TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT
VESAK 2550
Buddhist Cultral Center
125, Anderson Road,
Nedimala, Dehivala,
Sri Lanka
Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti. Sự bố thí Pháp vượt trên tất cả các sự bố thí.
Thí Chủ: _______________________________
______________________________________
______________________________________
Dâng đến: ______________________________
______________________________________
______________________________________
Ước Nguyện: ____________________________
______________________________________
Hồi hướng đến: ___________________________
______________________________________
TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT - TẬP 31
SUTTANTAPITAKE KHUDDAKANIKĀYE
THERAGĀTHĀPĀLI & THERĪGĀTHĀPĀLI
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TRƯỞNG LÃO KỆ & TRƯỞNG LÃO NI KỆ
PHẬT LỊCH 2555 DƯƠNG LỊCH 2011
In lần thứ nhất: PL 2555 - DL 2011 Số Lượng 600 cuốn
ISBN: 978-955-1604-85-1
@Buddhist Cultural Centre 125 Anderson Road Nedimala, Dehiwala - Sri Lanka
Tel: 94-11-2734256, 2728468 Fax: 94-11-2736737 Email: bcc@sri.lanka.net
Printed by: Ajith Printers (Pvt) Ltd.
342 Old Kesbewa Road
Ratanapitiya, Borelesgamuwa,
Sri Lanka.
Tel: 94-11-251 7269
ii
MỤC LỤC TỔNG QUÁT
Mục Lục Tổng Quát iii Lời Tựa - Sinhala và Việt ngữ v - xiv Văn Bản của Bộ Tôn Giáo - Anh và Việt ngữ xv - xvi Thành Phần Nhân Sự xvii Lược Đồ Tam Tạng xviii - xix
TRƯỞNG LÃO KỆ Lời Giới Thiệu xxiii - xxvi Các Chữ Viết Tắt xxvii Mẫu Tự Pāḷi - Sinhala xxviii - xxix Mục Lục Trưởng Lão Kệ xxxi - xli Văn Bản Pāḷi và Văn Bản Tiếng Việt 02 - 287 Thư Mục Câu Kệ Pāḷi 289 - 306 Thư Mục Danh Từ Riêng 307 -311 Thư Mục Từ Đặc Biệt 313 - 322
TRƯỞNG LÃO NI KỆ Lời Giới Thiệu iii - vi Các Chữ Viết Tắt vii Mẫu Tự Pāḷi - Sinhala viii - ix Mục Lục Trưởng Lão Ni Kệ xi - xiv Văn Bản Pāḷi và Văn Bản Tiếng Việt 02 - 111 Thư Mục Câu Kệ Pāḷi 113 - 120 Thư Mục Danh Từ Riêng 121 - 122 Thư Mục Từ Đặc Biệt 123 - 126 Phương Danh Thí Chủ 127 -133
--ooOoo--
iii
“Tathāgatappavedito dhammavinayo, bhikkhave, vivaṭo virocati, no paṭicchanno.”
“Này các tỳ khưu, Pháp và Luật đã được công bố bởi đức Như Lai là bộc lộ, chói sáng, không che giấu.”
***
(Aṅguttaranikāya Tikanipātapāḷi Kusinaravagga Paṭichannasutta, Parivārapāḷi Ekuttarikanaya Tikavāra - Bộ Tăng Chi, Chương Ba Pháp, Phẩm Kusinārā, Kinh Được Che Giấu; Luật Tập Yếu, Chương Tăng Theo Từng Bậc, Nhóm Ba).
iv
m%ia;djkd i;d ixLHd l,am ,CIhla ufkda mqKsOdk mqrd" kjdixLHD l,am ,CIhla jdla m%KsOdk mqrd" idrdixLH l,am ,CIhla ldh jdla m%KSOdk mqrd" iïud iïnqÿjreka úis y;r kulf.ka ksh; újrK ,nd ls%'mQ' 623 § muK nqoaO;ajhg m;aj" nrKei ñ.odfha § O¾u pl%h meje;a jQ ;eka mgka mkaid,sia jila ;=< foaYkd lrk ,o O¾uh ;:d.; O¾uh kï fjhs' ta ;:d.; O¾uh Ouu- OuuXll- ioOuu Ouuúkh" n%yaupßh' idk- mdjpk - wd§ kduhkf.ka y÷kajd § we;' fuu ioaO¾uhu wdkkaoh udf.a wejEfuka f;dmf.a Ydia;D jkafka hhs ;:d.;hka jykafia úiskau mßks¾jdKfha § jodrd we;' thska fmfkkafka nqÿka jod< O¾uhu NsCIQka f.a u¾f.damfoaYlhd jQ j.hs' tfia ;sìh§;a nqoaO mßks¾jdKfhka miqj iqNø kï NsCIqjf.a u;h jQfha ;:d.;hka jykafia ke;s ksid ;u ;ukag jqjukd mßÈ NsCIQkag Ôj;aùug mq¿jka njhs' iqNø NsCIqj ;:d.; mßks¾jdKh .ek is;d we;af;a lrorhlska ñÿKq wjia:djla f,ihs' iuyr úg fjk;a u; m%lg kqjQjo ;j;a NsCIQka w;r fujeks úkdYldÍ u;s u;dka;r mj;skakg we;' i¾j{hka jykafia đj;a j isáh§u foajo;a; iqklaL;a;" wßgG" id;s" wd§ NSCIqyq fujeks u; Wmojk ,oy'
O¾uh iïnkaOj .eg¨jla u;=jQfha l,;=rlska jQjo" nqoaO O¾ufha msßisÿ nj ta whqßkau /l .ekSfï wjYH;djh" nqoaO mßks¾jdKfhka miqj Ydik NdrOdÍ jQ uyd ldYHm" Wmd,s wd§ uyry;ka jykafia,dg meyeÈ,s úh' Wkajykafia,d nqoaO mßks¾jdKfhak isjqjk ui fojkod rc.ykqjr fjydr m¾j; m%dka;fha ima; m¾KS .=ydoajdrfhys' wcdi;a rcq úiska ;rjk ,o uKavmhg /ia jQ mkaishhla uy ry;ka jykafia,df.a iyNd.s;ajfhka m<uqjk O¾u ix.S;sh meje;ajqy'
O¾u úkhOr wkqnoaO uydldYHm" O¾u NdKavd.dßl wdkkao" w.% úkhOr Wmd,s wd§ isõms<sisôhd m;a uyry;ka jykafia,d úiska mj;ajk ,o fuu ix.dhkdj fiiq ish¨ ix.dhkdjkag mdol jQ nj;' iuia; fn!oaO NsCIq ix>hd úiskau ms<s.kakd ,o nj;a wÜGl:djkays i|yka fjhs' fuu m%:u ix.dhkdj lmamshd lmamsh isCLdmo mekùu;a Lqoodkq Lqool YsCIdmo úksYaph;a ksodkfldg mj;ajk ,o neúka m[pi;sl úkh ix.S;s hk kñka th y÷kajhs' nqoaO jpkh ke;skï YS% ioaO¾uh msgl jifhka' fnÿfõ; ta ta msgl tla tla iX> mrïmrdj,g ÿkafka;a fuu ix.dhkdfõ §h'
m%:u O¾u ix.dhkdfjka jir ishhla blau .sh miq l,dfYdl rcq oji úYd, uykqjr jeis jÊđ NsCIqka úiska úkh úfrdaë jia;= oyhla úkhdkql+, lsÍug W;aidyhla .;ay' fuu oi jia;= ms<sfj; kS;shg mgyeks fukau iodpdrd;aul fkdjk njo
v
m%ldYs;hy' jÊđ NsCIqkaf.a fuu úkh úfrdaë W;aidyfhka nqoaO O¾uh /l .ekSu i|yd fojeks ix.dhkdj meje;aùñ'
ldlKav m%;; hi kï uyry;ka jykafia" iínldó" f¾j;" id<ay" LqÊc fidaNs; jdiN.dó" iquk" idKjdiS iïN+; hk ry;ka jykafia,d idlþdlr fuu ix.dhkdj mj;ajk ,È' i;a ishhla ry;ka jykafia,d úiska fuu ix.dhkdj mj;ajk ,oy' i;; i;; úkh ix.S;s kñka hk kñka y÷kajk fuu ix.dhkdfõ§ pq,a,j.a.fha ix.S;s LJO fol" uqKvrdc iQ;%h" fißiail úudk l:d W;a;rjdo" fma;jF:q wdÈh msl md,shg l;= l<y'
úúO ksldhka yg .ekSu;a ta ta ksldhhkaj, whs;sjdislï" b.ekaùï" yd j;a ms<sfj;a u.ska nqÿ oyu ls,sáùu;a' ÿYaYS,hka jeä ùu;a" ta ksidu is,aj;=ka úkh l¾u isÿ fkdlr isàu;a' úkhOr nyqY%e; iqfmaY, ysCIdldó ry;ka jykafia,d .ï okõ w;yer jkjdiS ùu;a hk wjia:d nqÿka msßksù foishmka;sia jir jk úg olakg ,enqks' fuu ;;ajfhka iïnqoaO O¾uh wdrCIdlr .ekSu i|yd nqoaO j¾I foish mka;sia jekafka § wfYdal wêrdchdf.a odhl;ajfhka me<¨ma kqjr § ;=kajk ix.dhkdj meje;aùh' fuu ix.dhkdj mj;ajk ,oafoa fud.a.,s mq;; ;siai uy ry;ka jykafiaf.a m%Odk;ajfhka ry;=ka jykafia,d odyla iïnkao fjñka" wfYdalrdu fha§h' l:d jF:qmmlrKH fuys§ ix.S;s úh' l:djF:qmmlrKh ix.dhkd lr we;af;a iïñ;sh" f.dal=,sl wd§ ksldhhka úiska jerÈ lreKq f.k ú.%y lrk ,o O¾u lreKq ksjerÈ fldg msßisÿ nqoaO O¾uh /l.kq i|ydh' kj uilska ksu jQ fuu ix.dhkdj idyiais l kñka y÷kajhs'
Wmd,s ry;ka jykafiaf.a YsIH mrïmrdj úiska úkh msglh o" wdkkao mrmqfrys §>NdKl" idßmq;; mrmqfrys uÊCêu NdKl" uydldYHm mrmqfrys ixhq;; NdKl wkqreoaO mrmqfrys wx.=;a;r Ndl wd§ka úiska iQ;% msg lh o" Ydßmq;% YsIH mrmqßka wNsO¾u msglho fuu ix.dhkdj fj; mj;ajdf.k wdy'
NdKlhkaf.a m%Njh - iïnqoaO mßks¾jdKfhka f;uilg miq uyd ldYHm uy ry;kaf.a m%Odk;ajfhka rc.ykqjr § mj;ajk ,o m%:u ix.dhkdfõ§ O¾uh lshdj msglj,g fldgiaj,g fn¥y' ta tla tla O¾u fldÜGdYhla tla tla NsCIq msßilg Ndr lSÍu WÑ; hhs fuys È l,amkd lr we;' lg mdvufka ;:d.; O¾uh wdrCId lsÍfï wjYH;djh ksid fuf,i jev fnod.ekSfï Wjukdj we;súh' ta ta O¾u fldgia Ndrfok ,oafoa ta ta fldgia ms<sn|j m%ùk;ajhla ±la jQ NsCIq msßia j,gh' WodyrK jifhka úkh msglh Ndrfok ,oafoa úkh ms<sn| w.%ia:dkh fyn jQ Wmd,s ry;ka jykafia m%uqL mrmqrgh' iQ;% msglh Ndr§ we;af;a O¾u
vi
NdKavd.dßl wdkkao ry;ka jykafiaf.a msßigh' wNsO¾uh Ndr § we;af;a O¾u fiakdm;s ießhq;a ry;ka jykafiaf.a mrmqrgh'
§> NdKl - ucCêu NdKl - ixhqla; NdKl - wx.=;a;r NdKld cd;l
NdKl" Ouumo NdKl" WNf;da úNX. Ndkl" uyd wßhjxi NdKl wd§ jifhka fuu YsIH mrïmrd È.ska È.gu msßisÿ nqoaO O¾uh /lf.k wdy' fuu NdKl mrïmrdj, wjidk mqrela ,xldfõ úiQy' NdKl jifhka ;s%msgl nqoaO jpkh lg mdvñka /lf.k wd fuu msßia w;r iq;;k;sld - úkhOrd - wNsOuúld - OuuOrd wgGlÓld - ;smsgld - p;=ksldhsld wd§ jYfhkao ta ta O¾u fldgia lg mdvñka f.k wd NsCIQka jykafia,d jQy'
;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj' oUÈj f:arjdodpßh mrïmrdfõ wjidk mqrel jQ fud..,s mq;a; ;siai uyry;ka jykafiaf.a mdodjk; w.% YsIHhd jQ ñys÷ uy ry;ka jykafia úiska ix.dys; f:rjd§ nqoaO O¾uh ,laÈjg f.k wdy'
f:rjdo - f:r hkqfõk ye¢kafjk msßi jeäuy,a,ka ia:úrhka jifhka .efka' tkï jeäuy,a,kaf.a wdh;khg f:rjdohg wh;a idudđlfhdah' fuys f:ar hkqfjka y÷kajkafka m%:u oaú;Sh" ix.dhkdj,g iyNd.s jQ uyd ldYHm" Wmd,s - hi" wd§ jQ uyry;ka jykafia,d úiska ix.dhkd l< md,s O¾uh f:arjdo kï fõ' zzfoj iX.S;fhda wdrE<y md,sfha fjF: f:rjdfod-;s fnÈ;nnx - idysuyd liim N+;S;x uyd f:rdkx jdo;;d f:rjdofld;s jqpp;sZZ hkqfjka irF: §mkS àldfjys ths' f:ßld hkqfjka y÷kajk f:arjd§yq u.OH iy cchsksh uQ,ia:dk lr .;ay' fuhska ,xldjg meñKsfha WcchskS YdLdjhs' f:arjdo Ydikfha mS;DDjre jQfjda fmdardKfhda fj;s' fmdardKfhda jQl,s iïNdjkSh wdpd¾h msßila jQ w;r f:arjdo Ydikh we;sùfï§ yd ;yjqre lsÍfuys § jeo.;a ;ekla .;a nj fmfka'
;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj ñys÷ yry;ka jykafia úiska ,xldjg f.k tk ,oafoa f:arjd§ ;s%msglhhs’ uyskaod.ukfhka miqj ,xldfõ YS% ,dxlsl NsCIq msßila we;s jQy' Wkajykafia,d ta ;s%msglh yod<y' isxyf,ka wgqjd WhQy' foajdkïmsh;siai rcqf.a m%Odk wud;Hhl= jQ wßgG meúÈ ù ry;aje Wkajykafiaf.a m%Odk;ajfhka foajdkï msh;siai rdc iufha ^ls%'mQ' 247-207& § ,xldfõ m<uqjk ix.dhkdj lr we;' fuu ix.dhkdjg iegoyila ry;ka jykafia,d iyNd.S jQ nj i|ykah' i;afofkl=f.a hq;a YsIHkq YsIH mrïmrdjg wkqj ñys÷ uy ry;ka jykafiaf.a m%:u YsIHhd jQfha wßgG f;rekah' wkqrdOmqrfhys" :Qmdrdufha fuu ix.dhkdj mj;ajd we;'
vii
O¾ufYdal rcqf.a fufyhùfuka ,xldjg nqÿ iuh f.k wd ñys÷ ysñhka Wfoid wkqrdO mqrfhys bÈ jQ b;d jeo.;a jQo b;d úYd, jQo wdrduh uyd úydrhhs' fuu úydrfhys jev isá NsCIQka jykafia,d iuHla oDIaál f:arjd§yq jQy' f:arjdoh wdrCId jQfha fuu úydrfha§h'
f:arjd§ nqoOYdikhg wd n,mEï - f:rjd§ nqoaOYdikh flfrys jßkajr hï hï u;jdÈj, n,mEï o we;súh' thska tlla kï nqÿka w;sudkqIslhhs úYajdi l< f,daflda;a;r jdohhs' fY%aIaG Ydia;Djrekaf.a wNdjfhka miqj wkq.dñlhka úiska Tyqf.a ñksia nj wu;l fldg Tyq foaj;ajfhka ie,lSu iajdNdúlh' Tjqka tfia lrkafka Ydia;Djrhd flfrys ±ä Nla;sh ksidh' tfy;a f:arjd§yq ta w;ska jeäÿr .sfha ke;' Tjqka nqoaO ldh foi h:d ;;ajfhka neÆ nj fmfka' thg wu;rj ffj;=,Hjdo" kS,mg o¾Yk" .+<yjdo wd§ kïj,ska f:arjdo ;s%msglhg wh;a fkdjQ úfYaIdx. ìys jQjo f:arjdo nqÿ iuh úiska tajd neyer lrk ,È' fï wd§ jifhka ffj;=,H jd§kaf.ka we;sjqKq fkdfhla Wmøj j,ska f:arjdoh uyd úydßl NsCIQka úiska n,j;a ÿIalr;d ueo wdrCId lrk ,È' wkHjd§ O¾uhka f:arjdohg we;=,ajkq j<lajkq i|yd f:ar jd§yq yeu whqßkau igka l<y' uydfiak rdcH iufha§ fuu igyk m%lgj flreKq úg f:arjd§yq ch .;ay' fuu uyd úydrh ms<sn|j lS¾;srdjh yeu ;eku me;sr mej;sK' ks¾u, O¾uh ,nd .ekSu i|yd úfoaYslfhda ,xldjg wdy' úYdL mS;su,a," nqoaO f>dI hk wh bka iuyfrls'
fmdF:l ix.S;sh - ñys÷ ysñhka úiska ,xldjg f.k tk ,o ;s%msgl O¾uh jir ydrishhla muK lg mdvñka meñKs uyd úydßl NsCIQka jykafia,d ta msßisÿ f:arjdoh mrmqfrka mrmqrg f.khdfï Wodr jQ o mú;% jQo fÉ;kdfjka nqoaO j¾I 440-454 w;r ld,fha j<.ïnd rcq oji fmd;aj, ,shùh' j<.ïnd rcq oji f,aLkdrEV lf<a rc.y - fõid,S - mdg,S mq;% - k.rj, meje;a jQ O¾u ix.dhkdjka ys § f;dard fírdf.k ix.%y l< ;s%msglhhs' f,dalfha m%:u jrg isxy, ry;=ka úiska lrk ,o fuu fmdF:l ix.S;sfhka miqj" nqoaO Y%djlhka w;=frka b;d Wiia úkh Orhd jQ Wmd,s f;rekaf.ka mej; tkafka hhs i<lk f:arjd§ md,s ;s%msglh ishï" ldïfndac" nqreu wd§ ol=Kq È. rgj, me;sr .shy'
pïmd ^úhÜkduh& - bkaÿ Ök w¾O oAùmfha kef.kysr m%dka;fha ol=Kq fldgi jk j;auka úhÜkduh we;' w;S;fha pïmd kñka y÷kajd we;' nqÿ iuh ls%'j' 3 jeksish jfia§ muK fuys ;yjqre jkakg we;ehs is;sh yelsh' ls%'j' 605 § pïmd w. k.rh Ökqka úiska wdl%uKh fldg fn!oaO jia;+ka Ökhg f.k.sh nj Ök ,shú,s j, i|ykaj we;' fuhska meyeÈ,s jkafka ls%'j' 7 jk ishji g fmr j¾;udk úhÜ kdufha nqÿ oyu m%p,s;j mej;s njhs' pïmdks fn!oaOhka
viii
fmdÿ jifhka wd¾h iïñ;sh ksldhg wh;a jQ w;r i¾jdia;s ksldfha iaj,am fokl= o isá njhs' ls%'j' 8 jeks ishjfia Ys,d f,aLkhlska fmkS hkafka pïmdks uydhdk nqÿ oyu n,j;aj meje;s nj;a" iuyr rcjrekaf.a o wdYs¾jdoh ,o nj;ah' miq ld,hl § uydhdkfhka leã wd ;ka;%hdkh o tys jq nj meyeÈ,sh'
ls%'j' 15 jk ishjfia§ W;=f¾ wkakïjreka úiska rg w,a,d .kakdf;la uydhdk iajrEmfha nqoaOd.u pïmdks ^úhÜkdufha& Ôjudk n,fõ.hla úh' miqj pïmdks merKs wd.u fjkqjg Ök iajrEmfhka hq;a nqÿ iuh tys n,mj;ajd we;'
úhÜkdu cd;sl NsCLq bkaopkao - úhÜkdu cd;sl bkaopkao NsCIQka jykafia jir lSmhlg fmr ,xldjg jevujd" fldaÜfÜ isß chj¾Okdrdufha jev isáñka isxy, NdIdj lshùugo md<sNdIdjo yodrd we;' fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh u.ska uqøs; nqoaOchka;s ;s%msgl .%ka: iuQyh mßYS,kh l< fuu yduqÿrefjda md,sfhka we;s ;s%msglh isxyf,ka yodrd úhÜkdï Ndidjg mßj¾;kh lr we;' úhÜkdu b;sydih foi;a ;s%msglfha b;sydih foi;a neÆ úg th b;d jeo.;a m%d;syd¾huh lghq;a;ls' uq¿ f:arjd§ ;s%msglhu úhÜkdu nig mßj¾;kh lsÍu Wkajykafiaf.a W;aidyhhs' n,dfmdfrd;a;=jhs' th tfia jQ úg th j¾;udk úhÜ kdufha iuHla oDIaáh f:arjd§ ;s%msglh m%p,s; ù f:arjd§ fn!oaOhka we;s ùug fya;=jla jkq we;' ta wkqj úhÜkdu foaYhg f:arjd§ ;s%msglh f.k .sh O¾u¥;hd bkaopkao NsCIqj jifhka úhÜkdu b;sydifha;a ,xld b;sydifha;a b;sydi .;jkq ksh;h'
Wkajykafia f.a fÉ;kdj Wodr;rh' wm%;sy; ffO¾hh úYauh cklh' Wkajykafiaf.a fuu i;a ls%hdjg ,xldfõ;a - úhÜkdufha;a fn!oaOfhda iyfhda.h ±laúh hq;=h' úhÜkduhg f:arjdoh f.khk O¾u ¥;hd Wkajykafia jk neúks'
Wkajykafia bgd.;a ld¾hh ksremøs;j bgq lrkakg wdfrda.H iqjh;a" wd¾Ól iïm;;a ,efíjdhs æ b;s is;ska m;aïy'
lsru úu,fcda;s ia:úr wOHCI fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh keÈud, foysj, 2550 kslsKs ui
ix
LỜI TỰA (Lời dịch Việt của bản tiếng Sinhala)
*****
Đức Phật của chúng ta sau khi trải qua vô số kiếp thực hành các pháp toàn hảo và lần lượt tiếp nhận sự thọ ký của hai mươi bốn vị Phật tiền nhiệm rồi đã chứng quả Toàn Giác vào năm 623 trước Tây Lịch. Ngài đã thuyết giảng bài Pháp đầu tiên, tức là bài Kinh Chuyển Pháp Luân, ở tại Migadāya thành Bārāṇasī. Lời giảng dạy của đức Phật được biết đến với nhiều tên gọi: Giáo Pháp, Chánh Pháp, Pháp và Luật, Phạm Hạnh là một số tên gọi đã được nói đến. Đức Phật đã nói với vị trưởng lão Ānanda rằng: “Sau khi ta Niết Bàn, chính các Pháp và Luật đã được ta giảng dạy sẽ là thầy của các ngươi.” Điều ấy có nghĩa là Giáo Pháp của đức Phật sẽ là kim chỉ nam cho các vị tỳ khưu tu tập. Tuy nhiên, ngay sau sự ra đi của đức Phật vị tỳ khưu tên Subhadda đã có quan điểm rằng: “Bởi vì đức Phật đã không còn, các đệ tử của Ngài có thể sống cuộc sống theo như ước muốn của mình.” Và còn có những vị tỳ khưu khác như Devadatta, Sunakkhatta, Ariṭṭha ngay lúc đức Phật còn tại tiền cũng đã có các suy nghĩ như vị tỳ khưu Subhadda.
Tuy nhiên, khi vấn đề liên quan đến Giáo Pháp của đấng Toàn Giác vừa mới nảy sinh, các vị A-la-hán hộ trì Giáo Pháp như Ngài Mahā Kassapa và Ngài Upāli đã nghĩ đến sự cần thiết của việc bảo vệ tính chất thuần khiết của Giáo Pháp. Do đó, vào ngày thứ hai của tháng thứ tư sau khi đức Phật Niết Bàn, cuộc Kết Tập lần thứ nhất đã được thực hiện với sự tham dự của năm trăm vị A-la-hán tại hang động Sattapaṇṇī dưới sự bảo trợ của đức vua Ajātasattu (A-xà-thế). Cuộc Kết Tập Giáo Pháp được tiến hành bởi các vị tỳ khưu Mahā- kassapa, Ānanda, Upāli, và các vị Thánh A-la-hán khác đã là nền tảng cho các cuộc kết tập về sau. Chú Giải đề cập rằng cuộc Kết Tập Giáo Pháp này đã được tất cả các vị tỳ khưu thừa nhận. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của năm trăm vị vì có liên quan đến các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng (khuddānukhuddakasikkhā). Giáo Pháp của đức Phật đã được phân chia thành Tạng (Piṭaka) trong cuộc kết tập này.
Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tổ chức vào khoảng một trăm năm sau lần thứ nhất vào thời trị vì của đức vua Kālasoka. Cuộc kết tập này dựa trên nền tảng của “Mười sự việc không được phép.” Các vị tỳ khưu xứ Vajjī đã ra sức vận động để hợp thức hóa mười sự việc
xi
xét ra có bản chất không đúng với Luật. Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tiến hành bằng hình thức hội thảo giữa các vị tỳ khưu A-la-hán Sabbakāmī, Revata, Sāḷha, Ujjasobhita, Vāsabhagāmika, Sambhūta Sāṇavāsī, Yasa Kākaṇḍakaputta, và Sumana. Bảy trăm vị A-la-hán đã tham dự cuộc Kết Tập này. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhì này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của bảy trăm vị. Trong cuộc Kết Tập này, hai chương về Kết Tập ở Cullavagga (Luật Tiểu Phẩm), bài kinh Muṇḍarājasutta, Serissaka Vimānakathā Uttaravāda, Petavatthu, v.v... đã được công nhận vào Chánh Tạng Pāḷi.
Do sự xuất hiện của nhiều bộ phái, tính chất đúng đắn về giáo lý và sở hành của các bộ phái chính bị suy giảm, các vị tỳ khưu chân chánh đều lui vào rừng ở ẩn. Nhằm bảo vệ phẩm chất của Giáo Pháp đức Phật trong tình trạng này, vào khoảng hai trăm ba mươi năm sau thời kỳ đức Phật Niết Bàn cuộc Kết Tập lần thứ ba đã được tổ chức ở tại Āsokārāma do đức vua Asoka. Cuộc Kết Tập này đã được tiến hành bởi vị tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa cùng với một ngàn vị A-la-hán. Đặc biệt bộ Kathāvatthupakaraṇa đã được trùng tụng nhằm chỉnh đốn những sai lầm đang được thực hành bởi các bộ phái. Cuộc Kết Tập này đã hoàn tất sau chín tháng và đã được gọi là cuộc Kết Tập của một ngàn vị.
Sau cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Tạng Luật đã được duy trì do các vị tỳ khưu thuộc nhóm của vị Thánh A-la-hán Upāli, Tạng Kinh gồm có Trường Bộ do nhóm của ngài Ānanda, Trung Bộ do nhóm của ngài Sāriputta, Tương Ưng do nhóm của ngài Kassapa, Tăng Chi do nhóm của ngài Anuruddha, và Tạng Vi Diệu Pháp do nhóm của ngài Sāriputta .
Sự thành lập các nhóm trì tụng (bhāṇaka):
Sau Cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Giáo Pháp đã được phân chia thành nhiều phần và các phần chính yếu đã được giao cho các vị tỳ khưu tinh thông về lãnh vực ấy có nhiệm vụ duy trì và phổ biến. Một số nhóm trì tụng chính là nhóm Trì Tụng Trường Bộ (Dīghabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Trung Bộ (Majjhimabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tương Ưng (Saṃyuttabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tăng Chi (Aṅguttarabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Kinh Bổn Sanh (Jātakabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Kinh Pháp Cú (Dhammapadabhāṇaka), nhóm Trì Tụng hai Bộ Luật (Ubhato Vibhaṅgabhāṇaka), nhóm Trì Tụng bộ Đại Sử về Thánh Nhân (Mahā Ariyavaṃsa), v.v... Các vị đệ tử này đã làm phong phú và gìn giữ Giáo Pháp bằng phương tiện trùng tụng bằng trí nhớ. Nhóm cuối cùng của các vị trì tụng này đã sống tại Sri Lanka. Sau cuộc Kết Tập lần
xii
thứ ba, Giáo Pháp của đức Phật đã được truyền sang Sri Lanka do công của Trưởng Lão Mahinda là vị đệ tử của ngài tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa.
Theravāda: Ý nghĩa của từ “Thera” là “Trưởng Lão.” Các thành viên của Theravāda là các vị trưởng lão. Các vị tỳ khưu Mahākassapa, Upāli, Yasa, v.v... đã tham dự cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất và thứ nhì đã trùng tụng Chánh Tạng, và các lời trùng tụng ấy được gọi là Theravāda. Sớ giải tên Sāratthadīpanī Ṭīkā có đề cập rằng: “Sabbaṃ theravādanti dve saṅgītiyo āruḷhā pāḷiyevettha theravādo ti veditabbā. Sā hi mahākassapapabhutīnaṃ mahātherānaṃ vādattā theravādo ti vuccati.” Các vị Theravāda còn được gọi là Therika (thuộc về các vị Trưởng Lão). Các vị này sống chủ yếu ở Magadhya và Ujjayini. Trong số các vị này, nhóm Ujjayinī đã đến Sri Lanka. Các vị trưởng thượng “Porāṇa” của Giáo Hội Theravāda là những vị thầy lỗi lạc và đã đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thành lập Giáo Hội Theravāda.
Sau cuộc Kết Tập lần thứ ba, ngài tỳ khưu Mahinda đã đem Tam Tạng của Theravāda đến xứ sở Sri Lanka và đã chuyển hóa được rất đông người xuất gia theo Phật Giáo. Các vị ấy đã học tập Tam Tạng và đã viết Chú Giải bằng tiếng Sinhala. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp đầu tiên ở Sri Lanka đã được thực hiện bởi vị tỳ khưu A-la-hán Ariṭṭha trước đây là vị quan đại thần của đức vua Devānampiya Tissa (247- 207 trước Tây Lịch). Đã có sáu mươi ngàn vị A-la-hán tham dự. Tỳ khưu Ariṭṭha chính là vị đệ tử đầu tiên của ngài Mahinda. Cuộc Kết Tập đã được tổ chức tại tu viện Thūpārāma ở Anurādhapura.
Tu viện Mahā Vihāra đã được xây dựng cho ngài Mahinda và đã có một vị trí vô cùng lớn lao và quan trọng đối với Giáo Hội Theravāda. Lúc bấy giờ đã xảy ra nhiều sự kiện có liên quan đến lời Giáo Huấn của đức Phật, sự kiện Lokuttaravāda là một. Mặc dầu có nhiều khó khăn phải đối phó nhưng các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã bảo vệ được sự thuần khiết của Giáo Pháp và đã được khắp nơi biết tiếng. Do đó, nhiều người ngoại quốc đã đến Sri Lanka để tiếp thâu Phật Giáo, trong đó có Viśākha, Pītimalla, Buddhaghosa, v.v...
Sự Kết Tập thành sách:
Tam Tạng Giáo Pháp do Ngài Mahinda đem đến và giảng dạy cho các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã được duy trì bằng trí nhớ trong bốn trăm năm. Vào thời trị vì của đức vua Vaḷagamba (440-454 theo Phật Lịch), Tam Tạng đã được ghi lại thành các tập sách. Sau đó, Tam Tạng Pāḷi này đã được truyền sang các nước như là Thái Lan, Cambodia, và Miến Điện.
xiii
Champa (Việt Nam):
Được biết Champa là vùng đất ở về phía đông nam của bán đảo Đông Dương, hiện nay là Việt Nam. Điều được phỏng đoán là triết học Phật Giáo đã được thiết lập tại xứ này vào khoảng thế kỷ thứ 3 sau Tây Lịch. Vào khoảng năm 605 sau Tây Lịch, thủ đô Champa đã bị chiếm đóng bởi người Trung Quốc và họ đã du nhập Phật Giáo vào Trung Quốc; điều này được ghi lại trong văn kiện của Trung Quốc. Điều rõ rệt là Phật Giáo đã được phổ biến tại Việt Nam trước thế kỷ thứ bảy sau Tây Lịch và Phật Giáo Champa là chánh yếu và được liệt kê vào bộ phái Arya Sammiti là một nhóm nhỏ thuộc bộ phái Sravasti. Tư liệu của thế kỷ thứ tám sau Tây Lịch được ghi lại trên bia đá chứng tỏ rằng Phật Giáo Mahāyāna đã hiện diện ở Việt Nam và Tantrayāna phát xuất từ Mahāyāna cũng có mặt.
Vào thế kỷ thứ 15 sau Tây Lịch, người Annam ở phía bắc đã kiểm soát xứ sở và Phật Giáo mang đặc điểm của Mahāyāna đã có sự tác động. Về sau, Phật Giáo mang đặc điểm của Trung Quốc đã tác động đến xứ sở này thay vì Phật Giáo Champa trước đây.
Vị tỳ khưu Indacanda người Việt Nam đã đến Sri Lanka trong những năm gần đây và đang ngụ tại tu viện Sri Jayawardhanaramaya khu vực Kotte. Vị này đã học Pāli và đã sử dụng Tam Tạng Pāḷi ấn bản Buddha Jayanti do Buddhist Cultural Centre ấn hành. Vị này đã học Tam Tạng và sau đó dịch sang tiếng Việt Nam. Khi xem xét đến lịch sử của nước Việt Nam và lịch sử của Tam Tạng, chúng tôi nhận thấy rằng sự nỗ lực và ước nguyện thực hiện Tam Tạng Song Ngữ của vị này thật là phi thường. Nếu việc làm ấy được thành tựu thì sự hiểu biết về Tam Tạng của Theravāda ở Việt Nam sẽ được phổ biến và Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam sẽ thêm phần phát triển. Khi ấy, vị tỳ khưu Indacanda sẽ là người sứ giả có công đóng góp cho sự hoằng Pháp của Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam và điều này sẽ được ghi nhận bởi lịch sử của hai nước, Việt Nam cũng như của Sri Lanka.
Ý định của vị tỳ khưu này thật lớn lao, và sự nỗ lực của vị này thật đáng khâm phục. Chư Phật tử sống ở Sri Lanka và Việt Nam hãy nên hỗ trợ tỳ khưu Indacanda trong công việc dấn thân này.
Chúng tôi phúc chúc cho tỳ khưu Indacanda được sức khỏe, sống lâu, và đạt đến sự thành công đối với điều ước nguyện của mình.
Venerable Kirama Wimalajothi
Giám Đốc Buddhist Cultural Centre
Nedimala, Dehiwala, Sri Lanka
Tháng Nikini 2550.
xiv
xv
Ministry of Religious Affairs
--ooOoo--
Ngày 24 tháng 05 năm 2006
Xác nhận rằng Tam Tạng song ngữ Pali và Sinhala ấn tống vào dịp lễ kỷ niệm Buddha Jayanthi lần thứ 2550 là chính xác về phần Pali văn. Phần Pali văn được phiên âm sang mẫu tự Roman có giá trị tương đương về nội dung so với văn bản gốc bằng mẫu tự Sinhala.
B. N. Jinasena Thư Ký Chánh văn phòng
Địa Chỉ: 115 Wijerama Mawatha, Colombo 07, Sri Lanka
Office: 94-11-2690896 Fax: 94-11-2690897
Deputy Minister: 94-11-5375128, 94-11-2690898
Secretary: 94-11-2690736
xvi
THÀNH PHẦN NHÂN SỰ:
CỐ VẤN DANH DỰ:
Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera
President of the Thimbirigasyaya Religious Association
“Sasana Arakshaka Mandalaya”
Tu Viện Trưởng Tu Viện Sri Jayawardhanaramaya Colombo
CỐ VẤN THỰC HIỆN: Ven. Kirama Wimalajothi Nāyaka Mahāthera Giám Đốc nhà xuất bản Buddhist Cultural Centre
CỐ VẤN PHIÊN DỊCH:
Ven. Kadurupokune Nandaratana Mahāthera
Cựu Giảng Viên Đại Học Phật Học Anurādhapura - Sri Lanka
Hiệu Trưởng Trường Siri Nandana Tipiṭaka Dhammāyatana
Malegoḍa, Payāgala - Sri Lanka
CỐ VẤN VI TÍNH: Ven. Mettāvihārī (Đan Mạch) Ban điều hành Mettānet Foundation
****
ĐIỀU HÀNH TỔNG QUÁT: Tỳ Khưu Indacanda
PHỤ TRÁCH PHIÊN ÂM & PHIÊN DỊCH:
- Tỳ Khưu Indacanda (Trương Đình Dũng)
PHỤ TRÁCH VI TÍNH:
- Tỳ Khưu Đức Hiền (Nguyễn Đăng Khoa)
PHỤ TRÁCH IN ẤN & PHÁT HÀNH:
- Tỳ Khưu Tâm Đăng
xvii
TIPIṬAKAPĀḶI - TAM TẠNG PĀḶI
Piṭaka Tạng Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.
Pārājikapāḷi Phân Tích Giới Tỳ Khưu I 01 V Pācittiyapāḷi bhikkhu Phân Tích Giới Tỳ Khưu II 02 I L Pācittiyapāḷi bhikkhunī Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni 03 N U Mahāvaggapāḷi I Đại Phẩm I 04 A Ậ Mahāvaggapāḷi II Đại Phẩm II 05 Y T Cullavaggapāḷi I Tiểu Phẩm I 06 A Cullavaggapāḷi II Tiểu Phẩm II 07 Parivārapāḷi I Tập Yếu I 08 Parivārapāḷi II Tập Yếu II 09
Dīghanikāya I Trường Bộ I 10 Dīghanikāya II Trường Bộ II 11 Dīghanikāya III Trường Bộ III 12
Majjhimanikāya I Trung Bộ I 13 Majjhimanikāya II Trung Bộ II 14 S Majjhimanikāya III Trung Bộ III 15 U T K Saṃyuttanikāya I Tương Ưng Bộ I 16 T I Saṃyuttanikāya II Tương Ưng Bộ II 17 A N Saṃyuttanikāya III Tương Ưng Bộ III 18 N H Saṃyuttanikāya IV Tương Ưng Bộ IV 19 T Saṃyuttanikāya V (1) Tương Ưng Bộ V (1) 20 A Saṃyuttanikāya V (2) Tương Ưng Bộ V (2) 21
Aṅguttaranikāya I Tăng Chi Bộ I 22 Aṅguttaranikāya II Tăng Chi Bộ II 23 Aṅguttaranikāya III Tăng Chi Bộ III 24 Aṅguttaranikāya IV Tăng Chi Bộ IV 25 Aṅguttaranikāya V Tăng Chi Bộ V 26 Aṅguttaranikāya VI Tăng Chi Bộ VI 27
xviii
Piṭaka Tạng Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.
K Khuddakapāṭha Tiểu Tụng 28 H Dhammapadapāḷi Pháp Cú - U Udānapāḷi Phật Tự Thuyết - D Itivuttakapāḷi Phật Thuyết Như Vậy - D Suttanipātapāḷi Kinh Tập 29 A Vimānavatthupāḷi Chuyện Thiên Cung 30 K Petavatthupāḷi Chuyện Ngạ Quỷ - S A Theragathāpāḷi Trưởng Lão Kệ 31 U N Therīgāthāpāḷi Trưởng Lão Ni Kệ - T K I Jātakapāḷi I Bổn Sanh I 32 T I K Jātakapāḷi II Bổn Sanh II 33 A N Ā Jātakapāḷi III Bổn Sanh III 34 N H Y Mahāniddesapāḷi (chưa dịch) 35 T A Cullaniddesapāḷi (chưa dịch) 36 A Paṭisambhidāmagga I Phân Tích Đạo I 37 * Paṭisambhidāmagga II Phân Tích Đạo II 38 Apadānapāḷi I Thánh Nhân Ký Sự I 39 T Apadānapāḷi II Thánh Nhân Ký Sự II 40 I Apadānapāḷi III Thánh Nhân Ký Sự III 41 Ể Buddhavaṃsapāḷi Phật Sử 42 U Cariyāpiṭakapāḷi Hạnh Tạng - Nettipakaraṇa (chưa dịch) 43 B Peṭakopadesa (chưa dịch) 44 Ộ Milindapañhāpāḷi Mi Tiên Vấn Đáp 45
Dhammasaṅganipakaraṇa Bộ Pháp Tụ 46 V Vibhaṅgapakaraṇa I Bộ Phân Tích I 47 A I Vibhaṅgapakaraṇa II Bộ Phân Tích II 48 B Kathāvatthu I Bộ Ngữ Tông I 49 H D Kathāvatthu II Bộ Ngữ Tông II 50 I I Kathāvatthu III Bộ Ngữ Tông III 51 D Ệ Dhātukathā Bộ Chất Ngữ - H U Puggalapaññattipāḷi Bộ Nhân Chế Định 52 A Yamakapakaraṇa I Bộ Song Đối I 53 M P Yamakapakaraṇa II Bộ Song Đối II 54 M H Yamakapakaraṇa III Bộ Song Đối III 55 A Á Patthānapakaraṇa I Bộ Vị Trí I 56 P Patthānapakaraṇa II Bộ Vị Trí II 57 Patthānapakaraṇa III Bộ Vị Trí III 58
xix
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
THERAGĀTHĀPĀḶI
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TRƯỞNG LÃO KỆ
Tāni ca sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭham ettha gantabbaṃ: ‘Addhā idaṃ tassa bhagavato vacanaṃ, tassa ca therassa suggahitan’ti.
(Dīghanikāya II, Mahāparinibbānasutta).
Các điều ấy (những lời đã được nghe thuyết giảng) cần được đối chiếu ở Kinh, cần được xem xét ở Luật, và chỉ khi nào chúng hiện diện ở Kinh và được thấy ở Luật, thời điều kết luận có thể rút ra ở đây là: “Điều này chắc chắn là lời giảng dạy của đức Thế Tôn và đã được vị trưởng lão ấy tiếp thâu đúng đắn.
(Trường Bộ II, Kinh Đại Bát-Niết-Bàn).
LỜI GIỚI THIỆU ***
Theragāthāpāḷi là tập thứ tám thuộc Suttantanikāya - Tạng Kinh, Khuddakanikāya - Tiểu Bộ. Nội dung gồm có các kệ ngôn đã được các vị tỳ khưu trưởng lão thốt lên. Được biết Theragāthāpāḷi đã được sưu tập vào thời kỳ kết tập lần thứ nhất (ThagA. i, 2). Chúng tôi đề nghị tựa đề tiếng Việt cho tập Kinh này là Trưởng Lão Kệ.
Chú giải của tập Kinh Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ có tên là Paramatthadīpanī tập V, ngoài ra còn có tên gọi khác là Theragāthā- Aṭṭhakathā và Theragāthāvaṇṇanā. Chú Giải Sư là Ngài Dhammapāla sống ở thế kỷ thứ 5 theo Tây Lịch và là người đã kế tục công việc của Chú Giải Sư Buddhaghosa. Ngài Dhammapāla đã thực hiện các bộ Chú Giải cho các tập Kinh thuộc Tiểu Bộ là: Itivuttaka, Theragāthā, Therīgāthā, Udāna, Vimānavatthu, Petavatthu, Cariyāpiṭaka, và Nettippakaraṇa. Thêm vào đó, Ngài còn là tác giả của các tài liệu Phụ Chú Giải có tên như sau: Paramatthamañjūsā, Dīghanikāyaṭīkā, Majjhimanikāyaṭīkā, Samyuttanikāyaṭīkā, Jatakaṭṭhakathāṭīkā, Buddhavaṃsaṭṭhakathā- ṭīkā, và Nettippakaraṇaṭīkā (Somapala Jayawardhana, Handbook of Pali Literature, trang 48). Ngài Dhammapāla đã thực hiện Chú Giải này trong lúc ngụ tại tu viện Badaratitthavihāra (ThagA. iii, 210). Chú Giải ghi lại sơ lược tiểu sử của từng vị trưởng lão và còn chỉ ra phần trích dẫn liên quan đến vị ấy, nếu có, từ bộ Kinh Apadāna - Thánh Nhân Ký Sự. Tiếp theo đó là lời giải thích ý nghĩa của một số từ đã được chọn lọc.
Tập Kinh Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ được phân chia thành nipāta, được dịch là Nhóm. Tên gọi của Nhóm được căn cứ vào số lượng kệ ngôn: Nhóm Một có 1 kệ ngôn, Nhóm Hai có 2 kệ ngôn, và cứ thế cho đến Nhóm Mười Bốn có 14 kệ ngôn, rồi Nhóm Mười Sáu có 16 kệ ngôn (không có nhóm 15 kệ ngôn), ở các Nhóm còn lại số lượng kệ ngôn chỉ có tính cách gộp chung: Nhóm Hai Mươi có số lượng kệ ngôn từ 21 đến 29 câu, tương tợ như vậy đối với các Nhóm Ba Mươi, Nhóm Bốn Mươi, Nhóm Năm Mươi, Nhóm Sáu Mươi, và Nhóm Lớn có 72 kệ ngôn; tổng cộng là 21 nhóm. Số lượng các kệ ngôn ở văn bản Pali-Sinhala được ghi nhận là 1291, và tổng số các vị trưởng lão là 264 vị.
Về nội dung, ngoài các kệ ngôn do đích thân các vị tỳ khưu đã nói lên, tập Kinh Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ còn có một số kệ ngôn được xác định là lời của đức Phật, lời của Ma Vương (Māra), lời của Thiên chủ
xxiii
Sakka, lời của một số Thiên nhân, lời của vị Bà-la-môn, lời của người cha, lời của người mẹ, lời của vị nam cư sĩ, v.v... Có một số trường hợp vị trưởng lão chỉ lập lại lời của người khác, nhưng những lời đó được xem như là lời nói của vị ấy. Ngoài ra còn có một số kệ ngôn của các vị Trưởng Lão đã tham gia cuộc kết tập thêm vào để giải thích hoặc kết luận sự việc.
Điểm đáng được lưu ý ở đây là một số vị trưởng lão có tên khác nhau đã nói lên những kệ ngôn giống nhau: Ví dụ như câu kệ của vị Lomasakaṅgiya (27) giống câu kệ của vị Mātaṅgaputta (233); câu kệ của vị Gabbharatīriya (31) giống câu kệ của vị Yasoja (244); câu kệ của vị Tissa (39) và câu kệ của vị Vaḍḍhamāna (40) giống hai câu kệ của vị Mahāmoggallāna (1173, 1174); câu kệ của vị Vacchapāla (71) giống câu kệ của vị Visākhapañcālaputta (210); câu kệ của vị Piṇḍolabhāradvāja (124) tương tợ câu kệ của vị Mahākaccāyana (495) và giống câu kệ của vị Mahākassapa (1058); câu kệ của vị Paccaya (224) giống câu kệ của vị Mudita (314); hai câu kệ của vị Nāgasamāla (269, 270) giống hai câu kệ của các vị Bhagu (273, 274), Rājadatta (318, 319), Sappadāsa (409, 410), và Sundarasamudda (464, 465); ba câu kệ của vị Bakkula (225-227) giống ba câu kệ của vị Hārita (261-263); hai câu kệ của vị Vakkali (350, 351) giống hai câu kệ của vị (435, 436); các câu kệ của vị Raṭṭhapāla (769-775) tương đương với các câu kệ của vị Ānanda (1019-1025) và giống các câu kệ của vị Mahāmoggallāna (1162-1168), v.v...
Ngược lại, cũng có trường hợp hai hay ba vị trưởng lão có cùng một tên, hoặc chỉ là một vị, đã có những kệ ngôn khác nhau được xếp vào các nhóm khác nhau: Ví dụ như trưởng lão Khadiravaniyarevata ở Nhóm Một (kệ ngôn 42) và ở Nhóm Mười Bốn (các kệ ngôn 645-658), trưởng lão Kimbila ở Nhóm Một (118) và ở Nhóm Hai (155-156), trưởng lão Māluṅkyaputta ở Nhóm Sáu (399-404) và ở Nhóm Hai Mươi (794-817), trưởng lão Pārāsariya ở Nhóm Một (116) và hai lần ở Nhóm Hai Mươi (726-746 và 920-948), trưởng lão Puṇṇamāsa ở Nhóm Một (10) và ở Nhóm Hai (171-172), trưởng lão Vanavaccha hai lần ở Nhóm Một (13 và 113), trưởng lão Adhimutta ở Nhóm Một (114) và ở Nhóm Hai Mươi (705-725). Nếu các trường hợp đó không phải là hai hay ba vị trưởng lão có trùng tên mà chỉ là một vị, phải chăng tổng số các vị trưởng lão đã được liệt kê chỉ còn 257 vị, thay vì 264.
Thêm nữa, có một số kệ ngôn cũng đã được ghi lại ở các văn bản khác của Tam Tạng: Ví dụ như các câu kệ 640-644 của trưởng lão Soṇa Koḷivisa cũng được ghi lại ở Mahāvagga của Tạng Luật; các câu kệ 886- 870 của trưởng lão Aṅgulimāla cũng được ghi lại ở Majjhimanikāya bài Kinh 86, Aṅgulimālasuttaṃ; các câu kệ 776-788 trưởng lão Raṭṭhapāla cũng được ghi lại ở bài Kinh 82, Raṭṭhapālasuttaṃ; hoặc có một số kệ ngôn cũng được tìm thấy ở các bản Kinh khác như Dhammapadapāḷi - Pháp Cú, Suttanipātapāḷi - Kinh Tập, v.v...
xxiv
Về hình thức, tập Kinh Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ được viết theo thể kệ thơ (gāthā), mỗi kệ ngôn gồm có bốn pāda được trình bày thành hai dòng. Đa số các kệ ngôn của tập Kinh này làm theo thể thông dụng thường gặp gồm có tám âm cho mỗi pāda, tuy nhiên các thể khác phức tạp hơn cũng được tìm thấy. Trong đa số trường hợp, hai dòng kệ ngôn gồm bốn pāda là được hoàn chỉnh về ý nghĩa, nhưng cũng có một vài trường hợp ý nghĩa được nối từ kệ ngôn này sang kệ ngôn khác; trong trường hợp như vậy, chúng tôi sử dụng dấu ba chấm (...) ở cuối kệ ngôn trước và ở đầu kệ ngôn sau để báo hiệu sự tiếp nối.
Văn bản Pāḷi Roman trình bày ở đây đã được phiên âm lại từ văn bản Pāḷi - Sinhala, ấn bản Buddha Jayanti Tripitaka Series của nước quốc giáo Sri Lanka. Nhân đây, chúng tôi cũng xin thành tâm tán dương công đức của Ven. Mettāvihārī đã hoan hỷ cho phép chúng tôi sử dụng văn bản đã được phiên âm sẵn đang phổ biến trên mạng internet. Điểm đóng góp của chúng tôi trong việc thực hiện văn bản Pāḷi Roman này là những điểm khác biệt về văn tự ở Tam Tạng của các nước Thái Lan, Miến Điện, và Anh Quốc được ghi ở phần cước chú đã được so sánh kiểm tra lại, đồng thời đã bổ sung thêm một số điểm khác biệt đã phát hiện được trong lúc so sánh các văn bản với nhau.
Về phương diện dịch thuật và trình bày văn bản tiếng Việt, chúng tôi đã ghi nghĩa Việt của các kệ ngôn bằng văn xuôi nhằm diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của văn bản gốc. Có một số từ, do việc không tìm ra được nghĩa Việt, như trường hợp tên các loại thảo mộc nên đã được giữ nguyên từ Pāli. Về văn phong của lời dịch, chúng tôi chủ trương ghi lại lời tiếng Việt sát theo văn bản gốc và cố gắng không bỏ sót từ nào không dịch. Lời văn tiếng Việt của chúng tôi có chứa đựng những mấu chốt giúp cho những ai có ý thích nghiên cứu Pāḷi thấy ra được cấu trúc của loại ngôn ngữ này, đồng thời tạo sự thuận tiện cho công việc hiệu đính trong tương lai. Việc làm này của chúng tôi không hẳn đã được hoàn hảo, dẫu sao cũng là bước khởi đầu nhằm thúc đẩy phong trào nghiên cứu cổ ngữ Phật Học của người Việt Nam. Tuy nhiên, một số sai sót trong quá trình phiên dịch đương nhiên không thể tránh khỏi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về trình độ yếu kém.
Nhân đây, chúng tôi cũng xin chân thành ghi nhận sự quan tâm chăm sóc trực tiếp hoặc gián tiếp đối với công tác phiên dịch của chúng tôi về phương diện vật thực bồi dưỡng và thuốc men chữa bệnh của các vị hữu ân sau: Thượng Tọa Bửu Hiền - Trụ Trì Chùa Pháp Bảo Mỹ Tho, Nghiên cứu sinh Tiến Sĩ tại Đại Học Peradeniya - Sri Lanka, Cô Phạm Thu Hương (Hồng Kông), Phật tử Hoàng Thị Lựu và gia đình (Đà Nẵng). Công việc soạn thảo này được thông suốt, không bị gián đoạn, chính là nhờ có sự hỗ trợ nhiệt tình và quý báu của quý vị. Thành tâm cầu chúc quý vị luôn giữ vững niềm tin và thành tựu được nhiều kết quả trong công việc tu tập giải thoát.
xxv
Một điều thiếu sót lớn nếu không đề cập đến sự nhiệt tình giúp đỡ của Phật tử Nguyễn Tung Thiên và Phật tử Trương Hồng Hạnh đã sắp xếp thời gian để đọc lại bản thảo một cách kỹ lưỡng và đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc giúp cho chúng tôi tránh được một số điểm vụng về trong việc sử dụng từ ngữ tiếng Việt. Chúng tôi cũng xin thành tâm tùy hỷ và tán dương công đức của các thí chủ đã nhiệt tâm đóng góp tài chánh giúp cho Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt được tồn tại và phát triển. Mong sao phước báu Pháp thí này luôn dẫn dắt quý vị vào con đường tu tập đúng theo Chánh Pháp, thành tựu Chánh Trí, chứng ngộ Niết Bàn, không còn luân hồi sanh tử nữa.
Nhân đây, cũng xin thành kính tri ân công đức của Ngài Hòa Thượng Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera, tu viện trưởng tu viện Sri Jayawardhanaramaya Colombo 8 - Sri Lanka, đã cung cấp trú xứ và các vật dụng cần thiết giúp cho chúng tôi có thể tập trung toàn thời gian cho công việc thực hiện tập Kinh này.
Cuối cùng, ngưỡng mong phước báu phát sanh trong công việc soạn thảo tập Kinh này được thành tựu đến thầy tổ, song thân, và tất cả chúng sanh trong tam giới. Nguyện cho hết thảy đều được an vui, sức khỏe, có trí tuệ, và tinh tấn tu tập ngõ hầu thành đạt cứu cánh giải thoát, chấm dứt khổ đau.
Kính bút, ngày 12 tháng 10 năm 2011 Tỳ Khưu Indacanda (Trương đình Dũng)
xxvi
CÁC CHỮ VIẾT TẮT:
Văn Bản Pāḷi:
Ma. : Marammachaṭṭhasaṅgītiyehi Sodhita Theragāthā
(Tạng Miến Điện kỳ kết tập lần thứ 6).
Pa. : Paramatthadīpanī, Theragāthaṭṭhakathā.
Pu. : Aṭṭhakathāgatāni - Purātanapāṭhantarāni.
PTS. : Pali Text Society Edition, Theragāthā, 1883 (Tạng Anh).
Sīmu. 1 : Theragāthā, Dhamayena Mudraṇaya, 1930.
Sīmu. 2 : Theragāthā, Hevāvitāraṇa Mudraṇaya.
Syā. : Syāma - Tāyyakkhara Theragāthāpāḷi
(Tạng Thái Lan).
Văn Bản Tiếng Việt:
ND : Chú thích của Người Dịch.
PTS. : Nhà Xuất Bản Pali Text Society (Anh Quốc).
Sđd. : Sách đã dẫn.
ThagA. : Theragāthaṭṭhakathā - Chú Giải Theragāthā (PTS.).
TTPV. : Tam Tạng Pāḷi - Việt.
