơi đây quyết định ý nghĩ sai trái, nói lời nói sai trái, và làm các hành động sai trái bằng thân.
3. Kẻ ít lắng nghe (học hỏi), kẻ hành động tội lỗi trong mạng sống ít ỏi ở nơi đây, do sự hoại rã của thân kẻ có tuệ tồi ấy sanh vào địa ngục.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
3. 3. 2. SAMMĀDIṬṬHIKAMMASAMĀDĀNASUTTAṂ [71]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā, ariyānaṃ anupavādakā, sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā.
Taṃ kho panāhaṃ bhikkhave nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi.
Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā kāyasucaritena samannāgatā, vacīsucaritena samannāgatā, manosucaritena samannāgatā, ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā.
Api ca bhikkhave yadeva sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tadevāhaṃ vadāmi.
Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā, ariyānaṃ anupavādakā, sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sammā manaṃ panidhaya sammāvācaṃ ca bhāsiya, 1 sammā kammāni katvāna kāyena idha puggalo.
3. Bahussuto puññakaro appasmiṃ idha jīvite, kāyassa bhedā sappañño saggaṃ so upapajjatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 sammāvācaṃ abhāsiya - PTS, Syā, Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
3. 3. 2. KINH THỌ TRÌ CÁC NGHIỆP DO CHÁNH KIẾN [71]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy các chúng sinh thành tựu thiện hạnh do thân, thành tựu thiện hạnh do khẩu, thành tựu thiện hạnh do ý, những người không phỉ báng các bậc Thánh, những người chánh kiến có sự thọ trì các nghiệp do chánh kiến, những người ấy do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, được sanh vào chốn an vui, cõi Trời.
Này các tỳ khưu, tuy nhiên Ta nói điều ấy không phải đã nghe được từ Sa- môn hoặc Bà-la- môn khác.
Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy các chúng sinh thành tựu thiện hạnh do thân, thành tựu thiện hạnh do khẩu, thành tựu thiện hạnh do ý, những người không phỉ báng các bậc Thánh, những người chánh kiến có sự thọ trì các nghiệp do chánh kiến, những người ấy do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, được sanh vào chốn an vui, cõi Trời.
Này các tỳ khưu, hơn nữa chỉ có điều nào tự mình đã biết, tự mình đã thấy, tự mình đã hiểu, thì Ta nói về điều ấy.
Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy các chúng sinh thành tựu thiện hạnh do thân, thành tựu thiện hạnh do khẩu, thành tựu thiện hạnh do ý, những người không phỉ báng các bậc Thánh, những người chánh kiến có sự thọ trì các nghiệp do chánh kiến, những người ấy do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, được sanh vào chốn an vui, cõi Trời.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Con người ở nơi đây, quyết định ý nghĩ chân chánh, nói lời nói chân chánh, và làm các hành động chân chánh bằng thân.
3. Người nghe (học hỏi) nhiều, người hành động phước thiện trong mạng sống ít ỏi ở nơi đây, do sự hoại rã của thân người có trí tuệ ấy sanh vào cõi Trời.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
3. 3. 3. NISSARAṆIYASUTTAṂ [72]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tisso imā bhikkhave nissaraṇiyā dhātuyo. Katamā tisso? Kāmānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ nekkhammaṃ. Rūpānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ āruppaṃ. Yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ, nirodho tassa nissaraṇaṃ. Imā kho bhikkhave, tisso nissaraṇiyā dhātuyo ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāmanissaraṇaṃ ñatvā rūpānañca atikkamaṃ, 1 sabbasaṅkhārasamathaṃ phusaṃ ātāpī sabbadā.
3. Sa ve sammaddaso bhikkhu yato tattha vimuccati, abhiññāvosito santo sa ve yogātigo munī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 3. 4. SANTATARASUTTAṂ [73]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Rūpehi bhikkhave arūpā santatarā. Arūpehi nirodho santataro ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Ye ca rūpūpagā sattā ye ca āruppaṭhāyino,2 nirodhaṃ appajānantā āgantāro punabbhavaṃ.
3. Ye ca rūpe pariññāya arūpesu asaṇṭhitā, nirodhe ye vimuccanti te janā maccuhāyino.
4. Kāyena amataṃ dhātuṃ phusayitvā nirūpadhiṃ,3 upadhippaṭinissaggaṃ sacchikatvā anāsavo, deseti sammāsambuddho asokaṃ virajaṃ padan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 2 3 atikkamma - Syā. arūpaṭṭhāyino - Ma, Syā, PTS. nirūpadhi - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
3. 3. 3. KINH THOÁT LY [72]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, đây là ba tính chất của việc thoát ly. Ba tính chất nào? Thoát ly khỏi các dục, tức là sự xuất ly. Thoát ly khỏi các sắc, tức là vô sắc. Hơn nữa, bất cứ cái gì được hiện hữu, được tạo tác, được sanh khởi tùy thuận (điều kiện), thoát ly khỏi cái ấy là sự tịch diệt. Này các tỳ khưu, đây là ba tính chất của việc thoát ly.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi biết được sự thoát ly khỏi các dục, và sự vượt qua các sắc, trong khi chạm đến sự vắng lặng của tất cả các hành, luôn luôn có sự nhiệt tâm ... 3. ... vị tỳ khưu ấy, thật vậy, với việc nhìn thấy đúng đắn, nhờ thế được giải thoát khỏi nơi ấy, được hoàn mãn về thắng trí, được an tịnh, vị hiền trí ấy quả thật đã vượt qua các sự ràng buộc.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 3. 4. KINH AN TỊNH HƠN [73]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy: 1. “Này các tỳ khưu, các pháp vô sắc là an tịnh hơn so với các sắc pháp. Sự tịch diệt là an tịnh hơn so với các pháp vô sắc.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Các chúng sinh nào tiếp cận các sắc pháp và những ai có sự thiết lập ở các pháp vô sắc, trong khi không nhận biết về sự tịch diệt, là những người đi đến sự hiện hữu lại nữa. 3. Và những người nào sau khi đã hiểu toàn diện về các sắc, không an trú ở các pháp vô sắc, những người nào được giải thoát ở sự tịch diệt, những người ấy có sự từ bỏ tử thần. 4. Sau khi đã chạm đến bản thể bất tử bằng thân, không mầm tái sanh, sau khi đã chứng đắc sự từ bỏ mầm tái sanh, không còn lậu hoặc, đấng Chánh Đẳng Giác thuyết giảng về vị thế không sầu muộn, không bụi ô nhiễm.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
3. 3. 5. PUTTASUTTAṂ [74]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave puttā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Atijāto anujāto avajāto ’ti.
Kathañca bhikkhave putto atijāto hoti? Idha bhikkhave puttassa mātāpitaro honti na buddhaṃ saraṇaṃ gatā, na dhammaṃ saraṇaṃ gatā, na saṅghaṃ saraṇaṃ gatā, pāṇātipātā appaṭiviratā, adinnādānā appaṭiviratā, kāmesu micchācārā appaṭiviratā, musāvādā appaṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭiviratā, dussīlā pāpadhammā. Putto ca nesaṃ hoti, buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saranaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato, pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, sīlavā kalyāṇadhammo. Evaṃ kho bhikkhave, putto atijāto hoti.
Kathañca bhikkhave putto anujāto hoti? Idha bhikkhave puttassa mātāpitaro honti buddhaṃ saraṇaṃ gatā, dhammaṃ saraṇaṃ gatā, saṅghaṃ saraṇaṃ gatā, pāṇātipātā paṭiviratā, adinnādānā paṭiviratā, kāmesu micchācārā paṭiviratā, musāvādā paṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, sīlavanto kalyāṇadhammā. Putto ca 1 nesaṃ hoti buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato, pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesu micchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, sīlavā kalyāṇadhammo. Evaṃ kho bhikkhave, putto anujāto hoti.
Kathañca bhikkhave putto avajāto hoti? Idha bhikkhave puttassa mātāpitaro honti buddhaṃ saraṇaṃ gatā, dhammaṃ saraṇaṃ gatā, saṅghaṃ saraṇaṃ gatā, pāṇātipātā paṭiviratā, adinnādānā paṭiviratā, kāmesu micchācārā paṭiviratā, musāvādā paṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, sīlavanto kalyāṇadhammā. Putto ca nesaṃ hoti na buddhaṃ saraṇaṃ gato, na dhammaṃ saraṇaṃ gato, na saṅghaṃ saraṇaṃ gato, pāṇātipātā appaṭivirato, adinnādānā appaṭivirato, kāmesu micchācārā appaṭivirato, musāvādā appaṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭivirato, dussīlo pāpadhammo. Evaṃ kho bhikkhave, putto avajāto hoti. Ime kho bhikkhave, tayo puttā santo saṃvijjamānā lokasmin ”ti.
1 putto pi - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
3. 3. 5. KINH CON TRAI [74]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ba hạng con trai này đang tồn tại, đang hiện hữu ở thế gian. Ba hạng nào? Ưu sanh, tùy sanh, liệt sanh.
Và này các tỳ khưu, con trai hạng ưu sanh nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây mẹ và cha của người con trai không đi đến nương nhờ đức Phật, không đi đến nương nhờ Giáo Pháp, không đi đến nương nhờ Tăng Chúng, không kiêng cữ việc giết hại mạng sống, không kiêng cữ việc lấy vật chưa được cho, không kiêng cữ hành vi sai trái trong các dục, không kiêng cữ việc nói lời dối trá, không kiêng cữ trường hợp dễ duôi uống chất say là rượu và chất lên men, có giới tồi, có ác pháp. Và con trai của những người ấy đi đến nương nhờ đức Phật, đi đến nương nhờ Giáo Pháp, đi đến nương nhờ Tăng Chúng, kiêng cữ việc giết hại mạng sống, kiêng cữ việc lấy vật chưa được cho, kiêng cữ hành vi sai trái trong các dục, kiêng cữ việc nói lời dối trá, kiêng cữ trường hợp dễ duôi uống chất say là rượu và chất lên men, có giới hạnh, có thiện pháp. Này các tỳ khưu, con trai hạng ưu sanh nghĩa là như thế.
Và này các tỳ khưu, con trai hạng tùy sanh nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây mẹ và cha của người con trai đi đến nương nhờ đức Phật, đi đến nương nhờ Giáo Pháp, đi đến nương nhờ Tăng Chúng, kiêng cữ việc giết hại mạng sống, kiêng cữ việc lấy vật chưa được cho, kiêng cữ hành vi sai trái trong các dục, kiêng cữ việc nói lời dối trá, kiêng cữ trường hợp dễ duôi uống chất say là rượu và chất lên men, có giới hạnh, có thiện pháp. Và con trai của những người ấy đi đến nương nhờ đức Phật, đi đến nương nhờ Giáo Pháp, đi đến nương nhờ Tăng Chúng, kiêng cữ việc giết hại mạng sống, kiêng cữ việc lấy vật chưa được cho, kiêng cữ hành vi sai trái trong các dục, kiêng cữ việc nói lời dối trá, kiêng cữ trường hợp dễ duôi uống chất say là rượu và chất lên men, có giới hạnh, có thiện pháp. Này các tỳ khưu, con trai hạng tùy sanh nghĩa là như thế.
Và này các tỳ khưu, con trai hạng liệt sanh nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây mẹ và cha của người con trai đi đến nương nhờ đức Phật, đi đến nương nhờ Giáo Pháp, đi đến nương nhờ Tăng Chúng, kiêng cữ việc giết hại mạng sống, kiêng cữ việc lấy vật chưa được cho, kiêng cữ hành vi sai trái trong các dục, kiêng cữ việc nói lời dối trá, kiêng cữ trường hợp dễ duôi uống chất say là rượu và chất lên men, có giới hạnh, có thiện pháp. Và con trai của những người ấy không đi đến nương nhờ đức Phật, không đi đến nương nhờ Giáo Pháp, không đi đến nương nhờ Tăng Chúng, không kiêng cữ việc giết hại mạng sống, không kiêng cữ việc lấy vật chưa được cho, không kiêng cữ hành vi sai trái trong các dục, không kiêng cữ việc nói lời dối trá, không kiêng cữ trường hợp dễ duôi uống chất say là rượu và chất lên men, có giới tồi, có các pháp. Này các tỳ khưu, con trai hạng liệt sanh nghĩa là như thế. Này các tỳ khưu, ba hạng con trai này đang tồn tại, đang hiện hữu ở thế gian.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Atijātaṃ anujātaṃ puttamicchanti paṇḍitā, avajātaṃ na icchanti yo hoti kulagandhano.
3. Ete kho puttā lokasmiṃ ye 1 bhavanti upāsakā, saddhā sīlena sampannā vadaññū vītamaccharā, cando abbhaghanā mutto parisāsu virocare ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 3. 6. VUṬṬHISUTTAṂ [75]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katamo tayo? Avuṭṭhikasamo padesavassī sabbatthābhivassī.
Kathañca bhikkhave puggalo avuṭṭhikasamo hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo sabbesaññeva na dātā hoti, samaṇa-brāhmaṇa-kapaṇaddhika- vaṇibbaka 2 -yācakānaṃ annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasatha padīpeyyaṃ. Evaṃ kho bhikkhave, puggalo avuṭṭhikasamo hoti.
Kathañca bhikkhave puggalo padesavassī hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo ekaccānaṃ dātā hoti,3 ekaccānaṃ na dātā hoti samaṇa-brāhmaṇa- kapaṇaddhika-vaṇibbaka-yācakānaṃ annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasatha padīpeyyaṃ. Evaṃ kho bhikkhave, puggalo padesavassī hoti.
Kathañca bhikkhave puggalo sabbatthābhivassī hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo sabbesañca4 deti samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbaka- yācakānaṃ annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathaṃ padīpeyyaṃ. Evaṃ kho bhikkhave, puggalo sabbatthābhivassī hoti. Ime kho bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ”ti.
1 3 ye ca - Syā. hoti - itipāṭho Syā potthake na dissate. 2 4 vanibbaka - Ma, Syā, PTS. sabbesaṃva - Ma; sabbesaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Các bậc sáng suốt ước muốn con trai hạng ưu sanh, hạng tùy sanh, không ước muốn hạng liệt sanh, là hạng phá hỏng gia đình.
3. Những người con trai này là những nam cư sĩ ở thế gian, có đức tin, được đầy đủ về giới, rộng lượng, xa lìa sự bỏn xẻn, chói sáng ở các tập thể (tựa như) mặt trăng được thoát khỏi đám mây.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 3. 6. KINH MƯA [75]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ba hạng người này đang tồn tại, đang hiện hữu ở thế gian. Ba hạng nào? Hạng tương tự đám mây không mưa, hạng có mưa ở khu vực, hạng có mưa đều ở tất cả các nơi.
Và này các tỳ khưu, hạng người tương tự đám mây không mưa nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây có hạng người không là thí chủ đến toàn bộ tất cả Sa-môn, Bà-la-môn, những người khốn khổ, lang bạt, nghèo khó, hành khất, về cơm ăn, nước uống, vải vóc, phương tiện di chuyển, tràng hoa, hương thơm, vật thoa, giường nằm, chỗ ngụ, đèn đuốc . Này các tỳ khưu, hạng người tương tự đám mây không mưa nghĩa là như thế.
Và này các tỳ khưu, hạng người có mưa ở khu vực nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây có hạng người là thí chủ đến một số, không là thí chủ đến một số Sa-môn, Bà-la-môn, những người khốn khổ, lang bạt, nghèo khó, hành khất, về cơm ăn, nước uống, vải vóc, phương tiện di chuyển, tràng hoa, hương thơm, vật thoa, giường nằm, chỗ ngụ, đèn đuốc. Này các tỳ khưu, hạng người có mưa ở khu vực nghĩa là như thế.
Và này các tỳ khưu, hạng người có mưa đều ở tất cả các nơi nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây có hạng người bố thí đến tất cả Sa-môn, Bà-la- môn, những người khốn khổ, lang bạt, nghèo khó, hành khất, về cơm ăn, nước uống, vải vóc, phương tiện di chuyển, tràng hoa, hương thơm, vật thoa, giường nằm, chỗ ngụ, đèn đuốc. Này các tỳ khưu, hạng người có mưa đều ở tất cả các nơi nghĩa là như thế. Này các tỳ khưu, đây là ba hạng người đang tồn tại, đang hiện hữu ở thế gian.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Na samaṇe na brahmaṇe na kapaṇaddhikavaṇibbake, 1 laddhāna saṃvibhajati 2 annaṃ pānañca bhojanaṃ, taṃ ve avuṭṭhikasamo ’ti āhu naṃ purisādhamaṃ.
3. Ekaccānaṃ na dadāti ekaccānaṃ pavecchati, taṃ ve padesavassīti āhu medhāvino janā.
4. Subhikkhavāco puriso sabbabhūtānukampako, āmodamāno pakireti detha dethāti bhāsati.
5. Yathāpi megho thanayitvā gajjayitvā pavassati, thalaṃ ninnañca pūreti abhisandanto ’va vārinā. 3
6. Evameva idhekacco puggalo hoti tādiso, dhammena saṃharitvāna uṭṭhānādhigataṃ dhanaṃ, tappeti annapānena sammā patte4 vaṇibbake ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 3. 7. SUKHAPATTHANĀSUTTAṂ [76]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīnimāni bhikkhave sukhāni patthayamāno sīlaṃ rakkheyya paṇḍito. Katamāni tīṇi? ‘Pasaṃsā me āgacchatū ’ti sīlaṃ rakkheyya paṇḍito, ‘bhogā me uppajjantū ’ti sīlaṃ rakkheyya paṇḍito, ‘kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī ’ti sīlaṃ rakkheyya paṇḍito. Imāni kho bhikkhave, tīṇi sukhāni patthayamāno sīlaṃ rakkheyya paṇḍito ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sīlaṃ rakkheyya medhāvī patthayāno tayo sukhe, pasaṃsaṃ vittalābhañca pecca sagge pamodanaṃ.
3. Akaronto ’pi ce pāpaṃ karontamupasevati, saṅkiyo hoti pāpasmiṃ avaṇṇo cassa rūhati.
1 na kapaṇaddhike na vaṇibbake - Syā, PTS. 2 saṃvibhājeti - Ma, Syā, PTS. 3 4 abhisandanto ca vārinā - Syā; abhisandanto vārinā - PTS. satte - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi có được cơm ăn, nước uống, vật thực mà không san sẻ đến các Sa-môn, Bà-la-môn, những người khốn khổ, lang bạt, nghèo khó, người ta đã nói về kẻ hạ tiện ấy là: ‘Người tương tự đám mây không mưa.’
3. Không bố thí đến một số người, ban tặng đến một số người, những người thông minh đã nói về kẻ ấy là: ‘Người có mưa ở khu vực.’
4. Người có lời nói đem đến sự dễ dàng về vật thực, người có lòng thương tưởng đến tất cả sanh linh, trong khi tùy hỷ, ban phát và nói rằng: “Các người hãy bố thí, các người hãy bố thí.’
5. Cũng giống như đám mây gào thét, gầm rống rồi đổ mưa, ngay trong khi đang tuôn ra nước, làm tràn đầy đất bằng và chỗ trũng.
6. Tương tự y như vậy, ở đây có hạng người như thế ấy, sau khi thâu thập tài sản đạt được một cách hợp pháp nhờ vào nghị lực, rồi với cơm ăn và nước uống hoàn toàn làm toại ý những người nghèo khó đã đi đến.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 3. 7. KINH ƯỚC NGUYỆN HẠNH PHÚC [76]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, trong lúc ước nguyện ba điều hạnh phúc này, người sáng suốt nên gìn giữ giới. Ba điều nào? ‘Mong rằng sự ca ngợi hãy đến cho tôi.’ (nghĩ thế) người sáng suốt nên gìn giữ giới, ‘Mong rằng của cải hãy sanh lên cho tôi,’ (nghĩ thế) người sáng suốt nên gìn giữ giới, ‘Do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, tôi sẽ sanh về chốn an vui, cõi Trời,’ (nghĩ thế) người sáng suốt nên gìn giữ giới. Này các tỳ khưu, trong khi ước nguyện ba điều hạnh phúc này, người sáng suốt nên gìn giữ giới.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Người thông minh nên gìn giữ giới trong lúc ước nguyện ba điều hạnh phúc: sự ca ngợi, sự đạt được của cải, sự vui sướng ở cõi Trời sau khi chết. 3. Tuy nhiên, nếu trong lúc không làm ác, mà thân cận người đang làm, thì bị nghi ngờ về điều ác, và tiếng xấu của người ấy tăng trưởng.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
4. Yādisaṃ kurute mittaṃ yādisaṃ cūpasevati, sa ve tādisako hoti sahavāso ’pi 1 tādiso.
5. Sevamāno sevamānaṃ samphuṭṭho samphusaṃ paraṃ, saro diddho kalāpaṃ ’va alittamupalimpati, upalepabhayā dhīro neva pāpasakhā siyā.
6. Pūtimacchaṃ kusaggena yo naro upanayhati, kusā ’pi pūtī vāyanti evaṃ bālūpasevanā.
7. Tagarañca palāsena yo naro upanayhati, pattā ’pi surabhi vāyanti evaṃ dhīrūpasevanā.
8. Tasmā pattapuṭasseva 2 ñatvā sampākamattano, asante nopaseveyya sante seveyya paṇḍito, asanto nirayaṃ nenti santo pāpenti suggatin ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 3. 8. BHIDURASUTTAṂ [77]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Bhidurāyaṃ 3 bhikkhave kāyo viññāṇaṃ virāgadhammaṃ sabbe upadhī aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāyaṃ ca bhiduraṃ 4 ñatvā viññāṇaṃ ca pabhaṅguraṃ,5 upadhīsu bhayaṃ disvā jātimaraṇamaccagā,6 sampatvā paramaṃ santiṃ kālaṃ kaṅkhati bhāvitatto ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 sahavāso hi - Ma, Syā, PTS. 2 pattapūṭasseva - Syā; 5 palāsapuṭasseva - PTS. virāgunaṃ- Ma, PTS, Sīmu; 3 bhindantāyaṃ - Syā, PTS. pabhaṅguṇaṃ - Syā. 4 6 bhindantaṃ - Syā, PTS, Sīmu; jātimaraṇamajjagā - Syā; bhindanaṃ - katthaci. jātimaraṇam-ajjhagā - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
4. Kết bạn với người như thế nào, và thân cận người như thế nào, kẻ ấy chắc chắn trở thành người như thế ấy, việc cộng trú chung cũng là như thế ấy.
5. Người đang cộng sự và đối tượng đang cộng sự, người đang tiếp xúc và người khác là đối tượng đang tiếp xúc, tựa như mũi tên bị nhiễm độc làm nhơ nhuốc bó tên còn chưa bị nhơ nhuốc, người sáng trí, do nỗi sợ hãi sự nhơ nhuốc, không nên có bạn ác.
6. Người nào gói lại con cá thối bằng phần ngọn của cọng cỏ kusa, các cọng cỏ kusa cũng tỏa ra các mùi thối; sự thân cận với kẻ ngu là tương tự.
7. Còn người nào gói lại cỏ thơm tagara bằng lá cây, luôn cả các lá cây cũng tỏa ra mùi thơm; sự thân cận với người sáng trí là tương tự.
8. Vì thế, sau khi biết được kết quả đối với bản thân tựa như đối với giỏ lá cây, người sáng suốt không nên thân cận những kẻ không tốt, nên thân cận những người tốt; những kẻ không tốt dẫn đến địa ngục, những người tốt giúp cho đạt được nhàn cảnh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 3. 8. KINH DỄ TAN VỠ [77]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, thân này là dễ tan vỡ, thức có tính chất rã tan, tất cả các mầm tái sanh là vô thường, khổ đau, có tính chất đổi thay.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi biết rằng thân là dễ tan vỡ, và thức có thể rã tan, sau khi nhìn thấy nỗi sợ hãi ở các mầm tái sanh, (vị ấy) đã vượt qua sanh và tử; sau khi đạt đến sự an tịnh tối cao, vị có bản thân đã được tu tập chờ đợi thời điểm.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
3. 3. 9. DHĀTUSAṂSANDANASUTTAṂ [78]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dhātuso 1 bhikkhave sattā sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
Atītampi bhikkhave addhānaṃ dhātuso 2 sattā sattehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu. Kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
Anāgatampi bhikkhave addhānaṃ dhātuso3 sattā sattehi saddhiṃ saṃsandissanti samissanti.4 Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandissanti samissanti.4 Kalyāṇādimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandissanti samissanti.4
Etarahi ’pi bhikkhave paccuppannaṃ addhānaṃ dhātuso ’va sattā sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṃ saṃsandanti samentī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Saṃsaggā vanatho jāto asaṃsaggena chijjati, parittaṃ dārumāruyha yathā sīde mahaṇṇave.
3. Evaṃ kusītamāgamma sādhujīvīpi sīdati, tasmā taṃ parivajjeyya kusītaṃ hīnavīriyaṃ.
4. Pavivittehi ariyehi pahitattehi jhāyibhi, niccaṃ āraddhaviriyehi paṇḍitehi sahā vase ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 3 dhātusova - Syā. dhātusova - Ma, Syā, PTS. 2 4 dhātusova - Ma, Syā. samessanti - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
3. 3. 9. KINH SỰ KẾT HỢP THEO BẢN CHẤT [78]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, tùy theo bản chất các chúng sinh cùng với các chúng sinh kết hợp, gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém cùng với các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém kết hợp, gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành cùng với các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành kết hợp, gặp gỡ nhau.
Này các tỳ khưu, ngay cả ở thời kỳ quá khứ, tùy theo bản chất các chúng sinh cùng với các chúng sinh đã kết hợp, đã gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém cùng với các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém đã kết hợp, đã gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành cùng với các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành đã kết hợp, đã gặp gỡ nhau.
Này các tỳ khưu, luôn cả ở thời kỳ vị lai, tùy theo bản chất các chúng sinh cùng với các chúng sinh sẽ kết hợp, sẽ gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém cùng với các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém sẽ kết hợp, sẽ gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành cùng với các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành sẽ kết hợp, sẽ gặp gỡ nhau.
Này các tỳ khưu, ngay cả hiện nay ở thời kỳ hiện tại, tùy theo bản chất các chúng sinh cùng với các chúng sinh kết hợp, gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém cùng với các chúng sinh có khuynh hướng thấp kém kết hợp, gặp gỡ nhau. Các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành cùng với các chúng sinh có khuynh hướng tốt lành kết hợp, gặp gỡ nhau.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Ô nhiễm sanh lên do sự kết giao, bị chặt đứt do sự không kết giao. Giống như người leo lên miếng gỗ nhỏ có thể chìm xuống ở đại dương, ...
3. ... Tương tự như thế, người có đời sống tốt lành đi đến với người biếng nhác cũng chìm xuống. Vì thế nên xa lánh kẻ biếng nhác có sự tinh tấn thấp kém ấy.
4. Nên sống cùng với các bậc sáng suốt, sống tách ly, cao thượng, có bản tánh cương quyết, có thiền, thường xuyên có sự ra sức tinh tấn.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Tatiyo vaggo
3. 3. 10. PARIHĀNASUTTAṂ [79]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Idha bhikkhave sekho bhikkhu kammārāmo hoti kammarato kammārāmatamanuyutto, bhassārāmo hoti bhassarato bhassārāmatamanuyutto, niddārāmo hoti niddārato niddārāmatamanuyutto. Ime kho bhikkhave, tayo dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti.
Tayo ’me bhikkhave dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Idha bhikkhave sekho bhikkhu na kammārāme hoti na kammarato na kammārāmatamanuyutto, na bhassārāmo hoti na bhassarato na bhassārāmatamanuyutto, na niddārāmo hoti na niddārato na niddārāmatamanuyutto. Ime kho bhikkhave, tayo dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kammārāmo bhassarato 1 niddārāmo ca uddhato, abhabbo tādiso bhikkhu phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ.
3. Tasmā hi appakiccassa appamiddho anuddhato, bhabbo so tādiso bhikkhu phuṭṭhuṃ sambodhimuttaman ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Vaggo tatiyo.
TASSUDDĀNAṂ
Dve diṭṭhi nissaraṇaṃ rūpaṃ putto avuṭṭhikena ca, sukhā ca bhindanā2 dhātu parihānena te dasā ”ti.
--ooOoo--
1 2 bhassārāmo - Ma. bhiduro - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Ba
3. 3. 10. KINH SỰ THOÁI HÓA [79]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ba pháp này vận hành đưa đến sự thoái hóa cho vị tỳ khưu hữu học. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu hữu học có sự ưa thích công việc, thích thú công việc, gắn bó với sự ưa thích công việc; có sự ưa thích nói chuyện, thích thú nói chuyện, gắn bó với sự ưa thích nói chuyện; có sự ưa thích ngủ nghê, thích thú ngủ nghê, gắn bó với sự ưa thích ngủ nghê. Này các tỳ khưu, ba pháp này vận hành đưa đến sự thoái hóa cho vị tỳ khưu hữu học.
Này các tỳ khưu, ba pháp này vận hành không đưa đến sự thoái hóa cho vị tỳ khưu hữu học. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu hữu học không có sự ưa thích công việc, không thích thú công việc, không gắn bó với sự ưa thích công việc; không có sự ưa thích nói chuyện, không thích thú nói chuyện, không gắn bó với sự ưa thích nói chuyện; không có sự ưa thích ngủ nghê, không thích thú ngủ nghê, không gắn bó với sự ưa thích ngủ nghê. Này các tỳ khưu, ba pháp này vận hành không đưa đến sự thoái hóa cho vị tỳ khưu hữu học.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Có sự ưa thích công việc, thích thú nói chuyện, có sự ưa thích ngủ nghê, và náo động, vị tỳ khưu như thế ấy không có khả năng chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng.
3. Chính vì thế, vị ấy nên có ít phận sự, ít buồn ngủ, không náo động, vị tỳ khưu như thế ấy có khả năng chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ ba.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Hai bài Kinh về kiến, sự thoát ly, sắc pháp, con trai, và với hạng người không mưa, hạnh phúc, và sự tan vỡ, bản chất, với sự thoái hóa; chúng là mười.
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
CATUTTHO VAGGO 3. 4. 1. VITAKKASUTTAṂ [80]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave akusalavitakkā. Katame tayo? Anavaññatti- paṭisaṃyutto vitakko, lābhasakkārasilokapaṭisaṃyutto vitakko, parānuddayatāpaṭisaṃyutto vitakko. Ime kho bhikkhave, tayo akusalavitakkā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Anavaññattisaṃyutto lābhasakkāragāravo, sahanandī 1 amaccehi ārā saṃyojanakkhayā.
3. Yo ca 2 puttapasuṃ3 hitvā vivāhe4 saṅgahāni5 ca, bhabbo so tādiso bhikkhu phuṭṭhuṃ sambodhimuttaman ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 4. 2. SAKKĀRASUTTAṂ [81]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā sakkārena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā asakkārena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā.
1 3 sahanandi - Syā. putte pasuṃ - Syā, PTS. 2 4 5 yodha - Syā. vivāso - Syā, PTS. saṃharāni - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
PHẨM THỨ TƯ 3. 4. 1. KINH SUY TẦM [80]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, đây là ba suy tầm bất thiện. Ba suy tầm nào? Sự suy tầm liên quan đến việc không bị khi dễ, sự suy tầm liên quan đến lợi lộc, tôn vinh, và tiếng tăm, sự suy tầm liên quan đến việc quan tâm về người khác. Này các tỳ khưu, ba pháp này là suy tầm bất thiện.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị gắn bó với việc không bị khi dễ, có sự sùng kính về lợi lộc và sự tôn vinh, có sự vui mừng với các đồng sự, thì cách xa sự diệt trừ các ràng buộc.
3. Và vị nào từ bỏ con cái, đàn gia súc, các đám rước dâu, và những sự gom góp (vật dụng), vị tỳ khưu như thế ấy có khả năng chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 4. 2. KINH TÔN VINH [81]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy do sự tôn vinh các chúng sanh bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục. Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy do sự không tôn vinh các chúng sanh bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục. Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy do sự tôn vinh và do sự không tôn vinh các chúng sanh bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
Taṃ kho panāhaṃ bhikkhave nāññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā vadāmi. 1 Api ca bhikkhave yadeva me sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tadevāhaṃ vadāmi:
Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā sakkārena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā asakkārena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Diṭṭhā mayā bhikkhave sattā sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yassa sakkariyamānassa 2 asakkārena cūbhayaṃ, samādhi na vikampati appamādavihārino.
3. Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ sukhumadiṭṭhivipassakaṃ, upādānakkhayārāmaṃ āhu sappuriso itī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 4. 3. DEVASADDASUTTAṂ [82]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave devesu devasaddā niccharanti samayā samayaṃ upādāya. Katame tayo?
Yasmiṃ bhikkhave samaye ariyasāvako kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya ceteti, tasmiṃ samaye3 devesu devasaddo niccharati ‘eso ariyasāvako mārena saddhiṃ saṅgāmāya cetetī ’ti. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya.
1 diṭṭhā mayā bhikkhave sattā sakkārena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā diṭṭhā mayā bhikkhave sattā asakkārena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā diṭṭhā mayā bhikkhave sattā sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtā pariyādinnacittā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā - itipāṭho Syā, PTS potthakesu dissate. 2 3 sakkāriyamānassa - Syā; sakkarīyamānassa - PTS. tasmiṃ bhikkhave samaye - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
Này các tỳ khưu, hơn nữa không phải đã nghe từ vị Sa- môn hoặc Bà-la- môn nào khác mà Ta nói điều ấy. Này các tỳ khưu, chỉ có điều nào mà Ta tự mình đã biết, tự mình đã thấy, tự mình đã hiểu, thì Ta nói về điều ấy.
Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy do sự tôn vinh các chúng sanh bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục. Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy do sự không tôn vinh các chúng sanh bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục. Này các tỳ khưu, Ta đã nhìn thấy do sự tôn vinh và do sự không tôn vinh các chúng sanh bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ, do sự hoại rã của thân, do sự chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Ở cả hai trường hợp, trong khi được tôn vinh và với sự không tôn vinh, vị nào có định không dao động, có nếp sống không xao lãng, ...
3. ... vị ấy, có thiền, thường xuyên hành minh sát với nhận thức vi tế, có sự ưa thích việc diệt trừ chấp thủ, được gọi là ‘bậc chân nhân.’”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 4. 3. ÂM THANH CỦA CHƯ THIÊN [82]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ba âm thanh này của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên tùy theo lúc này lúc khác. Ba âm thanh nào?
Này các tỳ khưu, vào lúc nào vị đệ tử của bậc Thánh cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, nghĩ đến việc xuất gia rời nhà sống không nhà, vào lúc ấy âm thanh của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên rằng: ‘Vị đệ tử này của bậc Thánh nghĩ đến việc chiến đấu với Ma Vương.’ Này các tỳ khưu, đây là âm thanh thứ nhất của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên tùy theo lúc này lúc khác.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
Puna ca paraṃ bhikkhave yasmiṃ samaye ariyasāvako sattannaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhavanānuyogamanuyutto viharati, tasmiṃ bhikkhave samaye devesu devasaddo niccharati ‘eso ariyasāvako mārena saddhiṃ saṅgāmetī ’ti. Ayaṃ bhikkhave dutiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya.
Puna ca paraṃ bhikkhave yasmiṃ samaye ariyasāvako āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññāya 1 sacchikatvā upasampajja viharati, tasmiṃ bhikkhave samaye devesu devasaddo niccharati ‘eso ariyasāvako vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ abhivijiya ajjhāvasatī ’ti. Ayaṃ bhikkhave tatiyo devesu devasaddo niccharati samayā samayaṃ upādāya.
Ime kho bhikkhave, tayo devesu devasaddā niccharanti samayā samayaṃ upādāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Disvā vijitasaṅgāmaṃ sammāsambuddhasāvakaṃ, devatā ’pi namassanti mahantaṃ vītasāradaṃ.
3. Namo te purisājañña, yo tvaṃ dujjayamajjhagā,2 jetvāna maccuno senaṃ vimokkhena anāvaraṃ.
4. Iti hetaṃ namassanti devatā pattamānasaṃ, tañhi tassa na passanti yena maccuvasaṃ vaje ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 4. 4. PUBBANIMITTASUTTAṂ [83]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Yadā bhikkhave devo devakāyā cavanadhammo hoti, pañcassa pubbanimittāni pātubhavanti: mālā milāyanti, vatthāni kilissanti, kacchehi sedā muccanti, kāye dubbaṇṇiyaṃ okkamati, sake devo devāsane nābhiramatī ’ti.
1 2 abhiññā - Ma, Syā, PTS. dujjayamajjhabhū - Ma, Syā, PTS; dujjayamajjhagū - Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, vào lúc nào vị đệ tử của bậc Thánh sống gắn bó với sự tu tập và rèn luyện bảy pháp góp phần vào việc giác ngộ, này các tỳ khưu, vào lúc ấy âm thanh của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên rằng: ‘Vị đệ tử này của bậc Thánh chiến đấu với Ma Vương.’ Này các tỳ khưu, đây là âm thanh thứ nhì của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên tùy theo lúc này lúc khác.
Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, vào lúc nào vị đệ tử của bậc Thánh với sự diệt trừ các lậu hoặc, không còn lậu hoặc, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình, chứng ngộ, đạt đến, và an trú vào sự giải thoát của tâm, sự giải thoát của tuệ, này các tỳ khưu, vào lúc ấy âm thanh của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên rằng: ‘Vị đệ tử này của bậc Thánh đã chiến thắng cuộc chiến đấu, sau khi chiến thắng và an trú ở chính vị trí đứng đầu của cuộc chiến đấu ấy.’ Này các tỳ khưu, đây là âm thanh thứ ba của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên tùy theo lúc này lúc khác.
Này các tỳ khưu, ba âm thanh này của chư Thiên phát ra ở giữa chư Thiên tùy theo lúc này lúc khác.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi nhìn thấy vị đệ tử của đấng Chánh Đẳng Giác đã chiến thắng cuộc chiến đấu, ngay cả chư Thiên cũng lễ bái bậc vĩ đại, có sự tự tin.
3. Ôi bậc thuần chủng của nhân loại, xin kính lễ người. Sau khi chiến thắng đạo quân không bị chướng ngại của Tử Thần bằng sự giải thoát, Ngài là người đã đạt được sự chiến thắng khó khăn.
4. Chư Thiên cúi chào vị có tâm ý đã đạt này, bởi vì họ không nhìn thấy ở vị ấy điều gì khiến cho vị ấy có thể rơi vào sự thống trị của Tử thần.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 4. 4. KINH DẤU HIỆU BÁO TRƯỚC [83]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, khi vị Thiên nhân có hiện tượng lìa đời khỏi tập thể chư Thiên, có năm dấu hiệu báo trước xuất hiện cho vị ấy: các tràng hoa bị héo úa, các y phục bị ô uế, mồ hôi xuất ra từ hai nách, màu sắc xấu hiện ra ở cơ thể, vị Thiên nhân không thích thú ở chỗ ngồi chư Thiên của mình.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
Tamenaṃ bhikkhave devā ‘cavanadhammo ayaṃ devaputto ’ti iti viditvā tīhi vācāhi anumodanti: 1 ‘Ito bho sugatiṃ gaccha. Sugatiṃ gantvā suladdhalābhaṃ labha. Suladdhalābhaṃ labhitvā suppatiṭṭhito bhavāhī ’ti.
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca: ‘Kinnu kho bhante devānaṃ sugatigamanasaṅkhātaṃ, kiñca bhante devānaṃ suladdha- lābhasaṅkhātaṃ, kimpana bhante devānaṃ suppatiṭṭhitasaṅkhātan ’ti?
‘Manussattaṃ kho bhikkhu 2 devānaṃ sugatigamanasaṅkhātaṃ yaṃ manussabhūto samāno tathāgatappavedite dhammavinaye saddhaṃ paṭilabhati, idaṃ kho pana bhikkhave3 devānaṃ suladdhalābhasaṅkhātaṃ. Sā kho panassa saddhā niviṭṭhā hoti mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṃhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Idaṃ kho bhikkhave3 devānaṃ suppatiṭṭhitasaṅkhātan ’”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yadā devo devakāyā cavati āyusaṅkhayā, tayo saddā niccharanti devānaṃ anumodataṃ.
3. ‘Ito bho sugatiṃ gaccha manussānaṃ sahavyataṃ, manussabhūto saddhamme labha saddhaṃ anuttaraṃ.
4. Sā te saddhā niviṭṭhassa mūlajātā patiṭṭhitā, yāvajīvaṃ asaṃhīrā saddhamme suppavedite.
5. Kāyaduccaritaṃ hitvā vacīduccaritāni ca, manoduccaritaṃ hitvā yañcaññaṃ dosasañhitaṃ.
6. Kāyena kusalaṃ katvā vācāya kusalaṃ bahuṃ, manasā kusalaṃ katvā appamāṇaṃ nirūpadhiṃ.
7. Tato opadhikaṃ puññaṃ katvā dānena taṃ bahuṃ, aññe ’pi macce saddhamme brahmacariye nivesaya.4
8. Imāya anukampāya devā devaṃ yadā vidū, cavantaṃ anumodanti ehi deva punappunan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 3 anumodenti - Ma. bhikkhu - Ma. 2 4 bhikkhave - Syā, PTS. nivesaye - PTS, Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
Này các tỳ khưu, sau khi biết về vị ấy rằng: ‘Vị Thiên tử này có hiện tượng lìa đời,’ chư Thiên làm cho vị ấy tùy hỷ bằng ba lời nói: ‘Thưa ngài, từ đây hãy đi đến nhàn cảnh. Sau khi đi đến nhàn cảnh, hãy nhận lãnh phần được nhận tốt đẹp. Sau khi nhận lãnh phần được nhận tốt đẹp, ngài hãy khéo được thiết lập.’
Khi được nói như vậy, một vị tỳ khưu nọ đã nói với đức Thế Tôn điều này: ‘Bạch Ngài, điều mà chư Thiên gọi là đi đến nhàn cảnh là gì? Và bạch Ngài, điều mà chư Thiên gọi là phần được nhận tốt đẹp là gì? Bạch Ngài, hơn nữa điều mà chư Thiên gọi là khéo được thiết lập là gì?’
‘Này tỳ khưu, điều mà chư Thiên gọi là đi đến nhàn cảnh là trạng thái con người, trong khi đang có bản thể loài người thì đạt được niềm tin ở Pháp và Luật đã được đức Như Lai công bố, này các tỳ khưu, điều này gọi là phần được nhận tốt đẹp. Thêm nữa, niềm tin ấy của vị này được xác định, được mọc rễ, được thiết lập, là vững chắc, không bị lấy đi bởi vị Sa- môn, bởi vị Bà- la- môn, bởi Thiên nhân, bởi Ma Vương, bởi Phạm Thiên, hoặc bởi bất cứ ai ở thế gian. Này các tỳ khưu, điều này chư Thiên gọi là khéo được thiết lập.’”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Khi vị Thiên nhân lìa đời khỏi tập thể chư Thiên do hết tuổi thọ, có ba âm thanh phát ra của chư Thiên đang tùy hỷ rằng:
3. ‘Thưa ngài, từ đây hãy đi đến nhàn cảnh, có sự sống chung với loài người. Với bản thể loài người, hãy đạt được niềm tin vô thượng ở Diệu Pháp.