xxvii
MẪU TỰ PĀḶI - SINHALA
NGUYÊN ÂM
wa wd ā bi Bī Wu W! ū te To
PHỤ ÂM
l ka L kha . ga U gha X ṅa p ca P cha c ja ® jha [ ña g ṭa G ṭha v ḍa V ḍha K ṇa ; ta : tha o da O dha k na m pa M pha n ba N bha u ma
h ya r ra , la j va i sa y ha < ḷa x ṃ l ka ld kā ls ki lS kī l= ku l+ kū fl ke fld ko L kha Ld khā Ls khi LS khī Lq khu LQ khū fL khe fLd kho . ga .d gā .s gi .S gī .= gu .+ gū f. ge f.d go
PHỤ ÂM LIÊN KẾT
ll kka [[ ñña ;% tra uM mpha lL kkha Ky ṇha oo dda un mba lH kya [p ñca oO ddha uN mbha ls% kri [P ñcha o% dra uu mma Cj kva [c ñja oj dva uy mha LH khya [® ñjha Oj dhva hh, hH yya Lj khva gg ṭṭa k; nta hy yha .. gga gG ṭṭha J: ntha ,, lla .> ggha vv ḍḍa Jo, | nda ,H lya Xl ṅka vV ḍḍha JO ndha ,y lha .% gra KK ṇṇa ;; nna jh vha XL ṅkha Kg ṇṭa ;y nha ii ssa X. ṅga KG ṇṭha mm ppa iu sma X> ṅgha Kv ṇḍa mM ppha ij sva pp cca ;; tta nn bba yu hma pP ccha F: ttha nN bbha yj hva cc jja Fj tva n% bra <y ḷha c® jjha um mpa
-d ā -s i -S ī e qu E Qū f- e f-d o
xxviii
VĂN BẢN ĐỐI CHIẾU PĀḶI - SINHALA & PĀḶI - ROMAN
kfud ;iai N.jf;d wryf;d iïudiïnqoaOiai Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
nqoaOx irKx .ÉPdñ
Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Oïux irKx .ÉPdñ
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
iX>x irKx .ÉPdñ
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
mdKd;smd;d fjruKS islaLdmox iudoshdñ Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
woskakdodkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
ldfuiqñÉPdpdrd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Kāmesu micchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
uqidjdod fjruKS islaLdmox iudoshdñ Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
iqrdfurhucA®mudoÜGdkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Surāmerayamajjhapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
xxix
THERAGĀTHĀPĀḶI - TRƯỞNG LÃO KỆ
VISAYASŪCI - MỤC LỤC *****
1. EKAKANIPĀTO - NHÓM MỘT PAṬHAMO VAGGO - PHẨM THỨ NHẤT:
1. Subhūtittheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Subhūti 02 2. Mahākoṭṭhitattheragāthā - " " Mahākoṭṭhita 02 3. Kaṅkhārevatattheragāthā - " " Kaṅkhārevata 04 4. Puṇṇattheragāthā - " " Puṇṇa 04 5. Dabbattheragāthā - " " Dabba 04 6. Sītavaniyattheragāthā - " " Sītavaniya 04 7. Bhalliyattheragāthā - " " Bhalliya 04 8. Vīrattheragāthā - " " Vīra 06 9. Piḷindavacchattheragāthā - " " Piḷindavaccha 06 10. Puṇṇamāsattheragāthā - " " Puṇṇamāsa 06 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 06
***
DUTIYAVAGGO - PHẨM THỨ NHÌ:
11. Cūḷavacchattheragāthā - " " Cūḷavaccha 06 12. Mahāvacchattheragāthā - " " Mahāvaccha 08 13. Vanavacchattheragāthā - " " Vanavaccha 08 14. Vanavacchattherasāmaṇeragāthā - " Sa-di Vanavaccha08 15. Kuṇḍadhānattheragāthā - " " Kuṇḍadhāna 08 16. Bellaṭṭhisīsattheragāthā - " " Bellaṭṭhisīsa 08 17. Dāsakattheragāthā - " " Dāsaka 10 18. Sigālapituttheragāthā - " " Sigālapitu 10 19. Kuṇḍalattheragāthā - " " Kuṇḍala 10 20. Ajitattheragāthā - " " Ajita 10 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 10
***
xxxi
TATIYO VAGGO - PHẨM THỨ BA:
21. Nigrodhattheragāthā - " " Nigrodha 12 22. Cittakattheragāthā - " " Cittaka 12 23. Gosālattheragāthā - " " Gosāla 12 24. Sugandhattheragāthā - " " Sugandha 12 25. Nandiyattheragāthā - " " Nandiya 12 26. Ubhayattheragāthā - " " Ubhaya 12 27. Lomasakaṅgiyattheragāthā - " Lomasakaṅgiya 14 28. Jambugāmikattheragāthā - " " Jambugāmika 14 29. Hāritattheragāthā - " " Hārita 14 30. Uttiyattheragāthā - " " Uttiya 14 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 14
***
CATUTTHO VAGGO - PHẨM THỨ TƯ:
31. Gabbharatīriyattheragāthā - " " Gabbharatīriya 16 32. Suppiyattheragāthā - " " Suppiya 16 33. Sopākattheragāthā - " " Sopāka 16 34. Posiyattheragāthā - " " Posiya 16 35. Sāmaññakānittheragāthā - " " Sāmaññakāni 16 36. Kumāputtattheragāthā - " " Kumāputta 16 37. Kumāputtasahāyakattheragāthā - Kệ ngôn của vị trưởng lão đồng hành với vị Kumāputta 18 38. Gavampatittheragāthā - " " Gavampati 18 39. Tissattheragāthā - " " Tissa 18 40. Vaḍḍhamānattheragāthā - " " Vaḍḍhamāna 18 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 18
***
PAÑCAMO VAGGO - PHẨM THỨ NĂM:
41. Sirivaḍḍhattheragāthā - " " Sirivaḍḍha 20 42. Khadiravaniyarevatattheragāthā - " Khadiravaniyarevata 20 43. Sumaṅgalattheragāthā - " " Sumaṅgala 20 44. Sānuttheragāthā - " " Sānu 20 45. Ramaṇīyavihārittheragāthā - " Ramaṇīyavihārī 20 46. Samiddhittheragāthā - " " Samiddhi 22 47. Ujjayattheragāthā - " " Ujjaya 22 48. Sañjayattheragāthā - " " Sañjaya 22 49. Rāmaṇeyyakattheragāthā - " " Rāmaṇeyyaka 22 50. Vimalattheragāthā - " " Vimala 22 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 22
xxxii
CHAṬṬHO VAGGO - PHẨM THỨ SÁU:
51. Godhikattheragāthā - " " Godhika 24 52. Subāhuttheragāthā - " " Subāhu 24 53. Valliyattheragāthā - " " Valliya 24 54. Uttiyattheragāthā - " " Uttiya 24 55. Añjanavaniyattheragāthā - " " Añjanavaniya 24 56. Kuṭivihārittheragāthā - " " Kuṭivihārī 24 57. Dutiyakuṭivihārittheragāthā - " Kuṭivihārī thứ nhì 26 58. Ramaṇīyakuṭikattheragāthā - " Ramaṇīyakuṭika 26 59. Kosalavihārittheragāthā - " " Kosalavihārī 26 60. Sīvalittheragāthā - " " Sīvali 26 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 26
***
SATTAMO VAGGO - PHẨM THỨ BẢY:
61. Vappattheragāthā - " " Vappa 28 62. Vajjiputtattheragāthā - " " Vajjiputta 28 63. Pakkhattheragāthā - " " Pakkha 28 64. Vimalakoṇḍaññattheragāthā - " Vimalakoṇḍañña 28 65. Ukkhepakaṭavacchattheragāthā - " Ukkhepakaṭavaccha 28 66. Meghiyattheragāthā - " " Meghiya 30 67. Ekadhammasavanīyattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Ekadhammasavanīya 30 68. Ekudāniyattheragāthā - " " Ekudāniya 30 69. Channattheragāthā - " " Channa 30 70. Puṇṇattheragāthā - " " Puṇṇa 30 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 30
***
AṬṬHAMO VAGGO - PHẨM THỨ TÁM:
71. Vacchapālattheragāthā - " " Vacchapāla 32 72. Ātumattheragāthā - " " Ātuma 32 73. Māṇavattheragāthā - " " Māṇava 32 74. Suyāmattheragāthā - " " Suyāma 32 75. Susāradattheragāthā - " " Susārada 32 76. Piyañjahattheragāthā - " " Piyañjaha 32 77. Hatthārohaputtattheragāthā - " Hatthārohaputta 34 78. Meṇaḍasirattheragāthā - " " Meṇḍasira 34 79. Rakkhitattheragāthā - " " Rakkhita 34 80. Uggattheragāthā - " " Ugga 34 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 34
xxxiii
NAVAMO VAGGO - PHẨM THỨ CHÍN:
81. Samitiguttattheragāthā - " " Samitigutta 36 82. Kassapattheragāthā - " " Kassapa 36 83. Sīhattheragāthā - " " Sīha 36 84. Nītattheragāthā - " " Nīta 36 85. Sunāgattheragāthā - " " Sunāga 36 86. Nāgitattheragāthā - " " Nāgita 36 87. Paviṭṭhattheragāthā - " " Paviṭṭha 38 88. Ajjunattheragāthā - " " Ajjuna 38 89. Paṭhamadevasabhattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Devasabha thứ nhất 38 90. Sāmidattattheragāthā - " " Sāmidatta 38 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 38
***
DASAMO VAGGO - PHẨM THỨ MƯỜI:
91. Paripuṇṇakattheragāthā - " " Paripuṇṇaka 40 92. Vijayattheragāthā - " " Vijaya 40 93. Erakattheragāthā - " " Eraka 40 94. Mettajittheragāthā - " " Mettajī 40 95. Cakkhupālattheragāthā - " " Cakkhupāla 40 96. Khaṇḍasumaṇattheragāthā - " Khaṇḍasumana 40 97. Tissattheragāthā - " " Tissa 42 98. Abhayattheragāthā - " " Abhaya 42 99. Uttiyattheragāthā - " " Uttiya 42 100. Devasabhattheragāthā - " " Devasabha 42 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 42
***
EKĀDASAMO VAGGO - PHẨM THỨ MƯỜI MỘT:
101. Belaṭṭhānikattheragāthā - " " Belaṭṭhānika 44 102. Setucchattheragāthā - " " Setuccha 44 103. Bandhurattheragāthā - " " Bandhura 44 104. Khitakattheragāthā - " " Khitaka 44 105. Malitavambhattheragāthā - " Malitavambha 44 106. Suhemantattheragāthā - " " Suhemanta 44 107. Dhammasavattheragāthā - " " Dhammasava 46 108. Dhammasavapituttheragāthā - " Dhammasavapitu 46 109. Saṅgharakkhitattheragāthā - " " Saṅgharakkhita 46 110. Usabhattheragāthā - " " Usabha 46 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 46
xxxiv
DVĀDASAMO VAGGO - PHẨM THỨ MƯỜI HAI:
111. Jentattheragāthā - " " Jenta 48 112. Vacchagottattheragāthā - " " Vacchagotta 48 113. Vanavacchattheragāthā - " " Vanavaccha 48 114. Adhimuttattheragāthā - " " Adhimutta 48 115. Mahānāmattheragāthā - " " Mahānāma 48 116. Pārāsariyattheragāthā - " " Pārāsariya 48 117. Yasattheragāthā - " " Yasa 50 118. Kimbilattheragāthā - " " Kimbila 50 119. Vajjiputtattheragāthā - " " Vajjiputta 50 120. Isidattattheragāthā - " " Isidatta 50 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 50 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 50
*** 2. DUKANIPĀTO - NHÓM HAI PAṬHAMO VAGGO - PHẨM THỨ NHẤT: 121. Uttarattheragāthā - " " Uttara 52 122. Piṇḍolabhādvājattheragāthā - " Piṇḍolabhāradvāja 52 123. Valliyattheragāthā - " " Valliya 52 124. Gaṅgātīriyattheragāthā - " " Gaṅgātīriya 54 125. Ajinattheragāthā - " " Ajina 54 126. Melajinattheragāthā - " " Melajina 54 127. Rādhattheragāthā - " " Rādha 54 128. Surādhattheragāthā - " " Surādha 56 129. Gotamattheragāthā - " " Gotama 56 130. Vasabhattheragāthā - " " Vasabha 56 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 56
*** DUTIYO VAGGO - PHẨM THỨ NHÌ:
131. Mahācundattheragāthā - " " Mahācunda 58 132. Jotidāsattheragāthā - " " Jotidāsa 58 133. Heraññakānittheragāthā - " " Heraññakāni 58 134. Somacittattheragāthā - " " Somacitta 58 135. Sabbamittattheragāthā - " " Sabbamitta 60 136. Mahākāḷattheragāthā - " " Mahākāḷa 60 137. Tissattheragāthā - " " Tissa 60 138. Kimbilattheragāthā - " " Kimbila 60 139. Nandattheragāthā - " " Nanda 62 140. Sirimāttheragāthā - " " Sirimā 62 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 62
xxxv
TATIYO VAGGO - PHẨM THỨ BA:
141. Uttarattheragāthā - " " Uttara 64 142. Bhaddajittheragāthā - " " Bhaddaji 64 143. Sobhitattheragāthā - " " Sobhita 64 144. Valliyattheragāthā - " " Valliya 64 145. Vītasokattheragāthā - " " Vītasoka 66 146. Puṇṇamāsattheragāthā - " " Puṇṇamāsa 66 147. Nandakattheragāthā - " " Nandaka 66 148. Bharatattheragāthā - " " Bharata 66 149. Bhāradvājattheragāthā - " " Bhāradvāja 68 150. Kaṇhadinnattheragāthā - " " Kaṇhadinna 68 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 68
***
CATUTTHO VAGGO - PHẨM THỨ TƯ:
151. Migasirattheragāthā - " " Migasira 70 152. Sīvakattheragāthā - " " Sīvaka 70 153. Upavānattheragāthā - " " Upavāna 70 154. Isidinnattheragāthā - " " Isidinna 70 155. Sambulakaccānattheragāthā - " Sambulakaccāna 72 156. Khitakattheragāthā - " " Khitaka 72 157. Selissariyattheragāthā - " " Selissariya 72 158. Nisabhattheragāthā - " " Nisabha 72 159. Usabhattheragāthā - " " Usabha 74 160. Kappaṭakurattheragāthā - " " Kappaṭakura 74 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 74
***
PAÑCAMO VAGGO - PHẨM THỨ NĂM:
161. Kumārakassapattheragāthā - " Kumārakassapa 76 162. Dhammapālattheragāthā - " " Dhammapāla 76 163. Brahmālittheragāthā - " " Brahmāli 76 164. Mogharājattheragāthā - " " Mogharāja 78 165. Visākhapañcālaputtattheragāthā - " Visākhapañcālaputta 78 166. Cūḷakattheragāthā - " " Cūḷaka 78 167. Anūpamattheragāthā - " " Anūpama 80 168. Vajjitattheragāthā - " " Vajjita 80 169. Sandhitattheragāthā - " " Sandhita 80 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Phẩm Này 80 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 80
***
xxxvi
3. TIKANIPĀTO - NHÓM BA 170. Aṅgaṇikabhāradvājattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Aṅgaṇikabhāradvāja 82 171. Paccayattheragāthā - " " Paccaya 82 172. Bakkulattheragāthā - " " Bakkula 82 173. Dhaniyattheragāthā - " " Dhaniya 84 174. Mātaṅgaputtattheragāthā - " " Mātaṅgaputta 84 175. Khujjasobhitattheragāthā - " " Khujjasobhita 84 176. Vāraṇattheragāthā - " " Vāraṇa 86 177. Passikattheragāthā - " " Passika 86 178. Yasojattheragāthā - " " Yasoja 86 179. Sāṭimattiyattheragāthā - " " Sāṭimattiya 88 180. Upālittheragāthā - " " Upāli 88 181. Uttarapālattheragāthā - " " Uttarapāla 88 182. Abhibhūtattheragāthā - " " Abhibhūta 90 184. Gotamattheragāthā - " " Gotama 90 184. Hāritattheragāthā - " " Hārita 90 185. Vimalattheragāthā - " " Vimala 92 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 92
***
4. CATUKKANIPĀTO - NHÓM BỐN 186. Nāgasamālattheragāthā - " " Nāgasamāla 94 187. Bhaguttheragāthā - " " Bhagu 94 188. Sabhiyattheragāthā - " " Sabhiya 94 189. Nandakattheragāthā - " " Nandaka 96 190. Jambukattheragāthā - " " Jambuka 96 191. Senakattheragāthā - " " Senaka 96 192. Sambhūtattheragāthā - " " Sambhūta 98 193. Rāhulattheragāthā - " " Rāhula 98 194. Candanattheragāthā - " " Candana 98 195. Dhammikattheragāthā - " " Dhammika 100 196. Sappakattheragāthā - " " Sappaka 100 197. Muditattheragāthā - " " Mudita 102 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 102
***
5. PAÑCAKANIPĀTO - NHÓM NĂM 198. Rājadattattheragāthā - " " Rājadatta 104 199. Subhūtattheragāthā - " " Subhūta 104
xxxvii
200. Girimānandattheragāthā - " " Girimānanda 106 201. Sumanattheragāthā - " " Sumana 106 202. Vaḍḍhattheragāthā - " " Vaḍḍha 108 203. Nadīkassapattheragāthā - " " Nadīkassapa 108 204. Gayākassapattheragāthā - " " Gayākassapa 110 205. Vakkalittheragāthā - " " Vakkali 110 206. Vijitasenattheragāthā - " " Vijitasena 112 207. Yasadattattheragāthā - " " Yasadatta 112 208. Soṇakuṭikaṇṇattheragāthā - " Soṇakuṭikaṇṇa 114 209. Kosiyattheragāthā - " " Kosiya 114 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 116
***
6. CHAKKANIPĀTO - NHÓM SÁU 210. Uruvelakassapattheragāthā - " Uruvelakassapa 118 211. Tekicchakānittheragāthā - " " Tekicchakāni 118 212. Mahānāgattheragāthā - " " Mahānāga 120 213. Kullattheragāthā - " " Kulla 120 214. Māluṅkyaputtattheragāthā - " Māluṅkyaputta 122 215. Sappadāsattheragāthā - " " Sappadāsa 122 216. Kātiyānattheragāthā - " " Kātiyāna 124 217. Migajālattheragāthā - " " Migajāla 124 218. Jentattheragāthā - " " Jenta 126 219. Sumanattheragāthā - " " Sumana 126 220. Nhātakamunittheragāthā - " " Nhātakamuni 128 221. Brahmadattattheragāthā - " " Brahmadatta 128 222. Sirimandattheragāthā - " " Sirimanda 130 223. Sabbakāmittheragāthā - " " Sabbakāmi 132 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 132
***
7. SATTAKANIPĀTO - NHÓM BẢY
224. Sundarasamuddattheragāthā -
Kệ ngôn của trưởng lão Sundarasamudda 134
225. Lakuṇṭakabhaddiyattheragāthā -
Kệ ngôn của trưởng lão Lakuṇṭakabhaddiya 134
226. Bhaddattheragāthā - " " Bhadda 136
227. Sopākattheragāthā - " " Sopāka 138
228. Sarabhaṅgattheragāthā - " " Sarabhaṅga 138
Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 140
***
xxxviii
8. AṬṬHAKANIPĀTO - NHÓM TÁM 229. Mahākaccāyanattheragāthā - " Mahākaccāyana 142 230. Sirimittattheragāthā - " " Sirimitta 144 231. Mahāpanthakattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Mahāpanthaka 146 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 146
***
9. NAVAKANIPĀTO - NHÓM CHÍN 232. Bhūtattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Bhūta 148 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 150
***
10. DASAKANIPĀTO - NHÓM MƯỜI 233. Kāḷudāyittheragāthā - " " Kāḷudāyi 150 234. Ekavihāriyattheragāthā - " " Ekavihāriya 154 235. Mahākappinattheragāthā - " " Mahākappina 154 236. Cūḷapanthakattheragāthā - " " Cūḷapanthaka 156 237. Kappattheragāthā - " " Kappa 158 238. Upasenattheragāthā - " " Upasena 160 239. Aparagotamattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Gotama khác 162 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 162
***
11. EKĀDASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI MỘT 240. Saṅkiccattheragāthā - " " Saṅkicca 164 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 164
***
12. DVĀDASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI HAI 241. Sīlavattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Sīlava 166 242. Sunītattheragāthā - " " Sunīta 168 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 168
***
xxxix
13. TERASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI BA 243. Soṇattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Soṇa 170 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 172
***
14. CUDDASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI BỐN 244. Khadiravaniyarevatattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Khadiravaniya Revata 174 245. Godattattheragāthā - " " Godatta 176 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 178
***
15. SOḶASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI SÁU 246. Aññākoṇḍaññattheragāthā - " Aññākoṇḍañña 180 247. Udāyittheragāthā - " " Udāyī 182 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 184
***
16. VĪSATINIPĀTO - NHÓM HAI MƯƠI 248. Adhimuttattheragāthā - " " Adhimutta 186 249. Pārāsariyattheragāthā - " " Pārāsariya 188 250. Telakānittheragāthā - " " Telakāni 192 251. Raṭṭhapālattheragāthā - " " Raṭṭhapāla 196 252. Māluṅkyaputtattheragāthā - " Māluṅkyaputta 200 253. Selattheragāthā - " " Sela 204 254. Bhaddiyattheragāthā - " " Bhaddiya 208 255. Aṅgulimālattheragāthā - " " Aṅgulimāla 210 256. Anuruddhattheragāthā - " " Anuruddha 214 257. Pārāsariyattheragāthā - " " Pārāsariya 218 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 222
***
17. TIṂSATINIPĀTO - NHÓM BA MƯƠI 258. Phussattheragāthā - " " Phussa 224 259. Sāriputtattheragāthā - " " Sāriputta 228 260. Ānandattheragāthā - " " Ānanda 234 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 240
xl
18. CATTĀLĪSANIPĀTO - NHÓM BỐN MƯƠI 261. Mahākassapattheragāthā - " " Mahākassapa 242 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 248
***
19. PAÑÑĀSANIPĀTO - NHÓM NĂM MƯƠI 262. Tālapuṭattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Tālapuṭa 250 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 260
***
20. SAṬṬHINIPĀTO - NHÓM SÁU MƯƠI
263. Mahāmoggallānattheragāthā -
Kệ ngôn của trưởng lão Mahāmoggallāna 262
Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 272
***
21. MAHĀ NIPĀTO - NHÓM LỚN 264. Vaṅgīsattheragāthā - Kệ ngôn của trưởng lão Vaṅgīsa 274 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Nhóm Này 286 Tassuddānaṃ - Tóm Lược Tác Phẩm Này 286
THERAGĀTHĀPĀḶI NIṬṬHITĀ - TRƯỞNG LÃO KỆ ĐƯỢC CHẤM DỨT.
--ooOoo--
xli
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
THERAGĀTHĀPĀḶI
&
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TRƯỞNG LÃO KỆ
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
THERAGĀTHĀPĀḶI Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa.
NIDĀNAGĀTHĀ Sīhānaṃ ’va nadantānaṃ dāṭhīnaṃ girigabbhare, suṇātha bhāvitattānaṃ gāthā attūpanāyikā. 1
Yathānāmā yathāgottā yathādhammavihārino, yathādhimuttā sappaññā vihariṃsu atanditā.
Tattha tattha vipassitvā phusitvā accutaṃ padaṃ, katantaṃ paccavekkhantā imamatthamabhāsisuṃ.2
1. EKAKANIPĀTO 1. 1. Channā me kuṭikā sukhā nivātā vassa deva yathāsukhaṃ, cittaṃ me susamāhitaṃ vimuttaṃ ātāpī viharāmi vassa devā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhūtitthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Subhūtittheragāthā.
2. 2. Upasanto uparato mantabhāṇī anuddhato, 3
dhunāti pāpake dhamme dumapattaṃ va māluto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhito4 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Mahākoṭṭhitattheragāthā.
1 atthūpanāyikā - Ma; 2 abhāsiṃsu - Syā. atthupanāyikā - Syā; 3 mattabhāṇī - Sīmu 2. attupanāyikā - PTS. 4 mahākoṭṭhiko - Ma, PTS.
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TRƯỞNG LÃO KỆ Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!
KỆ NGÔN MỞ ĐẦU Chúng ta hãy lắng nghe những kệ ngôn liên quan đến bản thân của những vị có nội tâm đã được tu tập, tựa như những con sư tử có răng nanh ở trong hang núi đang rống lên.
Các vị có các tên như vầy, có các họ như vầy, có sự an trú vào Giáo Pháp như vầy, đã được giải thoát như vầy, có trí tuệ, đã sống không lười biếng.
Sau khi thấy rõ trường hợp này trường hợp khác, sau khi chạm đến Đạo Lộ Bất Tử, trong khi quán xét lại đích cuối cùng đã được làm xong, các vị đã thốt lên ý nghĩa này.
1. NHÓM MỘT 1. 1. “Cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió. Này ông Trời, ông hãy mưa một cách thoải mái. Tâm của tôi khéo được định tĩnh, được giải thoát. Tôi sống có sự tinh cần. Này ông Trời, ông hãy mưa.”
Đại đức trưởng lão Subhūti đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Subhūti.
2. 2. “Vị an tịnh, tự chế, có lời nói đúng đắn, không tự kiêu, rũ bỏ các ác pháp tựa như gió làm rụng lá cây.”
Đại đức trưởng lão Mahākoṭṭhita đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahākoṭṭhita.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
3. 3. Paññaṃ imaṃ passa tathāgatānaṃ aggi yathā pajjalito 1 nisīthe, 2 ālokadā cakkhudadā bhavanti ye āgatānaṃ vinayanti kaṅkhan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kaṅkhārevatattheragāthā.
4. 4. Sabbhireva samāsetha paṇḍiteh’ atthadassibhi, atthaṃ mahantaṃ gambhīraṃ duddasaṃ nipuṇaṃ aṇuṃ, dhīrā samadhigacchanti appamattā vicakkhaṇā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇo mantāṇiputto 3 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Puṇṇattheragāthā.
5. 5. Yo duddamiyo4 damena danto dabbo santusito vitiṇṇakaṅkho, vijitāvī apetabheravo hi dabbo so parinibbuto ṭhitatto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dabbattheragāthā.
6. 6. Yo sītavanaṃ upāga5 bhikkhu eko santusito samāhitatto, vijitāvī apetalomahaṃso rakkhaṃ kāyagatāsatiṃ dhitīmā ”ti.6
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sītavaniyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sītavaniyattheragāthā.
7. 7. Yopānudī maccurājassa senaṃ naḷasetuṃ va sudubbalaṃ mahogho, vijitāvī apetabheravo hi danto so parinibbuto ṭhitatto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhalliyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Bhalliyattheragāthā.
1 pajjālito - Sīmu 4 duddamayo - Syā, PTS. 2 nisīve - Syā. 5 upagā - Ma, Sīmu 1, 2; upāgā - Syā, PTS. 3 mantāniputto - Syā, PTS. 6 dhitimā ti - Ma, Sīmu 1, 2; dhītimā ti - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
3. 3. “Hãy nhìn xem trí tuệ này của các đức Như Lai giống như ngọn lửa cháy sáng lúc nửa đêm. Là những người cho ánh sáng, cho con mắt, các đức Như Lai xua tan điều nghi hoặc của những người đến gặp.”
Đại đức trưởng lão Kaṅkhārevata đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kaṅkhārevata.
4. 4. “Chỉ nên giao thiệp với các bậc đức hạnh, sáng trí, thấy được mục đích. Các bậc thông minh, không xao lãng, có nhận thức rõ ràng, chứng đạt được mục đích lớn lao, thâm sâu, khó thấy, tế nhị, tinh vi.”
Đại đức trưởng lão Puṇṇa Mantāṇiputta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Puṇṇa.
5. 5. “Là người khó huấn luyện, đã được huấn luyện với sự huấn luyện (tối thượng), có khả năng, tự biết đủ, có nỗi hoài nghi đã được vượt qua, có sự chiến thắng, có sự kinh sợ đã được xa lìa, Dabba ấy vì thế đã được hoàn toàn giải thoát, có nội tâm ổn định.”
Đại đức trưởng lão Dabba đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Dabba.
6. 6. “Vị tỳ khưu đi đến (bãi tha ma) Sītavana, một mình, tự biết đủ, có bản thân định tĩnh, có sự chiến thắng, có sự lông rởn ốc đã xa lìa, đang hộ trì niệm đặt ở thân, có sự quả quyết.”
Đại đức trưởng lão Sītavaniya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sītavaniya.
7. 7. “Tựa như dòng nước lũ mạnh mẽ cuốn trôi chiếc cầu bằng cây sậy vô cùng yếu ớt, vị nào xua tan đạo binh của Thần Chết, có sự chiến thắng, có sự kinh sợ đã được xa lìa, vị ấy đã được huấn luyện, vì thế đã được hoàn toàn giải thoát, có nội tâm ổn định.”
Đại đức trưởng lão Bhalliya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bhalliya.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
8. 8. Yo duddamiyo 1 damena danto vīro 2 santusito vitiṇṇakaṅkho, vijitāvī apetalomahaṃso vīro so 3 parinibbuto ṭhitatto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vīro thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vīrattheragāthā.
9. 9. Svāgataṃ na durāgataṃ 4 nayidaṃ dumantitaṃ mama, saṃvibhattesu 5 dhammesu yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgamin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piḷindavaccho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Piḷindavacchattheragāthā. 10.
10. Vihari apekkhaṃ idha vā huraṃ vā yo vedagū samito6 yatatto, sabbesu dhammesu anūpalitto lokassa dhaññā udayabbayaññā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇamāso thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Puṇṇamāsattheragāthā.
Paṭhamo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Subhūti koṭṭhito thero kaṅkhārevatasammato,7 mantāṇiputto dabbo ca sītavaniyo ca bhalliyo, vīro piḷindavaccho ca puṇṇamāso tamonudo ”ti.
--ooOoo--
11. 11. Pāmojjabahulo bhikkhu dhamme buddhappavedite, 8
adhigacche padaṃ santaṃ saṅkhārūpasamaṃ sukhan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷavaccho9 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Cūḷavacchattheragāthā.
1 duddamayo - Syā, PTS. 6 santusito - Syā, PTS. 2 dhīro - Syā. 7 kaṅkhārevatapuṇṇako - Syā; 3 vītarāgo - Syā. kaṅkhārevatasubbato - PTS. 4 nāpagataṃ - Syā, PTS. 8 pāmujjabahulo - Syā, PTS. 5 pavibhattesu - Syā. 9 cūḷagavaccho - PTS, Sīmu 1, 2.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
8. 8. “Là người khó huấn luyện, đã được huấn luyện với sự huấn luyện (tối thượng), là vị anh hùng, tự biết đủ, có nỗi hoài nghi đã được vượt qua, có sự chiến thắng, có sự lông rởn ốc đã được xa lìa, vị Vīra ấy đã được hoàn toàn giải thoát, có nội tâm ổn định.”
Đại đức trưởng lão Vīra đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vīra.
9. 9. “Việc đi đến (gặp đức Phật) của tôi là tốt đẹp, không phải là việc đi đến sai trái; điều này đã được khuyên bảo một cách sái quấy đến tôi là không đúng, trong số các pháp được phân hạng, tôi đã đạt đến pháp cao nhất.”
Đại đức trưởng lão Piḷindavaccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Piḷindavaccha.
10. 10. “Vị đã bỏ đi sự trông mong ở đời này hay đời sau, là người đã đạt được trí tuệ, có bản thân đã được chế ngự, sau khi nhận biết sự sanh và diệt của thân này, không còn bị vấy bẩn trong tất cả các pháp.”
Đại đức trưởng lão Puṇṇamāsa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Puṇṇamāsa.
Phẩm thứ nhất.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Subhūti, vị trưởng lão Koṭṭhita, vị được đặt tên là Kaṅkhārevata, vị Mantāṇiputta và vị Dabba, vị Sītavaniya và vị Bhalliya, vị Vīra và vị Piḷindavaccha, vị Puṇṇamāsa là vị xua đi đêm tối.”
--ooOoo--
11. 11. “Vị tỳ khưu có nhiều hân hoan trong Giáo Pháp đã được đức Phật công bố, có thể chứng đắc trạng thái an tịnh, sự yên lặng của các pháp tạo tác, an lạc.”
Đại đức trưởng lão Cūḷavaccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Cūḷavaccha.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
12. 12. Paññābalī sīlavatūpapanno samāhito jhānarato satīmā, yadatthiyaṃ bhojanaṃ bhuñjamāno kaṅkhetha 1 kālaṃ idha vītarāgo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahāvaccho 2 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Mahāvacchattheragāthā.
13. 13. Nīlabbhavaṇṇā rucirā sītavārī sucindharā, indagopakasañchannā te selā ramayanti man ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vanavacchattheragāthā.
14. 14. Upajjhāyo maṃ avaca ito gacchāma4 sīvaka, 3
gāme me vasati kāyo araññaṃ me gato mano, semānako pi gacchāmi natthi saṅgo vijānatan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmato vanavacchassa therassa sāmaṇero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vanavacchattherasāmaṇeragāthā.
15. 15. Pañca chinde pañca jahe pañca cuttari bhāvaye, pañcasaṅgātigo bhikkhu oghatiṇṇo ’ti vuccatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṇḍadhāno thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kuṇḍadhānattheragāthā.
16. 16. Yathā pi bhaddo ājañño naṅgalāvattanī sikhī, gacchati appakasirena evaṃ rattindivā mama, gacchati appakasirena sukhe laddhe nirāmise ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bellaṭṭhisīso thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Bellaṭṭhisīsattheragāthā.
1 kaṅkheta - PTS. 3 avacāsi - Syā, PTS. 2 mahāgavaccho - PTS, Sīmu 1, 2. 4 gacchāmi - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
12. 12. “Có năng lực về trí tuệ, đã thành tựu về giới và phận sự, được định tĩnh, thích thú về thiền, có niệm, trong khi thọ dụng vật thực theo nhu cầu, vị đã xa lìa luyến ái chờ đợi thời điểm ở nơi đây.” 1
Đại đức trưởng lão Mahāvaccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahāvaccha.
13. 13. “Màu sắc của bầu trời xanh, ưng ý, dòng suối trong sạch, có nước mát lạnh, những tảng núi đá ấy, được che kín bởi những con mối đỏ, khiến tôi thích thú.”
Đại đức trưởng lão Vanavaccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vanavaccha.
14. 14. “Thầy tế độ đã nói với tôi rằng: ‘Này Sīvaka, chúng ta hãy đi khỏi nơi đây.’ Thân của tôi ngụ ở làng, tâm của tôi đã đi đến rừng. Mặc dầu là người đang nằm, tôi cũng đi; không có sự bám víu đối với những người đang nhận thức.”
Vị sa-di của đại đức trưởng lão Vanavaccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của vị sa-di của trưởng lão Vanavaccha.
15. 15. “Nên cắt đứt năm (pháp), nên từ bỏ năm (pháp), và nên phát triển thêm nữa về năm (pháp), vị tỳ khưu đã vượt lên trên năm điều bám víu 2 được gọi là: ‘Vị đã vượt qua dòng nước lũ.’”
Đại đức trưởng lão Kuṇḍadhāna đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kuṇḍadhāna.
16. 16. “Cũng tựa như con bò giống tốt lành, có sừng, với việc kéo vòng quanh cái cày, di chuyển ít nhọc nhằn, tương tự như thế đối với tôi ngày và đêm trôi qua ít nhọc nhằn, khi sự an lạc không liên quan vật chất đã đạt được.”
Đại đức trưởng lão Bellaṭṭhisīsa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bellaṭṭhisīsa.
1 Chờ đợi thời điểm Vô Dư Niết Bàn ở trong Giáo Pháp này (ThagA. i, 60). 2 Nên cắt đứt năm hạ phần kiết sử, nên từ bỏ năm hạ phần kiết sử, nên tu tập thêm nữa về năm quyền, năm điều bám víu là tham ái, sân hận, si mê, ngã mạn, và tà kiến (Sđd. 70).
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
17. 17. Middhī yadā hoti mahagghaso ca niddāyitā samparivattasāyī, mahāvarāho ’va nivāpapuṭṭho punappunaṃ gabbhamupeti mando ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dāsako thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dāsakattheragāthā.
18. 18. Ahu 1 buddhassa dāyādo bhikkhu bhesakalāvane, kevalaṃ aṭṭhikasaññāya 2 apharī paṭhaviṃ imaṃ, maññe ’haṃ kāmarāgaṃ so khippameva pahissatī ”ti.3
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sigālapitā4 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sigālapituttheragāthā.
19. 19. Udakaṃ hi nayanti nettikā usukārā namayanti tejanaṃ, dāruṃ namayanti tacchakā attānaṃ damayanti subbatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṇḍalo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kuṇḍalattheragāthā.
20. 20. Maraṇe me bhayaṃ natthi nikanti natthi jīvite, sandehaṃ nikkhipissāmi sampajāno patissato ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajito thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ajitattheragāthā.
Dutiyo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Cūḷavaccho mahāvaccho vanavaccho ca sīvako, kuṇḍadhāno ca belaṭṭhi dāsako ca tatopari, sigālapitiko thero kuṇḍalo ca ajito dasā ”ti.
--ooOoo--
1 ahū - PTS. 3 pahīyatī ti - Syā, PTS. 2 aṭṭhisaññāya - Ma, Syā, PTS. 4 siṅgālapitā - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
17. 17. “Vào lúc buồn ngủ và có sự ăn nhiều, kẻ nằm ngủ có trạng thái nằm lăn qua lăn lại, tựa như con heo mập được nuôi bằng các loại hạt, kẻ ngu xuẩn còn tiếp tục đi đến bào thai nhiều lần nữa.”
Đại đức trưởng lão Dāsaka đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Dāsaka.
18. 18. “Đã là kẻ thừa tự của đức Phật, vị tỳ khưu trong khu rừng Bhesakalā đã tỏa khắp cả trái đất này với sự niệm tưởng về bộ xương. Tôi nghĩ rằng vị ấy sẽ dứt bỏ sự luyến ái ở các dục một cách rất mau lẹ.”
Đại đức trưởng lão Sigālapitā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sigālapitā.
19. 19. “Thật vậy, những người đào kênh dẫn nước, những người làm tên uốn thẳng cây tên, những người thợ mộc uốn nắn thanh gỗ, những vị có sự hành trì tốt đẹp huấn luyện bản thân.” 1
Đại đức trưởng lão Kuṇḍala đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kuṇḍala.
20. 20. “Tôi không có sợ hãi về sự chết, không có ham muốn về sự sống, tôi sẽ buông bỏ thân xác của mình, có sự nhận biết rõ, có niệm.”
Đại đức trưởng lão Ajita đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ajita.
Phẩm thứ nhì.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Cūḷavaccha, vị Mahāvaccha, vị Vanavaccha và vị Sīvaka, vị Kuṇḍadhāna và vị Belaṭṭhi, và thêm vào đó là vị Dāsaka, trưởng lão Sigālapitika, vị Kuṇḍala, và vị Ajita là mười.”
--ooOoo--
1 Câu kệ 19 tương tợ câu kệ 80 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
21. 21. Nāhaṃ bhayassa bhāyāmi satthā no amatassa kovido, yattha bhayaṃ nāvatiṭṭhati tena maggena vajanti bhikkhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nigrodho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Nigrodhattheragāthā.
22. 22. Nīlā sugīvā sikhino morā kāraṃviyaṃ 1 abhinadanti, te sītavātakadditakalitā 2 suttaṃ jhāyaṃ3 nibodhentī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cittako thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Cittakattheragāthā.
23.
23. Ahaṃ kho veḷugumbasmiṃ bhutvāna madhupāyasaṃ, padakkhiṇaṃ sammasanto khandhānaṃ udayabbayaṃ, sānuṃ paṭigamissāmi vivekamanubrūhayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gosālo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Gosālattheragāthā.
24. 24. Anuvassiko pabbajito passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sugandhattheragāthā.
25. 25. Obhāsajātaṃ phalagaṃ cittaṃ yassa abhiṇhaso, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Nandiyattheragāthā.
26. 26. Sutvā subhāsitaṃ vācaṃ buddhassādiccabandhuno, paccavyadhiṃ hi nipuṇaṃ vālaggaṃ usunā yathā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ubhayo4 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ubhayattheragāthā.
1 kārambhiyaṃ - Ma; kāraviyaṃ - Syā. 3 jhānaṃ - Syā. 2 sītavātakīḷitā - Ma; sītavātakalitā - Syā, PTS. 4 abhayo - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
21. 21. “Đối với sợ hãi, tôi không hãi sợ. Bậc Đạo Sư của chúng ta là vị biết rõ về Bất Tử. Nơi nào sợ hãi không tồn tại, các vị tỳ khưu tiến đến nơi ấy bằng Đạo Lộ.”
Đại đức trưởng lão Nigrodha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nigrodha.
22. 22. “Những con chim công, màu xanh, có cần cổ đẹp, có mào, làm náo động khu rừng Kāraṃvī. Bị kêu réo, bị thúc giục bởi làn gió lạnh, chúng đánh thức vị đang hành thiền bị ngủ gục.”
Đại đức trưởng lão Cittaka đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Cittaka.
23. 23. “Sau khi thọ thực món cơm sữa và mật ong ở nơi lùm tre, trong khi suy xét sự sanh và diệt của các uẩn một cách nghiêm túc, trong khi đeo đuổi việc ẩn cư, tôi sẽ quay trở lại ngọn đồi.”
Đại đức trưởng lão Gosāla đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gosāla.
24. 24. “Tôi đã trải qua mùa mưa, và đã được xuất gia; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Đại đức trưởng lão Sugandha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sugandha.
25. 25. “Đối với vị nào có tâm thường xuyên phát sanh ánh sáng, đã thành tựu Quả vị, này kẻ (Ác Ma) đen tối, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi sẽ đọa vào khổ đau.”
Đại đức trưởng lão Nandiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nandiya.
26. 26. “Sau khi lắng nghe lời nói khéo thuyết của đức Phật, vị thân quyến của mặt trời, quả nhiên tôi đã thấu triệt điều vi tế, giống như đã xuyên thủng đầu cọng tóc bằng mũi tên.”
Đại đức trưởng lão Ubhaya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ubhaya.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
27. 27. Dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ usīraṃ muñjababbajaṃ, 1 urasā panudissāmi 2 vivekamanubrūhayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Lomasakaṅgiyattheragāthā.
28. 28. Kacci no vatthapasuto kacci no bhūsanārato, kacci sīlamayaṃ gandhaṃ kiṃ tvaṃ vāyasi3 netarā pajā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jambugāmikaputto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Jambugāmikaputtattheragāthā.
29. 29. Samunnamayamattānaṃ usukāro ’va tejanaṃ, cittaṃ ujuṃ karitvāna avijjaṃ bhinda4 hāritā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hārito thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Hāritattheragāthā.
30. 30. Ābādhe me samuppanne sati me upapajjatha, ābādho me samuppanno kālo me nappamajjitun ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Uttiyattheragāthā.
Tatiyo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Nigrodho cittako thero gosālathero sugandho, nandiyo ubhayo thero thero lomasakaṅgiyo, jambugāmikaputto ca hārito uttiyo isī ”ti.
--ooOoo--
1 muñjapabbajaṃ - Ma, Syā, PTS. 3 kacci sīlamayaṃ gandhaṃ tvaṃ vāsi - Syā, PTS. 2 panudahissāmi - Syā, PTS. 4 chinda - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
27. 27. “Trong khi đeo đuổi việc ẩn cư, bằng lồng ngực tôi sẽ đẩy dạt ra các loại cỏ dabba, cỏ kusa, cỏ poṭakila, cỏ usīra, cỏ muñja, và cỏ babbaja.”
Đại đức trưởng lão Lomasakaṅgiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Lomasakaṅgiya.
28. 28. “Có thật là con không bị vướng bận về vải vóc? Có thật là con không thích thú với đồ trang sức? Có phải là con tỏa ra hương thơm giới đức, chứ không phải là người khác?”
Đại đức trưởng lão Jambugāmikaputta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Jambugāmikaputta.
29. 29. “Trong khi tự hướng thượng bản thân, hãy làm cho tâm ngay thẳng, tựa như người làm tên uốn thẳng cây tên. Này Hārita, hãy phá vỡ vô minh.”
Đại đức trưởng lão Hārita đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Hārita.
30. 30. “Khi cơn bệnh đã phát khởi đến tôi, niệm đã khởi lên ở tôi. Hễ cơn bệnh phát khởi đến tôi, là thời điểm cho tôi không được xao lãng.”
Đại đức trưởng lão Uttiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Uttiya.
Phẩm thứ ba.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Nigrodha, trưởng lão Cittaka, trưởng lão Gosāla, vị Sugandha, vị Nandiya, trưởng lão Ubhaya, trưởng lão Lomasakaṅgiya, và vị Jambugāmikaputta, vị Hārita, vị ẩn sĩ Uttiya.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
31.
31. Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi araññasmiṃ brahāvane, nāgo saṅgāmasīseva sato tatrādhivāsaye ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gabbharatīriyo 1 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Gabbharatīriyattheragāthā.
32.
32. Ajaraṃ jiramānena tappamānena nibbutiṃ, nimmissaṃ 2 paramaṃ santiṃ yogakkhemaṃ anuttaran ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā suppiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Suppiyattheragāthā.
33.
33. Yathāpi ekaputtasmiṃ piyasmiṃ kusalī siyā, evaṃ sabbesu pāṇesu sabbattha kusalo siyā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sopāko thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Sopākattheragāthā.
34. 34. Anāsannavarā etā niccameva vijānatā, gāmā araññamāgamma tato gehaṃ upāvisiṃ,3 tato uṭṭhāya pakkamiṃ anāmantiya4 posiyo ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā posiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Posiyattheragāthā.
35. 35. Sukhaṃ sukhattho labhate tadācaraṃ kittiṃ ca pappoti yasassa vaḍḍhati, yo ariyamaṭṭhaṅgikamañjasaṃ ujuṃ bhāveti maggaṃ amatassa pattiyā ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāmaññakānitthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sāmaññakānittheragāthā.
36. 36. Sādhu sutaṃ sādhu caritakaṃ sādhu sadā aniketavihāro, atthapucchanaṃ padakkhiṇakammaṃ etaṃ sāmaññamakiñcanassā ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumāputto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kumāputtattheragāthā. 1 gahvaratīriyo - Ma; gahuratīriyo - Syā. 3 upāvisi - Ma. 2 nimiyaṃ - Ma; nirāmisaṃ - Syā. 4 anāmantetvā - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
31. 31. “Bị cắn bởi những con ruồi, bởi những con muỗi trong khu rừng, ở trảng cây rộng lớn, tựa như con voi luôn dẫn đầu trong chiến trận, vị có niệm nên chịu đựng tại nơi ấy.” Đại đức trưởng lão Gabbharatīriya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gabbharatīriya.
32. 32. “Tôi sẽ đánh đổi trạng thái đang già lấy sự không già, trạng thái đang bị đốt nóng lấy sự tịch diệt, sự an tịnh tối thượng, sự an toàn vô thượng khỏi các ràng buộc.” Đại đức trưởng lão Suppiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Suppiya.
33. 33. “Cũng giống như (bậc cha mẹ) tầm cầu sự tốt lành cho đứa con trai yêu quý độc nhất, tương tự như thế nên là người tốt lành đối với tất cả sinh mạng ở khắp mọi nơi.” Đại đức trưởng lão Sopāka đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sopāka.
34. 34. “Những người nữ ấy tốt nhất là không bao giờ ở gần, do biết như vậy, từ ngôi làng tôi đã đi đến khu rừng, từ đó tôi đã đi vào căn nhà. Từ nơi ấy, Posiya tôi đã đứng dậy và bỏ đi, không nói năng.” Đại đức trưởng lão Posiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Posiya.
35. 35. “Người tầm cầu an lạc, trong khi thực hành điều ấy, nhận được sự an lạc và đạt được tiếng tăm; danh vọng tăng trưởng cho người tu tập Thánh Đạo tám chi phần, con đường trực chỉ đưa đến sự chứng đạt về Bất Tử.” Đại đức trưởng lão Sāmaññakāni đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sāmaññakāni.
36. 36. “Điều đã được nghe là tốt đẹp, điều đã thực hành là tốt đẹp, cuộc sống không nhà luôn luôn là tốt đẹp, việc học hỏi về ý nghĩa, hành động cung kính, điều ấy là đời sống Sa-môn của vị không sở hữu vật gì.” Đại đức trưởng lão Kumāputta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kumāputta.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
37. 37. Nānājanapadaṃ yanti vicarantā asaññatā, samādhiṃ ca virodhenti kiṃsu raṭṭhacariyā karissati, tasmā vineyya sārambhaṃ jhāyeyya apurakkhato ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumāputtattherassa sahāyakā thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kumāputtasahāyakattheragāthā.
38. 38. Yo iddhiyā sarabhuṃ 1 aṭṭhapesi so gavampati asito anejo, taṃ sabbasaṅgātigataṃ mahāmuniṃ devā namassanti bhavassa pāragun ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gavampatitthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Gavampatittheragāthā.
39. 39. Sattiyā viya omaṭṭho ḍayhamāno ’va2 matthake, kāmarāgappahānāya sato bhikkhu paribbaje ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tisso thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Tissattheragāthā.
40. 40. Sattiyā viya omaṭṭho ḍayhamāno ’va2 matthake, bhavarāgappahānāya sato bhikkhu paribbaje ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaḍḍhamāno thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vaḍḍhamānattheragāthā.
Catuttho vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Gabbharatīriyo suppiyo sopāko ceva posiyo,3 sāmaññakāni kumāputto kumāputtasahāyako, gavampati tissatthero vaḍḍhamāno mahāyaso ”ti.
--ooOoo--
1 sarabuṃ - Sīmu 1. 2 ḍayhamāneva - Syā, PTS. 3 sopāko ca posiyo ca - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
37. 37. “Bọn họ đi đến nhiều xứ sở khác nhau, trong khi du hành không kiềm chế bản thân, và chúng lơ là thiền định, vậy thì việc du hành các quốc độ sẽ làm được việc gì? Vì thế, nên dẹp bỏ điều chướng ngại, nên tham thiền, không vọng tưởng.”
Đại đức trưởng lão đồng hành với trưởng lão Kumāputta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của vị trưởng lão đồng hành với vị Kumāputta.
38. 38. “Người đã dựng đứng dòng sông Sarabhū bằng thần thông là vị Gavampati, không bị vướng bận, không còn dục vọng. Chư Thiên cúi chào vị ấy, bậc hiền trí vĩ đại đã vượt lên trên năm điều bám víu, đã đi đến bờ kia của hiện hữu.”
Đại đức trưởng lão Gavampati đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gavampati.
39. 39. “Tựa như bị chém bởi thanh gươm, tựa như đang bị thiêu đốt ở đỉnh đầu, vị tỳ khưu sống đời du sĩ, có niệm, nhằm dứt bỏ sự luyến ái ở các dục.”
Đại đức trưởng lão Tissa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Tissa.
40. 40. “Tựa như bị chém bởi thanh gươm, tựa như đang bị thiêu đốt ở đỉnh đầu, vị tỳ khưu sống đời du sĩ, có niệm, nhằm dứt bỏ sự luyến ái ở hiện hữu.”
Đại đức trưởng lão Vaḍḍhamāna đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vaḍḍhamāna.
Phẩm thứ tư.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Gabbharatīriya, vị Suppiya, vị Sopāka và luôn cả vị Posiya nữa, vị Sāmaññakāni, vị Kumāputta, vị đồng hành với Kumāputta, vị Gavampati, trưởng lão Tissa, vị Vaḍḍhamāna có danh tiếng lớn lao.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
41. 41. Vivaramanupatanti vijjutā vebhārassa ca paṇḍavassa ca, nagavivaragato ca jhāyati putto appaṭimassa tādino ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sirivaḍḍho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sirivaḍḍhattheragāthā.
42. 42. Cāle upacāle sīsūpacāle, 1
patissatā 2 nu kho viharatha, āgato vo vālaṃ viya vedhī ”ti. 3
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khadiravaniyo revato thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Khadiravaniyarevatattheragāthā.
43. 43. Sumuttiko sumuttiko sāhu sumuttikomhi tīhi khujjakehi, asitāsu mayā naṅgalāsu mayā kuddālāsu 4 mayā. Yadipi idhameva idhameva athavā pi alameva alameva, jhāya sumaṅgala jhāya sumaṅgala appamatto vihara sumaṅgalā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumaṅgalo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sumaṅgalattheragāthā.
44. 44. Mataṃ vā amma rodanti yo vā jīvaṃ na dissati, jīvantaṃ maṃ amma passantī5 kasmā maṃ amma rodasī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sānutthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sānuttheragāthā.
45. 45. Yathāpi bhaddo ājañño khalitvā patitiṭṭhati, evaṃ dassanasampannaṃ sammāsambuddhasāvakan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ramaṇīyavihāritthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ramaṇīyavihārittheragāthā.
1 hale upahale sīsupahale halā upahalā sīsupahalā - Syā. 2 patissatikā - Syā, PTS. 5 dissanti - Syā; 3 vedhiyatī ti - Syā. dissantī - PTS. 4 khuddakuddālāsu - Ma, Syā, PTS; khuddālāsu - Sīmu 1; kuddālesu - Sīmu 2.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
41. 41. “Những tia sét đánh xuống khe núi ở giữa hai ngọn núi Vebhāra và Paṇḍava, nhưng người con trai của bậc Vô Tỷ như thế ấy, đã đi đến khe núi, tham thiền.” Đại đức trưởng lão Sirivaḍḍha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sirivaḍḍha.
42. 42. “Này (các cháu) Cālā, Upacālā, Sīsūpacālā, các con hãy sống, có niệm. Vị đi đến với các con (có trí tuệ) tựa như người xuyên thủng sợi tóc.” Đại đức trưởng lão Khadiravaniyarevata đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Khadiravaniyarevata.
43. 43. “Khéo được giải thoát! Khéo được giải thoát! Lành thay, tôi khéo được giải thoát khỏi ba vật cong queo; tôi được giải thoát khỏi những cái liềm, tôi được giải thoát khỏi những cái cày, tôi được giải thoát khỏi những cái cuốc. Nếu chúng ở ngay đây, ở ngay đây, thì cũng quá đủ rồi, quá đủ rồi. Này Sumaṅgala, hãy tham thiền. Này Sumaṅgala, hãy tham thiền. Này Sumaṅgala, hãy sống, không xao lãng.” Đại đức trưởng lão Sumaṅgala đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sumaṅgala.
44. 44. “Mẹ ơi, họ khóc người đã chết, hoặc người đang sống mà không được thấy. Mẹ ơi, trong khi mẹ nhìn thấy con đang còn sống, tại sao mẹ lại khóc cho con?” Đại đức trưởng lão Sānu đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sānu.
45. 45. “Cũng giống như con bò giống tốt lành, sau khi sẩy chân, nó đứng lên lại. Tương tự như thế, (xin các ngài hãy ghi nhận tôi là thuần chủng, là người con trai chính thống của đức Phật) đã đạt được sự nhận thức, là đệ tử của đấng Chánh Đẳng Giác.” 1 Đại đức trưởng lão Ramaṇīyavihārī đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ramaṇīyavihārī.
1 Phần trong ngoặc đơn được thêm vào từ câu kệ 174: “Evaṃ dassanasampannaṃ sammāsambuddhasāvakaṃ, ājānīyaṃ maṃ dhāretha puttaṃ buddhassa orasan ”ti.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
46. 46. Saddhāyāhaṃ pabbajito agārasmānagāriyaṃ, sati paññā ca me vuddhā cittaṃ ca susamāhitaṃ, kāmaṃ karassu rūpāni neva maṃ bādhayissasī ”ti. 1 Itthaṃ sudaṃ āyasmā samiddhitthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Samiddhittheragāthā.
47.
47. Namo te buddhavīratthu vippamuttosi sabbadhi, tuyhāpadāne viharaṃ viharāmi anāsavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ujjayo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Ujjayattheragāthā.
48.
48. Yato ahaṃ pabbajito agārasmānagāriyaṃ, nābhijānāmi saṅkappaṃ anariyaṃ dosasaṃhitan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sañjayo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Sañjayattheragāthā.
49.
49. Vihavihābhinadite 2 sippikābhirutehi ca, na me taṃ phandati cittaṃ ekattanirataṃ 3 hi me ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rāmaṇeyyako thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Rāmaṇeyyakattheragāthā.
50.
50. Dharaṇī ca4 siñcati5 vāti māluto vijjutā carati nabhe, upasamanti6 vitakkā cittaṃ susamāhitaṃ mamā ”ti.7
Itthaṃ sudaṃ vimalo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Vimalattheragāthā.
Pañcamo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Sirivaḍḍho revato thero sumaṅgalo sānusavhayo, ramaṇīyavihārī ca samiddhi-ujjayasañjayā, rāmaṇeyyo ca so thero vimalo ca raṇañjaho ”ti.
--ooOoo--
1 byādhayissasī ti - Syā, PTS. 2 cihacihābhinadite - Ma. 4 dharaṇīva - Syā. 6 upasammanti - Syā, PTS. 3 ekattaṃ nirataṃ - Syā. 5 siccati - Syā, PTS. 7 maman ti - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
46. 46. “Vì lòng tin, tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà. Niệm và tuệ của tôi được tăng trưởng, và tâm khéo được định tĩnh. (Này Ác Ma,) ngươi hãy tự tạo ra các hình dáng theo ý muốn, ngươi sẽ không bao giờ khiến ta run sợ.” Đại đức trưởng lão Samiddhi đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Samiddhi.
47.
47. “Kính lễ Ngài, đức Phật anh hùng. Ngài đã được giải thoát về mọi mặt.
Trong khi sống trong sự ban bố của Ngài, con sống, không có lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Ujjaya đã nói lời kệ như thế.
Kệ ngôn của trưởng lão Ujjaya.
48. 48. “Kể từ khi tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, tôi không biết đến sự suy tư không thánh thiện, gắn liền với sân hận.” Đại đức trưởng lão Sañjaya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sañjaya.
49. 49. “Dẫu cho những tiếng kêu inh ỏi của loài chim và những tiếng động của loài khỉ, tâm ấy của tôi không xao động, bởi vì sự ưa thích cô độc của tôi.” Đại đức trưởng lão Rāmaṇeyyaka đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Rāmaṇeyyaka.
50. 50. “Mặt đất đẫm nước, gió thổi, tia sét di chuyển ở bầu trời. Các suy nghĩ của tôi lắng xuống, tâm của tôi khéo được định tĩnh.” Đại đức trưởng lão Vimala đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vimala.
Phẩm thứ năm.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Sirivaḍḍha, trưởng lão Revata, vị Sumaṅgala, vị có tên Sānu, và vị Ramaṇīyavihārī, vị Samiddhi, vị Ujjaya, vị Sañjaya, vị trưởng lão Rāmaṇeyya ấy, và vị Vimala có sự từ bỏ ô nhiễm.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
51. 51. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, cittaṃ susamāhitaṃ ca mayhaṃ atha ce patthayasi pavassa devā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā godhiko thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Godhikattheragāthā.
52. 52. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, cittaṃ susamāhitaṃ ca kāye 1 atha ce patthayasi pavassa devā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subāhutthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Subāhuttheragāthā.
53. 53. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, tassaṃ viharāmi appamatto atha ce patthayasi pavassa devā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā valliyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Valliyattheragāthā.
54. 54. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, tassaṃ viharāmi adutiyo atha ce patthayasi pavassa devā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Uttiyattheragāthā.
55. 55. Āsandi kuṭikaṃ katvā ogayha añjanaṃ vanaṃ, 2
tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ añjanavaniyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Añjanavaniyattheragāthā.
56. 56. Ko kuṭikāyaṃ bhikkhu kuṭikāyaṃ vītarāgo susamāhitacitto, evaṃ jānāhi āvuso amoghā te kuṭikā katā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭivihāritthero3 gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kuṭivihārittheragāthā.
1 ca mayhaṃ - Syā. 2 āsandiṃ kuṭikaṃ katvā - Ma, PTS. 3 kuṭivihārī thero - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
51. 51. “Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió, và tâm của tôi khéo được định tĩnh. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.” Đại đức trưởng lão Godhika đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Godhika.
52. 52. “Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió, và tâm khéo được định tĩnh ở thân. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.” Đại đức trưởng lão Subāhu đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Subāhu.
53. 53. “Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió, tôi sống ở nơi ấy, không xao lãng. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.” Đại đức trưởng lão Valliya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Valliya.
54. 54. “Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió, tôi sống ở nơi ấy, không người thứ hai. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.” Đại đức trưởng lão Uttiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Uttiya.
55. 55. “Sau khi làm cái cốc kích thước bằng chiếc kiệu vuông, tôi đã đi sâu vào khu rừng Añjana. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” Đại đức trưởng lão Añjanavaniya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Añjanavaniya.
56. 56. “(Người canh ruộng hỏi:) ‘Ai trong chòi?’ (Vị trưởng lão đáp:) ‘Trong chòi là vị tỳ khưu, có tham ái đã lìa, có tâm khéo được định tĩnh. Này đạo hữu, ông hãy biết như vầy, cái chòi đã được ông làm là không có vô ích.’” Đại đức trưởng lão Kuṭivihārī đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kuṭivihārī.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
57. 57. Ayamāhu purāṇiyā kuṭi 1 aññaṃ patthayase navaṃ kuṭiṃ, āsaṃ kuṭiyā virājaya dukkhā bhikkhu puna navā kuṭī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dutiyakuṭivihāritthero 2 gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dutiyakuṭivihārittheragāthā.
58. 58. Ramaṇīyo me kuṭikā saddhādeyyā manoramā, na me attho kumārīhi yesaṃ attho tahiṃ gacchatha nāriyo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ramaṇīyakuṭiko thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ramaṇīyakuṭikattheragāthā.
59. 59. Saddhāyāhaṃ pabbajito araññe me kuṭikā katā, appamatto ca ātāpī sampajāno patissato ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosalavihāritthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kosalavihārittheragāthā.
60. 60. Te me ijjhiṃsu saṅkappā yadattho pavisiṃ kuṭiṃ, vijjāvimuttiṃ paccessaṃ3 mānānusayamujjahin ”ti.4
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalitthero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sīvalittheragāthā.
Chaṭṭho vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Godhiko ca subāhu ca valliyo uttiyo isi, añjanavaniyo thero duve kuṭivihārino, ramaṇīyakuṭiko ca kosalavhayasīvalī ”ti.
--ooOoo--
1 kuṭikā - Syā. 3 paccesaṃ - Ma. 2 kuṭivihārī thero - Syā, PTS. 4 ujjahan ti - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
57. 57. “Đây là cái cốc cũ, ngài mong mỏi cái cốc khác mới. Này vị tỳ khưu, ngài hãy dẹp bỏ ước muốn về cái cốc, cái cốc mới là khổ thêm lần nữa.”
Đại đức trưởng lão Kuṭivihārī thứ nhì đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kuṭivihārī thứ nhì.
58. 58. “Cái cốc của tôi là đáng yêu, vật thí của niềm tin, làm thích ý. Này các cô, tôi không có nhu cầu với các cô gái, đối với những ai có nhu cầu, các cô hãy đi đến nơi ấy.”
Đại đức trưởng lão Ramaṇīyakuṭika đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ramaṇīyakuṭika.
59. 59. “Vì lòng tin, tôi đã xuất gia, cái cốc của tôi đã được làm ở trong rừng. Tôi không xao lãng, và có sự tinh cần, có sự nhận biết rõ, có niệm.”
Đại đức trưởng lão Kosalavihārī đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kosalavihārī.
60. 60. “Những ý định ấy đã thành tựu cho tôi, với mục đích ấy tôi đã đi vào cái cốc. Tôi đã bỏ ngã mạn tiềm ẩn, tôi sẽ đi đến minh và giải thoát.”
Đại đức trưởng lão Sīvali đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sīvali.
Phẩm thứ sáu.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Godhika, và vị Subāhu, vị Valliya, vị ẩn sĩ Uttiya, trưởng lão Añjanavaniya, hai vị Kuṭivihārī, và vị Ramaṇīyakuṭika, vị tên Kosala, và vị Sīvali.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
61. 61. Passati passo passantaṃ apassantaṃ ca passati, apassanto apassantaṃ passantaṃ ca na passatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vappo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vappattheragāthā.
62. 62. Ekakā mayaṃ araññe viharāma apaviddhaṃ va vanasmiṃ dārukaṃ, tassa me bahukā pihayanti nerayikā viya saggagāminan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjiputto 1 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vajjiputtattheragāthā.
63. 63. Cutā patanti patitā giddhā ca punarāgatā, kataṃ kiccaṃ rataṃ rammaṃ sukhenanvāgataṃ sukhan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pakkho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Pakkhattheragāthā.
64. 64. Dumavhayāya uppanno jāto paṇḍaraketunā, ketuhā ketunāyeva mahāketuṃ padhaṃsayī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vimalo koṇḍañño thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vimalakoṇḍaññattheragāthā.
65. 65. Ukkhepakaṭavacchassa saṅkalitaṃ bahūhi vassehi, taṃ bhāsati gahaṭṭhānaṃ sunisinno uḷārapāmojjo ”ti.2
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkhepakaṭavaccho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ukkhepakaṭavacchattheragāthā.
1 vajjiputtako - Syā. 2 uḷārapāmujjo - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
61. 61. “Người thấy nhìn thấy hạng người thấy, và nhìn thấy hạng người không thấy. Người không thấy không nhìn thấy (cả hai hạng) người không thấy và người thấy.”
Đại đức trưởng lão Vappa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vappa.
62. 62. “Chúng tôi sống đơn độc một mình ở trong khu rừng, tựa như khúc gỗ bị quăng bỏ ở trong rừng. Nhiều người ganh tỵ với tôi đây, y như những kẻ địa ngục ganh tỵ với những người đi đến cõi Trời.”
Đại đức trưởng lão Vajjiputta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vajjiputta.
63. 63. “Chết đi, chúng rơi xuống. Bị rơi xuống và bị tham đắm, chúng quay trở lại. Việc cần phải làm đã được làm xong, việc đáng được ưa thích đã được ưa thích, sự an lạc được tiếp nối bằng sự an lạc.”
Đại đức trưởng lão Pakkha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Pakkha.
64. 64. “Được sanh ra bởi người mang tên một loài cây (kỹ nữ Ambapāli), đã được tạo ra bởi người có cây cờ màu trắng (đức vua Bimbisāra), vị hủy hoại cây cờ (người không còn ngã mạn) đã tiêu diệt kẻ có cây cờ vĩ đại (Ma Vương) bằng chính cây cờ (trí tuệ).” 1
Đại đức trưởng lão Vimalakoṇḍañña đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vimalakoṇḍañña.
65. 65. “Đã ngồi xuống vững vàng, vị có sự hân hoan tột bực thuyết giảng cho hàng tại gia Pháp đã được học thuộc lòng trong nhiều năm, đã được thu thập bởi vị Vaccha.”
Đại đức trưởng lão Ukkhepakaṭavaccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ukkhepakaṭavaccha.
1 Ý nghĩa ở trong ngoặc đơn được ghi theo Chú Giải (ThagA. i, 156-157).
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
66. 66. Anusāsi mahāvīro sabbadhammānapāragū, tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna vihāsiṃ santike sato, 1 tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā meghiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Meghiyattheragāthā.
67. 67. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammasavanīyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ekadhammasavanīyattheragāthā.
68. 68. Adhicetaso appamajjato munino monapathesu sikkhato, sokā na bhavanti tādino upasantassa sadā satīmato ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekudāniyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ekudāniyattheragāthā.
69. 69. Sutvāna dhammaṃ mahato mahārasaṃ sabbaññutaññāṇavarena desitaṃ, maggaṃ papajjiṃ amatassa pattiyā so yogakkhemassa pathassa kovido ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā channo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Channattheragāthā.
70.
70. Sīlameva idha aggaṃ paññavā pana uttamo, manussesu ca devesu sīlapaññāṇato jayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Puṇṇattheragāthā.
Sattamo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Vappo ca vajjiputto ca pakkho vimalakoṇḍañño, ukkhepakaṭavaccho ca meghiyo ekadhammiko, ekudāniyacchannā2 ca puṇṇatthero mahabbalo ”ti.
--ooOoo--
1 rato - Syā, PTS. 2 ekudāniyachanno - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
66. 66. “Đấng Đại Hùng, bậc đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp, đã chỉ dạy. Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của Ngài, tôi đã sống gần Ngài, có niệm. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” Đại đức trưởng lão Meghiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Meghiya. 67. 67. “Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.” Đại đức trưởng lão Ekadhammasavanīya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ekadhammasavanīya. 68. 68. “Đối với vị hiền trí có tăng thượng tâm, không xao lãng, đang học tập về đạo lộ của bậc hiền trí, an tịnh, luôn có niệm, các sự sầu muộn không hiện hữu ở vị như thế ấy.” Đại đức trưởng lão Ekudāniya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ekudāniya. 69. 69. “Sau khi lắng nghe Giáo Pháp có hương vị vĩ đại của bậc vĩ nhân, đã được thuyết giảng bởi đấng Toàn Tri có trí tuệ cao quý, tôi đã thực hành Đạo Lộ đưa đến sự chứng đạt Bất Tử. Ngài là bậc biết rõ về con đường đưa đến sự an toàn khỏi các ràng buộc.” Đại đức trưởng lão Channa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Channa. 70. 70. “Ở đây, chỉ có giới là cao cả; tuy nhiên, người có trí tuệ là tối thượng. Ở giữa loài người và chư Thiên, sự chiến thắng là nhờ vào giới và trí tuệ.” Đại đức trưởng lão Puṇṇa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Puṇṇa.
Phẩm thứ bảy.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Vappa và vị Vajjiputta, vị Pakkha, vị Vimalakoṇḍañña, và vị Ukkhepakaṭavaccha, vị Meghiya, vị Ekadhammika, vị Ekudāniya, và vị Channa, vị trưởng lão Puṇṇa có sức mạnh vĩ đại.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
71. 71. Susukhumanipuṇatthadassinā matikusalena nivātavuttinā, saṃsevitavuddhasīlinā 1 nibbānaṃ na hi tena dullabhan ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vacchapālo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vacchapālattheragāthā.
72. 72. Yathā kaḷīro susu vaḍḍhitaggo dunnikkhamo 2 hoti pasākhajāto, evaṃ ahaṃ bhariyāyānītāya anumañña maṃ pabbajitomhi dānī ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ātumo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ātumattheragāthā.
73. 73. Jiṇṇaṃ ca disvā dukhitaṃ ca 3 byādhitaṃ mataṃ ca disvā gatamāyusaṅkhayaṃ, tato ahaṃ nikkhamitūna pabbajiṃ pahāya kāmāni manoramānī ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā māṇavo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Māṇavattheragāthā.
74.
74. Kāmacchando ca byāpādo thīnamiddhaṃ ca bhikkhuno, uddhaccaṃ vicikicchā ca sabbaso ’va na vijjatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā suyāmo4 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Suyāmattheragāthā.
75. 75. Sādhu suvihitāna5 dassanaṃ kaṅkhā chijjati buddhi vaḍḍhati, bālampi karonti paṇḍitaṃ tasmā sādhu sataṃ samāgamo ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā susārado thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Susāradattheragāthā.
76.
76. Uppatantesu nipate nipatantesu uppate, vase avasamānesu ramamānesu no rame ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyañjaho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Piyañjahattheragāthā.
1 saṃsevitabuddhasīlinā - Syā, PTS. 2 dunnikkhaso - Syā. 4 suyāmano - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 3 dukkhitañca - Syā, PTS. 5 suvahitānaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
71. 71. “Với vị có sự nhìn thấy ý nghĩa vô cùng vi tế, vi diệu, là vị thiện xảo về sự suy nghĩ, có cách cư xử khiêm tốn, có giới được rèn luyện và tăng trưởng, với vị ấy Niết Bàn không hẳn là điều khó đạt được.” Đại đức trưởng lão Vacchapāla đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vacchapāla.
72. 72. “Giống như mụt măng non có chồi đã phát triển, đã đâm nhánh, thì khó dời đi, tương tự như thế tôi (khó ra đi) khi người vợ đã được đem về. Hãy cho phép tôi. Giờ đây tôi đã xuất gia.” Đại đức trưởng lão Ātuma đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ātuma.
73. 73. “Sau khi nhìn thấy người già, và người bệnh bị khổ sở, và sau khi nhìn thấy người bị chết đã đi đến sự cạn kiệt của tuổi thọ, vì thế tôi đã ra đi, tôi đã xuất gia, sau khi dứt bỏ các dục làm thích ý.” Đại đức trưởng lão Māṇava đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Māṇava.
74. 74. “Ước muốn về dục, ác tâm, sự dã dượi buồn ngủ, sự phóng dật, và hoài nghi hoàn toàn không tìm thấy ở vị tỳ khưu.” Đại đức trưởng lão Suyāma đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Suyāma.
75. 75. “Tốt đẹp thay việc gặp gỡ các vị khéo được rèn luyện! Nghi ngờ được cắt đứt, sự giác ngộ tăng trưởng. Thậm chí kẻ ngu si, các vị cũng làm cho trở thành sáng trí; vì thế việc tiếp xúc với những người chân chánh là tốt đẹp.” Đại đức trưởng lão Susārada đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Susārada.
76. 76. “Nên cúi xuống trong khi họ đang ngước lên, nên ngước lên trong khi họ đang cúi xuống, nên trú ngụ trong khi họ không trú ngụ, không nên thích thú trong khi họ đang thích thú.” Đại đức trưởng lão Piyañjaha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Piyañjaha.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
77. 77. Idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhaṃ, tadajjahaṃ niggahessāmi 1 yoniso hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hatthārohaputto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Hatthārohaputtattheragāthā.
78. 78. Anekajātisaṃsāraṃ sandhāvissaṃ anibbisaṃ, tassa me dukkhajātassa dukkhakkhandho aparaddho ”ti.2
Itthaṃ sudaṃ āyasmā meṇḍasiro thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Meṇḍasirattheragāthā.
79. 79. Sabbo rāgo pahīno me sabbo doso samūhato, sabbo me vigato moho sītibhūtosmi nibbuto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rakkhito thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Rakkhitattheragāthā.
80. 80. Yaṃ mayā pakataṃ kammaṃ appaṃ vā yadi vā bahuṃ,3 sabbametaṃ parikkhīṇaṃ natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uggo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Uggattheragāthā.
Aṭṭhamo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Vacchapālo ca yo thero ātumo māṇavo isi, suyāmo ca susārado thero yo ca piyañjaho, ārohaputto meṇḍasiro rakkhito uggasavhayo ”ti.
--ooOoo--
1 niggahissāmi - Syā, PTS. 2 paraddhato ti - Syā. 3 bahu - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
77. 77. “Trước đây, cái tâm này đã du hành lang thang bằng cách nào theo ý thích, đến nơi nào theo ước muốn, một cách thoải mái, giờ đây tôi sẽ chế ngự nó theo đúng đường lối, tựa như người cầm móc câu chế ngự con voi bị phát dục.”
Đại đức trưởng lão Hatthārohaputta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Hatthārohaputta.
78. 78. “Tôi đã trải qua sự luân hồi trong nhiều kiếp sống không ngừng nghỉ. Tôi đây đã bị sanh khởi khổ đau, (giờ đây) đối với tôi khổ uẩn đã chấm dứt.”
Đại đức trưởng lão Meṇḍasira đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Meṇḍasira.
79. 79. “Tất cả sự luyến ái của tôi đã được dứt bỏ, tất cả sân hận đã được xóa sạch, tất cả si mê của tôi đã được xa lìa, tôi có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.”
Đại đức trưởng lão Rakkhita đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Rakkhita.
80. 80. “Nghiệp nào đã được tạo ra bởi tôi, dầu là ít hay là nhiều, tất cả điều ấy đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Ugga đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ugga.
Phẩm thứ tám.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị trưởng lão nào là Vacchapāla, vị Ātuma, và vị ẩn sĩ Māṇava, vị Suyāma, và vị Susārada, và vị trưởng lão nào là Piyañjaha, vị Ārohaputta, vị Meṇḍasira, vị Rakkhita, vị có tên Ugga.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
81. 81. Yaṃ mayā pakataṃ pāpaṃ pubbe aññāsu jātisu idheva taṃ vedanīyaṃ vatthu aññaṃ na vijjatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā samitigutto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Samitiguttattheragāthā.
82. 82. Yena yena subhikkhāni sivāni abhayāni ca tena puttaka gacchassu mā sokāpahato bhavā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kassapo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kassapattheragāthā.
83. 83. Sīhappamattā vihara rattindivamatandito bhāvehi kusalaṃ dhammaṃ jaha sīghaṃ samussayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sīhattheragāthā.
84. 84. Sabbarattiṃ supitvāna divā saṅgaṇike rato, kudassu 1 nāma dummedho dukkhassantaṃ karissatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nīto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Nītattheragāthā.
85. 85. Cittanimittassa kovido pavivekarasaṃ vijāniya, jhāyaṃ nipako patissato adhigaccheyya sukhaṃ nirāmisan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sunāgo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sunāgattheragāthā.
86. 86. Ito bahiddhā puthu aññavādinaṃ maggo na nibbānagamo yathā ayaṃ, itissu saṅghaṃ bhagavānusāsati satthā sayaṃ pāṇitaleva dassayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgito thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Nāgitattheragāthā.
1 kudāssu - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
81. 81. “Việc ác nào đã được tạo ra bởi tôi trong các kiếp sống khác trước đây, ngay tại đây (trong kiếp này) việc ấy sẽ chịu cảm thọ, sự việc khác không tìm thấy.”
Đại đức trưởng lão Samitigutta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Samitigutta.
82. 82. “Này con thơ, bất cứ nơi nào mà các việc khất thực dễ dàng, có các sự an toàn, và không có các nỗi sợ hãi, con hãy đi đến nơi ấy. Con chớ bị tác động bởi sầu muộn.”
Đại đức trưởng lão Kassapa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kassapa.
83. 83. “Này Sīha, hãy sống, không xao lãng, không biếng nhác, cả ngày lẫn đêm. Hãy phát triển thiện pháp, hãy mau mau buông bỏ xác thân.”
Đại đức trưởng lão Sīha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sīha.
84. 84. “Sau khi ngủ trọn đêm, ban ngày thích thú trong việc tụ hội, vậy thì khi nào kẻ có trí tồi sẽ thực hiện việc chấm dứt khổ đau?”
Đại đức trưởng lão Nīta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nīta.
85. 85. “Vị rành rẽ về biểu hiện của tâm, sau khi biết được vị của sự tách ly, trong khi tham thiền, thận trọng, có niệm, có thể chứng đạt sự an lạc không liên hệ vật chất.”
Đại đức trưởng lão Sunāga đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sunāga.
86. 86. “Bên ngoài đây (Giáo Pháp này), đạo lộ của các vị thuyết giáo khác, đủ các hạng, không dẫn đến Niết Bàn giống như cái này, đức Thế Tôn chỉ dạy hội chúng như vậy, bậc Đạo Sư chỉ cho thấy chính lòng bàn tay của mình.”
Đại đức trưởng lão Nāgita đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nāgita.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
87. 87. Khandhā diṭṭhā yathābhūtaṃ bhavā sabbe padālitā, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paviṭṭho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Paviṭṭhattheragāthā.
88. 88. Asakkhiṃ vata attānaṃ uddhātuṃ udakā jalaṃ, vuyhamāno mahogheva 1 saccāni paṭivijjhahan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajjuno thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Ajjunattheragāthā.
89. 89. Uttiṇṇā paṅkapalipā pātālā parivajjitā, muttā oghā ca ganthā ca sabbe mānā visaṃhatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā devasabho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Paṭhamadevasabhattheragāthā.
90. 90. Pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhanti chinnamūlakā, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāmidatto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sāmidattattheragāthā.
Navamo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Thero samitigutto ca kassapo sīhasavhayo nīto sunāgo nāgito paviṭṭho ajjuno isi, devasabho ca yo thero sāmidatto mahabbalo ”ti.
--ooOoo--
1 mahoghova - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
87. 87. “Các uẩn đã được thấy đúng theo bản thể, tất cả các hữu đã được phá tan, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Paviṭṭha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Paviṭṭha.
88.
88. “Quả thật, tôi đã có thể nâng bản thân ra khỏi nước đưa vào đất liền.
Trong khi đang bị cuốn trôi ngay ở trong dòng nước lũ, tôi đã thấu triệt các
Sự Thật.”
Đại đức trưởng lão Ajjuna đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ajjuna.
89. 89. “Các bãi bùn và đầm lầy đã được vượt qua, các vực thẳm đã được tránh xa, các dòng nước lũ và các mối buộc thắt đã được thoát khỏi, tất cả các sự ngã mạn đã được diệt trừ.”
Đại đức trưởng lão Devasabha thứ nhất đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Devasabha thứ nhất.
90. 90. “Năm uẩn đã được biết toàn diện, chúng tồn tại với gốc rễ đã bị cắt đứt, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Sāmidatta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sāmidatta.
Phẩm thứ chín.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị trưởng lão Samitigutta, vị Kassapa, vị có tên Sīha, vị Nīta, vị Sunāga, vị Nāgita, vị Paviṭṭha, vị ẩn sĩ Ajjuna, vị Devasabha, và vị trưởng lão Sāmidatta có năng lực vĩ đại.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
91. 91. Na tathāmataṃ satarasaṃ sudhannaṃ yaṃ mayajja paribhuttaṃ, aparimitadassinā gotamena buddhena desito dhammo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paripuṇṇako thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Paripuṇṇakattheragāthā.
92. 92. Yassāsavā parikkhīṇā āhāre ca anissito, suññatā animitto ca vimokkho yassa gocaro, ākāseva sakuntānaṃ padaṃ tassa durannayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vijayo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vijayattheragāthā.
93. 93. Dukkhā kāmā eraka na sukhā kāmā eraka, yo kāme kāmayati dukkhaṃ so kāmayati eraka, yo kāme na kāmayati eraka dukkhaṃ so na kāmayati erakā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā erako thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Erakattheragāthā.
94. 94. Namo hi tassa bhagavato sakyaputtassa sirīmato, tenāyaṃ aggappattena 1 aggo dhammo 2 sudesito ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mettajī thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Mettajittheragāthā.
95. 95. Andhohaṃ hatanettosmi kantāraddhānapakkanto, 3 sayamāno ’pi gacchissaṃ4 na sahāyena pāpenā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cakkhupālo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Cakkhupālattheragāthā.
96. 96. Ekapupphaṃ5 cajitvāna asītiṃ6 vassakoṭiyo, saggesu paricāretvā sesakenamhi nibbuto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khaṇḍasumano thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Khaṇḍasumaṇattheragāthā.
1 aggapputtena - Syā. 4 gamissaṃ - Syā. 2 aggadhammo - Ma, Syā, PTS. 5 ekaṃ pupphaṃ - Syā. 3 pakkhando - Ma; pakkhanto - Syā; pakkhanno - PTS, Sīmu 1, 2. 6 asīti - Ma, Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
91. 91. “Vật thực tinh khiết có một trăm hương vị không được nghĩ đến như là vật đã được tôi thọ hưởng ngày hôm nay: Giáo Pháp đã được thuyết giảng bởi đức Phật Gotama, bậc có sự nhận thức vô lượng.” Đại đức trưởng lão Paripuṇṇaka đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Paripuṇṇaka.
92. 92. “Vị nào có các lậu hoặc đã được đoạn tận, không bị lệ thuộc vào vật thực, vị nào có hành xứ là không tánh, vô tướng, và (vô nguyện) giải thoát, vết chân của vị ấy là khó lần theo, tựa như dấu vết của các con chim ở không trung.” Đại đức trưởng lão Vijaya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vijaya.
93. 93. “Này Eraka, các dục là khổ đau. Này Eraka, các dục là không an lạc. Này Eraka, người nào ham muốn các dục, người ấy ham muốn khổ đau. Này Eraka, người nào không ham muốn các dục, này Eraka, người ấy không ham muốn khổ đau.” Đại đức trưởng lão Eraka đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Eraka.
94. 94. “Kính lễ Ngài, đức Thế Tôn, người con trai dòng Sakya, đấng Vinh Quang, Giáo Pháp cao cả này đã khéo được thuyết giảng bởi Ngài, khi Ngài đã đạt đến vị thế cao cả.” Đại đức trưởng lão Mettajī đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mettajī.
95. 95. “Tôi bị mù, có mắt bị hoại, đang đi đường xa ở nơi hoang vu. Thậm chí trong khi đang bò lê, tôi cũng sẽ đi, (nhưng) không (cùng đi) với kẻ đồng hành ác xấu.” Đại đức trưởng lão Cakkhupāla đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Cakkhupāla.
96. 96. “Sau khi để lại một bông hoa (cúng ở bảo tháp đức Phật), tôi đã hưởng thụ ở các cõi trời tám mươi koṭi (800 triệu) năm, với phần còn lại, tôi chứng Niết Bàn.” Đại đức trưởng lão Khaṇḍasumana đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Khaṇḍasumana.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
97. 97. Hitvā satapalaṃ kaṃsaṃ sovaṇṇaṃ satarājikaṃ, aggahiṃ mattikāpattaṃ idaṃ dutiyābhisecanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tisso thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Tissattheragāthā.
98. 98. Rūpaṃ disvā sati muṭṭhā piyanimittaṃ manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhosa tiṭṭhati, tassa vaḍḍhanti āsavā bhavamūlā bhavagāmino ”ti. 1
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Abhayattheragāthā.
99. 99. Saddaṃ sutvā sati muṭṭhā piyanimittaṃ manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhosa tiṭṭhati, tassa vaḍḍhanti āsavā saṃsāramupagāmino ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttiyo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Uttiyattheragāthā.
100. 100. Sammappadhānasampanno satipaṭṭhānagocaro, vimuttikusumasañchanno parinibbissatyanāsavo ”ti. 2
Itthaṃ sudaṃ āyasmā devasabho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Devasabhattheragāthā.
Dasamo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Paripuṇṇako ca vijayo erako mettajī muni, cakkhupālo khaṇḍasumano tisso ca abhayo tathā,3 uttiyo ca mahāpañño thero devasabho pi cā ”ti.
--ooOoo--
1 bhavamūlopagāmino ti - Ma, PTS, Syā, Sīmu 1, 2. 2 parinibbāyissatyanāsavo ti - Syā. 3 tisso abhayo ca - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
97 97. “Sau khi từ bỏ chiếc đĩa cân nặng một trăm pala bằng vàng có khắc nhiều hình ảnh, tôi đã cầm lấy cái bình bát bằng đất sét; đây là lễ phong vương thứ nhì.”
Đại đức trưởng lão Tissa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Tissa.
98. 98. “Sau khi nhìn cảnh sắc, người chú tâm ở biểu hiện đáng yêu có niệm bị quên lãng. Vị có tâm bị luyến ái nhận biết, bám víu, và duy trì điều ấy. Đối với vị ấy, các lậu hoặc, gốc rễ của tái sanh, dẫn đến sự tái sanh, tăng trưởng.”
Đại đức trưởng lão Abhaya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Abhaya.
99. 99. “Sau khi nghe âm thanh, người chú tâm ở biểu hiện đáng yêu có niệm bị quên lãng. Vị có tâm bị luyến ái nhận biết, bám víu, và duy trì điều ấy. Đối với vị ấy, các lậu hoặc, gốc rễ của tái sanh, dẫn đến sự tái sanh, tăng trưởng.”
Đại đức trưởng lão Uttiya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Uttiya.
100. 100. “Vị đã thành tựu sự ra sức đúng đắn, có sự thiết lập niệm là hành xứ, được bao phủ bởi bông hoa giải thoát, sẽ Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Devasabha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Devasabha.
Phẩm thứ mười.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Paripuṇṇaka, và vị Vijaya, vị Eraka, vị hiền trí Mettajī, vị Cakkhupāla, vị Khaṇḍasumaṇa, vị Tissa, và vị Abhaya là tương tự, vị Uttiya có đại trí tuệ, và luôn cả vị trưởng lão Devasabha.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
101. 101. Hitvā gihittaṃ 1 anavositatto mukhanaṅgalī odariko kusīto, mahāvarāho ’va nivāpapuṭṭho punappunaṃ gabbhamupeti mando ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā belaṭṭhāniko 2 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Belaṭṭhānikattheragāthā.
102. 102. Mānena vañcitāse saṅkhāresu saṅkilissamānāse, lābhālābhena mathitā samādhiṃ nādhigacchantī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā setuccho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Setucchattheragāthā.
103. 103. Nāhaṃ etena atthiko sukhito dhammarasena tappito, pītvāna3 rasaggamuttamaṃ na ca kāhāmi visena4 santhavan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bandhuro thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Bandhurattheragāthā.
104. 104. Lahuko vata me kāyo phuṭṭho ca pītisukhena vipulena, tūlamiva eritaṃ mālutena pilavatīva me kāyo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khitako thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Khitakattheragāthā.
105. 105. Ukkaṇṭhitopi na vase ramamānopi pakkame, na tvevānatthasaṃhitaṃ5 vase vāsaṃ vicakkhaṇo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā malitavambho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Malitavambhattheragāthā.
106. 106. Sataliṅgassa atthassa satalakkhaṇadhārino, ekaṅgadassī dummedho satadassī ca paṇḍito ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā suhemanto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Suhemantattheragāthā.
1 gihitvaṃ - Syā, PTS. 3 pitvā - Ma; pitvāna - Syā. 4 rasena - Syā. 2 belaṭṭhakāni - Syā, PTS. 5 na tvevānatthasahitaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
101. 101. “Sau khi từ bỏ trạng thái người tại gia, bản thân còn chưa hoàn thiện, có miệng như cái cày, ham ăn, biếng nhác, tựa như con heo mập được nuôi bằng các loại hạt, kẻ ngu xuẩn còn tiếp tục đi đến bào thai nhiều lần nữa.”
Đại đức trưởng lão Belaṭṭhānika đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Belaṭṭhānika.
102. 102. “Bị đánh lừa bởi ngã mạn, đang bị ô nhiễm trong các pháp hữu vi, bị khuấy động bởi có lợi lộc và không có lợi lộc, chúng không chứng đắc định.”
Đại đức trưởng lão Setuccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Setuccha.
103. 103. “Tôi không có sự mong cầu với việc này, tôi được an lạc, được thỏa mãn với vị của Giáo Pháp. Và tôi sẽ không còn thể hiện sự thân thiết với chất độc sau khi uống vào vị nếm cao cả tối thượng.”
Đại đức trưởng lão Bandhura đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bandhura.
104. 104. “Thân thể của tôi quả là nhẹ nhàng, được xúc chạm với hỷ lạc lớn lao. Tựa như bông gòn chập chờn bởi gió, thân thể của tôi như là trôi nổi.”
Đại đức trưởng lão Khitaka đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Khitaka.
105. 105. “Không được hài lòng, cũng không nên cư ngụ, trong khi thích thú cũng nên ra đi, và người có sự nhận thức càng không nên sống ở trú xứ không được gắn liền với mục đích.”
Đại đức trưởng lão Malitavambha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Malitavambha.
106. 106. “Đối với mục đích có một trăm biểu tượng, mang một trăm tướng trạng, kẻ ngu có sự nhìn thấy một phần, và người sáng suốt có sự nhìn thấy một trăm.”
Đại đức trưởng lão Suhemanta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Suhemanta.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
107. 107. Pabbajiṃ tulayitvāna agārasmānagāriyaṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammasavo 1 thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dhammasavattheragāthā.
108. 108. Sa vīsaṃvassasatiko pabbajiṃ anagāriyaṃ, 2
tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammasavapitutthero 3 gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dhammasavapituttheragāthā.
109. 109. Na nūnāyaṃ paramahitānukampino rahogato anuvigaṇeti sāsanaṃ, tathāhayaṃ viharati pākatindriyo migī yathā taruṇajātikā vane ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saṅgharakkhito thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Saṅgharakkhitattheragāthā.
110. 110. Nagā nagaggesu susaṃvirūḷhā udaggameghena navena sittā vivekakāmassa araññasaññino janeti bhiyyo usabhassa kalyatan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā usabho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Usabhattheragāthā.
Ekādasamo vaggo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Belaṭṭhānikasetucchā4 bandhuro khitako isī, malitavambho suhemanto dhammasavo dhammasavapitā, saṅgharakkhitatthero ca usabho ca mahāmunī ”ti.
--ooOoo--
1 dhammasaṃvaro - Syā. 2 sa vīsavassasatiko - Ma. 4 belaṭṭhāniko setuccho - Ma; 3 dhammasaṭapituthero - Syā. belaṭṭhakāni setuccho - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
107. 107. “Sau khi cân nhắc, tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Đại đức trưởng lão Dhammasava đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Dhammasava.
108. 108. “Lúc một trăm hai mươi tuổi, tôi đã xuất gia sống đời không nhà. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Đại đức trưởng lão Dhammasavapitu đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Dhammasavapitu.
109. 109. “Vị này đã đi đến nơi thanh vắng, nhưng quả nhiên không quan tâm đến lời giáo huấn của bậc có lòng thương tưởng đến lợi ích tối thượng, bởi vì vị này sống có giác quan buông thả, giống như con nai cái có bản chất non trẻ ở trong rừng.”
Đại đức trưởng lão Saṅgharakkhita đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Saṅgharakkhita.
110. 110. “Các cây cối được phát triển mạnh mẽ ở các đỉnh ngọn núi, được tưới bởi đám mây mưa đầu mùa ở trên cao. Chúng làm phát sanh hơn nữa tính chất tốt đẹp đến Usabha, vị có sự ưa thích nơi vắng vẻ, có sự suy tưởng về khu rừng.”
Đại đức trưởng lão Usabha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Usabha.
Phẩm thứ mười một.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Belaṭṭhānika, vị Setucchā, vị Bandhura, vị ẩn sĩ Khitaka, vị Malitavambha, vị Suhemanta, vị Dhammasava, vị Dhammasavapitā, vị trưởng lão Saṅgharakkhita, và vị đại hiền trí Usabha.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
111. 111. Duppabbajjaṃ ve duradhivāsā gehā dhammo gambhīro duradhigamā bhogā, kicchā vutti no itarītareneva yuttaṃ cintetuṃ satatamaniccatan ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā jento thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Jentattheragāthā.
112. 111. Tevijjohaṃ mahājhāyī cetosamathakovido, sadattho me anuppatto kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vacchagotto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vacchagottattheragāthā.
113 113. Acchodikā puthusilā gonaṅgulamigāyutā, ambusevālasañchannā te selā ramayanti man ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vanavacchattheragāthā.
114. 114. Kāyaduṭṭhullagaruno hīyamānamhi 1 jīvite, sarīrasukhagiddhassa kuto samaṇa sādhutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā adhimutto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Adhimuttattheragāthā.
115. 115. Esāvahiyyase pabbatena bahukuṭajasallakikena, 2 nesādakena girinā yasassinā paricchadenā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahānāmo thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Mahānāmattheragāthā.
116. 116. Cha phassāyatane hitvā guttadvāro susaṃvuto, aghamūlaṃ vamitvāna3 patto me āsavakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pārāsariyatthero4 gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Pārāsariyattheragāthā.
1 hiyyamānamhi - Ma, Syā, PTS. 3 vametvāna - Syā. 2o sallarikena - Syā; osallakitena - Pa. 4 pārāpariyo thero - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
111. 111. “Việc xuất gia quả là khó, các căn nhà là nơi khó cư ngụ, Giáo Pháp là thâm sâu, tài sản là khó đạt được, sự nuôi sống chỉ với vật này vật khác (tùy thuộc vào sự phát sanh) là khó khăn cho chúng tôi, điều thích hợp để thường xuyên suy nghĩ về tính chất vô thường.”
Đại đức trưởng lão Jenta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Jenta.
112. 111. “Tôi có ba Minh, có thiền chứng lớn lao, rành rẽ về sự vắng lặng của tâm. Mục đích của bản thân đã được tôi thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Đại đức trưởng lão Vacchagotta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vacchagotta.
113. 113. “Với nước trong trẻo, với những tảng đá lớn, được lai vãng bởi các con khỉ và nai, được bao phủ bởi rong rêu ẩm ướt, những tảng núi đá ấy khiến tôi thích thú.”
Đại đức trưởng lão Vanavaccha đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vanavaccha.
114. 114. “Trong khi mạng sống đang bị tiêu hoại (dần), đối với kẻ có sự nặng nề và thô kệch ở thân xác, bị tham đắm trong sự khoái lạc của cơ thể, tính chất tốt đẹp của Sa-môn từ đâu mà có?”
Đại đức trưởng lão Adhimutta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Adhimutta.
115. 115. “Ngươi đây bị thấp kém so với ngọn núi có nhiều bụi rậm và cây cối, ngọn núi đá Nesādaka có danh tiếng với lớp bao phủ.”
Đại đức trưởng lão Mahānāma đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahānāma.
116. 116. “Sau khi từ bỏ sáu xúc xứ, với cánh cửa (của các giác quan) được canh phòng, khéo được thu thúc, sau khi loại bỏ gốc rễ của sầu khổ, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Pārāsariya đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Pārāsariya.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Ekakanipāto
117.
117. Suvilitto suvasano sabbābharaṇabhūsito, tisso vijjā ajjhagamiṃ kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaso thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Yasattheragāthā.
118. 118. Abhisatthova 1 nipatati vayo rūpaṃ aññamiva tatheva santaṃ, tasseva sato avippavasato aññasseva sarāmi attānan ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimbilo thero 2 gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Kimbilattheragāthā.
119. 119. Rukkhamūlagahanaṃ pasakkiya 3 nibbānaṃ hadayasmiṃ opiya, 4 jhāya gotama mā ca pāmado5 kiṃ te bilibilikā karissatī ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjiputto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vajjiputtattheragāthā.
120.
120. Pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhanti chinnamūlakā, dukkhakkhayo anuppatto patto me āsavakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā isidatto thero gāthaṃ abhāsitthā ”ti.
Isidattattheragāthā.
Vaggo dvādasamo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Jento ca vacchagotto ca vaccho ca vanasavhayo,6 adhimutto mahānāmo pārāsariyo7 yaso pi ca, kimbilo vajjiputto ca isidatto mahāyaso ”ti.
TATRUDDĀNAṂ
Vīsuttarasataṃ therā katakiccā anāsavā, ekakeva nipātamhi susaṅgītā mahesibhī ”ti.
Ekakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo-- 1 abhisattova - Ma. 5 pamādo - bahūsu. 2 kimilo thero - Ma. 6 nāgasavhayo - Syā; 3 pasakkhiya - Syā. vanapavhayo - PTS. 4 osiya - PTS. 7 pārāpariyo - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Một
117. 117. “Khéo được bôi xức, có y phục đẹp, được điểm tô với mọi thứ trang sức, tôi đã chứng đắc ba Minh; lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” Đại đức trưởng lão Yasa đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Yasa.
118. 118. “Tuổi tác áp đặt lên như là đã được ra lệnh, sắc thân trong khi vẫn là vậy lại tựa như cái khác. Tôi nhớ về bản thân như là của cái khác, trong khi vẫn chính là cái ấy, không có tách lìa.” Đại đức trưởng lão Kimbila đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kimbila.
119. 119. “Này vị dòng dõi Gotama (Ānanda), hãy đi đến bụi rậm ở gốc cây, hãy đặt Niết Bàn ở trong tâm, hãy tham thiền và chớ có xao lãng, việc nói năng sẽ làm được gì cho ngươi?” Đại đức trưởng lão Vajjiputta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vajjiputta.
120. 120. “Năm uẩn đã được biết toàn diện, chúng tồn tại với gốc rễ đã bị cắt đứt, tôi đã đạt đến sự cạn kiệt của khổ đau, đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc.” Đại đức trưởng lão Isidatta đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Isidatta.
Phẩm thứ mười hai.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Jenta, và vị Vacchagotta, và vị Vaccha có tên là Vana, vị Adhimutta, vị Mahānāma, vị Pārāsariya, và luôn cả vị Yasa, vị Kimbila, và vị Vajjiputta, vị Isidatta có danh tiếng lớn lao.”
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Một trăm hai mươi vị trưởng lão có phận sự đã làm xong, không còn lậu hoặc, đã khéo được đọc tụng bởi các vị đại trí thức ở nhóm chỉ có một kệ ngôn.” Nhóm một được chấm dứt.
--ooOoo--
2. DUKANIPĀTO 121. 121. Natthi koci bhavo nicco saṅkhārā vā pi sassatā, uppajjanti ca te khandhā cavanti aparāparaṃ. 122. Etamādīnavaṃ ñatvā bhavenamhi anatthiko, nissaṭo sabbakāmehi patto me āsavakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Uttarattheragāthā.
122. 123. Nayidaṃ anayena jīvitaṃ nāhāro hadayassa santiko, āhāraṭṭhitiko samussayo iti disvāna carāmi esanaṃ. 124. Paṅkoti hi naṃ pavedayuṃ 1 yāyaṃ vandanapūjanā kulesu, sukhumaṃ sabbaṃ durullahaṃ 2 sakkāro kāpurisena dujjaho ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piṇḍolabhāradvājo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Piṇḍolabhāradvājattheragāthā.
123. 125. Makkaṭo pañcadvārāyaṃ kuṭikāyaṃ pasakkiya,3 dvārena anupariyeti ghaṭṭayanto muhuṃ muhuṃ. 126. Tiṭṭha makkaṭa mā dhāvi na hi te taṃ yathā pure, niggahītosi paññāya neva4 dūraṃ gamissasī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā valliyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Valliyattheragāthā.
1 avedayuṃ - Syā, PTS. 3 pasakkhiya - Syā. 2 sallaṃ durubbahaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 neto - PTS.
2. NHÓM HAI 121. 121. “Không có sự hiện hữu nào là thường còn, và luôn cả các hành cũng không trường tồn. Các uẩn ấy sanh lên và diệt tắt một cách liên tục. 122. Sau khi biết được điều bất lợi này, tôi không có mục đích ở sự hiện hữu. Được thoát ra khỏi tất cả các dục, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Uttara đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Uttara.
122. 123. “Mạng sống này không tồn tại bằng cách sai trái (tà mạng), thức ăn không tạo ra sự an tịnh cho tâm hồn. ‘Thân xác tồn tại nhờ thức ăn,’ sau khi nhận thức như vậy, tôi đi lang thang tìm kiếm. 124. Các vị đã tuyên bố việc đảnh lễ và cúng dường ở các gia đình chỉ là ‘bùn lầy.’ Mũi tên mảnh mai thì khó rút ra, sự tôn vinh là khó từ bỏ đối với người ti tiện.”
Đại đức trưởng lão Piṇḍolabhāradvāja đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Piṇḍolabhāradvāja.
123. 125. “Con khỉ, sau khi tiến vào trong cái cốc nhỏ có năm cánh cửa, đi loanh quanh theo từng cánh cửa, trong khi gõ vào một cách liên tục. 126. Này khỉ, người hãy đứng yên, chớ có chạy, bởi vì việc ấy đối với ngươi không như trước đây nữa. Ngươi đã bị chế ngự bởi trí tuệ, ngươi sẽ không còn đi xa được nữa.”
Đại đức trưởng lão Valliya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Valliya.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
124. 127. Tiṇṇaṃ me tālapattānaṃ gaṅgātīre kuṭī katā, chavasittova me patto paṃsukūlaṃ ca cīvaraṃ. 128. Dvinnaṃ antaravassānaṃ ekā vācā me bhāsitā, tatiye antaravassamhi tamokkhandho 1 padālito ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gaṅgātīriyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Gaṅgātīriyattheragāthā.
125. 129. Api ce hoti tevijjo maccuhāyī anāsavo, appaññātoti naṃ bālā avajānanti ajānatā.2 130. Yo ca kho annapānassa lābhī hotīdha puggalo, pāpadhammopi ce hoti so nesaṃ hoti sakkato ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajino thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Ajinattheragāthā.
126. 131. Yadāhaṃ dhammamassosiṃ bhāsamānassa satthuno, na kaṅkhamabhijānāmi sabbaññū aparājite. 132. Satthavāhe mahāvīre sārathīnaṃ varuttame, magge paṭipadāyaṃ vā kaṅkhā mayhaṃ na vijjatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā melajino thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Melajinattheragāthā.
127. 133. Yathā agāraṃ ducchannaṃ vuṭṭhi samativijjhati, evaṃ abhāvitaṃ cittaṃ rāgo samativijjhati. 134. Yathā agāraṃ succhannaṃ vuṭṭhi na samativijjhati, evaṃ subhāvitaṃ cittaṃ rāgo na samativijjhatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Rādhattheragāthā.
1 tamokhandho - Ma, PTS. 2 ajānakā - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
124. 127. “Cái cốc của tôi ở bờ sông Gaṅgā được làm với ba chiếc lá cọ, bình bát của tôi chính là cái chậu đựng đồ cúng cho người chết, và y may bằng vải quăng bỏ. 128. Trong khoảng thời gian hai năm, một câu nói đã được tôi thốt ra. Vào khoảng giữa năm thứ ba, khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan.”
Đại đức trưởng lão Gaṅgātīriya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gaṅgātīriya.
125. 129. “Thậm chí nếu bậc Lậu Tận, có ba Minh, có sự chiến thắng Thần Chết, những kẻ ngu, không biết, cũng khi dễ vị ấy là: ‘Người không được biết tiếng.’ 130. Còn cá nhân nào ở thế gian này là người có lợi lộc về cơm nước, thậm chí là có ác pháp, kẻ ấy cũng được chúng trọng vọng.”
Đại đức trưởng lão Ajina đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ajina.
126. 131. “Vào lúc tôi đã lắng nghe Giáo Pháp của bậc Đạo Sư trong lúc Ngài đang thuyết giảng, tôi biết chắc là không có sự nghi ngờ về đấng Toàn Tri, bậc không bị chiến bại, ... 132. ... về người hướng dẫn đoàn xe, đấng Đại Hùng, bậc tối thượng cao quý trong số những người điều khiển xe. Nỗi nghi ngờ của tôi về Đạo Lộ hay sự thực hành là không có.”
Đại đức trưởng lão Melajina đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Melajina.
127. 133. “Giống như mưa xuyên thủng căn nhà được lợp (mái) vụng về, tương tự như thế sự luyến ái xuyên thủng tâm không được tu tập. 134. Giống như mưa không xuyên thủng căn nhà được lợp (mái) khéo léo, tương tự như thế sự luyến ái không xuyên thủng tâm khéo được tu tập.” 1
Đại đức trưởng lão Rādha đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Rādha.
1 Các câu kệ 133, 134 giống các câu kệ 13, 14 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
128. 135. Khīṇā hi mayhaṃ jāti vusitaṃ jinasāsanaṃ, pahīno jālasaṅkhāto bhavanetti samūhatā. 136. Yassatthāya pabbajito agārasmānagāriyaṃ, so me attho anuppatto sabbasaṃyojanakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā surādho thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Surādhattheragāthā.
129. 137. Sukhaṃ supanti munayo ye itthīsu na bajjhare, sadā ve rakkhitabbāsu yāsu saccaṃ sudullabhaṃ. 138. Vadhaṃ carimha te kāma anaṇā dāni te mayaṃ, gacchāma dāni nibbānaṃ yattha gantvā na socatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gotamo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Gotamattheragāthā.
130. 139. Pubbe hanati attānaṃ pacchā hanati so pare, suhataṃ hanti attānaṃ vītaseneva pakkhimā. 140. Na brāhmaṇo bahivaṇṇo antovaṇṇo hi brāhmaṇo, yasmiṃ pāpāni kammāni sa ve kaṇho sujampatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vasabho thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vasabhattheragāthā.
Vaggo paṭhamo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Uttaro ceva piṇḍolo valliyo tīriyo isi, ajino ca melajino rādho surādho gotamo, vasabhena ime honti dasa therā mahiddhikā ”ti.
--ooOoo--
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
128. 135. “Sự tái sanh của tôi đã được cạn kiệt thật sự, lời dạy của đấng Chiến Thắng đã được sống qua, cái được gọi là màng lưới (tà kiến, vô minh) đã được dứt bỏ, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 136. Vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, mục đích ấy của tôi, sự cạn kiệt tất cả các điều ràng buộc, đã được thành tựu.”
Đại đức trưởng lão Surādha đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Surādha.
129. 137. “Là những vị không bị trói buộc bởi các người nữ, các bậc hiền trí ngủ thoải mái. Thật vậy, các người nữ luôn luôn cần phải canh phòng, (lời nói) chân thật là điều khó đạt được ở nơi họ. 138. Này dục vọng, chúng tôi đã thực hành việc giết chết ngươi. Giờ đây, đối với ngươi chúng tôi không còn nợ nần. Giờ đây, chúng tôi đi đến Niết Bàn, là nơi không sầu muộn sau khi đi đến.”
Đại đức trưởng lão Gotama đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gotama.
130. 139. “Kẻ ấy trước tiên hại chết bản thân, sau đó hại chết những người khác. Gã hại chết bản thân bị chết hẳn, tựa như kẻ bẫy chim với con chim mồi. 140. Bà-la-môn không phải với sắc tướng bên ngoài, chính sắc tướng bên trong mới là Bà-la-môn. Các nghiệp ác ở nơi kẻ nào, kẻ ấy chính là đen, này (Chúa Trời) Sujampati.”
Đại đức trưởng lão Vasabha đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vasabha.
Phẩm thứ nhất.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Uttara, và luôn cả vị Piṇḍola, vị Valliya, và vị ẩn sĩ Tīriya, vị Ajina và vị Melajina, vị Rādha, vị Surādha, vị Gotama, với vị Vasabha; các vị này là mười vị trưởng lão có đại thần lực.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
131. 141. Sussūsā sutavaddhanī sutaṃ paññāya vaddhanaṃ, paññāya atthaṃ jānāti ñāto attho sukhāvaho. 142. Sevetha pantāni senāsanāni careyya saṃyojanavippamokkhaṃ, sace ratiṃ nādhigaccheyya tattha saṅghe vase rakkhitatto satīmā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahācundo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahācundattheragāthā.
132. 143. Ye kho te veghamissena 1 nānatthena 2 ca kammunā, manusse uparundhanti pharusūpakkamā janā, tepi tattheva 3 kīranti na hi kammaṃ panassati. 144. Yaṃ karoti naro kammaṃ kalyāṇaṃ yadi pāpakaṃ, tassa tasseva dāyādo yaṃ yaṃ kammaṃ pakubbatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jotidāso thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Jotidāsattheragāthā.
133. 145. Accayanti ahorattā jīvitaṃ uparujjhati, āyu khīyati maccānaṃ kunnadīnaṃ va odakaṃ. 146. Atha pāpāni kammāni karaṃ bālo na bujjhati, pacchāssa kaṭukaṃ hoti vipāko hissa pāpako ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā heraññakānitthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Heraññakānittheragāthā.
134. 147. Parittaṃ dārumāruyha yathā sīde mahaṇṇave, evaṃ kusītamāgamma sādhujīvī pi sīdati,4 tasmā taṃ parivajjeyya kusītaṃ hīnavīriyaṃ. 148. Pavivittehi ariyehi pahitattehi jhāyihi, niccaṃ āraddhaviriyehi paṇḍitehi sahāvase ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā somacitto5 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Somacittattheragāthā.
1 veṭhamissena - Ma, Pu; vesamissena - Pa. 2 nānattena - Ma, Sīmu 1, 2. 4 sādhujīvīvisīdati - Pu. 3 tatheva - Syā, PTS, Pu. 5 somamitto - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
131. 141. “Ước muốn lắng nghe làm tăng trưởng việc lắng nghe, việc lắng nghe là sự làm tăng trưởng cho tuệ, nhờ tuệ biết được ý nghĩa, ý nghĩa, đã được biết, là nguồn đem lại an lạc. 142. Nên lui tới các chỗ trú ngụ xa vắng. Nên thực hành việc thoát khỏi các sự ràng buộc. Nếu không đạt được sự thích thú tại nơi ấy, thì nên sống ở hội chúng, bản thân được bảo vệ, có niệm.”
Đại đức trưởng lão Mahācunda đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahācunda.
132. 143. “Các chúng sanh nào, với sự ra sức thô bạo, áp bức con người bằng hành động có liên quan đến sự ép buộc và bằng nhiều cách thức khác nhau, những kẻ ấy cũng bị gánh chịu y như thế, bởi vì nghiệp không bị tiêu hoại. 144. Người làm hành động nào, tốt lành hoặc xấu xa, (sẽ) là người thừa tự của chính điều ấy, của chính hành động mà họ tạo ra.”
Đại đức trưởng lão Jotidāsa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Jotidāsa.
133. 145. “Ngày và đêm trôi qua mau, mạng sống đi đến sự tiêu hoại. Tuổi thọ của con người bị cạn kiệt, tựa như nước ở những dòng nước nhỏ. 146. Và trong khi làm các hành động xấu xa, kẻ ngu không thấu hiểu, về sau có sự đắng cay cho gã, bởi vì quả thành tựu của việc ấy là xấu xa.”
Đại đức trưởng lão Heraññakāni đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Heraññakāni.
134. 147. “Giống như người sau khi leo lên khúc gỗ nhỏ thì có thể đắm chìm ở đại dương, tương tự như thế sau khi đi đến với kẻ biếng nhác, người có cuộc sống tốt đẹp cũng đắm chìm; vì thế nên tránh xa kẻ biếng nhác có sự tinh tấn thấp kém ấy. 148. Nên sống với các bậc sáng suốt, sống tách ly, thánh thiện, có bản tính cương quyết, chứng thiền, thường xuyên có sự nỗ lực tinh tấn.”
Đại đức trưởng lão Somacitta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Somacitta.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
135. 149. Jano janamhi sambaddho 1 janamev’ assito jano, jano janena heṭhīyati 2 heṭheti ca jano janaṃ. 150. Ko hi tassa janen’ attho janena janitena vā, janaṃ ohāya gacchaṃ taṃ 3 heṭhayitvā bahuṃ janan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbamitto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sabbamittattheragāthā.
136. 151. Kāḷī itthī brahatī dhaṅkarūpā satthiṃ ca bhetvā aparaṃ ca satthiṃ, bāhaṃ 4 ca bhetvā aparaṃ ca bāhuṃ5 sīsaṃ ca bhetvā dadhithālakaṃ ’va esā nisinnā abhisaddahitvā.6 152. Yo ve avidvā upadhiṃ karoti punappunaṃ dukkhamupeti mando, tasmā pajānaṃ7 upadhiṃ na kayirā māhuṃ8 puna bhinnasiro sayissan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākāḷo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahākāḷattheragāthā.
137. 153. Bahū sapatte labhati muṇḍo saṅghāṭipāruto, lābhī annassa pānassa vatthassa sayanassa ca. 154. Etamādīnavaṃ ñatvā sakkāresu mahabbhayaṃ, appalābho anavassuto sato bhikkhu paribbaje ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tisso thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Tissattheragāthā.
138. 155. Pācīnavaṃsadāyamhi sakyaputtā sahāyakā, pahāyānappake bhoge uñchāpattāgate ratā. 156. Āraddhaviriyā pahitattā niccaṃ daḷhaparakkamā, ramanti dhammaratiyā hitvāna lokiyaṃ9 ratin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimbilo10 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kimbilattheragāthā.
1 sambandho - Syā. 5 bāhaṃ - Ma. 2 heṭhiyati - Ma, Syā. 6 abhisandahitvā - Ma, Syā. 3 gaccheyya - Syā. 7 pajā - Sīmu 1, 2. 9 lokikaṃ - PTS. 4 bāhuñca - Sīmu 1, 2. 8 māhaṃ - Ma, Syā, PTS. 10 kimilo - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
135. 149. “Con người bị vướng bận với con người, con người bị phụ thuộc vào chính con người, con người bị quấy rầy bởi con người, và con người quấy rầy con người. 150. Vậy kẻ ấy có lợi ích gì với con người, hoặc với con người đã được sanh ra? Nên đi, sau khi rời bỏ con người ấy, kẻ đã quấy rầy nhiều người.”
Đại đức trưởng lão Sabbamitta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sabbamitta.
136. 151. “Người đàn bà tên Kāḷī cao to, có dáng vóc như con quạ, bẻ gãy cái đùi, rồi cái đùi kia, bẻ gãy cánh tay, rồi cánh tay kia, bẻ gãy cái đầu tựa như cái hũ đựng sữa chua, bà ấy ngồi xuống, sắp chung lại. 152. Đúng vậy, kẻ nào ngu xuẩn, không biết, rồi tạo ra mầm tái sanh, còn tiếp tục đi đến khổ đau nhiều lần nữa. Vì thế, trong khi biết (vậy) không nên tạo ra mầm tái sanh. Mong rằng tôi chớ nằm xuống thêm lần nữa, với đầu bị vỡ tan.”
Đại đức trưởng lão Mahākāḷa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahākāḷa.
137. 153. “Vị cạo đầu, trùm lên y hai lớp, có lợi lộc về cơm ăn, nước uống, vải vóc, và giường nằm, có nhiều kẻ ganh tỵ. 154. Sau khi biết được điều bất lợi này, (biết được) nỗi sợ hãi lớn lao trong các sự tôn vinh, vị tỳ khưu, có sự nhận lãnh ít ỏi, không bị tham đắm, đi du hành, có niệm.”
Đại đức trưởng lão Tissa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Tissa.
138. 155. “Ở khu rừng Pācīnavaṃsa, những người con trai dòng Sakya có cùng chí hướng, sau khi dứt bỏ những của cải không phải là ít ỏi, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực. 156. Có sự nỗ lực tinh tấn, có bản tính cương quyết, thường xuyên có sự ra sức vững chãi, sau khi từ bỏ niềm vui ở thế gian, các vị thích thú với niềm vui trong Giáo Pháp.”
Đại đức trưởng lão Kimbila đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kimbila.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
139. 157. Ayoniso manasikārā maṇḍanaṃ anuyuñjisaṃ, uddhato capalo cāsiṃ kāmarāgena aṭṭito.
158. Upāyakusalenāhaṃ buddhenādiccabandhunā, yoniso paṭipajjitvā bhave cittaṃ udabbahin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nando thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nandattheragāthā.
140. 159. Pare ca naṃ pasaṃsanti attā ce asamāhito, moghaṃ pare pasaṃsanti attā hi asamāhito.
160. Pare ca naṃ garahanti attā ce susamāhito, moghaṃ pare garahanti attā hi susamāhito ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sirimā thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sirimāttheragāthā.
Vaggo dutiyo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Cundo ca jotidāso ca thero heraññakāni ca, 1 somamitto sabbamitto kālo tisso ca kimbilo, nando ca sirimā ceva dasa therā mahiddhikā ”ti.
--ooOoo --
1 yo - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
139. 157. “Do sự tác ý không theo đúng đường lối, tôi đã bị vướng bận với việc trang sức. Và tôi đã tự kiêu, chao đảo, và bị khổ sở bởi sự luyến ái ở các dục. 158. Nhờ vào đức Phật, vị thân quyến của mặt trời, vị thiện xảo về phương pháp, sau khi thực hành theo đúng đường lối, tôi đã đưa tâm ra khỏi hữu.”
Đại đức trưởng lão Nanda đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nanda.
140. 159. “Những người khác ca ngợi vị ấy, nếu bản thân chưa được định tĩnh, thì những người khác ca ngợi sai lầm, bởi vì bản thân chưa được định tĩnh. 160. Những người khác chê trách vị ấy, nếu bản thân khéo được định tĩnh, thì những người khác chê trách sai lầm, bởi vì bản thân khéo được định tĩnh.”
Đại đức trưởng lão Sirimā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sirimā.
Phẩm thứ nhì.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Cunda, vị Jotidāsa, và vị trưởng lão Heraññakāni, vị Somamitta, vị Sabbamitta, vị Kāla, vị Tissa và vị Kimbila, vị Nanda, và luôn cả vị Sirimā là mười vị trưởng lão có đại thần lực.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
141. 161. Khandhā mayā pariññātā taṇhā me susamūhatā, bhāvitā mama bojjhaṅgā patto me āsavakkhayo. 162. Sohaṃ khandhe pariññāya abbūhitvāna 1 jāliniṃ, bhāvayitvāna bojjhaṅge nibbāyissaṃ anāsavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Uttarattheragāthā.
142. 163. Panādo nāma so rājā yassa yūpo suvaṇṇayo, 2 tiriyaṃ soḷasapabbedho 3 uddhamāhu 4 sahassadhā. 164. Sahassakaṇḍo5 satabheṇḍu6 dhajālū haritāmayo, anaccuṃ tattha gandhabbā cha sahassāni sattadhā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddaji thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhaddajittheragāthā.
143. 165. Satimā paññavā bhikkhu āraddhabalavīriyo, pañcakappasatānāhaṃ ekarattiṃ anussariṃ. 166. Cattāro satipaṭṭhāne satta aṭṭha ca bhāvayaṃ, pañcakappasatānāhaṃ ekarattiṃ anussarin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sobhito thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sobhitattheragāthā.
144. 167. Yaṃ kiccaṃ daḷhaviriyena yaṃ kiccaṃ boddhumicchatā, karissaṃ nāvarujjhissaṃ7 passa viriyaṃ parakkamaṃ.8 168. Tvaṃ ca me maggamakkhāhi añjasaṃ amatogadhaṃ, ahaṃ monena monissaṃ gaṅgāsoto ’va sāgaran ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā valliyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Valliyattheragāthā.
1 abbahitvāna - Ma, PTS; 5 sahassakaṇḍu - PTS. abbhahitvāna - Syā, Sīmu 1, 2. 6 satageṇḍu - Ma, Syā; 2 suvaṇṇiyo - Syā. sataheṇḍu - Sīmu. 3 soḷasubbedho - Ma, Syā, Sīmu 1, 2. 7 nāvarajjhissaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 ubbhamāhu - Ma, PTS; uccamāhu - Syā. 8 viriyaparakkamaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
141. 161. “Tôi đã biết toàn diện về các uẩn, tham ái của tôi đã khéo được xóa sạch, các chi phần giác ngộ đã được tôi tu tập, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc. 162. Tôi đây, sau khi biết toàn diện về các uẩn, sau khi đã nhổ lên kẻ có màng lưới (tham ái), sau khi tu tập các chi phần giác ngộ, tôi sẽ Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Uttara đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Uttara.
142. 163. “Vị vua ấy tên là Panāda, là người có tòa lâu đài bằng vàng, chiều rộng mười sáu lần mũi tên (đi xa), chiều cao đã là gấp một ngàn lần. 164. Có một ngàn bậc cấp, với một trăm quả cầu trang trí, được trang hoàng với những lá cờ, được làm bằng vàng. Nơi ấy, các vũ công đã nhảy múa (với số lượng) là bảy lần của sáu ngàn.”
Đại đức trưởng lão Bhaddaji đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bhaddaji.
143. 165. “Là vị tỳ khưu có niệm, có tuệ, có các lực và tinh tấn đã được ra sức, tôi đã nhớ lại trong một đêm được năm trăm kiếp. 166. Trong khi tu tập bốn sự thiết lập niệm, bảy (chi phần giác ngộ) và tám (Thánh Đạo), tôi đã nhớ lại trong một đêm được năm trăm kiếp.”
Đại đức trưởng lão Sobhita đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sobhita.
144. 167. “Việc nào cần phải làm với sự tinh tấn vững chãi, việc nào cần phải làm bởi người đang ước muốn được giác ngộ, tôi sẽ thực hiện, tôi sẽ không thất bại, hãy nhìn xem sự tinh tấn, sự nỗ lực (của tôi). 168. Và xin ngài hãy nói cho tôi con đường trực chỉ thể nhập vào Bất Tử, tôi sẽ thấu hiểu bằng tư cách của vị hiền trí, tựa như dòng sông Gaṅgā sẽ nhập vào biển cả.”
Đại đức trưởng lão Valliya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Valliya.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
145. 169. Kese me olikhissan ’ti kappako upasaṅkami, tato adāsamādāya sarīraṃ paccavekkhisaṃ. 170. Tuccho kāyo adissittha andhakāro 1 tamo vyagā, sabbe coḷā samucchinnā natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vītasoko thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vītasokattheragāthā.
146. 171. Pañcanīvaraṇe hitvā yogakkhemassa pattiyā, dhammādāsaṃ gahetvāna ñāṇadassanamattano. 172. Paccavekkhiṃ imaṃ kāyaṃ sabbaṃ santarabāhiraṃ, ajjhattañca bahiddhā ca tuccho kāyo adissathā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇamāso thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Puṇṇamāsattheragāthā.
147. 173. Yathāpi bhaddo ājañño khalitvā patitiṭṭhati, bhiyyo laddhāna saṃvegaṃ adīno vahate dhuraṃ. 174. Evaṃ dassanasampannaṃ sammāsambuddhasāvakaṃ, ājānīyaṃ2 maṃ dhāretha puttaṃ buddhassa orasan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nandakattheragāthā.
148. 175. Ehi nandaka gacchāma upajjhāyassa santikaṃ, sīhanādaṃ nadissāma buddhaseṭṭhassa sammukhā. 176. Yāya no anukampāya amhe pabbājayī muni, so no attho anuppatto sabbasaṃyojanakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bharato3 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bharatattheragāthā.
1 andhakāre - Syā, PTS. 2 ājāniyaṃ - Ma, PTS. 3 bhārato - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
145. 169. “‘Ta sẽ cạo các tóc của ta,’ người thợ cạo đã đến. Sau đó, cầm lấy cái gương soi, tôi đã quán xét cơ thể. 170. Thân thể đã được thấy là rỗng không, đêm đen bóng tối đã xa lìa, tất cả phiền não đã được trừ tuyệt, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Vītasoka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vītasoka.
146. 171. “Sau khi từ bỏ năm pháp che lấp nhằm đạt đến sự an toàn khỏi các ràng buộc, sau khi cầm lấy cái gương soi Giáo Pháp có sự biết và thấy được bản thân, ... 172. ... tôi đã quán xét cái thân thể này, toàn bộ bên trong lẫn bên ngoài, của bản thân và của người khác; thân đã được thấy là rỗng không.”
Đại đức trưởng lão Puṇṇamāsa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Puṇṇamāsa.
147. 173. “Cũng giống như con bò giống tốt lành, sau khi sẩy chân, nó đứng lên lại, sau khi tiếp nhận thêm sự kích động, nó kéo đi gánh nặng, không biếng nhác. 174. Tương tự như thế, xin các ngài hãy ghi nhận tôi là thuần chủng, là người con trai chính thống của đức Phật, đã đạt được sự nhận thức, là đệ tử của đấng Chánh Đẳng Giác.”
Đại đức trưởng lão Nandaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nandaka.
148. 175. “Này Nandaka, hãy đến. Chúng ta hãy đi gặp vị thầy tế độ. Chúng ta sẽ rống lên tiếng rống sư tử trước mặt đức Phật tối thượng. 176. Bởi vì (mục đích) nào mà bậc Hiền Trí, do lòng thương tưởng đến chúng ta, đã cho chúng ta xuất gia, mục đích ấy, sự cạn kiệt tất cả các sự ràng buộc, đã được chúng ta thành tựu.”
Đại đức trưởng lão Bharata đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bharata.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
149. 177. Nadanti evaṃ sappaññā sīhā ’va girigabbhare, vīrā 1 vijitasaṅgāmā jetvā māraṃ savāhiniṃ, 2 178. Satthā ca pariciṇṇo me dhammo saṅgho ca pūjito, ahaṃ ca vitto3 sumano puttaṃ disvā anāsavan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhāradvājo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhāradvājattheragāthā.
150. 179. Upāsitā sappurisā sutā dhammā abhiṇhaso, sutvāna paṭipajjissaṃ añjasaṃ amatogadhaṃ. 180. Bhavarāgahatassa me sato bhavarāgo puna me na vijjati, na cāhu na ca me4 bhavissati na ca me etarahipi5 vijjatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṇhadinno thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kaṇhadinnattheragāthā.
Vaggo tatiyo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Uttaro bhaddajitthero sobhito valliyo isi, vītasoko ca yo thero puṇṇamāso ca nandako, bharato bhāradvājo ca kaṇhadinno mahāmunī ”ti.
--ooOoo --
1 dhīrā - Syā. 3 citto - Syā. 4 name - Sīmu 1, 2. 2 savāhaniṃ - Ma; savāhanaṃ - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 5 etarahi - Ma, Sīmu 1, 2.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
149. 177. “Các bậc có trí tuệ rống lên như vậy, tựa như những con sư tử trong hang núi. Các bậc anh hùng, với cuộc chiến đã thắng trận, sau khi chiến thắng Ma Vương cùng với đạo quân binh. 178. Bậc Đạo Sư đã được tôi phục vụ, Giáo Pháp và Hội chúng đã được tôi tôn vinh, và tôi được hoan hỷ, có tâm ý vui mừng, sau khi nhìn thấy người con trai là bậc không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Bhāradvāja đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bhāradvāja.
150. 179. “Các bậc thiện nhân đã được phục vụ, Giáo Pháp đã được thường xuyên lắng nghe, sau khi lắng nghe, tôi đã thực hành con đường thể nhập vào Bất Tử. 180. Sự luyến ái về hiện hữu đã được tôi tiêu diệt, sự luyến ái về hiện hữu ở tôi không còn tìm thấy nữa, nó đã không có ở tôi, và sẽ không có, và trong hiện tại cũng không tìm thấy ở tôi.”
Đại đức trưởng lão Kaṇhadinna đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kaṇhadinna.
Phẩm thứ ba.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Uttara, vị trưởng lão Bhaddaji, vị Sobhita, vị ẩn sĩ Valliya, và Vītasoka là vị trưởng lão nào, vị Puṇṇamāsa, và vị Nandaka, vị Bharata, và vị Bhāradvāja, vị hiền trí vĩ đại Kaṇhadinna.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
151. 181. Yato ahaṃ pabbajito 1 sammāsambuddhasāsane, vimuccamāno uggacchiṃ kāmadhātuṃ upaccagaṃ. 182. Brahmuno pekkhamānassa tato cittaṃ vimucci me, akuppā me vimuttīti sabbasaṃyojanakkhayā ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā migasiro thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Migasirattheragāthā.
152. 183. Aniccāni gahakāni tattha tattha punappunaṃ, gahakāraṃ gavesanto dukkhā jāti punappunaṃ. 184. Gahakāraka diṭṭho ’si puna gehaṃ na kāhasi, sabbā te phāsukā bhaggā thūṇikā 2 ca vidāḷitā, 3 vimariyādīkataṃ 4 cittaṃ idh’ eva vidhamissatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sīvakattheragāthā.
153. 185. Arahaṃ sugato loke vāteh’ ābādhito muni, sace uṇhodakaṃ atthi munino dehi brāhmaṇa. 186. Pūjito pūjanīyānaṃ5 sakkareyyāna sakkato, apacitopacanīyānaṃ6 tassa icchāmi hātave ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavāno thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Upavānattheragāthā.
154. 187. Diṭṭhā mayā dhammadharā upāsakā kāmā aniccā iti bhāsamānā, sārattarattā maṇikuṇḍalesu puttesu dāresu ca te apekkhā. 188. Addhā na jānanti yathāva7 dhammaṃ kāmā aniccā iti cāpi āhu,8 rāgaṃ ca tesaṃ na balatthi chettuṃ tasmā sitā puttadāraṃ dhanañcā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā isidinno thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Isidinnattheragāthā.
1 pabbajitvā - Syā. 5 pūjaneyyānaṃ - Ma, Syā, PTS. 2 thūṇirā - Syā, PTS. 6 apacitopaceyyānaṃ - Ma; 3 vidālitā - Ma; padālitā - Syā; apacito apacineyyānaṃ - Syā, PTS. padāḷitā - Sīmu 1, 2. 7 yatodha - Ma; yato ca - Syā; 4 vimariyādikataṃ - Ma, Syā; yathodha - Sīmu 1, 2. vipariyādikataṃ - PTS, Sīmu 1, 2. 8 ahu - Pa.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
151. 181. “Kể từ khi tôi được xuất gia trong Giáo Pháp của đấng Chánh Đẳng Giác, trong khi được giải thoát tôi đã vươn lên, tôi đã vượt qua khỏi dục giới. 182. Trong khi vị Phạm Thiên (đức Phật) xem xét, nhờ thế tâm của tôi đã được giải thoát, ‘sự giải thoát của tôi là không bị chuyển dịch,’ nhờ vào sự cạn kiệt tất cả các điều ràng buộc.”
Đại đức trưởng lão Migasira đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Migasira.
152. 183. “Các ngôi nhà nhỏ là không thường còn, tái đi diễn lại nơi này nơi khác. Trong khi tìm kiếm người thợ làm nhà, sự sanh tái đi diễn lại là khổ đau. 184. Hỡi người thợ làm nhà, ngươi đã bị nhìn thấy, ngươi sẽ không xây dựng nhà nữa. Tất cả các rường cột của ngươi đã bị gãy đổ, và mái nhà đã bị tan hoang. Tâm đã được cởi trói, sẽ tiêu tan ngay trong kiếp này.”
Đại đức trưởng lão Sīvaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sīvaka.
153. 185. “Vị A-la-hán, đấng Thiện Thệ, bậc Hiền Trí bị bệnh vì những cơn gió. Này Bà-la-môn, nếu có nước nóng, xin ông hãy dâng đến bậc Hiền Trí. 186. Là vị được cúng dường bởi những bậc xứng đáng được cúng dường, được trọng vọng bởi những bậc xứng đáng được trọng vọng, được nể nang bởi những bậc xứng đáng được nể nang, tôi muốn được đem đến cho vị ấy.”
Đại đức trưởng lão Upavāna đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Upavāna.
154. 187. “Tôi đã nhìn thấy những cận sự nam có sự ghi nhớ về Giáo Pháp trong khi nói rằng: ‘Các dục là vô thường,’ lại bị luyến ái dính mắc ở các bông tai gắn ngọc ma-ni, và sự mong mỏi của họ là ở những người con và những người vợ. 188. Quả thật, họ không hiểu Giáo Pháp đúng y theo bản thể. Mặc dầu, họ đã nói rằng: ‘‘Các dục là vô thường,’ nhưng họ không có năng lực để cắt đứt sự luyến ái, vì thế họ bị vướng mắc với vợ, con, và tài sản.”
Đại đức trưởng lão Isidinna đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Isidinna.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
155. 189. Devo ca vassati devo ca gaḷagaḷāyati ekako cāhaṃ bherave bile viharāmi, tassa mayhaṃ ekakassa bherave bile viharato natthi bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā. 190. Dhammatā mama sā 1 yassa me ekakassa bherave bile viharato natthi bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sambulakaccāno thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sambulakaccānattheragāthā.
156. 191. Kassa selūpamaṃ cittaṃ ṭhitaṃ nānupakampati, virattaṃ rajanīyesu kuppanīye na kuppati, yassevaṃ bhāvitaṃ cittaṃ kuto taṃ dukkhamessati. 192. Mama selūpamaṃ cittaṃ ṭhitaṃ nānupakampati, virattaṃ rajanīyesu kuppanīye na kuppati, mamevaṃ bhāvitaṃ cittaṃ kuto maṃ dukkhamessatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khitako 2 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Khitakattheragāthā.
157. 193. Na tāva supituṃ hoti ratti nakkhattamālinī, paṭijaggitumevesā ratti hoti vijānatā. 194. Hatthikkhandhāvapatitaṃ kuñjaro ce anukkame, saṅgāme me mataṃ seyyo yaṃ ce jīve parājito ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇo selissariyaputtatthero3 gāthāyo abhāsitthā ”ti. Selissariyattheragāthā.
158. 195. Pañcakāmaguṇe hitvā piyarūpe manorame, saddhāya abhinikkhamma4 dukkhassantakaro5 bhave. 196. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca paṭikaṅkhāmi sampajāno patissato ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nisabho thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nisabhattheragāthā.
1 mamasā - Ma; 3 soṇo poṭiriyo -Ma; soṇo poṭiriyaputto - Syā, PTS. mamesā - Syā, PTS. 4 saddhāya gharā nikkhamma - Ma, Syā. 2 nitako - Ma. 5 dukkhassantaṃ karo - Sīmu 1, 2.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
155. 189. “Ông Trời đổ mưa, và ông Trời gào thét. Còn tôi đơn độc một mình sống ở hang động ghê rợn. Tôi đây, trong khi đơn độc một mình sống ở hang động ghê rợn, không có sợ hãi, hoặc khiếp đảm, hoặc nổi ốc ở lông. 190. Điều ấy là bản thể tự nhiên của tôi, tôi đây trong khi đơn độc một mình sống ở hang động ghê rợn, không có sợ hãi, hoặc khiếp đảm, hoặc nổi ốc ở lông.”
Đại đức trưởng lão Sambulakaccāna đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sambulakaccāna.
156. 191. “Tâm của người nào giống như tảng đá, đứng yên, không rung chuyển, không còn luyến ái ở các vật đáng bị luyến ái, không bị bực tức đối với việc đáng bị bực tức? Tâm của người nào được tu tập như vậy, do đâu khổ đau sẽ đến với người ấy? 192. Tâm của tôi giống như tảng đá, đứng yên, không rung chuyển, không còn luyến ái ở các vật đáng bị luyến ái, không bị bực tức đối với việc đáng bị bực tức? Tâm của tôi được tu tập như vậy, do đâu khổ đau sẽ đến với tôi?”
Đại đức trưởng lão Khitaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Khitaka.
157. 193. “Ban đêm với những chòm sao không chỉ để ngủ, đối với người hiểu biết đêm ấy chính là để tỉnh thức. 194. Khi bị rơi xuống từ lưng voi, nếu con voi lao tới, đối với tôi cái chết ở chiến trường còn tốt hơn nếu tôi có thể sống sót, bị bại trận.”
Đại đức trưởng lão Selissariya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Selissariya.
158. 195. “Sau khi từ bỏ năm loại dục có bản chất đáng yêu, làm thích ý, sau khi ra đi vì niềm tin, nên thực hiện việc chấm dứt khổ đau. 196. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, có sự nhận biết rõ, có niệm.”
Đại đức trưởng lão Nisabha đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nisabha.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
159. 197. Ambapallavasaṅkāsaṃ aṃse katvāna cīvaraṃ, nisinno hatthigīvāya 1 gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ.
198. Hatthikkhandhato oruyha saṃvegaṃ alabhiṃ tadā, sohaṃ ditto tadā santo patto me āsavakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā usabho thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Usabhattheragāthā.
160. 199. Ayamiti kappaṭo kappaṭakuro acchāya atibharitāya, 2 amataghaṭikāyaṃ dhammakatamatto 3 katapadaṃ jhānāni ocetuṃ.
200. Mā kho tvaṃ kappaṭa pacālesi mā taṃ4 upakaṇṇakamhi5 tāḷessaṃ, naha6 tvaṃ kappaṭa mattamaññāsi saṅghamajjhamhi pacalāyamāno ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kappaṭakuro thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kappaṭakurattheragāthā.
Vaggo catuttho.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Migasiro sīvako ca upavāno ca paṇḍito, isidinno ca kaccāno khitako ca mahāvasī, selissariyo nisabho ca usabho kappaṭakuro ”ti.
--ooOoo--
1 hatthigīvāyaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 mā tvaṃ - Ma. 2 accaṃbharāya - Syā; atibhariyāya - Sīmu 1, 2. 5 upakaṇṇamhi - Ma, Sīmu 1, 2. 3 dhammakaṭapatto - Syā. 6 na hi - Ma, Syā, Sīmu 1, 2.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
159. 197. “Sau khi đắp lên vai tấm y có màu tựa như chồi non của cây xoài, ngồi ở cổ con voi, tôi đã đi vào làng để khất thực. 198. Sau khi leo xuống từ thân voi, khi ấy tôi đã cảm nhận sự chấn động, khi ấy tôi đây đã hãnh diện, rồi an tịnh, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Usabha đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Usabha.
160. 199. “Kappaṭakura (nghĩ rằng): ‘Bộ đồ rách rưới này (là của ta)’ nên chán nản với việc thực hành Giáo Pháp, trong khi chậu nước trong sạch của sự Bất Tử được tràn đầy, (và có) đạo lộ đã được thành lập để tích lũy các thiền.
200. Này Kappaṭa, ngươi chớ có ngủ gà ngủ gật, chớ để Ta phải gõ ngươi ở lỗ tai. Này Kappaṭa, bởi vì ngươi đã không biết chừng mực, trong khi ngủ gà ngủ gật ở giữa hội chúng.”
Đại đức trưởng lão Kappaṭakura đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kappaṭakura.
Phẩm thứ tư.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị Migasira, vị Sīvaka, và vị Upavāna sáng suốt, vị Isidinna, vị Kaccāna, và vị Khitaka có năng lực lớn lao, vị Selissariya, và vị Nisabha, vị Usabha, vị Kappaṭakura.”
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
161. 201. Aho buddhā aho dhammā aho no satthu sampadā, yattha etādisaṃ dhammaṃ sāvako sacchikāhisi.
202. Asaṅkheyyesu kappesu sakkāyādhigatā ahū, 1 tesamayaṃ pacchimako carimo ’yaṃ samussayo, jātimaraṇasaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kumārakassapattheragāthā.
162. 203. Yo have daharo bhikkhu yuñjati buddhasāsane, jāgaro patisuttesu2 amoghaṃ tassa jīvitaṃ.
204. Tasmā saddhañca sīlañca pasādaṃ dhammadassanaṃ, anuyuñjetha medhāvī saraṃ buddhāna sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammapālo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Dhammapālattheragāthā.
163. 205. Kassindriyāni samathaṃ gatāni assā yathā sārathinā sudantā, pahīnamānassa anāsavassa devāpi tassa3 pihayanti tādino.
206. Mayh’ indriyāni samathaṃ gatāni assā yathā sārathinā sudantā, pahīnamānassa anāsavassa devāpi mayhaṃ pihayanti tādino ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā brahmāli thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Brahmālittheragāthā.
1 ahuṃ - Syā, PTS. 2 jāgaro sa hi suttesu - Ma, Syā. 3 kassa - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
161. 201. “Ôi chư Phật! Ôi các Pháp (Giải Thoát)! Ôi các sự thành tựu của bậc Đạo Sư của chúng ta! Với Ngài, vị đệ tử sẽ chứng ngộ Giáo Pháp như thế ấy.
202. Trải qua nhiều kiếp không thể đếm được, họ đã tự thân chứng đắc. Đối với các vị ấy, đây là lần cuối cùng, đây là xác thân sau chót có sự luân hồi sanh tử, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Kumārakassapa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kumārakassapa.
162. 203. “Hiển nhiên, vị tỳ khưu trẻ tuổi, nỗ lực theo lời dạy của đức Phật, là người tỉnh thức giữa những kẻ ngủ say; mạng sống của vị ấy không phải rỗng không.
204. Bởi vậy, bậc thông minh, trong khi ghi nhớ lời dạy của chư Phật, nên ra sức về đức tin, về giới, về niềm hoan hỷ, và về việc nhận thức Giáo Pháp.”
Đại đức trưởng lão Dhammapāla đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Dhammapāla.
163. 205. “Các giác quan của vị nào đã đi đến sự yên lặng, giống như những con ngựa đã khéo được huấn luyện bởi người đánh xe, vị ấy có ngã mạn đã được dứt bỏ, không còn lậu hoặc, ngay cả chư Thiên cũng yêu mến vị có đức tính như thế ấy.
206. Các giác quan của tôi đã đi đến sự yên lặng, giống như những con ngựa đã khéo được huấn luyện bởi người đánh xe, tôi có ngã mạn đã được dứt bỏ, không còn lậu hoặc, ngay cả chư Thiên cũng yêu mến tôi, là người có đức tính như thế ấy.”
Đại đức trưởng lão Brahmāli đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Brahmāli.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
164. 207. Chavipāpaka cittabhaddaka mogharāja satataṃ samāhito, hemantikasītakālarattiyo bhikkhu tvaṃ ’si kathaṃ karissasi.