4. Niềm tin ấy của ngài nên được xác định, được mọc rễ, được thiết lập ở Diệu Pháp khéo được công bố cho đến trọn đời không bị lấy đi.
5. Sau khi từ bỏ uế hạnh do thân và các uế hạnh do khẩu, sau khi từ bỏ uế hạnh do ý và điều nào khác liên quan đến tội lỗi, ...
6. ... sau khi làm việc thiện bằng thân, nhiều việc thiện bằng khẩu, sau khi làm vô lượng việc thiện không mầm tái sanh bằng ý, ...
7. ... kế đó, sau khi làm nhiều việc phước đưa đi tái sanh ấy bằng việc bố thí, hãy tạo điều kiện cho những người khác cũng trú vào Diệu Pháp, vào Phạm hạnh.’
8. Với lòng thương tưởng này, chư Thiên khi biết được một vị Thiên nhân đang lìa đời thì tùy hỷ rằng: ‘Này Thiên nhân, hãy trở lại, lần này lần khác.’”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
3. 4. 5. BAHUJANAHITASUTTAṂ [84]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me [bhikkhave 1 ] puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katame tayo?
Idha bhikkhave tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
Puna ca paraṃ bhikkhave tasseva satthusāvako 2 arahaṃ hoti khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ bhikkhave dutiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.
Puna ca paraṃ bhikkhave tasseva satthusāvako sekho hoti paṭipado3 bahussuto sīlavatūpapanno. So ’pi dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Ayaṃ bhikkhave tatiyo puggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukāya devamanussānan ’ti.
Ime kho bhikkhave, tayo puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ”ti.
1 bhikkhave - itipāṭho potthakesu na dissate. 2 3 satthuno sāvako - Syā. pāṭipado - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
3. 4. 5. KINH LỢI ÍCH CHO NHIỀU NGƯỜI [84]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ba hạng người này, trong khi sanh lên ở thế gian, sanh lên đem lại sự lợi ích cho nhiều người, đem lại sự an lạc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, đem lại sự tấn hóa, đem lại sự lợi ích, đem lại sự an lạc cho chư Thiên và nhân loại. Ba hạng người nào?
Này các tỳ khưu, ở đây đức Như Lai sanh lên ở thế gian, là bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy thuyết giảng Giáo Pháp toàn hảo ở đoạn đầu, toàn hảo ở đoạn giữa, và toàn hảo ở đoạn kết, thành tựu về ý nghĩa, thành tựu về văn tự. Vị ấy giảng giải về Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn và đầy đủ. Này các tỳ khưu, đây là hạng người thứ nhất, trong khi sanh lên ở thế gian, sanh lên đem lại sự lợi ích cho nhiều người, đem lại sự an lạc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, đem lại sự tấn hóa, đem lại sự lợi ích, đem lại sự an lạc cho chư Thiên và nhân loại.
Này các tỳ khưu, còn có hạng người khác nữa, vị đệ tử của chính bậc Đạo Sư ấy là vị A-la-hán, có lậu hoặc đã được cạn kiệt, đã được hoàn mãn, có việc cần làm đã làm, có gánh nặng đã được đặt xuống, có mục đích của mình đã được đạt đến, có sự trói buộc ở hữu đã được đoạn tận, đã hiểu biết đúng đắn và đã được giải thoát. Vị ấy thuyết giảng Giáo Pháp toàn hảo ở đoạn đầu, toàn hảo ở đoạn giữa, và toàn hảo ở đoạn kết, thành tựu về ý nghĩa, thành tựu về văn tự. Vị ấy giảng giải về Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn và đầy đủ. Này các tỳ khưu, đây là hạng người thứ nhì, trong khi sanh lên ở thế gian, sanh lên đem lại sự lợi ích cho nhiều người, đem lại sự an lạc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, đem lại sự tấn hóa, đem lại sự lợi ích, đem lại sự an lạc cho chư Thiên và nhân loại.
Này các tỳ khưu, còn có hạng người khác nữa, vị đệ tử của chính bậc Đạo Sư ấy là vị hữu học, có sự thực hành, nghe nhiều, thành tựu về giới và phận sự. Vị ấy cũng thuyết giảng Giáo Pháp toàn hảo ở đoạn đầu, toàn hảo ở đoạn giữa, và toàn hảo ở đoạn kết, thành tựu về ý nghĩa, thành tựu về văn tự. Vị ấy giảng giải về Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn và đầy đủ. Này các tỳ khưu, đây là hạng người thứ ba, trong khi sanh lên ở thế gian, sanh lên đem lại sự lợi ích cho nhiều người, đem lại sự an lạc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, đem lại sự tấn hóa, đem lại sự lợi ích, đem lại sự an lạc cho chư Thiên và nhân loại.
Này các tỳ khưu, ba hạng người này, trong khi sanh lên ở thế gian, sanh lên đem lại sự lợi ích cho nhiều người, đem lại sự an lạc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, đem lại sự tấn hóa, đem lại sự lợi ích, đem lại sự an lạc cho chư Thiên và nhân loại.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Satthā hi loke paṭhamo mahesī tassanvayo sāvako bhāvitatto, athāparo pāṭipado ’pi sekho bahussuto sīlavatūpapanno.
3. Ete tayo devamanussaseṭṭhā pabhaṅkarā dhammamudīrayantā, 1 apāpuranti 2 amatassa dvāraṃ yogā pamocenti 3 bahujjane te.4
4. Ye satthavāhena anuttarena sudesitaṃ maggamanukkamanti, idheva dukkhassa karonti antaṃ ye appamattā sugatassa sāsane ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 4. 6. ASUBHĀNUPASSĪSUTTAṂ [85]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Asubhānupassī bhikkhave kāyasmiṃ viharatha. Ānāpānassati ca vo ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitā hotu. Sabbasaṅkhāresu aniccānupassino viharatha. Asubhānupassīnaṃ bhikkhave kāyasmiṃ viharataṃ yo subhāya dhātuyā rāgānusayo so pahīyati. Ānāpānasatiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitāya5 ye bāhirā vitakkāsayā vighātapakkhikā te na honti. Sabbasaṅkhāresu aniccānupassīnaṃ viharataṃ yā avijjā sā pahīyati. Yā vijjā sā uppajjatī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Asubhānupassī kāyasmiṃ ānāpāne patissato, sabbasaṅkhārasamathaṃ passaṃ ātāpī sabbadā.
1 4 dhammamudīriyantā - Syā. bahujjanaṃ te - Ma, Syā, PTS. 2 5 apāvuṇanti - PTS. sūpaṭṭhititāya - Ma; 3 pamocanti - Syā. supatiṭṭhitāya - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Chính bậc Đạo Sư là vị đại ẩn sĩ thứ nhất ở thế gian, đệ tử tiếp nối vị ấy có bản thân đã được tu tập, rồi vị khác nữa cũng có sự thực hành là vị hữu học, nghe nhiều, thành tựu về giới và phận sự.
3. Ba vị này là tối thượng ở chư Thiên và nhân loại, các bậc phát ra ánh sáng, trong khi nói lên Giáo Pháp, mở ra cánh cửa của sự Bất Tử, các vị ấy giúp cho nhiều người giải thoát khỏi sự ràng buộc.
4. Những ai lần theo Đạo Lộ đã khéo được thuyết giảng bởi bậc Lãnh Đạo đoàn xe, bởi bậc Vô Thượng, những ai không xao lãng về lời dạy của đấng Thiện Thệ thực hiện việc chấm dứt khổ đau ngay tại nơi đây.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 4. 6. KINH QUAN SÁT BẤT TỊNH [85]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, hãy sống có sự quan sát bất tịnh ở cơ thể. Và niệm hơi thở vào hơi thở ra của các ngươi hãy khéo được thiết lập luôn hiện diện ở nội phần. Các ngươi hãy sống có sự quan sát vô thường ở tất cả các hành. Này các tỳ khưu, đối với vị trong khi sống có sự quan sát bất tịnh ở cơ thể, sự tiềm ẩn về luyến ái ở tịnh giới được dứt bỏ. Khi niệm hơi thở vào hơi thở ra là khéo được thiết lập luôn hiện diện ở nội phần, các khuynh hướng suy tầm ở ngoại phần đem đến sự buồn phiền là không tồn tại. Đối với vị sống có sự quan sát vô thường ở tất cả các hành, vô minh được dứt bỏ, minh được sanh khởi.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị (tỳ khưu nào) có sự quan sát bất tịnh ở cơ thể, có niệm ở hơi thở vào hơi thở ra, đang nhìn thấy sự yên lặng của tất cả các hành, luôn luôn có sự nhiệt tâm, ...
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
3. Sa ve sammaddaso bhikkhu yato tattha vimuccati, abhiññāvosito santo sa ve yogātigo munī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 4. 7. DHAMMĀNUDHAMMAPAṬIPANNASUTTAṂ [86]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dhammānudhammapaṭipannassa bhikkhuno ayamanudhammo hoti veyyākaraṇāya dhammānudhammapaṭipannoyan ’ti, bhāsamāno dhammaññeva bhāsati no adhammaṃ, vitakkayamāno vā 1 dhammavitakkaññeva vitakketi no adhammavitakkaṃ, tadubhayaṃ abhinivajjetvā2 upekkhako viharati sato sampajāno ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Dhammārāmo dhammarato dhammaṃ anuvicintayaṃ, dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu saddhammā na parihāyati.
3. Caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ nisinno uda vā sayaṃ, ajjhattaṃ samayaṃ cittaṃ santimevādhigacchatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 2 vitakkayamāno pana - Syā. tadubhayaṃ vā pana abhinivejjetvā - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
3. ... vị tỳ khưu ấy, thật vậy, với việc nhìn thấy đúng đắn, nhờ thế được giải thoát khỏi nơi ấy, được hoàn mãn về thắng trí, được an tịnh, vị hiền trí ấy quả thật, đã vượt qua các sự ràng buộc.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 4. 7. KINH THỰC HÀNH PHÁP THUẬN THEO PHÁP [86]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Đối với vị tỳ khưu thực hành pháp thuận theo pháp, việc này là thuận theo pháp nhằm giải thích việc ‘vị này thực hành pháp thuận theo pháp’: Trong khi nói, thì nói thuần về Giáo Pháp, không nói phi Pháp, hoặc trong khi suy tư thì suy tư thuần về Giáo Pháp, không suy tư phi Pháp, sau khi lìa khỏi cả hai việc này là người hành xả, sống, có niệm, có sự nhận biết rõ.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Có sự ưa thích Giáo Pháp, thích thú Giáo Pháp, trong lúc suy nghiệm về Giáo Pháp, trong lúc niệm tưởng về Giáo Pháp, vị tỳ khưu không buông lơi Diệu Pháp.
3. Trong lúc đi, hoặc trong lúc đứng, trong lúc ngồi hoặc trong lúc nằm, trong lúc làm cho tâm được yên lặng ở nội phần, (vị ấy) đạt đến sự an tịnh tuyệt đối.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
3. 4. 8. ANDHAKARAṆASUTTAṂ [87]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṃvattanikā. Katame tayo?
Kāmavitakko bhikkhave andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Vyāpādavitakko bhikkhave andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhako anibbānasaṃvattaniko. Vihiṃsāvitakko bhikkhave andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighatapakkhiko anibbānasaṃvattaniko.
Ime kho bhikkhave, tayo akusalavitakkā andhakaraṇā acakkhukaraṇā aññāṇakaraṇā paññānirodhikā vighātapakkhikā anibbānasaṃvattanikā.
Tayo ’me bhikkhave kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhukaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṃvattanikā katame tayo?
Nekkhammavitakko bhikkhave anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Avyāpādavitakko bhikkhave anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko. Avihiṃsāvitakko bhikkhave anandhakaraṇo cakkhukaraṇo ñāṇakaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko.
Ime kho bhikkhave, tayo kusalavitakkā anandhakaraṇā cakkhunaraṇā ñāṇakaraṇā paññāvuddhikā avighātapakkhikā nibbānasaṃvattanikā ”ti.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
3. 4. 8. KINH SỰ TẠO RA TĂM TỐI [87]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ba suy tầm bất thiện này là sự tạo ra tăm tối, sự không tạo thành mắt, sự tạo ra vô trí, sự diệt tận tuệ, đem đến sự buồn phiền, không vận hành đến Niết Bàn. Ba suy tầm nào?
Này các tỳ khưu, sự suy tầm về (ngũ) dục là sự tạo ra tăm tối, sự không tạo thành mắt, sự tạo ra vô trí, sự diệt tận tuệ, đem đến sự buồn phiền, không vận hành đến Niết Bàn. Này các tỳ khưu, sự suy tầm về oán hận là sự tạo ra tăm tối, sự không tạo thành mắt, sự tạo ra vô trí, sự diệt tận tuệ, đem đến sự buồn phiền, không vận hành đến Niết Bàn. Này các tỳ khưu, sự suy tầm về hãm hại là sự tạo ra tăm tối, sự không tạo thành mắt, sự tạo ra vô trí, sự diệt tận tuệ, đem đến sự buồn phiền, không vận hành đến Niết Bàn.
Này các tỳ khưu, ba suy tầm bất thiện này là sự tạo ra tăm tối, sự không tạo thành mắt, sự tạo ra vô trí, sự diệt tận tuệ, đem đến sự buồn phiền, không vận hành đến Niết Bàn.
Này các tỳ khưu, ba suy tầm thiện này là sự không tạo ra tăm tối, sự tạo thành mắt, sự tạo ra trí, sự tăng trưởng tuệ, không đem đến sự buồn phiền, vận hành đến Niết Bàn. Ba suy tầm nào?
Này các tỳ khưu, sự suy tầm về xuất ly là sự không tạo ra tăm tối, sự tạo thành mắt, sự tạo ra trí, sự tăng trưởng tuệ, không đem đến sự buồn phiền, vận hành đến Niết Bàn. Này các tỳ khưu, sự suy tầm về không oán hận là sự không tạo ra tăm tối, sự tạo thành mắt, sự tạo ra trí, sự tăng trưởng tuệ, không đem đến sự buồn phiền, vận hành đến Niết Bàn. Này các tỳ khưu, sự suy tầm về không hãm hại là sự không tạo ra tăm tối, sự tạo thành mắt, sự tạo ra trí, sự tăng trưởng tuệ, không đem đến sự buồn phiền, vận hành đến Niết Bàn.
Này các tỳ khưu, ba suy tầm thiện này là sự không tạo ra tăm tối, sự tạo thành mắt, sự tạo ra trí, sự tăng trưởng tuệ, không đem đến sự buồn phiền, vận hành đến Niết Bàn.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Tayo vitakke kusale vitakkaye tayo pana akusale nirākare, sa ve vitakkāni vicāritāni sameti vuṭṭhīva rajaṃ samūhataṃ, sa ve vitakkūpasamena cetasā idheva so santipadaṃ samajjhagā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 4. 9. ANTARĀMALASUTTAṂ [88]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave antarāmalā antarāmittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā. Katame tayo?
Lobho bhikkhave antarāmalo antarā-amitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Doso bhikkhave antarāmalo antarā-amitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Moho bhikkhave antarāmalo antarā- amitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko.
Ime kho bhikkhave, tayo antarāmalā antarā-amittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Anatthajanano lobho lobho cittappakopano, bhayamantarato jātaṃ taṃ jano nāvabujjhati.
3. Luddho atthaṃ na jānāti luddho dhammaṃ na passati, andhantamaṃ 1 tadā hoti yaṃ lobho sahate naraṃ.
1 andhatamaṃ - Ma, Syā; andhaṃ tamaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Hãy suy tầm ba suy tầm thiện, hơn nữa nên loại trừ ba (suy tầm) bất thiện. Vị ấy, thật vậy, làm yên lặng các suy tầm đã được nghĩ đến, tựa như cơn mưa làm yên lặng bụi bặm đã được gom lại. Vị ấy, thật vậy, với tâm được yên lặng các suy tầm, ngay tại nơi đây vị ấy đã chứng đạt vị thế an tịnh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 4. 9. KINH VẾT NHƠ Ở BÊN TRONG [88]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ba cái này là các vết nhơ ở bên trong, các kẻ thù ở bên trong, các đối thủ ở bên trong, các sát thủ ở bên trong, các kẻ nghịch ở bên trong. Ba cái gì?
Này các tỳ khưu, tham là vết nhơ ở bên trong, kẻ thù ở bên trong, đối thủ ở bên trong, sát thủ ở bên trong, kẻ nghịch ở bên trong. Này các tỳ khưu, sân là vết nhơ ở bên trong, kẻ thù ở bên trong, đối thủ ở bên trong, sát thủ ở bên trong, kẻ nghịch ở bên trong. Này các tỳ khưu, si là vết nhơ ở bên trong, kẻ thù ở bên trong, đối thủ ở bên trong, sát thủ ở bên trong, kẻ nghịch ở bên trong.
Này các tỳ khưu, ba cái này là các vết nhơ ở bên trong, các kẻ thù ở bên trong, các đối thủ ở bên trong, các sát thủ ở bên trong, các kẻ nghịch ở bên trong.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Tham là sự sanh ra điều bất lợi, tham là sự kích động của tâm. Người đời không thấu hiểu sự nguy hiểm ấy đã được sanh ra từ bên trong.
3. Người bị khởi tham không biết được sự lợi ích, người bị khởi tham không nhìn thấy lý lẽ. Tham ngự trị người nào, khi ấy người bị mù quáng tối tăm.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
4. Yo ca lobhaṃ pahatvāna lobhaneyye na lubbhati, lobho pahīyate tamhā udabindūva 1 pokkharā.
5. Anatthajanano doso doso cittappakopano, bhayamantarato jātaṃ taṃ jano nāvabujjhati.
6. Duṭṭho atthaṃ na jānāti duṭṭho dhammaṃ na passati, andhantamaṃ2 tadā hoti yaṃ doso sahate naraṃ.
7. Yo ca dosaṃ pahatvāna dosaneyye na dussati, doso pahīyate tamhā tālapakkaṃva bandhanā.
8. Anatthajanano moho moho cittappakopano, bhayamantarato jātaṃ taṃ jano nāvabujjhati.
9. Mūḷho atthaṃ na jānāti mūḷho dhammaṃ na passati, andhantamaṃ2 tadā hoti yaṃ moho sahate naraṃ.
10. Yo ca mohaṃ pahatvāna mohaneyye na muyhati, mohaṃ vihanti so sabbaṃ ādiccovudayaṃ taman ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 4. 10. DEVADATTASUTTAṂ [89]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tīhi bhikkhave asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Katamehi tīhi?
1 2 udabinduva - Syā, PTS. andhatamaṃ - Ma, Syā; andhaṃ tamaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
4. Và người nào sau khi dứt bỏ tham và không bị khởi tham ở vật gợi tham, tham được dứt bỏ khỏi người ấy, tựa như giọt nước lìa khỏi lá sen.
5. Sân là sự sanh ra điều bất lợi, sân là sự kích động của tâm. Người đời không thấu hiểu sự nguy hiểm ấy đã được sanh ra từ bên trong.
6. Người bị nóng giận không biết được sự lợi ích, người bị nóng giận không nhìn thấy lý lẽ. Sự nóng giận ngự trị người nào, khi ấy người bị mù quáng tối tăm.
7. Và người nào sau khi dứt bỏ sân và không bị khởi sân ở vật gợi sân, sân được dứt bỏ khỏi người ấy, tựa như trái cây tālā lìa khỏi cuống.
8. Si là sự sanh ra điều bất lợi, si là sự kích động của tâm. Người đời không thấu hiểu sự nguy hiểm ấy đã được sanh ra từ bên trong.
9. Người bị si mê không biết được sự lợi ích, người bị si mê không nhìn thấy lý lẽ. Si ngự trị người nào, khi ấy người bị mù quáng tối tăm.
10. Và người nào sau khi dứt bỏ si và không bị khởi si ở vật gợi si, vị ấy tiêu diệt tất cả si mê, tựa như mặt trời đang mọc tiêu diệt sự tối tăm.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 4. 10. KINH DEVADATTA [89]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ bởi ba điều phi diệu pháp, Devadatta là kẻ sanh đọa xứ, là kẻ đi địa ngục, phải chịu đựng trọn kiếp, không thể cứu chữa được. Ba điều nào?
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Catuttho vaggo
Pāpicchāya bhikkhave abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Pāpamittatāya bhikkhave abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Sati kho pana uttarikaraṇīye 1 oramattakena visesādhigamena 2 antarā vosānaṃ āpādī ’ti. Imehi kho bhikkhave, tīhi asaddhammehi abhibhūto pariyādinnacitto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Mā jātu koci lokasmiṃ pāpiccho upapajjatu, tadamināpi jānātha pāpicchānaṃ yathā gati. 3. Paṇḍito ’ti samaññāto bhāvitatto ’ti sammato, jalaṃ ’va yasasā aṭṭhā devadatto ’ti vissuto. 3 4. So pamāṇamanuciṇṇo 4 āsajja naṃ tathāgataṃ, avīcinirayaṃ patto catudvāraṃ bhayānakaṃ. 5. Aduṭṭhassa hi yo dubbhe pāpakammaṃ akubbato, tameva pāpaṃ phusati5 duṭṭhacittaṃ anādaraṃ. 6. Samuddaṃ visakumbhena yo maññeyya padūsituṃ, na so tena padūseyya yasmā6 hi udadhī mahā. 7. Evameva7 tathāgataṃ yo vādena vihiṃsati, samaggataṃ8 santacittaṃ vādo tamhi na rūhati. 8. Tādisaṃ mittaṃ kubbetha tañca seveyya paṇḍito, yassa maggānugo bhikkhu khayaṃ dukkhassa pāpuṇe ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Catuttho vaggo.
TASSUDDĀNAṂ
Vitakkā sakkāra sadda cavamāna loke, asubha dhamma andhakāra malaṃ devadatto ’ti te dasā ”ti.
--ooOoo--
1 5 uttariṃ karaṇīye - Syā. phusseti - Syā, PTS. 2 6 visesādhigamena ca - Syā, PTS. bhesmā - Ma; 3 devadatto ti me sutaṃ - Syā, PTS. tasmā - Syā, Sīmu. 4 7 samānamanuciṇṇo - Ma; evametaṃ - Syā, PTS. 8 pamādamanuciṇṇo - Syā, PTS, Sīmu. sammaggataṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Tư
Này các tỳ khưu, bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ bởi ước muốn ác xấu, Devadatta là kẻ sanh đọa xứ, là kẻ đi địa ngục, phải chịu đựng trọn kiếp, không thể cứu chữa được. Này các tỳ khưu, bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ bởi bạn hữu ác xấu, Devadatta là kẻ sanh đọa xứ, là kẻ đi địa ngục, phải chịu đựng trọn kiếp, không thể cứu chữa được. Hơn nữa, trong khi có việc hơn nữa cần phải làm, Devadatta đã đạt đến việc dừng lại ở khoảng giữa với sự đắc chứng đặc biệt có tính chất thấp thỏi (là các tầng thiền và các pháp thần thông). Này các tỳ khưu, bị chế ngự, có tâm bị nắm giữ bởi ba điều phi diệu pháp, Devadatta là kẻ sanh đọa xứ, là kẻ đi địa ngục, phải chịu đựng trọn kiếp, không thể cứu chữa được.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đương nhiên, bất cứ người nào có ước muốn xấu xa chớ được sanh lên ở thế gian. Cũng bởi điều này đây, các ngươi hãy biết là có cảnh giới tương ứng dành cho những kẻ có ước muốn xấu xa. 3. Được nhận biết là ‘người sáng suốt,’ được công nhận ‘bản thân đã chứng thiền,’ Devadatta được nổi tiếng là ‘đã trụ vững tựa như đang chói sáng với danh tiếng.’ 4. Kẻ ấy, thực hành có hạn lượng, sau khi công kích đấng Như Lai ấy, đã đi đến địa ngục Avīci có bốn cửa, chốn gây nên nỗi kinh hoàng. 5. Bởi vì kẻ nào gây hại đến bậc không (có tâm) xấu xa, đến bậc không làm hành động ác xấu, (quả) ác xấu xảy đến cho chính kẻ có tâm xấu xa, không có sự tôn trọng ấy. 6. Kẻ nào suy nghĩ để làm ô nhiễm đại dương bằng lọ thuốc độc, với vật ấy kẻ ấy không thể làm ô nhiễm bởi vì đại dương là bao la, to lớn. 7. Tương tự y như thế, kẻ nào dùng lời nói hãm hại đấng Thiện Thệ, bậc đã đạt đến sự hoàn hảo, có tâm thanh tịnh; lời nói (bôi nhọ) không có tác động ở nơi vị ấy. 8. Người sáng suốt nên kết bạn hữu với bậc như thế ấy, và nên phục vụ bậc ấy. Vị tỳ khưu đi theo đường lối của bậc ấy sẽ đạt được sự diệt trừ khổ đau.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ tư.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Sự suy tầm, sự tôn vinh, âm thanh, trong khi lìa đời, ở thế gian, bất tịnh, (thuận theo) Pháp, sự tăm tối, vết nhơ, vị Devadatta; chúng là mười.
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
PAÑCAMO VAGGO 3. 5. 1. AGGAPPASĀDASUTTAṂ [90]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave aggappasādā. Katame tayo?
Yāvatā bhikkhave sattā apadā 1 vā dipadā 2 vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati yadidaṃ arahaṃ sammāsambuddho. Ye bhikkhave buddhe pasannā agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.
Yāvatā bhikkhave dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā virāgo tesaṃ aggamakkhāyati yadidaṃ madanimmadano pipāsavinayo ālayasamugghāto vaṭṭupacchedo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ye bhikkhave virāge dhamme pasannā agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti. 3
Yāvatā bhikkhave saṅghā vā gaṇā vā tathāgatasāvakasaṅgho tesaṃ aggamakkhāyati. Yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭhapurisapuggalā. Esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. 4 Ye bhikkhave saṅghe pasannā agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.
Ime kho bhikkhave, tayo aggappasādā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Aggato ve pasannānaṃ aggaṃ dhammaṃ vijānataṃ, agge buddhe pasannānaṃ dakkhiṇeyye anuttare.
1 apādā - Syā. 2 dvipadā - Ma, PTS; dvipādā - Syā. 3 yāvatā bhikkhave saṅkhatā dhammā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṁ aggamakkhāyati seyyathīdaṁ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi ye bhikkhave ariyamaggadhamme pasannā agge te pasannā agge kho pana pasannānaṁ aggo vipāko hoti - itipātho Syā potthake adhikaṃ. 4 esa bhagavato ... lokassa - itipāṭho Syā potthake na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
PHẨM THỨ NĂM 3. 5. 1. KINH SỰ TỊNH TÍN TỐI CAO [90]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, đây là ba sự tịnh tín tối cao. Ba sự tịnh tín nào?
Này các tỳ khưu, so sánh với các chúng sanh không chân, hoặc hai chân, hoặc bốn chân, hoặc nhiều chân, hoặc có sắc, hoặc vô sắc, hoặc có tưởng hoặc vô tưởng, hoặc phi tưởng phi phi tưởng, đức Như Lai được gọi là tối cao trong số ấy, tức là bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Giác. Này các tỳ khưu, những ai tịnh tín ở đức Phật, những người ấy tịnh tín ở đối tượng tối cao. Hơn nữa, đối với những ai tịnh tín ở đối tượng tối cao, quả thành tựu của họ là tối cao.
Này các tỳ khưu, so sánh với các pháp hữu vi hoặc vô vi, sự xa lìa luyến ái được gọi là tối cao trong số các pháp ấy, tức là sự nghiền nát say đắm, sự xua đi khao khát, sự thủ tiêu các pháp ngủ ngầm, sự bẻ gãy vòng xoay, sự diệt trừ tham ái, sự xa lìa luyến ái, sự tịch diệt, Niết Bàn. Này các tỳ khưu, những ai tịnh tín ở pháp xa lìa luyến ái, những người ấy tịnh tín ở đối tượng tối cao. Hơn nữa, đối với những ai tịnh tín ở đối tượng tối cao, quả thành tựu của họ là tối cao.
Này các tỳ khưu, so sánh với hội chúng hoặc tập thể, hội chúng Thinh Văn của đức Như Lai được gọi là tối cao trong số ấy, tức là bốn cặp hạng người (bốn đôi Đạo Quả), tám hạng người tính đơn (bốn Đạo và bốn Quả là tám). Hội chúng Thinh Văn ấy của đức Thế Tôn đáng được hiến cúng, đáng được hiến dâng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là nơi để gieo trồng phước báu của thế gian không gì hơn được. Này các tỳ khưu, những ai tịnh tín ở Tăng Chúng, những người ấy tịnh tín ở đối tượng tối cao. Hơn nữa, đối với những ai tịnh tín ở đối tượng tối cao, quả thành tựu của họ là tối cao.
Này các tỳ khưu, đây là ba sự tịnh tín tối cao.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Thật vậy, đối với những người tịnh tín đang nhận biết Giáo Pháp tối cao là tối cao, đối với những người tịnh tín ở đức Phật tối cao, bậc xứng đáng cúng dường, đấng Vô Thượng, ...
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
3. Agge dhamme pasannānaṃ virāgūpasame sukhe, agge saṅghe pasannānaṃ puññakkhette anuttare.
4. Aggasmiṃ dānaṃ dadataṃ aggaṃ puññaṃ pavaḍḍhati, aggaṃ āyu va vaṇṇo ca yaso kitti sukhaṃ balaṃ.
5. Aggassa dātā medhāvī aggadhammasamāhito, devabhūto manusso vā aggappatto pamodatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 5. 2. JĪVIKĀSUTTAṂ [91]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Antamidaṃ bhikkhave jīvikānaṃ yadidaṃ piṇḍolyaṃ, abhisāpo ’yaṃ 1 bhikkhave lokasmiṃ piṇḍolo vicarasi pattapāṇīti. Tañca kho etaṃ bhikkhave kulaputtā upenti attavasikā attavasaṃ 2 paṭicca, neva rājābhinītā na corābhinītā na iṇaṭṭhā na bhayaṭṭhā 3 na ājīvikapakatā. 4 Api ca kho otiṇṇamhā jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi dukkhābhikiṇṇā5 dukkhaparetā, appevanāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā ’ti.
Evaṃ pabbajito cāyaṃ bhikkhave kulaputto hoti6 abhijjhālū7 kāmesu tibbasārāgo byāpannacitto paduṭṭhamanasaṅkappo muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo.
Seyyathāpi bhikkhave chavālātaṃ ubhato padittaṃ majjhe gūthagataṃ neva gāme kaṭṭhatthaṃ pharati na araññe, tathūpamāhaṃ bhikkhave imaṃ puggalaṃ vadāmi, gihībhogā ca8 parihīno sāmaññatthañca na paripūretī ”ti.
1 abhilāpāyaṃ - Syā, PTS. 2 5 atthavasikā atthavasaṃ - Ma, Syā, PTS. dukkhotiṇṇā - Ma, Syā. 3 6 na iṇaṭṭā na bhayaṭṭā - Ma, Syā. so ca hoti - Ma, PTS. 4 7 na ājīvikāpakatā - Ma; ājīvikā pakatā - Syā; abhijjhālu - Ma, Syā. 8 na ājīvikā pakatā - PTS. ca - itisaddo Ma potthake na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
3. Thật vậy, đối với những người tịnh tín ở Giáo Pháp tối cao, xa lìa luyến ái, yên tịnh, an lạc, đối với những người tịnh tín ở Tăng Chúng tối cao, ruộng phước vô thượng, ...
4. Đối với những người đang dâng cúng vật thí ở đối tượng tối cao, phước thiện tối cao tăng trưởng, tuổi thọ, sắc đẹp, danh vọng, tiếng tăm, hạnh phúc, sức mạnh tối cao.
5. Người bố thí đến đối tượng tối cao là bậc thông minh, đã được tập trung ở Giáo Pháp tối cao, dầu có bản thể chư Thiên hay là nhân loại, người đã đạt đến trạng thái tối cao thì vui sướng.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 5. 2. KINH SỰ NUÔI MẠNG [91]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, việc này là tận cùng trong các việc nuôi mạng, tức là sự khất thực. Này các tỳ khưu, có lời nguyền rủa này ở thế gian: ‘Ông là kẻ khất thực, đi lang thang, tay cầm bình bát.’ Và này các tỳ khưu, những người con trai gia đình danh giá, những người sống cho tự ngã, tùy thuận tác động của tự ngã đi đến với việc khất thực ấy, chẳng phải bị thúc ép bởi vua, chẳng phải bị thúc ép bởi quân cướp, không vì có nợ nần, không vì có sợ hãi, không phải do tác động bởi sự nuôi mạng. Nhưng (vì nghĩ rằng): ‘Chúng tôi bị sa đọa bởi sự sanh, sự già, sự chết, các sự sầu bi khổ ưu não, bị chất chồng bởi khổ, bị quấy nhiễu bởi khổ, mong sao việc làm chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này có thể được nhận biết.’
Và này các tỳ khưu, được xuất gia như vậy, người con trai gia đình danh giá này bị tham đắm trong các dục, có sự luyến ái sắc bén, có tâm bị sái quấy, có ý suy tư bị tồi bại, có niệm bị quên lãng, không có sự nhận biết rõ, không định tĩnh, có tâm bị tán loạn, có giác quan bị buông lơi.
Này các tỳ khưu, cũng giống như thanh gỗ ở lò thiêu xác chết bị đốt cháy ở hai đầu, bị lấm phân ở khoảng giữa, không sử dụng được vì mục đích củi đốt không chỉ ở làng mà luôn cả ở rừng, này các tỳ khưu, Ta nói về người này với ví dụ như thế, người này đã buông bỏ các sự hưởng thụ tại gia nhưng không làm đầy đủ mục đích của hạnh Sa-môn.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Gihībhogā ca parihīno sāmaññatthañca dubbhago, paridhaṃsamāno pakireti chavālātaṃ 1va nassati.
3. Kāsāvakaṇṭhā bahavo pāpadhammā asaññatā, pāpā pāpehi kammehi nirayaṃ te upapajjare. 2
4. Seyyo ayoguḷo bhutto tatto aggisikhūpamo, yañce bhuñjeyya dussīlo raṭṭhapiṇḍaṃ asaññato ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 5. 3. SAṄGHĀṬIKAṆṆASUTTAṂ [92]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Saṅghāṭikaṇṇe ce ’pi bhikkhave bhikkhu gahetvā piṭṭhito piṭṭhito anubaddho3 assa, pāde pādaṃ nikkhipanto. So ca hoti abhijjhālū kāmesu tibbasārāgo byāpannacitto paduṭṭhamanasaṃkappo muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo. Atha kho so ārakā ’va mayhaṃ, ahaṃ ca tassa. Taṃ kissa hetu? Dhammaṃ hi so bhikkhave bhikkhu na passati dhammaṃ apassanto na maṃ passati.4
Yojanasate ce ’pi so bhikkhave bhikkhu vihareyya so ca hoti anabhijjhālū kāmesu na tibbasārāgo abyāpannacitto appaduṭṭhamanasaṃkappo upaṭṭhitasati sampajāno samāhito ekaggacitto saṃvutindriyo. Atha kho so santikeva mayhaṃ, ahaṃ ca tassa. Taṃ kissa hetu? Dhammaṃ hi so bhikkhave bhikkhu passati dhammaṃ passanto maṃ passatī ”ti.
1 3 chavālātaṃ vinassati - Syā. anubandho - Ma, Syā, PTS. 2 4 Imā gāthā Syā potthake na dissate. maṃ na passati - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Kẻ đã buông bỏ các sự hưởng thụ tại gia và có phần yếu kém về mục đích của hạnh Sa-môn, trong khi đang bị hủy hoại, kẻ ấy buông lung, rồi bị tiêu hoại như thanh gỗ ở lò thiêu xác chết.
3. Có nhiều kẻ, cổ quấn y casa, (hành) theo pháp ác, không tự chế ngự, những kẻ xấu xa ấy, do các nghiệp ác, bị sanh vào địa ngục.
4. Hòn sắt cháy rực tựa như ngọn lửa được ăn vào là tốt hơn so với kẻ có giới tồi, không tự chế ngự, ăn đồ ăn khất thực của xứ sở.” 1
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 5. 3. KINH CHÉO Y HAI LỚP [92]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, cho dầu vị tỳ khưu có thể nắm lấy chéo y hai lớp rồi theo sát phía sau, trong khi đặt xuống bàn chân theo từng vết bàn chân. Và vị ấy bị tham đắm, có sự luyến ái sắc nét ở các dục, có tâm bị sái quấy, có ý suy tư bị tồi bại, có niệm bị quên lãng, không có sự nhận biết rõ, không định tĩnh, có tâm bị tán loạn, có giác quan bị buông lơi. Khi ấy, vị ấy vẫn xa cách Ta, và Ta xa cách vị ấy. Điều ấy có nguyên nhân là gì? Này các tỳ khưu, bởi vì vị tỳ khưu ấy không nhìn thấy pháp, trong khi không nhìn thấy pháp thì không nhìn thấy Ta.
Này các tỳ khưu, cho dầu vị tỳ khưu ấy có thể sống xa một trăm do-tuần, và vị ấy không bị tham đắm, không có sự luyến ái sắc nét ở các dục, có tâm không bị sái quấy, có ý suy tư không bị tồi bại, có niệm được thiết lập, có sự nhận biết rõ, được định tĩnh, có tâm được chuyên nhất, có giác quan đã được thu thúc. Khi ấy, vị ấy rất gần Ta, và Ta rất gần vị ấy. Điều ấy có nguyên nhân là gì? Này các tỳ khưu, bởi vì vị tỳ khưu ấy nhìn thấy pháp, trong khi nhìn thấy pháp thì nhìn thấy Ta.”
1 Hai kệ ngôn 3 và 4 giống hai kệ ngôn 307, 308 của Pháp Cú, Phẩm Địa Ngục.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Anubaddho ’pi 1 ce assa mahiccho ca 2 vighātavā, ejānugo anejassa nibbutassa anibbuto, giddho so vītagedhassa passa yāvañca ārakā.
3. So ca dhammamabhiññāya dhammamaññāya paṇḍito, rahado ’va nivāte ca anejo vūpasammati.
4. Anejo so anejassa nibbutassa ca nibbuto, agiddho vītagedhassa passa yāvañca santike ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 5. 4. AGGISUTTAṂ [93]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tayo ’me bhikkhave aggī. Katame tayo? Rāgaggi dosaggi mohaggi. Ime kho bhikkhave, tayo aggī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Rāgaggi dahati macce ratte kāmesu mucchite, dosaggi pana byāpanne nare pāṇātipātino.
3. Mohaggi pana sammūḷhe ariyadhamme akovide, ete aggī ajānanti3 sakkāyābhiratā pajā.
4. Te vaḍḍhayanti nirayaṃ tiracchānañca yoniyo, asuraṃ pettivisayaṃ4 amuttā mārabandhanā.
5. Ye ca rattindivā yuttā sammāsambuddhasāsane, te nibbāpenti rāgaggiṃ niccaṃ asubhasaññino.
1 3 anubandhopi - Ma, Syā, PTS. ajānantā - Ma, Syā, PTS. 2 4 va - Syā, PTS. pittivisayañca - Syā; pettivisayañca - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Cho dầu theo sát, nhưng có ước muốn lớn lao và có sự buồn phiền, kẻ đeo đuổi dục vọng đối với người không dục vọng, kẻ chưa diệt tắt đối với người đã diệt tắt, kẻ thèm khát đối với người đã lìa sự thèm khát, ngươi hãy nhìn xem xa cách đến chừng nào.
3. Và sau khi biết rõ pháp, sau khi hiểu được pháp, bậc sáng suốt ấy không còn dục vọng, được yên lặng, tựa như hồ nước khi đứng gió.
4. Vị không dục vọng ấy đối với người không dục vọng, đã diệt tắt đối với người đã diệt tắt, không thèm khát đối với người đã lìa sự thèm khát, ngươi hãy nhìn xem gần gũi đến chừng nào.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 5. 4. KINH LỬA [93]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, đây là ba loại lửa. Ba loại nào? Lửa tham ái, lửa sân hận, lửa si mê. Này các tỳ khưu, đây là ba loại lửa.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Lửa tham ái thiêu đốt những kẻ bị luyến ái, bị mê mẩn về các dục, còn lửa sân hận thiêu đốt những kẻ có tâm sái quấy, những kẻ giết hại các sinh mạng.
3. Và lửa si mê thiêu đốt những kẻ bị mê muội, không rành rẽ về pháp bậc Thánh. Những kẻ thỏa thích với thân (ngũ uẩn) không biết những ngọn lửa này.
4. Những kẻ ấy khiến cho địa ngục, các thai bào của các loài súc sanh, hạng A-tu-la, cảnh giới ngạ quỷ được tăng trưởng; họ không thoát khỏi sự trói buộc của Ma Vương.
5. Và những người nào ngày đêm gắn bó vào lời dạy của đấng Chánh Đẳng Giác, những người ấy diệt tắt lửa luyến ái, thường xuyên có sự suy tưởng về bất tịnh.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
6. Dosaggiṃ pana mettāya nibbāpenti naruttamā, mohaggiṃ pana paññāya yāyaṃ nibbedhagāminī.
7. Te nibbāpetvā nipakā rattindivamatanditā, asesaṃ parinibbanti asesaṃ dukkhamaccaguṃ. 1
8. Ariyaddasā vedaguno sammadaññāya paṇḍitā, jātikkhayamabhiññāya nāgacchanti punabbhavan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 5. 5. UPAPARIKKHASUTTAṂ [94]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tathā tathā bhikkhave bhikkhu upaparikkheyya yathā yathāssa 2 upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṃ avikkhittaṃ hoti avisaṭaṃ, ajjhattaṃ asaṇṭhitaṃ anupādāya na paritasseyya. Bahiddhā cassa bhikkhave viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya 3 aparitassato āyatiṃ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sattasaṅgapahīṇassa netticchinnassa bhikkhuno, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi tassa4 punabbhavo ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 5. 6. KĀMŪPAPATTISUTTAṂ [95]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Tisso imā bhikkhave kāmuppattiyo.5 Katamā tisso? Paccupaṭṭhita- kāmā, nimmānaratino, paranimmitavasavattino. Imā kho bhikkhave, tisso kāmuppattiyo5 ”ti.