208. Sampannasassā magadhā kevalā iti me sutaṃ, palālacchannako seyyaṃ yath’ aññe sukhajīvino ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājatthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mogharājattheragāthā.
165. 209. Na ukkhipe no ca parikkhipe pare na okkhipe pāragataṃ na eraye, na cattavaṇṇaṃ parisāsu byāhare anuddhato sammitabhāṇi subbato.
210. Susukhumanipuṇatthadassinā matikusalena nivātavuttinā, saṃsevitavuddhasīlinā nibbānaṃ na hi tena dullabhan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā visākho pañcālaputto 1 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Visākhapañcālaputtattheragāthā.
166. 211. Nadanti morā susikhā supekhuṇā sunīlagīvā sumukhā sugajjino, susaddalā cāpi mahāmahī ayaṃ subyāpitambu 2 suvalāhakaṃ nabhaṃ.
212. Sukallarūpo sumanassa jhāya taṃ3 sunikkhamo4 sādhu subuddhasāsane, susukkasukkaṃ nipuṇaṃ sududdasaṃ phusāhi taṃ uttamamaccutaṃ padan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Cūḷakattheragāthā.
1 visākho pañcālīputto - Ma, PTS. 3 jhāyataṃ - Ma; jhāyitaṃ - Syā, PTS. 2 susuddhatambu - Pu, Sīmu 2. 4 sunikkamo - Ma, Syā; sunikkaṭo - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
164. 207. “Này Mogharāja, này kẻ có xác thân xấu xa, này kẻ có tâm tính hiền thiện, ngươi thường xuyên được định tĩnh. Trong mùa đông, có những đêm vào thời điểm lạnh lẽo, ngươi là vị tỳ khưu, ngươi sẽ làm thế nào?
208. ‘Toàn thể những người dân xứ Magadha có thóc lúa được thành tựu,’ là điều con đã được nghe. Được che phủ bởi rơm rạ, con có thể nằm xuống, giống như những người khác có cuộc sống thoải mái.”
Đại đức trưởng lão Mogharāja đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mogharāja.
165. 209. “Chớ nâng mình lên, và chớ gây khó dễ những người khác, chớ nên bôi nhọ, chớ nên nhục mạ vị đã đi đến bờ kia, và chớ nên nói lời ca ngợi bản thân ở giữa các đám đông, không tự kiêu, có lời nói chừng mực, là người có sự hành trì tốt đẹp.
210. Với vị có sự nhìn thấy ý nghĩa vô cùng vi tế, vi diệu, là vị thiện xảo về sự suy nghĩ, có cách cư xử khiêm tốn, có giới được rèn luyện và tăng trưởng, với vị ấy Niết Bàn không hẳn là điều khó đạt được.” 1
Đại đức trưởng lão Visākhapañcālaputta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Visākhapañcālaputta.
166. 211. “Những con chim công kêu réo, có mồng xinh, có lông đuôi xinh, có cổ màu xanh xinh xinh, có khuôn mặt đẹp, có những tiếng kêu êm dịu. Và thêm nữa, đại địa cầu này có thảm cỏ đẹp có nước khéo tưới ướt đẫm, bầu trời có những áng mây xinh xắn.
212. Với dáng vóc vô cùng thích hợp của người có tâm ý tốt đẹp, ngươi hãy suy nghiệm về điều ấy. Lành thay sự ra đi tốt đẹp ở Giáo Pháp của đức Phật Toàn Giác! Ngươi hãy chạm đến vị thế vô cùng trong sạch và tinh khiết, tế nhị, rất khó nhìn thấy, tối thượng, vĩnh cửu ấy.”
Đại đức trưởng lão Cūḷaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Cūḷaka.
1 Câu kệ 210 giống câu kệ 71.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai
167. 213. Nandamānāgataṃ cittaṃ sūlamāropamānakaṃ, tena teneva vajasi yena sūlaṃ kaliṅgaraṃ. 214. Tāhaṃ cittakaliṃ brūmi taṃ brūmi cittadubbhakaṃ, satthā te dullabho laddho mānatthe maṃ niyojayī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā anūpamo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Anūpamattheragāthā.
168. 215. Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ gatīsu parivattisaṃ, apassaṃ ariyasaccāni andhabhūto puthujjano. 216. Tassa me appamattassa saṃsārā vinalīkatā, gati sabbā 1 samucchinnā natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjito thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vajjitattheragāthā.
169. 217. Assatthe haritokāse2 saṃvirūḷhampi pādape, ekaṃ buddhagataṃ saññaṃ alabhitthaṃ patissato. 218. Ekatiṃse ito kappe yaṃ saññamalabhiṃ tadā, tassā saññāya vāhasā patto me āsavakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sandhito thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sandhitattheragāthā.
Vaggo pañcamo.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Kumārakassapo thero dhammapālo ca brahmāli, mogharājā visākho ca cūḷako ca anūpamo, vajjito sandhito thero kilesarajavāhano ”ti.
TATRUDDĀNAṂ
Gāthā dukanipātamhi navuti ceva aṭṭha ca, therā ekūnapaññāsaṃ bhāsitā nayakovidā ”ti.
Dukanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 sabbā gatī - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 2 haritobhāse - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dukanipāto
167. 213. “Trong lúc vui thú, tâm đi đến nơi đang dựng đứng các cọc nhọn. Nơi nào là cọc nhọn là chỗ hành quyết, thì ngươi tiến đến chính nơi ấy. 214. Ta gọi ngươi là tâm tội lỗi, ta gọi ngươi là tâm bội bạc, đấng Đạo Sư là bậc khó gặp được, nay ngươi đã được gặp; ngươi chớ xúi giục ta những việc không phải là mục đích.” Đại đức trưởng lão Anūpama đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Anūpama.
168. 215. “Trong khi luân hồi trên con đường dài xa thẳm, tôi đã lăn lóc qua nhiều cảnh giới tái sanh, trong khi không nhìn thấy các Chân Lý cao thượng, là kẻ phàm phu, bị mù lòa. 216. Tôi đây không bị xao lãng, các sự luân hồi của tôi đã bị phá hủy, tất cả các cảnh giới tái sanh đã được trừ tuyệt, giờ đây không còn tái sanh nữa.” Đại đức trưởng lão Vajjita đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vajjita.
169. 217. “Ở cội cây Assattha, mặc dầu đang phát triển, cũng có khoảng không gian màu xanh, có niệm tôi đã đạt được một suy tưởng hướng về đức Phật. 218. Sự suy tưởng ấy tôi đã đạt được trước đây ba mươi mốt kiếp, do nhờ tác động của sự suy tưởng ấy, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc.” Đại đức trưởng lão Sandhita đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sandhita.
Phẩm thứ năm.
*****
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Vị trưởng lão Kumārakassapa, vị Dhammapāla, và vị Brahmāli, vị Mogharājā và vị Visākha, vị Cūḷaka và vị Anūpama, vị Vajjita, vị trưởng lão Sandhita có sự mang đi phiền não luyến ái.”
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Có chín mươi tám câu kệ ở nhóm hai, bốn mươi chín vị trưởng lão là những vị thuyết giảng, là những vị rành rẽ về phương thức.”
Nhóm Hai được chấm dứt.
--ooOoo--
3. TIKANIPĀTO 170. 219. Ayoni suddhimanvesaṃ aggiṃ paricariṃ vane, suddhimaggaṃ ajānanto akāsiṃ amaraṃ tapaṃ. 1 220. Taṃ sukhena sukhaṃ laddhaṃ passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ. 221. Brahmabandhu pure āsiṃ idāni khomhi brāhmaṇo, tevijjo nahātako 2 camhi sotthiyo 3 camhi vedagū ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aṅgaṇikabhāradvājo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Aṅgaṇikabhāradvājattheragāthā.
171. 222. Pañcāhāhaṃ pabbajito sekho 4 appattamānaso, vihāraṃ me paviṭṭhassa cetaso paṇidhī ahu. 5 223. Nāsissaṃ 6 na pivissāmi vihārato na nikkhame, napi passaṃ nipātessaṃ7 taṇhāsalle anūhate. 224. Tassa cevaṃ8 viharato passa viriyaparakkamaṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paccayo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Paccayattheragāthā.
172. 225. Yo pubbe karaṇīyāni pacchā so kātumicchati, sukhā so dhaṃsate ṭhānā pacchā ca manutappati.9 226. Yaṃ hi kayirā taṃ hi vade yaṃ na kayirā na taṃ vade, akarontaṃ bhāsamānaṃ10 parijānanti paṇḍitā. 227. Susukhaṃ vata nibbānaṃ sammāsambuddhadesitaṃ, asokaṃ virajaṃ khemaṃ yattha dukkhaṃ nirujjhatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bakkulo11 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bakkulattheragāthā.
1 aparaṃ tapaṃ - Syā. 7 na nipātessaṃ - Pa. 2 nhātako - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 8 mevaṃ - Ma, Syā, PTS. 3 sottiyo - Ma. 9 camanutappati - Syā; 4 sekkho - Syā. cam anutappati - PTS. 5 ahū - Syā, PTS. 10 bhāsamānaṃ taṃ - Pa. 6 nā sessaṃ - Pa. 11 bākulo - Ma, Syā, PTS.
3. NHÓM BA 170. 219. “Trong khi tầm cầu sự trong sạch không đúng đường lối, tôi đã chăm sóc ngọn lửa (cúng dường Thần Lửa) ở trong rừng. Trong khi không biết về Đạo Lộ của sự trong sạch, tôi đã thực hành khổ hạnh vì sự bất tử. 220. Sự an lạc (Niết Bàn) ấy đạt được với sự an lạc (của đường lối thực hành Trung Đạo); hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 221. Trước đây, tôi đã là thân quyến của Phạm Thiên, giờ đây tôi quả thật là dòng dõi Phạm Thiên. Tôi có ba Minh, là người đã được tắm rửa (hoàn toàn trong sạch), tôi có các sự tốt lành, có sự hiểu biết sâu sắc.”
Đại đức trưởng lão Aṅgaṇikabhāradvāja đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Aṅgaṇikabhāradvāja.
171. 222. “Tôi đã xuất gia được năm ngày, là bậc Hữu Học, tâm ý chưa đạt. Lúc tôi đi vào trú xá, ý của tôi đã có quyết định rằng: 223. ‘Khi mũi tên tham ái chưa được nhổ lên, ta sẽ không ăn, ta sẽ không uống, ta sẽ không đi ra khỏi trú xá, ta cũng sẽ không nằm xuống một bên hông.’ 224. Trong khi tôi đây sống như vậy, hãy nhìn xem sự tinh tấn và nỗ lực của tôi. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Đại đức trưởng lão Paccaya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Paccaya.
172. 225. “Người nào mong muốn làm sau này những việc cần phải làm trước, người ấy bị tiêu hoại về trạng thái an lạc, và hối tiếc về sau. 226. Nếu làm điều nào thì nên nói chính điều ấy; nếu không làm điều nào thì không nên nói điều ấy. Các bậc sáng suốt biết rõ người không làm mà nói. 227. Quả thật, Niết Bàn đã được đấng Chánh Đẵng Giác thuyết giảng là vô cùng an lạc, không có sầu muộn, xa lìa sự luyến ái, an toàn, là nơi khổ đau bị hoại diệt.”
Đại đức trưởng lão Bakkula đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bakkula.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba
173. 228. Sukhañce 1 jīvituṃ icche sāmaññasmiṃ apekkhavā, saṅghikaṃ nātimaññeyya cīvaraṃ pānabhojanaṃ. 229. Sukhañce jīvituṃ icche sāmaññasmiṃ apekkhavā, ahi musikasobbhaṃ va sevetha sayanāsanaṃ. 230. Sukhañce jīvituṃ icche sāmaññasmiṃ apekkhavā, itarītarena tusseyya ekadhammañca bhāvaye ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhaniyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Dhaniyattheragāthā.
174. 231. Atisītaṃ ati-uṇhaṃ atisāyamidaṃ ahu, 2 iti vissaṭṭhakammante khaṇā accenti māṇave. 232. Yo ca 3 sītañca uṇhañca tiṇā bhiyyo na maññati, karaṃ purisakiccāni so sukhā na vihāyati. 233. Dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ usīraṃ muñjababbajaṃ,4 urasā panudissāmi5 vivekamanubrūhayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mātaṅgaputto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mātaṅgaputtattheragāthā.
175. 234. Ye cittakathī bahussutā samaṇā pāṭaliputtavāsino, tesaññataroyamāyumā6 dvāre tiṭṭhati khujjasobhito. 235. Ye cittakathī bahussutā samaṇā pāṭaliputtavāsino, tesaññataroyamāyuvā dvāre tiṭṭhati māluterito. 236. Suyuddhena suyiṭṭhena saṅgāmavijayena ca, brahmacariyānuciṇṇena evāyaṃ sukhamedhatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khujjasobhito thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Khujjasobhitattheragāthā.
1 sukhañca - Syā. 4 muñjapabbajaṃ - Ma, Syā, PTS. 2 ahū - PTS. 5 panudahissāmi - Syā, PTS, Pa. 3 yo ’dha - Sīmu 1, 2. 6 tesaññataroyamāyuvā - bahūsu.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tikanipāto
173. 228. “Người có ước vọng về đời sống Sa-môn, nếu mong muốn sống an lạc, không nên chê bai y áo, nước uống, và thức ăn thuộc về hội chúng. 229. Người có ước vọng về đời sống Sa-môn, nếu mong muốn sống an lạc, nên sử dụng chỗ nằm ngồi tựa như con rắn sử dụng cái hang của con chuột. 230. Người có ước vọng về đời sống Sa-môn, nếu mong muốn sống an lạc, nên hài lòng với vật này vật khác (tùy thuộc vào sự phát sanh), và nên tu tập một pháp (không xao lãng).”
Đại đức trưởng lão Dhaniya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Dhaniya.
174. 231. “‘Việc này đã là quá lạnh, quá nóng, quá chiều tối rồi,’ như thế cơ hội trôi qua đối với những người tuổi trẻ có công việc bị bỏ dở. 232. Và vị nào nghĩ rằng sự lạnh và sự nóng không hơn gì cọng cỏ, trong khi làm các phận sự của con người, vị ấy không đánh mất sự an lạc. 233. Trong khi đeo đuổi việc ẩn cư, bằng lồng ngực tôi sẽ đẩy dạt ra các loại cỏ dabba, cỏ kusa, cỏ poṭakila, cỏ usīra, cỏ muñja, và cỏ babbaja.” 1
Đại đức trưởng lão Mātaṅgaputta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mātaṅgaputta.
175. 234. “Một trong số các vị Sa-môn có tài thuyết giảng sinh động, có kiến thức rộng, sống tại Pāṭaliputta, là vị Khujjasobhita, lớn tuổi, đứng ở cánh cửa. 235. Một trong số các vị Sa-môn có tài thuyết giảng sinh động, có kiến thức rộng, sống tại Pāṭaliputta, là vị lớn tuổi, đứng ở cánh cửa, đã được chuyển đến bằng làn gió. 236. Với sự khéo chiến đấu, với sự đã khéo hy sinh, với sự chiến thắng ở cuộc chiến đấu, với việc đã thực hành Phạm hạnh, chính vị này thành tựu sự an lạc.”
Đại đức trưởng lão Khujjasobhita đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Khujjasobhita.
1 Câu kệ 233 giống câu kệ 27.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba
176. 237. Yodha koci manussesu parapāṇāni hiṃsati, asmā lokā paramhā ca ubhayā dhaṃsate naro. 238. Yo ca mettena cittena sabbapāṇānukampati, bahuṃ 1 so pasavati puññaṃ tena tādisako 2 naro. 239. Subhāsitassa sikkhetha samaṇūpāsanassa ca, ekāsanassa raho cittavūpasamassa cā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vāraṇo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vāraṇattheragāthā.
177. 240. Ekopi saddho medhāvī assaddhānīdha 3 ñātinaṃ, dhammaṭṭho sīlasampanno hoti atthāya bandhunaṃ. 241. Niggayha anukampāya coditā ñātayo mayā, ñātibandhavapemena kāraṃ katvāna bhikkhūsu. 242. Te abbhatītā kālaṃkatā pattā te tividhaṃ sukhaṃ, bhātaro mayhaṃ mātā ca modanti kāmakāmino ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā passiko 4 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Passikattheragāthā.
178. 243. Kāḷapabbaṅgasaṅkāso5 kiso dhamanisanthato,6 mattaññū annapānamhi adīnamanaso7 naro. 244. Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi araññasmiṃ brahāvane, nāgo saṅgāmasīseva sato tatrādhivāsaye. 245. Yathā brahmā tathā eko yathā devo tathā duve, yathā gāmo tathā tayo kolāhālaṃ tatuttarin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yasojo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Yasojattheragāthā.
1 bahuṃ hi - Ma, Syā, PTS. 5 kālāpabbaṅgasaṅkāso - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 2 puññaṃ tādisako - Ma, Syā, PTS. 6 kīso dhamanisaṇṭhito - Syā; 3 assaddhānaṃ ca - Syā. kiso dhamanisantato - PTS. 4 vassiko - Ma. 7 alīnamanaso - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tikanipāto
176. 237. “Ở đời này, bất cứ người nào, trong số loài người, hãm hại các mạng sống khác, con người (ấy) bị tiêu hoại ở cả hai nơi, đời này và đời sau. 238. Và người nào với tâm từ ái thương xót tất cả các sanh mạng, con người như thế ấy tạo ra nhiều phước báu nhờ vào việc ấy. 239. Nên nói năng khéo léo, nên học tập, và nên thân cận các vị Sa-môn, nên ngồi một mình ở nơi thanh vắng, và nên có sự yên lặng ở tâm.”
Đại đức trưởng lão Vāraṇa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vāraṇa.
177. 240. “Mặc dầu chỉ một mình giữa những người bà con không có đức tin ở thế gian này, tôi có đức tin, thông minh, vững vàng trong Giáo Pháp, được đầy đủ về giới; (việc ấy) là vì sự lợi ích cho các thân quyến. 241. Vì lòng thương tưởng, sau khi phê bình, tôi đã quở trách những người bà con vì lòng yêu mến đối với bà con thân quyến. Sau khi làm công việc (hộ độ) các vị tỳ khưu, ... 242. ... họ đã trải qua, đã từ trần, đã đạt được hạnh phúc cõi trời. Mẹ và các anh em trai của tôi hoan hỷ, có được các dục theo như ước muốn.”
Đại đức trưởng lão Passika đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Passika.
178. 243. “Người nam, có tay chân giống như các khúc cây màu đen, ốm o, nổi đầy gân, biết chừng mực về cơm ăn nước uống, có tâm ý không biếng nhác. 244. Bị cắn bởi những con ruồi, bởi những con muỗi trong khu rừng, ở trảng cây rộng lớn, tựa như con voi luôn dẫn đầu trong chiến trận, vị có niệm nên chịu đựng tại nơi ấy. 1 245. Một vị (tỳ khưu) giống như Phạm Thiên, hai vị (tỳ khưu) giống như chư Thiên, ba vị (tỳ khưu) giống như cái làng, nhiều hơn thế là náo động.”
Đại đức trưởng lão Yasoja đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Yasoja.
1 Câu kệ 244 giống câu kệ 31.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba
179. 246. Ahu 1 tuyhaṃ pure saddhā sā te ajja na vijjati, yaṃ tuyhaṃ tuyhamevetaṃ natthi duccaritaṃ mama. 247. Aniccā hi calā saddhā evaṃ diṭṭhā hi sā mayā, rajjantipi virajjanti tattha kiṃ jiyyate muni. 248. Paccati munino bhattaṃ thokathokaṃ 2 kule kule, piṇḍikāya carissāmi atthi jaṅghābalaṃ 3 mamā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāṭimattiyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sāṭimattiyattheragāthā.
180. 249. Saddhāya abhinikkhamma navapabbajito navo, mitte bhajeyya kalyāṇe suddhājīve atandite. 250. Saddhāya abhinikkhamma navapabbajito navo, saṅghasmiṃ viharaṃ bhikkhu sikkhetha vinayaṃ budho. 251. Saddhāya abhinikkhamma navapabbajito navo, kappākappesu kusalo vihareyya4 apurakkhato.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upālitthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Upālittheragāthā.
181. 252. Paṇḍitaṃ vata maṃ santaṃ alamatthavicintakaṃ, pañcakāmaguṇā loke sammohā pātayiṃsu maṃ. 253. Pakkhanno5 māravisaye daḷhasallasamappito, asakkhiṃ maccurājassa ahaṃ pāsā pamuccituṃ. 254. Sabbe kāmā pahīnā me bhavā sabbe vidāḷitā,6 vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttarapālatthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Uttarapālattheragāthā.
1 ahū - PTS. 4 careyya - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1. 2 thokaṃ thokaṃ - Ma, Syā, PTS. 5 pakkhando - Ma; pakkhanto - Sīmu 1, 2. 3 jaṅghabalaṃ - Ma, Syā, PTS. 6 padālitā - Ma, Syā, PTS, Sīmu 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tikanipāto
179. 246. “Trước đây, đức tin có ở nơi ông, hôm nay nó không được tìm thấy ở nơi ông. Cái gì thuộc về ông thì cũng vẫn thuộc về ông. Việc hành xử sái quấy không có ở nơi tôi. 247. Bởi vì đức tin là không thường còn và bị dao động, điều ấy đã được tôi nhìn thấy đúng như vậy. Người ta bị luyến ái hoặc không bị luyến ái, trong trường hợp ấy vị hiền trí bị mất mát cái gì? 248. Bữa ăn của vị hiền trí được nấu từng chút từng chút ở nhà này nhà khác, tôi sẽ đi khất thực, tôi có sức mạnh của ống chân.”
Đại đức trưởng lão Sāṭimattiya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sāṭimattiya.
180. 249. “Sau khi ra đi vì niềm tin, được xuất gia ở tuổi thanh xuân, vị mới tu nên giao thiệp với các bạn hữu tốt lành, (những người) có sự nuôi mạng trong sạch, không biếng nhác. 250. Sau khi ra đi vì niềm tin, được xuất gia ở tuổi thanh xuân, vị mới tu, là tỳ khưu, trong khi sống ở hội chúng, nên học tập về Luật, có trí tuệ. 251. Sau khi ra đi vì niềm tin, được xuất gia ở tuổi thanh xuân, vị mới tu, rành rẽ về điều được phép và không được phép, nên sống, không vọng tưởng.”
Đại đức trưởng lão Upāli đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Upāli.
181. 252. “Quả thật, tôi là người sáng suốt, đủ khả năng nhận thức được điều lợi ích. Năm loại dục ở thế gian, với bản thể tối tăm, đã làm tôi té ngã. 253. Bị rơi vào lãnh vực của Ma Vương, bị đâm vào bởi mũi tên mạnh mẽ, tôi đã có thể thoát ra khỏi bẫy sập của Thần Chết. 254. Tất cả các dục đã được dứt bỏ, tất cả các hữu đã được phá vỡ, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Uttarapāla đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Uttarapāla.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba
182. 255. Suṇātha ñātayo sabbe yāvantettha samāgatā, dhammaṃ vo desayissāmi dukkhā jāti punappunaṃ. 256. Ārabhatha 1 nikkhamatha yuñjatha buddhasāsane, dhunātha maccuno senaṃ naḷāgāraṃ va kuñjaro. 257. Yo imasmiṃ dhammavinaye appamatto vihessati, 2 pahāya jātisaṃsāraṃ dukkhassantaṃ karissatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhibhūto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Abhibhūtattheragāthā.
183. 258. Saṃsaraṃ hi nirayaṃ agacchisaṃ 3 petalokamagamaṃ punappunaṃ, dukkhamamhi pi tiracchānayoniyaṃ4 nekadhā hi vusitaṃ ciraṃ mayā. 259. Mānuso pi ca bhavo ’bhirādhito saggakāyamagamaṃ sakiṃ sakiṃ, rūpadhātusu arūpadhātusu nevasaññisu asaññīsuṭṭhitaṃ. 260. Sambhavā suviditā asārakā saṅkhatā pacalitā saderitā, taṃ viditva5 mahamattasambhavaṃ santimeva satimā samajjhagan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gotamo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Gotamattheragāthā.
184. 261. Yo pubbe karaṇīyāni pacchā so kātumicchati, sukhā so dhaṃsate ṭhānā pacchā ca manutappati. 262. Yañhi kayirā tañhi vade yaṃ na kayirā na taṃ vade, akarontaṃ bhāsamānaṃ6 parijānanti paṇḍitā. 263. Susukhaṃ vata nibbānaṃ sammāsambuddhadesitaṃ, asokaṃ virajaṃ khemaṃ yattha dukkhaṃ nirujjhatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hārito thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Hāritattheragāthā.
1 ārambhatha - Ma. 4 tiracchānayoniyā - Syā, PTS. 2 vihassati - PTS, Sīmu 1, 2. 5 viditvā - bahūsu. 3 agacchissaṃ - Ma; agacchīssaṃ - Pa. 6 bhāsamānaṃ taṃ - Pa.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tikanipāto
182. 255. “Này tất cả các quyến thuộc, hết thảy những ai đã tụ hội ở đây, xin hãy lắng nghe. Tôi sẽ thuyết giảng Giáo Pháp cho các người, sự tái sanh lập đi lập lại là khổ đau. 256. Các người hãy nỗ lực, hãy cố gắng, hãy gắn bó vào lời dạy của đức Phật. Các người hãy dẹp bỏ đạo binh của Thần Chết, tựa như con voi phá bỏ căn chòi bằng lau sậy. 257. Người nào sẽ sống trong Pháp và Luật này, không xao lãng, sau khi dứt bỏ việc luân hồi tái sanh, sẽ thực hiện việc chấm dứt khổ đau.”
Đại đức trưởng lão Abhibhūta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Abhibhūta.
183. 258. “Trong khi luân hồi, tôi đã đi đến địa ngục, tôi đã tiếp tục đi đến thế giới ngạ quỷ nhiều lần nữa. Thậm chí ở tình trạng khó thể chịu đựng thuộc dòng giống thú vật, tôi đã sống dai dẳng không chỉ một lần. 259. Thậm chí sự hiện hữu là loài người cũng đã được thành tựu, tôi đã đi đến tập thể ở cõi trời lần này lần khác, và đã tồn tại ở các cõi sắc giới, các cõi vô sắc giới, và các cõi phi tưởng phi phi tưởng. 260. Các sự hiện hữu đã được biết rõ là không có thực chất, bị tạo tác, bị chao đảo, luôn bị chuyển dịch. Sau khi biết được điều ấy có căn nguyên ở bản thân, là người có niệm, tôi đã tự mình chứng đắc sự tịch tịnh.”
Đại đức trưởng lão Gotama đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gotama.
184. 261. “Người nào mong muốn làm sau này những việc cần phải làm trước, người ấy bị tiêu hoại về trạng thái an lạc, và hối tiếc về sau. 262. Nếu làm điều nào thì nên nói chính điều ấy; nếu không làm điều nào thì không nên nói điều ấy. Các bậc sáng suốt biết rõ người không làm mà nói. 263. Quả thật, Niết Bàn đã được đấng Chánh Đẳng Giác thuyết giảng là vô cùng an lạc, không có sầu muộn, xa lìa sự luyến ái, an toàn, là nơi khổ đau bị hoại diệt.” 1
Đại đức trưởng lão Hārita đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Hārita.
1 Các câu kệ 261, 262, 263 giống các câu kệ 225, 226, 227.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba
185. 264. Pāpamitte vivajjetvā bhajeyyuttamapuggale, 1 ovāde cassa tiṭṭheyya patthento acalaṃ sukhaṃ.
265. Parittaṃ dārumāruyha yathā sīde mahaṇṇave, evaṃ kusītamāgamma sādhujīvīpi sīdati, tasmā taṃ parivajjeyya kusītaṃ hīnavīriyaṃ.
266. Pavivittehi ariyehi pahitattehi jhāyihi, niccaṃ āraddhaviriyehi2 paṇḍitehi sahāvase ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vimalo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vimalattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Aṅgāṇiko bhāradvājo paccayo bakkulo isi dhaniyo mātaṅgaputto sobhito vāraṇo isi.
Passiko ca yasojo ca sāṭimattiyupāli ca, uttarapālo abhibhūto gotamo hārito ’pi ca.
Thero tikanipātamhi nibbāne vimalo kato, aṭṭhatālisa gāthāyo therā soḷasa kittitā ”ti.
Tikanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 bhajeyyuttamapuggalaṃ - Ma. 2 niccāraddhaviriyehi - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tikanipāto
185. 264. “Sau khi lánh xa các bạn bè ác xấu, nên giao thiệp các nhân vật tối thượng, và nên đứng vững trong sự giáo huấn của vị ấy trong khi mong mỏi sự an lạc không bị lay động.
265. Giống như người sau khi leo lên khúc gỗ nhỏ thì có thể đắm chìm ở đại dương, tương tự như thế sau khi đi đến với kẻ biếng nhác, người có cuộc sống tốt đẹp cũng đắm chìm; vì thế nên tránh xa kẻ biếng nhác có sự tinh tấn thấp kém ấy.
266. Nên sống với các bậc sáng suốt, sống tách ly, thánh thiện, có bản tính cương quyết, chứng thiền, thường xuyên có sự nỗ lực tinh tấn.” 1
Đại đức trưởng lão Vimala đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vimala.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị Aṅgāṇikabhāradvāja, vị Paccaya, vị ẩn sĩ Bakkula, vị Dhaniya, vị Mātaṅgaputta, vị Sobhita, vị ẩn sĩ Vāraṇa.
Vị Passika, và vị Yasoja, vị Sāṭimattiya và vị Upāli, vị Uttarapāla, vị Abhibhūta, vị Gotama, và vị Hārita nữa.
Ở nhóm ba, vị trưởng lão Vimala đã thành tựu ở Niết Bàn. Mười sáu vị trưởng lão đã thuật lại bốn mươi tám câu kệ.”
Nhóm Ba được chấm dứt.
--ooOoo--
1 Hai câu kệ 265, 266 giống hai câu kệ 147, 148.
4. CATUKKANIPĀTO 186. 267. Alaṅkatā suvasanā mālinī candanussadā, majjhe mahāpathe nārī turiye naccati nāṭakī. 268. Piṇḍikāya paviṭṭhohaṃ gacchanto naṃ udikkhisaṃ, 1 alaṅkataṃ suvasanaṃ maccupāsaṃva oḍḍitaṃ. 269. Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha, ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha. 270. Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgasamālo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nāgasamālattheragāthā.
187. 271. Ahaṃ middhena pakato vihārā upanikkhamiṃ, caṅkamaṃ abhirūhanto tattheva 2 papatiṃ chamā. 272. Gattāni parimajjitvā punapāruyha caṅkamaṃ, caṅkame caṅkamiṃ3 sohaṃ ajjhattaṃ susamāhito. 273. Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha, ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha. 274. Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaguthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhaguttheragāthā.
188. 275. Pare ca na vijānanti mayamettha yamāmase,4 ye ca tattha vijānanti tato sammanti medhagā. 276. Yadā ca avijānantā iriyantyamarā viya,5 vijānanti ca ye dhammaṃ āturesu anāturā. 277. Yaṃ kiñci sithilaṃ kammaṃ saṅkiliṭṭhaṃ ca yaṃ vataṃ, saṅkassaraṃ brahmacariyaṃ na taṃ hoti mahapphalaṃ. 278. Yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati, ārakā hoti saddhammā nabhaṃ puthuviyā yathā ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabhiyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sabhiyattheragāthā.
1 udakkhisaṃ - Pa. 3 caṅkamiṃ caṅkame - Syā. 2 tatheva - PTS. 4 yamāmhase - Syā. 5 viyā - PTS.
4. NHÓM BỐN 186. 267. “Được trang điểm, có y phục đẹp, có vòng hoa, có bôi trầm hương, một người nữ, là vũ công, nhảy múa theo tiếng nhạc ở giữa đường lớn. 268. Tôi đã đi vào thành để khất thực. Trong khi đi, tôi đã nhìn thấy cô ấy, được trang điểm, có y phục đẹp, tựa như cái bẫy sập của Thần Chết đã được giăng lên. 269. Do đó, sự tác ý theo đúng đường lối đã khởi lên ở tôi, điều bất lợi đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập. 270. Do đó, tâm của tôi đã được giải thoát; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” Đại đức trưởng lão Nāgasamāla đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nāgasamāla. 187. 271. “Bị tác động bởi cơn buồn ngủ, tôi đã đi ra khỏi trú xá. Trong khi đang bước lên đường kinh hành, ngay tại chỗ ấy, tôi đã bị ngã trên mặt đất. 272. Sau khi phủi khắp tay chân, rồi lại bước lên đường kinh hành, tôi đã đi kinh hành ở đường kinh hành, tôi đây đã khéo được định tĩnh nội tâm. 273. Do đó, sự tác ý theo đúng đường lối đã khởi lên ở tôi, điều bất lợi đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập. 274. Do đó, tâm của tôi đã được giải thoát; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 1 Đại đức trưởng lão Bhagu đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bhagu. 188. 275. “Và những người khác không nhận thức được, chúng ta ở đây đang đến gần cái chết. Còn những người nào nhận thức được điều ấy, nhờ thế các sự tranh chấp được chấm dứt. 2 276. Và khi những kẻ không nhận thức được hành xử như là những người bất tử, thì những người nào nhận thức được Giáo Pháp là những người không bệnh trong số những người bệnh. 277. Bất cứ hành động nào là lơi lỏng, và sự hành trì nào bị ô nhiễm, việc hành Phạm hạnh (nào) gây sự nghi ngờ, việc ấy không có quả báu lớn lao. 278. Kẻ nào không có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (kẻ ấy) bị cách xa khỏi Chánh Pháp, giống như bầu trời so với trái đất.” Đại đức trưởng lão Sabhiya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sabhiya. 1 Hai câu kệ 273, 274 giống hai câu kệ 269, 270. 2 Câu kệ 275 giống câu kệ số 6 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bốn
189. 279. Dhiratthu pūre duggandhe mārapakkhe avassute, navasotāni te kāye yāni sandanti sabbadā. 280. Mā purāṇaṃ amaññittho māsādesi tathāgate, sagge ’pi te na rajjanti kimaṅga pana 1 mānuse. 281. Ye ca kho bālā dummedhā dummantī mohapārutā, tādisā tattha rajjanti mārakhittamhi bandhane. 282. Yesaṃ rāgo ca doso ca avijjā ca virājitā, tādī tattha na rajjanti 2 chinnasuttā abandhanā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nandakattheragāthā.
190. 283. Pañcapaññāsavassāni rajojallamadhārayiṃ, bhuñjanto māsikaṃ bhattaṃ kesamassuṃ alocayiṃ. 284. Ekapādena aṭṭhāsiṃ āsanaṃ parivajjayiṃ, sukkhagūthāni ca khādiṃ uddesaṃ ca na sādiyiṃ. 285. Etādisaṃ karitvāna bahuṃ duggatigāminaṃ, vuyhamāno mahoghena buddhaṃ saraṇamāgamaṃ. 286. Saraṇāgamanaṃ 3 passa passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā jambuko thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Jambukattheragāthā.
191. 287. Svāgataṃ vata me āsi gayāyaṃ gayāphagguyā,4 yaṃ addasāsiṃ sambuddhaṃ desentaṃ dhammamuttamaṃ. 288. Mahappabhaṃ gaṇācariyaṃ aggappattaṃ vināyakaṃ, sadevakassa lokassa jinaṃ atuladassanaṃ. 289. Mahānāgaṃ mahāvīraṃ mahājutimanāsavaṃ, sabbāsavaparikkhīṇaṃ satthāramakutobhayaṃ. 290. Cirasaṅkiliṭṭhaṃ vata maṃ diṭṭhisandānasanditaṃ,5 vimocayī so bhagavā sabbaganthehi senakan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā senako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Senakattheragāthā.
1 kimaṅgaṃ pana - Ma, Syā. 4 gayaphagguyā - Ma, Syā, PTS. 2 tādisā tattha rajjanti - Ma, Syā, PTS. 5 diṭṭhisandānabandhitaṃ - Ma; 3 saraṇagamanaṃ - Ma, Syā, PTS. diṭṭhisandāmasandhitaṃ - Syā, Sīmu 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Catukkanipāto
189. 279. “Thật ghê tởm những thân xác, có mùi khó chịu, thuộc phe cánh Ma Vương, bị rò rỉ, ở thân thể của nàng có chín dòng chảy luôn luôn tuôn trào. 280. Chớ nghĩ ngợi về các thân xác, chớ công kích các đức Như Lai. Ngay cả cõi trời, các vị cũng không bị luyến ái, vậy thì có điều gì ở loài người? 281. Còn những kẻ nào ngu dốt, kém thông minh, có trí tồi, bị mê muội bao trùm, những kẻ như thế ấy bị luyến ái ở nơi ấy, ở sự trói buộc đã được Ma Vương bày ra. 282. Những người nào có tham ái, sân hận, và vô minh đã được xa lìa, những người như thế ấy không bị luyến ái ở nơi ấy, có các sợi dây đã được cắt đứt, không còn sự trói buộc.” Đại đức trưởng lão Nandaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nandaka.
190. 283. “Trong năm mươi lăm năm, tôi đã mang bụi bặm cáu ghét. Trong khi thọ dụng bữa ăn mỗi tháng một lần, tôi đã nhỏ bỏ râu và tóc. 284. Tôi đã đứng một chân, tôi đã xa lánh việc ngồi, và tôi đã nhai các cục phân bò khô, và tôi đã không chấp nhận lời mời thỉnh. 285. Sau khi thực hành nhiều nghiệp có khả năng dẫn đến khổ cảnh tương tự như thế ấy, trong khi đang bị cuốn trôi bởi dòng nước lũ, tôi đã đi đến nương nhờ đức Phật. 286. Hãy nhìn xem sự đi đến nương nhờ, hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” Đại đức trưởng lão Jambuka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Jambuka.
191. 287. “Quả thật đã có điều tốt lành cho tôi tại Gayā, vào kỳ lễ hội Phaggu ở Gayā, là việc tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác đang thuyết giảng Giáo Pháp tối thượng. 288. Ngài là bậc Lãnh Đạo có hào quang vĩ đại, bậc thầy có đồ chúng, đã đạt đến vị thế tối cao, là đấng Chiến Thắng của thế gian luôn cả chư Thiên, có sự nhận thức không thể sánh bằng. 289. Là bậc Long Tượng, đấng Đại Hùng, có sự chói sáng vĩ đại, không còn lậu hoặc, có sự đoạn tận tất cả các lậu hoặc, bậc Đạo Sư, không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu. 290. Quả vậy, đức Thế Tôn ấy đã giúp cho tôi, Senaka, kẻ bị ô nhiễm dài lâu, bị trói buộc bởi xiềng xích tà kiến, được thoát khỏi tất cả các mối buộc thắt.” Đại đức trưởng lão Senaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Senaka.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bốn
192. 291. Yo dandhakāle tarati taraṇīye ca dandhaye, ayoni 1 saṃvidhānena bālo dukkhaṃ nigacchati. 292. Tassatthā parihāyanti kāḷapakkheva candimā, āyasasyañca 2 pappoti mittehi ca virujjhati. 293. Yo dandhakāle dandheti taraṇīye ca tāraye, yoniso saṃvidhānena sukhaṃ pappoti paṇḍito. 294. Tassatthā paripūrenti sukkhapakkheva candimā, yaso kittiñca pappoti mittehi na virujjhatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sambhūto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sambhūtattheragāthā.
193. 295. Ubhayeneva sampanno rāhulabhaddo ’ti maṃ vidū, yañcamhi putto buddhassa yaṃ ca dhammesu cakkhumā. 296. Yaṃ ca me āsavā khīṇā yaṃ ca natthi punabbhavo, arahā dakkhiṇeyyomhi tevijjo amataddaso. 297. Kāmandhā jālapacchannā3 taṇhāchadanachāditā, pamattabandhunā baddhā macchāva kumināmukhe. 298. Taṃ kāmaṃ ahamujjhitvā chetvā mārassa bandhanaṃ, samūlaṃ taṇhamabbuyha sītibhūtosmi nibbuto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rāhulo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Rāhulattheragāthā.
194. 299. Jātarūpena pacchannā4 dāsīgaṇapurakkhatā, aṅkena puttamādāya bhariyā maṃ upāgami. 300. Taṃ ca disvāna āyantiṃ sakaputtassa mātaraṃ, alaṅkataṃ suvasanaṃ maccupāsaṃ ’va oḍḍitaṃ. 301. Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha, ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha. 302. Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candano thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Candanattheragāthā.
1 ayoniso - Syā, PTS. 3 jālasañchannā - Syā, PTS. 2 āyasakyañca - Ma, Syā, PTS. 4 sañchannā - Ma, Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Catukkanipāto
192. 291. “Kẻ nào vội vã vào thời điểm chậm rãi, và chậm rãi ở việc cần vội vã, do sự sắp xếp không theo đúng đường lối, kẻ ngu lâm cảnh khổ đau. 292. Các điều tốt đẹp của kẻ ấy bị suy giảm, tựa như mặt trăng ở hạ huyền. Kẻ ấy nhận chịu sự ô nhục và bị xích mích với các bạn bè. 293. Người nào chậm rãi vào thời điểm chậm rãi, và vội vã ở việc cần vội vã, do sự sắp xếp theo đúng đường lối, người sáng suốt đạt được sự an lạc. 294. Các điều tốt đẹp của người ấy được làm tròn đầy, tựa như mặt trăng ở thượng huyền. Người ấy đạt được danh vọng và tiếng thơm, không bị xích mích với các bạn bè.”
Đại đức trưởng lão Sambhūta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sambhūta.
193. 295. “Họ đã nhận biết về tôi rằng: ‘Rāhula may mắn,’ được thành tựu luôn cả hai điều, bởi vì tôi là người con trai của đức Phật, và bởi vì tôi có sự nhận thức về các pháp. 296. Bởi vì các lậu hoặc của tôi đã được cạn kiệt, và bởi vì không còn tái sanh nữa, tôi là vị A-la-hán, bậc xứng đáng cúng dường, có ba Minh, đã nhìn thấy sự Bất Tử. 297. (Chúng sanh) bị mù quáng bởi dục vọng, bị bao trùm bởi tấm lưới, bị che đậy bởi tấm choàng tham ái, bị trói buộc cùng với thân quyến bị lơ đễnh, tựa như những con cá ở nơi cửa miệng của tấm lưới. 298. Sau khi buông bỏ dục vọng ấy, sau khi cắt đứt sự trói buộc của Ma Vương, sau khi nhổ lên tham ái luôn cả gốc rễ, tôi trở nên có trạng thái mát mẻ, Niết Bàn.”
Đại đức trưởng lão Rāhula đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Rāhula.
194. 299. “Được che kín bằng vàng bạc, dẫn đầu đám nữ tỳ, ẵm đứa con trai ở trong lòng, người vợ đã đi đến gần tôi. 300. Sau khi nhìn thấy nàng ấy đang tiến đến, người mẹ của đứa con trai của mình, đã được trang điểm, có y phục đẹp, tựa như cái bẫy sập của Thần Chết đã được giăng lên. 301. Do đó, sự tác ý theo đúng đường lối đã khởi lên ở tôi, điều bất lợi đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập. 302. Do đó, tâm của tôi đã được giải thoát; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Đại đức trưởng lão Candana đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Candana.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bốn
195. 303. Dhammo have rakkhati dhammacāriṃ dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti, esānisaṃso dhamme suciṇṇe na duggatiṃ gacchati dhammacārī. 304. Na hi dhammo adhammo ca ubho samavipākino, adhammo nirayaṃ neti dhammo pāpeti suggatiṃ. 1 305. Tasmā hi dhammesu kareyya chandaṃ iti modamāno sugatena tādinā, dhamme ṭhitā sugatavarassa sāvakā nīyanti dhīrā saraṇavaraggagāmino. 306. Vipphoṭito gaṇḍamūlo 2 taṇhājālo samūhato, so khīṇasaṃsāro na c’ atthi kiñcanaṃ cando yathā dosinā puṇṇamāsiyā ”ti.3
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammiko thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Dhammikattheragāthā.
196. 307. Yadā balākā sucipaṇḍaracchadā kāḷassa meghassa bhayena tajjitā, palehiti ālayamālayesinī tadā nadī ajakaraṇī rameti maṃ. 308. Yadā balākā suvisuddhapaṇḍarā kāḷassa meghassa bhayena tajjitā, pariyesati leṇamaleṇadassinī tadā nadī ajakaraṇī rameti maṃ. 309. Kaṃ nu tattha na ramenti jambuyo ubhato tahiṃ, sobhenti āpagākūlaṃ mama leṇassa4 pacchato. 310. Tāmatamadasaṅghasuppahīnā bhekā mandavatī panādayanti, nājja girinadīhi vippavāsasamayo khemā ajakaraṇī sivā surammā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sappako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sappakattheragāthā.
1 sugatiṃ - Syā. 3 puṇṇamāsiyan ti - Ma, Sīmu 1, 2. 2 gandhamūlo - Sīmu 1, 2. 4 mahāleṇassa - Syā; mahālenassa - PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Catukkanipāto
195. 303. “Thật vậy, Chánh Pháp hộ trì người có sự thực hành Chánh Pháp. Chánh Pháp, khéo được thực hành, đem lại sự an lạc. Điều này là quả báu khi Chánh Pháp khéo được thực hành: Người có sự thực hành Chánh Pháp không đi đến khổ cảnh. 304. Bởi vì Chánh Pháp và Phi Chánh Pháp, cả hai không có quả thành tựu giống nhau: Phi Chánh Pháp dẫn đến địa ngục, Chánh Pháp giúp cho thành tựu nhàn cảnh. 305. Chính vì thế, nên thể hiện sự mong muốn ở Chánh Pháp, trong khi hoan hỷ như vậy với đấng Thiện Thệ như thế ấy. Các đệ tử của đấng Thiện Thệ cao quý, vững vàng trong Chánh Pháp, là các bậc thông minh, được thoát ra, có sự đi đến nơi nương nhờ quý cao tối thắng. 306. Vị ấy, có gốc rễ của mụt nhọt đã được phá tung, có mạng lưới tham ái đã được xóa sạch, có sự luân hồi đã được cạn kiệt, và không còn có bất cứ (ô nhiễm) gì, giống như mặt trăng sáng lạng vào ngày trăng tròn.”
Đại đức trưởng lão Dhammika đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Dhammika.
196. 307. “Vào lúc con hạc có cặp cánh trắng trong sạch, bị hoảng hốt vì nỗi sợ hãi đối với đám mây đen, bay về tổ, có sự mong mỏi chỗ trú ngụ, khi ấy con sông Ajakaraṇī khiến tôi thích thú.
308. Vào lúc con hạc màu trắng vô cùng sạch sẽ, bị hoảng hốt vì nỗi sợ hãi đối với đám mây đen, tìm kiếm chỗ ẩn náu, không nhìn thấy chỗ ẩn náu, khi ấy con sông Ajakaraṇī khiến tôi thích thú.
309. Ở nơi ấy, những cây mận đỏ hai bên bờ sông khiến cho người nào mà không thích thú? Chúng làm rạng rỡ bờ sông ở phía sau chỗ ngụ của tôi.
310. Khéo bỏ rơi được bầy rắn, những con ếch có giọng tốt kêu inh ỏi rằng: ‘Hôm nay, không phải là lúc sống xa các dòng sông của những ngọn núi. Sông Ajakaraṇī là an toàn, yên lành, vô cùng thích thú.’”
Đại đức trưởng lão Sappaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sappaka.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bốn
197. 311. Pabbajiṃ jīvikattho ’haṃ laddhāna upasampadaṃ, tato saddhaṃ paṭilabhiṃ daḷhaviriyo parakkamiṃ.
312. Kāmaṃ bhijjatu ’yaṃ kāyo maṃsapesī visīyaruṃ, ubho jaṇṇukasandhīhi jaṅghāyo papatantu me.
313. Nāsissaṃ na pivissāmi vihārā ca na nikkhame, na ’pi passaṃ nipātessaṃ taṇhāsalle anūhate.
314. Tassa mevaṃ viharato passa viriyaparakkamaṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mudito thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Muditattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Nāgasamālo bhagu ca sabhiyo nandako ’pi ca, jambuko senako thero sambhūto rāhulo ’pi ca.
Bhavati candano thero dasete buddhasāvakā, dhammiko sappako thero mudito cā ’pi te tayo, gāthāyo dve ca paññāsa therā sabbe ’pi terasā ”ti.
Catukkanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Catukkanipāto
197. 311. “Tôi đã xuất gia vì mục đích mạng sống, sau khi đã đạt được sự tu lên bậc trên, nhờ đó tôi đã có được niềm tin, với sự tinh tấn vững vàng, tôi đã ra sức.
312. Hãy để thân xác này bị rã tan theo như ước muốn, hãy để cho các mẩu thịt bị phân hủy, hãy để cho cả hai ống quyển của tôi bị rơi rụng khỏi các chỗ nối ở đầu gối.
313. Khi mũi tên tham ái chưa được nhổ lên, tôi sẽ không ăn, không uống, và sẽ không đi ra khỏi trú xá, tôi cũng sẽ không nằm xuống một bên hông.
314. Trong khi tôi đây sống như vậy, hãy nhìn xem sự tinh tấn và nỗ lực của tôi. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 1
Đại đức trưởng lão Mudita đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mudita.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị Nāgasamāla, và vị Bhagu, vị Sabhiya, và vị Nandaka nữa, vị Jambuka, vị trưởng lão Senaka, vị Sambhūta, và vị Rāhula nữa.
Candana là vị trưởng lão; mười vị này là các đệ tử của đức Phật. 2 Vị Dhammika, vị trưởng lão Sappaka, và vị Mudita nữa là ba. Có năm mươi hai câu kệ và tất cả các vị trưởng lão là mười ba.”
Nhóm Bốn được chấm dứt.
--ooOoo--
1 Câu kệ 314 giống câu kệ 224. 2 Thật ra mới liệt kê chỉ có chín vị. Do tính nhầm hay do bị thiếu sót một vị? Như vậy, tổng cộng chỉ có mười hai vị trưởng lão thay vì mười ba như bài kệ ngôn tóm lược đã ghi.
5. PAÑCAKANIPĀTO 198. 315. Bhikkhu sīvathikaṃ 1 gantvā addasaṃ 2 itthimujjhitaṃ, apaviddhaṃ susānasmiṃ khajjantiṃ kimihī phuṭaṃ. 316. Yaṃ hi eke jigucchanti mataṃ disvāna pāpakaṃ, kāmarāgo pāturahu andho ’va vasatī 3 ahuṃ. 4 317. Oraṃ odanapākamhā tamhā ṭhānā apakkamiṃ, satimā sampajānohaṃ ekamantaṃ upāvisiṃ. 318. Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha, ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha. 319. Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rājadatto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Rājadattattheragāthā.
199. 320. Ayoge yuñjamattānaṃ puriso kiccamicchato, 5 caraṃ ce nādhigaccheyya taṃ me 6 dubbhagalakkhaṇaṃ. 321. Abbūḷhaṃ 7 aghagataṃ vijitaṃ8 ekaṃ ce ossajeyya9 kalīva siyā, sabbānipi ce ossajeyya andhova siyā samavisamassa adassanato. 322. Yaṃ hi kayirā taṃ hi vade yaṃ na kayirā na taṃ vade, akarontaṃ bhāsamānaṃ parijānanti paṇḍitā. 323. Yathā ’pi ruciraṃ pupphaṃ vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ, evaṃ subhāsitā vācā aphalā hoti akubbato. 324. Yathā ’pi ruciraṃ pupphaṃ vaṇṇavantaṃ sagandhakaṃ,10 evaṃ subhāsitā vācā saphalā hoti pakubbato ”ti.11
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhūto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Subhūtattheragāthā.
1 sivathikaṃ - Ma. 8 aghatajīvitaṃ - Syā; 2 addasa - Ma, Syā. aghataṃ vijitaṃ - PTS. 3 savatī - Ma, Syā, PTS. 9 ossajjeyya - PTS, Sīmu 1, 2. 4 ahu - Syā. 10 sugandhakaṃ - Ma. 5 kiccamicchako - Ma, Syā. 11 kubbato ti - Ma; 6 taṃ ve - Syā. sukubbato ti - Syā; 7 abbūḷaṃ - Sīmu 1, 2. sakubbato ti - PTS, Sīmu 1.
5. NHÓM NĂM 198. 315. “Là vị tỳ khưu, sau khi đi đến bãi tha ma, tôi đã nhìn thấy (thây) người phụ nữ bị liệng bỏ, bị quăng ở nghĩa địa, đang bị gặm nhấm, lúc nhúc những dòi. 316. Sau khi nhìn thấy chính nàng ấy, đã chết, xấu xa, nhiều người ghê tởm. Còn tôi đã giống như người mù đối với thây người đang rò rỉ, sự luyến ái về các dục đã xuất hiện (ở tôi). 317. Nhanh chóng hơn việc nấu chín nồi cơm, tôi đã lìa khỏi địa điểm ấy. Có niệm, có sự nhận biết rõ, tôi đã ngồi xuống ở một góc. 318. Do đó, sự tác ý theo đúng đường lối đã khởi lên ở tôi, điều bất lợi đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập. 319. Do đó, tâm của tôi đã được giải thoát; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 1
Đại đức trưởng lão Rājadatta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Rājadatta.
199. 320. “Người đàn ông, trong khi gắn bó bản thân ở sự luyện tập sai trái (sự hành xác), trong khi ước muốn việc nên làm, nếu trong khi thực hành mà không thể chứng đắc, điều ấy là biểu hiện về số phần xui xẻo của tôi. 321. Nếu buông lơi một việc (hành xác), là việc đem lại sầu khổ đã được rũ bỏ đã được chế ngự, thì có thể xem như người có vận rủi. Nhưng nếu buông lơi tất cả (không tu tập), thì có thể xem như kẻ mù, do không nhận thức được sự bằng phẳng và gồ ghề. 322. Nếu làm điều nào thì nên nói chính điều ấy; nếu không làm điều nào thì không nên nói điều ấy. Các bậc sáng suốt biết rõ người không làm mà nói. 2 323. Cũng giống như bông hoa xinh đẹp có sắc không hương, tương tự như thế lời nói được khéo nói của kẻ không thực hành thì không có kết quả. 324. Cũng giống như bông hoa xinh đẹp có sắc có hương, tương tự như thể lời nói được khéo nói của người có thực hành là có kết quả.” 3
Đại đức trưởng lão Subhūta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Subhūta.
1
Hai câu kệ 318, 319 giống hai câu kệ 269, 270.
2
Câu kệ 322 giống câu kệ 226.
3
Hai câu kệ 323, 324 giống hai câu kệ 51, 51 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm
200. 325. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, tassaṃ viharāmi vūpasanto atha ce patthayasī pavassa deva. 326. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, tassaṃ viharāmi santacitto atha ce patthayasī pavassa deva. 327. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, tassaṃ viharāmi vītarāgo atha ce patthayasī pavassa deva. 328. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, tassaṃ viharāmi vītadoso atha ce patthayasī pavassa deva. 329. Vassati devo yathā sugītaṃ channā me kuṭikā sukhā nivātā, tassaṃ viharāmi vītamoho atha ce patthayasī pavassa devā ”ti. Itthaṃ sudaṃ āyasmā girimānando thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Girimānandattheragāthā.
201. 330. Yaṃ patthayāno 1 dhammesu upajjhāyo anuggahī, amataṃ abhikaṅkhantaṃ kataṃ kattabbakaṃ mayā.
331. Anuppatto sacchikato sayaṃ dhammo anītiho, visuddhañāṇo 2 nikkaṅkho vyākaromi tavantike.
332. Pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhu3 visodhitaṃ, sadattho me anuppatto kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
333. Appamattassa me sikkhā sussutā tava sāsane, sabbe me asavā khīṇā natthi dāni punabbhavo.
334. Anusāsi maṃ ariyavatā anukampi anuggahi, amogho tuyhamovādo4 antevāsi ’mhi sikkhito ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumano thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sumanattheragāthā.
1 patthayamāno - Syā. 3 dibbacakkhuṃ - Syā, PTS. 2 visuddhiñāṇo - Ma. 4 tumhamovādo - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Pañcakanipāto
200. 325. “Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió. Tôi sống ở trong ấy, được yên tĩnh. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.
326. Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió. Tôi sống ở trong ấy, có tâm an tịnh. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.
327. Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió. Tôi sống ở trong ấy, có sự luyến ái được xa lìa. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.
328. Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió. Tôi sống ở trong ấy, có sự sân hận được xa lìa. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.
329. Trời mưa giống như (đang hát) bài hát hay, cái cốc nhỏ của tôi đã được lợp, thoải mái, kín gió. Tôi sống ở trong ấy, có sự si mê được xa lìa. Như vậy, này ông Trời, nếu ông muốn, ông hãy đổ mưa.”
Đại đức trưởng lão Girimānanda đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Girimānanda.
201. 330. “Điều nào trong số các pháp (tu tập) mà vị thầy tế độ, trong lúc mong mỏi cho con, đã hỗ trợ cho con (là người) đang ước ao sự Bất Tử, điều cần phải thực hiện ấy đã được con thực hiện. 331. Giáo Pháp đã được đạt đến, đã được chứng ngộ bởi bản thân, không phải việc nghe nói suông. Có trí tuệ trong sạch, không còn hoài nghi, con tuyên bố trong sự hiện diện của thầy. 332. Có Thiên nhãn đã được trong sạch, con biết được đời sống trong thời quá khứ. Mục đích của bản thân đã được con thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 333. Trong khi con không bị xao lãng, các việc học tập về lời giáo huấn của thầy đã khéo được lắng nghe. Tất cả các lậu hoặc của con đã được cạn kiệt, giờ đây không còn tái sanh nữa. 334. Thầy đã chỉ dạy cho con sự hành trì của bậc Thánh, có lòng thương tưởng, đã hỗ trợ con. Lời giáo huấn của thầy không phải rỗng không, con là người học trò đã được học tập.” 1
Đại đức trưởng lão Sumana đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sumana.
1 Trưởng lão Sumana trình lên vị thầy tế độ về sự thành tựu của bản thân.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm
202. 335. Sādhū 1 hi kira me mātā patodaṃ upadaṃsayi, yassāhaṃ vacanaṃ sutvā anusiṭṭho janettiyā, āraddhaviriyo pahitatto patto sambodhimuttamaṃ.
336. Arahā dakkhiṇeyyomhi tevijjo amataddaso, jetvā 2 namucino senaṃ viharāmi anāsavo.
337. Ajjhattaṃ ca bahiddhā ca ye me vijjiṃsu āsavā, sabbe asesā ucchinnā na ca uppajjare puna.
338. Visāradā kho bhaginī etamatthaṃ abhāsayi, apihā nūna mayi ’pi vanatho te na vijjati.
339. Pariyantakataṃ dukkhaṃ antimo ’yaṃ samussayo, jātimaraṇasaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaḍḍho thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vaḍḍhattheragāthā.
203. 340. Atthāya vata me buddho nadiṃ nerañjaraṃ agā, yassāhaṃ dhammaṃ sutvāna micchādiṭṭhiṃ vivajjayiṃ.
341. Yajiṃ uccāvace yaññe aggihuttaṃ juhiṃ ahaṃ, esā suddhīti maññanto andhabhūto puthujjano.
342. Diṭṭhigahanapakkhanno 3 parāmāsena mohito, asuddhiṃ maññisaṃ suddhiṃ andhabhūto aviddasu.
343. Micchādiṭṭhi pahīnā me bhavā sabbe vidālitā,4 juhāmi dakkhiṇeyyaggiṃ namassāmi tathāgataṃ.
344. Mohā sabbe pahīnā me bhavataṇhā padālitā, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nadīkassapo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nadīkassapattheragāthā.
1 sādhu - Syā, PTS.
2 jitvā - PTS.
3 diṭṭhigahanapakkhando - Ma; diṭṭhigahaṇapakkhanno - Syā, PTS;
diṭṭhigahanapakkhanto - Sīmu. 4 padālitā - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Pañcakanipāto
202. 335. “Lành thay! Quả đúng vậy mẹ của tôi đã giơ lên cây roi đầu nhọn. Sau khi lắng nghe lời nói của bà, được nhắc nhở bởi đấng sanh thành, tôi có sự nỗ lực tinh tấn, có bản tính cương quyết, đã đạt đến sự giác ngộ tối thượng. 336. Tôi là vị A-la-hán, bậc xứng đáng cúng dường, có ba Minh, đã nhìn thấy sự Bất Tử. Sau khi chiến thắng đạo binh của Namuci (Ma Vương), tôi sống, không có lậu hoặc. 337. Các lậu hoặc nào của tôi đã được tìm thấy ở bên trong và bên ngoài, tất cả, không thiếu sót, đã được trừ tuyệt và không sanh lên lại nữa. 338. Người chị, quả có lòng tự tín, đã nói về sự việc này: ‘Sự không ham muốn quả nhiên cũng có ở nơi chị, và sự tham ái không tìm thấy ở nơi em.’ 339. Khổ đau đã được làm cho chấm dứt; đây là xác thân sau chót có sự luân hồi sanh tử, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Vaḍḍha đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vaḍḍha.
203. 340. “Quả thật vì sự lợi ích của tôi, đức Phật đã đi đến dòng sông Nerañjarā. Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của Ngài, tôi đã lánh xa tà kiến. 341. Là phàm phu, có trạng thái mù quáng, trong khi nghĩ rằng: ‘Việc này là trong sạch,’ tôi đã hy sinh những việc hy sinh các loại, tôi đã cúng tế việc cúng tế ngọn lửa. 342. Tôi đã lao vào bụi rậm tà kiến, bị mê mờ bởi sự bám víu. Là kẻ ngu si, có trạng thái mù quáng, tôi đã nghĩ rằng (đạo lộ) không trong sạch là (đạo lộ) trong sạch. 343. Tà kiến của tôi đã được dứt bỏ, tất cả các hữu đã được phá vỡ, tôi tôn thờ ngọn lửa xứng đáng được cúng dường, tôi lễ bái đức Như Lai. 344. Tất cả si mê của tôi đã được dứt bỏ, sự tham ái về hiện hữu đã được phá tan, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Nadīkassapa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nadīkassapa.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm
204. 345. Pāto majjhantikaṃ sāyaṃ tikkhattuṃ divasassahaṃ, otariṃ udakaṃ so ’haṃ 1 gayāya gayaphagguyā.
346. Yaṃ mayā pakataṃ pāpaṃ pubbe aññāsu jātisu, taṃ dānīdha pavāhemi 2 evaṃdiṭṭhi pure ahuṃ. 3
347. Sutvā subhāsitaṃ vācaṃ dhammatthasahitaṃ padaṃ, tathaṃ yāthāvataṃ 4 atthaṃ yoniso paccavekkhisaṃ.
348. Ninhātasabbapāpomhi nimmalo payato suci, suddho suddhassa5 dāyādo putto buddhassa oraso.
349. Ogayhaṭṭhaṅgikaṃ sotaṃ sabbapāpaṃ pavāhayiṃ, tisso vijjā ajjhagamiṃ kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gayākassapo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Gayākassapattheragāthā.
205. 350. Vātarogābhinīto tvaṃ viharaṃ kānane vane, paviddhagocare6 lūkhe kathaṃ bhikkhu karissasi.
351. Pītisukhena vipulena pharamāno samussayaṃ, lūkhampi abhisambhonto viharissāmi kānane.
352. Bhāvento satipaṭṭhāne indriyāni balāni ca, bojjhaṅgāni ca bhāvento viharissāmi kānane.
353. Āraddhaviriyo pahitatto niccaṃ daḷhaparakkamo,7 samagge sahite disvā viharissāmi kānane.
354. Anussaranto sambuddhaṃ aggaṃ dantaṃ8 samāhitaṃ, atandito rattindivaṃ viharissāmi kānane ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vakkalittheragāthā.
1 sotaṃ - PTS. 5 buddhassa - Syā. 2 opavāhemi - Pa. 6 paviṭṭhagocare - Ma, Syā, Pa, Sīmu 1, 2. 3 ahu - Syā. 7 āraddhaviriye pahitatte niccaṃ daḷhaparakkame - Ma, Syā, PTS. 4 yāthāvakaṃ - Ma; yathāvakaṃ - PTS. 8 attadandaṃ - Syā; aggadantaṃ - PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Pañcakanipāto
204. 345. “Ba lần trong ngày, buổi sáng, giữa trưa, chiều tối, tôi đây đã lội xuống nước ở tại Gayā, vào kỳ lễ hội Phaggu ở Gayā. 346. Việc xấu xa nào đã được tôi làm ở những kiếp sống khác trong quá khứ, giờ đây tôi gột sạch nó ở kiếp này; trước đây tôi đã có tà kiến như vậy. 347. Sau khi lắng nghe lời nói và từ ngữ liên quan đến Giáo Pháp và mục đích đã khéo được thuyết giảng, tôi đã quán xét ý nghĩa thật sự đúng theo bản thể, theo đúng đường lối. 348. Tôi có mọi điều xấu xa đã được tắm rửa, không còn vết nhơ, được thanh lọc, tinh khiết, là người thừa tự trong sạch của bậc trong sạch, là người con trai chính thống của đức Phật. 349. Sau khi đã lặn sâu vào dòng nước tám ngành, tôi đã gột sạch mọi điều xấu xa, tôi đã chứng đắc ba Minh; lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Đại đức trưởng lão Gayākassapa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gayākassapa.
205. 350. “Trong khi sống ở trong khu rừng là cánh rừng rộng lớn, có chỗ khất thực bị hạn chế, khốn khó, này tỳ khưu, ngươi sẽ làm thế nào? 351. Trong khi thấm nhuần thân xác với niềm hỷ lạc bao la, trong khi chịu đựng dầu là sự khốn khó, con sẽ sống ở cánh rừng rộng lớn. 352. Trong khi tu tập các sự thiết lập niệm, các quyền, và các lực, và trong khi tu tập các chi phần đưa đến giác ngộ, con sẽ sống ở cánh rừng rộng lớn. 353. Có sự nỗ lực tinh tấn, có bản tính cương quyết, thường xuyên có sự ra sức vững chãi, sau khi nhìn thấy những vị có sự hợp nhất, đã được liên kết, con sẽ sống ở cánh rừng rộng lớn. 354. Ngày và đêm không biếng nhác, trong khi tưởng niệm về đấng Toàn Giác, bậc Cao Cả, đã được rèn luyện, đã được định tĩnh, con sẽ sống ở cánh rừng rộng lớn.”