1 4 5 dukkhamajjhaguṃ - Syā. assa - Syā. kāmūpapattiyo - Ma, Syā; 2 yathā yathā - Syā, PTS. kāmupapattiyo - PTS. 3 na paritasseyya. Bahiddhā cassa bhikkhave viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṃ asaṇṭhite anupādāya - itipāṭho Syā, PTS potthakesu na dissate.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
6. Hơn nữa, các bậc tối thượng nhân diệt tắt lửa sân hận bằng từ ái, và (diệt tắt) lửa si mê bằng trí tuệ, đây là pháp đưa đến sự thấu triệt. 7. Sau khi đã diệt tắt (ba loại lửa), các bậc chín chắn ấy, ngày đêm không thụ động, rồi viên tịch Niết Bàn không còn dư sót, các vị đã vượt qua khổ đau không còn dư sót. 8. Các bậc hiểu biết sâu sắc, đã nhìn thấy pháp của bậc Thánh, các bậc sáng suốt, sau khi hiểu biết đúng đắn, sau khi biết rõ sự diệt trừ việc sanh ra, không đi đến sự hiện hữu lại nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 5. 5. KINH KHẢO SÁT [94]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nên khảo sát theo đường lối như thế nào đó để trong khi đang khảo sát, thức của vị này không bị tản mạn, không bị tỏa rộng ở ngoại phần, không bị gắn chặt ở nội phần, không nên chấp thủ và không nên trông ngóng. Và này các tỳ khưu, khi thức của vị này không bị tản mạn, không bị tỏa rộng ở ngoại phần, không bị gắn chặt ở nội phần, đối với vị không chấp thủ và không khao khát, thì không có nhân sanh khởi và sự hình thành của sanh, già, chết, khổ.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với vị tỳ khưu đã dứt bỏ bảy điều dính mắc, 1 đã chặt dứt lối dẫn đi tái sanh, sự luân hồi tái sanh đã được chấm dứt, không có sự hiện hữu lại nữa đối với vị ấy.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 5. 6. KINH SỰ SANH KHỞI CỦA CÁC DỤC [95]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, đây là ba sự sanh khởi của các dục. Ba sự sanh khởi nào? Các dục đã được hiện diện, các sự thích thú vật do tự mình biến hóa ra, các sự thể hiện quyền lực đối với các dục do người khác biến hóa ra. Này các tỳ khưu, đây là ba sự sanh khởi của các dục.”
1 Bảy điều dính mắc (saṅga): tham ái, tà kiến, ngã mạn, sân hận, si mê, ô nhiễm, và uế hạnh (ItA. ii, 120).
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Paccupaṭṭhitakāmā ca ye devā vasavattino, nimmānaratino devā ye caññe kāmabhogino. 3. Itthabhāvaññathābhāvaṃ saṃsāraṃ nātivattare, etamādīnavaṃ ñatvā 1 kāmabhogesu paṇḍito, 2 sabbe pariccaje kāme ye dibbā ye ca mānusā. 4. Piyarūpasātagadhitaṃ chetvā sotaṃ duraccayaṃ, asesaṃ parinibbanti asesaṃ dukkhamaccaguṃ. 5. Ariyaddasā vedaguno sammadaññāya paṇḍitā, jātikkhayamabhiññāya nāgacchanti punabbhavan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 5. 7. KĀMAYOGASUTTAṂ [96]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Kāmayogayutto bhikkhave bhavayogayutto āgāmī hoti āgantā 3 itthattaṃ. Kāmayogavisaññutto bhikkhave bhavayogayutto anāgāmī hoti anāgantā itthattaṃ. Kāmayogavisaññutto bhikkhave bhavayogavisaññutto arahaṃ hoti khīṇāsavo ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kāmayogena saṃyuttā bhavayogena cūbhayaṃ, sattā gacchanti saṃsāraṃ jātimaraṇagāmino.4 3. Ye ca kāme pahātvāna appattā āsavakkhayaṃ, bhavayogena saṃyuttā ‘anāgāmī ’ti vuccare. 4. Ye ca kho chinnasaṃsayā5 khīṇamānapunabbhavā, te ve pāraṃ gatā loke ye pattā āsavakkhayan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Tatiyabhāṇavāraṃ.
1 saṃsāraṃ nātivattare etamādīnavaṃ ñatvā - itipāṭho Syā, PTS potthakesu na dissate. 2 4 paṇḍitā - Syā. jātimaraṇagāminan ti - Syā. 3 5 āgantvā - Syā. chinnasaṃsārā - Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Hạng có các dục đã được hiện diện, chư Thiên có sự thể hiện quyền lực, chư Thiên có sự thích thú vật do tự mình biến hóa ra, và các hạng khác có sự hưởng thụ các dục, ... 3. ... họ không vượt qua luân hồi, sự hiện hữu ở nơi này hay sự hiện hữu ở nơi khác. Sau khi biết được bất lợi này ở các sự hưởng thụ dục, bậc sáng suốt nên buông bỏ tất cả các dục thuộc cõi trời và thuộc loài người. 4. Sau khi chặt đứt sự trói buộc dễ chịu ở các sắc đáng yêu, dòng chảy khó thể vượt qua, rồi viên tịch Niết Bàn không còn dư sót, các vị đã vượt qua khổ đau không còn dư sót. 5. Các bậc hiểu biết sâu sắc, đã nhìn thấy pháp của bậc Thánh, các bậc sáng suốt, sau khi hiểu biết đúng đắn, sau khi biết rõ sự diệt trừ việc sanh ra, không đi đến sự hiện hữu lại nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 5. 7. KINH SỰ GẮN BÓ VỚI CÁC DỤC [96]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, bị gắn bó với sự gắn bó của dục, bị gắn bó với sự gắn bó của hữu, là vị hữu lai, người trở về lại trạng thái này. Này các tỳ khưu, không còn bị ràng buộc với sự gắn bó của dục, bị gắn bó với sự gắn bó của hữu, là vị Bất Lai, người không trở về lại trạng thái này. Này các tỳ khưu, không còn bị ràng buộc với sự gắn bó của dục, không còn bị ràng buộc với sự gắn bó của hữu, là vị A-la-hán, có lậu hoặc đã cạn kiệt.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Bị ràng buộc với cả hai: với sự gắn bó của dục và với sự gắn bó của hữu, chúng sanh đi đến luân hồi, đi đến sanh và tử. 3. Và những ai sau khi dứt bỏ các dục, không đạt đến sự diệt trừ các lậu hoặc, bị ràng buộc với sự gắn bó của hữu, được gọi là vị ‘Bất Lai.’ 4. Còn những vị nào có hoài nghi đã được chặt đứt, có ngã mạn và sự hiện hữu lại nữa đã được cạn kiệt, những vị nào đã đạt đến sự diệt trừ các lậu hoặc, thật vậy những vị ấy đã đi đến bờ kia ở thế gian.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Tụng Phẩm thứ ba.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
3. 5. 8. KALYĀṆASĪLASUTTAṂ [97]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Kalyāṇasīlo bhikkhave bhikkhu kalyāṇadhammo kalyāṇapañño imasmiṃ dhammavinaye kevalī vusitavā uttamapuriso ’ti vuccati.
Kathañca bhikkhave bhikkhu kalyāṇasīlo hoti? Idha bhikkhave bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati, ācāragocarasampanno anumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho bhikkhave, bhikkhu kalyāṇasīlo hoti. Iti kalyāṇasīlo.
Kalyāṇadhammo ca kathaṃ hoti? Idha bhikkhave bhikkhu sattannaṃ bodhipakkhiyānaṃ 1 dhammānaṃ bhāvanānuyogamanuyutto viharati. Evaṃ kho bhikkhave, bhikkhu kalyāṇadhammo hoti. Iti kalyāṇasīlo kalyāṇadhammo.
Kalyāṇapañño ca kathaṃ hoti? Idha bhikkhave bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho bhikkhave, bhikkhu kalyāṇapañño hoti. Iti kalyāṇasīlo kalyāṇadhammo kalyāṇapañño imasmiṃ dhammavinaye kevalī vusitavā uttamapuriso ’ti vuccatī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yassa kāyena vācāya manasā natthi dukkaṭaṃ, taṃ ve kalyāṇasīlo ’ti āhu bhikkhuṃ hirīmanaṃ. 2
3. Yassa dhammā subhāvitā satta sambodhagāmino,3 taṃ ve kalyāṇadhammo ’ti āhu bhikkhuṃ anussadaṃ.
4. Yo dukkhassa pajānāti idheva khayamattano, taṃ ve kalyāṇapañño ’ti āhu bhikkhuṃ anāsavaṃ.
1 sattattiṃsabodhipakkhikānaṃ - Syā; 3 sattannaṃ bodhipakkhikānaṃ - PTS. satta sambodhigāmino - Ma; 2 hirīmataṃ - Syā, PTS. pattasambodhigāmino - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
3. 5. 8. KINH GIỚI TỐT ĐẸP [97]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có giới tốt đẹp, có pháp tốt đẹp, có tuệ tốt đẹp ở Pháp và Luật này được gọi là ‘vị toàn hảo, đã được hoàn mãn, con người tối thượng.’
Và này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có giới tốt đẹp nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu là vị có giới, sống thu thúc trong sự thu thúc của giới bổn Pātimokkha, được thành tựu về hạnh kiểm và hành xứ, thấy sự sợ hãi trong các tội nhỏ nhặt, thọ trì và thực hành trong các điều học. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có giới tốt đẹp nghĩa là như vậy. Có giới tốt đẹp là thế ấy.
Và có pháp tốt đẹp nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu sống gắn liền với sự tu tập bảy pháp góp phần vào việc giác ngộ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có pháp tốt đẹp nghĩa là như vậy. Có giới tốt đẹp, có pháp tốt đẹp là thế ấy.
Và có tuệ tốt đẹp nghĩa là thế nào? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu với sự diệt trừ các lậu hoặc, không còn lậu hoặc, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình, chứng ngộ, đạt đến, và an trú vào sự giải thoát của tâm, sự giải thoát của tuệ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có tuệ tốt đẹp nghĩa là như vậy. Có giới tốt đẹp, có pháp tốt đẹp, có tuệ tốt đẹp ở Pháp và Luật này được gọi là ‘vị toàn hảo, đã được hoàn mãn, con người tối thượng’ là thế ấy.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với vị nào không có việc đã làm sái quấy về thân, về khẩu, về ý, thật vậy, người ta đã gọi vị tỳ khưu có liêm sỉ ấy là ‘vị có giới tốt đẹp.’
3. Đối với vị nào bảy pháp dẫn đến sự giác ngộ khéo được tu tập, thật vậy, người ta đã gọi vị tỳ khưu không tự cao ấy là ‘vị có pháp tốt đẹp.’
4. Đối với vị nào nhận biết sự diệt trừ khổ của bản thân ngay tại chỗ này, người ta đã gọi vị tỳ khưu không còn lậu hoặc ấy là ‘vị có tuệ tốt đẹp.’
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
5. Tehi dhammehi sampannaṃ anīghaṃ chinnasaṃsayaṃ, asitaṃ sabbalokassa āhu sabbappahāyinan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
3. 5. 9. DĀNASUTTAṂ [98]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dvemāni bhikkhave dānāni āmisadānañca dhammadānañca. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ dānānaṃ yadidaṃ dhammadānaṃ. Dve ’me bhikkhave saṃvibhāgā āmisasaṃvibhāgo ca dhammasaṃvibhāgo ca. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ saṃvibhāgānaṃ yadidaṃ dhammasaṃvibhāgo. Dve ’me bhikkhave anuggahā āmisānuggaho ca dhammānuggaho ca. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ anuggahānaṃ yadidaṃ dhammānuggaho ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yamāhu dānaṃ paramaṃ anuttaraṃ yaṃ saṃvibhāgaṃ bhagavā avaṇṇayī, 1 aggamhi khettamhi pasannacitto viññū pajānaṃ ko na yajetha kāle.
3. Ye ceva bhāsanti suṇanti cūbhayaṃ pasannacittā sugatassa sāsane, tesaṃ so attho paramo visujjhati ye appamattā sugatassa sāsane ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 avaṇṇayi - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
5. Người ta đã gọi vị thành tựu những pháp ấy, không phiền muộn, có hoài nghi đã được chặt đứt, không bị lệ thuộc đối với tất cả thế gian là vị đã dứt bỏ tất cả.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
3. 5. 9. KINH BỐ THÍ [98]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, đây là hai loại bố thí: bố thí tài vật và bố thí pháp. Này các tỳ khưu, việc này là cao thượng trong số hai loại bố thí này, tức là bố thí pháp. Này các tỳ khưu, đây là hai loại san sẻ: san sẻ tài vật và san sẻ pháp. Này các tỳ khưu, việc này là cao thượng trong số hai loại san sẻ này, tức là san sẻ pháp. Này các tỳ khưu, đây là hai loại tương trợ: tương trợ tài vật và tương trợ pháp. Này các tỳ khưu, việc này là cao thượng trong số hai loại tương trợ này, tức là tương trợ pháp.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Người ta đã nói sự bố thí nào là tối cao vô thượng, đức Thế Tôn đã ngợi khen sự san sẻ nào (là tối cao vô thượng); là người hiểu biết, đang nhận biết, có tâm tịnh tín ở thửa ruộng (phước) cao thượng, ai có thể không hy sinh vào lúc đúng thời?
3. Những người nào không những nói mà còn lắng nghe, có cả hai hành động, có tâm tịnh tín ở lời dạy của bậc Thiện Thệ, những người nào không xao lãng về lời dạy của đấng Thiện Thệ, mục đích tối cao ấy của những người ấy được thanh tịnh.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
3. 5. 10. TEVIJJASUTTAṂ [99]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Dhammenāhaṃ bhikkhave tevijjaṃ brāhmaṇaṃ paññāpemi nāññaṃ lapitalāpanamattena.
Kathañca bhikkhave dhammena tevijjaṃ brāhmaṇaṃ paññāpemi nāññaṃ lapitalāpanamattena?
Idha bhikkhave bhikkhu anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati; seyyathīdaṃ: ekampi jātiṃ dve ’pi jātiyo tisso ’pi jātiyo catasso ’pi jātiyo pañca ’pi jātiyo dasa ’pi jātiyo vīsampi jātiyayo tiṃsampi jātiyo cattāḷīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi aneke ’pi saṃvaṭṭakappe aneke ’pi vivaṭṭakappe aneke ’pi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto. So tato cuto amutra upapādiṃ. 1 Tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto. So tato cuto idhūpapannoti. Iti sākāraṃ sa-uddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Ayamassa paṭhamā vijjā adhigatā hoti, avijjā vihatā vijjā uppannā, tamo vihato āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti: ‘Ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā, vacīduccaritena samannāgatā, manoduccaritena samannāgatā, ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā, manosucaritena samannāgatā, ariyānaṃ anupavādakā, sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā ’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate. Yathākammūpage satte pajānāti. Ayamassa dutiyā vijjā adhigatā hoti, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, āloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
1 udapādiṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
3. 5. 10. KINH BA MINH [99]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố (một người là) Bà-la-môn có ba Minh được căn cứ vào pháp, không phải chỉ vì lời nói lảm nhảm được thốt lên.
Và này các tỳ khưu, Ta tuyên bố (một người là) Bà-la-môn có ba Minh được căn cứ vào pháp, không phải chỉ vì lời nói lảm nhảm được thốt lên nghĩa là thế nào?
Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu nhớ lại nhiều kiếp sống trước như là một lần sanh, hai lần sanh, ba lần sanh, bốn lần sanh, năm lần sanh, mười lần sanh, hai mươi lần sanh, ba mươi lần sanh, bốn mươi lần sanh, năm mươi lần sanh, một trăm lần sanh, một ngàn lần sanh, một trăm ngàn lần sanh, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp: ‘Ở nơi ấy, ta đã có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, kinh nghiệm lạc và khổ như vầy, có giới hạn tuổi thọ như vầy. Từ chỗ ấy, ta đây đã chết đi rồi đã sanh lên tại chỗ kia. Ở nơi kia, ta đã có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, kinh nghiệm lạc và khổ như vầy, có giới hạn tuổi thọ như vầy. Từ nơi kia, ta đây đã chết đi rồi đã sanh lên tại nơi này.’ Như thế, vị ấy nhớ lại nhiều kiếp sống trước với các nét đại cương và cá biệt. Đối với vị này, đây là Minh thứ nhất được chứng đạt, vô minh được diệt tận, minh được sanh khởi, bóng tối được diệt tận, ánh sáng được sanh khởi như thế trong khi vị này sống không xao lãng, nhiệt tâm, quyết tâm.
Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, vị tỳ khưu với Thiên nhãn thanh tịnh vượt trội loài người nhìn thấy các chúng sanh trong khi chết đi rồi sanh lại (trở thành) hạ tiện, cao quý, đẹp đẽ, xấu xí, sung sướng, (hay) đau khổ, vị ấy biết được rằng các chúng sanh đều đi theo nghiệp tương ứng (như vầy): ‘Quả đúng như vậy, những chúng sanh đang hiện hữu này có hành động xấu xa bằng thân, có hành động xấu xa bằng lời nói, có suy nghĩ xấu xa bằng ý, vu khống các bậc Thánh, theo tà kiến, tán thành các hành động do tà kiến. Những kẻ ấy, khi tan rã thân xác và chết đi, bị sanh vào đọa xứ, cõi khổ, nơi trừng phạt, địa ngục. Trái lại, những chúng sanh đang hiện hữu này có hành động tốt đẹp bằng thân, có hành động tốt đẹp bằng lời nói, có suy nghĩ tốt đẹp bằng ý, không vu khống các bậc Thánh, theo chánh kiến, tán thành các hành động do chánh kiến. Những người ấy, khi tan rã thân xác và chết đi, được sanh vào chốn an vui, cõi Trời.’ Như thế, bằng Thiên nhãn thanh tịnh vượt trội loài người, vị ấy nhìn thấy các chúng sanh trong khi chết đi rồi sanh lại (trở thành) hạ tiện, cao quý, đẹp đẽ, xấu xí, sung sướng, (hay) đau khổ, vị ấy biết được rằng các chúng sanh đều đi theo nghiệp tương ứng. Đối với vị này, đây là Minh thứ nhì được chứng đạt, vô minh được diệt tận, minh được sanh khởi, bóng tối được diệt tận, ánh sáng được sanh khởi như thế trong khi vị này sống không xao lãng, nhiệt tâm, quyết tâm.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Tikanipāto - Pañcamo vaggo
Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭhevadhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayamassa tatiyā vijjā adhigatā hoti, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, āloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahītattassa viharato.
Evaṃ kho ahaṃ bhikkhave dhammena tevijjaṃ brāhmanaṃ paññāpemi nāññaṃ lapitalāpanamattenā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Pubbenivāsaṃ yo vedi 1 saggāpāyañca passati, atho2 jātikkhayaṃ patto abhiññāvosito muni.
3. Etāhi tīhi vijjāhi tevijjo hoti brāhmaṇo. tamahaṃ vadāmi tevijjaṃ nāññaṃ lapitalāpanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Pañcamo vaggo.
TASSUDDĀNAṂ
Pasādajīvitasaṃghāṭi aggi upaparikkhayā, upapatti kāma kalyāṇaṃ dānaṃ dhammena te dasā ”ti.
TIKANIPĀTO NIṬṬHITO.
--ooOoo--
1 2 veti - Ma. atha - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Ba Pháp - Phẩm Thứ Năm
Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, vị tỳ khưu do sự diệt tận các lậu hoặc, nhờ vào thắng trí của bản thân, ngay trong thời hiện tại chứng ngộ sự giải thoát của tâm, sự giải thoát của tuệ, sự không còn lậu hoặc, rồi thể nhập và an trú. Đối với vị này, đây là Minh thứ ba được chứng đạt, vô minh được diệt tận, minh được sanh khởi, bóng tối được diệt tận, ánh sáng được sanh khởi như thế trong khi vị này sống không xao lãng, nhiệt tâm, quyết tâm.
Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố (một người là) Bà-la-môn có ba Minh được căn cứ vào pháp, không phải chỉ vì lời nói lảm nhảm được thốt lên nghĩa là như thế.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị nào biết về kiếp sống trước, nhìn thấy cõi Trời và đọa xứ, rồi đạt đến sự diệt trừ tái sanh, là bậc hiền trí, đã được hoàn hảo về thắng trí.
3. Với ba Minh này, trở thành vị Bà-la- môn có ba Minh, Ta nói vị ấy là vị Tam Minh, chứ không phải kẻ khác với lời nói lảm nhảm được thốt lên.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Phẩm thứ năm.
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Sự tịnh tín, nuôi mạng, (chéo) y hai lớp, lửa, sự khảo sát, sự sanh khởi, (gắn bó) các dục, giới tốt đẹp, bố thí, căn cứ vào pháp; chúng là mười.
NHÓM BA PHÁP ĐƯỢC CHẤM DỨT.
--ooOoo--
CATUKKANIPĀTO 4. 1. 1. BRĀHMAṆASUTTAṂ [100]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ahamasmi bhikkhave brāhmaṇo yācayogo sadā payatapāṇī 1 antimadehadharo anuttaro bhisakko sallakatto. Tassa me tumhe puttā orasā mukhato jātā dhammajā dhammanimmitā dhammadāyādā no āmisadāyādā.
Dve ’māni bhikkhave dānāni āmisadānañca dhammadānañca. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ dānānaṃ yadidaṃ dhammadānaṃ.
Dve ’me bhikkhave saṃvibhāgā āmisasaṃvibhāgo ca dhammasaṃvibhāgo ca. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ saṃvibhāgānaṃ yadidaṃ dhammasaṃvibhāgo.
Dve ’me bhikkhave anuggahā āmisānuggaho ca dhammānuggaho ca. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ anuggahānaṃ yadidaṃ dhammānuggaho.
Dve ’me bhikkhave yāgā āmisayāgo ca dhammayāgo ca. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ yāgānaṃ yadidaṃ dhammayāgo ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yo dhammayāgaṃ ayajī amaccharī tathāgato sabbabhūtānukampī,2 taṃ tādisaṃ devamanussaseṭṭhaṃ sattā namassanti bhavassa pāragun ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 2 payatapāṇi - Ma, PTS. sabbasattānukampī - Syā.
NHÓM BỐN PHÁP 4. 1. 1. KINH BÀ-LA-MÔN [100]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, Ta là vị Bà-la-môn, có sự đáp ứng việc cầu xin (Giáo Pháp) vào mọi lúc, luôn luôn có bàn tay trong sạch, mang thân mạng cuối cùng, là nhà thầy thuốc phẫu thuật vô thượng. Đối với Ta đây, các ngươi là những người con trai chính thống, được sanh ra từ miệng, được sanh ra từ Giáo Pháp, được tạo ra từ Giáo Pháp, là những người thừa hưởng Giáo Pháp, không là những người thừa hưởng tài vật.
Này các tỳ khưu, đây là hai loại bố thí: bố thí tài vật và bố thí Giáo Pháp. Này các tỳ khưu, việc này là cao thượng trong số hai loại bố thí này, tức là bố thí Giáo Pháp.
Này các tỳ khưu, đây là hai loại san sẻ: san sẻ tài vật và san sẻ Giáo Pháp. Này các tỳ khưu, việc này là cao thượng trong số hai loại san sẻ này, tức là san sẻ Giáo Pháp.
Này các tỳ khưu, đây là hai loại tương trợ: tương trợ tài vật và tương trợ Giáo Pháp. Này các tỳ khưu, việc này là cao thượng trong số hai loại tương trợ này, tức là tương trợ Giáo Pháp.
Này các tỳ khưu, đây là hai loại dâng hiến: dâng hiến tài vật và dâng hiến Giáo Pháp. Này các tỳ khưu, việc này là cao thượng trong số hai loại dâng hiến này, tức là dâng hiến Giáo Pháp.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị nào đã dâng hiến sự dâng hiến Giáo Pháp, không bỏn xẻn, là đức Như Lai, có lòng thương tưởng đến tất cả sanh linh, chúng sinh kính lễ vị ấy, con người như thế ấy, bậc tối thượng của chư Thiên và nhân loại, vị đã đi đến bờ kia của hiện hữu.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
4. 1. 2. CATURANAVAJJASUTTAṂ [101]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Cattārimāni bhikkhave appāni ceva sulabhāni ca tāni ca anavajjāni. Katamāni cattāri?
Paṃsukūlaṃ bhikkhave cīvarānaṃ appaṃ ca sulabhaṃ ca tañca anavajjaṃ. Piṇḍiyālopo bhikkhave bhojanānaṃ appaṃ ca sulabhaṃ ca tañca anavajjaṃ. Rukkhamūlaṃ bhikkhave senāsanānaṃ appaṃ ca sulabhaṃ ca tañca anavajjaṃ. Pūtimuttaṃ bhikkhave bhesajjānaṃ appaṃ ca sulabhaṃ ca tañca anavajjaṃ.
Imāni kho bhikkhave, cattāri appāni ceva sulabhāni ca tāni ca anavajjāni.
Yato kho bhikkhave, bhikkhu appena ca tuṭṭho hoti sulabhena ca, 1 imassāhaṃ 2 aññataraṃ sāmaññaṅganti vadāmī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Anavajjena tuṭṭhassa appena sulabhena ca, na senāsanamārabbha cīvaraṃ pānabhojanaṃ, vighāto hoti cittassa disā nappaṭihaññati.
3. Ye cassa3 dhammā akkhātā sāmaññassānulomikā, adhiggahītā tuṭṭhassa appamattassa bhikkhuno.4
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 3. ĀSAVAKKHAYASUTTAṂ [102]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Jānato ’haṃ bhikkhave passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato apassato. Kiñca bhikkhave jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti?
1 3 sulabhena ca anavajjena ca - Syā. ye passa - Syā. 2 4 idamassāhaṃ - Ma. sikkhato ti - Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
4. 1. 2. KINH BỐN VẬT KHÔNG BỊ KHIỂN TRÁCH [101]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, bốn vật này là tầm thường, dễ đạt được, và các vật ấy không bị khiển trách. Bốn vật nào?
Này các tỳ khưu, y làm bằng vải dơ bị quăng bỏ là tầm thường và dễ đạt được trong số các loại y, và vật ấy không bị khiển trách. Này các tỳ khưu, miếng ăn khất thực là tầm thường và dễ đạt được trong số các loại vật thực, và vật ấy không bị khiển trách. Này các tỳ khưu, gốc cây là tầm thường và dễ đạt được trong số các chỗ trú ngụ, và vật ấy không bị khiển trách. Này các tỳ khưu, nước tiểu hôi thối là tầm thường và dễ đạt được trong số các loại dược phẩm, và vật ấy không bị khiển trách.
Này các tỳ khưu, bốn vật này là tầm thường, dễ đạt được, và các vật ấy không bị khiển trách.
Này các tỳ khưu, khi vị tỳ khưu được hài lòng với vật tầm thường và dễ đạt được, Ta nói rằng: ‘Vị này có được một yếu tố của hạnh Sa- môn.’”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị hài lòng với vật không bị khiển trách, tầm thường, và dễ đạt được, thì có tâm không có buồn phiền liên quan đến chỗ trú ngụ, y phục, nước uống, vật thực, và không bị ưu phiền về các phương (đi đến).
3. Và các pháp nào được tuyên bố phù hợp với hạnh Sa-môn, được vượt trội, là dành cho vị tỳ khưu hài lòng, không bị xao lãng này.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 3. KINH DIỆT TRỪ LẬU HOẶC [102]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, Ta nói về sự diệt trừ các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy, không cho người không biết, không cho người không thấy. Và này các tỳ khưu, sự diệt trừ các lậu hoặc cho người biết gì, cho người thấy gì?
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Idaṃ dukkhanti bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Ayaṃ dukkhasamudayoti bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Ayaṃ dukkhanirodho ’ti bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ti bhikkhave jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sekhassa sikkhamānassa ujumaggānusārino, khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ tato aññā anuttarā.
3. Tato aññā vimuttassa vimuttiñāṇamuttamaṃ, uppajjati khaye ñāṇaṃ khīṇā saṃyojanā iti.
4. Na tvevidaṃ 1 kusītena bālena avijānatā, nibbānaṃ adhigantabbaṃ sabbaganthappamocanan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 4. SAMAṆABRĀHMAṆASUTTAṂ [103]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ye hi keci bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ nappajānanti, ayaṃ dukkhasamudayo ’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ayaṃ dukkhanirodho ’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
Ye ca kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānanti. Ayaṃ dukkhasamudayo ’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ayaṃ dukkhanirodho ’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te2 kho me bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī ”ti.
1 2 na tevidaṃ - Sī. te ca - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Này các tỳ khưu, sự diệt trừ các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy: ‘Đây là khổ.’ Sự diệt trừ các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy: ‘Đây là nhân sanh của khổ.’ Sự diệt trừ các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy: ‘Đây là sự diệt tận khổ.’ Sự diệt trừ các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy: ‘Đây là sự thực hành đưa đến sự diệt tận khổ.’ Và này các tỳ khưu, sự diệt trừ các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy là như vậy.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Đối với vị hữu học đang học tập, có sự hành trì theo đạo lộ ngay thẳng, thứ nhất là trí về sự diệt trừ, sau đó là sự hiểu biết vô thượng.
3. Kế đó là sự hiểu biết của vị đã được giải thoát, trí giải thoát tối thượng, trí về sự diệt trừ sanh khởi rằng: ‘Các ràng buộc đã được cạn kiệt.’
4. Niết Bàn này, sự giải thoát tất cả trói buộc, không thể nào được chứng đạt bởi kẻ biếng nhác, ngu dốt, không nhận thức.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 4. KINH SA-MÔN VÀ BÀ-LA-MÔN [103]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, bất cứ các vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào không nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là Khổ,’ không nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là nhân sanh Khổ,’ không nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là sự diệt tận Khổ,’ không nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là sự thực hành đưa đến diệt tận Khổ,’ này các tỳ khưu, các vị Sa-môn hay Bà-la- môn ấy không được Ta công nhận là Sa-môn trong số các Sa-môn, không được Ta công nhận là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn, và hơn nữa không có trường hợp các vị đại đức này, ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình, chứng ngộ, đạt đến, và an trú mục đích của hạnh Sa-môn hoặc mục đích của hạnh Bà-la-môn.
Và bất cứ các vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là Khổ,’ nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là nhân sanh Khổ,’ nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là sự diệt tận Khổ,’ nhận biết đúng theo thực thể rằng: ‘Đây là sự thực hành đưa đến diệt tận Khổ,’ này các tỳ khưu, các vị Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được Ta công nhận là Sa-môn trong số các Sa-môn, được Ta công nhận là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn, và hơn nữa các vị đại đức ấy ngay trong kiếp hiện tại, nhờ vào thắng trí của mình, chứng ngộ, đạt đến, và an trú mục đích của hạnh Sa-môn hoặc mục đích của hạnh Bà-la-môn.”
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Ye dukkhaṃ nappajānanti atho dukkhassa sambhavaṃ, yattha ca sabbaso dukkhaṃ asesaṃ uparujjhati, tañca maggaṃ na jānanti dukkhūpasamagāminaṃ.
3. Cetovimuttihīnā te atho paññāvimuttiyā, abhabbā te antakiriyāya te ve jātijarūpagā.
4. Ye ca dukkhaṃ pajānanti atho dukkhassa sambhavaṃ, yattha ca sabbaso dukkhaṃ asesaṃ uparujjhati, tañca maggaṃ pajānanti dukkhūpasamagāminaṃ.
5. Cetovimuttisampannā atho paññāvimuttiyā, bhabbā te antakiriyāya na te jātijarūpagā ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 5. SĪLASAMPANNASUTTAṂ [104]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ye te bhikkhave bhikkhū sīlasampannā samādhisampannā paññāsampannā vimuttisampannā vimuttiñāṇadassanasampannā ovādakā viññāpakā sandassakā samādapakā samuttejakā sampahaṃsakā alaṃ samakkhātāro saddhammassa.
Dassanampahaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ 1 vadāmi. Savaṇampahaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi. Upasaṅkamanampahaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi. Payirupāsanampahaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi. Anussaraṇampahaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmi. Anupabbajjampahaṃ2 bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ vadāmu.
1 2 bahukāraṃ - Syā. anussatimpahaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Những người nào không nhận biết về khổ, rồi nguồn sanh khởi của khổ, và nơi nào khổ được tiêu hoại toàn bộ không dư sót, và không biết về đạo lộ ấy, (đạo lộ) đưa đến sự yên lặng của khổ.
3. Những người ấy là thấp kém về sự giải thoát của tâm, rồi sự giải thoát của tuệ, những người ấy không thể thực hiện việc chấm dứt, quả thật họ đi đến sanh và già.
4. Và những người nào nhận biết về khổ, rồi nguồn sanh khởi của khổ, và nơi nào khổ được tiêu hoại toàn bộ không dư sót, và nhận biết về đạo lộ ấy, (đạo lộ) đưa đến sự yên lặng của khổ.
5. Những người ấy thành tựu sự giải thoát của tâm, rồi sự giải thoát của tuệ, những người ấy có thể thực hiện việc chấm dứt, quả thật họ không đi đến sanh và già.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 5. KINH THÀNH TỰU GIỚI [104]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, những vị tỳ khưu nào thành tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ, thành tựu giải thoát, thành tựu trí và sự nhận thức về giải thoát, là những vị giáo giới, những vị giảng giải, những vị chỉ dạy, những vị thức tỉnh, những vị khuyến khích, những vị tạo niềm phấn khởi, những vị thuyết giáo đầy đủ và đúng đắn về Diệu Pháp.
Này các tỳ khưu, Ta nói rằng việc nhìn thấy các vị tỳ khưu ấy cũng có nhiều sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, Ta nói rằng việc lắng nghe các vị tỳ khưu ấy cũng có nhiều sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, Ta nói rằng việc đi đến gần các vị tỳ khưu ấy cũng có nhiều sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, Ta nói rằng việc hầu cận các vị tỳ khưu ấy cũng có nhiều sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, Ta nói rằng việc nhớ đến các vị tỳ khưu ấy cũng có nhiều sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, Ta nói rằng việc xuất gia theo các vị tỳ khưu ấy cũng có nhiều sự hỗ trợ.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Taṃ kissa hetu?
Tathārūpe bhikkhave bhikkhū sevato bhajato payirupāsato aparipūro ’pi sīlakkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati, aparipūro ’pi samādhikkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchāti, aparipūro ’pi paññākkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati, aparipūro ’pi vimuttikkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati, aparipūro ’pi vimuttiñāṇadassanakkhandho bhāvanāpāripūriṃ gacchati.
Evarūpā ca te bhikkhave, bhikkhū satthāroti ’pi vuccanti, satthavāhāti ’pi vuccanti, raṇañjahāti ’pi vuccanti, tamonudāti ’pi vuccanti, ālokakarāti ’pi vuccanti, obhāsakarāti ’pi vuccanti, pajjotakarāti ’pi vuccanti, ukkādhārāti ’pi vuccanti, pabhaṅkarāti ’pi vuccanti, ariyāti ’pi vuccanti, cakkhumantoti ’pi vuccantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Pāmojjakaraṇaṭṭhānaṃ 1 evaṃ2 hoti vijānataṃ, yadidaṃ bhāvitattānaṃ ariyānaṃ dhammajīvinaṃ.
3. Te jotayanti saddhammaṃ bhāsayanti pabhaṅkarā, ālokakaraṇā dhīrā cakkhumanto raṇañjahā.
4. Yesaṃ ve sāsanaṃ sutvā sammadaññāya paṇḍitā, jātikkhayamabhiññāya nāgacchanti punabbhavan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 6. TAṆHUPPĀDASUTTAṂ [105]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Cattāro ’me bhikkhave taṇhuppādā yattha bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Katame cattāro?
Cīvarahetu vā bhikkhave bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Piṇḍapātahetu vā bhikkhave bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Senāsanahetu vā bhikkhave bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Itibhavābhavahetu vā bhikkhave bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati.
1 pāmojjakaraṇaṃ ṭhānaṃ - Ma; pāmujjakaraṇaṃ ṭhānaṃ - PTS; 2 pāmujjakaraṇaṭṭhānaṃ - Sīmu. etaṃ - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Điều ấy có nguyên nhân là gì?
Này các tỳ khưu, đối với người đang phục vụ, đang cộng sự, đang hầu cận các vị tỳ khưu như thế, giới uẩn dầu chưa được đầy đủ cũng đi đến sự đầy đủ của việc phát triển, định uẩn dầu chưa được đầy đủ cũng đi đến sự đầy đủ của việc phát triển, tuệ uẩn dầu chưa được đầy đủ cũng đi đến sự đầy đủ của việc phát triển, giải thoát uẩn dầu chưa được đầy đủ cũng đi đến sự đầy đủ của việc phát triển, trí và sự nhận thức về giải thoát uẩn dầu chưa được đầy đủ cũng đi đến sự đầy đủ của việc phát triển.
Và này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu như thế ấy còn được gọi là ‘các vị đạo sư,’ còn được gọi là ‘các vị lãnh đạo đoàn xe,’ còn được gọi là ‘các vị từ bỏ ô nhiễm,’ còn được gọi là ‘các vị xua tan bóng tối,’ còn được gọi là ‘các vị tạo ra ánh sáng,’ còn được gọi là ‘các vị tạo ra hào quang,’ còn được gọi là ‘các vị tạo ra cây đèn,’ còn được gọi là ‘các vị cầm cây đuốc,’ còn được gọi là ‘các vị tạo ra nguồn sáng,’ còn được gọi là ‘các bậc Thánh,’ còn được gọi là ‘các vị có mắt.’”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Như vậy là cơ sở tạo ra sự hoan hỷ cho những người đang nhận thức, tức là những vị có bản thân đã được tu tập, của các bậc Thánh có mạng sống đúng theo Pháp.
3. Các vị ấy, các bậc tạo ra nguồn sáng, các bậc tạo ra ánh sáng, các bậc sáng trí, các bậc có mắt, các bậc từ bỏ ô nhiễm. làm sáng tỏ, làm chói sáng Diệu Pháp.
4. Thật vậy, những người sáng suốt, sau khi lắng nghe lời dạy của các vị này, sau khi hiểu biết đúng đắn, sau khi biết rõ sự diệt trừ việc sanh ra, không đi đến sự hiện hữu lại nữa.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 6. KINH SỰ SANH KHỞI CỦA THAM ÁI [105]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, đây là bốn sự sanh khởi của tham ái, tại đó tham ái đang sanh khởi được sanh khởi đến vị tỳ khưu. Bốn sự sanh khởi nào?
Này các tỳ khưu, do nhân y phục tham ái đang sanh khởi được sanh khởi đến vị tỳ khưu. Này các tỳ khưu, do nhân đồ ăn khất thực tham ái đang sanh khởi được sanh khởi đến vị tỳ khưu. Này các tỳ khưu, do nhân chỗ trú ngụ tham ái đang sanh khởi được sanh khởi đến vị tỳ khưu. Này các tỳ khưu, do nhân có hay không có như thế, tham ái đang sanh khởi được sanh khởi đến vị tỳ khưu.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Ime kho bhikkhave, cattāro taṇhuppādā yattha bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjatī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Taṇhādutiyo puriso dīghamaddhāna saṃsaraṃ, itthambhāvaññathābhāvaṃ saṃsāraṃ nātivattati.
3. Evamādīnavaṃ 1 ñatvā taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ, vītataṇho ānādāno sato bhikkhu paribbaje ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 7. SABRAHMAKASUTTAṂ [106]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Sabrahmakāni bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbadevakāni 2 bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbācariyakāni bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sāhuneyyakāni3 bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti.
Brahmā ’ti bhikkhave, mātāpitunnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Pubbadevā ’ti bhikkhave, mātāpitunnaṃ etaṃ adhivacānaṃ. Pubbācariyā ’ti bhikkhave, mātāpitunnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Āhuneyyā ’ti bhikkhave, mātāpitunnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Taṃ kissa hetu?
Bahūpakārā4 bhikkhave mātāpitaro puttānaṃ āpādakā posakā imissa lokassa dassetāro ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Brahmā ’ti mātāpitaro pubbācariyā ’ti vuccare, āhuneyyā ca puttānaṃ pajāya anukampakā.
1 3 etamādīnavaṃ - Ma, Syā. sāhuneyyāni - Syā. 2 4 sapubbadevatāni - Ma, Syā, PTS, Sīmu. bahukārā - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Này các tỳ khưu, đây là bốn sự sanh khởi của tham ái, tại đó tham ái đang sanh khởi được sanh khởi đến vị tỳ khưu.
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Có tham ái là bạn lữ, trong khi luân chuyển một thời gian dài đến cõi này và cõi khác, con người không vượt qua được luân hồi.
3. Sau khi biết được sự bất lợi như vậy, (biết được) tham ái là nguồn sanh khởi của khổ, vị tỳ khưu, đã xa lìa tham ái, không có nắm giữ, có niệm, nên ra đi du phương.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 7. KINH CÓ PHẠM THIÊN [106]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, ở những gia đình nào mẹ và cha được các con tôn vinh ở trong nhà, những gia đình ấy được xem là có Phạm Thiên. Này các tỳ khưu, ở những gia đình nào mẹ và cha được các con tôn vinh ở trong nhà, những gia đình ấy được xem là có chư Thiên đầu tiên. Này các tỳ khưu, ở những gia đình nào mẹ và cha được các con tôn vinh ở trong nhà, những gia đình ấy được xem là có các vị thầy đầu tiên. Này các tỳ khưu, ở những gia đình nào mẹ và cha được các con tôn vinh ở trong nhà, những gia đình ấy được xem là có các bậc đáng được cống hiến.
Này các tỳ khưu, ‘Phạm Thiên’ là từ biểu trưng của mẹ và cha. Này các tỳ khưu, ‘chư Thiên đầu tiên’ là từ biểu trưng của mẹ và cha. Này các tỳ khưu, ‘các vị thầy đầu tiên’ là từ biểu trưng của mẹ và cha. Này các tỳ khưu, ‘các bậc xứng đáng sự cống hiến’ là từ biểu trưng của mẹ và cha. Điều ấy có nguyên nhân là gì?
Này các tỳ khưu, mẹ và cha đối với các con là có nhiều sự hỗ trợ, là những người chăm sóc, là những người nuôi dưỡng, là những người chỉ dạy về thế gian này.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Mẹ và cha được gọi là ‘Phạm Thiên,’ ‘các vị thầy đầu tiên,’ và ‘các bậc xứng đáng sự cống hiến’ của các con, là những người có lòng thương tưởng đến hàng con cháu.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
3. Tasmā hi ne namasseyya sakkareyyātha paṇḍito, annena atha 1 pānena vatthena sayanena ca, ucchādanena nahāpanena 2 pādānaṃ dhovanena ca.
4. Tāya naṃ pāricariyāya mātāpitusu 3 paṇḍitā, 4 idheva5 naṃ pasaṃsanti pecca sagge ca modatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 8. BAHUKĀRASUTTAṂ [107]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Bahukārā6 bhikkhave brāhmaṇagahapatikā tumhākaṃ ye te7 paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi. Tumhe ’pi bhikkhave bahūpakārā brāhmaṇagahapatikānaṃ yaṃ nesaṃ dhammaṃ desetha ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyesānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsetha. Evamidaṃ bhikkhave aññamaññaṃ nissāya brahmacariyaṃ vussati oghassa nittharaṇatthāya sammā dukkhassa antakiriyāyā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sāgārā anagārā ca ubho aññoññanissitā, ārādhayanti saddhammaṃ yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
3. Sāgāresu ca cīvaraṃ paccayaṃ sayanāsanaṃ, anāgārā paṭicchanti parissayavinodanaṃ.
4. Sugataṃ pana nissāya gahaṭṭhā gharamesino, saddahāno8 arahataṃ ariyapaññāya jhāyino.
5. Idha dhammaṃ caritvāna maggaṃ sugatigāminaṃ, nandino devalokasmiṃ modanti kāmakāmino ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 5 atho - Syā, PTS. idhaceva - katthaci. 2 6 nhāpanena - Ma, Syā, PTS. bahūpakārā - PTS. 3 7 mātāpitūsu - Ma, Syā, PTS. ye vo - Ma, PTS. 4 8 paṇḍito - PTS. saddahānā - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
3. Chính vì thế, đối với mẹ và cha, bậc sáng suốt nên kính lễ và tôn vinh với cơm ăn, nước uống, vải vóc, và giường nằm, với sự xoa bóp, với việc tắm, và việc rửa sạch các bàn chân.
4. Với việc phục vụ ấy đến mẹ và cha, ngay ở kiếp này các bậc sáng suốt ca ngợi người ấy, sau khi chết vui hưởng ở cõi Trời.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 8. KINH NHIỀU SỰ ÍCH LỢI [107]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, các Bà-la-môn và các gia chủ là có nhiều ích lợi cho các ngươi, họ cung cấp cho các ngươi với những vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh. Này các tỳ khưu, các ngươi cũng có nhiều sự hỗ trợ cho các Bà-la-môn và các gia chủ là việc các ngươi thuyết giảng Giáo Pháp toàn hảo ở đoạn đầu, toàn hảo ở đoạn giữa, và toàn hảo ở đoạn kết, thành tựu về ý nghĩa, thành tựu về văn tự, các ngươi giảng giải về Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn và đầy đủ. Này các tỳ khưu, như vậy Phạm hạnh này được tồn tại nhờ vào nương tựa lẫn nhau nhằm mục đích vượt qua khỏi cơn lũ, nhằm làm chấm dứt khổ một cách đúng đắn.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Những người có nhà (tại gia) và các vị không nhà (xuất gia), cả hai, được nương tựa lẫn nhau, làm thành tựu Diệu Pháp, sự an toàn vô thượng đối với các trói buộc.
3. Ở những người có nhà, các vị không nhà thọ nhận y phục, vật dụng cần thiết, chỗ nằm ngồi, (có tác dụng) xua đi các hiểm họa.
4. Vả lại, nương tựa vào đấng Thiện Thệ, những người tại gia, có sự tầm cầu ngôi nhà, đang có niềm tin vào các bậc A-la-hán, vào bậc có thiền chứng bằng Thánh tuệ.
5. Ở nơi đây, sau khi thực hành Giáo Pháp, đạo lộ đưa đến chốn an vui, họ có niềm vui, có sự mong muốn các dục, vui hưởng ở thế giới chư Thiên.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
4. 1. 9. KUHASUTTAṂ [108]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Ye keci bhikkhave bhikkhū kuhā thaddhā lapā siṅgī unnaḷā asamāhitā, na me te bhikkhave bhikkhū māmakā, apagatā ca te bhikkhave bhikkhū imasmā dhammavinayā. Na ca te bhikkhave bhikkhū 1 imasmiṃ dhamma- inaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti.
Ye ca kho bhikkhave, bhikkhū nikkuhā nillapā dhīrā atthaddhā susamāhitā, te kho 2 me bhikkhave bhikkhū māmakā, anapagatā ca te bhikkhave bhikkhū imasmā dhammavinayā. Te bhikkhave bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye 3 vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjantī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Kuhā thaddhā lapā siṅgī unnaḷā asamāhitā, na te dhamme virūhanti sammāsambuddhadesite.
3. Nikkuhā nillapā dhīrā atthaddhā susamāhitā, te ve dhamme virūhanti sammāsambuddhadesite ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 10. PURISAPIYARŪPASUTTAṂ [109]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Seyyathāpi bhikkhave, puriso nadiyā sotena ovuyheyya piyarūpasātarūpena. Tamenaṃ cakkhumā puriso tīre ṭhito disvā evaṃ vadeyya: ‘Kiñcāpi kho tvaṃ ambho purisa nadiyā sotena ovuyhasi piyarūpasātarūpena, atthi cettha heṭṭhā rahado sa-ūmī sāvaṭṭo sagaho sarakkhaso, yaṃ tvaṃ ambho purisa, pāpuṇitvā maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkhan ’ti. Atha kho so bhikkhave puriso tassa purisassa saddaṃ sutvā hatthehi ca pādehi ca paṭisotaṃ vāyameyya.
1 na ca te - Ma, Syā.
2 te ca kho - Syā.
3 te ca imasmiṃ dhammavinaye - Ma;
ca te bhikkhave bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye - Syā;
te ca bhikkhave bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
4. 1. 9. KINH DỐI TRÁ [108]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu nào là dối trá, ương ngạnh, nói nhiều, lừa đảo, khoác lác, không định tĩnh, này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu ấy không phải là những người tận tụy, và này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu ấy đã lìa khỏi Pháp và Luật này. Và này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu ấy không đạt được sự phát triển, tăng trưởng, lớn mạnh trong Pháp và Luật này.
Và này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu nào là không dối trá, không nói nhiều, sáng trí, không ương ngạnh, khéo định tĩnh, này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu ấy là những người tận tụy, và này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu ấy là không lìa khỏi Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, các vị tỳ khưu ấy đạt được sự phát triển, tăng trưởng, lớn mạnh trong Pháp và Luật này.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Những người dối trá, ương ngạnh, nói nhiều, lừa đảo, khoác lác, không định tĩnh, những người ấy không tiến triển trong Giáo Pháp đã được đấng Chánh Đẳng Giác thuyết giảng.
3. Các vị không dối trá, không nói nhiều, sáng trí, không ương ngạnh, khéo định tĩnh, thật vậy các vị ấy tiến triển trong Giáo Pháp đã được đấng Chánh Đẳng Giác thuyết giảng.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 10. KINH NGƯỜI VÀ SẮC ĐÁNG YÊU [109]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, cũng giống như người bị cuốn trôi bởi dòng chảy của con sông có sắc đáng yêu, có sắc khoái lạc. Có người sáng mắt đứng ở bờ sông nhìn thấy người ấy và nói như vầy: ‘Này ông, mặc dầu ông bị cuốn trôi bởi dòng chảy của con sông có sắc đáng yêu có sắc khoái lạc, tuy nhiên nơi đây ở bên dưới có cái hồ nước lớn có sóng, có dòng nước xoáy, có cá dữ, có quỷ sứ. Này ông, sau khi đến nơi ấy, ông phải gánh chịu sự chết hoặc khổ đau gần như chết.’ Này các tỳ khưu, khi ấy người ấy, sau khi lắng nghe lời nói của người đàn ông ấy, thì nỗ lực bằng các cánh tay và các bàn chân lội ngược dòng.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Upamā kho me ayaṃ bhikkhave katā atthassa viññāpanāya. Ayamettha 1 attho:
Nadiyā soto ’ti 2 kho bhikkhave, taṇhāyetaṃ adhivacanaṃ. Piyarūpa- sātarūpan ’ti 3 kho bhikkhave, channetaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ. Heṭṭhārahado ’ti kho bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ adhivacanaṃ. Sa-ūmī ’ti 4 kho bhikkhave, kodhūpāyāsassetaṃ adhivacanaṃ. Sāvaṭṭo ’ti5 kho bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sagaho sarakkhaso ’ti6 kho bhikkhave, mātugāmassetaṃ adhivacanaṃ. Paṭisoto ’ti7 kho bhikkhave, nekkham- massetaṃ adhivacānaṃ. Hatthehi ca pādehi ca vāyāmo ’ti kho bhikkhave, viriyārambhassetaṃ adhivacanaṃ. Cakkhumā puriso tīre ṭhito ’ti kho bhikkhave, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassā ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sahāpi dukkhena jaheyya kāme yogakkhemaṃ āyatiṃ patthayāno,8 sammappajāno suvimuttacitto vimuttiyā phassaye tattha tattha, sa vedagū vusitabrahmacariyo lokantagū pāragato ’ti vuccatī ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 11. CARASUTTAṂ [110]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Carato ce ’pi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti, carampi bhikkhave bhikkhu evambhūto anātāpī anottappī9 satataṃ samitaṃ kusīto hīnaviriyo ’ti vuccati.
Ṭhitassa ce ’pi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti, ṭhito ’pi bhikkhave bhikkhu evambhūto anātāpī anottappī satataṃ samitaṃ kusīto hīnaviriyo ’ti vuccati.
1 ayaṃ cettha - Ma, PTS; 5 ayañcevettha - Syā. āvaṭṭan ti - Ma. 2 6 nadiyā sotenā ti - Syā. gaharakkhaso ti - Ma. 3 7 piyarūpaṃ sātarūpan ti - Ma; paṭisoto ’ti paṭisotan ti - Syā. 8 piyarūpasātarūpenā ti - Syā. patthamāno - Sīmu. 4 9 ūmibhayan ti - Ma; saummī ti - PTS. anottāpī - Ma, evaṃ sabbattha.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Này các tỳ khưu, ví dụ này của Ta được tạo ra nhằm làm cho hiểu biết về ý nghĩa. Đây là ý nghĩa ở câu chuyện này:
Này các tỳ khưu, ‘dòng chảy của con sông’ là từ biểu trưng của tham ái. Này các tỳ khưu, ‘có sắc đáng yêu có sắc khoái lạc’ là từ biểu trưng của sáu nội xứ. Này các tỳ khưu, ‘hồ nước lớn ở bên dưới’ là từ biểu trưng của năm sự ràng buộc ở phần dưới. Này các tỳ khưu, ‘có sóng’ là từ biểu trưng của giận dữ và buồn phiền. Này các tỳ khưu, ‘có xoáy nước’ là từ biểu trưng của năm loại dục. Này các tỳ khưu, ‘có cá dữ, có quỷ sứ’ là từ biểu trưng của phụ nữ. Này các tỳ khưu, ‘ngược dòng’ là từ biểu trưng của việc xuất ly. Này các tỳ khưu, ‘nỗ lực bằng các cánh tay và các bàn chân’ là từ biểu trưng của vị đang ra sức tinh tấn. Này các tỳ khưu, ‘người sáng mắt đứng ở bờ sông’ là từ biểu trưng của đức Như Lai, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri.”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Người ước nguyện sự an toàn đối với các trói buộc trong ngày vị lai nên từ bỏ các dục cho dầu có sự khổ đau. Trong khi nhận biết một cách đúng đắn, người có tâm khéo được giải thoát có thể chạm đến sự giải thoát vào chính thời điểm ấy. Vị hiểu biết sâu sắc ấy, có Phạm hạnh đã được hoàn mãn được gọi là ‘vị đã đi đến tận cùng thế giới, vị đã đi đến bờ kia.’”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 11. KINH BƯỚC ĐI [110]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang bước đi có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu chịu đựng điều ấy, không dứt bỏ, không xua đi, không làm chấm dứt, không khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang bước đi vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘không có nhiệt tâm, không có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục biếng nhác, có sự tinh tấn hạ liệt.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang đứng có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu chịu đựng điều ấy, không dứt bỏ, không xua đi, không làm chấm dứt, không khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang đứng vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘không có nhiệt tâm, không có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục biếng nhác, có sự tinh tấn hạ liệt.’
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Nisinnassa cepi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti, nisinno ’pi kho bhikkhave, bhikkhu evambhūto anātāpī anottappī satataṃ samitaṃ kusīto hīnaviriyo ’ti vuccati.
Sayānasasa ce ’pi bhikkhave bhikkhuno jāgarassa uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkahoti na anabhāvaṃ gameti, sayāno ’pi bhikkhave bhikkhu jāgaro evambhūto anātāpī anottappī satataṃ samitaṃ kusīto hīnaviriyo ’ti vuccati.
Carato cepi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, carampi bhikkhave bhikkhu evambhūto ātāpī ottappī 1 satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccati.
Ṭhitasasa ce ’pi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu nādhivāseti 2 pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, ṭhito ’pi bhikkhave bhikkhu evambhūto ātāpī ottappī satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccati.
Nisinnassa cepi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, nisinno ’pi bhikkhave bhikkhu evambhūto ātāpī ottappī satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccati.
Sayānassa ce ’pi bhikkhave bhikkhuno jāgarassa uppajjati kāmavitakko vā vyāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vā. Tañce bhikkhave bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, sayāno ’pi bhikkhave bhikkhu jāgaro evambhūto ātāpī ottappī satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccati.3
1 ottāpī - Ma, evaṃ sabbattha. 2 3 na adhivāseti - Syā. vuccatī ti - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang ngồi có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu chịu đựng điều ấy, không dứt bỏ, không xua đi, không làm chấm dứt, không khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang ngồi vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘không có nhiệt tâm, không có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục biếng nhác, có sự tinh tấn hạ liệt.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang nằm còn thức tỉnh có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu chịu đựng điều ấy, không dứt bỏ, không xua đi, không làm chấm dứt, không khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang nằm còn thức tỉnh vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘không có nhiệt tâm, không có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục biếng nhác, có sự tinh tấn hạ liệt.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang bước đi có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu không chịu đựng điều ấy, dứt bỏ, xua đi, làm chấm dứt, khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang bước đi vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang đứng có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu không chịu đựng điều ấy, dứt bỏ, xua đi, làm chấm dứt, khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang đứng vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang ngồi có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu không chịu đựng điều ấy, dứt bỏ, xua đi, làm chấm dứt, khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang ngồi vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang nằm còn thức tỉnh có sự suy tầm về dục, hoặc sự suy tầm về oán hận, hoặc sự suy tầm về hãm hại khởi lên, này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu không chịu đựng điều ấy, dứt bỏ, xua đi, làm chấm dứt, khiến cho không còn hiện hữu, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang nằm còn thức tỉnh vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ nisinno uda vā sayaṃ, yo vitakkaṃ vitakketi pāpakaṃ gehanissitaṃ.
3. Kummaggaṃ 1 paṭipanno so mohaneyyesu mucchito, abhabbo tādiso bhikkhu phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ.
4. Yo caraṃ vā ’tha tiṭṭhaṃ vā 2 nisinno uda vā sayaṃ, vitakkaṃ samayitvāna vitakkūpasame rato, bhabbo so tādiso bhikkhu phuṭṭhuṃ sambodhimuttaman ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
4. 1. 12. SAMPANNASĪLASUTTAṂ [111]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Sampannasīlā bhikkhave viharatha, 3 sampannapātimokkhā. Pātimokkhasaṃvarasaṃvutā viharatha ācāragocarasampannā anumattesu vajjesu bhayadassāvī 4 samādāya sikkhatha sikkhāpadesu.
Sampannasīlānaṃ bhikkhave viharataṃ5 sampannapātimokkhānaṃ pātimokkhasaṃvarasaṃvutānaṃ viharataṃ ācāragocarasampannānaṃ anumattesu vajjesu bhayadassāvīnaṃ samādāya sikkhataṃ sikkhāpadesu, kissa6 bhikkhave uttariṃ karaṇīyaṃ?
Carato ce ’pi bhikkhave bhikkhuno abhijjhā vigatā hoti, vyāpādo vigato hoti, thīnamiddhaṃ vigataṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ vigataṃ hoti, vicikicchā pahīṇā hoti, āraddhaṃ hoti viriyaṃ7 asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā,8 passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ, carampi bhikkhave bhikkhu evambhūto ātāpī ottappī satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccati.
1 5 kumaggaṃ - Syā, PTS. bhavataṃ - Syā. 2 6 yo ca caraṃ vā tiṭṭhaṃ vā - Ma; kimassa uttari karaṇīyaṃ - Ma; yo caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ - Syā; kimassa bhikkhave uttariṃ karaṇīyaṃ - Syā; yo caraṃ vā yo tiṭṭhaṃ vā - PTS. kiñcassa bhikkhave uttari karaṇīyaṃ - PTS. 3 7 hotha - Syā. āraddhaviriyaṃ hoti - Syā. 4 8 bhayadassāvino - Ma, Syā. appamuṭṭhā - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Nếu trong lúc đang đi, hoặc đang đứng, đang ngồi, hoặc đang nằm, vị nào suy tầm sự suy tầm ác xấu, liên hệ đến đời sống gia đình.
3. Vị ấy thực hành đường lối sai trái, bị mê mẩn ở những sự việc làm cho si mê, vị tỳ khưu như thế ấy không có khả năng chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng.
4. Còn vị nào, trong lúc đang đi, hoặc đang đứng, đang ngồi, hoặc đang nằm, làm cho sự suy tầm được yên lặng, thích thú trong sự an tịnh các suy tầm, vị tỳ khưu như thế ấy có khả năng chạm đến phẩm vị giác ngộ tối thượng.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
4. 1. 12. KINH GIỚI THÀNH TỰU [111]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, các ngươi hãy sống với giới được thành tựu, với giới bổn Pātimokkha được thành tựu. Các ngươi hãy sống thu thúc trong sự thu thúc của giới bổn Pātimokkha, được thành tựu về hạnh kiểm và hành xứ, thấy sự sợ hãi trong các tội nhỏ nhặt, thọ trì và thực hành trong các điều học.
Này các tỳ khưu, trong khi sống với giới được thành tựu, với giới bổn Pātimokkha được thành tựu, trong khi sống thu thúc trong sự thu thúc của giới bổn Pātimokkha, được thành tựu về hạnh kiểm và hành xứ, thấy sự sợ hãi trong các tội nhỏ nhặt, trong khi thọ trì và thực hành trong các điều học, này các tỳ khưu, có việc gì hơn nữa cần phải làm?
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang bước đi có tham đắm được xa lìa, oán hận được xa lìa, dã dượi buồn ngủ được xa lìa, phóng dật và hối hận được xa lìa, hoài nghi được dứt bỏ, tinh tấn được ra sức không sút giảm, niệm được thiết lập không bị lơ là, thân được khinh an không bị kích động, tâm được định tĩnh chuyên nhất, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang bước đi vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
Ṭhitassa ce ’pi bhikkhave bhikkhuno abhijjhā vigatā hoti, vyāpādo vigato hoti, thīnamiddhaṃ vigataṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ vigataṃ hoti, vicikicchā pahīṇā hoti, āraddhaṃ hoti viriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, 1 passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ, ṭhito ’pi bhikkhave bhikkhu evambhūto ātāpī ottappī satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccati.
Nisinnassa ce ’pi bhikkhave bhikkhuno abhijjhā vigatā hoti, vyāpādo vigato hoti, thīnamiddhaṃ vigataṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ vigataṃ hoti, vicikicchā pahīṇā hoti, āraddhaṃ hoti viriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ, nisinno ’pi bhikkhave bhikkhu evambhūto ātāpī ottappī satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccati.
Sayānassa ce ’pi bhikkhave bhikkhuno abhijjhā vigatā hoti, vyāpādo vigato hoti, thīnamiddhaṃ vigataṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ vigataṃ hoti, vicikicchā pahīṇā hoti, āraddhaṃ hoti viriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitāsati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ, sayāno ’pi bhikkhave bhikkhu evambhūto ātāpī ottappī satataṃ samitaṃ āraddhaviriyo pahitatto ’ti vuccatī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Yataṃ care yataṃ tiṭṭhe yataṃ acche yataṃ saye, yataṃ sammiñjaye2 bhikkhu yatamenaṃ pasāraye.
3. Uddhaṃ tiriyaṃ apācīnaṃ yāvatā jagato gati, samavekkhitā ca3 dhammānaṃ khandhānaṃ udayabbayaṃ.
4. Evaṃ vihārimātāpiṃ santavuttimanuddhataṃ, cetosamathasāmīciṃ sikkhamānaṃ sadā sataṃ, satataṃ pahitattoti āhu bhikkhuṃ tathāvidhan ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
1 2 3 appamuṭṭhā - Syā. samiñjaye - Ma. va - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang đứng có tham đắm được xa lìa, oán hận được xa lìa, dã dượi buồn ngủ được xa lìa, phóng dật và hối hận được xa lìa, hoài nghi được dứt bỏ, tinh tấn được ra sức không sút giảm, niệm được thiết lập không bị lơ là, thân được khinh an không bị kích động, tâm được định tĩnh chuyên nhất, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang đứng vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang ngồi có tham đắm được xa lìa, oán hận được xa lìa, dã dượi buồn ngủ được xa lìa, phóng dật và hối hận được xa lìa, hoài nghi được dứt bỏ, tinh tấn được ra sức không sút giảm, niệm được thiết lập không bị lơ là, thân được khinh an không bị kích động, tâm được định tĩnh chuyên nhất, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang ngồi vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’
Này các tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu ngay trong lúc đang nằm có tham đắm được xa lìa, oán hận được xa lìa, dã dượi buồn ngủ được xa lìa, phóng dật và hối hận được xa lìa, hoài nghi được dứt bỏ, tinh tấn được ra sức không sút giảm, niệm được thiết lập không bị lơ là, thân được khinh an không bị kích động, tâm được định tĩnh chuyên nhất, này các tỳ khưu, ngay trong lúc đang nằm vị tỳ khưu có trạng thái như vậy được gọi là ‘có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi, thường xuyên liên tục có sự ra sức tinh tấn, có bản tánh cương quyết.’”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Vị tỳ khưu trong khi ra sức, nên bước đi; trong khi ra sức, nên đứng; trong khi ra sức, nên ngồi; trong khi ra sức, nên nằm; trong khi ra sức, nên co (tay chân) lại; trong khi ra sức việc ấy, nên duỗi (tay chân) ra.
3. Ở phía trên, ở bề ngang, ở bên dưới, cho đến phạm vi của thế giới, là người quán sát đúng đắn sự sanh và diệt của các pháp, của các uẩn.
4. Vị có sự an trú như vậy, có sự nhiệt tâm, có hành vi an tịnh, không kiêu hãnh, có sự đúng đắn trong sự vắng lặng của tâm, đang học tập, luôn luôn có niệm, người ta gọi vị tỳ khưu thuộc hạng như thế là ‘vị thường xuyên có bản tánh cương quyết.’”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
4. 1. 13. LOKĀVABODHASUTTAṂ [112]. Vuttaṃ h’ etaṃ bhagavatā, vuttamarahatā ’ti me sutaṃ:
1. “Loko bhikkhave tathāgatena abhisambuddho. Lokasmā tathāgato visaññutto. 1 Lokasamudayo bhikkhave tathāgatena abhisambuddho. Lokasamudayo tathāgatassa pahīno. Lokanirodho bhikkhave tathāgatena abhisambuddho. Lokanirodho tathāgatassa sacchikato. Lokanirodhagāminī paṭipadā bhikkhave tathāgatena abhisambuddhā. Lokanirodhagāminī paṭipadā tathāgatassa bhāvitā.
Yaṃ bhikkhave sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa, sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, yasmā taṃ tathāgatena abhisambuddhaṃ, tasmā tathāgato ’ti vuccati.
Yañca bhikkhave rattiṃ tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati, yañca rattiṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṃ etasmiṃ antare bhāsati lapati niddisati, sabbaṃ taṃ tatheva hoti, no aññathā, tasmā tathāgato ’ti vuccati.
Yathāvādī bhikkhave tathāgato tathākārī, yathākārī tathāgato tathāvādī. Iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī, tasmā tathāgato ’ti vuccati.
Sadevake bhikkhave loke samārake sabrahmake, sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī, tasmā tathāgato ’ti vuccatī ”ti.
Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati:
2. “Sabbalokaṃ abhiññāya sabbaloke yathātathaṃ, sabbalokavisaṃyutto sabbaloke anūpayo.2
1 2 visaṃyutto - Ma, Syā. anūpamo - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
4. 1. 13. KINH GIÁC NGỘ VỀ THẾ GIỚI [112]. Điều này đã được đức Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, tôi đã nghe như vầy:
1. “Này các tỳ khưu, thế giới đã được đức Như Lai hoàn toàn thấu hiểu. Đức Như Lai đã không còn bị gắn bó với thế giới. Này các tỳ khưu, nhân sanh khởi của thế giới đã được đức Như Lai hoàn toàn thấu hiểu, nhân sanh khởi của thế giới đã được đức Như Lai dứt bỏ. Này các tỳ khưu, sự diệt tận của thế giới đã được đức Như Lai hoàn toàn thấu hiểu, sự diệt tận của thế giới đã được đức Như Lai chứng ngộ. Này các tỳ khưu, sự thực hành đưa đến sự diệt tận của thế giới đã được đức Như Lai hoàn toàn thấu hiểu, sự thực hành đưa đến sự diệt tận của thế giới đã được đức Như Lai tu tập.
Này các tỳ khưu, điều đã được thấy, đã được nghe, đã được cảm giác, đã được nhận thức, đã đạt đến, đã được tầm cầu, đã được đeo đuổi bởi tâm ý của thế gian tính luôn cõi chư thiên, cõi Ma Vương, cõi Phạm thiên, cho đến dòng dõi Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên và loài người, bởi vì điều ấy đã được đức Như Lai hoàn toàn thấu hiểu; vì thế được gọi là ‘Như Lai.’
Và này các tỳ khưu, vào đêm đức Như Lai hoàn toàn thấu hiểu quả vị Chánh Đẳng Giác vô thượng, và vào đêm Ngài Vô Dư Niết Bàn ở cảnh giới Niết Bàn không còn dư sót, điều mà Ngài thuyết giảng, nói ra, chỉ dạy trong khoảng thời gian này, tất cả điều ấy đều là như thế, không sai khác; vì thế được gọi là ‘Như Lai.’
Này các tỳ khưu, đức Như Lai nói như thế nào làm như thế ấy, làm như thế nào nói như thế ấy. Như vậy, nói như thế nào làm như thế ấy, làm như thế nào nói như thế ấy; vì thế được gọi là ‘Như Lai.’
Này các tỳ khưu, ở thế gian tính luôn cõi chư thiên, cõi Ma Vương, cõi Phạm thiên, cho đến dòng dõi Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên và loài người, đức Như Lai là đấng chiến thắng, bậc không bị chế ngự, bậc nhìn thấy tất cả, bậc vận hành quyền lực; vì thế được gọi là ‘Như Lai.’”
Đức Thế Tôn đã nói ý nghĩa này. Ở đây, điều này đã được nói như vầy:
2. “Sau khi biết rõ tất cả thế giới, (biết rõ) đúng theo thực thể về tất cả thế giới, không còn bị gắn bó với tất cả thế giới, không có sự dính líu ở tất cả thế giới.
Khuddakanikāye - Itivuttakapāḷi Catukkanipāt0
3. Sabbe 1 sabbābhibhū dhīro sabbaganthappamocano, phuṭṭhassa 2 paramā santi nibbānaṃ akutobhayaṃ.
4. Esa khīṇāsavo buddho anīgho chinnasaṃsayo, sabbakammakkhayaṃ patto vimutto upadhisaṅkhaye.
5. Esa so bhagavā buddho esa sīho anuttaro, sadevakassa lokassa brahmacakkaṃ pavattayī.
6. Iti devā manussā ca ye buddhaṃ saraṇaṃ gatā, saṃgamma taṃ namassanti mahantaṃ vītasāradaṃ.
7. Danto damayataṃ seṭṭho santo samayataṃ isi, mutto mocayataṃ aggo tiṇṇo tārayataṃ varo.
8. Iti hetaṃ namassanti mahantaṃ vītasāradaṃ, sadevakasmiṃ lokasmiṃ natthi te paṭipuggalo ”ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā. Iti me sutan ”ti.
Catukkanipāto niṭṭhito.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Brāhmaṇā cattāri 3 jānaṃ samaṇasīlā taṇhā brahmā, bahūkārā kuha4purisā cara5 sampannalokena terasā ’ti.
Sattavīsekanipātaṃ dukaṃ6 bāvīsasuttasaṅgahitaṃ, samapaññāsamatha tikaṃ terasacatukkañca iti yamidaṃ.
Dvidasuttarasuttasate saṅgāyitvā samādahiṃsu purā, arahanto ciraṭṭhitiyā tamāhu nāmena itivuttakan ”ti.
ITIVUTTAKAPĀḶI NIṬṬHITĀ.
--ooOoo--
1 4 sa ve - Ma. kuhanā - Syā, PTS. 2 5 phuṭṭhāssa - Ma. caraṃ - Syā, PTS. 3 6 brāhmaṇasulabhā - Ma. dukkaṃ - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Phật Thuyết Như Vậy Nhóm Bốn Pháp
3. Đấng Chiến Thắng, bậc sáng trí, có sự giải thoát tất cả trói buộc, vị này đã chạm đến sự an tịnh tối thượng, Niết Bàn, không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu. 4. Vị này có lậu hoặc đã được cạn kiệt, đã được giác ngộ, không bị khổ sở, sự nghi ngờ đã được cắt đứt, đã đạt đến sự diệt trừ tất cả các nghiệp, đã được giải thoát ở sự tiêu diệt của các mầm tái sanh. 5. Vị này đây là đức Thế Tôn, bậc Giác Ngộ, vị này là loài sư tử vô thượng, đã chuyển vận bánh xe (Pháp) cao thượng của thế gian luôn cả chư Thiên. 6. Như thế, chư Thiên và nhân loại, những người nào đi đến nương nhờ đức Phật, sau khi tụ hội lại, họ lễ bái Ngài, bậc vĩ đại, có sự tự tin. 7. Vị đã được rèn luyện, bậc tối thượng trong số những người đang rèn luyện; vị an tịnh, bậc ẩn sĩ trong số những người đang tu tập sự an tịnh; vị đã được thoát ra, bậc tối cao trong số những người đang tự thoát ra; vị đã vượt qua, bậc cao quý trong số những người đang tự vượt qua. 8. Chính vì như thế, họ lễ bái Ngài, bậc vĩ đại, có sự tự tin. Ở thế gian luôn cả chư Thiên, không có kẻ nào sánh bằng Ngài.”
Ý nghĩa này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến. Tôi đã nghe như thế.
Nhóm Bốn Pháp được chấm dứt.
*****
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY
Bà-la-môn, bốn (vật không bị khiển trách), người biết, vị Sa-môn, (thành tựu) giới, tham ái, Phạm Thiên, nhiều sự lợi ích, dối trá, người, bước đi, với (giới) được thành tựu, và thế giới là mười ba.
Nhóm một pháp có hai mươi bảy bài Kinh, nhóm hai pháp được gom lại hai mươi hai bài Kinh, còn nhóm ba pháp có đúng năm mươi bài Kinh, và nhóm bốn pháp là mười ba bài kinh, tập Kinh này là như thế.