Đại đức trưởng lão Vakkali đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vakkali.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm
206. 355. Olaggessāmi te citta 1 āṇidvāreva hatthinaṃ, na taṃ pāpe niyojessaṃ kāmajāla sarīraja. 2
356. Tvaṃ olaggo na gacchasi 3 dvāravivaraṃ gajo ’va alabhanto, na ca cittakali punappunaṃ pasahaṃ 4 pāparato carissasi.
357. Yathā kuñjaraṃ adantaṃ navaggahamaṅkusaggaho, balavā āvatteti akāmaṃ evaṃ āvattayissaṃ taṃ.
358. Yathā varahayadamakusalo sārathi pavaro dameti ājaññaṃ, evaṃ damayissaṃ taṃ patiṭṭhito pañcasu balesu.
359. Satiyā taṃ nibandhissaṃ payatatto 5 vo6 dapessāmi,7 viriyadhuraniggahito na niyato dūraṃ gamissase cittā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vijitaseno thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vijitasenattheragāthā.
207. 360. Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ, ārakā hoti saddhammā nabhaso paṭhavī yathā.
361. Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ, parihāyati saddhammā kāḷapakkheva candimā.
362. Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ, parisussati saddhamme maccho appodake yathā.
363. Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ, na virūhati saddhamme khette bījaṃva pūtikaṃ.
364. Yo ca tuṭṭhena8 cittena suṇāti jinasāsanaṃ, khepetvā āsave sabbe sacchikatvā akuppataṃ, pappuyya paramaṃ santiṃ parinibbāti anāsavo ”ti.9
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yasadatto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Yasadattattheragāthā.
1 cittaṃ - Syā. 6 te - Ma, Syā. 2 kāmajālaṃ sarīrajaṃ - Syā. 7 damessāmi - Ma, PTS; 3 na gacchisi - PTS. damissāmi - Syā. 4 pasakka - Ma. 8 yo ca guttena - Syā. 5 payutto - Ma. 9 parinibbāyissati anāsavo - Pa.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Pañcakanipāto
206. 355. “Này tâm, ta sẽ buộc chặt ngươi tựa như buộc chặt con voi ở chốt cửa. Này mạng lưới dục vọng, này kẻ sanh ra thân thể, ta sẽ không xúi giục ngươi về việc xấu xa. 356. Đã bị buộc chặt, ngươi không di chuyển, tựa như con voi trong khi không đạt được việc mở ra cánh cửa. Này tâm xảo quyệt, trong khi còn tiếp tục thể hiện sức mạnh, ưa thích điều xấu xa, ngươi sẽ không đi tới lui. 357. Giống như người có sức mạnh, cầm cái móc câu, làm cho con voi mới bị bắt, chưa được huấn luyện, phải xoay chuyển nghịch với ước muốn, tương tự như vậy ta sẽ khiến ngươi xoay chuyển. 358. Giống như người đánh xe xuất chúng, thiện xảo trong việc thuần phục ngựa quý, huấn luyện con ngựa thuần chủng, tương tự như thế, đã được đứng vững ở năm lực, ta sẽ huấn luyện ngươi. 359. Ta sẽ trói buộc ngươi bằng niệm. Có bản thể trong sạch, ta sẽ làm cho ngươi sạch sẽ. Này tâm, bị khống chế bởi cái ách tinh tấn, bị kiềm chế, ngươi sẽ không đi xa.”
Đại đức trưởng lão Vijitasena đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vijitasena.
207. 360. “Kẻ có trí tồi lắng nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng với tâm thù nghịch, (kẻ ấy) bị cách xa khỏi Chánh Pháp, giống như trái đất so với bầu trời. 361. Kẻ có trí tồi lắng nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng với tâm thù nghịch, (kẻ ấy) bị suy giảm về Chánh Pháp, tựa như mặt trăng ở hạ huyền. 362. Kẻ có trí tồi lắng nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng với tâm thù nghịch, (kẻ ấy) bị hao mòn về Chánh Pháp, giống như con cá ở nơi ít nước. 363. Kẻ có trí tồi lắng nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng với tâm thù nghịch, (kẻ ấy) không tiến triển trong Chánh Pháp, tựa như hạt giống bị thối ở cánh đồng. 364. Và người nào lắng nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng với tâm hân hoan, sau khi tiêu trừ tất cả các lậu hoặc, sau khi chứng ngộ trạng thái không bị chuyển dịch, sau khi đạt được sự an tịnh tuyệt đối, (vị ấy) Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Yasadatta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Yasadatta.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm
208. 365. Upasampadā ca me laddhā vimutto c’ amhi anāsavo, so ca me bhagavā diṭṭho vihāre ca sahāvasiṃ.
366. Bahudeva rattiṃ bhagavā abbhokāse ’tināmayi, vihārakusalo satthā vihāraṃ pāvisī tadā.
367. Santharitvāna saṅghāṭiṃ seyyaṃ kappesi gotamo, sīho selaguhāyaṃ ’va pahīnabhayabheravo.
368. Tato kalyāṇavākkaraṇo sammāsambuddhasāvako, soṇo abhāsi saddhammaṃ buddhaseṭṭhassa sammukhā.
369. Pañcakkhandhe pariññāya bhāvayitvāna 1 añjasaṃ, pappuyya paramaṃ santiṃ parinibbissatyanāsavo ”ti. 2
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇo kuṭikaṇṇatthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Soṇakuṭikaṇṇattheragāthā.
209. 370. Yo ve garūnaṃ vacanaññu dhīro vase ca tamhi janaye va3 pemaṃ, so bhattimā nāma ca hoti paṇḍito ñatvā ca dhammesu visesi assa.
371. Yaṃ āpadā uppatitā uḷārā nakkhambhayante paṭisaṅkhayantaṃ, so thāmavā nāma ca hoti paṇḍito ñatvā ca dhammesu visesi assa.
372. Yo ve samuddo ’va ṭhito anejo gambhīrapañño nipuṇatthadassī, asaṃhāriyo4 nāma ca hoti paṇḍito ñatvā ca dhammesu visesi assa.
1 bhāsayitvāna - Syā. 3 janayetha - Ma, Syā, PTS. 2 parinibbāyissatyanāsavo ti - Syā. 4 asaṃhāriko - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Pañcakanipāto
208. 365. “Tôi đã đạt được sự tu lên bậc trên, và tôi đã được giải thoát, không còn lậu hoặc. Tôi đã được diện kiến đức Thế Tôn, và đã ngụ chung trú xá.
366. Đức Thế Tôn đã trải qua phần nhiều của đêm ở ngoài trời. Rồi bậc Đạo Sư, vị thiện xảo về việc an trú, đã đi vào trú xá.
367. Sau khi trải ra tấm y hai lớp, đức Gotama đã chuẩn bị việc nằm, tựa như con sư tử ở trong hang đá, với sự sợ hãi và khiếp đảm đã được dứt bỏ.
368. Sau đó, Soṇa, vị đệ tử của bậc Chánh Đẳng Giác, vị có sự ăn nói tốt đẹp, đã nói về Chánh Pháp trong sự hiện diện của đức Phật tối thượng.
369. Sau khi đã biết toàn diện về năm uẩn, sau khi đã tu tập về Đạo Lộ, sau khi đạt được sự an tịnh tuyệt đối, vị ấy Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Soṇakuṭikaṇṇa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Soṇakuṭikaṇṇa.
209. 370. “Thật vậy, vị nào thông minh, hiểu được lời nói của các bậc thầy, có thể sống theo lời dạy ấy và còn có thể làm sanh khởi lòng yêu mến, vị ấy được gọi là có sự tôn sùng và là vị sáng suốt, sau khi hiểu biết về các pháp, vị ấy có thể có sự chứng đắc.
371. Vị nào không bị các nỗi bất hạnh lớn lao đã sanh khởi làm cho dao động trong khi quán xét, vị ấy được gọi là có sự dõng mãnh và là vị sáng suốt, sau khi hiểu biết về các pháp, vị ấy có thể có sự chứng đắc.
372. Thật vậy, vị nào vững vàng, tựa như biển cả, không còn dục vọng, có trí tuệ thâm sâu, có sự nhìn thấy ý nghĩa vi tế, vị ấy được gọi là không thể dời đổi và là vị sáng suốt, sau khi hiểu biết về các pháp, vị ấy có thể có sự chứng đắc.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm
373. Bahussuto dhammadharo ca hoti dhammassa hoti anudhammacārī, so tādiso nāma ca hoti paṇḍito ñatvā ca dhammesu visesi assa.
374. Atthaṃ ca yo jānāti bhāsitassa atthaṃ ca ñatvāna tathā karoti atthantaro nāma sa hoti paṇḍito ñatvā ca dhammesu visesi assā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosiyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kosiyattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Rājadatto subhūto ca girimānandasumanā, 1 vaḍḍho ca kassapo thero gayākassapavakkalī. 2
Vijito yasadatto ca soṇo kosiyasavhayo, saṭṭhī3 ca pañca gāthāyo therā ca ettha dvādasā ”ti.
Pañcakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 girimānandasumano - Syā, PTS. 2 gayākassapavakkali - Syā, PTS. 3 saṭṭhi - Ma, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Pañcakanipāto
373. Và vị nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, là thuộc về Giáo Pháp, có sự hành trì thuận theo Giáo Pháp, vị có đức tính như thế ấy được gọi là vị sáng suốt, sau khi hiểu biết về các pháp, vị ấy có thể có sự chứng đắc.
374. Vị nào hiểu biết ý nghĩa của lời đã được thuyết giảng, và sau khi hiểu được ý nghĩa thì thực hành theo như thế, vị ấy được gọi là ở bên trong ý nghĩa và là vị sáng suốt, sau khi hiểu biết về các pháp, vị ấy có thể có sự chứng đắc.”
Đại đức trưởng lão Kosiya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kosiya.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị Rājadatta, và vị Subhūta, vị Girimānanda, và vị Sumana, vị Vaḍḍha và trưởng lão Kassapa, vị Gayākassapa, và vị Vakkali.
Vị Vijita, và vị Yasadatta, vị Soṇa, vị có tên Kosiyasa. Có sáu mươi lăm câu kệ và ở đây là mười hai vị trưởng lão.”
Nhóm Năm được chấm dứt.
--ooOoo--
6. CHAKKANIPĀTO 210. 375. Disvāna pāṭihīrāni gotamassa yasassino, na tāvāhaṃ paṇipatiṃ issāmānena vañcito. 376. Mama saṅkappamaññāya codesi narasārathi, tato me āsi saṃvego abbhuto lomahaṃsano. 377. Pubbe jaṭilabhūtassa yā me siddhi 1 parittikā, tāhaṃ tadā niraṃkatvā 2 pabbajiṃ jinasāsane. 378. Pubbe yaññena santuṭṭho kāmadhātupurakkhato, pacchā rāgaṃ ca dosaṃ ca mohaṃ cāpi samūhaniṃ. 379. Pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhu 3 visodhitaṃ, iddhimā paracittaññū dibbasotañca pāpuṇiṃ. 380. Yassa catthāya pabbajito agārasmānagāriyaṃ, 4 so me attho anuppatto sabbasaṃyojanakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruvelakassapo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Uruvelakassapattheragāthā.
211. 381. Atihitā vīhi khalagatā sālī, na ca labhe piṇḍaṃ kathamahaṃ kassaṃ. 382. Buddhamappameyyaṃ anussara5 pasanno, pītiyā phuṭasarīro hohisi6 satatamudaggo.7 383. Dhammamappameyyaṃ anussara5 pasanno, pītiyā phuṭasarīro hohisi6 satatamudaggo.7 384. Saṅghamappameyyaṃ anussara5 pasanno, pītiyā phuṭasarīro hohisi6 satatamudaggo.7 385. Abbhokāse8 viharasi sītā hemantikā imā rattiyo, mā sītena pareto vihaññittho pavisa tvaṃ vihāraṃ phusitaggaḷaṃ. 386. Phusissaṃ catasso appamaññāyo tāhi ca sukhito viharissaṃ, nāhaṃ sītena vihaññissaṃ aniñjito viharanto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tekicchakāni9 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Tekicchakānittheragāthā.
1 iddhi - PTS, Pa. 5 anussaraṃ - Sīmu 1, 2. 6 hosi - Sīmu 1, 2. 2 nirākatvā - Ma. 7 sattamudaggo - Syā. 3 dibbacakkhuṃ - Syā, PTS. 8 abbhokāse ca - Syā. 4 agārasmā anagāriyaṃ - PTS. 9 tekicchakāni - Ma.
6. NHÓM SÁU 210. 375. “Sau khi nhìn thấy các điều kỳ diệu của vị có danh vọng Gotama, bị đánh lừa bởi sự ganh tỵ và ngã mạn, tôi đã không quỳ mọp xuống liền khi ấy. 376. Biết được sự suy tư của tôi, đấng Điều Ngự Trượng Phu đã quở trách. Do đó, tôi đã có sự chấn động, có sự nổi da gà kỳ lạ. 377. Sự thành tựu của tôi trước đây khi ở trạng thái đạo sĩ tóc bện là nhỏ nhoi, vào khi ấy, tôi đã buông bỏ nó và tôi đã xuất gia trong Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng. 378. Trước đây, được hài lòng với sự hy sinh, bị vọng tưởng về dục giới, sau này, tôi đã xóa sạch sự luyến ái, sân hận, và luôn cả si mê. 379. Có Thiên nhãn đã được trong sạch, tôi biết được đời sống trong thời quá khứ. Có thần thông, biết được tâm của người khác, và tôi đã đạt được Thiên nhĩ. 380. Vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, mục đích ấy của tôi, sự cạn kiệt tất cả các điều ràng buộc, đã được thành tựu.”
Đại đức trưởng lão Uruvelakassapa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Uruvelakassapa.
211. 381. “Lúa đã được đem về, thóc đã đến sân đập giũ. Và tôi không nhận được đồ ăn khất thực, làm thế nào tôi có thể tồn tại? 382. Hãy niệm tưởng đến đức Phật vô lượng, được tịnh tín, với cơ thể được thấm nhuần bởi hỷ, ngươi sẽ được phấn chấn thường xuyên. 383. Hãy niệm tưởng đến Giáo Pháp vô lượng, được tịnh tín, với cơ thể được thấm nhuần bởi hỷ, ngươi sẽ được phấn chấn thường xuyên. 384. Hãy niệm tưởng đến Hội Chúng vô lượng, được tịnh tín, với cơ thể được thấm nhuần bởi hỷ, ngươi sẽ được phấn chấn thường xuyên. 385. ‘Ngài sống ở ngoài trời, những đêm mùa đông này lạnh lẽo. Chớ để cơn lạnh chế ngự, gây khổ nhọc. Ngài hãy đi vào trú xá, có chốt cửa đã được gài.’ 386. ‘Tôi sẽ chạm đến bốn vô lượng tâm, và nhờ vào chúng, được an lạc, tôi sẽ sống. Tôi sẽ không bị khổ nhọc bởi cơn lạnh, trong khi sống không bị khuấy động.’”
Đại đức trưởng lão Tekicchakāni đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Tekicchakāni.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu
212. 387. Yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati, parihāyati saddhammā maccho appodake yathā.
388. Yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati, na virūhati saddhamme khette bījaṃva pūtikaṃ.
389. Yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati, arakā hoti nibbānā, dhammarājassa sāsane.
390. Yassa sabrahmacārīsu gāravo upalabbhati, na vihāyati saddhammā maccho bavhodake 1 yathā.
391. Yassa sabrahmacārīsu gāravo upalabbhati, so virūhati saddhamme khette bījaṃva bhaddakaṃ.
392. Yassa sabrahmacārīsu gāravo upalabbhati, santike hoti nibbānaṃ dhammarājassa sāsane ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahānāgo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahānāgattheragāthā.
213. 393. Kullo sīvathikaṃ gantvā addasa 2 itthimujjhitaṃ, apaviddhaṃ susānasmiṃ khajjantiṃ kimihī phuṭaṃ.
394. Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ passa kulla samussayaṃ, uggharantaṃ paggharantaṃ bālānaṃ abhinanditaṃ.
395. Dhammādāsaṃ gahetvāna ñāṇadassanapattiyā, paccavekkhiṃ imaṃ kāyaṃ tucchaṃ santarabāhiraṃ.
396. Yathā idaṃ tathā etaṃ yathā etaṃ tathā idaṃ, yathā adho tathā uddhaṃ yathā uddhaṃ tathā adho.
397. Yathā divā tathā rattiṃ3 yathā rattiṃ3 tathā divā, yathā pure tathā pacchā yathā pacchā tathā pure.
398. Pañcaṅgikena turiyena na ratī4 hoti tādisī, yathā ekaggacittassa sammā dhammaṃ vipassato ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kullo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kullattheragāthā.
1 bahodake - Syā. 3 ratti - Syā. 2 addasaṃ - Syā, PTS. 4 rati - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Chakkanipāto
212. 387. “Kẻ nào không có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (kẻ ấy) bị suy giảm về Chánh Pháp, giống như con cá ở nơi ít nước.
388. Kẻ nào không có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (kẻ ấy) không tiến triển trong Chánh Pháp, tựa như hạt giống bị thối ở cánh đồng.
389. Kẻ nào không có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (kẻ ấy) bị cách xa Niết Bàn trong Giáo Pháp của đấng Pháp Vương.
390. Vị nào có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (vị ấy) không bị suy giảm về Chánh Pháp, giống như con cá ở nơi nhiều nước.
391. Vị nào có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (vị ấy) tiến triển trong Chánh Pháp, tựa như hạt giống tốt lành ở cánh đồng.
392. Vị nào có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (vị ấy) là gần Niết Bàn trong Giáo Pháp của đấng Pháp Vương.”
Đại đức trưởng lão Mahānāga đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahānāga.
213. 393. “Sau khi đi đến bãi tha ma, Kulla tôi đã nhìn thấy (thây) người phụ nữ bị liệng bỏ, bị quăng ở nghĩa địa, đang bị gặm nhấm, lúc nhúc những dòi. 394. Này Kulla, ngươi hãy nhìn thấy xác thân là bệnh hoạn, không trong sạch, hôi thối, đang tiết ra, đang rò rỉ, được những kẻ ngu thích thú. 395. Sau khi cầm lấy cái gương soi Giáo Pháp, nhằm đạt được trí tuệ và sự hiểu biết, tôi đã quán xét thân này là rỗng không bên trong lẫn bên ngoài. 396. Thân này thế nào, thân kia thế ấy; thân kia thế nào, thân này thế ấy. Phần dưới thế nào, phần trên thế ấy; phần trên thế nào, phần dưới thế ấy. 397. Ban ngày thế nào, ban đêm thế ấy; ban đêm thế nào, ban ngày thế ấy. Trước đây thế nào, sau này thế ấy; sau này thế nào, trước đây thế ấy. 398. Sự thích thú đối với nhạc cụ gồm năm loại là không được giống như (sự thích thú) của vị có tâm chuyên nhất đang nhìn thấy rõ Giáo Pháp một cách đúng đắn.”
Đại đức trưởng lão Kulla đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kulla.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu
214. 399. Manujassa pamattacārino taṇhā vaḍḍhati māluvā viya, so plavati 1 hurā huraṃ phalamicchaṃ va vanasmiṃ vānaro. 400. Yaṃ esā sahate 2 jammi taṇhā loke visattikā, sokā tassa pavaḍḍhanti abhivaṭṭhaṃ va 3 bīraṇaṃ. 401. Yo cetaṃ 4 sahate2 jammiṃ taṇhaṃ loke duraccayaṃ, sokā tamhā papatanti udabinduva pokkharā. 402. Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo yāvantettha samāgatā, taṇhāya mūlaṃ khaṇatha usīrattheva 5 bīraṇaṃ, mā vo naḷaṃ va soto va māro bhañji punappunaṃ. 403. Karotha buddhavacanaṃ khaṇo vo6 mā upaccagā, khaṇatītā7 hi socanti nirayamhi samappitā. 404. Pamādo rajo sabbadā8 pamādānupatito rajo, appamādena vijjāya abbahe9 sallamattano ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā māluṅkyaputto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Māluṅkyaputtattheragāthā.
215. 405. Paṇṇavīsati vassāni yato pabbajito ahaṃ, accharāsaṅghātamattampi cetosantimanajjhagaṃ. 406. Aladdhā cittassekaggaṃ kāmarāgena addito,10 bāhā paggayha kandanto vihārā upanikkhamiṃ.11 407. Satthaṃ vā āharissāmi ko attho jīvitena me, kathaṃ hi sikkhaṃ paccakkhaṃ kālaṃ kubbetha mādiso. 408. Tadāhaṃ khuramādāya mañcakamhi upāvisiṃ, parinīto khuro āsi dhamaniṃ chettumattano. 409. Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha, ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha. 410. Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sappadāso thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sappadāsattheragāthā.
1 plavatī - Ma; pariplavati - Syā; 6 ve - Syā, PTS. palavatī - PTS. 7 khaṇātītā - Ma, Syā, PTS. 2 sahatī - PTS. 8 pamādo rajo pamādo - Ma; 3 abhivuṭṭhaṃva - Syā; pamādo rajo - Syā, PTS, Pa. abhivaḍḍhaṃ va - PTS. 9 abbuhe - Syā. 4 yo vetaṃ - PTS, Pa. 10 aṭṭito - Ma, Sīmu 1, 2. 5 usīratthova - Ma, Syā, PTS. 11 vihārānupanikkhamiṃ - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Chakkanipāto
214. 399. “Đối với người có thói quen xao lãng, tham ái tăng trưởng tựa như giống dây chùm gởi, kẻ ấy trôi nổi từ đời này sang đời khác, tựa như con khỉ ở trong rừng đang muốn trái cây. 400. Tham ái hạ liệt ấy, sự quyến luyến ở thế gian, chế ngự kẻ nào, các sầu muộn phát khởi nơi kẻ ấy, tựa như giống cỏ bīraṇa được đổ mưa. 401. Và người nào chế ngự tham ái hạ liệt ấy, là việc khó vượt qua ở trên đời, các sầu muộn rơi khỏi vị ấy, tựa như giọt nước trượt khỏi lá sen. 402. Tôi nói với quý vị về điều tốt đẹp ấy, cho đến hết thảy quý vị đã tụ hội ở đây. Quý vị hãy đào bới gốc rễ của tham ái, tựa như người cần rễ cỏ usīra đào bới cỏ bīraṇa. Chớ để Ma Vương còn tiếp tục bẻ gãy quý vị, tựa như chính dòng nước đã bẻ gãy cây sậy. 403. Quý vị hãy thực hành lời dạy của đức Phật, chớ để thời khắc của quý vị trôi qua, bởi vì những kẻ đã để thời khắc trôi qua bị sầu muộn khi bị đưa vào trong địa ngục. 404. Sự xao lãng luôn luôn là ô nhiễm, ô nhiễm được trỗi dậy do xao lãng, nhờ vào sự không xao lãng và sự hiểu biết, quý vị nên nhổ lên mũi tên của chính mình.”
Đại đức trưởng lão Māluṅkyaputta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Māluṅkyaputta.
215. 405. “Hai mươi lăm năm kể từ khi tôi được xuất gia, tôi đã không chứng đắc sự an tịnh của tâm, dầu chỉ là khoảng thời gian của việc khảy móng tay. 406. Sau khi không đạt được sự chuyên nhất của tâm, bị hành hạ bởi sự luyến ái ở các dục, tôi đã buông xuôi cánh tay trong lúc than vãn, tôi đã đi ra khỏi trú xá. 407. Hay là ta sẽ mang lại con dao, có lợi ích gì với mạng sống của ta? Bởi vì trong khi từ bỏ việc học tập, người như ta có thể kết liễu mạng sống bằng cách nào? 408. Khi ấy, sau khi cầm lấy dao cạo, tôi đã ngồi xuống ở chiếc giường nhỏ. Con dao cạo đã được đưa đến gần để cắt đứt mạch máu (ở cổ họng) của bản thân. 409. Do đó, sự tác ý theo đúng đường lối đã khởi lên ở tôi, điều bất lợi đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập. 410. Do đó, tâm của tôi đã được giải thoát; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 1
Đại đức trưởng lão Sappadāsa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sappadāsa.
1 Hai câu kệ 409, 410 giống hai câu kệ 269, 270.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu
216. 411. Uṭṭhehi 1 nisīdi 2 kātiyāna mā niddābahulo ahu jāgarassu, mā taṃ alasaṃ pamattabandhu kūṭeneva jinātu maccurājā.
412. Sayathāpi 3 mahāsamuddavego evaṃ jātijarātivattate taṃ, so karohi sudīpamattanā 4 tvaṃ na hi tāṇaṃ tava vijjateva 5 aññaṃ.
413. Satthā hi vijesi maggametaṃ saṅgā jātijarābhayā atītaṃ, 6 pubbāpararattamappamatto anuyuñjassu daḷhaṃ karohi yogaṃ.
414. Purimāni pamuñca bandhanāni saṅghāṭikhuramuṇḍabhikkhabhojī, mā khiḍḍāratiñca niddaṃ7 anuyuñjittha jhāya8 kātiyāna.
415. Jhāyāhi jināhi kātiyāna yogakkhemapathesu kovidosi,9 pappuyya anuttaraṃ visuddhaṃ parinibbāhisi vārināva joti.
416. Pajjotikaro10 parittaraṃso vātena vinamyate latāva, evampi tuvaṃ anādiyāno11 māraṃ indasagotta niddhunāhi, so vedayitāsu vītarāgo kālaṃ kaṅkha idheva sītibhūto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kātiyāno thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kātiyānattheragāthā.
217. 417. Sudesito cakkhumatā buddhenādiccabandhunā, sabbasaṃyojanātīto sabbavaṭṭavināsano.
418. Niyyāniko uttaraṇo taṇhāmūlavisosano, visamūlaṃ āghātanaṃ chetvā12 pāpeti nibbutiṃ.
419. Aññāṇamūlabhedāya kammayantavighāṭano, viññāṇānaṃ pariggahe ñāṇavajiranipātino.
1 uṭṭhāhi - Syā, PTS. 7 mā khiḍḍāratiñca mā niddaṃ - Ma, Syā, PTS. 2 nisīda - Ma, Syā, PTS. 8 jhiyāya - Syā, PTS. 3 seyyathāpi - Ma, Syā. 9 yogakkhemapathe sukovidosi - Syā, PTS. 4 sudīpamattano - Ma, Syā, PTS. 10 pajjotakaro - Ma, Syā, PTS. 5 vijjatedha - Syā. 11 anādiyamāno - Syā. 6 atītā - Sīmu 1, 2. 12 bhetvā - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Chakkanipāto
216. 411. “Này Kātiyāna, hãy đứng lên, hãy ngồi xuống (tham thiền), chớ có ngủ nhiều, hãy tỉnh thức. Chớ để Thần Chết, kẻ thân quyến của sự xao lãng, chiến thắng kẻ lười biếng ngươi chỉ bằng mưu kế.
412. Cũng giống như làn sóng mạnh của đại dương, sự sanh và sự già vùi dập ngươi tương tự như vậy. Ngươi đây hãy tự mình tạo lập hòn đảo tốt đẹp, bởi vì chốn nương tựa khác cho ngươi quả không tìm thấy.
413. Bởi vì bậc Đạo Sư đã hoàn thành con đường ấy vượt qua khỏi sự bám víu và nỗi sợ hãi về sự sanh, sự già. Đầu đêm và cuối đêm, người hãy gắn bó, không xao lãng, hãy thực hiện việc tu luyện một cách vững chãi.
414. Hãy cởi bỏ mọi sự trói buộc trước đây, có sự thọ dụng về y hai lớp, đầu cạo bằng dao, và đồ ăn khất thực, chớ gắn bó việc chơi giỡn, lạc thú, và ngủ nghê, này Kātiyāna, hãy tham thiền.
415. Này Kātiyāna, hãy tham thiền, hãy chiến thắng, là người rành rẽ về các con đường của sự an toàn khỏi các ràng buộc, sau khi thành tựu sự thanh tịnh vô thượng, ngươi sẽ tịch tịnh, tựa như ngọn lửa bị dập tắt bởi nước.
416. Cây đèn có ngọn lửa yếu ớt bị vùi dập bởi ngọn gió tựa như giống dây leo, cũng tương tự như vậy, này người dòng dõi Inda, trong khi không bám víu, ngươi hãy giũ bỏ Ma Vương, có tham ái đã được xa lìa ở các cảm thọ, ngươi đây hãy chờ đợi thời điểm, ngay ở nơi này, có trạng thái mát mẻ.”
Đại đức trưởng lão Kātiyāna đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kātiyāna.
217. 417. “(Con đường Thánh tám chi phần) 1 đã khéo được thuyết giảng bởi đức Phật, bậc Hữu Nhãn, vị thân quyến của mặt trời, người đã vượt qua tất cả các điều ràng buộc, có sự tiêu diệt tất cả các sự xoay vần.
418. (Con đường Thánh tám chi phần) là sự dẫn dắt ra khỏi, có sự vượt lên trên, có sự làm khô héo gốc rễ của tham ái, sau khi cắt đứt gốc rễ của chất độc có sự hủy hoại, rồi giúp cho đạt được sự tịch diệt.
419. Do việc phá vỡ gốc rễ của trạng thái vô trí, có sự phá tung tình trạng khống chế của nghiệp, có sự làm giáng xuống tia sét trí tuệ ở sự nắm giữ của các nhận thức.
1 ‘Con đường Thánh tám chi phần’ là chủ đề, được ghi ở câu kệ 421 bên dưới.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu
420. Vedanānaṃ viññapano 1 upādānappamocano, bhavaṃ aṅgārakāsuṃ va ñāṇena anupassako. 2 421. Mahāraso sugambhīro jarāmaccunivāraṇo, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo dukkhūpasamano sivo. 422. Kammaṃ kammanti ñatvāna vipākaṃ ca vipākato, paṭiccuppannadhammānaṃ yathāvālokadassano, mahākhemaṅgamo santo pariyosānabhaddako ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā migajālo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Migajālattheragāthā.
218. 423. Jātimadena mattohaṃ bhoga-issariyena ca, saṇṭhānavaṇṇarūpena madamatto acārihaṃ. 424. Nāttano samakaṃ kañci atirekaṃ ca maññisaṃ, atimānahato bālo patthaddho ussitaddhajo. 425. Mātaraṃ pitarañcāpi3 aññepi4 garusammate, na kañci5 abhivādesiṃ mānatthaddho anādaro. 426. Disvā vināyakaṃ aggaṃ sārathīnaṃ varuttamaṃ, tapantamiva ādiccaṃ bhikkhusaṅghapurakkhataṃ. 427. Mānaṃ madaṃ ca chaḍḍetvā vippasannena cetasā, sirasā abhivādesiṃ sabbasattānamuttamaṃ. 428. Atimāno ca omāno pahīnā susamūhatā, asmimāno samucchinno sabbe mānavidhā hatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā jento thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Jentattheragāthā.
219. 429. Yadā navo pabbajito jātiyā sattavassiko, iddhiyā abhibhotvāna pannagindaṃ mahiddhikaṃ. 430. Upajjhāyassa udakaṃ anotattā mahāsarā, āharāmi tato disvā maṃ satthā etadabravī. 431. Sāriputta imaṃ passa āgacchantaṃ kumārakaṃ, udakumbhakamādāya ajjhattaṃ susamāhitaṃ.
1 viññāpano - Ma, Syā, PTS. 3 pitaraṃ vāpi - Syā. 2 anupassano - Ma, Syā. 4 athopi - Syā. 5 na kiñci - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Chakkanipāto
420. Có sự giúp cho việc nhận thức các thọ, có sự giải thoát khỏi các chấp thủ, có sự quán xét bằng trí tuệ về sự hiện hữu tựa như hố than hừng. 421. Con đường Thánh tám chi phần, tốt đẹp, có phẩm chất vĩ đại, vô cùng sâu thẳm, có sự cản ngăn trạng thái già và chết, có sự làm an tịnh các khổ đau. 422. Sau khi biết nghiệp là ‘nghiệp’ và quả thành tựu là quả thành tựu, có sự nhìn thấy bằng ánh sáng chân thật đối với các pháp tùy thuận sanh khởi, (con đường Thánh tám chi phần) là an tịnh, có sự dẫn đến chốn an toàn vĩ đại, có sự tốt đẹp ở phần cuối (Niết Bàn).”
Đại đức trưởng lão Migajāla đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Migajāla.
218. 423. “Tôi bị đắm say với sự kiêu hãnh về dòng dõi, về của cải và về uy quyền. Tôi đã sống, bị đắm say với sự kiêu hãnh về màu da và dáng vóc của thân hình. 424. Bị hủy hoại bởi sự ngã mạn quá lố, ngu dốt, bướng bỉnh, có ngọn cờ (ngã mạn) đã được dương lên, tôi đã nghĩ rằng không có cái gì bằng và hơn được bản thân tôi. 425. Bướng bỉnh vì ngã mạn, không có sự tôn trọng, tôi đã không đảnh lễ bất cứ người nào, dầu là mẹ, và cha, luôn cả những người khác được xem là đáng tôn kính. 426. Sau khi nhìn thấy đấng Hướng Đạo cao cả, bậc Điều Ngự cao quý tối thượng, tựa như mặt trời đang chói sáng, được Hội Chúng tỳ khưu tôn vinh. 427. Sau khi quăng bỏ ngã mạn và kiêu hãnh, với tâm ý vô cùng tịnh tín, tôi đã đê đầu đảnh lễ bậc Tối Thượng của tất cả chúng sanh. 428. Sự ngã mạn quá lố và sự khinh miệt đã được dứt bỏ, đã khéo được xóa sạch, bản ngã ‘tôi là’ đã được trừ tuyệt, tất cả ngã mạn các loại đã được tiêu diệt.” Đại đức trưởng lão Jenta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Jenta.
219. 429. “Vào lúc tôi vừa mới được xuất gia, bảy tuổi kể từ lúc sanh, tôi đã chế ngự con rồng chúa có đại thần lực bằng thần thông. 430. Tôi đem nước từ cái hồ lớn Anotatta về cho thầy tế độ. Do đó, sau khi nhìn thấy, bậc Đạo Sư đã nói về tôi điều này: 431. ‘Này Sāriputta, hãy nhìn cậu bé trai này đang tiến đến, mang theo hũ nước nhỏ, nội tâm khéo định tĩnh.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu
432. Pāsādikena vattena kalyāṇa-iriyāpatho, sāmaṇeronuruddhassa iddhiyā ca visārado. 433. Ājānīyena ājañño sādhunā sādhukārito, vinīto anuruddhena katakiccena sikkhito. 434. So patvā paramaṃ santiṃ sacchikatvā akuppataṃ, sāmaṇero sa sumano mā maṃ jaññāti icchatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumano thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sumanattheragāthā.
220. 435. Vātarogābhinīto tvaṃ viharaṃ kānane vane, paviddhagocare 1 lūkhe kathaṃ bhikkhu karissasi. 436. Pītimukhena vipulena pharitvāna samussayaṃ, lūkhampi abhisambhonto viharissāmi kānane. 437. Bhāvento sattabojjhaṅge indriyāni balāni ca, jhānasokhummasampanno 2 viharissaṃ anāsavo. 438. Vippamuttaṃ kilesehi suddhacittaṃ anāvilaṃ, abhiṇhaṃ paccavekkhanto viharissaṃ anāsavo. 439. Ajjhattaṃ ca bahiddhā ca ye me vijjiṃsu3 āsavā, sabbe asesā ucchinnā na ca uppajjare puna. 440. Pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhanti chinnamūlakā, dukkhakkhayo anuppatto natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nhātakamunitthero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nhātakamunittheragāthā.
221. 441. Akkodhassa kuto kodho dantassa samajīvino, sammadaññā vimuttassa upasantassa tādino. 442. Tasseva tena pāpiyo yo kuddhaṃ paṭikujjhati, kuddhaṃ appaṭikujjhanto saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ. 443. Ubhinnamatthaṃ carati attano ca parassa ca, paraṃ saṅkupitaṃ ñatvā yo sato upasammati. 444. Ubhinnaṃ tikicchantaṃ taṃ4 attano ca parassa ca, janā maññanti bāloti5 ye dhammassa akovidā.
1 paviṭṭhagocare - Syā. 3 vijjhiṃsu - Syā. 4 tikicchantānaṃ - Syā. 2 jhānasukhumasampanno - Syā. 5 bālā ti - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Chakkanipāto
432. Với lối hành xử đáng mến, có oai nghi tốt đẹp, và có sự tự tín ở thần thông, là sa-di của vị Anuruddha. 433. Được thuần chủng nhở vào vị thuần chủng, được làm cho tốt đẹp nhờ vào vị tốt đẹp, được huấn luyện, được học tập với vị Anuruddha, người có phận sự đã được làm xong. 434. Sau khi đạt đến sự an tịnh tối thượng, sau khi chứng ngộ trạng thái không bị chuyển dịch, vị sa-di có thiện tâm mong muốn rằng: ‘Mong rằng chớ ai biết đến tôi.’”
Đại đức trưởng lão Sumana đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sumana.
220. 435. “Trong khi sống ở trong khu rừng là cánh rừng rộng lớn, có chỗ khất thực bị hạn chế, khốn khó, này tỳ khưu, ngươi sẽ làm thế nào? 436. Trong khi thấm nhuần thân xác với niềm hỷ lạc bao la, trong khi chịu đựng dầu là sự khốn khó, con sẽ sống ở cánh rừng rộng lớn. 1 437. Trong khi tu tập bảy chi phần đưa đến giác ngộ, các quyền, và các lực, đã đạt được sự tinh tế của thiền, con sẽ sống không có lậu hoặc. 438. Trong khi thường xuyên quán xét tâm trong sạch, đã được giải thoát khỏi các phiền não, không bị vẩn đục, con sẽ sống không có lậu hoặc. 439. Các lậu hoặc nào của tôi đã được tìm thấy ở bên trong và bên ngoài, tất cả, không thiếu sót, đã được trừ tuyệt, và sẽ không sanh lên lại nữa. 2 440. Năm uẩn đã được biết toàn diện, chúng tồn tại với gốc rễ đã bị cắt đứt, sự cạn kiệt của khổ đau đã được đạt đến, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Nhātakamuni đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Nhātakamuni.
221. 441. “Đối với vị không còn sự tức giận, đã được thuần phục, có cuộc sống bình lặng, đã được giải thoát nhờ vào trí tuệ chân chánh, an tịnh như thế ấy, do đâu có sự tức giận? 442. Đối với chính vị ấy, nếu nổi giận lại với kẻ đã bị nổi giận thì còn tồi tệ hơn kẻ ấy; trong khi không nổi giận lại với kẻ đã bị nổi giận, là người chiến thắng cuộc chiến khó thể chiến thắng. 443. Sau khi biết được người khác đã bị nổi giận, người thực hành lợi ích cho cả hai, cho bản thân và cho người khác, là người có niệm, được an tịnh. 444. Vị ấy, trong khi điều trị cho cả hai, cho bản thân và cho người khác, đám đông không hiểu biết lý lẽ nghĩ về vị ấy rằng: ‘Là kẻ ngu.’
1
Hai câu kệ 435, 436 giống hai câu kệ 350, 351.
2
Câu kệ 439 giống câu kệ 337.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu
445. Uppajje te 1 sace kodho āvajja kakacūpamaṃ, uppajje ce rase taṇhā puttamaṃsūpamaṃ sara.
446. Sace dhāvati cittaṃ te 2 kāmesu ca bhavesu ca, khippaṃ niggaṇha satiyā kiṭṭhādaṃ viya duppasun ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā brahmadatto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Brahmadattattheragāthā.
222. 447. Channamativassati vivaṭaṃ nātivassati, tasmā channaṃ vivaretha evaṃ taṃ nātivassati.
448. Maccunābbhāhato loko jarāya parivārito, taṇhāsallena otiṇṇo icchādhūpāyito 3 sadā.
449. Maccunābbhāhato loko parikkhitto jarāya ca, haññati niccamattāṇo 4 pattadaṇḍo ’va takkaro.
450. Āgacchantaggikhandhā ’va maccu vyādhi jarā tayo, paccuggantuṃ balaṃ natthi javo natthi palāyituṃ.
451. Amoghaṃ divasaṃ kayirā appena bahukena vā, yaṃ yaṃ vijahate5 rattiṃ tadūnaṃ tassa jīvitaṃ.
452. Carato tiṭṭhato vā pi āsīnasayanassa vā, upeti carimā ratti na te kālo pamajjitun ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sirimando6 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sirimandattheragāthā.
1 uppajjate - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 5 vivahate - Syā; 2 sace dhāvati te cittaṃ - PTS. virahato - Sīmu 1, 2; 3 icchādhūmāyito - Sīmu 1, 2. viharate - Pa. 4 niccamattāno - Sīmu 1, 2. 6 sirimaṇḍo - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Chakkanipāto
445. Nếu sự tức giận khởi lên ở ngươi, ngươi hãy nghĩ đến ví dụ về cái cưa. Nếu tham ái về vị giác khởi lên, ngươi hãy nhớ đến ví dụ về thịt của con trai.
446. Nếu tâm của ngươi chạy theo các dục và các hữu, ngươi hãy tức thời khống chế bằng niệm, tựa như khống chế con thú hư ăn phá cây trồng.”
Đại đức trưởng lão Brahmadatta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Brahmadatta.
222. 447. “Nước mưa bị văng lại ở vật đã được che đậy, không văng lại ở vật đã được mở ra. Vì thế, hãy mở ra vật đã được che đậy, như vậy, ở vật ấy nước mưa không văng lại.
448. Thế gian bị hành hạ bởi sự chết, bị vây quanh bởi sự già, bị áp chế bởi mũi tên tham ái, luôn luôn bị mê mờ bởi ước muốn.
449. Thế gian bị hành hạ bởi sự chết, bị bao vây bởi sự già, bị hãm hại thường xuyên, không nơi nương tựa, tựa như kẻ trộm nhận chịu hành phạt.
450. Sự chết, bệnh hoạn, sự già, tựa như ba khối lửa tiến đến gần. Không có sức lực để đối đầu, không có tốc lực để tẩu thoát.
451. Nên làm cho ngày không bị trống rỗng, dầu ít hoặc nhiều. Mỗi một đêm mà kẻ ấy buông trôi, mạng sống của kẻ ấy bị bớt đi chừng ấy.
452. Đêm cuối cùng tiến đến gần ngươi trong lúc ngươi đang đi, đang đứng, thậm chí đang ngồi, hoặc đang nằm; đối với ngươi không phải là thời gian để xao lãng.”
Đại đức trưởng lão Sirimanda đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sirimanda.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu
223. 453. Dipādakoyaṃ asuci duggandho parihīrati, nānākuṇapaparipūro vissavanto tato tato.
454. Migaṃ nilīnaṃ kūṭena baḷiseneva ambujaṃ, vānaraṃ viya lepena bādhayanti puthujjanaṃ.
455. Rūpā saddā rasā gandhā phoṭṭhabbā ca manoramā, pañcakāmaguṇā ete itthirūpasmiṃ dissare.
456. Ye etā upasevanti rattacittā puthujjanā, vaḍḍhenti kaṭasiṃ ghoraṃ ācinanti punabbhavaṃ.
457. Yo cetā 1 parivajjeti sappasseva padā siro, so ’maṃ visattikaṃ loke sato samativattati.
458. Kāmesvādīnavaṃ disvā nekkhammaṃ daṭṭhu khemato, nissaṭo sabbakāmehi patto me āsavakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbakāmī 2 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sabbakāmittheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Uruvelakassapo ca thero tekicchakāri 3 ca mahānāgo ca kullo ca māluṅkyo 4 sappadāsako, katiyāno5 migajālo jento sumanasavhayo, nhātamuni brahmadatto sirimando6 sabbakāmī ca,7 gāthāyo caturāsīti therā cettha catuddasā ”ti.
Chakkanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 yo vetā - PTS, Pa; yo cetaṃ - Sīmu 1, 2. 2 sabbakāmo - Syā, PTS. 5 kātiyāno ca - Syā, PTS. 3 tikicchakāni - Syā; tekicchakāni - PTS. 6 sirimaṇḍo - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1. 4 mālukyo - Ma; māluto - PTS, Sīmu 1. 7 sabbakāmako - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Chakkanipāto
223. 453. “Vật có hai chân này, không trong sạch, có mùi hôi, được chứa đầy vật ghê tởm các loại, đang rỉ ra từ chỗ này chỗ nọ, lại được nâng niu. 454. Chúng nắm bắt kẻ phàm phu, tựa như (người thợ săn đánh bắt) con nai đang lẩn trốn bằng bẫy sập, tựa như con cá bằng lưỡi câu, tựa như con khỉ bằng chất dính. 455. Các sắc, các thinh, các vị, các hương, và các xúc làm thích ý, năm loại dục này được thấy ở hình thể người nữ. 456. Những kẻ phàm phu nào, có tâm bị luyến ái, gần gũi các người nữ, (những kẻ ấy) làm phát triển cái nghĩa địa ghê rợn; chúng tích lũy việc tái sanh. 457. Và vị nào tránh xa các người nữ, tựa như tránh xa bàn chân khỏi đầu của con rắn, vị ấy, có niệm, vượt qua sự quyến luyến này ở thế gian. 458. Sau khi nhìn thấy sự bất lợi của các dục, sau khi nhận thấy sự xuất ly là an toàn, được thoát ra khỏi tất cả các dục, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Sabbakāmi đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sabbakāmi.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị Uruvelakassapa và trưởng lão Tekicchakāri, vị Mahānāga, và vị Kulla, vị Māluṅkya, vị Sappadāsaka, vị Katiyāna, vị Migajāla, vị Jenta, vị có tên Sumana, vị Nhātamuni, vị Brahmadatta, vị Sirimanda, và vị Sabbakāmi, có tám mươi bốn câu kệ và ở đây là mười bốn vị trưởng lão.”
Nhóm Sáu được chấm dứt.
--ooOoo--
7. SATTAKANIPĀTO 224. 459. Alaṅkatā suvasanā mālabhārī 1 vibhūsitā, alattakakatāpādā pādukāruyha vesikā.
460. Pādukā oruhitvāna purato pañjalīkatā, sā maṃ saṇhena mudunā mihitapubbaṃ abhāsatha. 2
461. Yuvāsi tvaṃ pabbajito tiṭṭhāhi mama sāsane, bhuñja mānusake kāme ahaṃ vittaṃ dadāmi te.
462. Saccaṃ te paṭijānāmi aggiṃ vā te harāmahaṃ, yadā jiṇṇā bhavissāma ubho daṇḍaparāyanā, ubho pi pabbajissāma ubhayattha kaṭaggaho.
463. Taṃ ca disvāna yācantiṃ vesikaṃ pañjalīkataṃ, alaṅkataṃ suvasanaṃ maccupāsaṃ va oḍḍitaṃ.
464. Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha, ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha.
465. Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sundarasamuddo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sundarasamuddattheragāthā.
225. 466. Pare ambāṭakārāme vanasaṇḍamhi bhaddiyo, samūlaṃ taṇhamabbuyha tattha bhaddo jhiyāyati. 3
467. Ramanteke mutiṅgehi 4 vīṇāhi paṇavehi ca, ahaṃ ca rukkhamūlasmiṃ rato buddhassa sāsane.
468. Buddho ce5 me varaṃ dajjā so ca labbhetha me varo, gaṇhehaṃ sabbalokassa niccaṃ kāyagataṃ satiṃ.6
469. Ye maṃ rūpena pāmiṃsu ye ca ghosena anvagū, chandarāgavasūpetā na maṃ jānanti te janā.
1 māladhārī - Ma, PTS; mālābhārī - Sīmu. 5 buddho ca - Syā, PTS, Pa, Sīmu 1, 2. 2 mhitapubbaṃ abhāsatha - Ma, PTS; mitapubbamabhāsatha - Syā. 3 bhaddova jhāyati - Ma; bhaddodhijhāyāyati - Sīmu 1; bhaddodhijhāyāti - Sīmu 2. 4 mudiṅgehi - Ma, Syā, Sīmu 1, 2. 6 kāyagatāsatiṃ - Syā, PTS.
7. NHÓM BẢY 224. 459. “Đã được trang sức, có y phục đẹp, có mang vòng hoa, đã được tô điểm, có hai bàn chân đã được làm đỏ, cô kỹ nữ mang đôi dép vào. 460. Sau khi tháo đôi dép ra, (đứng) ở phía trước, chắp hai tay lại, nàng ấy đã nở nụ cười rồi nói với tôi một cách mềm mỏng, êm dịu rằng: 461. ‘Chàng còn trẻ mà đã xuất gia. Chàng hãy tồn tại theo sự chỉ dẫn của thiếp, hãy thọ hưởng các dục của con người. Thiếp trao cho chàng của cải. 462. Thiếp hứa với chàng sự chân thật, hay là thiếp mang lại cho chàng ngọn lửa (thề). Khi nào cả hai chúng ta sẽ trở nên già cả, có sự nương tựa vào cây gậy, cả hai cũng sẽ xuất gia, trong cả hai trường hợp đều có vận may.’ 463. Và sau khi nhìn thấy nàng kỹ nữ ấy, đã được trang sức, có y phục đẹp, chắp hai tay lại, đang nài nỉ, tựa như cái bẫy sập của Thần Chết đã được giăng lên. 464. Do đó, sự tác ý theo đúng đường lối đã khởi lên ở tôi, điều bất lợi đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập. 465. Do đó, tâm của tôi đã được giải thoát; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 1
Đại đức trưởng lão Sundarasamudda đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sundarasamudda.
225. 466. “Ở cụm rừng thuộc phần khác của khu vườn Ambāṭaka, vị Bhaddiya hiền thiện, sau khi trừ diệt tham ái luôn cả gốc rễ, tham thiền tại nơi ấy. 467. Nhiều người thích thú với các trống con, các đàn vīṇā, và các chập chõa, còn tôi, ở nơi gốc cây, được thích thú trong Giáo Pháp của đức Phật. 468. Nếu đức Phật có thể ban cho tôi ân huệ, và ân huệ ấy có thể được nhận lãnh bởi tôi, thì tôi sẽ chọn lấy cho tất cả thế gian (pháp môn) niệm thường xuyên được đặt ở thân. 469. Những ai đã xét đoán tôi theo hình dáng, và những ai đã đi theo tôi vì giọng nói, những người ấy, nhận chịu sự tác động bởi mong muốn và luyến ái, không nhận biết được tôi.
1 Hai câu kệ 464, 465 giống hai câu kệ 269, 270.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bảy
470. Ajjhattaṃ ca na jānāti bahiddhā ca na passati, samantāvaraṇo bālo sa ve ghosena vuyhati.
471. Ajjhattaṃ ca na jānāti bahiddhā ca vipassati, bahiddhā phaladassāvī so ’pi ghosena vuyhati.
472. Ajjhattaṃ ca pajānāti bahiddhā ca vipassati, anāvaraṇadassāvī na so ghosena vuyhatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇṭakabhaddiyo 1 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Lakuṇṭakabhaddiyattheragāthā.
226. 473. Ekaputto ahaṃ āsiṃ piyo mātu piyo pitu, bahūhi vatacariyāhi laddho āyācanāhi ca.
474. Te ca maṃ anukampāya atthakāmā hitesino, ubho pitā ca mātā ca buddhassa upanāmayuṃ.
475. Kicchā laddho ayaṃ putto sukhumālo sukhedhito, imaṃ dadāma te nātha jinassa paricārakaṃ.2
476. Satthā ca maṃ paṭiggayha ānandaṃ etadabravi, pabbājehi imaṃ khippaṃ hessatyājāniyo ayaṃ.
477. Pabbājetvāna maṃ satthā vihāraṃ pāvisī jino, anoggatasmiṃ suriyasmiṃ tato cittaṃ vimucci me.
478. Tato satthā niraṃkatvā paṭisallānavuṭṭhito, ehi bhaddā ’ti maṃ āha sā me āsūpasampadā.
479. Jātiyā sattavassena laddhā me upasampadā, tisso vijjā anuppattā aho dhammasudhammatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhaddattheragāthā.
1 lakuṇḍakabhaddiyo - Ma; lakuṇṭako - Syā, PTS. 2 paricārikaṃ - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Sattakanipāto
470. Không nhận biết bên trong, và không nhìn thấy bên ngoài, kẻ ngu với sự che lấp ở xung quanh, chính kẻ ấy bị lôi cuốn theo giọng nói.
471. Không nhận biết bên trong, và nhìn thấy rõ bên ngoài, với sự nhìn thấy kết quả ở bên ngoài, kẻ ấy cũng bị lôi cuốn theo giọng nói.
472. Nhận biết được bên trong, và nhìn thấy rõ bên ngoài, với sự nhìn thấy không bị che lấp, người ấy không bị lôi cuốn theo giọng nói.”
Đại đức trưởng lão Lakuṇṭakabhaddiya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Lakuṇṭakabhaddiya.
226. 473. “Tôi đã là con trai độc nhất, được mẹ yêu, được cha yêu. Do nhiều sự thực hành về phận sự và nhiều lần cầu khấn mà tôi được sanh ra.
474. Và họ, vì lòng thương tưởng đến tôi, có ước muốn về sự tốt đẹp, có sự tầm cầu về lợi ích, cả hai, người cha và người mẹ, đã đưa tôi đến đức Phật.
475. ‘Người con trai này được sanh ra một cách khó nhọc, mảnh mai, khéo được nuôi dưỡng. Thưa đấng Bảo Hộ, chúng tôi xin dâng đến ngài đứa bé này để làm người phục vụ cho đấng Chiến Thắng.’
476. Và bậc Đạo Sư, sau khi tiếp nhận tôi, đã nói với vị Ānanda điều này: ‘Hãy mau chóng xuất gia cho đứa bé này. Trẻ này sẽ là thuần chủng.’
477. Sau khi đã cho tôi xuất gia, bậc Đạo Sư, đấng Chiến Thắng, đã đi vào trú xá. Sau đó, khi mặt trời còn chưa lặn xuống, tâm của tôi đã được giải thoát.
478. Kế đó, đức Thế Tôn, sau khi hoàn tất (việc thể nhập), đã xuất khỏi thiền tịnh. Ngài đã nói với tôi rằng: ‘Này Bhadda, hãy đến;’ việc ấy đã là sự tu lên bậc trên của tôi.
479. Việc tu lên bậc trên đã đạt được bởi tôi vào năm bảy tuổi kể từ lúc sanh, ba Minh đã được thành tựu, ôi bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp!”
Đại đức trưởng lão Bhadda đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bhadda.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bảy
227. 480. Disvā pāsādachāyāyaṃ caṅkamantaṃ naruttamaṃ, tattha naṃ upasaṅkamma vandisaṃ 1 purisuttamaṃ.
481. Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā saṃharitvāna 2 pāṇayo, 3 anucaṅkamissaṃ virajaṃ sabbasattānamuttamaṃ.
482. Tato pañhe apucchi maṃ pañhānaṃ kovido vidū, acchambhī ca abhīto ca vyākāsiṃ satthuno ahaṃ.
483. Vissajjitesu pañhesu anumodi tathāgato, bhikkhusaṅghaṃ viloketvā imamatthaṃ abhāsatha.
484. Lābhā aṅgānamagadhānaṃ yesāyaṃ paribhuñjati, cīvaraṃ piṇḍapātaṃ ca paccayaṃ sayanāsanaṃ, paccuṭṭhānaṃ ca sāmīciṃ tesaṃ lābhāti cābravi. 4
485. Ajjatagge 5 maṃ sopāka dassanāyupasaṅkama,6 esā ceva te sopāka bhavatu upasampadā.
486. Jātiyā sattavassohaṃ laddhāna upasampadaṃ, dhāremi antimaṃ dehaṃ aho dhammasudhammatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sopāko thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sopākattheragāthā.
228. 487. Sare hatthehi bhañjitvā katvāna kuṭimacchisaṃ, tena me sarabhaṅgoti nāmaṃ sammutiyā7 ahu.
488. Na mayhaṃ kappate ajja sare hatthehi bhañjituṃ, sikkhāpadā no paññattā gotamena yasassinā.
489. Sakalaṃ samattaṃ rogaṃ sarabhaṅgo nāddasaṃ8 pubbe, so ’yaṃ rogo diṭṭho vacanakarenātidevassa.
490. Yeneva maggena gato vipassī yeneva maggena sikhī ca vessabhū, kakusandhakoṇāgamanā9 ca kassapo tenañjasena agamāsi gotamo.
1 vandissaṃ - Ma, Syā, PTS. 6 dassanāyopasaṅkama - Ma, Syā, PTS; 2 saṅgharitvāna - Syā. dassanāyūpasaṅkama - Sīmu 1, 2. 3 pāṇiyo - PTS. 7 sammatiyā - Syā. 4 cabravī - PTS, Sīmu 1, 2. 8 nāddassaṃ - Sīmu 1. 5 ajjadagge - PTS. 9 koṇāgamano - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Sattakanipāto
227. 480. “Sau khi nhìn thấy bậc Tối Thượng Nhân đang đi kinh hành ở bóng râm của tòa lâu đài, sau khi đi đến gặp Ngài ở tại nơi ấy, tôi đã đảnh lễ bậc Tối Thượng Nhân. 481. Sau khi đắp y một bên vai, sau khi chắp hai tay lại với nhau, tôi đã đi kinh hành theo sau bậc Vô Nhiễm, đấng Tối Thượng của tất cả chúng sanh. 482. Sau đó, đấng Hiểu Biết, bậc rành rẽ về các câu hỏi, đã hỏi tôi những câu hỏi. Không khiếp đảm, và không sợ hãi, tôi đã trả lời bậc Đạo Sư. 483. Đức Như Lai đã tùy hỷ với những câu hỏi đã được đáp lại. Sau khi nhìn xem hội chúng tỳ khưu, Ngài đã nói lên ý nghĩa này: 484. ‘Thật là lợi ích cho những người xứ Aṅga và Magadha nào có được y phục, vật thực, thuốc chữa bệnh, chỗ nằm ngồi, việc đứng dậy, và (hành động) thích hợp mà vị này thọ dụng, thật là lợi ích cho những người ấy,’ và Ngài đã nói rằng: 485. ‘Này Sopāka, kể từ hôm nay trở đi, ngươi hãy đi đến gặp Ta. Và này Sopāka, chính việc này hãy là sự tu lên bậc trên của ngươi.’ 486. Được bảy tuổi kể từ lúc sanh, sau khi đạt được việc tu lên bậc trên, tôi duy trì thân mạng cuối cùng, ôi bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp!”
Đại đức trưởng lão Sopāka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sopāka.
228. 487. “Sau khi bẻ gãy những cây sậy bằng hai bàn tay, sau khi làm cốc liêu, tôi đã cư ngụ. Do việc ấy, tên của tôi đã được thừa nhận là ‘Sarabhaṅga’ (Người bẻ sậy). 488. Giờ đây, đối với tôi không được phép bẻ gãy các cây sậy bằng hai bàn tay. Các điều học đã được quy định cho chúng tôi bởi đức Gotama có danh tiếng. 489. Sarabhaṅga tôi đã không nhìn thấy đầy đủ toàn bộ căn bệnh trước đây, căn bệnh này đây đã được nhìn thấy nhờ vào lời nói của bậc Thượng Thiên. 490. Bằng chính đạo lộ nào (đức Phật) Vipassī đã đi, bằng chính đạo lộ nào (đức Phật) Sikhī, Vessabhū, Kakusandha, Koṇāgamana, Kassapa (đã đi), đức Gotama đã đi bằng đạo lộ ấy.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bảy
491. Vītataṇhā anādānā satta buddhā khayogadhā, yeh’ ayaṃ 1 desito dhammo dhammabhūtehi tādihi.
492. Cattāri ariyasaccāni anukampāya pāṇinaṃ, dukkhaṃ samudayo maggo nirodho dukkhasaṅkhayo.
493. Yasmiṃ nivattate2 dukkhaṃ saṃsārasmiṃ anantakaṃ, bhedā imassa kāyassa jīvitassa ca saṅkhayā, añño punabbhavo natthi suvimuttomhi sabbadhī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sarabhaṅgo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sarabhaṅgattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Sundarasamuddo thero thero lakuṇṭabhaddiyo, bhaddo thero ca sopāko sarabhaṅgo mahāisi, sattake pañcakā therā gāthāyo pañcatiṃsatī ”ti.
Sattakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 yehāyaṃ - Ma. 2 nibbattate - PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Sattakanipāto
491. Bảy vị Phật có tham ái đã lìa, không còn chấp thủ, đã đi sâu vào sự cạn kiệt, Giáo Pháp này đã được thuyết giảng bởi các vị là hiện thân của Giáo Pháp như thế ấy. 492. Vì lòng thương tưởng đối với các sanh mạng, bốn Chân Lý cao thượng là Khổ, Tập, Đạo, Diệt là sự hoàn toàn cạn kiệt của khổ. 493. Là nơi mà nỗi khổ đau vô cùng tận ở sự luân hồi ngừng xoay chuyển. Do sự tan rã của thân này, và do sự hoàn toàn cạn kiệt của mạng sống, không có sự tái sanh khác nữa, tôi đã khéo được giải thoát về mọi mặt.”
Đại đức trưởng lão Sarabhaṅga đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sarabhaṅga.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị trưởng lão Sundarasamudda, vị trưởng lão Lakuṇṭabhaddiya, vị trưởng lão Bhadda, và vị Sopāka, vị đại ẩn sĩ Sarabhaṅga, ở nhóm bảy có năm vị trưởng lão và ba mươi lăm câu kệ.”
Nhóm Bảy được chấm dứt.
--ooOoo--
8. AṬṬHAKANIPĀTO 229. 494. Kammaṃ bahukaṃ na kāraye parivajjeyya janaṃ na uyyame, so ussukko rasānugiddho atthaṃ riñcati yo sukhādhivāho.
495. Paṅko ’ti hi naṃ avedayuṃ 1 yāyaṃ vandanapūjanā kulesu, sukhumaṃ sallaṃ durubbahaṃ sakkāro kāpurisena dujjaho.
496. Na parassupanidhāya kammaṃ maccassa pāpakaṃ, attanā taṃ na seveyya kammabandhū hi mātiyā.
497. Na pare vacanā coro na pare vacanā muni, attā ca naṃ 2 yathā vetti 3 devā ’pi naṃ tathā viduṃ.4
498. Pare ca na vijānanti mayamettha yamāmase,5 ye ca tattha vijānanti tato sammanti medhagā.
499. Jīvate vā ’pi sappañño api vittaparikkhayo,6 paññāya ca alābhena vittavā ’pi na jīvati.
500. Sabbaṃ suṇāti sotena sabbaṃ passati cakkhunā, na ca diṭṭhaṃ sutaṃ dhīro sabbaṃ ujjhitumarahati.
501. Cakkhumāssa7 yathā andho sotavā badhiro yathā, paññavāssa yathā mūgo balavā dubbaloriva, atha atthe samuppanne sayetha matasāyikan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāyano thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahākaccāyanattheragāthā.
1 pavedayuṃ - Sīmu 1, 2. 4 vidū - Ma, Syā, PTS. 2 attānañ ca - Syā, PTS, Pa. 5 yamāmhase - Syā. 3 yathāvedi - Ma, Syā; 6 vittaparikkhayā - Syā, PTS, Sīmu 2. yathā veti - PTS. 7 cakkhumassa - Syā, PTS, Pa, Sīmu 1, 2.
8. NHÓM TÁM 229. 494. “Không nên làm việc nhiều, nên tránh xa mọi người, không nên gắng sức. Là người năng nổ, bị tham đắm ở vị nếm, vị ấy bỏ bê mục đích, nguồn đem lại sự an lạc.
495. Họ đã biết việc đảnh lễ và cúng dường ở các gia đình chỉ là ‘bùn lầy.’ Mũi tên mảnh mai thì khó rút ra, sự tôn vinh là khó từ bỏ đối với kẻ ti tiện. 1
496. Việc làm xấu xa của một người là không liên quan đến người khác, không nên tự mình thực hiện việc ấy, bởi vì loài người là thân quyến của nghiệp.
497. Không do lời nói của người khác mà trở thành kẻ trộm, không do lời nói của người khác mà trở thành bậc hiền trí, bản thân nhận biết con người thế nào, chư Thiên cũng đã biết con người thế ấy.
498. Và những người khác không nhận thức được là chúng ta đang đến gần cái chết ở đời sống này. Còn những người nào nhận thức được điều ấy, nhờ thế các sự tranh chấp được chấm dứt. 2
499. Người có trí tuệ cũng vẫn sống mặc dầu có sự cạn kiệt của tài sản, nhưng do sự không đạt được trí tuệ, mặc dầu là người có của cải cũng không phải đang sống.
500. Nghe được tất cả nhờ vào tai, nhìn được tất cả nhờ vào mắt, người thông minh không nên bỏ qua điều đã được thấy, được nghe.
501. Người có mắt nên là như kẻ mù, người có tai nên là như kẻ điếc, người có trí tuệ nên là như kẻ câm, người có sức mạnh tựa như kẻ yếu đuối, và khi có sự việc đã được sanh khởi, hãy nằm xuống ngủ như kẻ chết.”
Đại đức trưởng lão Mahākaccāyana đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahākaccāyana.
1
Câu kệ 495 tương tợ câu kệ 124.
2
Câu kệ 498 giống câu kệ 275.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Tám
230. 502. Akkodhanonupanāhī 1 amāyo rittapesuno, sa ve tādisako bhikkhu evaṃ pecca na socati.
503. Akkodhanonupanāhī1 amāyo rittapesuno, guttadvāro sadā bhikkhu evaṃ pecca na socati.
504. Akkodhanonupanāhī1 amāyo rittapesuno, kalyāṇasīlo so2 bhikkhu evaṃ pecca na socati.
505. Akkodhanonupanāhī1 amāyo rittapesuno, kalyāṇamitto so2 bhikkhu evaṃ pecca na socati.
506. Akkodhanonupanāhī1 amāyo rittapesuno, kalyāṇapañño so2 bhikkhu evaṃ pecca na socati.
507. Yassa saddhā tathāgate acalā suppatiṭṭhitā sīlaṃ ca yassa kalyāṇaṃ ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ.
508. Saṅghe pasādo yassatthi ujubhūtaṃ ca dassanaṃ, adaḷiddoti taṃ āhu amoghaṃ tassa jīvitaṃ.
509. Tasmā saddhaṃ ca sīlaṃ ca pasādaṃ dhammadassanaṃ, anuyuñjetha medhāvī saraṃ buddhānasāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sirimitto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sirimittattheragāthā.
1 akkodhano anupanāhī - Syā, PTS. 2 yo - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Aṭṭhakanipāto
230. 502. “Không nổi giận, không thù hằn, không xảo trá, sự nói đâm thọc là không có, hẳn nhiên vị tỳ khưu có đức tính thế ấy, sau khi qua đời như vậy không bị sầu muộn.
503. Không nổi giận, không thù hằn, không xảo trá, sự nói đâm thọc là không có, vị tỳ khưu luôn có các giác quan được bảo vệ, sau khi qua đời như vậy không bị sầu muộn.
504. Không nổi giận, không thù hằn, không xảo trá, sự nói đâm thọc là không có, vị tỳ khưu ấy có giới tốt đẹp, sau khi qua đời như vậy không bị sầu muộn.
505. Không nổi giận, không thù hằn, không xảo trá, sự nói đâm thọc là không có, vị tỳ khưu ấy có bạn bè tốt đẹp, sau khi qua đời như vậy không bị sầu muộn.