Trước đây, sau khi trùng tụng và tập hợp lại một trăm mười hai bài kinh vô thượng, các bậc A-la-hán đã gọi tập Kinh ấy với tên là Itivuttaka (Phật Thuyết Như Vậy) nhằm sự tồn tại lâu dài.
PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY ĐƯỢC CHẤM DỨT.
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
KHUDDAKAPĀṬHA-DHAMMAPADA- UDĀNA-ITIVUTTAKA-GANTHĀNAṂ *****
GĀTHĀDIPĀDASŪCI - THƯ MỤC CÂU KỆ PĀḶI:
Trang Trang A A Akakkasaṃ viññapaniṃ 124 Attānañce tathā kayirā 64 Akataṃ dukkataṃ seyyo 102 Attānameva paṭhamaṃ 64 Akatvā ’kusalaṃ kammaṃ 356, 396 Attānaṃ ce piyaṃ jaññā 64 Akatvā kusalaṃ kammaṃ 354, 396 Attā have jitaṃ seyyo 48 Akaronto ’pi ce pāpaṃ 412 Attā hi attano nātho 64, 118 Akkocchi maṃ avadhi maṃ 26 Atthamhi jātamhi sukhā sahāyā 106 Akkodhanaṃ vatavantaṃ 122 Atha pāpāni kammāni 56 Akkodhena jine kodhaṃ 82 Atha vāssa agārāni 58 Akkosaṃ vadhabandhaṃ ca 122 Adāsi me akāsi me 16 Akkheyyañca pariññāya 394 Aduṭṭhassa hi yo dubbhe 440 Akkheyyasaññino sattā 394 Adhicetaso appamajjato 214 Aggato ve pasannānaṃ 442 Anaññaposiṃ aññātaṃ 140 Aggasmiṃ dānaṃ dadataṃ 444 Anatthajanano doso 438 Aggassa dātā medhāvī 444 Anatthajanano moho 438 Agge dhamme pasannānaṃ 444 Anatthajanano lobho 436 Acaritvā brahmacariyaṃ 64 Anavajjena tuṭṭhassa 464 Aciraṃ vatayaṃ kāyo 34 Anavaññattisaṃyutto 420 Acchecchi Anavaṭṭhitacittassa 34 vaṭṭaṃ byāgā nirāsaṃ 280 Anavassutacittassa 34 Aññathābhāvī bhavasatto 194 Anātāpī anottāpī 358 Aññā hi lābhūpanisā 40 Anikkasāvo kāsāvaṃ 28 Aṭṭhīnaṃ nagaraṃ kataṃ 62 Anupubbena medhāvī 84 Aḍayhamānena kāyena 354 Anubaddho ’pi ce assa 448 Atijātaṃ anujātaṃ 410 Anūpavādo anūpaghāto 72, 214 Attadatthaṃ paratthena 66 Anekajātisaṃsāraṃ 62 Attanā codayattānaṃ 118 Anejo so anejassa 448 Attanā ’va kataṃ pāpaṃ 66 Andhabhūto ayaṃ loko 68
Thư Mục Câu Kệ Pāli
A A Annaṃ ca datvā bahuno 348 Asādhāraṇamaññesaṃ 18 Api dibbesu kāmesu 72 Asāre sāramatino 28 Apuññalābho ca gatī ca pāpikā 102 Asāhasena dhammena 88 Appakā te manussesu 42 Asippajīvī lahu atthakāmo 194 Appamatto ayaṃ gandho 38 Asubhānupassiṃ viharantaṃ 28 Appamatto pamattesu 32 Asubhānupassī kāyasmiṃ 430 Appamādaratā hotha 106 Asevanā ca bālānaṃ 06 Appamādaratā santā 374 Assaddho akataññū ca 46 Appamādarato bhikkhu 32 Asso yathā bhadro kasāniviṭṭho 60 Appamādaṃ pasaṃsanti 346 Ahaṅkārapasutāyaṃ 272 Appamādena maghavā 32 Ahu pubbe tadā nāhu 260 Appamādo amatapadaṃ 30 Ahiṃsakā ye munayo 82 Appampi ce sahitaṃ bhāsamāno 30 Ahaṃ nāgo ’va saṅgāme 104 Appalābho ’pi ce bhikkhu 114 Appassutāyaṃ puriso 62 Ā Appassuto ’puññakaro 402 Ākāse ca padaṃ natthi 88 Appiyā vāpi dāyādā 18 Āpāyiko nerayiko 338 Abhaye bhayadassino 104 Āmantayi cundakaṃ Abhiññatthaṃ pariññatthaṃ 360 nāma bhikkhuṃ 302 Abhitvaretha kalyāṇe 50 Āyantiṃ nābhinandati 142 Abhivādanasīlissa 48 Ārati virati pāpā 06 Abhūtavādī nirayaṃ upeti 100, Ārogyaparamā lābhā 76 218, 378 Āsā yassa na vijjanti 124 Abhedi kāyo nirodhi saññā 316 Ayasā ’va malaṃ samuṭṭhitaṃ 84 I Ayaṃ kho dakkhiṇā dinnā 16 Iti devā manussā ca 488 Ayaṃ loko santāpajāto 194 Iti hetaṃ namassanti 424, 488 Ayoge yuñjamattānaṃ 78 Ito bho sugatiṃ gaccha 426 Ayoghanahatasseva 318 Itthabhāvaññathābhāvaṃ 452 Arakkhitena kāyena 206 Idaṃ vo ñātinaṃ hotu 14 Ariyaddasā vedaguno 450, 452 Idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ 106 Alaṅkato ce ’pi samaṃ careyya 58 Imamhi cāyaṃ samaye 340 Alajjitāye lajjanti 104 Imamhi cāyaṃ samaye 342 Avajje vajjamatino 104 Imāya anukampāya 426 Aviruddhaṃ viruddhesu 124 Imesu kira sajjanti 264, 268 Asajjhāyamalā mantā 84 Idha tappati pecca tappati 28 Asataṃ bhāvanamiccheyya 40 Idha dhammaṃ caritvāna 474 Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi 124 Idha nandati pecca nandati 28 Asātaṃ sātarūpena 166 Idha modati pecca modati 28
Thư Mục Câu Kệ Pāli
I E Idha vassaṃ vasissāmi 96 Ete ca vidvā manaso vitakke 202 Idha socati pecca socati 28 Ete tayo devamanussaseṭṭhā 430 Ete dhamme bhāvayitvā 344, 392 U Etha passathimaṃ lokaṃ 68 Ucchinda sinehamattano 96 Esa khīṇāsavo buddho 488 Ucchinnabhavataṇhassa 220 Esa devamanussānaṃ 18 Uṭṭhānakālamhi anuṭṭhahāno 94 Esa maggo mahattehi 360 Uṭṭhānavato satimato 30 Esa so bhagavā buddho 488 Uṭṭhānenappamādena 30 Eso nidhi sunihito 18 Uttiṭṭhe nappamajjeyya 66 Eso ’va maggo natthañño 92 Udakaṃ hi nayanti nettikā 42, 60 Evamādīnavaṃ ñatvā 336, 472 Unname udakaṃ vaṭṭhaṃ 14 Evametaṃ yathābhūtaṃ 196 Upanītavayo ca dāni ’si 84 Evameva idhekacco 412 Upasantasantacittassa 222 Evameva tathāgataṃ 440 Upātidhāvanti na sāramenti 276 Evambho purisa jānāhi 86 Uddhaṃ adho Evaṃ obhāsitameva takkikānaṃ 278 sabbadhi vippamutto 280 Evaṃ kusītamāgamma 416 Uddhaṃ tiriyaṃ apācīnaṃ 484 Evaṃ ce sattā jāneyyuṃ 348 Uyyuñjanti satimanto 44 Evaṃ dadanti ñātīnaṃ 14 Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ 126 Evaṃ mahatthikā esā 18 Evaṃ vihārimātāpiṃ 484 E Evaṃvihārī ātāpī 362 Ekaccānaṃ na dadāti 412 Evaṃ saṅkārabhūtesu 38 Ekampi ce pāṇamaduṭṭhacitto 350 Evaṃ sammā vimuttānaṃ 318 Ekassa caritaṃ seyyo 106 Ekassekena kappena 346 O Ekaṃ dhammaṃ atītassa 68, 348 Obhāsati tāva so kimi 278 Ekāsanaṃ ekaseyyaṃ 100 Ovadeyyanusāseyya 42 Etañca sallaṃ paṭicca passato 272 Etamatthavasaṃ ñatvā 96 K Etaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ 74 Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya 42 Etaṃ daḷhaṃ Kammārāmo bhassarato 418 bandhanamāhu dhīrā 110 Kayirā ce kayirāthenaṃ 102 Etaṃ nāgassa nāgena 212 Karaṇīyamatthakusalena 18 Etaṃ visesato ñatvā 30 Kalyāṇamitto yo bhikkhu 338 Etaṃ hi tumhe paṭipannā 92 Kāmato jāyatī soko 80 Etādisāni katvāna 08 Kāmanissaraṇaṃ ñatvā 406 Etāhi tīhi vijjāhi 460 Kāmandhā jālasañchannā 282 Ete kho puttā lokasmiṃ 410 Kāmayogena saṃyuttā 452
Thư Mục Câu Kệ Pāli
K G Kāmesanā bhavesanā 386 Gataddhino visokassa 44 Kāmesu sattā kāmasaṅgasattā 282 Gantvāna buddho Kāyaduccaritaṃ katvā 354, 396 nadikaṃ kukutthaṃ 302 Kāyaduccaritaṃ hitvā 356, Gabbhameke ’papajjanti 54 396, 426 Gahakāraka diṭṭho ’si 64 Kāyappakopaṃ rakkheyya 82 Gāme araññe Kāyamuniṃ vācāmuniṃ 398 sukhadukkhaphuṭṭho 154 Kāyasuciṃ vācāsuciṃ 398 Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ 124 Kāyaṃ ca bhiduraṃ ñatvā 414 Gāme vā yadi vā raññe 46 Kāyena amataṃ dhātuṃ 382, 406 Gāravo ca nivāto ca 06 Kāyena kusalaṃ katvā 426 Gihībhogā ca parihīno 446 Kāyena saṃvaro sādhu 114 Kāyena saṃvutā dhīrā 84 C Kāsāvakaṇṭhā bahavo 102, Cakkhunā saṃvaro sādhu 114 378, 446 Cakkhumā visamānīva 228 Kiccho manussapaṭilābho 70 Cakkhu sotañca ghānañca 352, 354 Kiñcāpi so kammaṃ Cattāri ṭhānāni naro pamatto 102 karoti pāpakaṃ 12 Candanaṃ tagaraṃ vāpi 38 Kiṃ kayirā udapānena 288 Candaṃ ’va vimalaṃ suddhaṃ 124 Kiṃ te jaṭāhi dummedha 122 Carañce nādhigaccheyya 38 Kumbhūpamaṃ Caranti bālā dummedhā 40 kāyamimaṃ viditvā 34 Caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ 432, 482 Kummaggaṃ paṭipanno so 482 Cirappavāsiṃ purisaṃ 80 Kuso yathā duggahito 102 Cutiṃ yo ’vedi sattānaṃ 126 Kuhā thaddhā lapā siṅgī 476 Cundassa bhattaṃ bhuñjitvā 298 Ko imaṃ paṭhaviṃ vicessati 36 Cetiyamhi ca saṅghe vā 18 Kodhaṃ jahe Cetovimuttihīnā te 468 vippajaheyya mānaṃ 80 Cetovimuttisampannā 468 Ko nu hāso kimānando 60 CH KH Channamativivassati 240 Khantī ca sovacassatā 06 Chandajāto anakkhāte 80 Khantī paramaṃ tapo titikkhā 72 Chinda sotaṃ parakkamma 118 Khayaṃ virāgaṃ Chetvā naddhiṃ varattañca 122 amataṃ paṇītaṃ 08 Khīṇaṃ purāṇaṃ J navaṃ natthi sambhavaṃ 12 Jayaṃ veraṃ pasavati 76 Khuddā vitakkā Jāgarantā suṇāthetaṃ 376 sukhumā vitakkā 202 Jātaṃ bhūtaṃ samuppannaṃ 370
Thư Mục Câu Kệ Pāli
J T Jighacchāparamā rogā 76 Tasmā have jāgariyaṃ bhajetha 376 Jīranti ve rājarathā sucittā 62 Tasmā hi appakiccassa 418 Tasmā hi te sukhino vītasokā 316 JH Tasmā hi ne namasseyya 474 Jhāya bhikkhu mā ca pāmado 116 Tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe 08 Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ 120 Tassa nibbutassa bhikkhuno 196 Tassa nissaraṇaṃ santaṃ 370 ṬH Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ 422 Ṭhitena kāyena ṭhitena cetasā 250 Taṃ puttapasusammattaṃ 96 Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo 108 Ḍ Tādisaṃ mittaṃ kubbetha 440 Ḍayhamānena kāyena 352 Tāya naṃ pāricariyāya 474 Tāva sunihito santo 16 T Tiṭṭhaṃ caraṃ nisinno vā 18 Tagarañca palāsena 414 Tiṇadosāni khettāni 112, 114 Tañca kammaṃ kataṃ sādhu 40 Tirokuḍḍesu tiṭṭhanti 14 Taṇhādutiyo puriso 336, 472 Tudanti vācāya janā asaññatā 220 Taṇhāya jāyatī soko 80 Tumhehi kiccaṃ ātappaṃ 94 Taṇhāyogena saṃyuttā 390 Tulamatulañca sambhavaṃ 256 Tato aññā vimuttassa 394, 466 Te ca saggaṃ gatā tattha 348 Tato opadhikaṃ puññaṃ 426 Te jotayanti saddhammaṃ 470 Tato naṃ anukampanti 310 Te jhāyino sātatikā 30 Tato malā malataraṃ 86 Te tādise pūjayato 74 Tatrābhiratimiccheyya 44 Te nibbāpetvā nipakā 450 Tatrāyamādi bhavati 116 Te vaḍḍhayanti nirayaṃ 448 Tathāgataṃ Tesaṃ devā manussā ca 368 buddhamasayhasāhinaṃ 364 Tesaṃ sampannasīlānaṃ 38 Tathāgatassa buddhassa 366 Tehi dhammehi sampannaṃ 456 Tatheva katapuññampi 80 Tapo ca brahmacariyañca 06 D Tamonudaṃ Dadato puññaṃ pavaḍḍhati 304 pāragataṃ mahesiṃ 364 Dadāti ve yathā saddhaṃ 86 Tayo vitakke kusale vitakkaye 436 Dantaṃ nayanti samitiṃ 104 Tasiṇāya purakkhatā pajā 110 Danto damayataṃ seṭṭho 488 Tasmā chandañca lobhañca 366 Dānaṃ ca dhammacariyā ca 06 Tasmā pattapuṭasseva 414 Diṭṭhā vā yeva addiṭṭhā 18 Tasmā piyaṃ na kayirātha 78 Diṭṭhiṃ ca anupagamma 18 Tasmā rakkhitacitt’ assa 206 Diṭṭheva dhamme yo attho 346 Tasmā sadā jhānaratā samāhitā 374 Divā tapati ādicco 120
Thư Mục Câu Kệ Pāli
D N Diso disaṃ yantaṃ kayirā 34, 208 Na tena paṇḍito hoti 88 Disvā ādīnavaṃ loke 248 Na tena bhikkhu hoti 90 Disvā vijitasaṅgāmaṃ 424 Na tena hoti dhammaṭṭho 88 Dīghā jāgarato ratti 38 Natthañño ekadhammo ’pi 334 Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ 74 Natthi jhānaṃ apaññassa 116 Duṭṭho atthaṃ na jānāti 438 Natthi rāgasamo aggi 76, 86 Duddasaṃ anataṃ nāma 292 Na tvevidaṃ kusītena 466 Dunniggahassa lahuno 34 Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā 58 Duppabbajjaṃ durabhiramaṃ 100 Na paresaṃ vilomāni 36 Dullabho purisājañño 74 Na paro paraṃ nikubbetha 18 Duve imā cakkhumatā pakāsitā 372 Na pupphagandho paṭivātameti 38 Dūraṅgamaṃ ekacaraṃ 34 Na brāhmaṇassa pahareyya 120 Dūre santo pakāsanti 100 Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo 120 Dosaggiṃ pana mettāya 450 Na bhaje pāpake mitte 42 Na muṇḍakena samaṇo 90 DH Namo te purisājañña 424 Dhanapālako nāma kuñjaro 106 Na monena muni hoti 90 Dhammapīti sukhaṃ seti 42 Na vākkaraṇamattena 90 Dhammaṃ care sucaritaṃ 68 Na vāyameyya sabbattha 260 Dhammārāmo dhammarato 114, 432 Na ve kadariyā devalokaṃ vajanti 70 Dhīrañca paññañca bahussutañca 78 Na santi puttā tāṇāya 96 Na samaṇe na brahmaṇe 412 N Na sīlabbatamattena 92 Na attahetu na parassa hetu 42 Nahātvā ca pītvā cudatāri satthā 302 Na antalikkhe na samuddamajjhe 54 Na hi etehi yānehi 104 Na udakena sucī hoti 142 Na hi tattha kasī atthi 14 Na kahāpaṇavassena 72 Na hi pāpaṃ kataṃ kammaṃ 40 Nagaraṃ yathā paccantaṃ 104 Na hi ruṇṇaṃ vā soko vā 16 Na ca khuddaṃ samācare kiñci 18 Na hi verena verāni 26 Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi 122 Nikkuhā nillapā dhīrā 476 Na cāhu na ca bhavissati 82 Niṭṭhaṃ gato asantāsī 112 Na jaṭāhi na gottena 122 Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu 124 Na taṃ kammaṃ kataṃ sādhu 40 Nidhi vā ṭhānā cavati 18 Na taṃ daḷhaṃ Nidhiṃ nidheti puriso 16 bandhanamāhu dhīrā 110 Nidhīnaṃ ’va pavattāraṃ 40 Na taṃ mātā pitā kayirā 36 Nipajji satthā sukilantarūpo 302 Na tāvatā dhammadharo 88 Nekkhaṃ jambonadasseva 82 Na tena ariyo hoti 92 Netaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ 72 Na tena thero hoti 88 Nelaggo setapacchādo 284
Thư Mục Câu Kệ Pāli
N P Neva devo na gandhabbo 48 Piṇḍapātikassa bhikkhuno 188, 192 No ce labhetha Piyato jāyatī soko 78 nipakaṃ sahāyaṃ 106 Piyarūpasātagadhitaṃ 452 Piyarūpassādagathitāse 160 P Puññameva so sikkheyya 344, 392 Paccupaṭṭhitakāmā ca 452 Puññaṃ ce puriso kayirā 52 Pañca chinde pañca jahe 116 Puttā matthi dhanammatthi 38 Paññāya parihānena 368 Pupphāni heva pacinantaṃ 36 Paññā hi seṭṭhā lokasmiṃ 368 Pubbenivāsaṃ yo vedi 460 Paṭisambhidā vimokkhā ca 18 Pubbenivāsaṃ yo ’vedī 128 Paṭhavisamo no virujjhati 44 Pūjārahe pūjayato 74 Paṇḍito ’ti samaññāto 440 Pūtimacchaṃ kusaggena 414 Paṇḍupalāso ’va dāni ’si 84 Pemato jāyatī soko 78 Patirūpadesavāso ca 06 Porāṇametaṃ atula 82 Pathavyā ekarajjena 70 Paduṭṭhacittaṃ ñatvāna 340 PH Padesarajjaṃ issariyaṃ 18 Phuṭṭhassa lokadhammehi 08 Pamādamanuyuñjanti 32 Phandanaṃ capalaṃ cittaṃ 34 Pamādaṃ appamādena 32 Phusāmi nekkhammasukhaṃ 92 Paradukkhūpadānena 96 Pheṇūpamaṃ Paravajjānupassissa 86 kāyamimaṃ viditvā 36 Parijiṇṇamidaṃ rūpaṃ 62 Paripuṇṇasekhaṃ B apahānadhammaṃ 374 Bahussuto puññakaro 404 Pare ca na vijānanti 26 Bahumpi ce sahitaṃ bhāsamāno 30 Pavivittehi ariyehi 416 Bahū devā manussā ca 06 Pavivekarasaṃ pītvā 76 Bahū ve saraṇaṃ yanti 72 Pasannacittaṃ ñatvāna 342 Bālasaṅgatacārī hi 78 Passa cittakataṃ bimbaṃ 60 Bāhitapāpo ’ti brāhmaṇo 120 Pahūte annapānamhi 14 Bāhitvā pāpake dhamme 138 Paṃsukūladharaṃ jantuṃ 122 Bāhusaccañca sippañca 18 Pāṇimhi ce vaṇo nāssa 54 Brahmā ’ti mātāpitaro 472 Pāpakaṃ passatha cetaṃ 366 Pāpakena ca sīlena 356 BH Pāpaṃ ce puriso kayirā na 52 Bhaddakena ca sīlena 358 Pāpāni parivajjeti 92 Bhadro ’pi passati pāpaṃ 52 Pāpo ’pi passati bhadraṃ 52 Bhuttassa ca sūkaramaddavena 298 Pāmojjakaraṇaṭṭhānaṃ 470 Bhojanamhi amattaññū 352 Pāmojjabahulo bhikkhu 118 Bhojanamhi ca mattaññū 354
Thư Mục Câu Kệ Pāli
M Y Maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho 92 Yañce viññū pasaṃsanti 82 Mattāsukhapariccāgā 96 Yataṃ care yataṃ tiṭṭhe 484 Madhuvā maññati bālo 40 Yato ariyasaccāni 346 Manujassa pamattacārino 108 Yato ca hoti pāpiccho 366 Manopakopaṃ rakkheyya 82 Yato yato sammasati 116 Manopubbaṅgamā dhammā 26 Yattha āpo ca paṭhavī 148 Mameva kataṃ maññantu 40 Yattha cetā nirujjhanti 384, Malitthiyā duccaritaṃ 84 386, 388 Maṃsacakkhu dibbacakkhu 392 Yathāgāraṃ ducchannaṃ 28 Maṃsacakkhussa uppādo 392 Yathāgāraṃ succhannaṃ 28 Mā jātu koci lokasmiṃ 440 Yathā daṇḍena gopālo 56 Mātaraṃ pitaraṃ hantvā 98 Yathāpi pabbato selo 184 Mātāpitu-upaṭṭhānaṃ 06 Yathāpi puppharāsimhā 38 Mātā yathā niyaṃ puttaṃ 18 Yathāpi bhamaro pupphaṃ 36 Mānupetā ayaṃ pajā 272, 328 Yathāpi mūle anupaddave daḷhe 108 Mānusikā ca sampatti 18 Yathāpi megho thanayitvā 412 Mā ’pamaññetha pāpassa 52 Yathāpi rahado gambhīro 42 Mā ’pamaññetha puññassa 52 Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ 36 Mā pamādamanuyuñjetha 32 Yathā bubbulakaṃ passe 68 Mā piyehi samāgañchī 78 Yathā vārivarā pūrā 16 Mā ’voca pharusaṃ kañci 56 Yathā saṅkāradhānasmiṃ 38 Māse māse kusaggena 40 Yath’ āharitvā nikkhipeyya 342 Māse māse sahassena 48 Yathindakhīlo paṭhaviṃsito siyā 10 Micchā manaṃ panidhāya 402 Yadā ca attanā vedī 148 Mittasampadamāgamma 18 Yadā devo devakāyā 426 Mitte bhajassu kalyāṇe 118 Yadā dvayesu dhammesu 118 Middhī yadā hoti mahagghaso ca 106 Yadā sakesu dhammesu 140 Muñca pure muñca pacchato 110 Yadā have pātubhavanti Muhuttamapi ce viññū 38 dhammā 132, 134, 136 Mūḷho atthaṃ na jānāti 438 Yamāhu dānaṃ Mettañca sabbalokasmiṃ 18 paramaṃ anuttaraṃ 456 Mettassa cittassa subhāvitassa 350 Yambuddhaseṭṭho Mettāvihārī yo bhikkhu 116 parivaṇṇayī suciṃ 08 Mohaggi pana sammūḷhe 448 Yamhā dhammaṃ vijāneyya 120 Mohasambandhano loko 290 Yamhi na māyā vasati na māno 186 Yamhi saccaṃ ca dhammo ca 90 Y Yasmiṃ padese kappeti 310 Yañca kāmasukhaṃ loke 152 Yassa accantadussīlyaṃ 66 Yañca pattaṃ yañca pattabbaṃ 276 Yassa kāmāsavo khīṇo 388
Thư Mục Câu Kệ Pāli
Y Y Yassa kāyena vācāya 120, 454 Yāvajīvampi ce bālo 38 Yassa gatiṃ na jānanti 126 Yāvadeva anatthāya 40 Yassa cetaṃ samucchinnaṃ 86 Yāvaṃ vanatho na chijjati 96 Yassa ce taṃ samucchinnaṃ 90 Ye ariyasaccāni vibhāvayanti 10 Yassa chattiṃsati sotā 108 Ye etadaññāya Yassa jālinī visattikā 70 padaṃ asaṅkhataṃ 372 Yassa jitaṃ nāvajīyati 70 Ye keci pāṇabhūtatthi 18 Yassa jito kāmakaṇṭako 184 Ye keci bhūtā bhavissanti 224 Yassa dānena sīlena 18 Ye keci sokā paridevitā vā 316 Yassa dhammā subhāvitā 454 Ye ca kāme pahātvāna 452 Yassa nittiṇṇo paṅko ca 178 Ye ca kho chinnasaṃsayā 452 Yassantarato na santi kopā 170 Ye ca kho sammadakkhāte 42 Yassa papañcā ṭhiti ca natthi 286 Ye ca taṇhaṃ pahatvāna 390 Yassa pāpaṃ kataṃ kammaṃ 68 Ye ca dukkhaṃ pajānanti 468 Yassa pāraṃ apāraṃ vā 120 Ye ca mānaṃ pahatvāna 328 Yassa pure ca pacchā ca 126 Ye ca mohaṃ pahatvāna 334 Yassa mūlā chamā natthi 286 Ye ca rattindivā yuttā 448 Yassa rāgo ca doso ca 124, 400 Ye ca rūpūpagā sattā 406 Yassa vitakkā vidhūpitā 274 Ye ca rūpe pariññāya 406 Yassa sakkariyamānassa 422 Ye cassa dhammā akkhātā 464 Yassa siyā sabbadā sati 286 Ye ceva bhāsanti Yassa selūpamaṃ cittaṃ 210 suṇanti cūbhayaṃ 456 Yassāsavā parikkhīṇā 44 Ye jhānapasutā dhīrā 70 Yassālayā na vijjanti 124 Ye taranti aṇṇavaṃ saraṃ 312 Yassindriyāni samathaṃ gatāni 44 Ye dukkhaṃ nappajānanti 468 Yaṃ esā sahatī jammī 108 Yena kodhena kuddhā se 324, 332 Yaṃ kiñci Yena dosena duṭṭhā se 322, 330 yiṭṭhaṃ va hutaṃ va loke 48 Yena makkhena makkhā se 326, 334 Yaṃ kiñci Yena mānena mattā se 326 vittaṃ idha vā huraṃ vā 08 Yena mohena mūḷhā se 324, 332 Yaṃ kiñci sithilaṃ kammaṃ 102 Yena lobhena luddhā se 322, 330 Yaṃ jīvitaṃ na tapati 220 Ye puggalā aṭṭhasatampasatthā 10 Yaṃ hi kiccaṃ tadapaviddhaṃ 98 Ye bhūtaṃ bhūtato disvā 380 Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā 248 Ye rāgarattānupatanti sotaṃ 110 Yā kācimā duggatiyo 366 Ye ve divā ca ratto ca 160 Yā tattha devatā āsuṃ 310 Yesañca susamāraddhā 98 Yādisaṃ kurute mittaṃ 414 Yesañca hiriottappaṃ 370 Yānimāni apatthāni 62 Ye satthavāhena anuttarena 430 Yānīdha bhūtāni samāgatāni 08, 14 Ye santacittā nipakā 374
Thư Mục Câu Kệ Pāli
Y Y Yesaṃ ce hiriottappaṃ 370 Yo ve uppatitaṃ kodhaṃ 80 Yesaṃ sannicayo natthi 44 Yo sattasaṇḍaṃ Yesaṃ sambodhi-aṅgesu 44 paṭhaviṃ vijetvā 350 Yesaṃ ve sāsanaṃ sutvā 470 Yo sabbaṃ sabbato ñatvā 328 Ye suppayuttā manasā daḷhena 10 Yo sahassaṃ sahassena 48 Yo appaduṭṭhassa narassa dussati 54 Yo sāsanaṃ arahataṃ 66 Yo imaṃ paḷipathaṃ duggaṃ 126 Yo sukhaṃ dukkhato ’ddakkhi 384 Yogā ve jāyati bhūri 94 Yo have daharo bhikkhu 118 Yo ca dosaṃ pahatvāna 438 Yo ca puttapasuṃ hitvā 420 R Yo ca pubbe pamajjitvā 68 Ratiyā jāyatī soko 80 Yo ca buddhañca dhammañca 74 Ramaṇīyāni araññāni 46 Yo caraṃ vā ’tha tiṭṭhaṃ vā 482 Rāgaggi dahati macce 448 Yo ca sameti pāpāni 90 Rājato vā upassaggaṃ 58 Yo ca lobhaṃ pahatvāna 438 Rājato vā duruttassa 16 Yo ca mettaṃ bhāvayati 350 Rūpadhātupariññāya 382 Yo ca vantakasāvassa 28 Yo ca vassasataṃ jantu 48 L Yo ca vassasataṃ jīve 50 Laddhāna Yo ca satimā nipako jhāyī 358 pubbāpariyaṃ visesaṃ 250 Yo ce gāthāsataṃ bhāse 46 Luddho atthaṃ na jānāti 436 Yo ce taṃ sahatī jammiṃ 108 Lobho doso ca moho ca 382 Yo jāgaro ca satimā sampajāno 376 Yo daṇḍena adaṇḍesu 58 V Yo dukkhassa pajānāti 122, 454 Vacīpakopaṃ rakkheyya 82 Yo ’dha kāme pahātvāna 126 Vanappagumbe yathā phussitagge 12 Yo ’dha taṇhaṃ pahātvāna 126 Vanaṃ chindatha mā rukkhaṃ 96 Yo ’dha dīghaṃ va rassaṃ vā 124 Varamassatarā dantā 104 Yo ’dha puññañca pāpañca 90, 124 Varo varaññū varado varāharo 12 Yo dhammayāgaṃ Vassikā viya pupphāni 118 ayajī amaccharī 462 Vācānurakkhī manasā susaṃvuto 94 Yo na hanti na ghāteti 352 Vāṇijo ’va bhayaṃ maggaṃ 54 Yo nibbanatho vanādhimutto 110 Vārijo ’va thale khitto 34 Yoniyo manasikāro dhammo 336 Vāri pokkharapatte ’va 122 Yo pāṇamatipāteti 86 Vitakkapamathitassa jantuno 110 Yo bālo maññati bālyaṃ 38 Vitakkūpasame ca yo rato 112 Yo brāhmaṇo Vineyyuṃ maccheramalaṃ 348 bāhitapāpadhammo 136 Vītataṇho anādāno 112 Yo mukhasaññato bhikkhu 114 Vedanaṃ pharusaṃ jāniṃ 58
Thư Mục Câu Kệ Pāli
S S Sace ca pāpakaṃ kammaṃ 230 Saritāni sinehitāni ca 110 Sace neresi attānaṃ 56 Salābhaṃ nātimaññeyya 114 Sace bhāyatha dukkhassa 230 Savanti sabbadhi sotā 108 Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ 106 Sa ve akkheyyasampanno 396 Saccaṃ bhaṇe na kujjheyya 82 Sa ve indriyasampanno 394 Sati kāyagatā upaṭṭhitā 184 Sa ve bhūtapariñño so 380 Sattakkhattuṃ paramañca 346 Sa ve sammaddaso bhikkhu 384, Sattasaṅgapahīṇassa 450 406, 432 Satthā hi loke paṭhamo mahesī 430 Sahassamapi ce gāthā 46 Sadā jāgaramānānaṃ 82 Sahassamapi ce vācā 46 Saddho sīlena sampanno 100 Sahāpi dukkhena jaheyya kāme 478 Saddhiṃ caramekato vasaṃ 312 Sahāvassa dassanasampadāya 12 Santakāyo santavāco 118 Saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ 360 Santaṃ tassa manaṃ hoti 46 Saṃvejanīyaṭṭhānesu 362 Santussako ca subharo ca 18 Saṃsaggā vanatho jāto 416 Sabbakammajahassa Sāgārā anagārā ca 474 bhikkhuno 172 Sāgāresu ca cīvaraṃ 474 Sabbattha ve sappurisā cajanti 42 Sā te saddhā niviṭṭhassa 426 Sabbadānaṃ Sārañca sārato ñatvā 28 dhammadānaṃ jināti 112 Sāhu dassanamariyānaṃ 78 Sabbapāpassa akaraṇaṃ 72 Siñca bhikkhu imaṃ nāvaṃ 116 Sabbarāgavirattassa 386 Sīladassanasampannaṃ 80 Sabbalokaṃ abhiññāya 486 Sīlaṃ rakkheyya medhāvī 412 Sabbasaṃyojanaṃ chetvā 122 Sīlaṃ samādhi paññā ca 390 Sabbaso nāmarūpasmiṃ 116 Sukaraṃ sādhunā sādhu 248 Sabbaṃ paramasaṃ dukkhaṃ 168 Sukarāni asādhūni 66 Sabbā disā Sukhakāmāni bhūtāni 56, 152 anuparigamma cetasā 224 Sukhaṃ yāva jarā sīlaṃ 108 Sabbābhibhū Sukhaṃ vata tassa na hoti kiñci 156 sabbavidū ’hamasmi 112 Sukhā matteyyatā loke 108 Sabbe tasanti daṇḍassa 56 Sukhā virāgatā loke 150 Sabbe dhammā anattā ’ti 94 Sukhā saṅghassa sāmaggi 340 Sabbe saṅkhārā aniccā ’ti 94 Sukhino vata ye akiñcanā 158 Sabbe saṅkhārā dukkhā ’ti 94 Sukho viveko tuṭṭhassa 150 Sabbe sabbabhibhū dhīro 488 Sukho buddhānaṃ uppādo 74 Samāhito sampajāno 384, Sugataṃ pana nissāya 474 386, 388 Sujīvaṃ ahirikena 86 Samuddaṃ visakumbhena 440 Suññāgāraṃ paviṭṭhassa 116 Sammā manaṃ panidhaya 404 Sudassaṃ vajjamaññesaṃ 86
Thư Mục Câu Kệ Pāli
S S Sududdasaṃ sunipunaṃ 34 So karohi dīpamattano 84 Suppabuddhaṃ pabujjhanti 98 So kho panāyaṃ akkhāto 346 Subhānupassiṃ viharantaṃ 26 So ca dhammamabhiññāya 448 Subhikkhavāco puriso 412 So ñātidhammo ca ayaṃ nidassito 16 Surāmerayapānaṃ ca 86 So pamāṇamanuciṇṇo 440 Suvaṇṇatā sussaratā 18 Susukhaṃ vata jīvāma 74 H Sekhassa sikkhamānassa 394, 466 Hatthasaññato pādasaññato 114 Sekho paṭhaviṃ vicessati 36 Hananti bhogā dummedhaṃ 112 Seyyo ayogulo bhutto 102, Haṃsādiccapathe yanti 68 378, 446 Hitvā mānusakaṃ yogaṃ 126 Sele yathā Hitvā ratiṃ ca aratiṃ ca 126 pabbatamuddhaniṭṭhito 364 Hirimatā ca dujjīvaṃ 86 Selo yathā ekaghano 42 Hirīnisedho puriso 60 Sevamāno sevamānaṃ 414 Hīnaṃ dhammaṃ na seveyya 66
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
KHUDDAKAPĀṬHA-DHAMMAPADA- UDĀNA-ITIVUTTAKA-GANTHĀNAṂ *****
SAÑÑĀNĀMĀNUKKAMANIKĀ - THƯ MỤC DANH TỪ RIÊNG:
Trang Trang A K Aciravatī 234 Kaṅkhārevata 248 Ajakalāpaka 140 Kapotakandarā 208 Ajapālanigrodhamūla 136 Karerimaṇḍalamāla 190 Aññātakoṇḍañña 284 Kalandanivāpa 138, Anāthapiṇḍika 06, 138, 186, 208, 220, 224, 248, 274 140, 144, 152, Kassapa 188 154, 156, 158, 172, Kāḷighodhā 170 178, 184, 190, 192, 214, Kimikālā (nadī) 196 220, 222, 224, 230, 240, 242, Kukutthā (nadī) 300 250, 280, 282, 284, 286, 292 Kuṇḍadhānavana 160 Anuruddho 138 Kusinārā 206, 298 Anupiyā 166 Kūṭāgārasālā 180, 252 Avanti 242 Kokiyadhītā 160 Kosambi 300, 290 Ā Kosala 158, 206, 250, 312 Ānanda (thera) 60, 138, 224, 230, Kosiya 188 248, 252, 278, 298 G I Gaṅgā (nadī) 234, 312 Icchānaṅgalaka 156 Gayāsīsa 142 Gijjhakūṭa 346 U Giribbaja 346 Udena (cetiya) 252 Gotamaka (cetiya) 252 Udena (rājā) 290 Gotamatittha 310 Upavattana 206 Gotamadvāra 310 Upasena (thera) 220 Gotamasāvaka 100 Uruvelā 132, 150, 194 Gotamasāsana 10
Thư Mục Danh Từ Riêng
GH P Ghotitārama 300, 290 Pasenadi 150, 158, 166, 222, 256 C Pāṭali (gāma) 304 Cunda (kammāraputta) 296 Pārileyyaka (vanasaṇḍa) 210 Cundaka (thera) 300 Pāvā 140, 296 Cāpāla (cetiya) 252 Piṇḍola 444 Cālika (pabbata) 196 Pippaliguhā 138, 186 Cālikā (nagara) 196 Pubbārāma 166, 230, 256, 314
J B Jetavana 06, Bahuputta (cetiya) 252 138, 140, Bāhiya 144 144, 152, 154, Bimbisāra 150 156, 158, 172, 178, 184, 190, 192, 214, 220, 222, 224, M 230, 240, 260, 266, 268, 274, 278, Magadha 304, 346 280, 289, 284, 286, Malla 206, 292, 294, 318 288, 296 Jantu (gāma) 196 Mallikā 222 Mahākaccāna 286 T Mahākacāyana 138, 242 Tagarasikhi 228 Mahākappina 188 Tāvatiṃsa 228, 174, 308 Mahākassapa 138, 186 Tusita kāya 224 Mahākoṭṭhita 138 Mahācunda 138 TH Mahāmoggallāna 164, 232 Thūna 288 Mahāvana 252 Migāramātu 166 D Migāramātupāsāda 166, Dabba Mallaputta 316 230, 256 Devadatto 248, 438 Mucalindamūla 150 Mucalinda 150 N Meghiya 196 Nanda (thera) 172 Moggalāna 138, 184, 208 Nāgasamāla 312 Nerañjarā 132, 194 Y Yamunā (nadī) 234 P Yasojappamukhā 178 Pavatta (pabbata) 242 Yasoja 180
Thư Mục Danh Từ Riêng
R S Ratanasuttaṃ 08 Sattamba (cetiya) 252 Rakkhitavanasaṇḍa 300 Sakka (devānaminda) 188, 344 Rājagaha 138, 186, Sarabhū 234 208, 220, 224, 248, 274, 316 Sārandada (cetiya) 252 Sāriputta 138, 184, 208, 220, 280 L Sāvatthī 06, 138, 140, Lakuṇṭakabhaddiya 280, 284 144, 152, 154, 156, 158, 166, 172, 214, 220, V 222, 224, 230, 240, 248, 250, Vaggumudā 180 256, 260, 266, 268, 274, 278, 280, Vaggumudātīriya 180 282, 284, 286, 292, 293, 314, 318 Vajji 180, 308 Sujā 188 Vaṇgantaputta 220 Sunīdhavassakāra 308 Visākhā 166, 314 Sundarī (paribbājikā) 214 Vepulla (pabbata) 346 Suppabuddha (kuṭṭhi) 224 Vesālī 180, 252 Suppavāsā 160 Veḷuvana 138, Suppāraka 144 186, 208, 220, Subhūti 274 224, 248, 274, 316 Seniya 150 Saṇgāmaji 140 Soṇa 242
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
KHUDDAKAPĀṬHA-DHAMMAPADA- UDĀNA-ITIVUTTAKA-GANTHĀNAṂ *****
VISESAPADĀNUKKAMAṆIKĀ - THƯ MỤC TỪ ĐẶC BIỆT:
Trang Akkodhena 82 A Trang Akakkasaṃ 124 A Akataṃ 294, 370 Akkosanti 154, 216 Akatakalyāṇo 354 Akkoso 184 Akatakusalo 354 Akkharānaṃ 112 Akataññū 46, 118 Akkhātāraṃ 394 Akatabhīruttāno 354 Akkhātāro 94 Akathaṃkathī 124, Akkhāto 92, 346 126, 226, 386 Akkheyyaṃ 394 Akasiralābhī 200, 202 Akkheyyasaññino 394 Akārakā 218 Akkheyyasampanno 396 Akāriyaṃ 68, 348 Akkheyyasmiṃ 394 Akālamegho 150 Agandhakaṃ 36 Akālo 146 Agārāni 58 Akicchalābhī 200, 202 Agiddho 448 Akiñcanaṃ 80, 122, 126 Aguttadvāratāya 352 Akiñcano/ā 44, 158 Aggato 442 Akiñci 120 Agganagaraṃ 308 Akutobhayaṃ 488 Aggappatto 444 Akutobhaye 74 Aggappasādā 442 Akuppā 394 Aggi 58, 76, 86, 460 Akubbato 36, 54, 440 Aggidaḍḍho 56 Akusalamūlāni 382 Aggisikhūpamo 102, 378, 446 Akusalavitakkā 420, 434 Aggihuttaṃ 120 Akusalānaṃ 200, 202, 366 Aggī 448 Akkulapakkulikaṃ 140 Aggīva 32 Akkulo 140 Aghamūlaṃ 160 Akkocchi 26 Aghāvino 160
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Aṅkusaggaho 106 Aññamaññaṃ 262, Acāri 106 264, 268, 272, 274, 338 Acirapakkantaṃ 228 Aññaṃ jīvaṃ 260 Acirapakkantassa 146, 208 Aññā 374, 376, 394 Acelakā 256, 258 Aññā anuttarā 466 Acoraharaṇo 18 Aññātaṃ 140 Accagā 126, 414 Aññātāvindriyaṃ 394 Accatārī 400 Aññāpaṭivedho 236 Accantadussīlyaṃ 66 Aññāya 92, 124 Accutaṃ 82 Aññā vimuttassa 394 Accharānaṃ hetu 176 Aññindriyaṃ 394 Acchiddavuttiṃ 82 Aññiṃsu 216 Acchecchi taṇhaṃ 280, 384 Aññoññanissitā 474 Acche 484 Aṭṭīyamāno/ā 176, 380 Acchodakā 298 Aṭṭhakavaggāni 246 Ajātaṃ 166, 294, 370 Aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ 74, 346 Ajinasāṭiyā 122 Aṭṭhaṅgiko 92 Ajini 26 Aṭṭhaṅgiko maggo 04, 240 Ajeyyo 18 Aṭṭhi 04 Ajeḷakā 368 Aṭṭhipuñjo 346 Ajjatagge 226, 248 Aṭṭhimiñjā 04 Ajjatanāmiva 82 Aṭṭhisañcayo 346 Ajjhattarato 114, 256 Aṭṭhī katvā 292 Ajjhattaṃ 184, Aṭṭhīnaṃ 62 274, 286, 430, 432, 450 Aḍḍhaṭṭharatanaṃ 210 Ajjhattaṃ Aṇukathūlā 20 cetosamathamanuyutto 374 Aṇumattesu 200, 202 Ajjhattikāni āyatanāni 04 Aṇuṃ thūlaṃ/āni 32, 90 Ajjhāgāre 472 Aṇṇavaṃ 312 Ajjhesi 246 Atakkāvacaraṃ 370 Ajjhogahetvā 198 Atanditaṃ/e/o/ā 100, 114, 118, 450 Ajjhogāhetvā 298 Atikkantamānusakena 142, Ajjhopannā 282 210, 308, 458 Aññatitthiyā 154, Atikkantamānusikāya 188, 210 214, 216, Atikkamaṃ 74, 346, 406 262,268, 272, 278 Atikkamanti 250, 256 Aññatra 248, 298 Atikkameyya 80 Aññathābhāvī 194 Atikkamma 390 Aññadatthudaso 344, 486 Atikhittā 64