506. Không nổi giận, không thù hằn, không xảo trá, sự nói đâm thọc là không có, vị tỳ khưu ấy có trí tuệ tốt đẹp, sau khi qua đời như vậy không bị sầu muộn.
507. Đối với vị nào niềm tin ở đức Như Lai là không bị dao động, đã khéo được thiết lập, và đối với vị nào có giới tốt đẹp, được ưa thích bởi các bậc Thánh, được ca ngợi, ...
508. ... đối với vị nào có sự tịnh tín ở Hội Chúng, và sự nhận thức có trạng thái ngay thẳng, họ đã nói về vị ấy rằng: ‘Không bị nghèo khó,’ mạng sống của vị ấy không phải là trống rỗng.
509. Do đó, người thông minh, trong lúc ghi nhớ lời giáo huấn của chư Phật, nên gắn bó với đức tin, giới, sự tịnh tín, và sự nhận thức về Giáo Pháp.”
Đại đức trưởng lão Sirimitta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sirimitta.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Tám
231. 510. Yadā paṭhamamaddakkhiṃ satthāramakutobhayaṃ, tato me ahu saṃvego passitvā purisuttamaṃ.
511. Siriṃ hatthehi pādehi yo paṇāmeyya āgataṃ, etādisaṃ so satthāraṃ ārādhetvā virādhaye.
512. Tadāhaṃ 1 puttadāraṃ ca dhanadhaññaṃ va chaḍḍayiṃ, kesamassūni chedetvā 2 pabbajiṃ anagāriyaṃ.
513. Sikkhāsājīvasampanno indriyesu susaṃvuto, namassamāno sambuddhaṃ vihāsiṃ aparājito.
514. Tato me paṇidhī āsi cetaso abhipatthito, na nisīde muhuttampi taṇhāsalle anūhate.
515. Tassa mevaṃ viharato passa viriyaparakkamaṃ, 3 tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
516. Pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhuṃ4 visodhitaṃ, arahā dakkhiṇeyyomhi vippamutto nirūpadhi.
517. Tato ratyā vivasane5 suriyassuggamanaṃ pati, sabbaṃ taṇhaṃ visosetvā pallaṅkena upāvisin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahāpanthako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahāpanthakattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Mahākaccāyano thero sirimitto mahāpanthako, ete6 aṭṭhanipātamhi gāthāyo catuvīsatī ”ti.
Aṭṭhakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 yadāhaṃ - Ma. 4 dibbacakkhu - Ma. 2 kesamassuṃ nichedetvā - Sīmu 1. 5 vivasāne - Ma. 3 vīriyaparakkamaṃ - Ma. 6 tayo - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Aṭṭhakanipāto
231. 510. “Vào lúc tôi đã nhìn thấy đấng Đạo Sư, bậc không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu lần đầu tiên, do đó đã có sự chấn động ở tôi sau khi nhìn thấy đấng Tối Thượng Nhân. 511. Người nào cúi lạy vận may đã đi đến với các bàn tay và các bàn chân, sau khi làm hoan hỷ bậc Đạo Sư như thế này, người ấy sao có thể bỏ qua cơ hội? 512. Khi ấy, tôi đã lìa bỏ con trai và người vợ, tài sản và lúa gạo. Sau khi nhờ người cắt tóc râu, tôi đã xuất gia sống đời không nhà. 513. Được đầy đủ về việc học tập và sự nuôi mạng, đã khéo được thu thúc ở các giác quan, trong khi kính lễ đấng Toàn Giác, tôi đã sống, không bị đánh bại. 514. Sau đó, tôi đã có ước nguyện, tôi đã mong mỏi ở trong tâm rằng: ‘Khi mũi tên tham ái chưa được lấy ra, ta không nên ngồi xuống cho dầu chỉ phút chốc.’ 515. Trong lúc tôi đây đang sống như vậy, hãy nhìn xem sự tinh tấn và ra sức của tôi. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 516. Có Thiên nhãn được trong sạch, tôi biết được đời sống trong thời quá khứ. Tôi là vị A-la-hán, bậc xứng đáng cúng dường, đã được giải thoát, không còn mầm mống tái sanh. 517. Sau đó, vào lúc tàn đêm cho đến khi mọc lên của mặt trời, sau khi làm khô héo tất cả tham ái, tôi đã ngồi xuống với thế ngồi kiết già.”
Đại đức trưởng lão Mahāpanthaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahāpanthaka.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Trưởng lão Mahākaccāyana, vị Sirimitta, vị Mahāpanthaka. Ở nhóm tám này, có hai mươi bốn câu kệ.”
Nhóm Tám được chấm dứt.
--ooOoo--
9. NAVAKANIPĀTO 232. 518. Yadā dukkhaṃ jarāmaraṇanti paṇḍito aviddasū yattha sitā puthujjanā, dukkhaṃ pariññāya satova jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
519. Yadā dukkhassāvahaniṃ vīsattikaṃ papañcasaṅghāṭadukhādhivāhiniṃ, 1 taṇhaṃ pahatvāna 2 satova jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
520. Yadā sivaṃ dve caturaṅgagāminaṃ magguttamaṃ sabbakilesasodhanaṃ, paññāya passitva3 satova jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
521. Yadā asokaṃ virajaṃ asaṅkhataṃ santaṃ padaṃ sabbakilesasodhanaṃ, bhāveti saññojanabandhanacchidaṃ tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
522. Yadā nabhe gajjati meghadundubhi dhārākulā vihagapathe4 samantato, bhikkhū ca pabbhāragato ’va jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
523. Yadā nadīnaṃ kusumākulānaṃ vicittavāneyyavaṭaṃsakānaṃ, tīre nisinno samaṇo ’va5 jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
524. Yadā nisīthe6 rahitamhi kānane deve gaḷantamhi nadanti dāṭhino, bhikkhū ca pabbhāragato ’va jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
1o dukkhādhivāhaniṃ - Syā, PTS; 3 phusitvā - Syā; passitvā - PTS. o dukkhādhivāhiniṃ - Pa. 4 vihaṅgapathe - Syā, PTS. 2 pahantvāna - Ma, Sīmu 1, 2. 5 sumanova - Ma, Syā, PTS. 6 nisīve - Syā.
9. NHÓM CHÍN 232. 518. “Khi nào bậc sáng trí (nhận thức rằng) ‘già và chết là khổ,’ là điều mà những kẻ phàm nhân ngu si bị vướng mắc, sau khi biết toàn diện về khổ, rồi tham thiền, thật sự có niệm, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
519. Khi nào (vị ấy) đã trừ tuyệt sự đem lại khổ đau, sự quyến luyến, sự đem lại khổ đau do sự tích lũy các điều chướng ngại, tham ái, rồi tham thiền, thật sự có niệm, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
520. Khi nào nhìn thấy bằng tuệ lối đi gồm tám chi phần, tốt đẹp, Đạo Lộ tối thượng, có sự rửa sạch tất cả phiền não, rồi tham thiền, thật sự có niệm, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
521. Khi nào (vị ấy) phát triển vị thế không sầu muộn, xa lìa luyến ái, không bị tạo tác, an tịnh, có sự rửa sạch tất cả phiền não, có sự cắt đứt việc trói buộc của những điều ràng buộc, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
522. Khi nào tiếng sấm của đám mây đen gào thét ở bầu trời, những dòng nước dầy đặc khắp mọi nơi ở đường bay của những con chim, và vị tỳ khưu đi đến hang núi, rồi tham thiền, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
523. Khi nào chính vị Sa-môn ngồi xuống ở bãi đất dọc những dòng sông, được chen chúc bông hoa, với những chùm hoa rừng nhiều màu sắc, rồi tham thiền, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
524. Khi nào vào lúc nửa đêm, ở cánh rừng thanh vắng, khi trời đang đổ mưa, những con thú có răng nanh gầm rống, và vị tỳ khưu vẫn đi đến hang núi, rồi tham thiền, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Chín
525. Yadā vitakke uparundhiy’ attano nagantare nagavivaraṃ samassito, vītaddaro vigatakhilo ’va 1 jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindati.
526. Yadā sukhī malakhilasokanāsano niraggaḷo nibbanatho visallo, sabbāsave byantikato ’va jhāyati tato ratiṃ paramataraṃ na vindatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhūto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhūtattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Bhūto tathaddaso thero eko khaggavisāṇavā, navakamhi nipātamhi gāthāyo ’pi imā navā ”ti.
Navakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 vītakhilova - Ma; vigatakhīlova - Sīmu.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Navakanipāto
525. Khi nào (vị ấy) đã chặn đứng các sự suy nghĩ của bản thân, đã nương tựa vào khe núi, bên trong ngọn núi, có sự buồn bực đã được xa lìa, có sự cứng cỏi của tâm đã ra đi, rồi tham thiền, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.
526. Khi nào có sự an lạc, có sự tiêu tan của sự nhiễm ô cứng cỏi và sầu muộn, không còn bị cản trở, không còn tham ái, hết bị mũi tên, đã thật sự thủ tiêu tất cả các lậu hoặc, rồi tham thiền, thì không còn tìm thấy sự thích thú nào tối thắng hơn điều ấy.”
Đại đức trưởng lão Bhūta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bhūta.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị trưởng lão Bhūta đã được thấy như vậy, một mình, như sừng của loài tê giác; ở nhóm chín cũng chỉ có chín câu kệ này.”
Nhóm Chín được chấm dứt.
--ooOoo--
10. DASAKANIPĀTO 233. 527. Aṅgārino dāni dumā bhadante phalesino chadanaṃ vippahāya, te accimanto ’va pabhāsayanti samayo mahāvīra bhagīrathānaṃ. 1 528. Dumāni phullāni manoramāni samantato sabbadisā pavanti, 2 pattaṃ pahāya phalamāsasānā kālo ito pakkamanāya vīra. 529. Nevātisītaṃ na panāti-uṇhaṃ sukhā utu addhaniyā bhadante, passantu taṃ sākiyā koḷiyā ca pacchāmukhaṃ rohiṇiṃ tārayantaṃ. 3 530. Āsāya kasate 4 khettaṃ bījaṃ āsāya vappati,5 āsāya vāṇijā yanti samuddaṃ dhanahārakā, yāya āsāya tiṭṭhāmi sā me āsā samijjhatu.6 531. Punappunaṃ ceva vapanti bījaṃ punappunaṃ vassati devarājā, punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ. 532. Punappunaṃ yācanakā caranti punappunaṃ dānapatī dadanti, punappunaṃ dānapatī daditvā punappunaṃ saggamupenti ṭhānaṃ. 533. Vīro7 have sattayugaṃ puneti yasmiṃ kule jāyati bhūripañño, maññāmahaṃ sakkati devadevo tayā hi jāto8 muni saccanāmo. 534. Suddhodano nāma pitā mahesino buddhassa mātā pana māyanāmā,9 yā bodhisattaṃ parihariya kucchinā kāyassa bhedā tidivamhi modati. 535. Sā gotamī kālakatā ito cutā dibbehi kāmehi samaṅgibhūtā, sā modati kāmaguṇehi pañcahi parivāritā devagaṇehi tehi. 536. Buddhassa puttomhi asayhasāhino aṅgīrasassappaṭimassa tādino, pitupitā mayhaṃ tuvaṃsi sakka dhammena me gotama ayyakosī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyī thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kāḷudāyittheragāthā.
1 bhāgī rasānaṃ - Ma, Pa, Sīmu 1, 2; bhagī rasānaṃ - Syā, PTS, Pu. 5 vuppati - PTS. 2 sabbadisā savanti - Sīmu 1; sabbadisaṃ savanti - Sīmu 2. 6 vipaccatu - Syā. 3 rohiniyaṃ tarantaṃ - Ma, Syā, PTS. 7 dhīro - Syā. 4 kassate - PTS. 8 tayābhijāto - Pa, Sīmu 1, 2. 9 māyā mahesī - Syā.
10. NHÓM MƯỜI 233. 527. “Bạch đấng Đạo Sư, giờ đây các cây cối có màu đỏ thẫm, sẽ có sự kết trái sau khi rũ bỏ lớp lá (úa). Chúng tỏa sáng tựa như có ngọn lửa. Bạch đấng Đại Hùng, là lúc cho các sự thọ hưởng và vui thú. 528. Các cây cối, nở rộ hoa, làm thích ý, tỏa hương tất cả các hướng ở xung quanh. Sau khi dứt bỏ lá, chúng đang mong được kết trái. Bạch đấng Anh Hùng, là thời điểm ra đi khỏi nơi đây. 529. Bạch đấng Đạo Sư, thời tiết là dễ chịu, không quá lạnh, lại không quá nóng, thích hợp cho việc đi đường xa. Hãy để cho những người dân xứ sở Sākiya và Koḷiya nhìn thấy Ngài, với mặt nhìn hướng tây, đang băng qua dòng sông Rohiṇī. 530. Thửa ruộng được cày với niềm hy vọng, hạt giống được gieo với niềm hy vọng, những người thương buôn đi biển với niềm hy vọng là những người mang về của cải. Với niềm hy vọng nào mà tôi đứng (ở đây), mong rằng niềm hy vọng ấy của tôi được thành tựu. 531. Họ vẫn còn tiếp tục gieo giống, vị Thiên vương còn tiếp tục mưa, các nông dân còn tiếp tục cày xới thửa ruộng, thóc lúa còn tiếp tục đi đến với vương quốc. 532. Những người ăn mày còn tiếp tục đi xin, các thí chủ còn tiếp tục bố thí, sau khi còn tiếp tục bố thí, các thí chủ còn tiếp tục đi đến vị thế cõi trời. 533. Thật vậy, đấng Anh Hùng, bậc có trí tuệ quảng đại, làm trong sạch bảy đời (tổ phụ) ở tại gia tộc nào mà vị ấy sanh ra. Tôi nghĩ rằng bệ hạ có khả năng là vị Trời của chư Thiên, bởi vì nhờ ngài mà bậc hiền trí có tên là Sự Thật đã được sanh ra. 534. Người cha của vị Đại Ấn Sĩ tên là Suddhodana, còn người mẹ của đức Phật tên là Māyā, bà đã mang nặng đức Bồ Tát trong bào thai, do sự tan rã của thân, bà vui hưởng ở cõi Trời. 535. Bà Gotamī ấy, đã mệnh chung, từ nơi ấy đã chết đi, được thọ hưởng các dục ở cõi trời. Bà ấy vui hưởng năm loại dục, được các nhóm chư Thiên ấy tùy tùng. 536. Tôi là người con trai của đức Phật, vị Aṅgīrasa, bậc có sự chịu đựng việc không thể chịu đựng, bậc không người đối xứng như thế ấy. Bạch Ngài Sakka, Ngài là người cha của cha con. Bạch Ngài Gotama, theo nguyên tắc Ngài là ông nội của Con.”
Đại đức trưởng lão Kāḷudāyi đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kāḷudāyi.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười
234. 537. Purato pacchato vā pi aparo ce na vijjati, atīva phāsu bhavati ekassa vasato vane.
538. Handa eko gamissāmi araññaṃ buddhavaṇṇitaṃ, phāsu 1 ekavihārissa pahitattassa bhikkhuno.
539. Yogīpītikaraṃ rammaṃ mattakuñjarasevitaṃ, eko atthavasī khippaṃ pavisissāmi kānanaṃ.
540. Supupphite sītavane sītale girikandare, gattāni parisiñcitvā caṅkamissāmi ekako.
541. Ekākiyo adutiyo ramaṇīye mahāvane, kadāhaṃ viharissāmi katakicco anāsavo.
542. Evaṃ me kattukāmassa adhippāyo samijjhatu, sādhayissāmahaṃ 2 yeva nāñño aññassa kārako.
543. Esa bandhāmi sannāhaṃ pavisissāmi kānanaṃ, na3 tato nikkhamissāmi appatto āsavakkhayaṃ.
544. Mālute upavāyante sīte surabhigandhike,4 avijjaṃ dāḷayissāmi nisinno nagamuddhani.
545. Vane kusumasañchanne pabbhāre nūna sītale, vimuttisukhena sukhito ramissāmi giribbaje.
546. Sohaṃ paripuṇṇasaṅkappo cando paṇṇaraso yathā, sabbāsavaparikkhīṇo natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriyo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Ekavihāriyattheragāthā.
235. 547. Anāgataṃ yo paṭigacca5 passati hitaṃ ca atthaṃ ahitaṃ ca taṃ dvayaṃ, viddesino tassa hitesino vā randhaṃ na passanti samekkhamānā.
548. Ānāpānasatī yassa paripuṇṇā subhāvitā, anupubbaṃ paricitā yathā buddhena desitā, somaṃ lokaṃ pabhāseti abbhā muttova candimā.
549. Odātaṃ vata me cittaṃ appamāṇaṃ subhāvitaṃ, nibbiddhaṃ paggahītaṃ ca sabbā obhāsate disā.
1 phāsuṃ - Syā, PTS, Pa. 3 ne - PTS. 5 paṭikacca - Ma, Syā. 2 sādhayissāmyahaṃ - Sīmu 1, 2. 4 surabhigandhake - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dasakanipāto
234. 537. “Nếu không tìm thấy người nào khác ở phía trước hoặc ở phía sau, là điều thoải mái vô cùng cho người đang sống một mình ở khu rừng. 538. Giờ đây, tôi sẽ một mình đi vào khu rừng, (là nơi) đã được đức Phật ca ngợi, (là nơi) thoải mái cho vị tỳ khưu có bản tính cương quyết, cư trú một mình. 539. Là người có khả năng đối với mục đích, một mình tôi sẽ đi nhanh chóng vào khu rừng đáng yêu, nơi tạo ra niềm phỉ lạc cho các hành giả, được lai vãng bởi những con voi đã bị lên cơn động dục. 540. Ở khu rừng mát mẻ, khéo nở rộ hoa, trong hang núi mát lạnh, sau khi rửa ráy các phần thân thể, tôi sẽ đi kinh hành, đơn độc một mình. 541. Đơn độc một mình, không người thứ hai, ở khu rừng lớn đáng yêu, khi nào tôi sẽ sống không còn lậu hoặc, có phận sự đã được làm xong? 542. Tôi có ước muốn thực hiện như vậy, mong sao ý định của tôi được thành tựu. Chính tôi sẽ hoàn thành, không ai là người làm thế cho ai. 543. Tôi đây buộc chặt lại áo giáp (tinh tấn), tôi sẽ đi vào khu rừng. Chưa đạt được sự cạn kiệt các lậu hoặc, tôi sẽ không lìa khỏi nơi ấy. 544. Khi ngọn gió mát lạnh có mùi hương ngọt ngào đang thổi, ngồi ở đỉnh ngọn núi, tôi sẽ phá vỡ vô minh. 545. Tại khu rừng được bao phủ bông hoa, trong hang động quả thật mát lạnh, được an lạc với sự an lạc giải thoát, tôi sẽ vui thích ở Giribbaja. 546. Tôi đây, với ý định đã được tròn đủ giống như mặt trăng ngày rằm, đã được hoàn toàn cạn kiệt mọi lậu hoặc, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Ekavihāriya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ekavihāriya.
235. 547. “Người nào nhìn thấy trước tương lai, về sự việc có lợi, có hại, và cả hai điều ấy, những kẻ thù hoặc bạn bè của người ấy, trong khi tìm kiếm, không nhìn ra sự sơ hở (của người ấy). 548. Niệm hơi thở vào hơi thở ra của vị nào được tròn đủ, khéo được tu tập, được tích lũy theo thứ lớp giống như điều đã được thuyết giảng bởi đức Phật, vị ấy chiếu sáng thế gian này, tựa như mặt trăng được thoát khỏi đám mây. 549. Thật vậy, tâm của tôi trong trắng, không hạn lượng, đã được khéo tu tập, đã được thấu triệt, và đã được nắm chắc, nó chiếu sáng tất cả các phương.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười
550. Jīvite vā pi sappañño api vittaparikkhayo, 1 paññāya ca alābhena vittavā pi na jīvati. 551. Paññā sutavinicchinī paññā kittisilokavaḍḍhanī, paññāsahito naro idha api dukkhesu sukhāni vindati. 552. Nāyaṃ ajjatano dhammo nacchero na pi abbhuto, yattha jāyetha mīyetha tattha kiṃ viya abbhutaṃ. 553. Anantaraṃ hi jātassa jīvitā 2 maraṇaṃ dhuvaṃ, jātā jātā marantīdha evaṃ dhammā hi pāṇino. 554. Na hetadatthāya matassa hoti yaṃ jīvitatthaṃ paraporisānaṃ, matamhi ruṇṇaṃ na yaso na lokyaṃ 3 na vaṇṇitaṃ samaṇabrāhmaṇehi. 555. Cakkhuṃ sarīraṃ upahanti ruṇṇaṃ 4 nihīyati vaṇṇabalaṃ matī ca, ānandino tassa disā bhavanti hitesino nāssa 5 sukhī bhavanti. 556. Tasmā hi iccheyya kule vasante6 medhāvino ceva bahussute ca, yesaṃ hi paññāvibhavena kiccaṃ taranti nāvāya nadiṃ va puṇṇan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahākappinattheragāthā.
236. 557. Dandhā mayhaṃ gatī āsi paribhūto pure ahaṃ, bhātā ca maṃ paṇāmesi gaccha dāni tuvaṃ gharaṃ. 558. Sohaṃ paṇāmito bhātā7 saṅghārāmassa koṭṭhake, dummano tattha aṭṭhāsiṃ sāsanasmiṃ apekhavā.8 559. Bhagavā tattha āgañchi9 sīsaṃ mayhaṃ parāmasi, bāhāya maṃ gahetvāna saṅghārāmaṃ pavesayī. 560. Anukampāya me satthā pādāsi pādapuñchaniṃ etaṃ suddhaṃ adhiṭṭhehi ekamantaṃ svadhiṭṭhitaṃ. 561. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā vihāsiṃ sāsane rato, samādhiṃ paṭipādesiṃ uttamatthassa pattiyā. 562. Pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhu10 visodhitaṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1 vittaparikkhayā - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 6 vasanto - Sīmu 1, 2. 2 jīvitaṃ - Sīmu 1, 2. 7 santo - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 3 sokyaṃ - Syā. 8 apekkhavā - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 4 upahanti tena - Ma; upahanti roṇṇaṃ - Syā, PTS. 9 āgacchi - Ma, Syā, PTS. 5 cassa - Syā. 10 dibbacakkhuṃ - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dasakanipāto
550. Người có trí tuệ cũng vẫn sinh tồn cho dầu có sự khánh tận về tài sản, nhưng với việc không đạt được trí tuệ, người có tài sản cũng không sinh tồn. 551. Trí tuệ có sự phán xét điều đã được nghe, trí tuệ có sự làm tăng trưởng danh thơm tiếng tốt. Ở thế gian này, người sở hữu trí tuệ tìm thấy các niềm an lạc thậm chí ở những nỗi khổ đau. 552. Quy luật này không phải (chỉ riêng) cho hôm nay, không là kỳ bí, cũng không bất thường. Bất luận ở đâu, sanh ra rồi chết; trong trường hợp ấy có điều gì là bất thường? 553. Bởi vì đối với kẻ đã được sanh ra, sau sự sống thì có cái chết là điều chắc chắn, không bị gián đoạn. Ở đây, những ai được sanh ra đều chết, bởi vì các sanh mạng có quy luật tự nhiên như vậy. 554. Bởi vì điều lợi ích cho mạng sống của những người khác không đem lại lợi ích ấy cho người đã chết. Việc than khóc về người đã chết không phải là tiếng tốt, không phải là sự trong sạch, không được các Sa-môn, Bà-la-môn khen ngợi. 555. Việc than khóc hủy diệt con mắt và thân xác, còn dung nhan, sức lực, và trí óc bị tàn tạ. Những kẻ thù của người ấy trở nên mừng rỡ, những thân hữu của người này không được hạnh phúc. 556. Chính vì thế, nên mong mỏi (có được) những người thông minh và luôn cả những người học rộng sống ở trong gia tộc, nhờ vào năng lực trí tuệ của chính những người ấy mà họ hoàn thành phận sự, tựa như nhờ vào chiếc thuyền mà vượt qua dòng sông ngập tràn.”
Đại đức trưởng lão Mahākappina đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahākappina.
236. 557. “Ngu đần đã là phần số của tôi; trước đây tôi đã bị xem thường. Và người anh trai đã đuổi tôi đi: ‘Giờ đây, ngươi hãy đi về nhà.’ 558. Bị đuổi đi bởi người anh trai tại cánh cổng của tu viện thuộc về hội chúng, với tâm trí buồn bã, tôi đây đã đứng ở nơi ấy, trông mong lời giáo huấn. 559. Đức Thế Tôn đã đi đến nơi ấy, đã sờ vào đầu của tôi, sau khi nắm tôi bằng cánh tay, rồi đã dẫn tôi vào tu viện thuộc về hội chúng. 560. Vì lòng thương tưởng đến tôi, bậc Đạo Sư đã trao cho miếng giẻ chùi chân (nói rằng): ‘Hãy (ngồi xuống) ở một bên rồi chú tâm vào vật trong sạch này cho đến khi đã được chú tâm vững chắc.’ 561. Sau khi lắng nghe lời nói của Ngài, được thích thú ở lời giáo huấn, tôi đã an trú. Tôi đã thực hành về định nhằm đạt đến mục đích tối thượng. 562. Có Thiên nhãn đã được trong sạch, tôi biết được đời sống trong thời quá khứ. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười
563. Sahassakkhattumattānaṃ nimminitvāna panthako, nisīdambavane 1 ramme yāva kālappavedanā. 2 564. Tato me satthā pāhesi dūtaṃ kālappavedakaṃ, paveditamhi kālamhi vehāsādupasaṅkamiṃ. 3 565. Vanditvā satthuno pāde ekamantaṃ nisīdahaṃ, nisinnaṃ maṃ viditvāna atha satthā paṭiggahī. 566. Āyāgo sabbalokassa āhutīnaṃ paṭiggaho, puññakkhettaṃ manussānaṃ paṭigaṇhittha dakkhiṇan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷapanthako thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Cūḷapanthakattheragāthā.
237. 567. Nānākuṇapasampuṇṇo mahā-ukkārasambhavo, 4
candanikaṃ va paripakkaṃ mahāgaṇḍo mahāvaṇo. 568. Pubbaruhirasampuṇṇo gūthakūpena gāḷhito, 5 āpopaggharaṇo 6 kāyo sadā sandati pūtikaṃ. 569. Saṭṭhikaṇḍarasambandho maṃsalepanalepito, cammakañcukasannaddho pūtikāyo niratthako. 570. Aṭṭhisaṅghāṭaghaṭito nahāru 7 suttanibandhano, nekesaṃ saṅgatibhāvā kappeti iriyāpathaṃ. 571. Dhuvappayāto maraṇassa8 maccurājassa santike, idheva chaḍḍayitvāna yena kāmaṅgamo naro. 572. Avijjā9 nivuto kāyo catuganthena ganthito, oghasaṃsīdano kāyo anusayajālamotthato. 573. Pañcanīvaraṇe yutto vitakkena samappito, taṇhāmūlenānugato mohacchadanachādito. 574. Evāyaṃ vattate10 kāyo kammayantena yantito, sampatti ca vipattyantā nānābhāvo vipajjati. 575. Yemaṃ kāyaṃ mamāyanti andhabālā puthujjanā, vaḍḍhenti kaṭasiṃ ghoraṃ ādiyanti punabbhavaṃ. 576. Ye ’maṃ kāyaṃ vivajjenti gūthalittaṃ ’va pannagaṃ, bhavamūlaṃ vamitvāna parinibbantyanāsavā ”ti.11
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kappo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Kappattheragāthā.
1 nisīdi ambavane - Syā, PTS. 2 kālappavedanaṃ - Syā, PTS. 8 maraṇāya - Ma, Sīmu 1, 2. 3 vehāsānupasaṅkamiṃ - Syā, PTS. 9 avijjāya - Ma, Syā, PTS, Pa. 4 nānākulamalasampuṇṇo - Ma, Syā, PTS. 10 vattatī - Syā, PTS. 5 gathakūpe nigāḷhiko - Syā, PTS. 11 parinibbissantināsavā ti - Ma; 6 āpopaggharaṇī - Syā, PTS. parinibbissantyanāsavā ti - Syā, PTS; 7 nhāru - Ma, Syā, PTS. parinibbāyissantyanāsavā ti - Pa.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dasakanipāto
563. Sau khi hóa hiện bản thân thành một ngàn người, Panthaka đã ngồi ở Ambavana (vườn xoài) đáng yêu cho đến khi có sự thông báo về thời gian. 564. Sau đó, bậc Đạo Sư đã phái sứ giả thông báo về thời gian cho tôi. Khi thời gian đã được thông báo, tôi đã đi đến bằng đường không trung. 565. Sau khi đảnh lễ hai bàn chân của bậc Đạo Sư, tôi đã ngồi xuống ở một bên. Sau khi biết tôi đã ngồi xuống, khi ấy bậc Đạo Sư đã thọ nhận. 566. Là nơi dâng cúng của tất cả thế gian, là vị thọ nhận các vật hiến cúng, là thửa ruộng phước báu của loài người, Ngài đã thọ nhận vật cúng dường.”
Đại đức trưởng lão Cūḷapanthaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Cūḷapanthaka.
237. 567. “(Thân xác) được chứa đầy các vật ghê tởm khác loại, có nguồn xuất xứ là hầm phân lớn, tựa như ao nước bị tù đọng, mụt nhọt to, vết thương lớn. 568. (Thân xác) được chứa đầy mủ và máu, được cưu mang bởi hố phẩn, có sự rò rỉ nước, thân xác luôn luôn tuôn trào chất hôi thối. 569. (Thân xác) được buộc lại bằng sáu mươi dây chằng, được tô trét với sự tô trét bằng thịt, được buộc chặt với lớp áo bằng da, thân xác hôi thối là không có lợi ích. 570. (Thân xác) được nối lại bằng sự nối nhau của những khúc xương, được buộc lại bằng những sợi chỉ gân, do sự tập hợp của nhiều thứ mà thân xác tạo ra sự cử động. 571. (Thân xác) chắc chắn tiến đến sự chết, ở gần bên Thần Chết, sau khi từ bỏ (thân xác) ngay tại nơi ấy, con người ra đi theo ý muốn. 572. Thân xác bị che lấp bởi vô minh, bị buộc lại bởi các mối buộc thắt, thân xác có sự chìm đắm trong cơn lũ, bị trùm lên bởi màng lưới ngủ ngầm. 573. (Thân xác) bị gắn liền với năm sự che lấp, bị bận rộn với sự suy tầm, bị đeo đuổi bởi cội rễ tham ái, bị che đậy bởi sự che đậy của si mê. 574. Thân xác này vận hành như vậy, bị thúc đẩy bởi động lực của nghiệp, và sự thành tựu có sự tiêu hoại là điểm kết thúc, (dầu) có bản thể khác biệt (nhưng) đều bị tiêu hoại. 575. Những kẻ phàm phu nào, mù quáng, ngu dốt, cho rằng thân xác này là của tôi, (những kẻ ấy) làm phát triển cái nghĩa địa ghê rợn; chúng nắm lấy việc tái sanh. 576. Những người nào tránh né thân xác này, tựa như tránh né con rắn bị lấm lem bởi phẩn, (những người ấy) sau khi ói mửa ra gốc rễ của hữu, thành tựu Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Kappa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Kappa.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười
238. 577. Vivittaṃ appanigghosaṃ vāḷamiganisevitaṃ, seve senāsanaṃ bhikkhu paṭisallānakāraṇā.
578. Saṅkārapuñjā āhatvā susānā rathiyāhi ca, tato saṅghāṭikaṃ katvā lūkhaṃ dhāreyya cīvaraṃ.
579. Nīcaṃ manaṃ karitvāna sapadānaṃ kulā kulaṃ, piṇḍikāya care bhikkhu guttadvāro susaṃvuto.
580. Lūkhena ’pi ca 1 santusse nāññaṃ patthe rasaṃ bahuṃ, rasesu anugiddhassa jhāne na ramatī mano.
581. Appiccho ceva santuṭṭho pavivitto vase muni, asaṃsaṭṭho gahaṭṭhehi anāgārehi cūbhayaṃ.
582. Yathā jaḷo ’va mūgo ’va attānaṃ dassaye tathā, nātivelaṃ pabhāseyya 2 saṅghamajjhamhi paṇḍito.
583. Na so upavade kañci upaghātaṃ vivajjaye, saṃvuto pātimokkhasmiṃ mattaññū cassa bhojane.
584. Paggahītanimittassa 3 cittassuppādakovido, samathaṃ anuyuñjeyya kālena ca vipassanaṃ.
585. Viriyasātaccasampanno yuttayogo sadā siyā, na ca appatvā dukkhantaṃ4 vissāsaṃ eyya paṇḍito.
586. Evaṃ viharamānassa suddhikāmassa bhikkhuno, khīyanti āsavā sabbe nibbutiñcādhigacchatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaseno vaṅgantaputto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Upasenattheragāthā.
239. 587. Vijāneyya sakaṃ atthaṃ avalokeyyātha pāvacanaṃ, yañcettha assa patirūpaṃ sāmaññaṃ ajjhupagatassa.
588. Mittaṃ idha ca5 kalyāṇaṃ sikkhā vipulaṃ samādānaṃ, sussūsā ca garūnaṃ etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
589. Buddhesu ca sagāravatā dhamme apaciti yathābhūtaṃ, saṅghe ca cittīkāro etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
1 lūkhenapi vā - Ma. 4 dukkhassantaṃ - PTS. 2 sampabhāseyya - Ma. 5 idheva - Syā; idha - PTS, Pa. 3 suggahītanimittassa - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1, 2; paggahīta nimitto so ’tipipāṭho.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dasakanipāto
238. 577. “Vị tỳ khưu, vì nguyên nhân thiền tịnh, nên tới lui chỗ trú ngụ vắng vẻ, ít tiếng ồn, được lai vãng bởi các thú dữ.
578. Sau khi mang lại từ đống rác, từ bãi tha ma, và từ những đường lộ, từ đó sau khi thực hiện y hai lớp, nên mặc y thô xấu.
579. Sau khi làm cho tâm hạ thấp xuống, vị tỳ khưu nên đi khất thực theo tuần tự từ nhà này đến nhà khác, có cánh cửa (của các giác quan) được canh phòng, khéo được thu thúc.
580. Nên hoan hỷ với vật dầu tồi tàn, không nên mong mỏi nhiều vị nếm khác. Đối với vị bị tham đắm ở các vị nếm, tâm của vị ấy không thích thú trong việc tham thiền.
581. Vị hiền trí nên sống, có ít ham muốn, và tự hoan hỷ (tri túc), được tách biệt, và không giao tiếp với cả hai hạng tại gia và xuất gia.
582. Người ngu hoặc người câm như thế nào, nên phô bày bản thân như thế ấy, bậc sáng trí không nên giảng giải ở giữa hội chúng quá dài thời gian.
583. Vị ấy không nên khiển trách bất cứ người nào, nên tránh xa việc hãm hại, được thu thúc trong giới bổn Pātimokkha, và nên biết chừng mực về vật thực.
584. Được rành rẽ về việc làm sanh khởi đối với tâm, đối với hiện tướng đã được nắm lấy, nên gắn bó với chỉ tịnh và minh sát đúng theo thời điểm.
585. Được đầy đủ sự liên tục về tinh tấn, nên luôn luôn có sự tu luyện được gắn bó, và khi chưa đạt đến sự chấm dứt của khổ, vị sáng trí không nên đi đến sự quả quyết.
586. Đối với vị tỳ khưu có ước muốn về sự thanh tịnh, trong khi sống như vậy, tất cả các lậu hoặc của vị ấy được cạn kiệt, và (vị ấy) chứng đắc sự Tịch Tịnh.”
Đại đức trưởng lão Upasena Vaṅgantaputta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Upasena.
239. 587. “Nên nhận thức về mục đích của mình, nên xem xét lời Phật dạy, và điều nào ở thế gian này có thể thích hợp đối với người đã đạt đến bản thể Sa- môn. 588. Ở đây, bạn hữu tốt lành, sự thọ trì rộng rãi các việc học tập, và sự vâng lời đối với các bậc thầy; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn. 589. Sự tôn kính đối với chư Phật, sự tôn trọng Giáo Pháp đúng theo thực thể, và sự cung kính Hội Chúng; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười
590. Ācāragocare yutto ājīvo sodhito agārayho, cittassa ca saṇṭhapanaṃ etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
591. Cārittaṃ atha vārittaṃ iriyāpathiyaṃ pasādaniyaṃ, adhicitte ca āyogo etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
592. Āraññakāni senāsanāni pantāni appasaddāni, bhajitabbāni muninā etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
593. Sīlaṃ ca bāhusaccañca dhammānaṃ pavicayo yathābhūtaṃ, saccānaṃ abhisamayo etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
594. Bhāvaye ca 1 aniccanti anattasaññaṃ asubhasaññaṃ ca, lokamhi ca anabhiratiṃ etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
595. Bhāveyya ca bojjhaṅge iddhipādāni indriyāni balāni,2 aṭṭhaṅgamaggamariyaṃ etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.
596. Taṇhaṃ pajaheyya muni samūlake āsave padāleyya, vihareyya vippamutto3 etaṃ samaṇassa patirūpan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā gotamo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Aparagotamattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Kāḷudāyī ca so thero ekavihārī ca kappino cūḷapanthako kappo ca upaseno ca gotamo, sattime dasake therā gāthāyo cettha sattatī ”ti.
Dasakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 bhāveyya ca - Ma, Syā; 2 indriyabalāni - Syā, PTS. bhāveyya - PTS, Pa, Sīmu 1, 2. 3 vimutto - PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dasakanipāto
590. Được gắn bó với hạnh kiểm và hành xứ, sự nuôi mạng được trong sạch không bị chê trách, và sự chín chắn của tâm; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.
591. Hạnh kiểm và sự kiêng cữ, oai nghi tạo niềm tin, và sự gắn bó vào tăng thượng tâm; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.
592. Các trú xứ ở rừng, xa vắng, có các tiếng động ít ỏi, đáng được vị hiền trí lui tới; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.
593. Giới hạnh, và sự học rộng, sự khảo sát các pháp đúng theo bản thể, sự lãnh hội về các Sự Thật; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.
594. Và nên tu tập về ‘vô thường,’ tưởng về vô ngã, và tưởng về tử thi, và không thích thú đối với thế gian; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.
595. Và nên tu tập các chi phần đưa đến giác ngộ, các nền tảng của thần thông, các quyền, các lực, Thánh Đạo tám chi phần; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.
596. Vỉ hiền trí nên dứt bỏ tham ái, nên phá tan các lậu hoặc luôn cả gốc rễ, nên sống đã được giải thoát; điều này là thích hợp đối với vị Sa-môn.”
Đại đức trưởng lão Gotama đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Gotama khác.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị trưởng lão Kāḷudāyī ấy, vị Ekavihārī, và vị Kappina, vị Cūḷapanthaka, vị Kappa, vị Upasena, và vị Gotama, bảy vị trưởng lão này ở nhóm mười, và ở đây có bảy mươi câu kệ.”
Nhóm Mười được chấm dứt.
--ooOoo--
11. EKĀDASANIPĀTO 240. 597. Kiṃ tavattho vane tāta ujjuhāno va pāvuse, verambā 1 ramaṇīyā te paviveko hi jhāyinaṃ. 598. Yathā abbhāni verambo vāto nudati pāvuse, saññā me abhikīranti vivekapaṭisaññutā. 599. Apaṇḍaro aṇḍasambhavo sīvathikāya niketacāriko, uppādayateva me satiṃ sandehasmiṃ2 virāganissitaṃ. 600. Yaṃ ca aññe na rakkhanti yo ca aññe na rakkhati, sa ve bhikkhu sukhaṃ seti kāmesu anapekkhavā. 601. Acchodikā puthusilā gonaṅgulamigāyutā, ambusevālasañchannā te selā ramayanti maṃ. 602. Vasitaṃ me araññesu kandarāsu guhāsu ca, senāsanesu pantesu vāḷamiganisevite. 603. Ime haññantu vajjhantu dukkhaṃ pappontu pāṇino, saṅkappaṃ nābhijānāmi anariyaṃ dosasaṃhitaṃ. 604. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā. 605. Yassa catthāya3 pabbajito agārasmānagāriyaṃ, so me attho anuppatto sabbasaññojanakkhayo. 606. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca paṭikaṅkhāmi nibbisaṃ bhatako yathā. 607. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca paṭikaṅkhāmi sampajāno patissato ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā saṅkicco thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Saṅkiccattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Saṅkiccathero eko ’va katakicco anāsavo, ekādasanipātamhi gāthā ekādaseva cā ”ti. Ekādasanipāto niṭṭhito. --ooOoo--
1 verambhā - Ma. 2 sandehasmi - PTS. 3 yassatthāya - Syā.
11. NHÓM MƯỜI MỘT 240. 597. “Này con yêu, điều gì là mục đích của con ở khu rừng, vào mùa mưa, như là Ujjuhāna? Verambā là đáng yêu đối với con, bởi vì sự tách ly là dành cho những người chứng thiền. 598. Giống như ngọn gió Veramba xua đi những đám mây vào mùa mưa, các suy nghĩ của tôi được tản mát lan rộng, được gắn liền với việc ẩn cư. 599. Loài quạ đen, xuất thân từ quả trứng, loanh quanh ở chỗ ngụ nơi bãi tha ma, làm sanh khởi ở tôi niệm nương vào sự lìa xa luyến ái ở xác thân. 600. Những người khác không bảo bọc vị xuất gia, và vị xuất gia không bảo bọc những người khác; đúng vậy vị tỳ khưu nằm một cách an lạc, không trông mong về các dục. 601. Với nước trong trẻo, với những tảng đá lớn, được lai vãng bởi các con khỉ và nai, được bao phủ bởi rong rêu ẩm ướt, những tảng núi đá ấy khiến tôi thích thú. 1 602. Tôi đã sống ở những khu rừng, ở những khe núi, và ở những hang động, ở các chỗ trú ngụ xa vắng, được lai vãng bởi các thú dữ. 603. ‘Những sinh mạng này hãy bị giết hại, bị hành hạ, bị gánh chịu khổ đau,’ tôi không biết đến sự suy tư không thánh thiện, gắn liền với sân hận. 604. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 605. Và vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, mục đích ấy của tôi, sự cạn kiệt tất cả các điều ràng buộc, đã được thành tựu. 606. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, giống như người làm thuê chờ đợi tiền công. 607. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, có sự nhận biết rõ, có niệm.”2
Đại đức trưởng lão Saṅkicca đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Saṅkicca.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Trưởng lão Saṅkicca, chỉ một vị, có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc, và chỉ có mười một câu kệ ở nhóm mười một.”
Nhóm Mười Một được chấm dứt. --ooOoo--
1 Câu kệ 601 giống câu kệ 113. 2 Câu kệ 607 giống câu kệ 196.
12. DVĀDASANIPĀTO 241. 608. Sīlamevidha sikkhetha asmiṃ loke susikkhitaṃ, sīlaṃ hi sabbasampattiṃ upanāmeti sevitaṃ.
609. Sīlaṃ rakkheyya medhāvī patthayāno tayo sukhe, pasaṃsaṃ vittilābhaṃ ca pecca sagge ca modanaṃ. 1
610. Sīlavā hi bahū mitte saññamenādhigacchati, dussīlo pana mittehi dhaṃsate pāpamācaraṃ.
611. Avaṇṇaṃ ca akittiṃ ca dussīlo labhate naro, vaṇṇaṃ kittiṃ pasaṃsaṃ ca sadā labhati sīlavā.
612. Ādi sīlaṃ patiṭṭhā ca kalyāṇānaṃ ca mātukaṃ, pamukhaṃ sabbadhammānaṃ tasmā sīlaṃ visodhaye.
613. Velā ca saṃvaro sīlaṃ 2 cittassa abhihāsanaṃ,3 titthaṃ ca sabbabuddhānaṃ tasmā sīlaṃ visodhaye.
614. Sīlaṃ balaṃ appaṭimaṃ sīlaṃ āvudhamuttamaṃ, sīlamābharaṇaṃ seṭṭhaṃ sīlaṃ kavacamabbhutaṃ.
615. Sīlaṃ setu mahesakkho sīlaṃ gandho4 anuttaro, sīlaṃ vilepanaṃ seṭṭhaṃ yena vāti disodisaṃ.
616. Sīlaṃ sambalamevaggaṃ sīlaṃ pātheyyamuttamaṃ, sīlaṃ seṭṭho ativāho yena yāti disodisaṃ.
617. Idheva nindaṃ labhati peccāpāye ca dummano, sabbattha dummano bālo sīlesu asamāhito.
618. Idheva kittiṃ labhati pecca sagge ca summano, sabbattha sumano dhīro sīlesu susamāhito.
619. Sīlameva idha aggaṃ paññavā pana uttamo, manussesu ca devesu sīlapaññāṇato jayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīlavo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sīlavattheragāthā.
1 sagge pamodanaṃ - Ma, Syā. 3 abhibhāsanaṃ - PTS. 2 saṃvaraṃ sīlaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 sīlagandho - Sīmu 1, 2.
12. NHÓM MƯỜI HAI 241. 608. “Ở đây, nên học tập chủ yếu về giới, bởi vì ở thế gian này, giới đã được học tập kỹ lưỡng, đã được thực hành, đem lại mọi sự thành tựu.
609. Bậc thông minh nên hộ trì giới trong khi ước nguyện ba điều hạnh phúc: sự khen ngợi, sự đạt được tài sản, và sự vui sướng ở cõi trời sau khi chết.
610. Bởi vì người có giới đạt được nhiều bạn bè do sự tự kiềm chế; trái lại người có giới tồi, trong khi làm điều xấu xa, bị các bạn bè xa lánh.
611. Người có giới tồi nhận chịu sự mất thể diện và tiếng xấu, còn người có giới luôn luôn đạt được thể diện, danh thơm, và sự khen ngợi.
612. Giới là gốc, là điểm tựa, và là nguồn sanh ra các điều tốt đẹp, đứng đầu tất cả các pháp; vì thế nên làm cho giới được trong sạch.
613. Giới là sự ngăn chặn, sự thu thúc, sự hứng khởi của tâm, và là điểm khởi đầu của tất cả chư Phật; vì thế nên làm cho giới được trong sạch.
614. Giới là sức mạnh không thể sánh bằng, giới là vũ khí tối thượng, giới là vật trang sức hạng nhất, giới là tấm áo giáp phi thường.
615. Giới là cây cầu có năng lực vĩ đại, giới là hương thơm vô thượng, giới là vật thoa hạng nhất, nhờ vào giới mà thổi khắp các phương.
616. Giới quả là vật dự phòng cao cả, giới là hành trang tối thượng, giới là vật chuyên chở hạng nhất, nhờ vào giới mà đi khắp các phương.
617. Kẻ ngu si, không chuyên chú ở các giới, nhận chịu sự quở trách ngay ở đời này và bị rầu rĩ ở đọa xứ sau khi chết, bị rầu rĩ ở khắp mọi nơi.
618. Người sáng trí, khéo chuyên chú vào các giới, nhận lãnh danh thơm ngay ở đời này và được tươi vui ở cõi trời sau khi chết, được tươi vui ở khắp mọi nơi.
619. Ở đây chỉ có giới là cao cả, tuy nhiên người có trí tuệ là tối thượng, ở giữa loài người và chư Thiên sự chiến thắng là nhờ vào giới và trí tuệ.”
Đại đức trưởng lão Sīlava đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sīlava.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười Hai
242. 620. Nīce kulamhi jāto ’haṃ daḷiddo appabhojano, hīnakammaṃ 1 mamaṃ āsi ahosiṃ pupphachaḍḍako. 621. Jigucchito manussānaṃ paribhūto ca vambhito, nīcaṃ manaṃ karitvāna vandisaṃ 2 bahukaṃ janaṃ. 622. Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ bhikkhusaṅghapurakkhataṃ, pavisantaṃ mahāvīraṃ magadhānaṃ puruttamaṃ. 623. Nikkhipitvāna vyābhaṅgiṃ vandituṃ upasaṅkamiṃ, mameva anukampāya aṭṭhāsi purisuttamo. 624. Vanditvā satthuno pāde ekamantaṃ ṭhito tadā, pabbajjaṃ ahamāyāciṃ sabbasattānamuttamaṃ. 625. Tato kāruṇiko satthā sabbalokānukampako, ehi bhikkhūti maṃ āha sā me āsūpasampadā. 626. So ’haṃ eko araññasmiṃ viharanto atandito, akāsiṃ satthu vacanaṃ yathā maṃ ovadī jino. 627. Rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ pubbajātimanussariṃ, rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dibbacakkhuṃ visodhayiṃ,3 rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaṃ padālayiṃ. 628. Tato ratyā vivasane4 suriyassuggamanaṃ pati, indo brahmā ca āgantvā maṃ namassiṃsu pañjalī. 629. Namo te purisājañña namo te purisuttama, yassa te āsavā khīṇā dakkhiṇeyyosi mārisa. 630. Tato disvāna maṃ satthā devasaṅghapurakkhataṃ, sitaṃ pātukaritvāna imamatthaṃ abhāsatha. 631. Tapena brahmacariyena saññamena damena ca, etena brāhmaṇo hoti etaṃ brāhmaṇamuttaman ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sunīto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sunītattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Sīlavā ca sunīto ca therā dve te mahiddhikā dvādasamhi nipātamhi gāthāyo catuvīsatī ”ti. Dvādasanipāto niṭṭhito. --ooOoo-- 1 hīnaṃ kammaṃ - Syā, PTS. 3 visodhitaṃ - PTS. 2 vandissaṃ - Ma, Syā, PTS, Pa, Sīmu 1, 2. 4 vivasāne - Ma, Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Dvādasanipāto
242. 620. “Bị sanh ra ở gia đình thấp kém, tôi là nghèo khó, có ít thức ăn, nghề nghiệp của tôi đã là hạ tiện, tôi đã là người đổ rác hoa. 621. Đối với mọi người, tôi bị nhờm gớm, bị xem thường, và bị khinh miệt. Sau khi làm cho tâm hạ thấp xuống, tôi đã lễ bái nhiều người. 622. Rồi tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc Đại Hùng, dẫn đầu hội chúng tỳ khưu, đang đi vào thành phố tối thượng Magadha. 623. Sau khi đặt đòn gánh xuống, tôi đã đến gần để lễ bái. Vì lòng thương tưởng đến chính tôi, bậc Tối Thượng Nhân đã đứng lại. 624. Khi ấy, sau khi đảnh lễ hai bàn chân của bậc Đạo Sư, tôi đã đứng một bên. Tôi đã cầu xin bậc Tối Thượng của tất cả chúng sanh về việc xuất gia. 625. Sau đó, đấng Bi Mẫn, bậc Đạo Sư, đấng Thương Tưởng tất cả thế gian, đã nói với tôi rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến;’ việc ấy đã là sự tu lên bậc trên của tôi. 626. Tôi đây, một mình, trong khi sống ở trong rừng, không biếng nhác, đã thực hành lời dạy của bậc Đạo Sư, giống như đấng Chiến Thắng đã giáo huấn tôi. 627. Vào canh thứ nhất của đêm, tôi đã nhớ lại đời sống trước đây. Vào canh giữa của đêm, tôi đã làm trong sạch Thiên nhãn. Vào canh cuối của đêm, tôi đã phá tan khối đống tăm tối (vô minh). 628. Sau đó, vào lúc cuối đêm cho đến lúc mọc lên của mặt trời, vị Trời Inda và đấng Brahmā, sau khi đi đến, đã cúi chào tôi, với tay chắp lại. 629. ‘Thưa bậc siêu nhân, xin kính lễ ngài. Thưa bậc tối thượng nhân, xin kính lễ ngài. Các lậu hoặc của ngài đây đã cạn kiệt. Bạch ngài, ngài là bậc xứng đáng được cúng dường.’ 630. Kế đó, bậc Đạo Sư, sau khi nhìn thấy tôi được tập thể chư Thiên tôn vinh, đã để lộ nụ cười, rồi đã nói ý nghĩa này: 631. ‘Do khổ hạnh, do thực hành Phạm hạnh, do kiềm chế bản thân, và do rèn luyện, do điều này mà trở thành Bà-la-môn; tư cách Bà-la-môn này là tối thượng.’”
Đại đức trưởng lão Sunīta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sunīta.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY “Hai vị trưởng lão Sīlava và Sunīta ấy có đại thần lực, ở nhóm mười hai có hai mươi bốn câu kệ.”
Nhóm Mười Hai được chấm dứt. --ooOoo--
13. TERASANIPĀTO 243. 632. Yāhu raṭṭhe samukkaṭṭho rañño aṅgassa paddhagū, 1 svājja dhammesu ukkaṭṭho soṇo dukkhassa pāragū. 2
633. Pañca chinde pañca jahe pañca c’ uttari bhāvaye, pañca saṅgātigo bhikkhu oghatiṇṇo ’ti vuccati.
634. Unnaḷassa pamattassa bāhirāsassa bhikkhuno, sīlaṃ samādhi paññā ca pāripūriṃ na gacchati.
635. Yaṃ hi kiccaṃ tadapaviddhaṃ 3 akiccaṃ pana kayirati, unnaḷānaṃ pamattānaṃ tesaṃ vaḍḍhanti āsavā.
636. Yesaṃ ca susamāraddhā niccaṃ kāyagatā sati, akiccaṃ te na sevanti kicce sātaccakārino, satānaṃ sampajānānaṃ atthaṃ gacchanti āsavā.
637. Ujumaggamhi akkhāte gacchatha mā nivattatha, attanā codayattānaṃ nibbānamabhihāraye.
638. Accāraddhamhi viriyamhi satthā loke anuttaro, vīṇopamaṃ kiritvā me4 dhammaṃ desesi cakkhumā.
639. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā vihāsiṃ sāsane rato, samathaṃ5 paṭipādesiṃ uttamatthassa pattiyā, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
640. Nekkhamme adhimuttassa pavivekaṃ ca cetaso, abyāpajjhādhimuttassa upādānakkhayassa ca.
1 patthagū - Syā; paddhagu - PTS. 4 karitvā me - Ma, PTS; 2 pāragu - PTS. karitvāna - Syā. 3 apaviddhaṃ - Ma. 5 samataṃ - PTS.
13. NHÓM MƯỜI BA 243. 632. “Vị nào đã được nổi bật ở vương quốc, đã là người hầu cận của đức vua Aṅga, vị ấy hôm nay là nổi bật về các pháp (siêu thế), Soṇa là người đã đi đến bờ kia của khổ đau.
633. Nên cắt đứt năm, nên từ bỏ năm, và nên tu tập vượt bực về năm. Vị tỳ khưu đã vượt qua khỏi năm sự bám víu được gọi là ‘đã vượt qua cơn lũ.’ 1
634. Đối với vị tỳ khưu kiêu ngạo, xao lãng, hướng ngoại, giới, định, và tuệ của vị ấy không đi đến sự tròn đủ.
635. Bởi vì việc cần làm đã bị bỏ bê, trái lại việc không cần làm được thực hiện. Đối với những kẻ kiêu ngạo, xao lãng, các lậu hoặc của những kẻ ấy tăng trưởng.
636. Và đối với những vị nào, niệm đặt ở thân khéo được tiến hành thường xuyên, những vị ấy không thực hành việc không cần làm, có sự kiên trì thực hiện các việc cần làm. Đối với những vị có niệm, có sự nhận biết rõ rệt, các lậu hoặc của những vị ấy đi đến sự chấm dứt.
637. Các ngươi hãy bước đi ở con đường thẳng tắp đã được chỉ dạy, chớ quay trở lại. Nên tự mình quở trách chính mình, nên đón rước Niết Bàn.
638. Về sự tinh tấn đã được khởi sự quá mức (của tôi), bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở thế gian, bậc Hữu Nhãn, sau khi làm ví dụ về cây đàn vīṇā, đã thuyết giảng Giáo Pháp.
639. Sau khi lắng nghe lời nói của Ngài, được thích thú ở lời giáo huấn, tôi đã an trú. Tôi đã thực hành về chỉ tịnh nhằm đạt đến mục đích tối thượng. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.
640. Đối với người đã thiên về sự xuất ly và có tâm ý về việc tách ly, đối với người đã thiên về không hãm hại và có sự cạn kiệt của các chấp thủ, ...
1 Cắt đứt năm ràng buộc bậc thấp (hạ phần kiết sử), từ bỏ năm ràng buộc bậc cao (thượng phần kiết sử), và tu tập năm vượt bực về năm quyền (tín, tấn, niệm, định, tuệ), vượt khỏi năm sự trói buộc (luyến ái, sân si, ngã mạn, tà kiến), đã vượt qua cơn lũ là đã vượt qua bốn bộc lưu: dục bộc lưu, hữu bộc lưu, tà kiến bộc lưu, vô minh bộc lưu (ThagA. ii, 268-269).
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười Ba
641. Taṇhakkhayādhimuttassa asammohaṃ ca cetaso, disvā āyatanuppādaṃ sammā cittaṃ vimuccati.
642. Tassa sammā vimuttassa santacittassa bhikkhuno, katassa paticayo natthi karaṇīyaṃ na vijjati.
643. Selo yathā ekaghano vātena na samīrati, evaṃ rūpā rasā saddā gandhā phassā ca kevalā.
644. Iṭṭhā dhammā aniṭṭhā ca nappavedhenti tādino, ṭhitaṃ cittaṃ visaññuttaṃ vayañcassānupassatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇo koḷiviso thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Soṇattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Soṇo koḷiviso thero ekoyeva mahiddhiko, terasamhi nipātamhi gāthāyo cettha terasā ”ti.
Terasanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Terasanipāto
641. ... đối với người đã thiên về sự cạn kiệt của tham ái và có tâm ý về sự không si mê, sau khi nhìn thấy sự sanh lên của các xứ, tâm (của người ấy) được giải thoát một cách đúng đắn.
642. Đối với vị tỳ khưu, có tâm an tịnh, đã được giải thoát một cách đúng đắn ấy, không có sự tích lũy đối với việc đã làm, việc cần phải làm không có.
643. Giống như tảng đá cứng rắn không bị lay chuyển bởi gió, tương tự như thế toàn bộ các sắc, các vị, các thinh, các hương, các xúc, ...
644. ... các đối tượng của tâm, được mong muốn và không được mong muốn, không làm xao động tâm vững chắc không bị ràng buộc của vị như thế ấy, và (vị ấy) theo dõi sự diệt của điều này.”
Đại đức trưởng lão Soṇa Koḷivisa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Soṇa.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Trưởng lão Soṇa Koḷivisa, chỉ một vị, có đại thần lực, và trường hợp này có mười ba câu kệ ở nhóm mười ba.”
Nhóm Mười Ba được chấm dứt.
--ooOoo--
14. CUDDASANIPĀTO 244. 645. Yadā ahaṃ pabbajito agārasmānagāriyaṃ, nābhijānāmi saṅkappaṃ anariyaṃ dosasaṃhitaṃ.
646. Ime haññantu vajjhantu dukkhaṃ pappontu pāṇino, saṅkappaṃ nābhijānāmi imasmiṃ dīghamantare.
647. Mettaṃ ca abhijānāmi appamāṇaṃ subhāvitaṃ, anupubbaṃ paricitaṃ yathā buddhena desitaṃ.
648. Sabbamitto sabbasakho sabbabhūtānukampako, mettaṃ cittaṃ ca 1 bhāvemi abyāpajjharato 2 sadā.
649. Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ cittaṃ āmodayāmahaṃ, brahmavihāraṃ bhāvemi akāpurisasevitaṃ.
650. Avitakkaṃ samāpanno sammāsambuddhasāvako, ariyena tuṇhībhāvena upeto hoti tāvade.
651. Yathā ’pi pabbato selo acalo suppatiṭṭhito, evaṃ mohakkhayā bhikkhu pabbato ’va na vedhati.
652. Anaṅgaṇassa posassa niccaṃ sucigavesino, vālaggamattaṃ pāpassa abbhamattaṃ3 va khāyati.
653. Nagaraṃ yathā paccantaṃ guttaṃ santarabāhiraṃ, evaṃ gopetha attānaṃ khaṇo vo4 mā upaccagā.
654. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca paṭikaṅkhāmi nibbisaṃ bhatako yathā.
655. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca paṭikaṅkhāmi sampajāno patissato.
656. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
657. Yassa catthāya pabbajito agārasmānagāriyaṃ, so me attho anuppatto sabbasaññojanakkhayo.
1 mettacittañca - Ma. 3 abbhāmattaṃ - PTS, Pa. 2 abyāpajjarato - Ma, Sīmu 1, 2. 4 ve - PTS.
14. NHÓM MƯỜI BỐN 244. 645. “Vào lúc tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, tôi không biết đến sự suy tư không thánh thiện, gắn liền với sân hận. 646. ‘Mong sao những sanh mạng này bị giết, bị hành hạ, bị gánh chịu khổ đau,’ tôi không biết đến suy tư (như vậy) trong khoảng thời gian dài này. 647. Và tôi biết về tâm từ vô lượng, đã khéo được tu tập, đã được tích lũy theo thứ lớp, giống như điều đã được thuyết giảng bởi đức Phật. 648. Là bạn bè của tất cả, là bằng hữu của tất cả, là người có lòng thương tưởng đối với tất cả chúng sinh, và tôi tu tập về tâm từ, luôn luôn vui thích trong việc không hãm hại. 649. Tôi vui thích với tâm không bị loạn động, không bị lay động, tôi tu tập sự an trú của Phạm Thiên, không được thực hành bởi kẻ thấp thỏi. 650. Đã chứng đạt vô tầm (nhị thiền), vị đệ tử của đấng Chánh Đẳng Giác tức thời có được trạng thái im lặng của bậc Thánh. 651. Cũng giống như ngọn núi đá, không bị lay động, đã khéo được thiết lập, tương tự như vậy vị tỳ khưu, do sự cạn kiệt của si mê, không rung chuyển tựa như ngọn núi. 652. Đối với người không có (đầu óc) nhơ bẩn, luôn tầm cầu sự tinh khiết, phần nhỏ bằng đầu cọng tóc của sự xấu xa được xem như là kích thước của đám mây. 653. Giống như thành trì ở biên thùy được canh phòng bên trong lẫn bên ngoài, quý vị hãy gìn giữ bản thân như vậy, chớ để thời khắc của quý vị trôi qua. 654. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, giống như người làm thuê chờ đợi tiền công. 655. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, có sự nhận biết rõ, có niệm. 1 656. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 657. Vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, mục đích ấy của tôi, sự cạn kiệt tất cả các điều trói buộc, đã được thành tựu. 2
1
Hai câu kệ 654, 655 giống hai câu kệ 606, 607.
2
Hai câu kệ 656, 657 giống hai câu kệ 604, 605.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười Bốn
658. Sampādeth’ appamādena esā me anusāsanī, handāhaṃ parinibbissaṃ vippamuttomhi sabbadhī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khadiravaniyo revato thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Khadiravaniyarevatattheragāthā.
245. 659. Yathā ’pi bhaddo ājañño dhure yutto dhurāsaho, 1 mathito atibhārena saṃyugaṃ 2 nātivattati.
660. Evaṃ paññāya ye tittā samuddo vārinā yathā, na pare atimaññanti ariyadhammo ’va pāṇinaṃ.
661. Kāle kālavasaṃ pattā bhavābhavavasaṃ gatā, narā dukkhaṃ nigacchanti tedha 3 socanti mānavā. 4
662. Unnatā sukhadhammena dukkhadhammena conatā, 5 dvayena bālā haññanti yathābhūtaṃ adassino.
663. Ye ca dukkhe sukhasmiṃ ca majjhe sibbanimaccagū,6 ṭhitā te indakhīlo ’va na te unnata-onatā.
664. Naheva lābhe nālābhe ayase7 na ca kittiyā, na nindāyaṃ pasaṃsāya na te dukkhe sukhamhi ca.
665. Sabbattha te na lippanti udabinduva pokkhare, sabbattha sukhitā dhīrā8 sabbattha aparājitā.
666. Dhammena ca alābho yo yo ca lābho adhammiko, alābho dhammiko seyyo yaṃ ce lābho adhammiko.
667. Yaso ca appabuddhīnaṃ viññūnaṃ ayaso ca yo, ayaso ’va9 seyyo viññūnaṃ na yaso appabuddhinaṃ.
668. Dummedhehi pasaṃsā ca viññūhi garahā ca yā, garahā ’va seyyo viññūhi yaṃ ce bālapasaṃsanā.
1 dhurassaho - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 6 sibbinimaccagū - Ma; 2 saṃyuttaṃ - Syā. sibbanim ajjhagū - PTS. 3 te ca - Syā. 7 na yase - Ma, Syā, PTS. 4 māṇavā - Ma, Syā, PTS. 8 vīrā - PTS. 5 vonatā - Syā, PTS. 9 ayaso ca - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Cuddasanipāto
658. Quý vị hãy nỗ lực với sự không xao lãng, điều này là lời chỉ dạy của tôi. Tốt lắm, tôi sẽ viên tịch Niết Bàn, tôi đã được giải thoát về mọi mặt.”
Đại đức trưởng lão Khadiravaniya Revata đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Khadiravaniyarevata.
245. 659. “Cũng giống như con bò kéo thuần chủng, hiền thiện, được máng vào ách, chịu đựng cái ách, bị đè xuống bởi gánh nặng quá mức, không vượt khỏi việc quàng vào ách.
660. Tương tự như vậy, những người nào được hài lòng về trí tuệ, giống như biển cả được hài lòng với nước, không khinh chê những người khác; chính là pháp của các bậc Thánh đối với chúng sinh.
661. Đã đi vào sự tác động của thời gian theo từng thời điểm, đã đi theo sự tác động của hữu và phi hữu, con người lâm cảnh khổ đau; ở đây những thanh niên ấy sầu muộn.
662. Bị khích động bởi pháp hạnh phúc, bị ủ dột vì pháp khổ đau, những kẻ ngu bị tổn thương theo cả hai cách, không có sự nhìn thấy đúng theo bản thể.
663. Và những người nào, ở giữa khổ đau và hạnh phúc, đã khắc phục được cô thợ dệt (tham ái), những người ấy đứng yên tựa như cái ngạch cửa, họ không bị khích động hay bị ủ dột.
664. Những người ấy, không vì có lợi lộc, không vì mất lợi lộc, không vì mất danh vọng hay vì tiếng tăm, không vì tiếng chê hay vì lời khen, không vì khổ đau hay vì hạnh phúc, ...
665. ... trong mọi trường hợp, những người ấy không bị ô nhiễm, tựa như giọt nước ở lá sen. Những bậc sáng trí được an lạc ở mọi nơi, không bị đánh bại ở mọi nơi.
666. Với lẽ phải mà không có lợi lộc, và việc có lợi lộc liên quan đến sự sai trái, thì việc mất lợi lộc liên quan đến lẽ phải là tốt hơn nếu việc có lợi lộc liên quan đến sự sai trái.