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Aticca 274 Atthavasaṃ 96, 170 Atijāto 408 Atthassa viññāpanāya 478 Atiṇṇapubbaṃ 280 Atthassa viññāpaniyā 246 Atittaṃ 36 Atthaṃ 78, 82, 88, 98, 118, 346 Atithīsu 18 Atthaṃ kātuṃ 214 Atidhāvatti 276, 380 Atthaṃ gato 400 Atidhonacārinaṃ 84 Atthamhi 106 Atirocati 38, 228 Atthābhisamayā 346 Ativattati 140, 166 Atthiko 142 Ativasā 40 Atthe 14 Ativākyaṃ 104 Attho 166, 168, 172, 188 Ativivassati 240 Atho ’pi 08 Ativelaṃ 282 Adaṇḍesu 58 Atekiccho 438, 440 Adassanaṃ 36, 78, 250 Attakāmo 224 Adinnaṃ 86, 124 Attagutto 118 Adinnādānā 02, 408 Attaghaññāya 66 Adukkhamasukhā vedanā 384 Attajaṃ 66 Adutiyo 300 Attato 154, 194 Addiṭṭhā 20 Attadaṇḍesu 124 Addhagū 100 Attadatthaṃ 66 Addhā 394 Attadantassa 48 Addhānaṃ 246 Attadanto 104 Addhuvaṃ 370 Attabharassa 188, 192 Adhammaṭṭho 338 Attabhāvā 236, 240 Adhammo 86 Attamano 106, 162, 180, 264 Adhigacchanti 28 Attavasaṃ 444 Adhigaṇhāti 346 Attavasikā 444 Adhigamāya 358 Attasambhavaṃ 66 Adhiggahetvā 350 Attasambhūtā 382 Adhicittamanuyutto 212, 214 Attasammāpaṇidhi 06 Adhicitte 72, 214 Attahetu 42 Adhiccasamuppanno/aṃ 266, Attā 38, 48, 64, 168, 270, 272 118, 224, 266, 268, 380 Adhiṭṭhahāno 250 Attānuyoginaṃ 78 Adhiṭṭheyya 22 Atthakāmena 180 Adhipannassa 96 Atthakāmo 194 Adhipātakā 276 Atthakusalena 20 Adhipātetvā 146, 228 Atthaddho 476 Adhimuttānaṃ 82
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Adhivāseti 160, 162, 478, 480 Anādiyitvā 210 Adhisessati 34 Anānupassī 280 Adho 22, 280 Anāvaraṃ 424 Adho kātuṃ 158 Anāvilo/aṃ 42, 124 Anakkhāte 80 Anāsakā 58 Anaṅgaṇo 84, 112 Anikkasāvo 28 Anaññaposino 188, 192 Anikkhittadhuro 200 Anaññaposiṃ 140 Aniccato 384 Anaññātaññassāmītindriyaṃ 394 Aniccasaññā 202 Anataṃ 292 Aniccā 94 Anatimānī 20 Aniccānupassī 430 Anattasaññā 202 Anipphalā 14, 290 Anatthaṃ 88 Anibbānasaṃvattanikā 434 Anatthajanano 436, 438 Anibbisaṃ 62 Ananugiddho 20 Animitto 44 Anantagocaraṃ 70 Anirākatajjhānā 374 Anantavā 260 Anivesano 34 Ananvāhatacetaso 34 Anissaṭā 194 Anapaloketvā 300 Anissitassa 296 Anapāyinī 26 Anissito 44 Anapekkhino 110, 374 Anīghaṃ 284, 456 Anappakaṃ 16, 60 Anīgho 98, 488 Anabhijānaṃ 326, 334 Anītihaṃ 360 Anabhijjhālū 446 Anukantati 102 Anabhirato 168, 172, 174 Anukampakā 14, 472 Anavajjāni 06, 464 Anukampikā 144 Anavaññatti 420 Anugāmiko 18 Anavaṭṭhitacittassa 34 Anuggatā 202 Anavasesā 20 Anuggahā 456, 462 Anākulā 06 Anuggaho 340 Anāgāmitāya 322 Anujāto 408 Anāgāmī 240, 452 Anuṭṭhahāno 94 Anāgārehi 124 Anuṭṭhānamalā 84 Anāgāro 126 Anuṭṭhitā 252 Anātāpī 358, 478 Anutappati 40 Anāturā 76 Anuttaraṃ 30, 302, Anādaro 358, 366 336, 338, 358, 392, Anādānaṃ 122, 124, 126 426, 442, 456, 474, 486 Anādāno 112, 336 Anuttaro 12, 38, 428, 462, 488
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Anutthunaṃ 64 Anulomaṃ 132 Anutrāsī 170 Anuvicintayaṃ 114, 432 Anuddhato 114, 362, 418 Anuvicca 82 Anuddhaṃseti 376 Anussaṅkī 170 Anudhammacārī 30, 254 Anussadaṃ 454 Anudhammo 432 Anussaraṇaṃ 468 Anudhāvati 42 Anussukā 76 Anupatanti 80 Anussutaṃ 122 Anupaddave 108 Anūpaghāto 72, 214 Anupabbajjaṃ 468 Anūpavādo 72, 214 Anuparigamma 224 Anūhate 108 Anupalitto 112 Anekajātisaṃsāraṃ 62 Anupādāya 44, 126, Anekapariyāyena 226, 280 146, 178, 280, 450 Anekabyañjano 188 Anupādiyāno 30 Anekasūpo 184 Anupādisesā 372 Anejassa 448 Anupubbakiriyā 236 Anejo 126, 184, 448 Anupubbaninno 232, 236 Aneḷagalāya 246 Anupubbapaṭipadā 236 Anokaṃ 42 Anupubbapabbhāro 232, 236 Anokasārī/iṃ 124, 194 Anupubbapoṇo 232, 236 Anottappaṃ 366 Anupubbavihārī 286 Anottāpī 358 Anupubbasikkhā 236 Antakena 96 Anupubbūpasantassa 318 Antako 36 Anuppattaṃ 120, Antaguṇaṃ 04 124, 144, 246 Antamidaṃ 444 Anuppattasadattho 372, 428 Antaragharaṃ 144, 146 Anuppatto 140, 152, 156, Antaraṭṭhake 142 178, 192, 288, 296, 304 Antarato 170, 436, 438 Anuppadinnaṃ 16 Antarahito 174, 176, Anubaddho 446, 448 182, 218, 344 Anubbiggo 170 Antarā 84, 152, 230, 440 Anubrūhaye 40 Antarā amittā 436 Anumatto 96 Antarā kathā 150, 152, 190, 192 Anumodamāno 70 Antarāpaccatthikā 436 Anumodare 14 Antarāmalā 436 Anuyuñja 242, 244 Antarāyaṃ 96 Anuyuñjati/anti 32, 86 Antarāvadhakā 436 Anuyuñjetha 32 Antarāsapattā 436
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Antavā 260 Apaṃsu 288 Antaḷikkhaṃ/ā 136, 234, 238 Apācīnaṃ 484 Antaḷikkhe 08, 12, Apāyaṃ 306, 340, 54, 188, 316, 318 366, 402, 420, 422, 458 Antaṃ 04 Apāraṃ 120 Antā 276 Apāsi 298 Antimadehadharo 462 Apuññakaro 402 Antimadehadhāriṃ 364, 374 Apuññalābhaṃ 102 Antimasārīro/aṃ 112, 122 Aputhujjanasevitaṃ 92 Antepure 170 Apunabbhavāya 280, 400 Anto 170 Apekhā 110 Antopūtiṃ 232 Apetakaddamo 44 Andhakaraṇā 434 Apetaviññāṇo 34 Andhantamaṃ 436 Apetasoko 364 Andhabhūte 38 Apeto 28 Andhabhūto 68 Appakā 42 Anvadeva 366 Appakiccassa 418 Anvayo 430 Appakicco 20 Anvāsattā 198 Appakilamathena 246 Anveti 26, 40, 54 Appagabbho 20 Apagatakālakaṃ 226 Appaṭikulā 180 Apacito 144, 154, Appaṭibaddhacitto 80 190, 214, 278 Appaṭimo 302 Apajitaṃ 48 Appatiṭṭhaṃ 292 Apatthāni 62 Appattamānasassa 336, 338 Apadaṃ 70 Appaduṭṭhassa 54 Apanāmenti 18 Appaduṭṭhesu 58 Apabodhati 60 Appabhikkhuko 244 Apamaññetha 52 Appamattā 08, 30, Aparaṃkāro 266 160, 180, 430, 456 Aparājitā 08 Appamatto 32, 38, Aparijānaṃ 326 176, 346, 358 Apariññāya 394 Appamādaratā 106, 374 Aparipakkāya 200 Appamādavihārinaṃ 38 Aparipūro 470 Appamādavihārino 422 Apaloketvā 174 Appamādaṃ 32, 346 Apalokentī 142 Appamādamhi 30, 128 Apasabyato 228 Appamāde 30 Apahānadhammaṃ 374 Appamādena 32
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Appamādo 06, 30, 346 Abrahmacārī 236, 238, 376 Appamiddho 418 Abhabbo 12, 32, Appampi 30, 80 326, 358, 418, 482 Appalābho 114 Abhayadassino 104 Appasattho 54 Abhayo 88 Appasmiṃ 402, 404 Abhikīrati 30 Appassādā 72 Abhikkantavaṇṇā 06, 176 Appassutāyaṃ 62 Abhikkantāya rattiyā 06, 176 Appassuto 402 Abhikkhaṇaṃ 168, 170, 216 Appaharitaṃ 300 Abhijjhā 482, 484 Appātaṅkaṃ 160, 162, 246 Abhijjhālū 444, 446 Appāni 464 Abhiññatthaṃ 360 Appicchaṃ 124, 212 Abhiññāya 40, Appicchakathā 200 112, 276, 424, Appiccho 212 448, 452, 470, 486 Appiyā 18 Abhiññāvosito 128, Appenti 234, 238 384, 406, 432, 460 Appo 68 Abhitvaretha 50 Appodakapāyāsaṃ 206 Abhinandati 142, 194 Appossukko 106, 170, 256 Abhinandanti 80, 380 Abaddho mārassa 400 Abhinibbutatto 186 Abandhanaṃ 284 Abhinimminitvā 150, 188 Abalassaṃ 32 Abhipatthenti 18 Abbaṇaṃ 54 Abhibhuyya 106, 374 Abbato 90 Abhibhū 344, 486 Abbhakkhānaṃ 58 Abhimanthati 66 Abbhaghanā 410 Abhiratiṃ 44 Abbhaññāsi 176 Abhirama 174 Abbhantaraṃ 122 Abhirūhati 104 Abbhā 68, 118 Abhivaṭṭhaṃ 108 Abbhokāse 140, Abhivaḍḍhati 30 144, 208, 246, 276 Abhivādanasīlissa 48 Abyāpajjaṃ 150 Abhivādanā 48 Abyāpajjhaṃ 344 Abhivijiya 424 Abyāpajjharato 364 Abhivihacca 350 Abyāpajjhārāmo 364 Abhisaje 124 Abrahmacariyā veramaṇī 02 Abhisandanto 412 Abrahmacariyena 376 Abhisamecca 20 Abrahmacāriṃ 232 Abhisamparāyo 148, 228, 290
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Abhisambujjhati 302, 486 Ariyabhūmiṃ 84 Abhisambudhāno 36 Ariyasaccāna dassanaṃ 06 Abhisallekhikā 200 Ariyasaccāni 04, 10, 74, 346 Abhisāpo 444 Ariyā 450 Abhūtaṃ 294, 370 Ariyānaṃ 30, 36, 78, 470 Abhūtavādī 100, 218, 378 Ariyānaṃ anupavādakā 404, 458 Abhedi 316 Ariyānaṃ upavādakā 402, 458 Amataṃ 08, 10, 50, 116, 382 Ariyāya paññāya 368 Amataṃ dhātuṃ 406 Ariyehi 248, 416 Amatapadaṃ 30 Ariyo 92, 152, 248, 384 Amatogadhaṃ 124 Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo 04, 240 Amattaññū 26 Arukāyaṃ 60 Amattaññutāya 352 Aruṇe 182, 230 Amamassa 172 Arūpadhātu 382 Amamo 186, 194 Arūpasaññī 274 Amānusī rati 116 Arūpā 148, 406 Amūlakena 376 Arūpesu 382, 406 Amohayī 400 Arogaṃ 162, 164 Ayamahamasmi 280 Alaṃ 196, 208, 314, 468 Ayogakkhemino 390 Alaṃ vatidaṃ 198 Ayogā 94 Alaṅkato 58 Ayoguḷo 102, 378, 446 Alajjitāye 104 Ayoge 78 Alajjino 216, 218 Ayoghanahatasseva 318 Alaso 94 Ayojayaṃ 78 Alāpūni 62 Ayyaputta 160, 162, 174 Alikavādinaṃ 82 Ayyā 214 Alittaṃ 414 Araññakuṭikāyaṃ 206 Allakesā 158, 314 Araññagato 168, 170 Allavatthā 158, 314 Araññāni 46 Avajāto 408 Araññe 106, 154, 444 Avajīyati 70 Aratiṃ 126 Avajjadassino 104 Arahati 28, 82, 286 Avajje 104 Arahattamaggaṃ 144, 260 Avaṇṇo 412 Arahanto 128, 144, 258, 278 Avatthāsi 210 Arahā 04, 42, 220, 240 Avadhi 26 Ariyaṃ āyatanaṃ 308 Avantidakkhiṇāpatho 244 Ariyaddasā 450, 452 Avantīsu 242 Ariyappavedite 42 Avassaji 256
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Avassutaṃ 232 Asajjhāyamalā 84 Avikkhittaṃ 450 Asaññatā 86, 102, Avitakkasamādhiṃ 274 220, 378, 446 Avitiṇṇakaṅkhaṃ 58 Asaññato 102, 378, 446 Avijjā 86, 342, 366, Asaṇṭhitaṃ/ā/e 382, 406, 450 388, 400, 430, 458, 460 Asatā 116 Avijjānīvaraṇaṃ 334 Asattaṃ 126 Avijjāpaccayā 132, 134 Asaddhammehi 438, 440 Avijjāmūlakā 366 Asantāsī 112 Avijjāsavo 388 Asanto 414 Avitakkasamādhiṃ 274 Asapattaṃ 22 Avitiṇṇakaṅkhaṃ 58 Asabbhā 42 Avidūre 20, 140, Asabbhāhi 154, 216, 218 172, 184, 206, 212 Asamāpannapubbā 284 Avidvā 202 Asamāhitā 476 Avinipātadhammo 228 Asamāhito 50, 444, 446 Avirājayaṃ 326, 328 Asampakampiyo 10 Aviruddhaṃ 124 Asampajānā 206 Avirūḷhicchandā 12 Asambādhaṃ 22 Avisaṭaṃ 450 Asayaṅkāro 266, 270 Avisārado 306 Asayhasāhinaṃ 364 Avihaññamāno 172, 298 Asarīraṃ 34 Avīcinirayaṃ 440 Asassato 260, 266, 270 Avuṭṭhikasamo 410, 412 Asahamānā 154, 214 Avekkhati 32, 364 Asaṃsaggena 416 Avekkhantaṃ 68 Asaṃsaṭṭhaṃ 124, 212, 214 Avekkheyya 36 Asātaṃ 166 Avecca 10 Asādhāraṇaṃ/e 18, 168 Averī 88 Asādhuṃ 82 Averena 26 Asādhūni 66 Asaṃvibhajitvā 338 Asāradassino 28 Asaṃsaggakathā 200, 202 Asāre 28 Asaṃsaṭṭho 212, 214 Asāhasena 88 Asaṃhāriyā 426 Asitaṃ 456 Asaṃhīrā 426 Asippajīvī 194 Asakkārena 420, 422 Asucisaṇkassarasamācārā 232 Asaṅkhataṃ 294, 370, 372 Asubhā 202 Asaṅkhatā 442 Asubhānupassiṃ 28 Asajjamānaṃ 80 Asubhānupassī 430
Thư Mục Từ Đặc Biệt
A Ā Asurakaññā 188 Ācariyabhariyā 368 Asurā 232, 234, 236, 240 Ācārakusalo 118 Asekhena 390 Ācāragocarasampanno 200, Asevanā 06 202, 454 Asokaṃ 08, 124, 170, Ācikkhanti 254 316, 370, 382, 406 Ācinaṃ 52 Asoko 32 Ājānīyā 104 Asmamayaṃ 66 Ājīvikapakatā 444 Asmimānasamugghātāya 202 Ātappaṃ 94 Asmimānassa 150 Ātāpino 60, 132, Assatarā 104 180, 248, 374, 458 Assaddho 46 Ātāpiyo 202, 224 Assamaṇaṃ 232 Ātāpī 176, 358, 362, Assasippaṃ 192 376, 406, 430, 480, 484 Assu 04 Āturaṃ 60 Assumukho 40 Āturesu 76 Ahaṅkārapasutā 272 Ādānapaṭinissagge 44 Ahāsi 26 Ādikalyāṇaṃ 428, 474 Ahitāni 66 Ādiccapathe 68 Ahirikena 86 Ādicco 120, 148, Ahiriko 358, 366 350, 390, 438 Ahiṃ 152 Ādiyanti 10 Ahiṃsakā 82 Ādise 310 Ahiṃsā 90, 92 Ādhipaccaparivāraṃ 18 Ahu 260 Ādhipateyyasaṃvattanikaṃ 302 Aheṭhayaṃ 36 Ānantarikaṃ 08 Ahorattaṃ 334 Ānāpānasati 202, 430 Ahorattānusikkhinaṃ 82 Ānupubbīkathaṃ 226 Āneñjasamādhinā 182 Ā Āpadāsu 16, 258 Ākaṅkhamānā 06 Āpannāni 138, 188 Ākaṅkhī 110 Āpā 288 Ākāsagataṃ 350 Āpātaparipātaṃ 276 Ākiṇṇo 300, 212 Āpādakā 472 Ākirate 102 Āpāyikā 376 Āgati/iṃ 292, 296 Āpāyiko 338, 438, 440 Āgantukassa 246 Āpo 148, 292 Āgamessati 232 Ābādhaṃ 58, 298 Āgamehi 198 Ābādhiko 138
Thư Mục Từ Đặc Biệt
Ā Ā Ābhassarā 76 Ālopo 348 Ābhassarūpage 344 Āvaṭṭati 158 Ābhāti 120 Āvasathāgāraṃ 304 Ābhujitvā 172, 184, 212 Āvi 230 Āmanteti 180, 182 Āvilāni 300, 212 Āmisaṃ 160 Āsaṅkatha 216 Āmisadānaṃ 456, 462 Āsajja 440 Āmisānuggaho 456, 462 Āsavakkhayā 86 Āmodamāno 412 Āsavā 82, 86, 98, 388 Āyataggaṃ 344, 392 Āsavānaṃ khayaṃ 464 Āyatike 12 Āsā 124 Āyantiṃ 142 Āsādesi 208 Āyasaṃ 110 Āsīnaṃ 120 Āyusaṅkhāraṃ 256 Āhāraṭṭhitikā 04 Āyusaṃvattanikaṃ 302 Āhāranettippabhavaṃ 370 Āyusā 22 Āyogo 72, 214 I Ārakaṃ 238, 446 Icchā 40 Āraggā 124 Icchādosā 114 Āraggeriva 122 Icchālobhasamāpanno 90 Āraññiko 212 Icchālobhasamussayā 366 Ārati 06 Iñjitaṃ 88 Āraddhaviriyaṃ 212, 214 Iṇaṭṭhā 444 Āraddhaviriyo 200, 212, 480 Iṇassa 16 Āraddhā 362 Itarītarena 106 Ārā 86, 420 Itthabhāvaṃ 336, 452 Ārādhayanti 474 Itthabhāvaññathābhāvaṃ 336, 452 Ārādhaye 94 Idamappahāya 376 Ārāmarukkhacetyāni 72 Idameva saccaṃ 260, 272 Āriyaṃ 78 Iddhaṃ 256 Āruppaṃ 406 Iddhānubhāvo 188 Āruppaṭṭhāyino 406 Iddhipādā 240, 252 Ārogyaparamā 76 Indakhīlūpamo 44 Āroceti 172 Indakhīlo 10 Ālayasamugghāto 442 Indriyagutti 116 Ālayā 124 Indriyasampanno 394 Ālasiyaṃ 94 Indriyāni 394 Ālokakarā 470 Indriyesu asaṃvutaṃ 26 Ālokajātā 180 Indriyesu guttadvāratāya 354
Thư Mục Từ Đặc Biệt
I U Imasmiṃ asati 134 Uttamadamatha- Imasmiṃ sati 132, 134 samathamanuppattaṃ 144 Imassa nirodhā 134 Uttamapuriso 454 Imassuppādā 132 Uttamaporiso 46 Imettaṃ 74 Uttarāsaṅgaṃ 258 Iriyāya 364 Uttari karaṇīyaṃ 198 Isi 488 Uttaresu janapadesu 144 Isippaveditaṃ 94 Uttānī karonti 254 Issariyaṃ 18, 40, 168 Uttiṭṭhe 66 Issukī 90 Uttiṇṇassa 300, 212 Utrāsī 170 Ī Udakamaṇikaṃ 304 Īsādantassa 212 Udakumbho 52 Udatāri 280 U Udapānā 288 Ukkādhārā 470 Udabindu 108, 438 Ukkuṭikappadhānaṃ 58 Udabindunipātena 52 Ukkhittapalighaṃ 122 Udayatthagāminiyā 200, 202 Uggamati 278 Udayabbayaṃ 484 Uggiritvāna 158 Udayavyayaṃ 50 Uccayo 52 Udariyaṃ 04 Uccāsaddā 178, 180 Uda vā 250 Uccāsayanā 04 Udānaṃ 132, 134 Ucchijjati 380 Udānesi 132, 134 Ucchinda 96 Udīraye 124 Ucchinnabhavataṇhassa 220 Udīritaṃ 220 Ujū 20 Udīrito 364 Ujumaggānusārino 394, 466 Udukkhalo 264 Ujuṃ 34 Uddisatu 230, 232 Ujuṃ kāyaṃ 172, 184, 212, 286 Uddhatā 206 Ujjugatesu 48 Uddhate 182, 206 Ujjhānasaññino 86 Uddhato 114, 182, 418 Ujjhāpesuṃ 216 Uddharatha 106 Ujjhitasmiṃ 38 Uddharanti 18 Uṭṭhānakālamhi 94 Uddharitvā 188, 216 Uṭṭhānavato 30 Uddhaṃ 22, 280, 484 Uṭṭhānādhigataṃ 412 Uddhaṃ kātuṃ 158 Uṭṭhānena 30 Uddhaṃsoto 80 Uttamatthaṃ 120, 124 Unname 14
Thư Mục Từ Đặc Biệt
U U Unnaḷā 206, 476 Upasanto 76, 118 Upakaḍḍhati 102 Upasamassa 76 Upakappati 14, 16 Upasamaṃ 220 Upakkamanti 274 Upasampadā 72 Upakkitako 176 Upasampadāya 200, 202 Upaccagā 104, 124, Upasammati 46 126, 196, 328 Upasevati 412 Upajjhāyo 244, 246 Upassaggaṃ 58 Upaṭṭhapeti 300 Upahato 56 Upaṭṭhāko 164, 196, 242 Upātidhāvanti 276 Upaṭṭhānasārā 276 Upādānakkhayārāmaṃ 422 Upaṭṭhānasālāyaṃ 150, 152 Upādānaṃ 132, 134 Upaṭṭhitā 84, 184, Upāyāsā 132 286, 370, 482 Upecca pi 230 Upaṭṭhite 14 Upeti 62, 100, Upaḍḍhullikhitehi 174 106, 174, 218, 378 Upadaheyya 302 Upeto 28, 94 Upadhikkhayaṃ 350 Upehisi 84, 110 Upadhippaṭinissaggaṃ 382, 406 Uposathaṃ 232, 248 Upadhiṃ 154, 196 Uppatitaṃ 80 Upadhī 414 Uppādo 70, 74, 392 Upanayhati/anti 26, 414 Uppilāvā 202 Upanighaṃsantiyo 300, 212 Ubbiggo 166 Upanidhāya 174 Ubbhato 34 Upanidhimpi 174 Ubbhijja 108 Upanītavayo 84 Ubhato padittaṃ 444 Upapajjanti 54 Ubhayattha 28 Upapattiṃ 126, 292 Ubhayamantare 146, 296 Upapannā 402, 404, 420, 458 Ubho 40, 88, 92, Upaparikkheyya 450 100, 124, 474 Upamaṃ 56 Ubho atthe 346, 352 Uparipāsādavaragato 222 Upari muddhani 150 K Upalimpati 414 Kakuṭapādāni 174 Upalepabhayā 414 Kaṅkhati 248, 414 Upavijaññā 156 Kaṅkhā 132, 248 Upasaṅkamanaṃ 468 Kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ 248 Upasantasantacittassa 222 Kacci 166, 210, 246 Upasantassa 46, 188, 214 Kaṭasivaḍḍhanā 276
Thư Mục Từ Đặc Biệt
K K Kaṭukappabhedano 106 Karaṃ 56, 338 Kaṭukapphalaṃ 40 Karaṇīyaṃ 20, 152, Kaṭukāhi 158, 162 156, 176, 188, 482 Kaṭṭhakassa 66 Karaṇīyo 246, 372, 398, 428, 442 Kaṇṇanāsacchinnā 174 Karīsaṃ 04 Kaṇhaṃ 42 Karoto 50 Katakaraṇīyo 372, 428 Kalaṃ 40, 152, 350 Katakiccaṃ 120 Kalabhāgampi 174 Katakibbiso 354 Kali 76, 86 Kataññutā 06 Kaliṅgaraṃ 34 Katapāpo 354 Kalyāṇadhammo/ā 216, 408, 454 Katapuññatā/aṃ 06, 20 Kalyāṇapañño 454 Katapuñño 28 Kalyāṇamitto 200, 202, 338 Katame 136, 200, 232, 470 Kalyāṇasampavaṅko 200 Katassa vā paticayo 198 Kalyāṇasahāyo 200 Kataḷuddo 354 Kalyāṇasīlo 454 Katākataṃ 36 Kalyāṇādhimuttikā 416 Kadariyaṃ 82 Kalyāṇiyā 246 Kadariyā 70 Kalyāṇe 42, 50, 118 Kapaṇavisikhā 138 Kavacaṃ 256 Kappaṃ 252, 338, 346 Kasambujātaṃ 232 Kappaṭṭho 338, 438, 440 Kasāniviṭṭho 60 Kappāvasesaṃ 252 Kasāmiva 60 Kappitakesamassū 258 Kasī 14 Kappiyaṃ 14 Kasirena 244 Kappema 180 Kahāpaṇavassena 72 Kabalaṃ 106, 348 Kaṃso 56 Kammantā 06 Kākapeyyā 312 Kammapaccayā 14 Kākasūrena 86 Kammapathe 94 Kāpotakāni 62 Kammarato 418 Kāmakaṇṭako 178, 184 Kammāni 06, 56, 402, 404 Kāmakāmā 42 Kammāraputto 296, 298 Kāmakāmino 348, 474 Kammārāmatamanuyutto 418 Kāmagavesino 46 Kammārāmo 418 Kāmataṇhā 390 Kammāro 84 Kāmato 80 Kayākkayaṃ 14 Kāmanissaraṇaṃ 406 Kayirātha 18, 30, 52, Kāmandhā 282 78, 316, 340, 342 Kāmabandhoghatārinaṃ 318
Thư Mục Từ Đặc Biệt
K K Kāmabhavaparikkhīṇaṃ 126 Kāsāvamarahati 28 Kāmabhoginā 258 Kāsikacandanaṃ 260 Kāmayogayutto 452 Kiccākiccesu 40 Kāmayogavisaññutto 452 Kicce 16, 98 Kāmaratisanthavaṃ 32 Kiccho/aṃ 70 Kāmasaṅgasattā 282 Kicchena 244 Kāmasukhaṃ 110, 152 Kiñcanaṃ 76, 126, 290, 292 Kāmānaṃ samatikkamo 150 Kiñcāpi 10, 12, 238, 476 Kāmāsavo 388 Kitavā 86 Kāmuppattiyo 450 Kittāvatā 136, 138 Kāmesanā 386 Kinti vadeyyāma 198 Kāmesu tibbasārāgo 444, 446 Kimi 278 Kāyagatā sati 98, 184 Kira 64, Kāyadukkhaṃ 352 140, 162, 176, Kāyaduccaritaṃ/ena 82, 354, 182, 208, 264, 268, 304, 380 356, 396, 402, 426 Kilanto 246, 298 Kāyanuttha 150, 190, 192 Kiliṭṭhaṃ 28 Kāyappakopaṃ 82 Kilisseyya 64 Kāyamuniṃ 398 Kilomakaṃ 04 Kāyamoneyyaṃ 398 Kisaṃ 122 Kāyasucaritena 404, 458 Kukkuṭasūkarā 368 Kāyasuciṃ 398 Kujjheyya 82 Kāyasoveyyaṃ 398 Kuñjaro/ā 104, 106 Kāyena 12, 94, 120, Kuṭṭhicīvarena 228 190, 206, 250, 382, 402 Kuṇapena 234, 236 Kāyena passati 88 Kudācanaṃ 26, 78 Kāyena saṃvaro 114 Kuddhā 324, 332 Kālakatā 14, 314 Kubbānaṃ 80 Kālayuttaṃ 242, 244 Kumārakā 152, 230, 250 Kālavipassī 376 Kumārapañhā 04 Kālaṅkato 158 Kumināmukhe 282 Kālaṃ kaṅkhati 414 Kumudaṃ 96 Kālaṃ maññasi 196, 198, Kumbhūpamaṃ 34 252, 264, 316 Kumbho 264 Kālena 06, 14, 348, 376 Kummaggaṃ paṭipanno 482 Kālena kālaṃ 190 Kuraraghare 242 Kāveyyasippaṃ 192 Kurute 36, 80, 414 Kāsāvaṃ 28 Kulagandhano 410 Kāsāvakaṇṭhā 102, 378, 446 Kullaṃ 312
Thư Mục Từ Đặc Biệt
K KH Kusaggena 40, 414 Khitto 34, 54 Kusalānaṃ 200, 202, 366 Khippaṃ 38, 84 Kusalo 36, 224, 260, 304, 350 Khīṇaṃ 12 Kusā ’pi 414 Khīṇapunabbhavā 370 Kusītaṃ 26, 416 Khīṇabījā 12 Kusīto 50, 94, 358, 378 Khīṇasaṃyojanā 138 Kuso 102 Khīrapako 96, 312 Kuhā 476 Khuddaṃ 20 Kuhiñci 70, 136, 316 Khuddaputto 140 Kevalakappaṃ 06, 176 Khuddā vitakkā 202 Kevalassa 132, 134, 444 Khettāni 112, 114 Kevalī 454 Khemaṃ 08, 72, 74 Kesā 04 Khemino 20 Ko carahi 144 Khemī 88 Koñco 312 Khemo 364 Koṭṭhāgāre 158 Khelo 04 Koṭṭho 264 Kodhaṃ 80, 82, 324, 332 G Kodhūpāyāsassa 478 Gacchāmi 02 Kopaneyya 210 Gajjayitvā 412 Kovidaṃ 124 Gaṇanasippaṃ 192 Kosajjaṃ 84 Gaṇayaṃ 30 Gaṇikāya 274 KH Gataddhino 44 Khajjabhojje 14 Gati 44, 118, 148, Khaṇātītā 104 228, 290, 296, 318, 440, 484 Khaṇo 104 Gathitā 282 Khattavijjā 192 Gandha 02 Khantī 06 Gandhajātānaṃ 38 Khantibalaṃ 122 Gandhabbo/ā 48, 236, 240 Khandhasamā 76 Gandhabbamānusā 126 Khandhānaṃ udayabbayaṃ 116, 484 Gabbhaṃ 54, 106, 160 Khamanīyaṃ 166, 208, 246 Gabbhaseyyaṃ 22 Khayaṃ 08, 118, Gabbhinī 156 336, 362, 440, 464 Gambhīrapuññaṃ 10, 124 Khayaṃ paccayānaṃ 134 Garahito 32 Khayagāminaṃ 384, 388 Garukato 144, 154, Kharāhi 158, 162 190, 214, 278 Khārivivadhaṃ 256, 258 Garukaṃ 58, 102
Thư Mục Từ Đặc Biệt
G C Garūnaṃ dārā 368 Cakkhumā 92, 228, 476 Gahakārakaṃ 62 Cakkhūni 392 Gahakūṭaṃ 64 Cajanti 42 Gahaṭṭhā 474 Catubhāgaṃ 48 Gahaṇaṃ 122 Catuyogātigato 274 Gāthāpadaṃ 46 Catūhapāyehi 12 Gādhati 148 Candaṃ 124 Gāme 36, 46, 154, 444 Candanaṃ 38 Gāravo 06 Candimā 68, 78, 118, 120, 148 Gāvī 146, 228 Capalaṃ 34 Giddhā 282 Carahi 150, 190, 192 Gimhānamāse 12 Carimo 348 Giraṃ 124 Care 106 Gihībhogā 444, 446 Calitaṃ 296 Guttaṃ 34, 104, 144, 264 Cavati 18, 426 Guhāsayaṃ 34 Cavanadhammo 424, 426 Gedhaṃ 22 Cāturanto 344 Gehanissitaṃ 482 Cāpā 64 Gocaro 44 Cāpāto 104 Gocare 30 Cārikaṃ 106, 180, Gottena 122 204, 246, 304 Gopālako 204, 206 Cālikāyaṃ 196 Gopālo 56 Cālike 196 Gopetha 104 Cittakataṃ 60 Gopo 30 Cittakkhepaṃ 58 Gorakkhā 14 Cittaklesehi 44 Cittappakopano 436, 438 GH Ciranisinnā 182 Ghaṭiyā 188 Cirapaṭikā 156 Gharamesino 474 Cirappavāsiṃ 80 Gharā 84 Cirāya 110 Ghāṇena saṃvaro 114 Cīyati 304 Cīvaraṃ 182, 230, 464, 474 C Cutiṃ 126, 292 Cakkaṃ 26 Cutūpapāte 296 Cakkacchinnaṃ 300 Cetaso samannāharitvā 292, 294 Cakkavattisukhaṃ 18 Cetiyamhi 18 Cakkhunā saṃvaro 114 Ceteti 422 Cakkhumanto 226, 380, 470 Cetodukkhaṃ 352
Thư Mục Từ Đặc Biệt
C J Cetopadosahetu 340 Jaṭā 58 Cetoparicitakkaṃ 144, 212, 220 Jaṭāhi 122 Cetovimuttiṃ 176, Jaṭilā 142, 256 424, 454, 460 Janakuhanatthaṃ 360 Cetovimuttiyā 200, 350 Janapadatthāvariyappatto 344 Cetovimuttisampannā 468 Janapadakalyāṇī 174 Cetovimuttihīnā 468 Janalapanatthaṃ 360 Cetovivaraṇasappāyā 200 Jantugāmaṃ 196, 198 Cetosamathaṃ 362, 374, 484 Jantuno 48, Cetosamathasāmīciṃ 484 68, 110, 348 Cetosuciṃ 398 Jambonadasseva 82 Corato 16 Jammī 108 Corābhinītā 444 Jayaṃ 76 Jarāmaraṇaṃ 132, 282 CH Jarāmaraṇasaṅghātaṃ 370 Chandaṃ 52, 366 Jarāya pāraguṃ 364, 374 Chandajāto 80 Jallaṃ 58 Channaṃ 240 Jahitā 12 Chamā 286 Jāgarato 34, 38, 376 Chamhitattaṃ 140 Jāgarantā 376 Chavālātaṃ 444, 446 Jāgaramānānaṃ 82 Chāyā 26 Jāgariyaṃ 376 Chārikā 316, 318 Jāgaro 376, 480 Chijjati 96, 416 Jātaṃ 108, 370, 436 Chinnaggāni 210, 212 Jātarūpa- 04 Chinnasaṃsayaṃ 456 Jātarūpaṃ 234, 240 Chinnasaṃsayo 488 Jāti 62, 132, 176 Chinnasaṃsayā 452 Jātikkhayaṃ 128, 460 Chinnasotaṃ 284 Jātikhayantadassiṃ 374 Chuddho 34 Jātijarābhibhūtaṃ 364 Checchati 112 Jātijarūpagā 110, 468 Jātibhavaparikkhayaṃ 368 J Jātimaraṇagāmino 390, 452 Jagatippadeso 54 Jātimaraṇaṃ 414 Jagato gati 484 Jātimaraṇassa 374 Jaṅghāvihāraṃ 196, 198 Jātisaṃsāro 220, 450 Jaccā 122 Jātu 22, 282, 440 Jaccandhā 262 Jātena 38 Jaññā 64, 112, 184 Jānato 118, 292, 464
Thư Mục Từ Đặc Biệt
J Ñ Jāniṃ 58, 224 Ñattaṃ 40 Jāṇumaṇḍalaṃ 258 Ñātakā 36 Jāpaye 352 Ñātakānaṃ 06 Jālaṃ 86, 110 Ñātidhammo 16 Jālamutto 68 Ñātipetā 14 Jālasañchannā 282 Ñātīnaṃ 14, 58, 78, 214 Jigucchamāno 176 Jigucchamānā 380 ṬH Jighacchāparamā 76 Ṭhānaso 16 Jivhāya saṃvaro 114 Ṭhānā 18 Jīrati 62 Ṭhitaṃ 210 Jīvalokasmiṃ 228 Ṭhitadhammo 232 Jīvitasaṃkhayamhi 106 Ṭhitassa 172 Jīvitantarāyānaṃ 146 Ṭhiti 60, 432 Jīvitahetu pi 236 Ṭhitena 250 Jīvitaṃ 50, 56, Ṭhito 184 62, 70, 86, 220 Jīvitukāmo 54 Ḍ Juṇhāya 206 Ḍayhamāno 116 Jutimanto 44 Ḍayhaṃ 32 Juhanti 142 Ḍahati 58 Jeṭṭhamhi 18 Ḍahantaṃ 40 Jeyya 48 Ḍaṃsa…samphasso 150 Jotanti 148 T JH Takkaro 30 Jhānaṃ 116 Takkikā 278 Jhāya 116 Tagaracandanī 38 Jhānapasutā 70 Tagaramallikā 38 Jhānalābhī 376 Tagaraṃ 38, 414 Jhāpetha 148 Tavasāraṃ 382 Jhāyato 132, 134, 136 Taco 04 Jhāyanto 32 Tacchakā 42, 60 Jhāyamānesu 276 Taṇhakkhayarato 72 Jhāyiṃ 120 Taṇhakkhayavimuttino 386 Jhāyino 30, 50, Taṇhakkhayasukhassa 152 94, 248, 374, 474 Taṇhakkhaye 112 Jhāyī 120, 126, 358 Taṇhakkhaye (vimuttaṃ) 364 Jhāyibhi 416 Taṇhakkhayo 112, 442
Thư Mục Từ Đặc Biệt
T T Taṇhā 70, 108, 110, Tasaraṃ 188 128, 132, 342, 390, 470 Tasaṃ 364 Taṇhāchadanachāditā 282 Tasā 20 Taṇhādutiyo 336, 472 Tasiṇaṃ 110 Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ 126 Tasiṇāya 110 Taṇhāya 80, 108, 288 Tasesu 124 Taṇhānusaye 108 Taṃ jīvaṃ 260 Taṇhāyogena 390 Tāṇatā 96 Taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ 284 Tādi 44, 196 Taṇhāsamā 86 Tādinā 372 Taṇhuppādā 472 Tādino 44, 172, 188, Tatiyampi 02 192, 214, 372, 394 Tatiyā vijjā 460 Tārakarūpānaṃ 350 Tatto 102, 378, 446 Tāragaṇā 350 Tathākārī 486 Tāva 16, 96, Tathāvādī 486 146, 198, 208, 278 Tathāgataṃ 14, 364, 400, 440 Tāvatā 88, 90 Tathāgatappavedite 238, 426 Tāvadeva 144 Tathārūpassa 48 Tādise 74 Tathūpamaṃ 10, 12, 364 Tiṇadosāni 112, 114 Tadahuposathe 230, 248 Tiṇṇasokapariddave 74 Taduṭṭhāya 84 Tiṇṇo 126, 400, 488 Tadāyatanaṃ 292 Titikkhati 104, 122 Tanuko 68 Titikkhā 72 Tanū 350 Titikkhissaṃ 104 Tantaṃ 188 Titti 72 Tapati 102, 120, 220 Tibbarāgassa 110 Tapate 350 Tibbāhi 158, 162 Tapanīyā 354, 362 Timiṅgalo 236 Tapo 06, 72, 74 Timirapiṅgalo 236 Tappati 28, 56, 354 Tirokuḍdesu 14 Tamokkhandhaṃ 334 Tīrameva 42 Tamagataṃ 350 Tīreti 166 Tamo 148, 458 Tīretvā 156 Tamonudaṃ 364, 470 Tīhi vitakkehi 160 Tayassu 12 Tuṭṭhassa 150, 464 Taramānarūpo 144 Tuṭṭhī 106 Taruṇavacchā 146, 228 Tuṇhimāsīnaṃ 82 Tasanti 56 Tuṇhībhāvo 152, 190, 194
Thư Mục Từ Đặc Biệt
T D Tudanti 220 Daṇḍaṃ 58, 102, 124 Tulamatulaṃ 256 Daṇḍena 56, 58, 152, 170 Tulaṃva 90 Dadato malaṃ 84 Tuvaṭaṃ 174 Dantaṃ 34, 104, Tecīvariko 212 122, 144, 246, 262 Tejanaṃ 34, 42, 60 Dantā 04 Tejo 148, 292 Danto 58, 104, 264, 488 Tejodhātuṃ 316 Dandhaṃ 50 Telaṃ 156 Dabbī 38 Telappadīpaṃ 304 Damatho 34 Tevijjaṃ 458 Damayaṃ 100 Damasaccena 28 TH Damassa 344 Thaṇḍilasāyikā 58 Damena 18, 30 Thanayitvā 412 Damo 90 Thaddhā 476 Dammetha 64 Thambhaṃ 304 Dasavaggaṃ 244 Tharusippaṃ 192 Dasasikkhā 02 Thalaṃ 234, 236, 412 Dassayanti 42 Thale 34, 46, 400 Dasahaṅgehi 04 Thāmavā 200, 202 Dassanasampadāya 12 Thāvaraṃ 364 Dassanassa visuddhiyā 92 Thāvaresu 24 Dassanaṃ 06, 78, 468 Thīnamiddhabahulo 358 Dassanena 22 Thīnamiddhābhibhū 204 Daharā 156 Thūnaṃ 288 Dahetha 154 Thūno 264 Daḷiddavisikhā 138 Thūlaṃ 32, 124 Daḷhaparakkamo/ā 30, 200, 202 Thero 88, 90 Daḷhaṃ kayirā 38 Thokikā 102 Daḷhena 10 Dānāni 456, 462 D Dānamayaṃ 392 Dakkhiṇamādise 310 Dānasaṃvibhāgassa 348 Dakkhiṇaṃ 16, 206, 258, 384 Dānaṃ 06, 70, 188, 444, 456 Dakkhiṇeyyā 10 Dānena 18, 82, 426 Dajjā 16, 82 Dāyādā 18 Dajjuṃ 348 Dārucīriyo 144 Daḍḍhaṃ 148, 290 Dārujaṃ 110 Daṇḍassa 56 Dāruṇaṃ 58
Thư Mục Từ Đặc Biệt
D D Dāruṃ 42, 60, 416 Dukkhito 138 Diṭṭhadhammikaṃ/ā 346, 372 Dukkhūpasamagāminaṃ 74, Diṭṭhapadassa 12 346, 468 Diṭṭhapado 220 Dukhā 72, 100 Diṭṭhamattaṃ 146 Dukhena 42 Diṭṭhigatehi 378 Duggaṃ 126 Diṭṭhiṭṭhānā 386 Duggati/iṃ 28, 84, 104, Diṭṭhiyā 356, 358, 380 322, 340, 352, 368, 402, 458 Diṭṭhiṃ 22, 66, 276 Duggatiyo 204, 366 Diṭṭhe 146, 276 Duggahito 102 Diṭṭheva dhamme 176, 374, 376 Duggā 106 Diddho 414 Duccaritaṃ 68, 84 Dinnāni 10 Duccaritāni 396 Diyyati 158 Ducchannaṃ 28 Dibbacakkhu 392 Dujjayaṃ 424 Dibbaṃ yogaṃ 126 Dujjānaṃ 146, 258 Dibbena cakkhunā 142, Duṭṭhā 322, 330 208, 308, 458 Dutiyampi 02 Dibbesu 18, 72 Dutiyā vijjā 458 Divā 08, 86, Duttaraṃ 400 98, 120, 160, 352 Duddamo 64 Divādivassa 158, 166, 314 Duddasaṃ 86, 292 Divāvihāraṃ 140, 198 Duddasikaṃ 284 Diviyaṃ 152 Duddiṭṭhiṃ 108 Diso 34, 66, 206 Dunniggahassa 34 Dīpamattano 84 Dunnivārayo/aṃ 34, 106 Dīpaṃ 30 Duppaññena 258 Dīpeti 114 Duppañño 50, 58, Dukkaraṃ 242, 244, 248 354, 356, 396, 402 Dukkhakkhandhassa 132, 444 Duppabbajjaṃ 100 Dukkhato 384 Duppamuñcaṃ 110 Dukkhaparetā 444 Dupparāmaṭṭhaṃ 102 Dukkhasamuppādaṃ 74, 346 Dubbaṇṇaṃ 284 Dukkhassantaṃ 92, 118, 360 Dubbhago 446 Dukkhā 56, 62, 76, 80, 94, Dubbhikkhe 16 196, 230, 278, 316, 384, 414 Dubbhe 440 Dukkhānupatitaddhagū 100 Dummedhaṃ 66, 112 Dukkhābhikiṇṇā 444 Dummedhā 40 Dukkhā vedanā 384 Dummedhino 32
Thư Mục Từ Đặc Biệt
D DH Dummedho 56, 66, 112 Dhanaṃ 32, 38, 42, 64, 76, 412 Durakkhaṃ 34 Dhanapālako 106 Duraccayaṃ 108, 452 Dhamanisanthataṃ 122 Duratikkamā 168 Dhammacakkhuṃ 226 Durativattaṃ 160 Dhammacariyā 06 Durannayā 44 Dhammacārino 216, 218 Durabhiramaṃ 100 Dhammacārī 66, 68 Durāvāsā 100 Dhammajā 462 Duruttassa 16 Dhammajīvinaṃ 66, 470 Dullabhaṃ 64 Dhammajīvino 30 Dussati 54, 58, 438 Dhammaṭṭhaṃ 80 Dussīlo 50, 102, 236, Dhammaṭṭho 88, 340, 396 304, 378, 408, 446 Dhammadānaṃ 112, 456, 462 Dūraṅgamaṃ 34 Dhammadāyādā 462 Dūramaṃ 42 Dhammadesanā 226, 366 Devakāyā 160, 424 Dhammadharo 88 Devadundubhiyo 256 Dhammadharā 254 Devamanussapūjitaṃ 14 Dhammanimmitā 462 Devarajjampi 18 Dhammapadaṃ 36, 46 Devasaddā 422 Dhammapīti 42 Devaṃ 150, 426 Dhammapītirasaṃ 76 Devānamindassa 174 Dhammamayaṃ 364 Devo 48, 140, 264, 424 Dhammayāgaṃ 462 Desessanti 254 Dhammaratī 112 Dosaggi 448, 450 Dhammarato 114, 432 Dosajehi 194 Dhammaraso 112 Dosadosā 112 Dhammavaraṃ 12 Dosasañhitaṃ 354, 396, 426 Dhammavitakkaṃ 432 Dosasamo 76, 86 Dhammavinayaṃ 228 Dosaṃ 116, 322, 330, 438 Dhammavinaye 220, 238, Doso 124, 276, 426, 454, 476 382, 398, 436 Dhammavinicchayena 60 Dvattiṃsākāraṃ 04 Dhammasavaṇaṃ 06 Dvayaṃ karaṇīyaṃ 152, 190, 194 Dhammasaṃvibhāgo 456, 462 Dvayesu 118 Dhammasākacchā 06 Dvārabāhāsu 14 Dhammasārādhigamā 372 Dvipadānaṃ 72 Dhammasenāpatinā 166 Dvedhāpathaṃ 312 Dhammassa gutto 88 Dve vitakkā 364 Dhammassānudhammaṃ 148, 228
Thư Mục Từ Đặc Biệt
DH N Dhammaṃ nappamajjati 88 Nati 296 Dhammaṃ vipassato 116 Na dātā 410 Dhammādhikaraṇaṃ 148, 228 Nadī 86 Dhammāni 42 Naddhiṃ 122 Dhammānuggaho 456, 462 Nandati 28 Dhammānudhammapaṭipanno 254, Nandībhavaparikkhīṇaṃ 124 432 Nandimukhiyā 182 Dhammiko 42, 344 Ma pamāṇameti 400 Dhammī vā kathā 152, 190, 194 Nappakāsati 148 Dhammena 08, 88, 136, Namassamāno 150 258, 412, 458, 460 Nayanti 42, 60, 84, 104 Dhammesu 06, 112, Na rajjati 328 140, 200, 346, 376 Nalaṃ ’va 108 Dhaṃsinā 86 Navaṃ 12, 276 Dhātuyo 382, 406 Nava sattāvāsā 04 Dhātuso 416 Navoropitehi 206 Dhāraṇa- 04 Nahārū 04 Dhārā 234, 238 Na hiṃse 224 Dhī 120 Na hoti parammaraṇā 380 Dhīrā 12, 20, 30, 68, 476 Nāgarājā 150 Dhīrūpasevanā 414 Nāgaṃ 144, 208, 246 Dhīro 18, 32, 52, 414, 488 Nāgā 18, 236, 240 Dhunamānassa 172 Nāgo va 104, 106 Dhuvaṃ 60, 370 Na agghati 40 Dhorayhasīlaṃ 78 Nātimaññati 114 Dhūtavādo 212 Nātimaññetha 22 Nātho 64, 118 N Nādhigaccheyya 38 Na kampati 08 Nādhimuccati 378 Nakkhattapathaṃ 78 Nānākhantikā 260, 272 Nakhā 04 Nānātitthiyā 260, 272 Nagaraṃ 62, 104, Nānādiṭṭhikā 260, 272 144, 228, 308 Nānādiṭṭhinissayanissitā 260, 272 Nagarūpamaṃ 34 Nānārucikā 260, 272 Naggacariyā 58 Nānubhavanti 350 Naṅgalīsā 264 Nābhinandeyya 40 Naṅguṭṭhaṃ 264 Nāmagottāni 234, 238 Naccagīta- 04 Nāmañca rūpañca 04 Naṭṭhaṃ 216 Nāmarūpaṃ 132, 134
Thư Mục Từ Đặc Biệt
N N Nāmarūpapaccayā 132, 134 Nidhiṃ 16 Nāmarūpasmiṃ 80, 116, 368 Nidheti 16 Nāyatakeneva 232, 236 Nindaṃ 60, 102 Nāvaṃ 116, 312 Ninhātapāpakaṃ 398 Nikāmalābhī 200, 202 Ninnagaṃ 312 Nikāmaseyyaṃ 102 Ninnaṃ 14 Nikubbetha 22 Ninne 46 Nikete 44 Nipakaṃ 106 Nikkasāvo 136 Nipako 20, 358, 362, 376 Nikkāmino 10 Nipajjaṃ 302 Nikkuhā 476 Nipatitvā 144 Nikkhanto 182, 230 Nippapañcā 88 Nikkhāmito 232 Nippāpo 76 Nikkhāmetvā 232 Nibbanatho 110 Nikkhitto 340, 358 Nibbanti 12 Nikkhipitvā 140, 312 Nibbānaṃ 160, 196, 442, 488 Nikhaṇāhi 298 Nibbānagamanaṃ 96 Nikhaṇitvā 218, 296 Nibbānagāmiṃ 12 Nigacchati 40, 58, 304 Nibbānagāminī 40 Nigaṇṭhā 256, 258 Nibbānadhātuyā 238, 302, 486 Niggayhavādiṃ 40 Nibbānadhātuyo 372 Niggahessāmi 106 Nibbānaparamaṃ 76 Niccharanti 422, 426 Nibbānasacchikiriyā 06 Nicchāto 384, 388 Nibbānasantike 116 Niccheyya 88 Nibbānāya 200, 358 Nidassito 16 Nibbānogadhagāminaṃ 360 Niddhame 84 Nibbindati 94 Niṭṭhaṃ gato 112 Nibbindatha 366 Niṭṭhuhitvā 228 Nibbutaṃ 124 Nillapā 476 Nibbutassa 196, 448 Nittaṇhaṃ 286 Nibbutiṃ 10 Nittiṇṇo 178 Nibbuto 126, 304, 448 Niddaro 76 Nibbedhikāya 200, 202 Niddāyitā 106 Nibbedhagāminī 368, 450 Niddārato 418 Nimanteti 162 Niddārāmatamanuyutto 418 Nimujjanti 142 Niddārāmo 418 Nimmalā 86 Niddhantamalo 84 Nimmānaratino 450, 452 Nidhāya 58, 124 Niyaṃ puttaṃ 22
Thư Mục Từ Đặc Biệt
N N Niyyanti 68 Nīvaraṇena 334 Niyyanto 228 Nīharituṃ 158 Niratthaṃ 34 Nīharitvā 148 Nirayaṃ 54, 58, Nu 60, 136, 138, 150, 100, 218, 306, 340, 152, 166, 174, 182, 188, 192, 354, 378, 396, 402, 414, 420 222, 226, 228, 232, 308, 314, 344 Nirākare 436 Nudati 32 Nirāsaṃ 280 Nekkhaṃ 82 Nirāsayaṃ 124 Nekkhammasukhaṃ 92 Nirāso 186, 194, 386 Nekkhammūpasame 70 Nirujjhati 134 Nettikā 42, 60 Niruttipadakovido 112 Netticchinnassa 222, 450 Nirūpadhiṃ 126, 154, Nerayikā 376 246, 382, 406, 426 Nerayiko 338, 438 Nirodhadhātu 382 Neresi 56 Nirodhe 382, 406 Nevajjhagā 224 Nirodho 134, 370, 406, 442 Nevāsikehi 178, 180 Nirodhi 316 Noccāvacaṃ 42 Nivāte 448 Nhātakaṃ 126 Nivāto 06 Nivāpapuṭṭho 106 P Nivāraye 42, 50 Pakāsanti 100 Niviṭṭhaṃ 368 Pakireti 412, 446 Niviṭṭhā 426 Pakubbato 36 Nivutā 334 Pakkamantiṃ 142 Nivesanaṃ 188, 206, 296 Pakkulo 140 Nivesanāni 308 Pakkhandati 378 Nivesaye 64 Pakkhandinā 86 Niveseyya 94 Pakkhāletvā 246, 304 Nisajjāya 246 Pagabbhena 86 Nisammakārino 30 Paggayha 90 Nisāmetha 08 Paṅko/ā/e 58, 106, 178 Nisedho 120 Pacinantaṃ 36 Nissaraṇaṃ 294, 370, 406, 418 Pacessati 36 Nissaraṇiyā dhātuyo 406 Paccati 40, 52 Nissitassa 296 Paccattaṃ 66 Nihantvā 258 Paccanubhūtaṃ 344 Nihīnakammā 100, 218, 378 Paccanubhoti 372 Nihuhuṅko 136 Paccanubhontena 258
Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Paccantaṃ 104 Paṭikkosati 66 Paccapādi 148, 228 Paṭikkhipitvā 138, 188 Paccavekkhamāno 220, Paṭiggahaṇaṃ 02 248, 260, 284, 286 Paṭighasaññā 22 Paccupaṭṭhitakāmā 450, 452 Paṭicca 154, 196, Paccupaṭṭhitā 474 272, 316, 444 Paccuppann0/aṃ 394, 416 Paṭiccasamuppannaṃ 406 Paccekabuddhaṃ 228 Paṭiccasamuppādaṃ 132, 134 Paccekabodhi 20 Paṭicchanti 474 Pacceti 54 Paṭicchannakammantaṃ 232 Pacchato 110 Paṭicchādāya 12 Pacchābhattaṃ 148, 150 Paṭijaggeyya 64 Pacchāsamaṇena 312 Paṭidaṇḍā 56 Pajā 42, 48, 88, Paṭinivattitvā 142 110, 272, 328, 334, 448 Paṭinissaṭṭhā 386 Pajāpatī 156 Paṭipajjatha 92 Pajāya 08, 298, 472, 486 Paṭipajjanti 360 Pajjalite 60 Paṭipanno 160, 240, 380, 482 Pajjotakarā 470 Paṭippassambhi 242, 244 Pañcabalāni 240 Paṭibaddhacitto/ā 158, 274 Pañcasaṅgātigo 116 Paṭibaddhamano 96 Pañcindriyāni 240, 372 Paṭibaddharūpo 156 Pañcupādānakkhandhā 04 Paṭibaddho 166, 168 Pañjaliko 150 Paṭibāhāya 308 Paññavatā 258 Paṭibhāti 206 Paññā 34, 62, 116, Paṭibhātu 246 258, 368, 380, 390 Paṭibhāyeyya 182 Paññākathā 200, 202 Paṭimāse 118 Paññākkhandho/ena 390, 470 Paṭiyādāpetvā 204, 296, 310 Paññācakkhu 392 Paṭilābhāya 174, 176 Paññānirodhikā 434 Paṭivadeyyu 56 Paññāpayamānā 176, 180 Paṭivātaṃ 38, 54 Paññāpenti 246, 300, 458 Paṭisanthāravutti 118 Paññāpāsādaṃ 32 Paṭisambhidā 20 Paññāvimuttiṃ/iyā 176, 424, Paṭisammodamānā 178, 180 454, 460, 468 Paṭisallānaratā 374 Paññāsampannā 468 Paṭisallānā 150, 190, 192, Paññāsīlasamāhitaṃ 82 200, 224, 244, 256 Paññuttarā 374 Paṭisallānārāmā 374
Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Paṭisallīnassa 144 Pattaṃ 188, 276, Paṭisaṃharitvā 150 288, 300, 486 Paṭisāmayamānā 178, 180 Pattapāṇī 444 Paṭisevati 40 Pattapuṭasseva 414 Paṭisoto/aṃ 476, 478 Pattabbaṃ 276 Paṭissavā 176, 178 Pattamānasaṃ 424 Paṭhamā vijjā 458 Pattā ’pi 414 Paṭṭhapenti 254 Pattipattaṃ 364 Paṭhamābhisambuddho 132, Pattipattā 10 134, 136, 150, 194 Pathavyā 70 Paṭhavī 148, 292 Padaṃ 88 Paṭhavisamo 44 Padāḷayuṃ 334 Paṭhaviṃsito 10 Padāḷeyya 208 Paṇāmitā 180 Padīpaṃ 60 Paṇidhāya 172, 184, Padīpo 12 212, 248, 274, 284 Paduṭṭhacittaṃ 340 Paṇītaṃ 08, 296, 310, 380 Paduṭṭhamanasaṅkappo 444 Paṇeti 102 Paduṭṭhena 26 Paṇḍitajātiyo 310 Padūsituṃ 440 Paṇḍitamānī 38 Padesarajjaṃ/assa 18, 344 Paṇḍitā 20, 30, 42, Padesavassī 410 346, 410, 450, 470, 474 Padhānatthikassa 196, 198 Paṇḍitābhāsā 250 Padhānāya 196, 198 Paṇḍitānaṃ 06 Panidhāya 402 Paṇḍito 32, 38, Panāmemi 180 42, 146, Panuda 118 228, 344, 362, Panunnakodho 186 392, 412, 414, 440, 474 Pantaṃ 72, 214 Paṇḍupalāso 84 Pannabhāraṃ 122 Paṇṇakuṭiyo 180 Pantho 312 Patigaṇhanti 80 Pannalomo 170 Patiṭṭhāya 202 Papañcasaññāsaṅkhāpahāṇaṃ 286 Patirūpadesavāso 06 Papañca samatikkante 74 Patirūpaṃ 152, 190, 194 Papañcābhiratā 88 Patirūpe 64 Papañcā 286 Patisallīnassa 212, 220 Papatanti 108, 234, 238 Patissatā 60 Papāto 232, 236 Patissato 338, 350, 430 Papupphakāni 36 Patīto 40 Papphāsaṃ 04
Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Pabāḷhaṃ 298 Parato 154 Pabujjhatha 376 Parattha 70, 378100 Pabujjhanti 98, 100 Paradavutto 170 Pabbajjābhisaṅkhāro 242, 244 Paradāraṃ 86, 102 Pabbatakūṭaṃ 208 Paradārūpasevī 102 Pabbataṭṭho 32 Paradukkhūpadānena 96 Pabbatamuddhani 364 Paramaṃ 12, 150, 456 Pabhaṅkaro/ā 278, 430, 470 Paramaṃ santiṃ 414 Pabhaṅguraṃ 58, 62, 370, 414 Paramadānaṃ 188 Pabhā 350 Paramadukkaraṃ 66 Pabhāseti 68, 118 Paravajjānupassissa 86 Pabhinnaṃ 106 Paramasaṃ 168 Pamajjitvā 68 Paravediyā 248 Pamattacārino 108 Paraṃkato 266, 270 Pamattabandhunā 282 Parānuddayatā 420 Pamattaṃ 166 Parikkhayaṃ 58 Pamattesu 32 Parikkhipitvā 150 Pamatto 30, 102, 116 Parikkhīṇabhavasaṃyojano 372, 428 Pamāṇamanuciṇṇo 440 Parikkhepā 338, 340 Pamādaṃ 32 Parikhākūpe 216 Pamādādhikaraṇaṃ 304 Pariggaṇhanti 308 Pamāde 32, 374 Paricare 48 Pamādo 30, 32, 84 Paricitā 252 Pamukkassa 398 Paricca 176, 180, 226, 340 Pamutti 230 Pariccajanā 338, 340 Pamudito 162, 376 Parijiṇṇaṃ 62 Pamokkhanti 94 Parijunnā 160 Pamokkhāya 16 Pariññatthaṃ 360 Pamodati 28 Pariññātabhojanā 44 Pamodanaṃ 412 Pariḍayhamāne 194 Pamohanaṃ 92 Pariṇāmaṃ 298 Payatapāṇī 462 Paritassati 122 Payirupāsati 38 Paritasseyya 450 Payirupāsanaṃ 468 Parittaṃ 300, 416 Payuñjato 18 Paridahessati 28 Parakulesu 40 Paridevanā 16 Parakkame 102, 228 Paridhaṃsamāno 446 Parakkamma 118 Parinibbanti 54, 450 Paraṅkārūpasaṃhitā 272 Parinibbānakālo 254, 316
Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Parinibbuto/ā 44, 148, 302, 384 Palāyataṃ 230 Paripākāya 200 Palāsena 414 Paripuṇṇasekhaṃ 374 Palighaṃ 286 Pariphandati 34 Palitaṃ 88 Paribbaje 126, 336, 472 Paluṭṭhamakkaṭī 174 Paribbājakā 154, 214, Pallaṅkaṃ 172, 216, 256, 278 184, 212, Paribbājo 102 220, 248, 274, 286 Paribhāsanti 154, 216 Pallalaṃ 44 Paribhāsā 338, 340 Pallalāni 312 Paribhūtarūpaṃ 284 Pavattati 14 Parimajjasi 122 Pavattāraṃ 40 Parimukhaṃ 184, Pavaraṃ 126 250, 286, 430 Pavassati 412 Parimuccati 96 Pavāti 38 Parimuṭṭhā 250 Pavāḷaṃ 234, 240 Pariyādāya 348 Pavāhetvā 258 Pariyādinnacitto 438, 440 Pavivittehi 416 Pariyāyaṃ 156 Pavivitto 212 Pariyāyavacanaṃ 366 Pavivekakathā 200 Pariyāyena 366 Pavivekarasaṃ 76 Pariyuṭṭhitacitto 252 Pavivekarato 364 Pariyuṭṭhitā 378 Pavivekārāmo 364 Pariyesanaṃ 288 Paviveko 364 Pariyodapeyya 44 Pavissa 54 Pariyosānakalyāṇaṃ 428 Pavecchati 412 Parivaṇṇayī 08 Pavedayanti 62 Parivīmaṃsamāno 376 Pavesetvā 216 Parisappanti 110 Pasatthā 10 Parisāsu 410 Pasannacittaṃ 226, 342 Parissayavinodanaṃ 474 Pasavati 76, 366 Parissayāni 106 Pasahati 26 Parihānāya 32, 374, 418 Pasahetha 54 Parihānena 368 Pasaṃsā 412 Pariḷāhehi 194 Pasādaniyaṃ 144 Pariḷāho 44 Pasāditaṃ 174 Parūpaghātī 72 Pasāreyya 174, 312 Parūḷhakacchanakhalomā 256 Pasīdati 378 Pare 20, 26, 88, 90 Pasutaṃ 16
Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Passato 50, 150, 196, Pātimokkhaṃ/e 72, 116, 214, 232 272, 290, 350, 464 Pātimokkhasaṃvarasaṃvuto 200 Passaddhi 296 Pātubhavanti 132, 424 pahatvāna 86, 436 Pāturahesuṃ 182 Pahareyya 120 Pātheyyaṃ 84 Pahassatha 60 Pādasaññato 114 Pahaṃsu 372 Pānabhojanaṃ 14, 464 Pahānatthaṃ 360 Pānīyaṃ/āni 210, 300 Pahāṇaṃ 106, 286 Pāpaṃ 28, 40, 52, 66, Pahātave 34 248, 348, 366, 412, 440 Pahātvāna 126, 452 Pāpakato 366 Pahāya gamanīyesu 18 Pāpakammino 54 Pahāsi 400 Pāpakārī 28 Pahiṇeyyāsi 180 Pāpako 78, 304 Pahitatto 176, 480 Pāpacetasaṃ 382 Pahitattehi 416 Pāpadhammā 86, 102, Pahīṇamānassa 44 216, 378, 406, 446 Pahūte 14 Pāpasakhā 414 Paḷipathaṃ 126 Pāpā 06, 50, Paḷeti 36 102, 378, 446 Paṃsukūlaṃ 464 Pāpāni 52, 90, 106, 228 Paṃsukūladharaṃ 122 Pāpicchāya 440 Paṃsukūliko 212 Pāpikāya ca diṭṭhiyā 356 Paṃsupisācakampi 208 Pāpiccho 366, 440 Pākatindriyā 204 Pāpimato 398 Pāceti 56 Pāpimā 254 Pāṭaligāmiyā 304 Pāpiyo 34, 40, 206 Pāṭaligāmo 304 Pāmado 116 Pāṭaliputtaṃ 308 Pāmojjakaraṇaṃ 470 Pāṭikaṅkhaṃ 202, 374 Pāmojjabahulo 118 Pāṭikaṅkhā 352, 368 Pāraṃ 42, 120, 452 Pāṭipado 430 Pāragato 126, 400, 478 Pāṭibhogo 164, 174, 322 Pāragavesino 112 Pāṇabhūtā 20 Pāragā 374 Pāṇabhūtesu 150 Pāragāmino 42 Pāṇamatipāteti 86 Pāragū 110, 118, 140 Pāṇātipātā 02 Pāvako 40, 58 Pāṇimhi 54 Pāsādikaṃ 144, 196, 246 Pātito 124 Piṭṭhito 252, 284, 310, 446
Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Piṇḍakena 246 Puṭabhedanaṃ 308 Piṇḍapātapaṭilābhāya 138, 188 Puttadārassa 06 Piṇḍapātā 302 Puttapasuṃ 420 Piṇḍapātapaṭikkantānaṃ 150, 190 Puttapasusammattaṃ 96 Piṇḍapātiko 190, 212 Puttasambādhasayanaṃ 258 Piṇḍiyālopaṃ 464 Puthu 160, 196, 224 Piṇḍolo 444 Puthubhūtaṃ 256 Piṇḍolyaṃ 444 Puthumanussā 160 Pittaṃ 04 Punappunaṃ 52, 62, 108, 110 Pithīyati 68 Punabbhavaṃ 328, 380, Pipāsavinayo 442 406, 450, 470 Piyaṃ 18, 56, Punareti 22 64, 78, 316, 344 Puppharāsimhā 38 Piyaggāhī 78 Pupphāni 36, 118 Piyataro 222 Pubbaṅgamā 366 Piyato 78 Pubbācariyā 472 Piyarūpasātagadhitaṃ 452 Pubbāparāni 112 Piyarūpasātarūpaṃ/ena 476, 478 Pubbāpariyaṃ visesaṃ 250 Piyarūpassādagathitāse 160 Pubbe kataṃ 16 Piyarūpena 166 Pubbenivāsaṃ 128, 186, 458 Piyāpāyo 78 Pubbo 04 Piyāppiyaṃ 78 Purakkhatā 110 Piyo 42, 158, 224 Purāṇaṃ 12 Pisāco 140 Purāṇakammavipākajaṃ 172 Pihakaṃ 04 Purāṇadutiyikā 140 Pihayaṃ 114 Purāṇasālohitā 144 Pihayanti 44, 70, Purāṇāni 64 188, 192, 368 Purisakiccaṃ 216, 218 Pītipāmojjaṃ 116 Purisayugāni 442 Pītibhakkhā 76 Purisājañño 74 Pītvā 76, 302 Purisādhamaṃ 412 Pīḷitassa 16 Purisuttame 42 Puggalā 10, 410, 428 Pure 106, 110, 126 Puññaṃ 16, 50, 304, 350 Purekataṃ 172 Puññakiriyavatthūni 350, 392 Purekkhato 302 Puññakkhayo 18 Purekkhatvā 304 Puññapāpapahīṇassa 34 Purekkhāraṃ 40 Puññapekkho 48 Pūgā 274 Puññasampadā 20 Pūjanā 48
Thư Mục Từ Đặc Biệt
P PH Pūjanīyānaṃ 06 Phāsukā 64 Pūjā 06, 14, 16, 40 Phāsuvihāraṃ 160, 246 Pūjārahe 74 Phītaṃ 256 Pūjito 100, 144, Phuṭṭhassa 08, 488 154, 190, 214, 278 Phuṭṭhaṃ 158, 394 Pūtimacchaṃ 414 Phuṭṭho 80 Pūtimuttaṃ 464 Phuṭṭhā 42, 160 Pūtisandeho 62 Phuṭṭhaṃ 358 Pūtī 414 Phusanti 30, 154 Pūrati 52 Phusayitvā 406 Pūrattaṃ 234, 238 Phusaṃ 406 Pūrā 16, 312 Phusāmi 92 Pūreti 188, 412 Phusāyati 140 Pecca 28, 56, 100, Phuse 358, 376 152, 218, 378, 412, 474 Phuseyyuṃ 56 Petā 14 Phussitagge 12 Petteyyatā 108 Pheṇūpamaṃ 36 Pemato 78 Pesakāravaṇṇaṃ 188 B Pesakāravisikhā 138 Baddho mārassa 398 Pokkharapatte 122 Bandhanaṃ 110, 184, 276 Pokkharā 108, 438 Bandhavā 96 Posakā 472 Babbajaṃ 110 Posassa 48, 54 Balaṃ 48, 160, 246, 444 Plavatī 108 Balānīkaṃ 122 Baliṃ 08 PH Balivaddo 62 Phaṇaṃ 150 Balī 94 Phandanaṃ 34 Bahidvārakoṭṭhakā/e 232, 256 Pharati 444 Bahipi 170 Pharusaṃ 56, 58, 220 Bahukāro 336 Pharusāhi 154, 216 Bahudevarattiṃ 246 Phallati 66 Bahujanasukhāya 252, 340, 428 Phassapareto 194 Bahujjano 104 Phassayitvā 382 Bahujāgaro 32 Phassā 154 Bahuputtaṃ 252 Phasso 132 Bahussutaṃ 78 Phassāyatanesu 184 Bādhito 110 Phālo 264 Bādhenti 230
Thư Mục Từ Đặc Biệt
B B Bālasaṅgatacārī 78 Brahmaṃ 22 Bālā 32, 40, 68 Brahmā 344, 472 Bālānaṃ 06, 38, 78 Brahmacariyesanā 386 Bālūpasevanā 414 Brahmacārayo 310 Bāle 32, 38, 106, 128 Brahmacāripaṭiñño 236, 376 Bālyaṃ 38 Brahmacārī 58 Bāhāya 174 Brahmaññaṃ 216 Bāhitapāpadhammo 136 Brahmaññatā 108 Bāhitapāpo 120 Brahmaññatthaṃ 466 Bāhiraṃ 122 Brahmabhūtaṃ 400 Bāhiraṃ aṅganti karitvā 338 Brahmavimānaṃ 344 Bāhujaññaṃ 256 Brahmunā 48, 82, 286, 426 Bāhusaccaṃ 06 Brāhmaṇajātiko 138 Bāhusaccena 92 Brāhmaṇasammatā 466 Bāhitvā 138 Brāhmaṇassa 120, 132, Bāhetvā 90 134, 158, 402, 422 Bāḷhagilāno 138 Brāhmaṇo 58, 98, 118, 120, Bimbaṃ 60 122, 138, 142, 148, 400 Bīraṇaṃ 108 Brūhaya 96 Bujjhati 56, 96 Brūhetā 374 Buddhaṃ 02, 14, 122, 126, 400, 408, 488 BH Buddhapamukho 164, 206 Bhagini 214 Buddhabhūmi 20 Bhaggā 64 Buddhasāsane 116, 118 Bhajetha 42, 78, 376 Buddhaseṭṭho 08 Bhaṇḍanāni 338 Buddhassa sāvako 40, 384 Bhatakavādena 176 Buddhānaṃ sāsanaṃ 214, 242 Bhatako 176 Bubbulakaṃ 68 Bhaddakaṃ 220 Bojjhaṅgā 04, 240 Bhaddakena 358 Bodhipakkhiyānaṃ 424, 454 Bhaddasālamūle 210 Bodhirukkhamūle 132, 194 Bhaddikāya 358 Byāgā 280 Bhadraṃ 52, 118 Byāpannacitto 444 Bhadrāni 52, 310 Byārosanā 22 Bhadro 52, 60 Byāsattamanasaṃ 36, 96 Bhantaṃ 80 Brahmavādaṃ 136 Bhantacitto 202 Brahmacariyaṃ 06, 64, 102, 166, Bhabbarūpo 290 172, 174, 194, 224, 256, 360 Bhabbo 226, 326, 358, 418
Thư Mục Từ Đặc Biệt
BH BH Bhamaro 36 Bhātari 18 Bhamassu 116 Bhāti 148 Bhayaṃ 34, 78, 96, Bhāyatha (dukkhassa) 230 140, 194, 376, 414 Bhāyanti 56 Bhayaṃ maggaṃ 54 Bhāvanaṃ 40 Bhayaṭṭhā 444 Bhāvanānuyogamanuyutto 424 Bhayatajjitā 72 Bhāvanāpāripūriṃ 470 Bhayadassino 104 Bhāvanāmayaṃ 392 Bhayadassī 32 Bhāvanāya 100, 260 Bhavataṇhā 196, 390 Bhāvitattaññataraṃ 400 Bhavataṇhāparikkhayā 380 Bhāvitattānaṃ 48, 470 Bhavanirodhāya 378 Bhāvitatto 430 Bhavanettisaṅkhayā 372 Bhāsitaṃ 08, 114, Bhavapareto 194 162, 226, 246, 306 Bhavayogayutto 452 Bhāsiya 402 Bhavayogavisaññutto 452 Bhikkhu 32, 40, 58, 90 Bhavaratā 378 Bhikkhuniyā 400 Bhavavippahānāya 194 Bhiduraṃ 414 Bhavasaṅkhāraṃ 256 Bhidurāyaṃ 414 Bhavasatto 194 Bhiyyo 28, 102, Bhavasammuditā 378 110, 280, 340 Bhavasallāni 112 Bhisakko 462 Bhavasaṃyojanakkhayā 346, Bhiṃsanako 256 394, 420 Bhīto 170 Bhavassa pāragū/uṃ 110, 462 Bhuñjamānā 10 Bhavaṃ aṭṭhamaṃ 10 Bhuttāviṃ 206, 310 Bhavātha 60, 374 Bhuttāvissa 298 Bhavābhavataṃ 170 Bhummaṭṭhe 32 Bhavābhave 380, 390 Bhummāni 08, 14 Bhavāya 94 Bhusappamattā 10 Bhavārāmā 378 Bhusassa 288 Bhavena 196 Bhūsaṃ 86 Bhavesanā 386 Bhūsā 108 Bhavo 132 Bhūtaṃ 370, 380, 406 Bhasmacchanno 40 Bhūtapariññā 380 Bhassarato 418 Bhūtaratā 196 Bhassārāmatamanuyutto 418 Bhūtassa nibbidāya 380 Bhassārāmo 418 Bhūtassa vibhavā 380 Bhāgavā 30 Bhūtā 08, 20, 196, 224, 236, 240
Thư Mục Từ Đặc Biệt
BH M Bhūtāni 08, 14, 56, 152 Majjapānā 06 Bhūtānaṃ 236, 240 Majjhe 110, 126, Bhūtesu 58, 124 232, 238, 302, 444 Bhūri 94 Majjhekalyāṇaṃ 428, 474 Bhetvāna 338 Maññati 38, 40, 194, 368, 394 Bhedanaṃ 58 Maññantu 40 Bhogataṇhāya 112 Maññe 178, 288 Bhogā 112, 412 Maṇiṃ 66, 234 Bhogehi 150 Maṇikuṇḍalesu 110 Bhojane mattaññutāya 354 Maṇḍana- 04 Bhovādī 122 Maṇḍalamālo 192 Mataṃ/ena 234 M Matā 30 Makkaṭako 110 Mattaññuṃ 28 Makkhaṃ 324, 334 Mattaññutā 72, 214 Makkho 62, 124, 342 Mattā 96, 326 Magadhamahāmattā 308 Mattisambhavaṃ 122 Maggānaṃ 92 Matteyyatā 108 Maggāmaggassa 124 Matthaluṅgaṃ 04 Maggo 04, 92, 94, Madanimmadano 442 240, 360, 392 Maddavāni 118 Maghavā 32 Maddito 178 Maṅkubhūto 306 Madhuvā 40 Maṅgalāni 06 Manasā 10, 26, 80, Maṅgalamuttamaṃ 06 84, 94, 114, 120, Maccu 36, 54, 556, 62, 96 394, 426, 454, 486 Maccudheyyaṃ 42 Manasākāsi 132, 226, 232 Maccuno 56, 160, 394, 424 Manasā saṃvaro 114 Maccuno padaṃ 30 Manasikarotā 258 Maccurājaṃ 400 Manāpassavanā 108 Maccurājassa 36, 160, 250 Manāpike 190 Maccurājā 68 Manāpo 158 Maccuhāyino 382, 406 Manujassa 108 Maccena 38 Manujā 100, 218, 378 Macchake 230 Manussakapaṇo 224, 228 Maccharī 90 Manussattaṃ 426 Macchavilope 178 Manussadaḷiddo 224, 228 Maccheraṃ 84 Manussapaṭilābho 70 Maccheramalaṃ 348 Manussavarāko 224, 228
Thư Mục Từ Đặc Biệt
M M Manoduccaritaṃ 82, 254, Mānaganthā bhikkhuno 328 356, 396, 426 Mānañjahaṃ 374 Manopakopaṃ 82 Mānavinibandhā 272 Manopubbaṅgamā 26 Mānasaṅkhaye 328 Manomayā 26 Mānaṃ 80, 194, 326, 374 Manomuni 398 Mānino 144, 154, Manomoneyyaṃ 398 190, 214, 278 Manoramaṃ 38 Mānupetā 272, 328 Manoseṭṭhā 26 Mānusakaṃ 126 Manosoceyyaṃ 398 Mānusikā 18 Mantabhāṇī 114 Mānusiyā 08 Manteti 166 Mānuse 48 Mando 106 Māno 40, 62, 124, 186 Mamāyitaṃ 116 Māyā 186 Maraṇantaṃ 62 Māraṇantikā 298 Maraṇante 220 Māradheyyaṃ 34, 390 Maraṇamattaṃ 274, 476 Mārapāso 398 Marīcikaṃ 68 Mārabandhanaṃ/ā 34, 94, Marīcidhammaṃ 36 112, 222, 448 Malitthiyā 84 Mārasenaṃ 136 Masāragallaṃ 234, 240 Mārassetaṃ 92 Masi 316 Māraṃ 388, 394 Mahagghaso 106 Māraṃjahaṃ 364 Mahaṇṇave 416 Mārena 254, 422 Mahattehi 360 Māro 26, 28, 38, Mahatthikā 20 48, 108, 196, 254 Mahaddhanataro 150 Mālā 04, 424 Mahapphalāni 10 Mālāguṇe 38 Mā 32, 56, 78, 150, 208 Māluvā 66, 108 Mākattha 230 Māvoca 56 Mā kandi 116 Māssu 188 Māgadho 150, 152 Migabhūtena 170 Māṇavakavaṇṇaṃ 150 Micchā 402 Māṇavikā 156 Micchādiṭṭhikā 402, 458 Mātāpitu-upaṭṭhānaṃ 06 Micchādiṭṭhikammasamādānā 402 Mātucchā 368 Micchādiṭṭhisamādānā 104 Mātucchāputto 172, 176, 178 Micchāpaṇihitaṃ 34, 208 Mātulānī 368 Micchāsaṅkappagocarā 28 Mānaganthā 272, 328 Mitabhāṇiṃ 82
Thư Mục Từ Đặc Biệt
M M Mittasampadaṃ 18 Mūḷhā 324, 332 Mithubhedato 308 Mūḷho 438 Middhī 106 Mettacittaṃ 344, 392 Milāyanti 424 Mettaṃ 08, 350 Misso 312 Mettaṃso 352 Mīyanti 30 Mettā 202, 350 Mukhato jātā 462 Mettācetovimutti 350 Mukharā 204 Mettāvihārī 116 Mukhasaññato 114 Medo 04 Mukhāyāmaṃ 250 Medhagā 26 Muccati 40 Medhāvī 30, 34, Mucchitā 282 84, 88, 412, 444 Muñcati 120 Mokkhanti 34, 94 Muñcāma 176 Moghajiṇṇo 88 Muñcetha 120 Moghamaññaṃ 260 Muṭṭhassatino 204 Modati 28 Muṭṭhīhi 264 Monena 90, 148 Muṇḍakā 288 Moneyyasampannaṃ 398 Muṇḍakena 90 Moneyyāni 398 Mute 146 Mohakkhayaṃ 178 Muttaṃ 04 Mohaggi 448 Muttā 234, 240 Mohajehipi 194 Mudu 20 Mohadosā 114 Muddāsippaṃ 192 Mohaneyye/esu 438, 482 Muddhaṃ 40 Mohasambandhano 290 Mudhā 10 Mohaṃ 30, 324, 332, 438 Munāti 92 Moho 330, 342, 382, 398, 438 Muni 90, 92, 128, 148, 256, 260 Y Muniṃ 286, 364, 373, 398 Yakanaṃ 04 Musalo 264 Yakkhassa bhavane 140 Musāvādā 02 Yakkhā 18, 206 Muhuttamapi 38, 48 Yajetha 48, 456 Mūlaghaccaṃ 86, 90 Yatatto 136 Mūlajātā 426 Yataṃ 484 Mūlā 286 Yatindriyaṃ 144, 246 Mūle 108 Yatindriyo 194 Mūḷhagabbhā 160, 164 Yatthakāmanipātino 34 Mūḷharūpo 90 Yatthakāmaṃ 106
Thư Mục Từ Đặc Biệt
Y Y Yatra hi nāma 162 Yāva subhāsitaṃ 218 Yathā matā 30 Yāvaṃ 96 Yathākammūpage 458 Yiṭṭhaṃ 48 Yathākāmakaraṇīyo 398 Yugāni 10 Yathāgāraṃ 28 Yuñjaṃ 78 Yathādhippāyaṃ 166 Yuvā 94 Yathā pasādanaṃ 86 Yenicchakaṃ 106 Yathābhataṃ 340, 358 Yogakkhemassa 358 Yathābhūte 380 Yogakkhemaṃ 30, 336, 474 Yathāvaṃ 380 Yogakkhemā 254, 338 Yathā saddhaṃ 86 Yogayuttā 390 Yadidaṃ 20, 132, 156, Yogasmiṃ 78 132, 156, 444, 456 Yogaṃ 126, 394 Yadi vā 46, 74, Yogā 94, 168, 430 230, 352, 432, 482 Yogātigo 384, 406, 432 Yannūnāhaṃ 138, 158, Yodhetha 34 188, 210, 224, 242 Yoni 362 Yamapurisā 84 Yonijaṃ 122 Yamalokaṃ 36 Yoniso 18, 106 Yamassa 84 Yoniso padhānena 362 Yamāmase 26 Yoniso manasikāro 336 Yaso 30, 444 Yobbane 64 Yasobhogasamappito 100 Yāgā 462 R Yācayogo 462 Rakkhato malaṃ 84 Yānīkatā 252 Rakkhā 170 Yānehi 104 Rajata- 04 Yāpanīyaṃ 166, 208, 246 Rajataṃ 234, 240 Yāpenti 14 Rajanaṃ 226 Yāmaṃ 64, 132 Rajanīyesu 208 Yāva appāyukā 224 Rajaṃ 102, 172, 436 Yāvakīvaṃ ca 278 Rajānukiṇṇaṃ 276 Yāvajīvampi 38 Rajo 54 Yāvatā 88, 90, 308, 442, 484 Rajojallaṃ 258 Yāvadatthaṃ 158 Raṭṭhapiṇḍaṃ 102, 378, 446 Yāvadeva 40, 256 Raṇañjahā 470 Yāvantā 108 Ratanaṃ paṇītaṃ 08 Yāva bāhā gahaṇā 232 Ratā 30, 44, 70, 328, 372 Yāva mukhato 288 Rati/ī/iṃ 18, 62, 102, 116, 126
Thư Mục Từ Đặc Biệt
R R Ratiyā 80 Rūpūpagā 406 Rattacittā 390 Rūpe pariññāya 406 Rattandhakāratimisāyaṃ 140, 276 Rūhati 108, 412, 440 Rattā 282 Roganiḍḍaṃ 62, 370 Rattindivamatanditā 450 Rodaṃ 40 Rathasippaṃ 192 Rosenti 154, 218 Rathiyā 216 Randhayuṃ 86 L Ramaṇīyāni 46 Lacchāma 190 Ramate 212 Lajjanti 104 Ramito 100 Lajjitāye 104 Rasmiggāho 80 Lapayanti 42 Rassakā 20 Lapā 476 Rahado 42, 44, 448, 476 Lapitalāpanamattena 458 Raho 230 Lapetave 172 Rahogatassa 144, Lasikā 04 212, 220, 242 Lahu atthakāmo 194 Rāgaggi 448 Lahuṭṭhānaṃ 160, 246 Rāgajehipi 194 Lahuno 34 Rāgadosā 112, 330 Lahumessati 116 Rāganissitā 108 Lābhasakkāragāravo 420 Rāgarattā 110 Lābhasakkārasiloko 420 Rāgasamo 76, 86 Lābhasakkāra- Rāgānusayo 430 silokānisaṃsatthaṃ 360 Rāgo 28, 124, 398, 400 Lābhā 220 Rājato 16, 58 Lābhī 144, 154, 200, Rājarathā 62 214, 218, 376, Rājābhinītā 444 Lābhūpanisā 40 Rājīsayo 350 Lippati 122 Rāmaṇeyyakaṃ 46 Luddhā 322, 330 Rukkhamūlaṃ 204, Luḷitaṃ 300 288, 300, 464 Lekhāsippaṃ 192 Rukkhamūlagato 168 Lokadhammehi 08 Rukkho 108 Lokavaddhano 66 Ruṇṇaṃ 16 Lokassa dassetāro 472 Rūpadhātu 382 Lokādhipaccaṃ 70 Rūpadhātuṃ pariññāya 382 Lokāyatasippaṃ 192 Rūpā 148 Loṇaraso 234, 238 Rūpānaṃ ca atikkamaṃ 406 Lobhaneyye 438
Thư Mục Từ Đặc Biệt
L V Lobhaṃ 322 Vataṃ 102 Lobho 86, 382, 436 Vatthabbaṃ 180 Lomahaṃsaṃ 140 Vatthukatā 252 Lomahaṃso 256 Vatthuṃ 246 Lomā 04 Vatthūni 308 Lohaguḷaṃ 116 Vadaññū 410 Lohitakumbhiyaṃ 166 Vaddhāpacāyino 48 Lohitaṅko 234 Vadhabandhaṃ 122 Lohitapakkhandikā 298 Vadho 184 Lohitaṃ 04 Vanathaṃ 96 Vanatho 96, 416 V Vanante 100 Vakkaṃ 04 Vanappagumbe 12 Vaggārāmo 338 Vanamutto 110 Vacīduccaritaṃ 82, 396 Vanaṃ 96 Vacīpakopaṃ 82 Vanādhimutto 110 Vacīmoneyyaṃ 398 Vantakasāvassa 28 Vacīsoceyyaṃ 398 Vantadosaṃ 140 Vaccho 96, 186, 282 Vantadoso 90 Vajanti 70, 110 Vantamalo 90 Vajiraṃ 66 Vantalokāmiso 118 Vajjadassinaṃ 40 Vantāso 46 Vajjamaññesaṃ 86 Vandāpesi 166 Vajjamatino 104 Vapayanti 132 Vajjaṃ 104 Varaññū 12 Vajjāni 86 Varattaṃ 122 Vaṭṭaṃ 276, 280 Varado 12 Vaṭṭupacchedo 442 Varaṃ 70, 104 Vaṭṭhaṃ 14 Varāharo 12 Vāṇijjā 14 Varo 12 Vaṇippatho 308 Vasalavādena 186 Vaṇibbake 412 Vasavattī 344 Vaṇiṃ 258 Vasaṃ 36, 160, 204, 312 Vaṇo 54 Vasimaṃ 364 Vaṇṇapokkharatāya 90 Vasībhāvo 18 Vaṇṇā 238 Vassaṃ 96, 180, 244 Vata 64, 74, 156, Vassikā 118 160, 198, 288, 300, 458 Vassūpagato 180 Vatavantaṃ 78, 122 Vahanti 108
Thư Mục Từ Đặc Biệt
V V Vākkaraṇamattena 90 Vijjāvimutti 18 Vākyaṃ 220 Viññāṇapaccayā 132 Vācāgocarabhāṇino 250 Viññāṇaṃ 132, 414, 450 Vācānurakkhī 94 Viññāṇaṃ atthagamā 318 Vācāmuniṃ 398 Viññātamattaṃ 146 Vācāya saṃvaro 114 Viññāte 146 Vācāsuciṃ 398 Viññāpakā 468 Vāṇijo 54, 118 Viññāpaniṃ/iyā 124, 246 Vāti 38 Viññū 20, 38, 82, 456 Vāto 26, 28 Vitakkapamathitassa 110 Vādita- 04 Vitakkā 198, 202, 274, 364 Vānaro 108 Vitakkāsayā 430 Vāyo 148, 292 Vitakkupacchedāya 202 Vāri 122 Vitakkūpasame 112, 482 Vārijo 34 Vitiṇṇaparalokassa 68, 348 Vārivahā 16 Vittalābhaṃ 412 Vāladhiṃ 264 Vittaṃ 08 Vāvattayi 384 Viddhaṃ 150 Vāhā 108 Viddhe 350 Vāheti 234 Vidvā 202, 312 Vikampati 422 Vidhaṃsati 338 Vikālabhojanā 02 Vidhūpayaṃ 136 Vikiṇṇavācā 204 Vidhūpitā 274 Vikkhīṇo 220, 450 Vinayo 06, 150 Vigatamiddho 22 Vināti 188 Vigatavalāhakaṃ 150 Viniveṭhetvā 150 Vigaticchesu 114 Vinītā 254 Vigayha 10 Vineyya 22 Viggayha 264 Vinodaye 110 Vighātapakkhikā 430, 434 Vindati 38, 94 Vighātavā 448 Vipariṇāmadhammā 196, 414 Vicāritāni 436 Vipassino 322, 334 Vicikicchitaṃ 12 Vipākāvasesena 228 Vicinatha 216 Vipātayaṃ 40 Vicessati 36 Vipulaṃ 32, 96, 282 Vijātāya 156 Vippakatā 150, 190 Vijitaṃ 106 Vippakāraṃ 142 Vijitasaṅgāmo 196, 424 Vippajaheyya 80 Vijjā 160, 366, 430, 460 Vippaṭisāraṃ 302
Thư Mục Từ Đặc Biệt
V V Vippamuñcetha 118 Virāgo 92, 442 Vippamutto 12, 194, 380, 388 Virājayaṃ 326, 366 Vippamokkhaṃ 194 Virājitā 400 Vippasannaṃ 124, 302 Viriccamāno 298 Vippasanno 42, 376 Viriyamārabhato 50 Vippahāya 42 Viriyārambhakathā 200 Vipphālesuṃ 312 Virujjhati 44 Vibbhantacittā 204 Viruddhesu 124 Vibhajanti 254 Virūḷhabrahmacariyā 370 Vibhavaṃ 196, 380 Vilepana- 04 Vibhavataṇhā 390 Vilomāni 36 Vibhāvayanti 10 Vivaranti 254 Vibhūsanaṭṭhānā- 04 Vivaraṃ 54 Vimalaṃ 124 Vivāhe 420 Vimuttamānaso 110 Vivicca sayanena 92 Vimutti 394 Viveko/aṃ 40, 150, 364 Vimuttikathā 200 Visakumbhena 440 Vimuttiñāṇadassanakathā 200 Visaṅkhāragataṃ 64 Vimuttiñāṇadassanakkhandho 470 Visaṅkhitaṃ 64 Vimuttiñāṇadassanasampannā 468 Visaññuttaṃ 122 Vimuttiñāṇaṃ 466 Visattikā/aṃ 70, 108, 286 Vimuttiraso 238 Visamānī va 228 Vimuttisampannā 468 Visaṃ 52, 54 Vimuttisārā 374 Visaṃyuttaṃ 120, 122 Vimuttisukhapaṭisaṃvedī 132, Visāradā 254 150, 194 Visīdanti 68, 268 Vimuyhati 18 Visukkhā 280 Vimokkho/ā 20, 44, 394 Visuddhiṃ 28 Viyattā 254 Visūkadassana- 04 Virajaṃ 08, 120, 124, 226, 316 Visesato 30 Virajaṃ padaṃ 370, 382, 406 Visesādhigamena 440 Virajjatha 366 Visokassa 44 Virati 06 Vissaṭṭhāya 246 Virattacittā 12 Vissaṃ dhammaṃ 90 Virattacittā se 366 Vissāsaparamā 76 Virattaṃ 208 Vihacca 150 Virāgatā 150 Vihaññati/anti 28, 38, 168 Virāgadhammaṃ 414 Vihaññamānaṃ 156, 158, 172 Virāgaṃ 08 Vihane 376