667. Danh vọng cho những người ít trí tuệ, và không danh vọng cho những người hiểu biết, không danh vọng cho những người hiểu biết đương nhiên là tốt hơn, không phải là danh vọng cho những người ít trí tuệ.
668. Sự khen ngợi bởi những kẻ thiếu trí tuệ, và sự chê trách bởi những người hiểu biết, sự chê trách bởi những người hiểu biết đương nhiên là tốt hơn sự khen ngợi bởi những kẻ ngu.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười Bốn
669. Sukhaṃ ca kāmamayikaṃ dukkhaṃ ca pavivekiyaṃ, pavivekadukkhaṃ 1 seyyo yaṃ ce kāmamayaṃ sukhaṃ.
670. Jīvitaṃ ca adhammena dhammena maraṇaṃ ca yaṃ, maraṇaṃ dhammikaṃ seyyo yaṃ ce jīve adhammikaṃ.
671. Kāmakopappahīnā 2 ye santacittā bhavābhave, caranti loke asitā natthi tesaṃ piyāppiyaṃ.
672. Bhāvayitvāna bojjhaṅge indriyāni balāni ca, pappuyya paramaṃ santiṃ parinibbantyanāsavā ”ti. 3
Itthaṃ sudaṃ āyasmā godatto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Godattattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Revato ceva godatto therā dve te mahiddhikā, cuddasamhi nipātamhi gāthāyo aṭṭhavīsatī ”ti.
Cuddasanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 pavivekiyaṃ dukkhaṃ - Syā, PTS. 2 kāmakodhappahīnā - Syā; kāmakopapahīnā - PTS. 3 parinibbanti anāsavā ti - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Cuddasanipāto
669. Lạc được tạo ra do (ngũ) dục, và khổ liên quan đến việc tách ly, khổ do tách ly là tốt hơn là lạc được tạo ra bởi dục.
670. Mạng sống với sự sai trái, và cái chết bởi vì lẽ phải, cái chết liên quan đến lẽ phải là tốt hơn nếu sống liên quan đến sự sai trái.
671. Những người nào đã dứt bỏ các dục và sự giận dữ, có tâm an tịnh ở các cõi khác nhau, sống ở thế gian không bị vướng bận, đối với những người ấy không có thương hay ghét.
672. Sau khi tu tập các chi phần đưa đến giác ngộ, các quyền, và các lực, sau khi đạt được sự an tịnh tuyệt đối, những vị ấy Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Godatta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Godatta.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Hai vị trưởng lão Revata và luôn cả Godatta ấy có đại thần lực, ở nhóm mười bốn có hai mươi tám câu kệ.”
Nhóm Mười Bốn được chấm dứt.
--ooOoo--
15. SOḶASANIPĀTO 246. 673. Esa bhiyyo pasīdāmi sutvā dhammaṃ mahārasaṃ, virāgo desito dhammo anupādāya sabbaso.
674. Bahūni loke citrāni asmiṃ paṭhavimaṇḍale, 1 mathenti maññe saṅkappaṃ subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ.
675. Rajamuhataṃ ca 2 vātena yathā meghopasammaye, 3 evaṃ sammanti saṅkappā yadā paññāya passati.
676. Sabbe saṅkhārā aniccā ’ti yadā paññāya passati, atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiyā.
677. Sabbe saṅkhārā dukkhā ’ti yadā paññāya passati, atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiyā.
678. Sabbe dhammā anattā ’ti yadā paññāya passati, atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiyā.
679. Buddhānubuddho yo thero koṇḍañño tibbanikkamo, 4 pahīnajātimaraṇo brahmacariyassa kevalī.
680. Oghapāso daḷhakhilo 5 pabbato duppadāliyo, 6 chetvā khilaṃ ca7 pāsaṃ ca selaṃ bhetvāna8 dubbhidaṃ, tiṇṇo pāraṅgato jhāyī mutto so mārabandhanā.
681. Uddhato capalo bhikkhu mitte āgamma pāpake, saṃsīdati mahoghasmiṃ ūmiyā9 paṭikujjito.
682. Anuddhato acapalo nipako saṃvutindriyo, kalyāṇamitto medhāvī dukkhassantakaro siyā.
683. Kāḷapabbaṅgasaṅkāso10 kiso dhamanisanthato,11 mattaññū annapānasmiṃ adīnamanaso naro.
684. Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi araññasmiṃ brahāvane, nāgo saṅgāmasīse ’va sato tatrādhivāsaye.
685. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca patikaṅkhāmi nibbisaṃ bhatako yathā.
1 puthuvimaṇḍale - PTS. 7 khīlañca - PTS. 2 rajamuhataṃ - Syā; rajamupātaṃ - PTS. 8 chetvāna - Sīmu 1, 2. 3 meghopasāmaye - Syā, PTS. 9 ummiyā - Syā, PTS. 4 tibbanikkhamo - PTS. 10 kālāpabbaṅgasaṅkāso - Syā, PTS. 5 daḷho khīlo - Syā, PTS. 11 kīso dhamanisaṇṭhito - Syā; 6 duppadālayo - Ma, Sīmu 1, 2. kiso dhamanisantato - PTS.
15. NHÓM MƯỜI SÁU 246. 673. “Sau khi lắng nghe Giáo Pháp có phẩm chất vĩ đại, tôi đây thêm phần tịnh tín. Sự xa lìa luyến ái đã được thuyết giảng là pháp không có chấp thủ về mọi mặt. 674. Có nhiều tranh ảnh ở thế gian, ở vòng cầu trái đất này, tôi nghĩ rằng chúng khuấy động sự suy tư, (theo lẽ) cái đẹp gắn liền với sự luyến ái. 675. Và giống như cơn mưa làm lắng xuống bụi bặm đã bị bốc lên bởi cơn gió, tương tự như thế các sự suy tư được lắng dịu khi nhìn thấy bằng trí tuệ. 676. Khi nhìn thấy bằng trí tuệ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường’ thì nhàm chán khổ đau, đây là con đường đưa đến sự thanh tịnh. 677. Khi nhìn thấy bằng trí tuệ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ đau’ thì nhàm chán khổ đau, đây là con đường đưa đến sự thanh tịnh. 678. Khi nhìn thấy bằng trí tuệ rằng: ‘Tất cả các pháp là vô ngã’ thì nhàm chán khổ đau, đây là con đường đưa đến sự thanh tịnh. 1 679. Đã được giác ngộ theo sau chư Phật, vị trưởng lão Koṇḍañña có sự cố gắng vững chãi, có sanh tử đã được dứt bỏ, có sự vẹn toàn về Phạm hạnh. 680. Cơn lũ (bốn bộc lưu) và bẫy sập (luyến ái), cây cọc (bướng bỉnh) chắc chắn, ngọn núi (si mê) khó phá tan, sau khi chặt đứt cây cọc và bẫy sập, sau khi đập vỡ núi đá khó đập vỡ, đã vượt qua, đã đi đến bờ kia, chứng thiền, vị ấy được thoát khỏi sự trói buộc của Ma Vương. 681. Vị tỳ khưu tự kiêu, chao đảo, sau khi đi đến với các bạn bè ác xấu, thì chìm đắm trong cơn lũ lớn, bị vùi dập bởi làn sóng. 682. Vị không tự kiêu, không chao đảo, thận trọng, có giác quan đã được thu thúc, có bạn hữu tốt lành, thông minh, có thể thực hiện việc chấm dứt khổ đau. 683. Là người có tay chân giống như các khúc cây màu đen, ốm o, nổi đầy gân, biết chừng mực về cơm ăn nước uống, có tâm ý không biếng nhác. 684. Bị cắn bởi những con ruồi, bởi những con muỗi trong khu rừng, ở trảng cây rộng lớn, tựa như con voi luôn dẫn đầu trong chiến trận, vị có niệm nên chịu đựng tại nơi ấy. 2 685. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, giống như người làm thuê chờ đợi tiền công. 3
1
Các câu kệ 676, 677, 678 giống các câu kệ 277, 278, 279 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
2
Các câu kệ 683, 684 giống các câu kệ 243, 244.
3
Câu kệ 685 giống câu kệ 606.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười Sáu
686. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca patikaṅkhāmi sampajāno patissato. 687. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā. 688. Yassatthāya 1 pabbajito agārasmānagāriyaṃ, so me attho anuppatto kiṃ me saddhivihārinā ”ti. 2
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aññākoṇḍañño 3 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Aññākoṇḍaññattheragāthā.
247. 689. Manussabhūtaṃ sambuddhaṃ attadantaṃ samāhitaṃ, iriyamānaṃ 4 brahmapathe cittassūpasame rataṃ.
690. Yaṃ manussā namassanti sabbadhammāna pāraguṃ, devā ’pi taṃ namassanti iti me arahato sutaṃ.
691. Sabbasaṃyojanātītaṃ vanā nibbanamāgataṃ, 5 kāmehi nekkhammarataṃ6 muttaṃ selā ’va7 kañcanaṃ.
692. Sa ve accantaruci8 nāgo himavāvaññe siluccaye, sabbesaṃ nāganāmānaṃ saccanāmo anuttaro.
693. Nāgaṃ vo kittayissāmi na hi āguṃ karoti so, soraccaṃ avihiṃsā ca pādā nāgassa te duve.
694. Sati ca sampajaññaṃ caraṇā nāgassa te pare,9 saddhāhattho mahānāgo upekkhāsetadantavā.
695. Sati gīvā siro paññā vīmaṃsā dhammacintanā, dhammakucchisamāvāso viveko tassa vāladhi.
696. So jhāyī assāsarato ajjhattaṃ susamāhito, gacchaṃ samāhito nāgo ṭhito nāgo samāhito.
697. Sayaṃ samāhito nāgo nisinno ’pi samāhito, sabbattha saṃvuto nāgo esā nāgassa sampadā.
698. Bhuñjati anavajjāni sāvajjāni na bhuñjati, ghāsamacchādanaṃ laddhā sannidhiṃ parivajjayaṃ.
1 yassacatthāya - Syā, PTS. 6 nikkhammarataṃ - PTS. 2 sandavihārenā ti - PTS. 7 muttaselāva - PTS. 3 aññāsikoṇḍañño - Ma. 8 accaruci - Ma, Syā; 4 irimānaṃ - Pa; irīyamānaṃ - Sīmu 1, 2. accantarucī - PTS. 5 nibbānamāgataṃ - Syā; nibbāṇamāgataṃ - Sīmu 1, 2. 9 tepare - Ma, Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Soḷasanipāto
686. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, có sự nhận biết rõ, có niệm. 1 687. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 2 688. Vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, mục đích ấy của tôi đã được thành tựu, tôi còn việc gì với việc sống chung?”
Đại đức trưởng lão Aññākoṇḍañña đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Aññākoṇḍañña.
247. 689. “Bậc Toàn Giác, có bản thể nhân loại, đã chế ngự bản thân, được định tĩnh, trong khi cư xử theo đường lối Phạm hạnh, được thích thú trong sự tĩnh lặng của tâm. 690. Mọi người lễ bái Ngài, bậc đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp, chư Thiên cũng lễ bái Ngài, tôi đã được nghe như vậy từ bậc A-la-hán 691. Ngài đã vượt qua tất cả các điều ràng buộc, từ khu rừng (phiền não) đã đi đến nơi không còn là rừng (Niết Bàn), được thích thú với việc xuất ly khỏi các dục, đã được giải thoát, tựa như vàng đã được thoát ra khỏi khối đá. 692. Bậc Long Tượng ấy quả thật đã chói sáng vượt trội, tựa như núi Hi- mã-lạp chói sáng vượt trội các ngọn núi khác; trong số tất cả các vị được gọi là bậc long tượng, vị có tên Sự Thật là bậc không vượt hơn được. 693. Tôi sẽ tán dương với quý vị về bậc Long Tượng, bởi vì Ngài không làm điều tội lỗi. Nhã nhặn và không hãm hại là hai chân (trước) của bậc Long Tượng ấy. 694. Niệm và sự nhận biết rõ rệt là hai chân khác của bậc Long Tượng. Bậc Long Tượng khổng lồ có đức tin là cái vòi, có tâm xả là hai ngà màu trắng. 695. Niệm là cần cổ, cái đầu là tuệ, việc xem xét là sự suy nghĩ về các pháp, cái bụng là nơi cư trú bình đẳng của các pháp, cái đuôi là sự ẩn cư của Long Tượng. 696. Ngài chứng thiền, thích thú việc thở vào, khéo định tĩnh nội tâm. Bậc Long Tượng định tĩnh trong khi đi, bậc Long Tượng định tĩnh khi đứng. 697. Bậc Long Tượng định tĩnh trong khi nằm, cũng định tĩnh khi ngồi xuống. Ở mọi nơi, bậc Long Tượng đã được thu thúc; điều này là sự thành đạt của bậc Long Tượng. 698. Sau khi nhận được vật thực và y phục, trong khi lánh xa việc tích trữ, bậc Long Tượng thọ dụng các vật không lỗi lầm, không thọ dụng các vật lầm lỗi.
1
Câu kệ 686 giống câu kệ 607.
2
Câu kệ 687 giống câu kệ 604.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Mười Sáu
699. Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ sabbaṃ chetvāna bandhanaṃ, yena yeneva gacchati anapekkhova gacchati.
700. Yathāpi udake jātaṃ puṇḍarīkaṃ pavaḍḍhati, nopalippati toyena sucigandhaṃ manoramaṃ.
701. Tatheva ca loke jāto buddho loke viharati, nopalippati lokena toyena padumaṃ yathā.
702. Mahāgini 1 pajjalito anāhāro pasammati, aṅgāresu ca santesu nibbuto ’ti pavuccati.
703. Atthassāyaṃ viññāpanī upamā viññūhi desitā, viññissanti mahānāgā nāgaṃ nāgena desitaṃ.
704. Vītarāgo vītadoso vītamoho anāsavo, sarīraṃ vijahaṃ nāgo parinibbissantyanāsavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udāyī thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Udāyittheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Koṇḍañño ca udāyī ca therā dve te mahiddhikā, soḷasamhi nipātamhi gāthāyo dve ca tiṃsa cā ”ti.
Soḷasanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 mahāggini - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Soḷasanipāto
699. Sau khi chặt đứt (mười) điều ràng buộc nhỏ và lớn, tất cả sự trói buộc, bất cứ nơi nào bậc Long Tượng đi đến, bậc Long Tượng đi đến không có chút mong cầu.
700. Cũng giống như loài sen, được sanh ra ở nước, tăng trưởng, không bị lấm lem bởi nước, có hương thơm tinh khiết, làm thích ý.
701. Và tương tự y như thế, đức Phật, được sanh ra ở đời, sống ở đời, không bị ô nhiễm bởi đời, giống như loài sen không bị lấm lem bởi nước.
702. Đống lửa lớn cháy rực, không có nhiên liệu thì được lắng dịu, và khi các tro than được lặng yên thì được gọi là ‘tịch tịnh.’
703. Ví dụ này, giúp cho hiểu rõ về ý nghĩa, đã được thuyết giảng bởi các bậc hiểu biết, các bậc Long Tượng vĩ đại sẽ hiểu được về bậc Long Tượng đã được thuyết giảng bởi bậc Long Tượng.
704. Có luyến ái đã được xa lìa, có sân hận đã được xa lìa, có si mê đã được xa lìa, không còn lậu hoặc, trong khi dứt bỏ xác thân, bậc Long Tượng sẽ viên tịch Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Udāyi đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Udāyi.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Hai vị trưởng lão Koṇḍañña và Udāyi ấy có đại thần lực, ở nhóm mười sáu có ba mươi hai câu kệ.”
Nhóm Mười Sáu được chấm dứt.
--ooOoo--
16. VĪSATINIPĀTO 248. 705. Yaññatthaṃ vā dhanatthaṃ vā ye hanāma mayaṃ pure, avase taṃ 1 bhayaṃ hoti vedhanti vilapanti ca.
706. Tassa te natthi bhītattaṃ bhiyyo vaṇṇo pasīdati, kasmā na paridevesi evarūpe mahabbhaye.
707. Natthi cetasikaṃ dukkhaṃ anapekkhassa gāmaṇi, atikkantā bhayā sabbe khīṇasaṃyojanassa ve.
708. Khīṇāya bhavanettiyā diṭṭhe dhamme yathātathe, 2 na bhayaṃ maraṇe hoti bhāranikkhepane yathā.
709. Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me maggo cāpi subhāvito, maraṇe me bhayaṃ natthi rogānamiva saṅkhaye.
710. Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me maggo cāpi subhāvito, nirassādā bhavā diṭṭhā visaṃ pītvāva 3 chaḍḍitaṃ.
711. Pāragū anupādāno katakicco anāsavo, tuṭṭho āyukkhayā hoti mutto āghātanā yathā.
712. Uttamaṃ dhammataṃ patto sabbaloke anatthiko, ādittāva gharā mutto maraṇasmiṃ na socati.
713. Yadatthi saṅgataṃ kiñci bhavo vā4 yattha labbhati, sabbaṃ anissaraṃ etaṃ iti5 vuttaṃ mahesinā.
714. Yo taṃ tathā pajānāti yathā buddhena desitaṃ, na gaṇhāti bhavaṃ kiñci sutattaṃva ayoguḷaṃ.
715. Na me hoti ahosin ’ti bhavissan ’ti na hoti me, saṅkhārā vigamissanti6 tattha kā paridevanā.
716. Suddhaṃ dhammasamuppādaṃ suddhaṃ saṅkhārasantatiṃ, passantassa yathābhūtaṃ na bhayaṃ hoti gāmaṇi.
717. Tiṇakaṭṭhasamaṃ lokaṃ yadā paññāya passati, mamattaṃ so asaṃvindaṃ ‘natthi me ’ti na socati.
1 avasesaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 ca - Syā, PTS. 2 yathātathā - Syā. 5 idaṃ - Syā. 3 pitvāva - Ma; pitvāna - Syā, PTS. 6 vibhavissanti - Syā, PTS.
16. NHÓM HAI MƯƠI 248. 705. “‘Những kẻ mà chúng tôi (đã) giết trước đây vì mục đích cúng tế hay vì mục đích tài sản đều không còn sự tự chủ, có sự sợ hãi; chúng run rẩy, than khóc. 706. Đối với ngươi đây, không có trạng thái sợ hãi, sắc diện còn thêm tươi tỉnh. Tại sao ngươi lại không than van trong trường hợp kinh hãi lớn lao như thế này?’ 707. ‘Này chúa trùm, đối với người không có sự trông mong, trạng thái tâm khổ đau không có. Đúng vậy, đối với người có sự ràng buộc đã được cạn kiệt, tất cả các sự sợ hãi đã được vượt qua. 708. Khi lối dẫn đến hiện hữu đã được cạn kiệt, khi các pháp được thấy đúng theo bản thể thật, sự sợ hãi vì cái chết là không có, giống như ở việc đặt xuống gánh nặng (sự sợ hãi là không có). 709. Đối với ta, Phạm hạnh đã khéo được thực hành, và (Thánh) Đạo cũng đã khéo được tu tập. Đối với ta, không có nỗi sợ hãi về cái chết, tựa như (không có nỗi sợ hãi) ở sự hoàn toàn cạn kiệt của các cơn bệnh. 710. Đối với ta, Phạm hạnh đã khéo được thực hành, và (Thánh) Đạo cũng đã khéo được tu tập, các hữu đã được nhìn thấy là không có khoái lạc, độc dược ngay sau khi uống vào đã được phun bỏ. 711. Người đã đi đến bờ kia, không còn chấp thủ, có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc, được vui mừng do sự cạn kiệt của tuổi thọ, giống như được thoát khỏi nơi hành quyết. 712. Đã đạt đến bản thể pháp tối thượng, là người không có mong mỏi gì ở toàn bộ thế gian, tựa như đã được thoát khỏi ngôi nhà bị cháy rực, không sầu muộn về cái chết. 713. Bất cứ điều gì có sự bám víu, hoặc ở nơi nào sự hiện hữu được thành tựu, toàn thể sự việc này không có chủ thể, bậc Đại Ẩn Sĩ đã nói như vậy. 714. Người nào nhận biết điều ấy đúng như đã được đức Phật thuyết giảng thì không nắm bắt điều gì ở hiện hữu, tựa như không cầm lấy cục sắt đã được đốt nóng dữ dội. 715. Đối với ta, không có suy nghĩ rằng: ‘Tôi đã là,’ ‘Tôi sẽ là’ không là suy nghĩ của ta. Các hành sẽ tiêu tan, than van gì về việc ấy? 716. Này chúa trùm, đối với người đang nhìn thấy đúng theo bản thể sự sanh lên của các pháp một cách rõ rệt, sự liên tục của các hành một cách rõ rệt thì không có sự sợ hãi. 717. Khi nào bằng trí tuệ nhìn thấy thế gian giống như cỏ và củi, trong khi không tìm thấy trạng thái sở hữu chủ: ‘Không có gì thuộc về tôi,’ vị ấy không sầu muộn.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
718. Ukkaṇṭhāmi sarīrena bhaven’ amhi anatthiko, so ’yaṃ bhijjissati kāyo añño ca na bhavissati. 719. Yaṃ vo kiccaṃ sarīrena taṃ karotha yadicchatha, na me tappaccayā tattha doso pemaṃ ca hohiti. 1 720. Tassa taṃ vacanaṃ sutvā abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ, satthāni nikkhipitvāna māṇavā etadabravuṃ. 721. Kiṃ bhaddante karitvāna ko vā ācariyo tava, kassa sāsanamāgamma labbhate taṃ asokatā. 722. Sabbaññū sabbadassāvī jino ācariyo mama, mahākāruṇiko satthā sabbalokatikicchako. 723. Tenāyaṃ desito dhammo khayagāmī anuttaro, tassa sāsanamāgamma labbhate taṃ asokatā. 724. Sutvāna corā isino subhāsitaṃ, nikkhippa satthāni ca āvudhāni ca tamhā ca kammā viramiṃsu eke eke pabbajjamarocayiṃsu. 725. Te pabbajitvā sugatassa sāsane bhāvetva bojjhaṅgabalāni paṇḍitā udaggacittā sumanā katindriyā phusiṃsu nibbānapadaṃ asaṅkhatan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā adhimutto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Adhimuttattheragāthā.
249. 726. Samaṇassa ahu cintā pārāsariyassa 2 bhikkhuno, ekakassa nisinnassa pavivittassa jhāyino.
727. Kimānupubbaṃ puriso kiṃ vataṃ 3 kiṃ samācaraṃ,4 attano kiccakārissa na ca kiñci viheṭhaye.
728. Indriyāni manussānaṃ hitāya ahitāya ca, arakkhitāni ahitāya rakkhitāni hitāya ca.
729. Indriyānevaṃ5 sārakkhaṃ indriyāni ca gopayaṃ, attano kiccakārissa na ca kiñci viheṭhaye.
730. Cakkhundriyaṃ ce6 rūpesu gacchantaṃ anivārayaṃ, anādīnavadassāvī so dukkhā na hi muccati.
1 hehiti - Ma, Syā, PTS. 4 samācāraṃ - Ma, Syā, PTS. 2 pārāpariyassa - Ma, PTS, Sīmu 1, 2. 5 indriyāneva - Ma, Syā, PTS. 3 vattaṃ - Syā. 6 cakkhundriyaṃ ca - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
718. Ta không hài lòng với thân xác, ta không có sự mong mỏi với sự hiện hữu, thân này đây sẽ bị rã tan và sẽ không có cái khác nữa. 719. Việc làm nào của ngươi với thân xác (này của ta), ngươi thích điều nào thì ngươi hãy làm điều ấy; đối với ta không vì nguyên nhân ấy mà có sự sân hận hay yêu thích ở trường hợp ấy.’ 720. Sau khi lắng nghe lời nói kỳ lạ, có sự nổi da gà ấy của vị ấy, những người thanh niên, sau khi bỏ các gươm đao xuống, đã nói điều này: 721. ‘Thưa ngài đại đức, sau khi đã hành pháp gì, hoặc ai là thầy của ngài, sau khi đi đến với lời giáo huấn của ai khiến trạng thái không sầu muộn được thành tựu?’ 722. ‘Bậc Toàn Tri, có sự nhìn thấy tất cả, đấng Chiến Thắng, bậc Đại Bi Mẫn, đấng Đạo Sư, người thầy thuốc của tất cả thế gian là thầy của ta. 723. Giáo Pháp này, đã được Ngài ấy thuyết giảng, đưa đến sự cạn kiệt (Niết Bàn), là vô thượng, sau khi đi đến với lời giáo huấn của Ngài ấy khiến trạng thái không sầu muộn được thành tựu.’ 724. Sau khi lắng nghe lời đã được khéo nói của vị ẩn sĩ, những kẻ cướp đã bỏ các gươm đao và vũ khí xuống, và một số đã xa lánh việc làm ấy, một số đã tuyên bố việc xuất gia. 725. Những người ấy, sau khi đã xuất gia trong Giáo Pháp của đấng Thiện Thệ, sau khi đã tu tập các chi phần đưa đến giác ngộ và các lực, được sáng suốt, có tâm hướng thượng, có ý tốt đẹp, có các quyền đã được thực hành, đã chạm đến nền tảng của Niết Bàn, pháp vô vi.”
Đại đức trưởng lão Adhimutta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Adhimutta.
249. 726. “Vị Sa-môn tỳ khưu Pārāsariya, ngồi đơn độc một mình, sống tách ly, chứng thiền, đã khởi suy nghĩ rằng: 727. ‘Theo tuần tự nào, phận sự nào, sự thọ trì nào, con người có thể trở thành người thực hành bổn phận của bản thân mà không gây hại bất cứ ai? 728. Các giác quan của loài người đưa đến sự lợi ích và đưa đến sự không lợi ích; không được bảo vệ thì đưa đến sự không lợi ích, và được bảo vệ thì đưa đến sự lợi ích. 729. Trong khi bảo vệ các giác quan và trong khi canh phòng các giác quan như vậy, người ấy có sự thực hành bổn phận của bản thân và không gây hại bất cứ ai. 730. Nếu trong khi nhãn quyền đang đi đến các sắc, người ấy, trong khi không ngăn chặn, không nhìn thấy sự tai hại, hẳn nhiên không được thoát khỏi khổ đau.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
731. Sotindriyaṃ ce 1 saddesu gacchantaṃ anivārayaṃ, anādīnavadassāvī so dukkhā na hi muccati.
732. Anissaraṇadassāvī gandhe ce paṭisevati, na so muccati dukkhamhā gandhesu adhimucchito.
733. Ambilaṃ madhuraggaṃ ca 2 tittakaggamanussaraṃ, rasataṇhāya gadhito hadayaṃ nāvabujjhati.
734. Subhānyappaṭikūlāni phoṭṭhabbāni anussaraṃ, ratto ragādhikaraṇaṃ vividhaṃ vindate dukhaṃ. 3
735. Manaṃ c’ etehi dhammehi yo na sakkoti rakkhituṃ, tato naṃ dukkhamanveti sabbehetehi pañcahi.
736. Pubbalohitasampuṇṇaṃ bahussa kuṇapassa ca, naravīrakataṃ vagguṃ 4 samuggamiva cittitaṃ.
737. Kaṭukaṃ madhurassādaṃ piyanibandhanaṃ dukhaṃ,2 khuraṃva madhunā littaṃ ullihaṃ 5 nāvabujjhati.
738. Itthirūpe itthisare6 phoṭṭhabbe ’pi ca itthiyā, itthigandhesu sāratto vividhaṃ vindate dukhaṃ.2
739. Itthisotāni sabbāni sandanti pañca pañcasu, tesamāvaraṇaṃ kātuṃ so7 sakkoti viriyavā.
740. So atthavā so dhammaṭṭho so dukkho8 so vicakkhaṇo, kareyya ramamāno pi9 kiccaṃ dhammatthasaṃhitaṃ.
741. Atho sīdati saññuttaṃ vajje kiccaṃ niratthakaṃ, na taṃ kiccanti maññitvā appamatto vicakkhaṇo.
742. Yaṃ ca atthena saññuttaṃ yā ca dhammagatā rati, taṃ samādāya vattetha sā hi uttamā rati.
743. Uccāvacehupāyehi paresamabhijigīsati, hantvā vadhitvā atha socayitvā, ālopati sāhasā yo paresaṃ.
744. Tacchanto āṇiyā āṇiṃ nihanti balavā yathā, indriyānindriyeheva nihanti kusalo10 tathā.
1 ca - PTS. 6 itthirase - Syā, PTS. 2 ambilamadhuraggañca - Syā, PTS. 7 yo - Ma, Syā, PTS. 3 dukkhaṃ - Syā. 8 dakkho - Ma, Syā, PTS. 4 vaggu - Sīmu 1, 2. 9 hi - Syā, PTS. 5 madhunālittaṃ ullittaṃ - Syā, PTS. 10 kusalā - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
731. Nếu trong khi nhĩ quyền đang đi đến các thinh, người ấy, trong khi không ngăn chặn, không nhìn thấy sự tai hại, hẳn nhiên không được thoát khỏi khổ đau. 732. Người không nhìn thấy sự thoát ra, nếu hưởng thụ các mùi hương, người ấy, bị say đắm ở các hương, không được thoát khỏi khổ đau. 733. Trong khi nhớ lại vị chua, phần tinh túy của vị ngọt, và phần tinh túy của vị chát, người bị cột trói vào sự tham ái ở mùi vị không hiểu được tâm. 734. Trong khi nhớ lại các xúc chạm tốt đẹp, không đáng ghét, người bị luyến ái nhận chịu khổ đau nhiều loại vì lý do luyến ái. 735. Và người nào không có khả năng bảo vệ tâm ý đối với các pháp này, vì thế khổ đau theo đuổi người ấy bởi vì tất cả năm loại này. 736. (Thân xác) được chứa đầy mủ máu và nhiều vật ghê tởm, tựa như cái hộp xinh xắn đã được tô màu, đã được làm bởi người thợ tài hoa. 737. Kẻ không biết được sự khoái lạc ở mật ngọt là gay gắt, sự trói buộc với những người yêu dấu là khổ đau, tựa như con dao cạo được liếc xuống liếc lên với mật ngọt. 738. Kẻ bị mê mẩn ở sắc của người nữ, ở âm thanh của người nữ, và luôn cả ở xúc của người nữ, ở các hương của người nữ, nhận chịu khổ đau nhiều loại. 739. Tất cả các dòng chảy ở người nữ, năm (cảnh ngoại) chảy tràn ở năm (giác quan). Vị ấy, có sự tinh tấn, có khả năng thực hiện việc ngăn chặn đối với chúng. 740. Vị ấy có mục đích, vị ấy đứng vững trong Giáo Pháp, vị ấy khôn khéo, vị ấy sáng suốt, ngay cả trong khi vui thú, có thể thực hành phận sự liên quan đến Giáo Pháp và mục đích. 741. Khi bị chìm đắm trong việc thế sự, người không xao lãng, sáng suốt, sau khi suy nghĩ rằng: ‘Việc ấy không phải là việc cần làm,’ rồi nên xa lánh việc làm không liên quan đến mục đích. 742. Việc nào gắn liền với mục đích và thú vui nào đưa đến Giáo Pháp, thì nên nắm lấy việc ấy và nên vận hành, bởi vì thú vui ấy là tối thượng. 743. Kẻ mong muốn thâu gom vật thuộc về những người khác bằng nhiều phương cách khác nhau, là kẻ sau khi giết hại, đả thương, rồi gây nên sầu muộn, và cưỡng đoạt bằng bạo lực vật thuộc về những người khác. 744. Giống như người có sức mạnh, trong khi đục đẽo, đánh bật cái nêm ra bằng cái nêm, tương tự như thế người thiện xảo đánh bật các giác quan bằng chính các giác quan.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
745. Saddhaṃ viriyaṃ samādhiṃ ca satiṃ paññañca 1 bhāvayaṃ, pañca pañcahi hantvāna anīgho yāti brāhmaṇo.
746. So atthavā so dhammaṭṭho katvā vākyānusāsaniṃ, sabbena sabbaṃ buddhassa so naro sukhamedhatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā parāsariyo 2 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Pārāsariyattheragāthā.
250. 747. Cirarattaṃ vatātāpī dhammaṃ anuvicintayaṃ, samaṃ cittassa nālatthaṃ pucchaṃ samaṇabrāhmaṇe.
748. Ko so pāraṅgato 3 loke ko patto amatogadhaṃ, kassa dhammaṃ paṭicchāmi paramatthavijānanaṃ.
749. Antovaṅkagato āsi 4 macchova ghasamāmisaṃ, baddho 5 mahindapāsena vepacittyasuro 6 yathā.
750. Añchāmi7 naṃ na muñcāmi asmā sokapariddavā, ko me bandhaṃ muñcaṃ loke sambodhiṃ vedayissati.
751. Samaṇaṃ brāhmaṇaṃ vā kaṃ ādisantaṃ pabhaṅgunaṃ, kassa dhammaṃ paṭicchāmi jarāmaccupavāhanaṃ.
752. Vicikicchākaṅkhāgathitaṃ8 sārambhabalasaññutaṃ, kodhappattamanatthaddhaṃ abhijappappadāraṇaṃ.9
753. Taṇhādhanusamuṭṭhānaṃ dve ca pannarasāyutaṃ, passa orasikaṃ bāḷhaṃ10 bhetvāna yadi tiṭṭhati.11
754. Anudiṭṭhīnaṃ appahānaṃ saṅkappaparatejitaṃ,12 tena viddho pavedhāmi pattaṃ ’va māluteritaṃ.
755. Ajjhattaṃ me samuṭṭhāya khippaṃ paccati māmakaṃ,13 chaphassāyatanī kāyo yattha sarati sabbadā.
756. Taṃ na passāmi tekicchaṃ yo metaṃ sallamuddhare, nānārajjena satthena nāññena vicikicchitaṃ.
1 satipaññañ ca - Ma, Syā, PTS. 7 añcāmi - PTS. 2 pārāpariyo - Ma, PTS; 8 vicikicchākaṅkhāganthitaṃ - Ma, Pa; pārāsariyo - Syā. vicikicchākaṅkhāgadhitaṃ - Syā. 3 pāragato - Syā. 9 abhijappapadāraṇaṃ - Syā, PTS. 4 asiṃ - Syā, PTS. 10 bālaṃ - Syā, PTS. 5 bandho - Pa. 11 yadi ṭhati - PTS. 6 vepacityasuro - Ma; 12 saṅkappasaratejitaṃ - Syā, PTS. vepacityāsuro - Syā, PTS. 13 pacceti pāpakaṃ - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
745. Trong khi tu tập tín, tấn, định, niệm, và tuệ, sau khi tiêu diệt năm bằng năm, 1 vị Bà-la-môn ra đi, không bị khổ sở.’ 746. Vị ấy có mục đích, vị ấy đứng vững ở Giáo Pháp, sau khi thực hiện toàn bộ lời giáo huấn của đức Phật bằng mọi cách thức, người ấy thành tựu sự an lạc.”
Đại đức trưởng lão Pārāsariya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Pārāsariya.
250. 747. “Quả thật, có sự tinh cần một thời gian dài, trong khi suy tư về Giáo Pháp, trong khi học hỏi các vị Sa-môn và Bà-la-môn, tôi đã không đạt được sự bình lặng của tâm. 748. Ở thế gian, ai là người đã đi đến bờ kia? Ai đã đạt được sự thể nhập vào Bất Tử? Giáo Pháp tuyên bố về mục đích tối hậu của vị nào mà tôi chấp nhận? 749. Tôi đã bị vướng lưỡi câu ở bên trong, tựa như con cá ăn miếng mồi, giống như A-tu-la Vepacitti bị vướng bẫy sập của vị thần Inda vĩ đại. 750. Tôi kéo theo cái ấy, tôi không được thoát khỏi sự sầu muộn và than vãn này. Người nào, trong khi cởi ra sự trói buộc cho tôi, sẽ giúp cho tôi hiểu được sự giác ngộ ở thế gian? 751. Vị Sa-môn hoặc Bà-la-môn nào đang chỉ ra sự phá vỡ (các phiền não), Giáo Pháp có sự xua đi già và chết của vị nào mà tôi chấp nhận? 752. Mũi tên tham ái, bị cột trói chung với sự phân vân và nghi hoặc, bị gắn liền với sức mạnh của sự tự cao, bị cố chấp khi tâm đạt đến sự phẫn nộ. 753. Được phát xuất từ cây cung tham ái, và được kết nối với hai lần mười lăm (ba mươi tà kiến), ngươi hãy nhìn xem nó đã chẻ ra lồng ngực chắc chắn, rồi đứng yên. 754. Việc không từ bỏ các tà kiến phụ thuộc đã được thúc đẩy bởi sự suy tư và ký ức. Bị xuyên thủng bởi nó (mũi tên tà kiến), tôi run rẩy, tựa như chiếc lá bị lay động bởi làn gió. 755. Sau khi sanh khởi ở nội tâm của tôi, bản ngã tức thời được nung nấu. Cái thân thể với sáu xúc xứ là nơi (bản ngã) phát xuất vào mọi lúc. 756. Tôi không nhìn thấy người thầy thuốc nào có thể nhổ lên mũi tên ấy cho tôi bằng vật dụng các loại, không có dao mổ và dụng cụ khác, là điều còn hoài nghi.
1 Sau khi tiêu diệt năm bằng năm: sau khi tiêu diệt các phiền não sanh lên từ năm quyền: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân bằng năm quyền: tín, tấn, niệm, định, tuệ (ThagA. iii, 25).
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
757. Ko me asattho avaṇo sallamabbhantarapassayaṃ, 1 ahiṃsaṃ sabbagattāni sallaṃ me uddharissati.
758. Dhammappati hi so seṭṭho visadosappavāhako, gambhīre patitassa me thalaṃ pāṇiṃ ca 2 dassaye.
759. Rahade ’hamasmi ogāḷho ahāriyarajamattike, 3 māyā-usūyasārambha 4thīnamiddhamapatthaṭe.
760. Uddhaccameghathanitaṃ saññojanavalāhakaṃ, vāhā vahanti duddiṭṭhiṃ 5 saṅkappā rāganissitā.
761. Savanti sabbadhi sotā latā ubbhijja tiṭṭhati, te sote ko nivāreyya taṃ lataṃ ko hi checchati.
762. Velaṃ karotha bhaddante sotānaṃ sannivāraṇaṃ, mā te manomayo soto rukkhaṃ ’va sahasā luve.
763. Evaṃ me bhayajātassa apārā pāramesato, tāṇo paññāvudho satthā isisaṅghanisevito.
764. Sopāṇaṃ sukataṃ suddhaṃ dhammasāramayaṃ daḷaṃ, 6 pādāsi vuyhamānassa ‘mā bhāyī ’ti ca abravī.7
765. Satipaṭṭhānapāsādaṃ āruyha paccavekkhisaṃ, yaṃ taṃ pubbe amaññissaṃ sakkāyābhirataṃ pajaṃ.
766. Yadā ca maggamaddakkhiṃ nāvāya abhirūhanaṃ, anadhiṭṭhāya attānaṃ titthamaddakkhimuttamaṃ.
767. Sallaṃ attasamuṭṭhānaṃ bhavanettipabhāvitaṃ,8 etesaṃ appavattāya desesi maggamuttamaṃ.
768. Dīgharattānusayitaṃ cirarattamadhiṭṭhitaṃ,9 buddho me pānudī ganthaṃ10 visadosappavāhano ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā telakāni11 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Telakānittheragāthā.
1 sallamabbhantarāpassayaṃ - Syā, PTS. 7 ca mabravi - Ma; 2 pāṇiva - Syā, PTS. ca mabravī - Syā, PTS. 3 ahāriyarajamantike - Syā, PTS. 8 bhavanettippabhāvitaṃ - Ma, Sīmu 1, 2. 4 māyā-ussuyyasārambha - Syā, PTS. 9 cirarattapatiṭṭhitaṃ - Syā, PTS. 5 kuddiṭṭhiṃ - Ma, Syā, PTS, Pa. 10 gandhaṃ - Syā. 6 daḷhaṃ - Ma, Syā, PTS. 11 telukāni - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
757. Ai không (cầm) dao mổ, không (gây) vết thương, sẽ nhổ lên mũi tên cho tôi, mũi tên có sự cắm sâu bên trong, mà không làm thương tổn mọi bộ phận cơ thể. 758. Chính bậc Pháp Chủ hàng đầu ấy, người lấy đi sự tác hại của chất độc, có thể giúp cho tôi nhìn thấy mặt đất (Niết Bàn) và bàn tay (Thánh Đạo) khi tôi đã bị rơi vào vực sâu. 759. Tôi bị chìm sâu trong hồ chứa bụi bặm và bùn lầy ứ đọng, bị bao trùm bởi sự xảo trá, ganh tỵ, tự cao, và dã dượi buồn ngủ. 760. Sấm sét từ đám mây phóng dật, đám mây của (mười) sự ràng buộc, các suy tư phụ thuộc vào luyến ái là các dòng chảy cuốn trôi kẻ có tà kiến xấu xa. 761. Các dòng nước chảy tràn khắp mọi nơi, loài dây leo đâm chồi và tồn tại, ai có thể ngăn chặn các dòng nước ấy, ai sẽ chặt đứt loài dây leo ấy? 762. Thưa ngài đại đức, ngài hãy tạo ra vòng đai ngăn chặn các dòng nước, chớ để dòng nước do tâm tạo nhấn chìm ngài một cách tàn bạo, tựa như khúc cây. 763. Tương tự như vậy, đối với tôi, kẻ đã khởi sanh nỗi sợ hãi, từ bờ bên này đang tìm kiếm bờ kia, thì bậc Đạo Sư, được tập thể các vị ẩn sĩ tháp tùng, có vũ khí trí tuệ, là chốn nương tựa của tôi. 764. Trong lúc tôi đang bị cuốn trôi, Ngài đã trao cho tôi chiếc thang đã khéo được thực hiện, trong sạch, làm bằng chất tinh túy của Giáo Pháp, vững chắc, và đã nói rằng: ‘Chớ sợ hãi.’ 765. Sau khi leo lên tòa lâu đài của sự thiết lập niệm, tôi đã quán xét lại về điều mà tôi đã quan niệm trước đây, là loài người thích thú với bản thân của mình. 766. Và từ khi tôi đã nhìn thấy Đạo Lộ có sự đưa lên con thuyền, tôi đã không chăm chú về bản thân, và tôi đã nhìn thấy bến tàu tối thượng. 767. Mũi tên có nguồn phát xuất ở tự ngã, đã sản sanh ra lối dẫn đến hiện hữu; Ngài đã thuyết giảng Đạo Lộ tối thượng đưa đến sự ngưng vận hành của những việc này. 768. Đức Phật, với việc lấy đi sự tác hại của chất độc, đã cởi bỏ cho tôi mối buộc thắt đã được tiềm ẩn thời gian dài, đã được tồn tại thời gian lâu.”
Đại đức trưởng lão Telakāni đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Telakāni.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
251. 769. Passa cittakataṃ 1 bimbaṃ arukāyaṃ samussitaṃ, āturaṃ bahusaṅkappaṃ yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti. 770. Passa cittakataṃ1 rūpaṃ maṇinā kuṇḍalena ca, aṭṭhiṃ tacena 2 onaddhaṃ saha vatthehi sobhati. 771. Alattakakatā pādā 3 mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino. 772. Aṭṭhapādakatā4 kesā nettā añjanamakkhitā, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino. 773. Añjanīva navā cittā pūtikāyo alaṅkato, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino. 774. Odahi migavo pāsaṃ nāsadā vāguraṃ5 migo, bhutvā nivāpaṃ gacchāma kandante migabandhake. 775. Chinno pāso6 migavassa nāsadā vāguraṃ4 migo, bhutvā nivāpaṃ gacchāma socante migaluddake. 776. Passāmi loke sadhane manusse laddhāna vittaṃ na dadanti mohā, luddhā7 dhanaṃ sannicayaṃ karonti bhiyyo va kāme abhipatthayanti. 777. Rājā pasayha paṭhaviṃ vijetvā sasāgarantaṃ mahimāvasanto, oraṃ samuddassa atittarūpo pāraṃ samuddassa ’pi patthayetha. 778. Rājā ca aññe ca bahū manussā avītataṇhā maraṇaṃ upenti, ūnāva hutvāna jahanti dehaṃ kāmehi lokamhi na h’ atthi titti. 779. Kandanti naṃ ñāti pakiriya kese aho vatā no amarā ’ti cāhu, vatthena naṃ pārutaṃ nīharitvā citaṃ samodhāya tato ḍahanti. 780. So ḍayhati sūlehi tujjamāno ekena vatthena pahāya bhoge, na mīyamānassa bhavanti tāṇā ñātī ca mittā athavā sahāyā. 781. Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti satto pana gacchati yena kammaṃ, na mīyamānaṃ dhanamanveti kiñci puttā ca dārā ca dhanaṃ ca raṭṭhaṃ.
1 cittīkataṃ - Pa, Sīmu 1, 2. 4 aṭṭhapadakatā - Ma, Syā, Pa; 2 aṭṭhitacena - Syā, PTS. aṭṭhāpadakatā - PTS. 6 chinnā pāsā - Syā, PTS. 3 pāpā - PTS. 5 nāsādā vākuraṃ - Syā, PTS. 7 laddhā - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
251. 769. “Hãy nhìn xem bóng dáng được vẽ màu, nơi hội tụ các vết thương, được dựng lên (bằng ba trăm khúc xương), bệnh hoạn, nhiều suy tư (sái quấy), không có sự tồn tại trường cửu.
770. Hãy nhìn xem vóc dáng được vẽ màu, với ngọc ma-ni và với bông tai; là xương được bọc lại bởi da, nó rạng rỡ nhờ những vải vóc.
771. Các bàn chân được sơn màu đỏ, khuôn mặt được bôi phấn bột, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia.
772. Các sợi tóc được làm thành tám lớp, các con mắt được bôi thuốc màu, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia.
773. Thân thể hôi thối đã được trang điểm tựa như hộp thuốc bôi đã được vẽ màu, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia.
774. Thợ săn đã đặt bẫy mồi, con nai đã không đến gần cái lưới bẫy. Sau khi ăn xong mồi nhử, chúng ta hãy ra đi, trong khi kẻ bắt thú đang than vãn.
775. Cái bẫy mồi của gã thợ săn đã bị đứt lìa, con nai đã không đến gần cái lưới bẫy. Sau khi ăn xong mồi nhử, chúng ta hãy ra đi, trong khi kẻ săn thú sầu muộn.
776. Tôi nhìn thấy ở thế gian những người có tài sản, sau khi thâu vào của cải thì không cho ra bởi vì si mê. Những kẻ tham lam thực hiện việc tích lũy tài sản, rồi mong mỏi các dục nhiều thêm hơn nữa.
777. Vị vua sau khi chiếm cứ đất đai bằng vũ lực, trong khi cai trị trái đất có biển bao bọc, có vẻ không được thỏa mãn đối với bờ bên này của đại dương, còn mong mỏi thêm bờ bên kia của đại dương.
778. Vua và nhiều người khác tiến đến gần cái chết, với tham ái chưa được xa lìa. Họ từ bỏ xác thân, luôn bị thiếu thốn, bởi vì ở thế gian không có sự thỏa mãn về các dục.
779. Các thân quyến, xổ tung đầu tóc, than khóc cho kẻ ấy, và họ đã nói rằng: ‘Ôi, thật rồi! Có thể nào thân quyến của chúng tôi không chết!’ Rồi họ quấn kẻ ấy bằng vải, mang ra ngoài, đặt ở giàn hỏa thiêu, sau đó đốt cháy.
780. Trong khi bị đâm thọc bởi những cọc nhọn, kẻ ấy bị đốt cháy với một tấm vải, sau khi đã bỏ lại các của cải. Đối với người bị chết, các bà con, bạn bè, hoặc là thân hữu, không phải là chốn nương nhờ.
781. Những người thừa tự mang đi tài sản của kẻ ấy, còn chúng sanh đi theo nghiệp. Không có bất cứ tài sản nào đi theo kẻ bị chết, luôn cả các con trai, các người vợ, tài sản, và xứ sở.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
782. Na dīghamāyuṃ labhate dhanena na cā ’pi vittena jaraṃ vihanti, appaṃ hi taṃ 1 jīvitamāhu dhīrā asassataṃ vippariṇāmadhammaṃ. 783. Aḍḍhā daḷiddā ca phusanti phassaṃ bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho, bālo hi bālyā vadhito ’va seti dhīro ca no 2 vedhati phassaphuṭṭho. 784. Tasmā hi paññā ’va dhanena seyyā 3 yāya vosānamidhādhigacchati, abyositattā 4 hi bhavābhavesu, pāpāni kammāni karoti 5 mohā. 785. Upeti gabbhañca parañca lokaṃ saṃsāramāpajja paramparāya, tassappañño abhisaddahanto upeti gabbhañca parañca lokaṃ. 786. Coro yathā sandhimukhe gahīto sakammunā haññati pāpadhammo, evaṃ pajā pacca6 paramhi loke sakammunā haññati pāpadhammā.7 787. Kāmā hi citrā madhurā manoramā virūparūpena mathenti cittaṃ, ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā tasmā ahaṃ pabbajitomhi rāja. 788. Dumapphalānīva patanti mānavā daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā, etampi disvā pabbajitomhi rāja apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo. 789. Saddhāyāhaṃ pabbajito upeto jinasāsane, avañjhā8 mayhaṃ pabbajjā anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ. 790. Kāme ādittato disvā jātarūpāni satthato, gabbhavokkantito9 dukkhaṃ nirayesu mahabbhayaṃ. 791. Etamādīnavaṃ ñatvā10 saṃvegaṃ alabhiṃ tadā, so ’haṃ viddho tadā santo sampatto āsavakkhayaṃ. 792. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā. 793. Yassatthāya pabbajito agārasmānagāriyaṃ, so me atthe anuppatto sabbasaṃyojanakkhayo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṭṭhapālo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Raṭṭhapālattheragāthā.
1 appañhi naṃ - Syā, PTS. 6 pecca - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 2 ca na - Syā, PTS. 7 pāpadhammo - Syā, PTS. 3 seyyo - Syā, PTS. 8 avajjā - Ma, Syā, PTS. 4 abyositatthā - PTS. 9 gabbhe vokkantito - Syā, PTS. 5 karonti - Syā, PTS. 10 disvā - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
782. Không thể đạt được tuổi thọ dài lâu nhờ vào tài sản, và cũng không tiêu diệt được tuổi già nhờ vào của cải, bởi vì các bậc sáng trí đã nói rằng, mạng sống này là ít ỏi, không trường tồn, là pháp có sự tiêu hoại. 783. Những người giàu có và nghèo khó đều chạm đến xúc, tương tự y như thế các kẻ ngu dốt và sáng suốt đều bị xúc chạm. Chính kẻ ngu dốt nằm dài tựa như bị đả thương vì sự ngu dốt, còn người sáng suốt, bị chạm đến bởi xúc, vẫn không xao động. 784. Chính vì điều ấy, trí tuệ là tốt hơn tài sản, nhờ vào trí tuệ mà chứng đạt sự kết thúc ở nơi đây. Chính vì tình trạng chưa được kết thúc ở các cõi hữu và phi hữu, chúng làm các hành động ác xấu do sự si mê. 785. Kẻ vướng vào luân hồi theo tuần tự đi đến thai bào và thế giới khác, kẻ có chút ít trí tuệ, trong khi tin chắc về điều ấy, đi đến thai bào và thế giới khác. 786. Giống như kẻ trộm cướp, có bản chất xấu xa, bị bắt giữ lúc khởi sự xâm nhập vào ngôi nhà, rồi bị hành hạ do việc làm của chính mình, tương tự như thế loài người, có bản chất xấu xa, sau khi đi đến thế giới khác bị hành hạ do việc làm của chính mình. 787. Bởi vì các dục là đa dạng, ngọt ngào, làm thích ý, khuấy động tâm theo nhiều hình thức, sau khi nhìn thấy sự tai hại ở các loại dục, vì thế, tâu đức vua, tôi đã xuất gia. 788. Tựa như các trái cây rụng xuống, những người thanh niên, còn trẻ, và trưởng thành, rơi xuống do sự tan rã của thể xác, cũng sau khi nhìn thấy điều này, tâu đức vua, tôi đã xuất gia, chỉ riêng đời sống Sa-môn không lỗi lầm là tốt hơn. 789. Vì lòng tin, tôi đã xuất gia, tôi đã đi đến Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng, sự xuất gia của tôi là không vô ích, tôi thọ dụng thức ăn không phải nợ nần. 790. Sau khi nhìn thấy các dục là vật bị thiêu đốt, các loại vàng (bạc) là con dao, nỗi khổ đau do việc nhập vào bào thai, nỗi sợ hãi lớn lao ở các địa ngục. 791. Sau khi biết được sự tai hại này, khi ấy tôi đã cảm nhận sự chấn động, khi ấy tôi đây đã được thấu triệt, an tịnh, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc. 792. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 793. Và vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, mục đích ấy của tôi, sự cạn kiệt tất cả các điều ràng buộc, đã được thành tựu.”
Đại đức trưởng lão Raṭṭhapāla đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Raṭṭhapāla.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
252. 794. Rūpaṃ disvā sati muṭṭhā piyaṃ nimittaṃ 1 manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhossa 2 tiṭṭhati. 795. Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā rūpasambhavā, abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati, evamācinato dukkhaṃ ārā nibbānaṃ vuccati. 3 796. Saddaṃ sutvā sati muṭṭhā piyaṃ nimittaṃ manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhossa tiṭṭhati. 797. Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā saddasambhavā, abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati, evamācinato dukkhaṃ ārā nibbānaṃ vuccati. 798. Gandhaṃ ghatvā sati muṭṭhā piyaṃ nimittaṃ manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhossa tiṭṭhati. 799. Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā gandhasambhavā, abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati, evamācinato dukkhaṃ ārā nibbānaṃ vuccati. 800. Rasaṃ bhotvā sati muṭṭhā piyaṃ nimittaṃ manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhossa tiṭṭhati. 801. Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā rasasambhavā, abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati, evamācinato dukkhaṃ ārā nibbānaṃ vuccati. 802. Phassaṃ phussa sati muṭṭhā piyaṃ nimittaṃ manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhossa tiṭṭhati. 803. Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā phassasambhavā, abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati, evamācinato dukkhaṃ ārā nibbānaṃ vuccati. 804. Dhammaṃ ñatvā sati muṭṭhā piyaṃ nimittaṃ manasikaroto, sārattacitto vedeti taṃ ca ajjhossa tiṭṭhati. 805. Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā dhammasambhavā, abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati, evamācinato dukkhaṃ ārā nibbānaṃ vuccati. 806. Na so rajjati rūpesu rūpaṃ disvā patissato, virattacitto vedeti taṃ ca nājjhossa4 tiṭṭhati. 807. Yathāssa passato rūpaṃ sevato cā ’pi5 vedanaṃ, khīyati nopacīyati evaṃ so caratī sato, evaṃ apacinato dukkhaṃ santike nibbānaṃ vuccati.
1 piyanimittaṃ - Syā, PTS, evaṃ sabbattha. 4 nājjhosa - Syā, evaṃ sabbattha; 2 ajjhosa - Syā, PTS, evaṃ sabbattha. najjhosa - PTS, evaṃ sabbattha. 3 nibbāna vuccati - Ma, Syā, PTS, Pa, evaṃ sabbattha. 5 vāpi - Syā, PTS, evaṃ sabbattha.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
252. 794. “Sau khi nhìn thấy sắc, trong khi chú ý đến dấu hiệu yêu thích thì niệm của người ấy bị quên lãng. Người có tâm đã bị luyến ái, cảm nhận và vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 795. Đối với vị ấy, các thọ, gồm nhiều loại, xuất phát từ sắc, tăng trưởng; do tham lam và do bực bội, tâm của người này bị tổn hại; đối với người đang tích lũy khổ đau như thế, được gọi là cách xa Niết Bàn. 796. Sau khi nghe thinh, trong khi chú ý đến dấu hiệu yêu thích thì niệm của người ấy bị quên lãng. Người có tâm đã bị luyến ái, cảm nhận và vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 797. Đối với vị ấy, các thọ, gồm nhiều loại, xuất phát từ thinh, tăng trưởng; do tham lam và do bực bội, tâm của người này bị tổn hại; đối với người đang tích lũy khổ đau như thế, được gọi là cách xa Niết Bàn. 798. Sau khi ngửi mùi hương, trong khi chú ý đến dấu hiệu yêu thích thì niệm của người ấy bị quên lãng. Người có tâm đã bị luyến ái, cảm nhận và vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 799. Đối với vị ấy, các thọ, gồm nhiều loại, xuất phát từ hương, tăng trưởng; do tham lam và do bực bội, tâm của người này bị tổn hại; đối với người đang tích lũy khổ đau như thế, được gọi là cách xa Niết Bàn. 800. Sau khi thưởng thức vị, trong khi chú ý đến dấu hiệu yêu thích thì niệm của người ấy bị quên lãng. Người có tâm đã bị luyến ái, cảm nhận và vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 801. Đối với vị ấy, các thọ, gồm nhiều loại, xuất phát từ vị, tăng trưởng; do tham lam và do bực bội, tâm của người này bị tổn hại; đối với người đang tích lũy khổ đau như thế, được gọi là cách xa Niết Bàn. 802. Sau khi đụng chạm xúc, trong khi chú ý đến dấu hiệu yêu thích thì niệm của người ấy bị quên lãng. Người có tâm đã bị luyến ái, cảm nhận và vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 803. Đối với vị ấy, các thọ, gồm nhiều loại, xuất phát từ xúc, tăng trưởng; do tham lam và do bực bội, tâm của người này bị tổn hại; đối với người đang tích lũy khổ đau như thế, được gọi là cách xa Niết Bàn. 804. Sau khi nhận biết pháp, trong khi chú ý đến dấu hiệu yêu thích thì niệm của người ấy bị quên lãng. Người có tâm đã bị luyến ái, cảm nhận và vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 805. Đối với vị ấy, các thọ, gồm nhiều loại, xuất phát từ pháp, tăng trưởng; do tham lam và do bực bội, tâm của người này bị tổn hại; đối với người đang tích lũy khổ đau như thế, được gọi là cách xa Niết Bàn. 806. Vị ấy không bị luyến ái ở các sắc, sau khi nhìn thấy sắc, có niệm. Người có tâm không bị luyến ái, cảm nhận và không vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 807. Đối với vị ấy, trong lúc đang nhìn cũng như đang tiếp xúc với sắc như thế nào mà thọ được cạn kiệt, không được tích lũy, thì vị ấy hành xử như vậy, có niệm; đối với vị không tích lũy khổ đau như thế, được gọi là gần bên Niết Bàn.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
808. Na so rajjati saddesu saddaṃ sutvā patissato, virattacitto vedeti taṃ ca nājjhossa tiṭṭhati.
809. Yathāssa suṇato saddaṃ sevato cā ’pi vedanaṃ, khīyati nopacīyati evaṃ so caratī sato, evaṃ apacinato dukkhaṃ santike nibbānaṃ vuccati.
810. Na so rajjati gandhesu gandhaṃ ghatvā patissato, virattacitto vedeti taṃ ca nājjhossa tiṭṭhati.
811. Yathāssa ghāyato gandhaṃ sevato cā ’pi vedanaṃ, khīyati nopacīyati evaṃ so caratī sato, evaṃ apacinato dukkhaṃ santike nibbānaṃ vuccati.
812. Na so rajjati rasesu rasaṃ bhotvā 1 patissato, virattacitto vedeti taṃ ca nājjhossa tiṭṭhati.
813. Yathāssa sāyato rasaṃ sevato cā ’pi vedanaṃ, khīyati nopacīyati evaṃ so caratī sato, evaṃ apacinato dukkhaṃ santike nibbānaṃ vuccati.
814. Na so rajjati phassesu phassaṃ phussa patissato, virattacitto vedeti taṃ ca nājjhossa tiṭṭhati.
815. Yathāssa phusato phassaṃ sevato cā ’pi vedanaṃ, khīyati nopacīyati evaṃ so caratī sato, evaṃ apacinato dukkhaṃ santike nibbānaṃ vuccati.
816. Na so rajjati dhammesu dhammaṃ ñatvā patissato, virattacitto vedeti taṃ ca nājjhossa tiṭṭhati.
817. Yathāssa vijānato dhammaṃ sevato cā ’pi vedanaṃ, khīyati nopacīyati evaṃ so caratī sato, evaṃ apacinato dukkhaṃ santike nibbānaṃ vuccatī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā māluṅkyaputto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Māluṅkyaputtattheragāthā.
1 bhutvā - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
808. Vị ấy không bị luyến ái ở các thinh, sau khi nghe thinh, có niệm. Người có tâm không bị luyến ái, cảm nhận và không vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 809. Đối với vị ấy, trong lúc đang nghe cũng như đang tiếp xúc với thinh như thế nào mà thọ được cạn kiệt, không được tích lũy, thì vị ấy hành xử như vậy, có niệm; đối với vị không tích lũy khổ đau như thế, được gọi là gần bên Niết Bàn. 810. Vị ấy không bị luyến ái ở các hương, sau khi ngửi hương, có niệm. Người có tâm không bị luyến ái, cảm nhận và không vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 811. Đối với vị ấy, trong lúc đang ngửi cũng như đang tiếp xúc với hương như thế nào mà thọ được cạn kiệt, không được tích lũy, thì vị ấy hành xử như vậy, có niệm; đối với vị không tích lũy khổ đau như thế, được gọi là gần bên Niết Bàn. 812. Vị ấy không bị luyến ái ở các vị, sau khi nếm vị, có niệm. Người có tâm không bị luyến ái, cảm nhận và không vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 813. Đối với vị ấy, trong lúc đang nếm cũng như đang tiếp xúc với vị như thế nào mà thọ được cạn kiệt, không được tích lũy, thì vị ấy hành xử như vậy, có niệm; đối với vị không tích lũy khổ đau như thế, được gọi là gần bên Niết Bàn. 814. Vị ấy không bị luyến ái ở các xúc, sau khi đụng chạm xúc, có niệm. Người có tâm không bị luyến ái, cảm nhận và không vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 815. Đối với vị ấy, trong lúc đang đụng chạm cũng như đang tiếp xúc với xúc như thế nào mà thọ được cạn kiệt, không được tích lũy, thì vị ấy hành xử như vậy, có niệm; đối với vị không tích lũy khổ đau như thế, được gọi là gần bên Niết Bàn. 816. Vị ấy không bị luyến ái ở các pháp, sau khi nhận biết pháp, có niệm. Người có tâm không bị luyến ái, cảm nhận và không vướng mắc vào điều ấy, rồi tồn tại. 817. Đối với vị ấy, trong lúc đang nhận thức cũng như đang tiếp xúc với pháp như thế nào mà thọ được cạn kiệt, không được tích lũy, thì vị ấy hành xử như vậy, có niệm; đối với vị không tích lũy khổ đau như thế, được gọi là gần bên Niết Bàn.”
Đại đức trưởng lão Māluṅkyaputta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Māluṅkyaputta.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
253. 818. Paripuṇṇakāyo suruci sujāto cārudassano, suvaṇṇavaṇṇo ’si bhagavā susukkadāṭho 1 viriyavā.
819. Narassa hi sujātassa ye bhavanti viyañjanā, sabbe te tava kāyasmiṃ mahāpurisalakkhaṇā.
820. Pasannanetto sumukho brahmā 2 uju patāpavā, majjhe samaṇasaṅghassa ādicco ’va virocasi.
821. Kalyāṇadassano bhikkhu kañcanasannibhattaco, kiṃ te samaṇabhāvena evaṃ uttamavaṇṇino.
822. Rājā arahasi bhavituṃ cakkavattī rathesabho, cāturanto vijitāvī jambusaṇḍassa 3 issaro.
823. Khattiyā bhogā rājāno 4 anuyantā bhavanti te, rājādhirājā 5 manujindo rajjaṃ kārehi gotama.
824. Rājāhamasmi sela (selāti bhagavā) dhammarājā anuttaro, dhammena cakkaṃ vattemi cakkaṃ appativattiyaṃ.
825. Sambuddho paṭijānāsi (iti selo brāhmaṇo) dhammarājā anuttaro, dhammena cakkaṃ vattemi iti bhāsasi6 gotama.
826. Ko nu senāpati bhoto sāvako satthu anvayo,7 ko te maṃ8 anuvatteti dhammacakkaṃ pavattitaṃ.
827. Mayā pavattitaṃ cakkaṃ (selāti bhagavā) dhammacakkaṃ anuttaraṃ, sāriputto anuvatteti anujāto tathāgataṃ.
828. Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ bhāvetabbaṃ ca bhāvitaṃ, pahātabbaṃ pahīnaṃ me tasmā buddhosmi brāhmaṇa.
829. Vinayassu mayi kaṅkhaṃ adhimuccassu brāhmaṇa, dullabhaṃ dassanaṃ hoti sambuddhānaṃ abhiṇhaso.
830. Yesaṃ ve dullabho loke pātubhāvo abhiṇhaso, so ’haṃ brāhmaṇa sambuddho9 sallakatto anuttaro.
831. Brahmabhūto atitulo mārasenappamaddano, sabbāmitte vase katvā10 modāmi akutobhayo.
1 susukkadāṭhosi - Ma, Syā, PTS. 6 bhāsatha - Ma, Sīmu 1, 2. 2 brahā - Syā, PTS. 7 satthuranvayo - Ma, Syā, PTS. 3 jambumaṇḍassa - Sīmu 1, 2. 8 ko tetam - Ma; ko imaṃ - Syā, PTS. 4 bhogī rājāno - Ma; bhojarājāno - Syā, PTS. 9 buddho ’smi - Ma, Syā, PTS. 5 rājābhirājā - Ma, Syā, PTS. 10 vasīkatvā - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
253. 818. “‘Bạch Thế Tôn, ngài có thân hình vẹn toàn, có ánh sáng rực rỡ, được thiện sanh, có vẻ đáng mến, có màu da như vàng, có răng trắng tinh, có sự tinh tấn. 819. Bởi vì những đặc điểm nào hiện hữu ở người được thiện sanh, tất cả các đặc điểm ấy, những tướng trạng của bậc đại nhân, đều có ở thân thể của Ngài. 820. Ngài có cặp mắt trong sáng, khuôn mặt đầy đặn, cao to, đứng ngay thẳng, oai vệ; ở giữa hội chúng Sa-môn, Ngài chói sáng tựa như mặt trời. 821. Là vị tỳ khưu có vóc dáng đẹp đẽ, có làn da giống như vàng, có màu da tối thượng như vậy, Ngài cần gì với bản thể Sa-môn? 822. Ngài xứng đáng để trở thành vị vua, đấng Chuyển Luân, người xa phu xuất sắc, bậc có sự chiến thắng khắp bốn phương, chúa tể của Jambusaṇḍa. 823. Các vị Sát-đế-lỵ, các tộc trưởng, các vị vua đều phục tùng ngài; ngài là vị vua đứng đầu các vị vua, là chúa của loài người. Thưa ngài Gotama, xin ngài hãy cai trị vương quốc.’ (Đức Thế Tôn nói với Sela:) 824. ‘Này Sela, Ta là đức vua, đấng Pháp vương vô thượng. Ta chuyển vận bánh xe theo Giáo Pháp, là bánh xe không thể bị chuyển vận ngược lại.’ (Vị Bà-la-môn Sela nói rằng:) 825. ‘Ngài tự xưng là bậc Toàn Giác, đấng Pháp vương vô thượng. Thưa ngài Gotama, Ngài nói rằng: - Ngài chuyển vận bánh xe theo Giáo Pháp. 826. Vậy vị nào là tướng quân của ngài, là đệ tử tiếp nối bậc Đạo Sư? Vị nào tiếp tục vận chuyển cho Ngài bánh xe Pháp đã được chuyển vận này? (Đức Thế Tôn nói với Sela:) 827. ‘Bánh xe đã được Ta chuyển vận là bánh xe Pháp vô thượng, Sāriputta, kế thừa đức Như Lai, tiếp tục vận chuyển. 828. Điều cần biết rõ đã được biết rõ, việc cần tu tập đã được tu tập, cái cần dứt bỏ đã được Ta dứt bỏ; này Bà-la-môn, vì thế Ta là đức Phật. 829. Này Bà-la-môn, ngươi hãy dẹp bỏ sự hoài nghi về Ta, ngươi hãy xác quyết; việc gặp gỡ các bậc Toàn Giác thường xuyên là điều khó đạt được. 830. Quả vậy, việc tái xuất hiện ở thế gian của những vị này là điều khó đạt được. Này Bà-la-môn, Ta đây là bậc Toàn Giác, phẫu thuật gia vô thượng. 831. Ta có tư cách Phạm Thiên, không thể so sánh, người có sự tiêu diệt các đạo binh của Ma Vương, sau khi chế ngự tất cả đối thủ, Ta hân hoan, không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu.’