Thư Mục Từ Đặc Biệt
V V Vihāraṃ 22 Verā 96 Vihāhisi 118 Verāni 26 Vihiṃsati 56, 152, 440 Verinesu 74 Vihiṃsāvitakko 480 Verī 34, 206 Viheṭhayanto 72 Verocanamhi 278 Viheṭhesuṃ 312 Velaṃ 232 Vihesenti 154, 218 Velāyaṃ 132, 150, 316 Vihesesi 148, 228 Vessantaraṃ 364 Vītagedhassa 448 Vehāsaṃ 188, 316 Vītataṇho 112, 336, 380, 472 Veḷuriyo 234, 240 Vītaddaraṃ 120 Vokkantā 370 Vītamaccharā 410 Vodiṭṭhā 216 Vītamalaṃ 226 Voropesi 146, 206, 228 Vītamohesu 114 Vyantikāhiti 112 Vītalobho 186 Vyāpādavitakko 434, 480 Vītivatto 170, 286 Vyābādhemi 364 Vīraṃ 126 Vyāvaṭo 156 Vuṭṭhahitvā 132, 182, 194, 316 Vuṭṭhi 28, 436 S Vutthāni 166 Sa-upādisesā 372 Vusitabrahmacariyo 136, 478 Sa-upāyāsaṃ 352, 368 Vusitavā 372, 428, 454 Sa-ūmi 400 Vusitaṃ 176 Sakaṭasatāni 300 Vussati 194, 360, 474 Sakadāgāmī 240 Vūpakaṭṭho/ā 176, 180, 210 Sakavaṇṇaṃ 150 Vedaguno 158, 450 Sakavediyā 248 Vedagū 312, 396, 478 Sakiñcanaṃ 156, 158 Vedanaṃ 58, 172 Sakiñcano 122 Vedanā 04, 132, 298, 316, 384 Sakuntānaṃ 44 Vedanānaṃ khayā 384 Sakunto 68 Vedanānaṃ ca sambhavaṃ 384 Sakesu dhammesu 140 Vedanāhi 158, 162 Sakkacca 08 Vedantagū 136 Sakkaccaṃ 14, 120 Vedhati 178, 184 Sakkato 144, 154, 190, 214, 278 Veyyākaraṇāya 432 Sakkariyamānassa 422 Verabhayātītaṃ 400 Sakkāyadiṭṭhi 12 Veramaṇī 02 Sakkāyābhiratā 448 Verasaṃsaggasaṃsaṭṭho 96 Sakkāraṃ 40, 154, 214 Veraṃ 26, 304 Sakkārena 420, 422
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Sakko 20 Saṅgāmasīsaṃ 424 Sakhā 16 Saṅgāme 48, 104 Sagandhakaṃ 36 Saṅgo 68 Sagahaṃ 400 Saṅghakammāni 248 Sagaho 476, 478 Saṅghabhedo 338 Saggaṃ 54, 228, 306, Saṅghasāmaggi 340 342, 396, 404, 412 Saṅghaṃ 02, 14, 248, 338, 408 Saggāpāyaṃ 128 Saṅghāṭikaṇṇe 446 Saggāya 68 Saṅghāṭiṃ 300 Saṅkappo 40 Saṅghe 10, 338, 444 Saṅkappā 108 Sacittapariyodapanaṃ 72 Saṅkassaraṃ 102 Sacittaṃ 106 Saṅkāradhānasmiṃ 38 Saccavedinaṃ 80 Saṅkārabhūtesu 38 Saccaṃ 82, 90, 124, Saṅkiyo 412 170, 186, 260, 292 Saṃkilissati 66 Saccānaṃ 92 Saṅkhataṃ 370, 406 Saccena 08, 82 Saṅkhatā 442 Sacchikatvā 176, 284, 382, Saṅkhampi 174 406, 424, 454, 466 Saṅkhalikhitaṃ 242 Sajjanti 264, 268 Saṅkhatadhammassa 156 Sajju 40 Saṅkhātadhammānaṃ 40 Saññatacārino 48 Saṅkhātuṃ 74 Saññatassa 30 Saṅkhānasippaṃ 192 Saññatuttamo 114 Saṅkhāya 90, 396 Saññate 310 Saṅkhārapaccayā 132 Saññat0 114 Saṅkhāraparamā 76 Saññatto 166 Saṅkhārā 88, 94, 132, 316 Saññamato 304 Saṅkhārūpasamaṃ 116, 118 Saññamayattānaṃ 118 Saṅkhārūpasamo 370 Saññamassa 344 Saṅkho 234, 240 Saññamena 30 Saṅkhyaṃ 396 Saññamessanti 34 Saṅgahāni 420 Saññamo 06 Saṅgaho 06 Saññā 18 Saṅgaṃ 124, 274 Saññāpetvā 166 Saṅgā 142 Saññojanasaṅgasattā 282 Saṅgātigaṃ 122 Saññojanaṃ 80 Saṅgātigo 400 Saññojane 282 Saṅgāmajuttamo 48 Saññojanena 336
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Saṭhilo 102 Santavāco 118 Saṭho 86, 90 Santavuttī/iṃ 362, 484 Saṇṭhāti 202 Santassa 38 Satataṃ samitaṃ 478, 484 Santaṃ padaṃ 20 Satādhipateyyā 374 Santāpajāto 194 Satipaṭṭhānāni 240 Santāpehi 194 Satimato/anto 30, 44 Santike 32, 82, 180, Satimā 118, 358, 376 218, 340, 374, 448 Sati vā upādisese 374, 376 Santiṭṭhati 378 Satiṃ 22, 184, 250 Santindriyaṃ 144, 246 Sato 112, 336, 384, 472 Santindriyo 20 Sato sampajāno 172, 256, Santipade 394 298, 376, 432 Santiparaṃ 76 Sattabojjhaṅgā 04 Santimaggaṃ 96 Sattasaṇḍaṃ 350 Santuṭṭhi 06, 116 Sattā 04, 20, 104, Santuṭṭhikathā 200 282, 322, 332, 390 Santuṭṭhiparamaṃ 76 Sattāhavaddalikā 150 Santuṭṭho 212 Satthavāhā 464 Santusito 114 Satthāro 464 Santussako 20 Satthiṃ 262 Santo 42, 100, 414 Satthusāsanakārino 360 Santharitvā 304 Saddhā 108, 152, 190, 410, 426 Sandassakā 468 Saddho 100 Sandassito 204, 228, 296 Saddhammadesanā 74 Sandasseti 280, 294 Saddhammā 114, 432 Sandānaṃ 286 Saddhaṃ 28, 86, 228, 426 Sandāmaṃ 122 Saddhāyamānarūpā 250 Sandhāya 232 Saddhiṃ caraṃ 106, 312 Sandhāretuṃ 172 Sadatthapasuto 66 Sandhicchedo 46 Sadisaṃ 38 Sandhisiṅghāṭakesu 14 Satantaro 406 Sannaddho 120 Santakāyo 118 Sannicayo 44 Santacittā 374 Sannipatitānaṃ 150, 190 Santatarā 406 Sannipātaṃ 112 Santappamāne 194 Sannivāso 78 Santamānasaṃ 144, 246 Sannisinnānaṃ 150, 190 Santarabāhiraṃ 104 Sapanti 218 Santavā 118 Sapariḷāhaṃ 352, 368
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Sapubbadevakāni 472 Sabrahmakāni 472 Sapubbācariyakāni 472 Sabrahmacārī 148 Sappañño 356, 396, 404 Samakkhātāro 468 Sappissa 158, 316 Samaggataṃ 440 Sappurisaṃ 10, 78 Samaggarato 340 Sampannasīlānaṃ 38, 482 Samaggānaṃ 74 Sabbakammajahassa 172 Samacariyā/aṃ 120, 392 Sabbakāmadado 18 Samacārino 216 Sabbaganthappamocanaṃ 466 Samaṇakā 288 Sabbaganthappamocano 488 Samaṇapaṭiññaṃ 232 Sabbaganthappahīṇassa 44 Samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhika- Sabbañjaho 112 vaṇibbakayācakānaṃ 410 Sabbattatāya 196 Samaṇānaṃ 06, 216 Sabbatthasaṃvaro 114 Samaṇesu samaṇasammatā 466 Sabbatthasaṃvuto 114 Samaṇo 58, 72, 88, Sabbatthābhivassī 410 120, 142, 186, 206, 310 Sabbadānaṃ 112 Samativijjhati 28 Sabbadhi 44, 108, 196 Samatthi 08 Sabbadhi vippamutto 194, 280 Samathaṃ 44 Sabbappahāyinaṃ 398, 456 Samadhigayha 346 Sabbabhavāni 196, 372 Samantacakkhu 364 Sabbabhūtānukampako 412 Samappitā 104, 258 Sabbabhūtānukampī/ino 366, 462 Samavekkhitā 484 Sabbayogavisaṃyuttaṃ 126 Samavekkhiya 362 Sabbarāgavirattassa 386 Samayā samayaṃ upādāya 422 Sabbalokābhibhuṃ 126 Samasamaphalā 302 Sabbavidū 112 Samaṃ 08, 48 Sabbavositavosānaṃ 128 Samaṃ careyya 58 Sabbasaṅkhārasamathaṃ 406, 430 Samāgañchi 78 Sabbasanthariṃ 304 Samāgatāni 08, 14 Sabbasaṃyojanaṃ 122 Samācare 20 Sabbaso 90, 116, Samādapakā 468 126, 196, 372, 468 Samādapeti 280, 294 Sabbaṃ 112, 168, 224, Samādiyi 228 288, 292, 326, 438, 486 Samādhikathā 200 Sabbābhibhū 112, 488 Samādhikkhandhena 390 Sabbāvantaṃ 226, 232 Samādhikkhandho 470 Sabbūpādānakkhayā 196 Samādhinā 08, 60, 182 Sabbhi 62 Samādhimhā 132, 150, 182, 194
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Samādhilābhena 92 Sampahaṃsakā 468 Samādhisampannā 468 Sampahaṃsito 204, 226, 296 Samādhiṃ 08, 86, Sampahaṃseti 280, 292 114, 186, 206, 274 Sampākaṃ 414 Samāpattiyā 366 Samphalaṃ 382 Samāpannā 144, 158 Samphuṭṭho 414 Samāhito/ā/aṃ 08, 114, 184, Samphusaṃ 414 220, 256, 376, 446, 482, 484 Sambahulā 142, 152 Samiñjanti 42 Sambādho 246 Samitattā 90 Sambuddhānaṃ 70, 368 Samitiṃ 104 Sambodhagāmino 454 Samīrati 42 Sambodhāya 200, 358 Samuṭṭhitaṃ 84 Sambodhi-aṅgesu 44 Samuttejakā 468 Sambodhiparāyano 228 Samuttejito 204, 206, 228, 296 Sambodhimanuttaraṃ 358, 376 Samuttejeti 280, 292 Sambodhimuttamaṃ 358, 418, 482 Samudayo 132 Sambhavaṃ 12, 256, 384, 468, 472 Samudācarati 186, 364 Sambhavanti 132 Samuddatīre 144 Sambhavesī 20 Samuddamajjhe 54 Sambhedaṃ 368 Samuddaṃ 400/440 Sambhoti 196 Samuppannaṃ 370 Sammajjanī 264 Samuppanne 16 Sammati/iṃ 26, 120 Samussayo/ā 112, 386 Sammattakajātā 282 Samussitaṃ 60 Sammadakkhāte 42 Samūhataṃ/ā 86, 90, 386, 436 Sammadaññāya 322, 470 Sameti 212, 436 Sammadaññā vimuttānaṃ 38 Sameti pāpāni 90 Sammadaññā vimutto 372 Samena 88 Sammaddaso 384, 406, 432 Samenti 416 Sammappajāno 30, 478 Sampajānamusāvādo 348, 352 Sammappadhānāni 240 Sampatti 18 Sammasati 116 Sampatvā 414 Sammā 44, 116, 200, Sampannavijjācaraṇā 60 298, 318, 368, 384, 404, 474 Sampajāno 172, 256, 298, Sammādiṭṭhisammasamādānā 404 338, 376, 384, 432, 446 Sammādiṭṭhikā 404, 458 Samparāyikaṃ 346 Sammādiṭṭhisamādānā 104 Samparāyikā 372 Sammāpaṇihitaṃ 36 Samparivattasāyī 106 Sammā mānābhisamayā 384
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Sammāsaṅkappagocaro/ā 28, 204 Sassato 260 Sammāsambuddho 144, 160, 220, Sahatī 108 382, 406, 428, 442 Sahate 436, 438 Sammiñjitaṃ 174, 182 Sahanandī 420 Sammiñjeyya 174, 182 Sahanukkamaṃ 122 Sammukhā diṭṭho 244 Sahavāso 414 Sammodanīyaṃ kathaṃ 136, 310 Sahavyataṃ 426 Sayaṃkato 270 Sahāyatā 38, 106 Sayanāsanaṃ 72, 214, 474 Sahā vase 416 Sayāno 22, 250, 480 Sahitaṃ 30 Sarakkhasaṃ 400 Sahetudhammaṃ 132 Sarakkhaso 476, 478 Saḷāyatanaṃ 132, 134 Saraṇagamanaṃ 02 Saṃyamena 18 Saraṇaṃ 02, 72, Saṃyano 06, 90, 150 74, 226, 408, 488 Saṃyuttā 336, 390, 482 Saraṇaṃ yanti 72 Saṃyojanakkhayā 420 Saradasamaye 350 Saṃyojanasaṅgasattā 110 Sarabhañña- 246 Saṃyojanaṃ 32, 358, 376, 384 Saraṃ 104, 312 Saṃvaṭṭakappe 458 Sarā 100 Saṃvaṭṭamāne 344 Saritā 280 Saṃvaṭṭavivaṭṭakappe 344, 458 Saritāni 110 Saṃvaratthaṃ 360 Sarīrakaṃ 148 Saṃvaro 72, 114, 214 Sarīrantimadhārinaṃ 368 Saṃvasati 234, 238 Sarehi 220 Saṃvase 66 Saro 414 Saṃvāsena 258 Salābhaṃ 114 Saṃvāso 78, 232 Sallakatto 462 Saṃviggassa 362 Sallato 384 Saṃvibhajati 412 Sallasanthanaṃ 92 Saṃvibhāgassa 348 Sallahukavutti 20 Saṃvibhāgā 456, 462 Savanti 108 Saṃvuto 82, 114, 184, 354 Savantiyo 234, 238 Saṃvegino 60 Savāhitaṃ 68, 388, 394 Saṃvejanīyesu 362 Savighātaṃ 352, 368 Saṃvejanena 362 Savīciṃ 400 Saṃvejito 144 Saso va 110 Saṃvohārena 258 Sassatā 88 Saṃsaggā 416 Sassati 290 Saṃsandanti 416
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Saṃsannasaṅkappamano 94 Sārattarattā 110 Saṃsaranti 334 Sārattā 274 Saṃsāmetvā 180, 210, 246 Sārathinā 44 Saṃsāraṃ 126, 272, Sārathiṃ 80 336, 390, 452, 472 Sārade 62 Saṃsārā 44 Sāramatino 28 Sākiyānī 174 Sāramenti 276 Sākhābhaṅgaṃ 210, 212 Sārambhakathā 56, 272 Sāgaraṃ 16 Sārambho 56 Sāgārā 474 Sārāṇīyaṃ 136, 310 Sāgāresu 474 Sāre 28, 140 Sātatikaṃ 422 Sālamiva 66 Sātatikā 30 Sālavane 204 Sātarūpena 166 Sāvakapāramī 20 Sātasitā 110 Sāvaṭṭaṃ 400 Sādānesu 124 Sāvaṭṭo 476 Sādhu 34, 40, 114, 244, 248 Sāsanaṃ 66, 72, 242, 470 Sādhukaṃ 132 Sāsapo 122, 124 Sātodakā 300, 302 Sāhu 78 Sādhāraṇe 168 Sāhuneyyakāni 472 Sādhujīvī 416 Sikkhaṃ paccakkhāya 172 Sādhunā 82, 248 Sikkhānisaṃsā 374 Sādhurūpo 90 Sikkhāpadaṃ 02, 236 Sādhuvihāri 106 Sikkhāsārā 276 Sāmaggi 74, 342 Siṅgī 476 Sāmaññaṅgaṃ 464 Siṅghāṭakena 216 Sāmaññatā 108 Siṅghānikā 04 Sāmaññatthaṃ 444, 466 Siñca 116 Sāmaññassa 30 Sittā 116 Sāmaññassānulomikā 464 Sithilaṃ 102, 110 Sāmaññaṃ 102, 216 Sinehaṃ 96 Sāmaṃ 210 Sinehitāni 110 Sāmaṃ ñātaṃ 402, 404, 422 Sindhavā 104 Sāmaṃ diṭṭhaṃ 402, 404, 422 Sippaṃ 06, 192, 196 Sāmaṃ viditaṃ 402, 404, 422 Sītavātaduddinī 150 Sāmāvatippamukhāni 290 Sītāsu 142 Sāmikaṃ 160 Sītibhaviṃsu 316 Sāmīcipaṭipannā 254 Sītibhūtaṃ 126 Sāmukkaṃsikā 226 Sīde 416
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Sīmantarikāya 208 Sukhino 20, 158, 316 Sīlakathā 200 Sukhudrayaṃ 344, 392 Sīlakkhandhena 390 Sukhumadiṭṭhivipassakaṃ 422 Sīlakkhandho 470 Sukhumā vitakkā 202 Sīlagandho 38 Sukhesino 110 Sīladassanasampannaṃ 80 Sukho 52, 74, 78, 108, 150, 370 Sīlabbatamattena 92 Sugataṃ 126, 478 Sīlabbataṃ 12 Sugatigamanasaṅkhātaṃ 426 Sīlamayaṃ 392 Sugatino 54 Sīlavatūpapanno 428, 430 Suggatiṃ 28, 104 Sīlavipattiyā 304 Suggahitāni 246 Sīlavipanno 304 Sucarinaṃ 66, 68, 82 Sīlasampannā 468 Sucaritāni 396 Sīlasaṃvuto 96 Sucī 246 Sīlaṃ 108, 228, 258, 390, 412 Sucikammassa 30 Sīlena 18, 60, 100, 358, 380, 410 Sucigandhaṃ 38 Sīlesu susamāhito 28 Suciṃ 08, 14, 398 Sukaraṃ 242, 248 Sucī 122, 142, 288 Sukarāni 66 Succhannaṃ 28 Sukilantarūpo 302 Sujīvaṃ 86 Sukkadhammā 368 Suññato 44 Sukkamūlā 370 Suññāgāragato 168 Sukkaṃ 42 Suññāgāraṃ 116, 306 Sukkaṃsaṃ 40 Suññāgārānaṃ 374 Sukkā 148, 368 Sutadhammassa 150 Sukhakāmāni 56, 152 Sutamattaṃ 146 Sukhadukkhaphuṭṭho 154 Sutaṃ 228, 298, 302 Sukhadukkhā 148 Sute 146, 276 Sukhapariccāgā 96 Suttaṃ 36, 96 Sukhamedhati 74 Suttā 376 Sukhasamuddaye 344, 392 Suttesu 32 Sukhasaṃvāso 78 Sudantā 44 Sukhasomanassabahulo 362 Sudantena 64, 104 Sukhā 74, 106, 150, 340, 384, 414 Sudassanaṃ 292 Sukhāni patthayamāno 412 Sudassaṃ 86 Sukhā vedanā 384 Suduttaraṃ 42 Sukhāvahaṃ 34 Sududdasaṃ 34 Sukhitattā 20 Suddhājīviṃ 114 Sukhinī 162, 164 Suddhājīve 118
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Suddhājīvena 86 Sulabharūpā 284 Suddhi 66, 142 Sulabhāni 464 Suniggahitaṃ 254 Suvaco 20 Sunipuṇaṃ 34 Suvaṇṇatā 18 Sunihito 16 Suvatthi 08, 14 Supaṭipanno 160 Suvikappitā 274 Supatitthā 300 Suvimuttacitto 30 Suparisaṃvutā 84 Suvilittā 258 Suparihīnā 368 Susaṇṭhānasurūpatā 18 Suppakāsitaṃ 256 Susamāraddhā 252 Suppatiṭṭhitaṃ 188 Susaṃvutaṃ 28 Suppatiṭṭhitā 16 Susaṃvuto 94 Suppatiṭṭhito 184, 426 Susaṃvihitā 170 Suppabuddhaṃ 98 Susikkhito 06 Suppabuddho 224 Susukhaṃ 74, 160 Suppasuttā 10 Sussaratā 18 Suppaṃ 264 Suhajjā 80 Subbatā 60 Sūkaramaddavaṃ 296 Subbato 44 Sūjū 20 Subharo 20 Sūcighaṭikaṃ 232 Subhānupassino 110 Sūpaṭṭhitāya 184, 286, 430 Subhānupassiṃ 26 Supadhāritāni 246 Subhāya dhātuyā 430 Sekkhaṃ 280 Subhāvitaṃ 28, 44 Sekhassa 336, 394, 418, 466 Subhāsitā 06, 36 Sekho 36, 418, 428 Subhāsubhaṃ 124 Seṭṭhataṃ 32 Subhikkhavāco 412 Setapacchādo 284 Sumanasikatāni 246 Sedo 04 Sumanā 08 Senāsanaṃ 180, 246, 464 Sumano 40 Senāsanāni 178, 180 Sumarati 106 Senti 64 Sumedhaṃ 78 Semhaṃ 04 Sumedhaso 32 Seyyaso 36 Surakkhitaṃ 64 Seyyaṃ 38 Surabhi 414 Selaṃ 28 Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā 02 Selūpamaṃ 208 Suriyo ’va 136 Sele 364 Suladdhalābhaṃ 426 Sevanā 06 Suladdhaṃ 220, 302 Sevamāno 414
Thư Mục Từ Đặc Biệt
S H Sehi 56 Hatthicchāpehi 210, 212 Sokamajjhe 220 Hatthināgo 210 Sokā 108, 214, 316 Hatthisippaṃ 192 Sokāvatiṇṇaṃ 364 Hadayaṃ 04 Sokiniṃ 32 Hananti 112, 152 Socati 28, Harāyamānā 380 78, 116, 220 Harāyamāno 176 Soceyyasampannaṃ 398 Have 48, 62, 70, Soceyyaṃ 258 118, 132, 134, 136, 376 Soceyyāni 398 Hāsapaññānaṃ 368 Soṇasigālā 368 Hāso 60 Soṇḍāya 210 Hitvā 32, 44, 76, 78, 82, Soṇḍo 264 126, 194, 356, 396, 420, 426 Sotadhātuyā 188, 208 Himapātasamaye 142 Sotaṃ 110, 118, 452 Himavanto 100 Sotā 108 Hiri 368 Sotāpattiphalasacchikiriyāya 240 Hirīnisedho 60 Sotāpattiphalaṃ 70 Hirottappaṃ 366 Sotāpanno 228, 240 Hiṃsati 56, 92, 152 Sotena saṃvaro 114 Hiṃsanti 382 Soto 108, 478 Hiṃsamano 120 Sotthānaṃ 06 Hīnavīriyaṃ 26, 416 Sotthiṃ 08 Hīnavīriyo 50, 358 Sotthimāgataṃ 80 Hīnaṃ dhammaṃ 66 Sobbhe 298 Hīnādhimuttikā 416 Somanassajātā 166 Hīnāyāvattissāmi 172 Sovacassatā 06 Huhuṅkajātiko 136 Soḷasiṃ 40, 350 Hutaṃ 48 Huraṃ 08, 30, 146, 246, 296 H Hurāhuraṃ 108, 202 Hatappabho 278 Heṭṭhārahado 478 Hatāvakāso 46 Hetu 14, 42, 176, Hatthasaññato 114 228, 334, 340, 446, 472 Hatthikalabhehi 210, 212 Hemantikāsu 142
--ooOoo--
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Công Đức Thành Lập
1. Ven. Khánh Hỷ và Phật tử chùa Bát Nhã
2. Quỹ Hùn Phước Visākhā
3. Gia đình Phật tử Visākhā An Trương
4. Gia đình Phật tử Trương Đình Nguyên & Huỳnh Ngọc Hạnh
5. Bà Quả Phụ Phạm Vũ Điềm - Pháp danh Diệu Đài
6. Bà Phật tử Diệu Giới và các con cháu
7. Gia đình Phật tử Lương Xuân Lộc & Lê Thị Thu Hà
8. Gia đình Phật tử Phạm Trọng Độ & Ngô Thị Liên
9. Gia đình Phật tử Lý Hoàng Anh
10. Gia đình Phật tử Nguyễn Văn Hòa & Minh Hạnh
11. Gia đình Phật tử Hồ Hoàng Anh
12. Phật tử Diệu Bình và Gia đình Phạm Thiện Bảo
13. Gia đình Phật tử Phạm Thị Thi & Châu Thiên Hưng
14. Gia đình Phật tử Phạm Xuân Lan & Trần Thành Nhơn
15. Cư sĩ Liên Tâm (Phan đình Quế)
16. Ái nữ Chú Nguyễn Hữu Danh
17. Gia đình Phật tử Khánh Huy
18. Ái nữ Cô Lê thị Tích
19. Cô Võ Trân Châu
20. Cô Hồng (IL)
Công Đức Hộ Trì 1. Ven. Dr. Bodagama Chandima (Một bộ Tam Tạng Sri Lanka in tại Taiwan)
2. Phật tử Tống Thị Phương Lan (Một bộ Đại Tạng Kinh Việt Nam)
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 28
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI - TIỂU TỤNG
DHAMMAPADAPĀḶI - PHÁP CÚ
UDĀNAPĀḶI - PHẬT TỰ THUYẾT
ITIVUTTAKAPĀḶI - PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY
Công Đức Bảo Trợ
Nhóm Phật tử Philadelphia
Phật tử Nguyễn Thị Cúc & Thái Bình Group
Phật tử Trần Thu Hiền và Thân Mẫu
Gia đình Phật tử Lý Hoàng Anh
Phật tử Phạm Thị Thu Hương
Phật tử Văn Thị Yến Dung
Phật tử Đào Thanh Tuyền
Phật tử Lê Quí Hùng
Phật tử Lê Ngọc Yến
Phật tử Liêu Thị Lê
Phật tử Nguyễn Thu Thủy, Pd. Diệu Tiên
Gia đình Phật tử Huỳnh Giang & Châu Lan Cầm
Công Đức Hỗ Trợ
Phật tử Texas
Phật tử Lê Dung
Phật tử Bùi Anh Tú
Phật tử Vương Bá Huệ
Phật tử Đỗ Thị Việt Hà
Phật tử Nguyễn Thị Hồng
Gia đình Phật tử Trần Minh Trí
Gia đình Phật tử Đỗ Huy Liêm, Pd. Bảo Thanh
Phật tử Trần Minh - Chùa Phổ Minh, Canada
Sandy Nguyễn (hồi hướng đến Bùi Đình Ngọc)
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 28
KHUDDAKAPĀṬHAPĀḶI - TIỂU TỤNG
DHAMMAPADAPĀḶI - PHÁP CÚ
UDĀNAPĀḶI - PHẬT TỰ THUYẾT
ITIVUTTAKAPĀḶI - PHẬT THUYẾT NHƯ VẬY
Công Đức Bảo Trợ
Hòa Thượng Tịnh Đức - chùa Đạo Quang
Hòa Thượng Chơn Trí - chùa Pháp Vân
Ven. Thích Minh Hạnh - Chicago
Ven. Minh Hạnh - Canada
Đại Đức Pháp Nhiên
Đại Đức Pháp Từ
Ni Sư Thích Nữ Khiết Minh
Sư Cô Thích Nữ Huệ Tín
Phật tử Phan Binh và gia đình
Phật tử Lam Dao, Pd. Quảng Trí
Gia đình Phật tử Châu Huỳnh, Pd. Pemā
Phật tử Nguyễn thị Tường Lam, Pd. Huyền Từ
Công Đức Hỗ Trợ
Phật tử Châu thị Minh Trang
Phật tử Bùi Thị Bạch Tuyết
Phật tử Visakha An Trương
Phật tử Đào Thái Thùy Vân
Gia đình Phật tử Hà - Dũng
Phật tử Quảng Tâm & Giác Tấn
Gia đình Phật tử Hoàng Hữu Khuê
Gia đình Bà Bùi Thị Minh - Vũ Thư, Thái Bình
Châu thị Ngọc Sương & Diệp Thị Kim Liên
Gia đình Phật tử Nguyễn Đức Thiện & Nguyễn Xuân Mai
PHẬT TỬ VIỆT NAM Ở TRONG NƯỚC:
Đại Đức Pháp Nhiên - Chùa Siêu Lý Phú Định
Đại Đức Thiện Siêu Đại Đức Thích Minh Lợi
Đại Đức Định Phúc Đại Đức Thích Minh Thắng
Đại Đức Pháp Từ Đại Đức Thích Minh Nhựt
Đại Đức Trung Thiện Đại Đức Thích Minh Vi
Ni Sư Thích Nữ Khiết Minh (Chùa Kim Liên)
Sư Cô Thích Nữ Huệ Tín
Phật tử Nguyễn Thị Cúc & Thái Bình Group
Phật tử Đặng văn Tín, Pd. Chánh Tâm Pháp
'Tu Nữ Diệu Thùy (Chùa Bửu Long)
Gia đình Phật tử Huệ Đức (Thanh Hạnh)
Gia đình Diệp Thị Rang
Ni Sư Thích Nữ Khiết Minh (Chùa Kim Liên)
Phật tử Nguyễn Thị Cúc & Thái Bình Group
Phật tử Phan Binh & gia đình
Phật tử Vương Bá Huệ (Đà Nẵng)
Cô Nguyễn Thị Hồng (Đà Nẵng)
Đại Đức Tâm Pháp
Gia đình Phật tử Đỗ Thị Ngọc Trâm
Gia đình Phật tử Hoàng Thị Lựu
Phật tử Nguyễn Thị Chính Nghĩa và gia đình
Gia đình Phật tử Tôn Thất Lộc & Trương Thị Đoạt
Cô Duyên
Gia đình Đại Đức Đức Hiền
Gia đình Tuấn Hằng
Phật tử Phan Anh (Thuận Pháp)
Phật tử Nguyễn Đức Vui, Pd. Nhật Thiện (hồi hướng đến Bà Hồ Thị Đẩu và thân nhân đã quá vãng)
Phật tử Pañño (nguyện cho trí tuệ được sáng suốt)
Gia đình Bà Bùi Thị Minh - Vũ Thư, Thái Bình
Châu thị Ngọc Sương & Diệp Thị Kim Liên
Phật tử Châu thị Minh Trang
Gia đình Phạm Thị Liễu
Gia đình Phật tử Paññvara Tuệ Ân (Hà Nội)
Gia đình Phật tử Sīlācarā
Phật tử Trần thị Minh Tâm
Đoàn Phật tử Hải Phòng
Một Phật tử Hải Phòng
Phật tử Tường Vân (Hà Nội)
Phật tử Nguyễn Viết Huy (Hà Nội)
Phật tử Dương Thanh Vân (Chùa Linh Thông - Hà Nội)
PHẬT TỬ VIỆT NAM Ở TRONG NƯỚC:
Phật tử Thái Thị Loan (Pht. chùa Linh Thông - Hà Nội)
Phật tử Minh Ngọc, Pd. Vijjāratanā
Phật tử Nguyễn Thị Hồng & Cô Hương (Hà Nội)
Phật tử Nguyễn Hương Thủy (Hà Nội)
Phật tử Trần Thu Hiền và Thân Mẫu (Đống Đa - Hà Nội)
Gia đình Phật tử Trịnh Đức Vinh, Nguyễn Thị Bảo Điệp, Nguyễn Thị Hồng
Yến, Nguyễn Thu Oanh, Nguyễn Tuấn Khanh, Trịnh Thị Phương Liên
Phật tử Phạm Thị Thu Vân (Sài Gòn)
Gia đình Phật tử Ngọc Vũ
Gia đình Phật tử Nguyễn Phú Điền
Gia đình Ông Tạ Đức Hối & Bà Huỳnh Ý Sâm cùng các con (Sài Gòn)
Gia đình Trần Quang Tâm, Huỳnh Nguyệt Cầm, Trần Nguyệt Thảo, Trần
Vĩnh Long, Trần Mỹ Tiên (Sài Gòn)
Gia đình Lâm Hữu (Sài Gòn)
Gia đình Phật tử Đinh Anh Tuấn & Lê Thị Ánh Tuyết
Gia đình Ngô Hoàng Duy Lâm, Lê Thị Mai, Nguyễn Thị Tể, Lê Tấn Hà, Lê
Thị Lan Hương, Lê Tấn Đạt, Lê Tấn Hòa
Phật tử Chơn Bảo Hồng (Trúc Lâm Thiền Viện - Đà Lạt)
Phật tử Khánh Vy + Huyền
Nguyễn Văn Xuân, PD. Tín Phúc
Ngô Thị Tường Vân, PD. Tín Phương
Nguyễn Bảo Minh, PD. Thuận Phát
Gia đình Phật tử Bảo Thanh (Đỗ Huy Liêm)
Nguyễn Văn Trường, PD Tâm Định
Phật tử Liêu Thị Lê
Nhóm Phật tử hành hương Sri Lanka
Phật tử Nguyễn Thị Mỹ Tú - PD Liên Tú
Phật tử Huỳnh thị Liên Châu cùng các con cháu
Gia đình Phật tử Tạ Minh Chí
Gđ. Phật tử Văn Hiếu Ngộ, Pd. Diệu An, Nguyễn Văn Tâm, Pd. Thiện An
Gđ. Phật tử Hoa và Thiện
Gia đình Phật tử Huỳnh Liên cùng các con
Gia đình Phật tử gồm có: Trần thị Lai, Phạm ngọc Tuấn & Bùi thị Dung,
Phạm thị Mỹ Huyền, Phạm Ngọc Thái Tài, Phạm Đức Thắng
Gia đình Phật tử Nguyễn Huy Định và Nguyễn thị Minh Hiếu cùng các con
Gia đình Phật tử Nguyễn văn Sáng và Mai thị Quỳnh Hương cùng các con
Phật tử Liễu Vân
Phật tử Bảo Thanh & Tín Hạnh
Phật tử Nhật Thành
Gia đình Phật tử Nimmala & Cariyā
Bé Đỗ Vũ An ,6 tuổi, Pháp danh: Jīvaka
DANH SÁCH PHẬT TỬ SYDNEY - ÚC ĐẠI LỢI (DO PHẬT TỬ NGUYỄN GIA HIẾU ĐẠI ĐIỆN)
Phật tử Đặng Trần Minh
Phật tử Huỳnh Anh Nguyễn
Phật tử Quốc Lâm Nguyễn
Phật tử Thì An Nguyễn
Phật tử Bảo An Nguyễn
Phật tử Anh Minh Cao
Phật tử Võ Thị Tống - Nguyên Hội
Phật tử Hồ Vũ Quỳnh Bôi - Nguyên Hiệp
Phật tử Mai Thị Bé - Diệu Tiên
Phật tử Nguyễn Đăng Hồ - Quãng Sa
Phật tử Lê Thị Thu Lang - Diệu Thu
PHẬT TỬ ÚC ĐẠI LỢI CÚNG DƯỚNG ẤN TỐNG
Phật tử Dinh Ngoc Phật tử Đào Thanh Tuyền Phật tử Diệu Minh Một Phật tử ẩn danh
PHẬT TỬ CHÂU ÂU CÚNG DƯỚNG ẤN TỐNG
Gia đình Bà Nguyễn Xuân Tuyết Nga
Ông Lê Quí Hùng
Nhóm Phật tử ở Pháp
Một gia đình Phật tử ở Pháp
PHẬT TỬ GIA NÃ ĐẠI CÚNG DƯỚNG ẤN TỐNG
Thượng Tọa Thích Nguyên Thảo
Đại Đức Minh Hạnh
Tu Nữ Jinaputta - Giác Nữ Diệu Linh
Phật tử Trần Minh - Chùa Phổ Minh
PHẬT TỬ HOA KỲ CÚNG DƯỚNG ẤN TỐNG (Do Phật tử Lê Thanh Hồng chuyển)
Phật tử Phương Bửu Kỳ (MN) Dì Sáu (MN) Phật tử Thủy & Thảo (MN) Phật tử Tịnh Bạch (MN) Phật tử Bùi Liền (MN) Phật tử Loan Nguyễn (MN) Phật tử Mỹ (MN) Phật tử Võ Anh Đào (MN) Phật tử Hoa (MN) Phật tử Phạm Khắc Thiệu (MN)
PHẬT TỬ HOA KỲ CÚNG DƯỚNG ẤN TỐNG (Do Phật tử Lê Thanh Hồng chuyển)
Các Phật tử Nguyễn Vũ Tuyết Mai & Nguyễn Vũ Xuân Mai (MN)
Phật tử Lê văn Trường & Phật tử Hồ thị Châu (MN)
Họ Đặng Trần Phù Đổng Bắc Ninh (CA)
Phật tử Vũ Đình Long & Tuyết, Tấn, Trang, Dzung (TX)
Sandy Nguyễn hồi hướng cho g/đ Bùi Đình Ngọc
Sư cô Thanh Diệu Thiện
Thơ Quách & Cường Nguyễn
Trần thị Trung Thu & gia đình
GĐ Phật tử Minh Nguyễn (NV)
Phật tử Diệu Lạc (FL) Mạch Anh Phật tử Eric Trần (CA) Vưu Thanh GĐ Phật tử Diệu Lý (CA) Cẫm Nguyễn Phật tử Hương Đạo (CA) Hữu Duyên Phật tử Ngọc Sương (CA) Tammy Liang Phật tử Hồng Giang (CA) Bồ Kim Thu Phật tử Linh Nguyễn (CA) Hà Kim Anh GĐ Phật tử Phan Vui (CA) Lê Chantell Quản Phong & Quản Lân Nguyễn Vivian (O Tiên) Chi Bui & Quản Đích Trần Anh (Seattle, WA) Kim Liên Quách Võ Kim Hoàn Nga Huỳnh Vân Kim Khanh Thảo Lý Kim Oanh Vu
Trương Minh Thanh (Minh Nhí)
Brandon Truong (Seattle, WA)
Jacqueline/Jennifer/Justin Phan
Diệu Nhụy/Diệu Kế/Diệu Túc/Diệu Ngà
Tâm Phúc/cô chú Khánh/Thanh Hướng
Nguyên Minh/Bi, Bob/Quảng Giác/Giác Tuyết
Diệu Trí/Diệu Quảng/Nguyên Thọ/Diệu Kim
Nguyên Khiêm Cindy Lâm
Gia đình Diệu Hợp Vưu Lệ Anh
Michelle Nguyễn Thanh Như
Calvin Nguyễn Tịnh Tâm
Khoan Lệ Quách Tâm Hương
Tuấn Nguyễn Nguyen Thi Thân
Angel Huỳnh Vân La
Dương Phương Mai Lê Thanh Hồng
PHẬT TỬ HOA KỲ CÚNG DƯỚNG ẤN TỐNG
Hòa Thượng Tịnh Đức, chùa Đạo Quang
Hòa Thượng Chơn Trí, chùa Pháp Vân
Thầy Thích Minh Hạnh - Chicago
Ven. Bokanoruwe Dewananda
Gia đình Phật tử Phượng Dinh và Thy Lê
Phật tử Nguyễn thị Tường Lam, PD. Huyền Từ
Phật tử Nguyễn Thu Thủy - Pháp danh Diệu Tiên
Gia đình Phật tử Phạm Thiện Bảo (CA)
Phật tử Lành Đặng Pd. Nhật Thọ (CA)
Gia đình Phật tử Châu Huỳnh, Pd. Pemā (TX)
Gia đình Minh & Trang Lương (TX)
Phật tử Tâm Đạo & Diệu Hương (TX)
Gia đình Hoàng Oanh & Bảo Dũng (TX)
Gia đình Phật tử Minh & Trang Lương (TX)
Cư Sĩ Trần Hiến - chùa Pháp Luân (TX)
Gia đình Phật tử Tina McCann (TX)
Đạo hữu Quang, chùa Liên Hoa (TX)
Gia đình Phật tử Nguyễn Nhân Tâm (TX)
Gia đình Phật tử Hoàng Hữu Khuê (TX)
Gia đình Phật tử Nguyễn Đức Thiện & Nguyễn Xuân Mai (TX)
Phật tử Nguyễn Phan, Pd. Tịnh Nguyên (MN)
Phật tử Lê thị Ngăn, Pd. Quảng Quang
Sư Cô Nguyên Niệm Gia đình Phật tử Hà - Dũng (TX) Sư Cô Từ Minh (TX) Một Phật tử ẩn danh Phật tử Lý Hoàng Anh (TX) Một Phật tử ẩn danh Phật tử Văn Thị Yến Dung Phật tử Lê Ngọc Yến (CA) Gia đình Phật tử Trần Minh Trí Phật tử Bùi Anh Tú (CA) Phật tử Quảng Tâm & Giác Tấn Phật tử Diệu Từ (LA) Phật tử Đào Thái Thùy Vân (CA) Phật tử Tạ Quang Hát (LA) Phật tử Visakha An Trương (CA) Phật tử Tuyết Lan Gia đình Phật tử Xuân Lan (CA) Phật tử Lê Dung Phật tử Nguyễn Trí Dũng (CA) Phật tử Đỗ Văn Cường Phật tử Diệu Giới (CA) Phật tử Đỗ thị Cánh Phật tử Huyền Linh (TX) Phật tử Tiffany Đỗ Phật tử Paññā Bạch Tuyết (TX) Phật tử Cẩm Hoa Phật tử Bùi Thị Bạch Tuyết (TX) Gia đình Cô Chú Tình
Phật tử Đặng thị Nhung, Pd. Nhật Dung Gia đình Phật tử Nguyễn khắc Bình, Pd. Tâm Đạo & Phật tử Nguyễn thị Hoàng Sinh, Pd. Diệu Hương
DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện)
Đạo Tràng Bát Quan Trai Chùa Giác Lâm (Lansdown, PA)
Ô. Bà Nguyễn Hữu Phước.
Ngụy Hinh Pd. Nguyên Huy
La Song Hỷ Pd. Nguyên Tịnh
(Cầu siêu cho Nguyên Như)
Ngụy Trí An Pd. Nguyên Bình
Phật tử Phạm Xuân Điệp
Gia đình Ngụy Khai Trí Pd. Nguyên Tuệ
Gia đình Ngụy Phụng Mỹ Pd. Nguyên Quang
Gia đình Ngụy Mộng Đức Pd. Nguyên Tường
Gia đình Ngụy Mỹ Anh Pd. Nguyên Văn
Đặng Phước Châu Pd. Tâm Nghĩa
Nguyễn Thị Rắt Pd. Tâm Thạnh
Gia đình Đặng Kim Phụng Pd. Tâm Trí
Gia đình Đặng Văn Minh Pd. Quảng Phước
Gia đình Đặng Thế Hùng.
Gia đình Đặng Kim Nga Pd.Tâm Mỹ
Gia đình Đặng Kim Mai Pd. Tâm Đồng
Gia đình Đặng Kim Thi Pd. Tâm Thọ
Gia đình Đặng Thế Hòa Pd. Tâm Hiền
Đặng Thế Luân Pd. Tâm Pháp
Nguyễn Thị Diễm Thuý Pd. Ngọc Duyên
Đoàn văn Hiễu Pd. Thiện Phúc
Gia đình Nguyễn Duy Thanh Pd. Huệ Trí
Gia đình Nguyễn Duy Phú Pd. Huệ Đức
Gia đình Nguyễn Diễm Thảo Pd. Huệ Nhân
Đoàn Hiễu Junior Pd. Minh Hạnh
Đoàn Tommy Pd. Huệ Lành
Lê Thị Sinh Pd. Diệu Trí
Nguyễn Thị Ký Pd. Diệu Nhã
Nguyễn văn Huỳnh Pd. Tâm Thiện
Hứa Thị Liên Pd. Diệu Bạch
Gia đình Nguyễn Trọng Nhân
Gia đình Nguyễn Trọng Luật
Gia đình Nguyễn Thị Xuân Thảo
Gia đình Nguyễn thị Xuân Trinh
Lưu Hội Tân Pd. Ngọc Châu
Gia đình La Ái Hương Pd. Diệu Mãn
Gia đình La Mỹ Anh Pd. Diệu Phú
Gia đình La Mỹ Hạnh Pd. Diệu Quí
DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện)
Nguyễn Thị Thanh Hương Pd. Diệu Thanh
(Cầu siêu cho Mẹ Pd. Tâm Toàn)
Nguyễn Hà Mỹ Linh Pd. Diệu Thảo
Nguyễn Bạch Cúc Pd. Thanh Đức
Đặng Thúy Nga Pd. Đồng Nguyệt
Vỏ Thị Thu Pd. Diệu Nguyệt
Gia đình Nguyễn Diêu Ngọc Trâm
Nguyễn Thị Dung Pd. Đắc Huệ
Trương Đông Mỹ Pd. Nguyên Thoại
Phan Thị Thu Pd. Diệu Nguyệt
Đặng Thị Hà Pd. Diệu Hương
Phật tử Tâm Phước (VA)
Chị Minh Thủ Quỷ Chùa Giác Lâm
Phật tử Thiện Độ (VA) Phật tử Diệu Kim Phật tử Chánh Thông Phật tử Huệ Liên Phật tử Chân Lạc Phật tử Huệ Hằng Phật tử Chánh Lệ Phật tử Diệu Thường Phật tử Quảng Duyên Phật tử Diệu Phúc Phật tử Gwo Phan Phật tử Ẩn Danh Phật tử Không Hạnh Phật tử Minh Như Phật tử Diệu Quí Phật tử Ngọc Hạnh Phật tử Minh Tâm Phật tử Tâm Thành Phật tử Diệu Liên Phật tử Diệu Ngộ Phật tử Diệu Sương Phật tử Thiện Hòa Phật tử Nguyễn Ngọc Hạnh Phật tử Diệu Lợi Phật tử Nguyễn Tường Vân Phật tử Huệ Ngọc Phật tử Nguyễn Quang Huy Phật tử Hoa Đức Phật tử Nguyễn Trâm Anh Phật tử Hiếu Thuận Phật tử Ngụy Anh Thư Gia đình Lý Trung Tâm Phật tử Ngụy Khải Tấn Gia đình Nguyễn Thị Cương Phật tử La Minh Châu Nguyễn Kim Loan (NY) Phật tử La Derek Phật tử Diệu Thiện Nguyễn Thị Loan (NY) Phật tử Thanh Phúc
Thành tâm hồi hướng phần công đức này đến thân bằng quyến thuộc: Những người đã qúa vãng được sanh về nhàn cảnh, những người còn tại tiền được sống lâu, sức khỏe, an vui, và luôn luôn tinh tấn tu hành.