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
832. Idaṃ bhonto nisāmetha yathā bhāsati cakkhumā, sallakatto 1 mahāvīro sīho ’va nadatī vane.
833. Brahmabhūtaṃ atitulaṃ mārasenappamaddanaṃ, ko disvā nappasīdeyya api kaṇhābhijātiko.
834. Yo maṃ icchati anvetu yo vā n’ icchati gacchatu, idhāhaṃ pabbajissāmi varapaññassa santike.
835. Etaṃ ce ruccati bhoto sammāsambuddhasāsanaṃ, mayampi pabbajissāma varapaññassa santike.
836. Brāhmaṇā tisatā ime yācanti pañjalīkatā, brahmacariyaṃ carissāma bhagavā tava santike.
837. Svākkhātaṃ brahmacariyaṃ (selāti bhagavā) sandiṭṭhikamakālikaṃ, yattha amoghā pabbajjā appamattassa sikkhato.
838. Yaṃ taṃ saraṇamāgamma2 ito aṭṭhame3 cakkhuma, sattarattena bhagavā dantāmha tava sāsane.
839. Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā tuvaṃ mārābhibhū muni, tuvaṃ anusaye chetvā tiṇṇo tāresimaṃ pajaṃ.
840. Upadhī te samatikkantā āsavā te padālitā, sīho ’va anupādāno pahīnabhayabheravo.
841. Bhikkhavo tisatā ime tiṭṭhanti pañjalīkatā, pāde vīra pasārehi nāgā vandantu satthuno ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā selo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Selattheragāthā.
1 sallakanto - Sīmu 1, 2. 2 saraṇamāgamha - Ma. 3 aṭṭhami - Syā, PTS, Pa.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
832. ‘Này các vị, các vị hãy lắng nghe lời mà bậc Hữu Nhãn, nhà phẫu thuật, đấng Đại Hùng phát biểu, tựa như con sư tử rống ở khu rừng.
833. Người nào, cho dầu là kẻ có dòng dõi thấp kém, sau khi nhìn thấy bậc có tư cách Phạm Thiên, không thể so sánh, người có sự tiêu diệt các đạo binh của Ma Vương, mà không tịnh tín?
834. Ai là người muốn theo ta, hoặc ai không muốn thì hãy đi đi. Tại đây, ta sẽ xuất gia trong sự chứng minh của bậc có trí tuệ cao quý.’
835. ‘Nếu Giáo Pháp này của đấng Chánh Đẳng Giác được thích thú đối với ngài, chúng tôi cũng sẽ xuất gia trong sự chứng minh của bậc có trí tuệ cao quý.’
836. Ba trăm vị Bà-la-môn này đã chắp tay thỉnh cầu: ‘Bạch đức Thế Tôn, chúng con sẽ sống Phạm hạnh trong sự hiện diện của Ngài.’
(Đức Thế Tôn nói với Sela:) 837. ‘Phạm hạnh đã khéo được thuyết giảng, hoàn toàn hiển nhiên, không bị chi phối bởi thời gian, việc xuất gia trong Giáo Pháp ấy không phải là vô ích đối với người đang (ra sức) học tập, không bị xao lãng.’
838. ‘Bạch đấng Hữu Nhãn, việc chúng con đi đến nương tựa vào Ngài đến hôm nay là ngày thứ tám. Bạch đức Thế Tôn, chúng con đã được huấn luyện trong Giáo Pháp của Ngài bảy đêm.
839. Ngài là đức Phật, Ngài là bậc Đạo Sư, Ngài là bậc Hiền Trí có sự chế ngự Ma Vương, Ngài đã chặt đứt các pháp ngủ ngầm, đã được vượt qua, Ngài giúp cho loài người này vượt qua.
840. Các mầm tái sanh đã được Ngài hoàn toàn vượt lên trên, các lậu hoặc đã được Ngài phá tan, tựa như con sư tử, không còn chấp thủ, sự sợ hãi và khiếp đảm đã được dứt bỏ.
841. Ba trăm vị tỳ khưu này đứng yên, chắp tay. Bậc đấng Anh Hùng, xin Ngài hãy duỗi ra các bàn chân, hãy để cho các bậc long tượng đảnh lễ đấng Đạo Sư.”
Đại đức trưởng lão Sela đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sela.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
254. 842. Yātaṃ me hatthigīvāya sukhumā vatthā padhāritā, sālīnaṃ odano bhutto sucimaṃsūpasecano.
843. So ’jja bhaddo sātatiko uñchāpattāgate 1 rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
844. Paṃsukūlī sātatiko uñchāpattāgate1 rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
845. Piṇḍapātī sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
846. Tecīvarī sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
847. Sapadānacārī sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
848. Ekāsanī sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
849. Pattapiṇḍī sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
850. Khalupacchābhattī sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
851. Āraññiko sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
852. Rukkhamūliko sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
853. Abbhokāsī sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
854. Sosāniko sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
855. Yathāsanthatiko sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
856. Nesajjiko sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
857. Appiccho sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
1 uñjāpattagate - Sīmu 1, 2, evaṃ sabbattha.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
254. 842. “Các tấm vải mềm mại đã được tôi khoác lên khi ngồi ở cổ con voi, cơm gạo sāli với nước xốt thịt tinh khiết đã được tôi thọ dụng. 843. Kẻ ấy, hôm nay, hiền thiện, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 844. Vị mặc y may bằng vải bị quăng bỏ, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 845. Vị chuyên đi khất thực, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 846. Vị chỉ sử dụng ba y, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 847. Vị đi khất thực tuần tự theo từng nhà, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 848. Vị chỉ một chỗ ngồi (khi thọ thực), kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 849. Vị thọ thực trong bình bát, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 850. Vị không ăn vật thực dâng sau, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 851. Vị ngụ ở rừng, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 852. Vị ngụ ở gốc cây, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 853. Vị ở ngoài trời, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 854. Vị ngụ ở mộ địa, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 855. Vị ngụ chỗ ở theo chỉ định, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 856. Vị chuyên về oai nghi ngồi (không nằm), kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 857. Vị có ít ham muốn, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
858. Santuṭṭho sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo. 859. Pavivitto sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo. 860. Asaṃsaṭṭho sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo. 861. Āraddhaviriyo sātatiko uñchāpattāgate rato, jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo. 862. Hitvā satapalaṃ kaṃsaṃ sovaṇṇaṃ satarājikaṃ, aggahiṃ mattikāpattaṃ idaṃ dutiyābhisecanaṃ. 863. Ucce maṇḍalipākāre daḷhamaṭṭālakoṭṭhake, rakkhito khaggahatthehi uttasaṃ vihariṃ pure. 864. So ’jja bhaddo anutrāsī pahīnabhayabheravo, jhāyati vanamogayha putto godhāya bhaddiyo. 865. Sīlakkhandhe patiṭṭhāya satiṃ paññaṃ ca bhāvayaṃ, pāpuṇiṃ anupubbena sabbasaṃyojanakkhayan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhaddiyattheragāthā.
255. 866. Gacchaṃ vadesi samaṇaṭṭhitomhi 1 mamaṃ ca brūsi ṭhitamaṭṭhito ’ti, pucchāmi taṃ samaṇa etamatthaṃ kathaṃ 2 ṭhito tvaṃ ahamaṭṭhitomhi. 867. Ṭhito ahaṃ aṅgulimāla sabbadā sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, tuvañca pāṇesu asaññatosi tasmā ṭhitohaṃ tuvamaṭṭhitosi. 868. Cirassaṃ vata me mahito mahesi mahāvanaṃ samaṇo paccupādi,3 so ’haṃ cajissāmi sahassapāpaṃ sutvāna gāthaṃ tava dhammayuttaṃ. 869. Icceva coro asimāvudhaṃ ca sobbhe papāte narake anvakāsi, avandi coro sugatassa pāde tattheva pabbajjamayāci buddhaṃ. 870. Buddho ca kho kāruṇiko mahesi yo satthā lokassa sadevakassa, tamehi bhikkhū ’ti tadā avoca eso ’va tassa ahu bhikkhubhāvo. 871. Yo ca pubbe pamajjitvā4 pacchā so nappamajjati, so ’maṃ lokaṃ pabhāseti abbhā mutto ’va candimā.
1 samaṇa ṭhitomhi - Syā, PTS. 3 paccapādi - Ma. 2 kasmā - Syā, PTS. 4 yo pubbe pamajjitvāna - PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
858. Vị tự hoan hỷ, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 859. Vị sống tách ly, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 860. Vị không giao tiếp, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 861. Vị có sự nỗ lực tinh tấn, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, tham thiền, không chấp thủ, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 862. Sau khi từ bỏ chiếc đĩa cân nặng một trăm pala bằng vàng có khắc nhiều hình ảnh, tôi đã cầm lấy cái bình bát bằng đất sét; đây là lễ phong vương thứ nhì. 1 863. Được bảo vệ bởi những kẻ cầm gươm ở tay, tôi đã sống, lo sợ, trong thành trì có tường cao bao quanh, có vọng gác và cổng thành vững chắc. 864. Vị ấy, hôm nay, hiền thiện, không hốt hoảng, có sự sợ hãi và khiếp đảm đã được dứt bỏ, đã đi sâu vào khu rừng, tham thiền, là Bhaddiya, con trai bà Godhā. 865. Sau khi đã đứng vững ở giới uẩn, trong khi tu tập niệm và tuệ, tôi đã đạt được sự cạn kiệt tất cả các điều ràng buộc theo tuần tự.”
Đại đức trưởng lão Bhaddiya Kāḷigodhāyaputta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Bhaddiya.
255. 866. “Này ông Sa-môn, trong khi ông đang đi, ông lại nói: ‘Ta đã đứng lại,’ còn tôi đã đứng lại thì ông lại nói: ‘Ngươi chưa đứng lại.’ Này ông Sa- môn, tôi hỏi ông về ý nghĩa này: ‘Tại sao ông đã đứng lại, còn tôi thì chưa đứng lại?’ 867. ‘Này Aṅgulimāla, Ta luôn luôn đứng lại sau khi đã ngưng hẳn việc hành hạ đối với tất cả chúng sanh, còn ngươi thì không tự hạn chế đối với các sinh mạng, vì thế Ta đã đứng lại, còn ngươi thì chưa đứng lại.’ 868. Quả thật, vị đại ẩn sĩ, bậc Sa-môn đã đi vào khu rừng lớn, lâu nay đã được con kính ngưỡng. Sau khi nghe Ngài nói câu kệ ngôn gắn liền với Giáo Pháp, con đây sẽ từ bỏ ngàn điều xấu xa. 869. Nói như vậy, kẻ cướp đã quăng bỏ thanh gươm và vũ khí vào hố, vào khe núi, vào vực thẳm. Kẻ cướp đã đảnh lễ các bàn chân của đấng Thiện Thệ, rồi ngay tại chỗ ấy đã cầu xin đức Phật việc xuất gia. 870. Và đức Phật, đấng Bi Mẫn, vị Đại Ẩn Sĩ, bậc Đạo Sư của thế gian luôn cả chư Thiên, khi ấy đã nói với vị ấy rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến;’ chính điều này đã là trạng thái tỳ khưu đối với vị ấy. 871. Và vị nào trước đây đã bị xao lãng, về sau không bị xao lãng, vị ấy chiếu sáng thế gian này, tựa như mặt trăng được thoát khỏi đám mây.
1 Câu kệ 862 giống câu kệ 97.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
872. Yassa pāpaṃ kataṃ kammaṃ kusalena pithīyati, 1 so ’maṃ lokaṃ pabhāseti abbhā mutto ’va candimā.
873. Yo have daharo bhikkhu yuñjati buddhasāsane, so ’maṃ lokaṃ pabhāseti abbhā mutto ’va candimā.
874. Disā ’pi 2 me dhammakathaṃ suṇantu disā ’pi2 me yuñjantu buddhasāsane, 3 disā ’pi2 me te manuje 4 bhajantu ye dhammamevādāpenti5 santo.
875. Disā hi me khantivādānaṃ avirodhappasaṃsinaṃ, suṇantu dhammaṃ kālena tañca anuvidhīyantu.
876. Na hi jātu so mamaṃ hiṃse aññaṃ vā pana kiñcanaṃ,6 pappuyya paramaṃ santiṃ rakkheyya tasathāvare.
877. Udakaṃ hi nayanti nettikā usukārā namayanti tejanaṃ, dāruṃ namayanti tacchakā attānaṃ damayanti paṇḍitā.
878. Daṇḍeneke damayanti aṅkusehi kasāhi ca, adaṇḍena asatthena ahaṃ dantomhi tādinā.
879. Ahiṃsako ’ti me nāmaṃ hiṃsakassa pure sato, ajjāhaṃ saccanāmomhi na naṃ hiṃsāmi kiñcanaṃ.6
880. Coro ahaṃ pure āsiṃ aṅgulimālo ’ti vissuto, vuyhamāno mahoghena buddhaṃ saraṇamāgamaṃ.
881. Lohitapāṇī7 pure āsiṃ aṅgulimālo ’ti vissuto, saraṇāgamanaṃ passa bhavanetti samūhatā.
882. Tādisaṃ kammaṃ katvāna bahuṃ duggatigāminaṃ phuṭṭho kammavipākena anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.
883. Pamādamanuyuñjanti bālā dummedhino janā, appamādaṃ ca medhāvī dhanaṃ seṭṭhaṃ ’va rakkhati.
884. Mā pamādamanuyuñjetha mā kāmaratisanthavaṃ, appamatto hi jhāyanto pappoti paramaṃ sukhaṃ.
885. Svāgataṃ nāpagataṃ netaṃ dummantitaṃ mama, saṃvibhattesu8 dhammesu yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgamaṃ.
1 pidhīyati - Ma, Pa. 5 dhammamevādapayanti - Syā, PTS, Pa. 2 disā hi - Syā, PTS. 6 kañcinaṃ - Syā, PTS. 3 buddhasāsane ca - Syā. 7 lohitapāṇi - Ma, PTS. 4 manusse - Syā, PTS. 8 savibhattesu - Ma, Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
872. Đối với vị nào, nghiệp ác đã tạo được chận đứng nhờ vào thiện pháp, vị ấy chiếu sáng thế gian này, tựa như mặt trăng được thoát khỏi đám mây. 873. Thật vậy, vị tỳ khưu trẻ tuổi nào gắn bó vào lời dạy của đức Phật, vị ấy chiếu sáng thế gian này, tựa như mặt trăng được thoát khỏi đám mây. 874. Mong rằng ngay cả những kẻ thù của tôi hãy lắng nghe lời giảng về Giáo Pháp. Mong rằng ngay cả những kẻ thù của tôi hãy gắn bó vào lời dạy của đức Phật. Mong rằng ngay cả những kẻ thù của tôi hãy kết giao với những người tốt, là những người giúp cho (người khác) hành theo Chánh Pháp. 875. Mong rằng chính những kẻ thù của tôi hãy lắng nghe Giáo Pháp của những vị thuyết giảng về nhẫn nại và ca ngợi về sự không chống đối vào lúc thích hợp, và mong rằng họ hãy thực hành đúng theo điều ấy. 876. Bởi vì con người ấy sẽ không hãm hại tôi hoặc bất cứ người nào khác, có thể đạt được sự an tịnh tuyệt đối, có thể bảo vệ các loài cử động hoặc không cử động. 877. Thật vậy, những người đào kênh dẫn nước, những người làm tên uốn thẳng cây tên, những người thợ mộc uốn nắn thanh gỗ, những vị sáng suốt huấn luyện bản thân. 878. Nhiều người thuần phục bằng gậy gộc, bằng các móc câu và các roi vọt. Tôi được thuần phục không bằng gậy, không bằng dao bởi vị như thế ấy. 879. ‘Người Vô Hại’ là tên của tôi, trước đây là kẻ hãm hại. Hôm nay, tôi có tên đúng đắn, tôi không hãm hại bất cứ người nào. 880. Trước đây, tôi đã là kẻ cướp, được biết tiếng là ‘Aṅgulimāla.’ Trong khi bị cuốn trôi bởi vòng nước lũ mạnh mẽ, tôi đã đi đến nương nhờ đức Phật. 881. Trước đây, tôi đã có bàn tay vấy máu, được biết tiếng là ‘Aṅgulimāla.’ Hãy nhìn xem việc đi đến nương nhờ, (nhờ vậy) lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 882. Sau khi tạo ra nhiều nghiệp như thế ấy, có sự đưa đến khổ cảnh, chịu tác động bởi quả thành tựu của nghiệp, tôi thọ dụng thức ăn không phải nợ nần. 883. Những kẻ ngu si, có trí tồi, bám víu vào sự xao lãng, còn những người thông minh bảo vệ sự không xao lãng, tựa như bảo vệ tài sản hạng nhất. 884. Ngươi chớ bám víu vào sự xao lãng, chớ bám víu vào sự thân thiết với niềm thích thú dục trần, bởi vì người không bị xao lãng, trong khi tham thiền, đạt được sự an lạc tối thượng. 885. Việc đi đến (gặp đức Phật) của tôi là tốt đẹp, không phải là việc tránh xa (Ngài), điều ấy đã được khuyên bảo một cách sái quấy đến tôi là không đúng; trong số các pháp được phân hạng, tôi đã đạt đến pháp cao nhất.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
886. Svāgataṃ nāpagataṃ netaṃ dummantitaṃ mama, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
887. Araññe rukkhamūle vā pabbatesu guhāsu vā, tattha tattheva aṭṭhāsiṃ ubbiggamanaso tadā.
888. Sukhaṃ sayāmi ṭhāyāmi sukhaṃ kappemi jīvitaṃ, ahatthapāso mārassa aho satthānukampito.
889. Brahmajacco pure āsiṃ udicco ubhato ahu, 1 so ’jja putto sugatassa dhammarājassa satthuno.
890. Vītataṇho anādāno guttadvāro susaṃvuto, aghamūlaṃ vadhitvāna 2 patto me āsavakkhayo.
891. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā aṅgulimālo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Aṅgulimālattheragāthā.
256. 892. Pahāya mātāpitaro bhaginī ñātibhātaro, pañcakāmaguṇe hitvā anuruddho ’va jhāyatu. 3
893. Sameto naccagītehi sammatāḷappabodhano, na tena suddhimajjhagaṃ4 mārassa visaye rato.
894. Etaṃ ca samatikkamma rato buddhassa sāsane, sabboghaṃ samatikkamma anuruddho ’va jhāyati.
895. Rūpā saddā rasā gandhā phoṭṭhabbā ca manoramā, ete ca samatikkamma anuruddho ’va jhāyati.
896. Piṇḍapātā paṭikkanto5 eko adutiyo muni, esati paṃsukūlāni anuruddho anāsavo.
897. Vicinī6 aggahī dhovī rajayī dhārayī muni, paṃsukūlāni matimā anuruddho anāsavo.
1 ahuṃ - Syā, PTS. 4 suddhim ajjhagamā - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 2 vamitvāna - PTS. 5 piṇḍapātapaṭikkanto - Ma, Syā, PTS; 3 jhāyati - Syā, PTS. piṇḍapātamatikkanto - Pa, Sīmu 1, 2. 6 vicini - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
886. Việc đi đến (gặp đức Phật) của tôi là tốt đẹp, không phải là việc tránh xa (Ngài), điều ấy đã được khuyên bảo một cách sái quấy đến tôi là không đúng; ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 887. Ở khu rừng hoặc ở gốc cây, ở những núi non hoặc ở những hang động, tại nơi ấy, ở ngay tại nơi ấy, vào lúc ấy, tôi đã đứng, với tâm tư chấn động. 888. Tôi nằm, tôi đứng một cách an lạc, tôi duy trì mạng sống một cách an lạc, không còn có bẫy sập của Ma Vương, tôi đã được bậc Đạo Sư thương xót. 889. Trước đây, tôi đã là dòng dõi Bà-la-môn, là cao quý từ hai tộc (cha và mẹ), hôm nay tôi đây là người con trai của đức Thiện Thệ, đấng Pháp Vương, bậc Đạo Sư. 890. Có tham ái đã được xa lìa, không còn chấp thủ, có cánh cửa (của các giác quan) đã được canh phòng, đã khéo được thu thúc, sau khi tiêu diệt gốc rễ của sầu khổ, tôi đã đạt được sự cạn kiệt của các lậu hoặc. 891. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch.”
Đại đức trưởng lão Aṅgulimāla đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Aṅgulimāla.
256. 892. “Sau khi lìa bỏ mẹ và cha, chị em gái, thân quyến, và anh em trai, sau khi từ bỏ năm loại dục trần, chính Anuruddha tham thiền. 893. Được cung phụng với các điệu vũ và bài ca, có sự đánh thức bởi cồng và xập xõa; vì điều ấy, được thích thú ở lãnh địa của Ma Vương, tôi đã không đạt đến sự thanh tịnh. 894. Và sau khi đã hoàn toàn vượt qua điều ấy, được thích thú ở Giáo Pháp của đức Phật, sau khi đã tự mình vượt qua mọi dòng nước lũ, chính Anuruddha tham thiền. 895. Các sắc, các thinh, các vị, các hương, các xúc, và các điều làm thích ý, và sau khi đã tự mình vượt qua các điều này, chính Anuruddha tham thiền. 896. Trong khi trở về sau khi khất thực, một mình, không người thứ hai, vị hiền trí Anuruddha, không còn lậu hoặc, tìm kiếm các mảnh vải bị quăng bỏ. 897. Vị hiền trí Anuruddha, có ý tứ, không còn lậu hoặc, đã gom lại, đã chọn lấy, đã giặt, đã nhuộm, đã mặc vào các mảnh vải bị quăng bỏ.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
898. Mahiccho ca asantuṭṭho saṃsaṭṭho yo ca uddhato, tassa dhammā ime honti pāpakā saṃkilesikā.
899. Sato ca hoti appiccho santuṭṭho avighātavā, pavivekarato vitto niccamāraddhavīriyo.
900. Tassa dhammā ime honti kusalā bodhipakkhikā, anāsavo ca so hoti iti vuttaṃ mahesinā.
901. Mama saṅkappamaññāya satthā loke anuttaro, manomayena kāyena iddhiyā upasaṅkami.
902. Yadā me ahu saṅkappo tato uttari 1 desayi, nippapañcarato buddho nippapañcamadesayi.
903. Tasmāhaṃ dhammamaññāya vihāsiṃ sāsane rato, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
904. Pañcapaññāsavassāni yato nesajjiko ahaṃ, pañcavīsati vassāni yato middhaṃ samūhataṃ.
905. Nāhu assāsapassāsā 2 ṭhitacittassa tādino, anejo santimārabbha cakkhumā parinibbuto.
906. Asallīnena cittena vedanaṃ ajjhavāsayī, pajjotasseva nibbānaṃ vimokkho cetaso ahu.
907. Ete pacchimakā dāni munino phassapañcamā, nāññe dhammā bhavissanti sambuddhe parinibbute.
908. Natthi dāni punāvāso devakāyamhi 3 jālini, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo.
909. Yassa muhuttena4 sahassadhā loko saṃvidito sabrahmakappo, vasī iddhiguṇe cutūpapāte kāle passati devatā sa bhikkhu.5
910. Annabhāro6 pure āsiṃ daḷiddo ghāsahārako, samaṇaṃ paṭipādesiṃ upariṭṭhaṃ yasassinaṃ.
911. So ’mhi sakyakule jāto anuruddho ’ti maṃ vidū, upeto naccagītehi sammatāḷappabodhano.
1 uttariṃ - Syā. 4 muhutte - PTS. 2 assāsapassāso - Syā, PTS. 5 bhikkhuno - Sīmu 1, 2. 3 devakāyasmi - Ma, PTS; devakāyasmiṃ - Syā, Pa. 6 annahāro - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
898. Người nào có ham muốn lớn lao, không tự hoan hỷ (không tri túc), giao du, và tự kiêu, đối với người ấy, các pháp này hiện diện: các pháp ác liên quan đến phiền não.
899. Và vị nào có niệm, có ham muốn ít, tự hoan hỷ (tri túc), không khuấy rối, thích thú việc tách ly, được hân hoan, có sự nỗ lực tinh tấn thường xuyên.
900. Đối với vị ấy, các pháp này hiện diện: các pháp thiện góp phần vào sự giác ngộ, và vị ấy không còn lậu hoặc, bậc Đại Ẩn Sĩ đã nói như vậy.
901. Biết được sự suy tư của tôi, bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở thế gian, đã đến bên tôi bằng thần thông, với cơ thể được tạo thành bởi ý.
902. Vào lúc sự suy tư đã có ở tôi, do đó Ngài đã thuyết giảng thêm nữa. Được thỏa thích ở các pháp không chướng ngại, đức Phật đã thuyết giảng về các pháp không chướng ngại.
903. Vì thế, sau khi hiểu được Giáo Pháp, được thích thú ở lời giáo huấn, tôi đã an trú. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.
904. Đã năm mươi lăm năm kể từ khi tôi là vị chuyên về oai nghi ngồi (không nằm), đã hai mươi lăm năm kể từ khi sự buồn ngủ đã được xóa sạch.
905. Việc thở ra và thở vào đã không còn đối với vị có tâm đã được đình chỉ như thế ấy. Không còn dục vọng, sau khi hướng đến sự an tịnh, bậc hữu nhãn viên tịch Niết Bàn.
906. Với tâm không thụ động, vị ấy đã chịu đựng cảm thọ; sự giải thoát của tâm tựa như sự diệt tắt của ngọn lửa đã được cháy sáng.
907. Giờ đây, những pháp cuối cùng này của bậc hiền trí có xúc là pháp thứ năm, sẽ không còn các pháp nào khác vào lúc bậc Toàn Giác viên tịch Niết Bàn.
908. Này kẻ dụ dỗ, giờ đây, không có việc cư ngụ lần nữa ở tập thể chư Thiên, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.
909. Vị tỳ khưu ấy, với năng lực về các loại thần thông, về việc tử và sanh, nhìn thấy được chư Thiên vào lúc hợp thời, đối với vị ấy thế gian luôn cả Phạm Thiên giới được nhận biết bằng một ngàn cách trong giây lát.
910. Trước đây, tôi đã là Annabhāra, nghèo khó, người mang vác cỏ khô (cho gia súc ăn), tôi đã hộ độ vị Sa-môn Upariṭṭha có danh tiếng.
911. Tôi đã được sanh vào dòng dõi Sakya, người ta đã biết đến tôi là ‘Anuruddha,’ được cung phụng với các điệu vũ và bài ca, có sự đánh thức bởi cồng và xập xõa.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
912. Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ satthāraṃ akutobhayaṃ, tasmiṃ cittaṃ pasādetvā pabbajiṃ anagāriyaṃ.
913. Pubbenivāsaṃ jānāmi yattha me vusitaṃ pure, tāvatiṃsesu devesu aṭṭhāsiṃ satajātiyā. 1
914. Sattakkhattuṃ manussindo ahaṃ rajjamakārayiṃ, cāturanto vijitāvī jambusaṇḍassa 2 issaro, adaṇḍena asatthena dhammena anusāsayiṃ.
915. Ito satta tato 3 satta saṃsārāni catuddasa, nivāsamabhijānissaṃ devaloke ṭhito tadā.
916. Pañcaṅgike samādhimhi sante 4 ekodibhāvite, paṭippassaddhiladdhamhi5 dibbacakkhu6 visujjhi me.
917. Cutūpapātaṃ jānāmi sattānaṃ āgatiṃ gatiṃ, itthabhāvaññathābhāvaṃ jhāne pañcaṅgike ṭhito.
918. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bharo bhavanetti samūhatā.
919. Vajjīnaṃ veḷuvagāme ahaṃ jīvitasaṅkhayā, heṭṭhato veḷugumbasmiṃ nibbāyissaṃ anāsavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā anuruddho thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Anuruddhattheragāthā.
257. 920. Samaṇassa ahu7 cintā pupphitamhi mahāvane, ekaggassa nisinnassa pavivittassa jhāyino.
921. Aññathā lokanāthamhi tiṭṭhante purisuttame, iriyaṃ āsi bhikkhūnaṃ aññathā dāni dissati.8
922. Sītavātaparittānaṃ hirikopīnachādanaṃ, mattaṭṭhiyaṃ abhuñjiṃsu santuṭṭhā itarītare.
923. Paṇītaṃ yadi vā lūkhaṃ appaṃ vā yadi vā bahuṃ, yāpanatthaṃ abhuñjiṃsu agiddhā nādhimucchitā.
924. Jīvitānaṃ parikkhāre bhesajje atha paccaye, na bāḷhaṃ ussukā āsuṃ yathā te āsavakkhaye.
1 sakkajātiyā - Ma, Syā, PTS. 5 paṭippassaddhiladdhomhi - Sīmu 1, 2. 2 jambumaṇḍassa - Sīmu 1, 2. 6 dibbacakkhuṃ - Syā, PTS. 3 ito - Syā, PTS. 7 ahū - Syā, PTS. 4 santo - Sīmu 1, 2. 8 dissate - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
912. Khi ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc Đạo Sư, vị không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu. Sau khi đã có tâm tịnh tín ở Ngài, tôi đã xuất gia sống đời không nhà. 913. Tôi biết được đời sống trong thời quá khứ, nơi đã được tôi sống trước đây; tôi đã tồn tại một trăm kiếp sống ở giữa chư Thiên cõi Đạo Lợi. 914. Là chúa tể của loài người, tôi đã cai quản vương quốc bảy lần, có sự chiến thắng khắp bốn phương, chúa tể của Jambusaṇḍa. Tôi đã chỉ dạy theo lẽ phải, không bằng gậy, không bằng dao. 915. Từ đây bảy lần, từ chỗ kia bảy lần, là mười bốn lần luân hồi, vào khi ấy, ngự ở thế giới chư Thiên, tôi đã biết rõ về chỗ cư ngụ. 916. Khi định có năm chi phần được an tịnh, được phát triển ở nhất điểm, tôi đạt được tịnh (giác chi); Thiên nhãn của tôi đã được trong sạch. 917. Trú ở thiền có năm chi phần, tôi biết được sự tử và sự sanh, việc đến, việc ra đi, bản thể này và bản thể khác của các chúng sanh. 918. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 1 919. Tại ngôi làng Veḷuva của xứ Vajji, bên dưới lùm tre, do sự cạn kiệt của mạng sống, tôi sẽ Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”
Đại đức trưởng lão Anuruddha đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Anuruddha.
257. 920. “Ở Mahāvana (Đại Lâm) được nở rộ hoa, vị Sa-môn đã ngồi xuống, (có tâm) được tập trung, được tách ly, chứng thiền, đã khởi ý nghĩ rằng: 2 921. ‘Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Tối Thượng Nhân, đang còn hiện tiền, uy nghi của các vị tỳ khưu đã là cách khác, giờ đây được thấy cách khác. 922. Việc bảo vệ khỏi gió lạnh, việc che đậy chỗ kín, các vị đã thọ dụng theo nhu cầu vừa đủ, tự hoan hỷ (tri túc) về bất cứ vật nào (đã thọ nhận). 923. Dầu là hảo hạng hay thô xấu, dầu là ít hoặc nhiều, các vị đã thọ dụng vì mục đích duy trì mạng sống, không bị tham đắm, không bị say đắm. 924. Các vị đã không năng nổ thái quá về các vật dụng cho đời sống, về thuốc men khi có bệnh, giống như các vị ấy (đã năng nổ) cho việc cạn kiệt các lậu hoặc.
1 Câu kệ 918 giống câu kệ 604. 2 Theo Chú Giải, vị Pārāsariya cũng là vị Pārāsariya trước đây (726-746). Các câu kệ ở phần trước đã được nói lên lúc đức Phật còn tại tiền, còn các câu kệ này đã được thốt lên sau khi đức Phật viên tịch Niết Bàn, câu kệ 920 là của các vị tham gia cuộc Kết Tập (ThagA. iii, 74).
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
925. Araññe rukkhamūlesu kandarāsu guhāsu ca, vivekamanubrūhentā 1 vihaṃsu 2 tapparāyanā. 926. Nīcā niviṭṭhā 3 subharā mudū atthaddhamānasā, abyāsekā amukharā atthacintāvasānugā. 927. Tato pāsādikaṃ āsi gataṃ bhuttaṃ nisevitaṃ, siniddhā teladhārā ’va ahosi iriyāpatho. 928. Sabbāsavaparikkhīṇā mahājhāyī mahāhitā, nibbutā dāni te therā parittā dāni tādisā. 929. Kusalānaṃ ca dhammānaṃ paññāya ca parikkhayā, sabbākāravarūpetaṃ lujjate jinasāsanaṃ. 930. Pāpakānaṃ ca dhammānaṃ kilesānaṃ ca yo utu, upaṭṭhitā vivekāya ye ca saddhammasesakā. 931. Te kilesā pavaḍḍhantā āvisanti bahuṃ janaṃ, kīḷanti maññe bālehi ummattehi va rakkhasā. 932. Kilesehābhibhūtā te tena tena vidhāvitā, narā kilesavatthūsu sasaṅgāmeva 4 ghosite. 933. Pariccajitvā saddhammaṃ aññamaññehi bhaṇḍare, diṭṭhigatāni anventā idaṃ seyyoti maññare. 934. Dhanaṃ ca puttaṃ bhariyaṃ ca chaḍḍayitvāna niggatā, kaṭacchubhikkhāhetū 5 akiccāni nisevare. 935. Udarāvadehakaṃ bhutvā sayantuttānaseyyakā, kathā vaḍḍhenti 6 paṭibuddhā7 yā kathā satthugarahitā. 936. Sabbakārukasippāni cittīkatvāna8 sikkhare, avūpasantā ajjhattaṃ sāmaññattho ’ti acchati. 937. Mattikaṃ telaṃ cuṇṇaṃ ca udakāsanabhojanaṃ, gihīnaṃ upanāmenti ākaṅkhantā bahuttaraṃ. 938. Dantaponaṃ kapitthaṃ ca pupphaṃ khādaniyāni9 ca, piṇḍapāte ca sampanne10 ambe āmalakāni ca. 939. Bhesajjesu yathā vejjā kiccākicce yathā gihī, gaṇikā ’va vibhūsāyaṃ issare khattiyā yathā. 940. Nekatikā vañcanikā kūṭasakkhī apāṭukā,11 bahūhi parikappehi āmisaṃ paribhuñjare.
1 vivekamanubrūhantā - Syā, PTS, Pa. 7 pabuddhā - Pa. 2 vihiṃsu - Syā, PTS, Pa. 8 cittiṃ katvāna - Ma; 3 nīcaniviṭṭhā - Syā, PTS. cittaṃ katvāna - Syā; 4 sayaṃgāhe va - Syā, PTS. cittikatvāna - PTS. 5 kaṭacchubhikkhahetūpi - Ma, Syā, PTS. 9 pupphakhādaniyāni - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 6 kathaṃ vattenti - Ma, Syā; 10 sampaṇṇo - Sīmu 1, 2. kathā vadenti - PTS. 11 avāṭukā - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
925. Trong khi đeo đuổi việc ẩn cư, với sự chuyên chú về việc ấy, các vị đã sống ở khu rừng, ở các gốc cây, ở những khe núi, và ở các hang động. 926. (Các vị) khiêm tốn, tín tâm, dễ nuôi, mềm mỏng, tâm ý không cương ngạnh, không lú lẫn, không lắm lời, thiên về sự suy nghĩ đến điều lợi ích (cho mình và cho người). 927. Do đó, cách đi, cách ăn, cách xử sự đã tạo ra niềm tin. Uy nghi cử chỉ đã là tương tự như luồng nước dầu trơn tru. 928. Giờ đây, các vị trưởng lão có tất cả các lậu hoặc đã được cạn kiệt, có thiền chứng vĩ đại, có lợi ích lớn lao ấy đã tịch diệt, giờ đây các vị như thế ấy là ít ỏi. 929. Do sự cạn kiệt hoàn toàn của các thiện pháp và trí tuệ, Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng, được hội đủ mọi biểu hiện cao quý, bị hủy hoại. 930. Đây là giai đoạn của các pháp ác và các ô nhiễm, nhưng các vị nào được tự tại trong việc ẩn cư vẫn thành tựu phần còn lại của Chánh Pháp. 931. Các ô nhiễm ấy, được tăng trưởng, xâm nhập ở nhiều người; tôi nghĩ rằng chúng đùa giỡn với những kẻ ngu si, tựa như các quỷ sứ đùa giỡn với những kẻ bị điên cuồng. 932. Bị chế ngự bởi các ô nhiễm, những kẻ ấy chạy theo đối tượng này đối tượng nọ ở các nền tảng tạo ra sự ô nhiễm, tựa như trong cuộc chiến đấu của bản thân (với Ma Vương) đã được công bố. 933. Sau khi hoàn toàn từ bỏ Chánh Pháp, bọn họ xung đột lẫn nhau. Trong khi theo đuổi các tà kiến, bọn họ nghĩ rằng: ‘Điều này là tốt hơn.’ 934. Sau khi lìa bỏ tài sản, con trai, và vợ, bọn họ đã ra đi. Vì nguyên nhân một muỗng đồ ăn, bọn họ thực hành các việc không đáng làm. 935. Sau khi thọ thực đầy bụng, họ ngủ với tư thế nằm ngửa. Lúc thức dậy, họ khơi lên các cuộc nói chuyện, là các cuộc nói chuyện đã bị bậc Đạo Sư chê trách. 936. Họ tôn sùng và học tập tất cả cảc nghề nghiệp thủ công, không an tịnh nội tâm; ‘mục đích của đời sống Sa-môn’ là không có liên quan. 937. Họ cho các cư sĩ đất sét, dầu ăn, bột phấn, nước uống, chỗ ngồi, và thức ăn, trong khi mong mỏi (được cho lại) nhiều hơn. 938. (Họ cho) tăm xỉa răng, trái cây kapittha, bông hoa, các loại vật thực cứng, các đồ ăn khất thực đặc biệt, các trái xoài, và các trái cây āmalaka. 939. Về các loại thuốc men thì họ giống như những thầy thuốc, về các việc lớn nhỏ thì giống như các cư sĩ, về những đồ trang sức thì tựa như các cô gái điếm, về quyền uy thì giống như các vị Sát-đế-lỵ. 940. Lường gạt, lừa dối, làm chứng sai trái, buông lung, họ thọ hưởng vật chất bằng nhiều cách thức sắp đặt.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Hai Mươi
941. Lesakappe pariyāye parikappenudhāvitā, jīvikatthā upāyena saṅkaḍḍhanti bahuṃ dhanaṃ.
942. Upaṭṭhāpenti parisaṃ kammato no ca dhammato, dhammaṃ paresaṃ desenti lābhato no ca atthato.
943. Saṅghalābhassa bhaṇḍanti saṅghato paribāhirā, 1 paralābhūpajīvantā 2 ahirīkā 3 na lajjare.
944. Nānuyuttā tathā eke muṇḍā saṅghāṭipārutā, sambhāvanaṃ yevicchanti lābhasakkāramucchitā.
945. Evaṃ nānappayātamhi na dāni 4 sukaraṃ tathā, aphusitaṃ 5 vā phusituṃ phusitaṃ nānurakkhituṃ.6
946. Yathā kaṇṭakaṭṭhānamhi careyya anupāhano, satiṃ upaṭṭhapetvāna evaṃ gāme munī care.
947. Saritvā pubbake yogī tesaṃ vattamanussaraṃ, kiñcāpi pacchimo kālo phuseyya amataṃ padaṃ.
948. Idaṃ vatvā sālavane samaṇo bhāvitindriyo, brāhmaṇo parinibbāyī isi khīṇapunabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pārāsariyo7 thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Pārāsariyattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Adhimutto pārāsariyo6 telakāni raṭṭhapālo, māluṅkyaselo bhaddiyo aṅguli dibbacakkhuko. Pārāsariyo6 dasete vīsatinipātamhi8 parikittitā,9 gāthāyo dvesatā honti pañcatālīsa uttarin ”ti.
Vīsatinipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 paribāhiyā - Pa. 2 paralābhopajīvantā - Ma, Syā, PTS. 6 vānurakkhituṃ - Ma, Syā, PTS. 3 ahirikāva - Ma, Syā, PTS. 7 pārāpariyo - Ma, PTS. 4 nidāni - PTS. 8 vīsamhi - Ma, Syā, PTS. 5 apphusitaṃ - Sīmu 1, 2. 9 suparikittitā - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Vīsatinipāto
941. Chạy theo sau các viện cớ, các phương tiện, các cách thức sắp đặt, với mục đích nuôi mạng, bằng mánh lới họ thâu tóm nhiều tài sản. 942. Họ thiết lập đồ chúng vì nghề nghiệp không vì Giáo Pháp; họ thuyết giảng Giáo Pháp cho những người khác vì lợi lộc không vì mục đích. 943. Những kẻ bên ngoài hội chúng cãi cọ về lợi lộc của hội chúng; họ là những kẻ vô liêm sỉ, trong khi đang sống nhờ vào lợi lộc của người khác, lại không biết hổ thẹn. 944. Không được gắn bó (với các pháp Sa-môn) như thế ấy, một số cạo đầu, trùm y hai lớp; bị say đắm bởi lợi lộc và sự tôn vinh, họ mong muốn chỉ mỗi sự cung kính. 945. Khi đã phát khởi các sự việc đa dạng như vậy, giờ đây không phải là việc dễ dàng như trước để chứng đắc pháp chưa được chứng đắc, hoặc để duy trì pháp đã được chứng đắc. 946. Giống như người không mang giày bước đi ở khu vực có gai nhọn, tương tự như vậy, bậc hiền trí nên thiết lập niệm rồi mới nên đi lại ở trong làng. 947. Người nhớ đến các hành giả ở thời quá khứ, trong khi tưởng nhớ đến phận sự của các vị ấy, mặc dầu là thời điểm sau cùng, cũng vẫn có thể chạm đến vị thế Bất Tử. 948. Sau khi nói điều này ở khu rừng cây sālā, vị Sa-môn có giác quan đã được tu tập, vị Bà-la-môn, bậc ẩn sĩ, với việc tái sanh lần nữa đã được cạn kiệt, đã viên tịch Niết Bàn.”
Đại đức trưởng lão Pārāsariya đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Pārāsariya.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị Adhimutta, vị Pārāsariya, vị Telakāni, vị Raṭṭhapāla, vị Māluṅkya, vị Sela, vị Bhaddiya, vị Aṅgulimāla, vị có Thiên nhãn (Anuruddha), vị Pārāsariya, mười vị này đã thuật lại ở nhóm hai mươi. Có hai trăm và thêm vào bốn mươi lăm câu kệ.”
Nhóm Hai Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
17. TIṂSATINIPĀTO 258. 949. Pāsādike bahū disvā bhāvitatte susaṃvute, isi paṇḍarassa gotto 1 apucchi phussasavhayaṃ. 2 950. Kiṃ chandā kimadhippāyā kimākappā bhavissare, anāgatamhi kālamhi taṃ me akkhāhi pucchito. 951. Suṇohi vacanaṃ mayhaṃ isipaṇḍarasavhaya, sakkaccaṃ upadhārehi ākkhicissāmyanāgataṃ. 952. Kodhanā upanāhī ca makkhī thambhī saṭhā bahū, issukī nānāvādā ca bhavissanti anāgate. 953. Aññātamānino dhamme gambhīre tīragocarā, lahukā agarū dhamme aññamaññamagāravā. 954. Bahū ādīnavā loke uppajjissantyanāgate, 3 sudesitaṃ imaṃ dhammaṃ kilesissanti 4 dummatī. 955. Guṇahīnā ’pi saṅghamhi voharantā 5 visāradā, balavanto bhavissanti mukharā assutāvino. 956. Guṇavanto ’pi saṅghamhi voharantā yathātthato,6 dubbalā te bhavissanti hirīmanā anatthikā. 957. Rajataṃ jātarūpaṃ ca khettaṃ vatthumajeḷakaṃ, dāsidāsaṃ ca dummedhā sādiyissantyanāgate.7 958. Ujjhānasaññino bālā sīlesu asamāhitā, unnaḷā vicarissanti kalahābhiratā magā. 959. Uddhatā ca bhavissanti nīlacīvarapārutā, kuhā thaddhā lapā siṅgī carissantyariyā viya. 960. Telasaṇṭhehi8 kesehi capalaṃ añjitakkhikā,9 rathiyāya gamissanti dantavaṇṇikapārutā.10 961. Ajegucchaṃ vimuttehi surattaṃ arahaddhajaṃ, jigucchissanti kāsāvaṃ odātesu samucchitā. 962. Lābhakāmā bhavissanti kusītā hīnavīriyā, kicchantā vanapatthāni11 gāmantesu vasissare.
1 paṇḍarasagotto - Ma, Syā, PTS. 6 yathatthato - Syā, PTS. 2 pussasavhayaṃ - Syā. 7 sādiyissanti ’nāgate - PTS. 3 uppajjissanti ’nāgate - PTS, Pa. 8 telasaṇhehi - Syā, PTS. 4 kilesessanti - Ma; 9 capalā añjanakkhikā - Ma, Syā, PTS. kilisissanti - Syā, PTS. 10 dantavaṇṇakapārutā - Syā, PTS. 5 voharanti - PTS. 11 vanapattāni - PTS.
17. NHÓM BA MƯƠI 258. 949. “Sau khi nhìn thấy nhiều người có tín tâm, có bản thân đã được tu tập, khéo được thu thúc, vị ẩn sĩ thuộc dòng họ Paṇḍara đã hỏi vị tên Phussa rằng: 950. ‘Vào thời vị lai, người ta sẽ có ước muốn thế nào, ý định thế nào, thái độ thế nào? Được hỏi, xin ngài hãy nói cho tôi điều ấy.’ 951. ‘Này vị ẩn sĩ có tên Paṇḍara, hãy lắng nghe lời nói của tôi, hãy tiếp thu một cách nghiêm chỉnh, tôi sẽ nói về vị lai. 952. Vào thời vị lai, sẽ có nhiều kẻ (có bản chất) giận dữ, thù hằn, bôi nhọ, ngoan cố, lừa lọc, ganh tỵ, và nhiều lập luận khác nhau. 953. Những kẻ có hành xứ ở bờ (bên này), với sự tự mãn là đã biết về Giáo Pháp thâm sâu, xem nhẹ và không kính trọng Giáo Pháp, không có sự kính trọng lẫn nhau. 954. Vào thời vị lai, nhiều điều bất lợi sẽ sanh khởi ở thế gian. Những kẻ có trí tồi sẽ làm ô nhiễm Giáo Pháp đã khéo được thuyết giảng này. 955. Thậm chí những kẻ thấp thỏi về đức hạnh sẽ có tự tin trong khi phát biểu ở hội chúng; những kẻ không nghe nhiều, lắm lời, sẽ trở nên có thế lực. 956. Ngay cả những vị có đức hạnh, trong khi phát biểu đúng theo sự thật ở hội chúng, những vị ấy sẽ trở nên yếu thế, rụt rè, không nhiệt tâm. 957. Vào thời vị lai, những kẻ có trí tồi sẽ ưng thuận bạc và vàng, ruộng, vườn, dê, cừu, tôi trai, và tớ gái. 958. Có tánh ưa phàn nàn, ngu si, không chuyên chú vào các giới, kiêu ngạo, họ đi đó đây, thích thú việc gây gỗ như là những con thú. 959. Và họ sẽ trở nên tự kiêu, trùm lên lá y màu xanh, dối trá, bướng bỉnh, nói nhiều, soi mói, và sẽ cư xử tựa như bậc Thánh. 960. Với đầu tóc được bôi dầu, có tính chao đảo, mắt được tô màu, trùm y màu ngà, họ sẽ đi ở đường lộ. 961. Bị say đắm các y phục màu trắng, họ nhờm gớm y ca-sa, biểu hiện của vị A-la-hán, được khéo nhuộm, không bị nhờm gớm bởi các bậc đã được giải thoát. 962. Họ sẽ trở nên có sự ham muốn về lợi lộc, biếng nhác, có sự tinh tấn thấp thỏi, trong khi cảm thấy mệt nhọc về các chốn rừng rú xa xôi, họ sẽ sống ở gần các xóm làng.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
963. Ye ye lābhaṃ labhissanti micchājīvaratā sadā, te te ’va 1 anusikkhantā bhamissanti 2 asaṃyatā.
964. Ye ye alābhino lābhaṃ na te pujjā bhavissare, supesale ’pi te dhīre sevissanti na te tadā.
965. Pilakkhurajanaṃ 3 rattaṃ garahantā sakaṃ dhajaṃ, titthiyānaṃ dhajaṃ keci dhāressantyavadātakaṃ.4
966. Agāravo ca kāsāve tadā tesaṃ bhavissati, paṭisaṅkhā ca kāsāve bhikkhūnaṃ na bhavissati.
967. Abhibhūtassa dukkhena sallaviddhassa ruppato, paṭisaṅkhā mahāghorā nāgassāsi acintiyā.
968. Chaddanto hi tadā disvā surattaṃ arahaddhajaṃ, tāvadeva bhaṇī gāthā gajo atthopasaṃhitā.
969. Anikkasāvo kāsāvaṃ yo vatthaṃ paridahessati,5 apeto damasaccena na so kāsāvamarahati.
970. Yo ca vantakasāvassa sīlesu susamāhito, upeto damasaccena sa ve kāsāvamarahati.
971. Vipannasīlo dummedho pākaṭo kammakāriyo, vibbhantacitto nissukko na so kāsāvamarahati.
972. Yo ca sīlena sampanno vītarāgo samāhito, odātamanasaṅkappo sa ve kāsāvamarahati.
973. Uddhato unnaḷo bālo sīlaṃ yassa na vijjati, odātakaṃ arahati kāsāvaṃ kiṃ karissati.
974. Bhikkhū ca bhikkhuniyo ca duṭṭhacittā anādarā, tādīnaṃ mettacittānaṃ niggaṇhissantyanāgate.6
975. Sikkhāpentā ’pi therehi bālā cīvaradhāraṇaṃ, na suṇissanti dummedhā pākaṭā kāmakāriyā.
976. Te tathā sikkhitā bālā aññamaññaṃ agāravā, nādiyissantupajjhāye khaḷuṅko viya sārathiṃ.
1 te te ca - PTS. 4 dhārissantyavadātakaṃ - Ma, Sīmu 1, 2. 2 bhajissanti - Ma, PTS; gamissanti - Syā. 5 paridhassati - Ma; paridahissati - PTS. 3 milakkhurajanaṃ - Ma, Syā, PTS. 6 niggaṇhissanti ’nāgate - PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
963. Những kẻ nào luôn thích thú việc tà mạng sẽ nhận lãnh lợi lộc, chính những kẻ ấy, trong khi không học tập, sẽ đi loanh quanh, không tự kiềm chế.
964. Những vị nào không nhận được lợi lộc, những vị ấy sẽ không được tôn vinh. Khi ấy, ngay cả những bậc sáng trí vô cùng hiền thiện, họ cũng sẽ không thân cận.
965. Trong khi chê trách biểu hiện được nhuộm màu cây sung của mình, một số kẻ sẽ mặc màu trắng là biểu hiện của các ngoại đạo.
966. Khi ấy, sự không kính trọng y ca-sa sẽ khởi lên ở những kẻ ấy, và sự quán tưởng về y ca-sa sẽ không có ở các tỳ khưu.
967. Con voi khi bị thống trị bởi sự đau đớn, bị đâm xuyên bởi mũi tên, bị kích động, mặc dầu có sự kinh sợ khủng khiếp, sự quán tưởng đã khởi đến con voi là điều không thể nghĩ bàn.
968. Bởi vì con voi Chaddanta, vào lúc ấy, sau khi nhìn thấy biểu hiện của vị A-la-hán khéo được nhuộm màu, ngay khi ấy đã nói lên những kệ ngôn gắn liền với điều lợi ích:
969. ‘Kẻ nào, có uế trược chưa lìa, sẽ khoác lên tấm vải ca-sa, (nếu) bỏ bê việc rèn luyện và sự chân thật, kẻ ấy không xứng với y ca-sa.
970. Và vị nào có uế trược được rũ bỏ, khéo chuyên chú vào các giới, gắn bó việc rèn luyện và sự chân thật, vị ấy quả nhiên xứng với y ca-sa.’ 1
971. Có giới bị hư hỏng, có trí tồi, buông lung, hành động theo ý thích, có tâm bị tản mạn, thiếu năng nổ, kẻ ấy không xứng với y ca-sa.
972. Và vị nào, được đầy đủ về giới, có luyến ái đã được xa lìa, được định tĩnh, có tâm ý và sự suy tư trong sạch, vị ấy quả nhiên xứng với y ca-sa.
973. Kẻ tự kiêu, kiêu ngạo, ngu dốt, đối với kẻ này thì giới không có, là kẻ xứng với y phục màu trắng, (kẻ ấy) sẽ làm gì với y ca-sa?
974. Vào thời vị lai, các tỳ khưu và các tỳ khưu ni, có tâm ác xấu, không có sự tôn trọng, sẽ khuấy rối đến các vị có tâm từ ái như thế ấy.
975. Ngay cả trong khi đang được các vị trưởng lão chỉ dạy về việc mặc y, những kẻ ngu dốt cũng sẽ không lắng nghe, có trí tồi, buông lung, hành động theo ý thích.
976. Những kẻ ngu dốt ấy, được học tập như vậy, không có sự kính trọng lẫn nhau, không lưu tâm đến các vị thầy tế độ, tựa như con ngựa chứng không để ý đến người đánh xe.
1 Câu kệ 969, 970 giống câu kệ số 9, 10 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
977. Evaṃ anāgataddhānaṃ paṭipatti bhavissati, bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ ca patte kālamhi pacchime.
978. Purā āgacchate etaṃ anāgataṃ mahabbhayaṃ, subbacā hotha sakhilā aññamaññaṃ sagāravā.
979. Mettacittā kāruṇikā hotha sīlesu saṃvutā, 1 āraddhaviriyā pahitattā niccaṃ daḷhaparakkamā.
980. Pamādaṃ bhayato disvā appamādaṃ ca khemato, bhavethaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ phusantā 2 amataṃ padan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā phusso thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Phussattheragāthā.
259. 981. Yathācārī yathāsato satīmā yatasaṅkappajjhāyi 3 appamatto, ajjhattarato samāhitatto 4 eko santusito tamāhu bhikkhuṃ.
982. Allaṃ sukkhaṃ vā 5 bhuñjanto na bāḷhaṃ suhito siyā, ūnodaro 6 mitāhāro sato bhikkhu paribbaje.
983. Cattāro pañca ālope abhutvā udakaṃ pive, alaṃ phāsuvihārāya pahitattassa bhikkhuno.
984. Kappiyaṃ taṃ ce chādeti7 cīvaraṃ idamatthitaṃ,8 alaṃ phāsuvihārāya pahitattassa bhikkhuno.
985. Pallaṅkena nisinnassa jaṇṇuke nābhivassati, alaṃ phāsuvihārāya pahitattassa bhikkhuno.
986. Yo sukhaṃ dukkhato adda9 dukkhamaddakkhi sallato, ubhayantarena10 nāhosi kena lokasmiṃ11 kiṃ siyā.
987. Mā me kadāci pāpiccho kusīto hīnaviriyo, appassuto anādaro kena lokasmiṃ11 kiṃ siyā.
988. Bahussuto ca medhāvī sīlesu susamāhito, cetosamathamanuyutto api muddhani tiṭṭhatu.
1 sīle susaṃvutā - PTS. 2 phusanti - Syā, PTS. 7 kappiyatañca ādeti - Syā, PTS. 3 satimā yathā saṅkappacariyāya - Syā, PTS. 8 idamatthikaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 susamāhitatto - Syā, PTS. 9 addakkhi - Syā. 5 va - Syā; ca - PTS. 10 ubhayamantare - Sīmu 1, 2. 6 ūnūdaro - Ma, Syā, PTS, Pa. 11 lokasmi - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
977. Như vậy sẽ là sự thực hành trong thời vị lai của các tỳ khưu và các tỳ khưu ni khi thời điểm sau cùng đã đến.
978. Khi điều nguy hiểm lớn lao ấy còn chưa xảy đến, trước khi nó xảy đến các vị hãy dễ dạy, nhu thuận, có sự kính trọng lẫn nhau.
979. Các vị hãy có tâm từ ái, có lòng bi mẫn, hãy thu thúc ở các giới, có sự nỗ lực tinh tấn, có bản tính cương quyết, thường xuyên có sự ra sức bền bỉ.
980. Sau khi nhìn thấy sự xao lãng là nguy hiểm, sự không xao lãng là an toàn, các vị hãy tu tập Đạo Lộ tám chi phần, trong khi đang chạm đến vị thế Bất Tử.’”
Đại đức trưởng lão Phussa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Phussa.
259. 981. “Vị có hạnh kiểm như thế, có tánh tốt như thế, có niệm, có sự suy tư đã được kiềm chế, có thiền chứng, không bị xao lãng, được thỏa thích ở nội tâm, có bản thân được định tĩnh, đơn độc, tự biết đủ, người ta gọi vị ấy là tỳ khưu.
982. Trong khi thọ dụng đồ ăn ướt hay đồ ăn khô, không nên thỏa mãn một cách quá độ, vị tỳ khưu du hành, có bao tử thiếu thốn, có vật thực chừng mực, có niệm.
983. Nên ngưng không ăn bốn, năm vắt cơm (sau cùng) và nên uống nước, vậy là đủ cho sự sống thoải mái của vị tỳ khưu bản tính cương quyết.
984. Nếu mặc lên y ấy, (là y) đã được làm cho đúng phép, thì điều này là có lợi ích, vậy là đủ cho sự sống thoải mái của vị tỳ khưu bản tính cương quyết.
985. Đối với vị đang ngồi với thế kiết già, trời mưa còn chưa làm ướt đầu gối, vậy là đủ cho sự sống thoải mái của vị tỳ khưu bản tính cương quyết.
986. Người nào đã thấy lạc là khổ, đã nhìn thấy khổ là mũi tên, đã không ở giữa cả hai (lạc và khổ), còn có điều gì (trói buộc) ở thế gian và có thể trở thành cái gì (ở tương lai)?
987. Mong rằng kẻ có ước muốn xấu xa, biếng nhác, có sự tinh tấn kém cỏi, ít học hỏi, không có sự tôn trọng, chớ bao giờ gần bên tôi, còn có điều gì ở thế gian (để giáo huấn) và có thể trở thành cái gì (được lợi ích)?
988. Và mong rằng vị nghe nhiều, thông minh, khéo chuyên chú vào các giới, được gắn bó với sự vắng lặng của tâm, hãy đứng ngay ở đỉnh đầu.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
989. Yo papañcamanuyutto papañcābhirato mago, 1 virādhayī so nibbānaṃ yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
990. Yo ca papañcaṃ hitvāna nippapañcapathe rato, ārādhayī so nibbānaṃ yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
991. Gāme vā yadi vāraññe ninne vā yadi vā thale, yattha arahanto viharanti taṃ bhūmiṃ rāmaṇeyyakaṃ.
992. Ramaṇīyā 2 araññāni yattha na ramatī jano, vītarāgā ramissanti 3 na te kāmagavesino.
993. Nidhīnaṃ ’va pavattāraṃ yaṃ passe vajjadassinaṃ, niggayhavādiṃ medhāviṃ tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje, tādisaṃ bhajamānassa seyyo hoti na pāpiyo.
994. Ovadeyyānusāseyya asabbhā ca nivāraye, sataṃ hi so piyo hoti asataṃ hoti appiyo.
995. Aññassa bhagavā buddho dhammaṃ desesi cakkhumā, dhamme desiyamānamhi sotamodhesimatthiko, taṃ me amoghaṃ savanaṃ vimuttomhi anāsavo.
996. Neva pubbenivāsāya na ’pi dibbassa cakkhuno, cetopariyāya iddhiyā cutiyā upapattiyā, sotadhātuvisuddhiyā paṇīya 4 me na vijjati.
997. Rukkhamūlaṃ ’va nissāya muṇḍo saṅghāṭipāruto, paññāya uttamo thero upatisso ca5 jhāyati.
998. Avitakkaṃ samāpanno sammāsambuddhasāvako, ariyena tuṇhībhāvena6 upeto hoti tāvade.
999. Yathā ’pi pabbato selo acalo suppatiṭṭhito,7 evaṃ mohakkhayā bhikkhu pabbato ’va na vedhati.
1000. Anaṅgaṇassa posassa niccaṃ sucigavesino, vālaggamattaṃ pāpassa abbhāmattaṃ ’va khāyati.
1001. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, nikkhipissaṃ imaṃ kāyaṃ sampajāno patissato.
1 mano - Syā. 2 ramaṇīyāni - Ma, Syā, Sīmu 1, 2. 5 upatissova - Ma, Syā, PTS. 3 ramessanti - Sīmu 1, 2. 6 tuṇhibhāvena - PTS. 4 paṇidhī - Ma, Syā, PTS. 7 supatiṭṭhato - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
989. Kẻ nào bị gắn bó với vọng tưởng, thỏa thích vọng tưởng giống như con thú, kẻ ấy đã lìa xa Niết Bàn, sự an toàn khỏi các ràng buộc, vô thượng. 990. Và vị nào, sau khi từ bỏ vọng tưởng, được thích thú ở đạo lộ không có vọng tưởng, vị ấy đã thành tựu Niết Bàn, sự an toàn khỏi các ràng buộc, vô thượng. 991. Cho dầu ở làng hoặc là ở rừng, cho dầu ở thung lũng hoặc ở cao nguyên, nơi nào các vị A-la-hán cư ngụ, vùng đất ấy thật đáng yêu. 1 992. Các khu rừng đáng yêu là nơi con người không ưa thích. Những vị có luyến ái đã được xa lìa sẽ ưa thích, các vị ấy không phải là những kẻ tầm cầu ái dục. 993. Nên gặp gỡ người thông minh, nhìn thấy được lỗi lầm, có lời nói khiển trách, tựa như người chỉ ra những của cải chôn giấu. Nên giao thiệp với người thông minh như thế ấy. Người giao thiệp với vị (thông minh) như thế ấy có được điều tốt hơn, không xấu. 2 994. Người có thể giáo giới, có thể chỉ dạy, có thể ngăn chặn điều không tốt lành, thật vậy đối với những người tốt thì người ấy được thương mến, đối với những người không tốt thì không được yêu mến. 3 995. Đức Phật Thế Tôn, bậc Hữu Nhãn, đã thuyết giảng Giáo Pháp đến người khác. Trong khi Giáo Pháp đang được thuyết giảng, là người có mục đích, tôi đã lắng tai nghe. Việc lắng nghe ấy của tôi là không vô ích, tôi đã được giải thoát, không còn lậu hoặc. 996. Không vì đời sống trong thời quá khứ, cũng không vì Thiên nhãn, vì thần thông về việc biết được tâm (của người khác), về sự chết và sự sanh, về sự thanh tịnh của nhĩ giới, là ước nguyện không có ở tôi. 997. Vị trưởng lão Upatissa, tối thượng về trí tuệ, đầu cạo, trùm lên y hai lớp, đã ngồi xuống ngay tại gốc cây, tham thiền. 998. Đã đạt được trạng thái vô tầm, vị đệ tử của bậc Chánh Đẳng Giác ngay tức thời đạt đến trạng thái im lặng thánh thiện. 999. Cũng giống như ngọn núi đá, không bị lay động, đã khéo được thiết lập, tương tự như vậy vị tỳ khưu, do sự cạn kiệt của si mê, không rung chuyển tựa như ngọn núi. 4 1000. Đối với người không có (đầu óc) nhơ bẩn, luôn tầm cầu sự tinh khiết, phần nhỏ bằng đầu cọng tóc của sự xấu xa được xem như là kích thước của đám mây. 5 1001. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, tôi sẽ lìa bỏ thân xác này, có sự nhận biết rõ, có niệm.
1
Câu kệ 991 giống câu kệ 98 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
2
Câu kệ 993 giống câu kệ 76 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
3
Câu kệ 994 giống câu kệ 77 của Dhammapadapāḷi - Pháp Cú.
4
Câu kệ 999 giống câu kệ 651.
5
Câu kệ 1000 giống câu kệ 652.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
1002. Nābhinandāmi maraṇaṃ nābhinandāmi jīvitaṃ, kālaṃ ca paṭikaṅkhāmi nibbisaṃ bhatako yathā.
1003. Ubhayenamidaṃ maraṇameva nāmaraṇaṃ pacchā vā pure vā, paṭipajjatha mā vinassatha khaṇo vo 1 mā upaccagā.
1004. Nagaraṃ yathā paccantaṃ guttaṃ santarabāhiraṃ, evaṃ gopetha attānaṃ khaṇo vo1 mā upaccagā, khaṇātītā hi socanti nirayamhi samappitā.
1005. Upasanto uparato mantabhāṇī 2 anuddhato, dhunāti pāpake dhamme dumapattaṃ va māluto.
1006. Upasanto uparato mantabhāṇī2 anuddhato, appāsi 3 pāpake dhamme dumapattaṃ va māluto.
1007. Upasanto anāyāso vippasanno anāvilo, 4 kalyāṇasīlo medhāvī dukkhassantakaro siyā.
1008. Na vissase ekatiyesu evaṃ agārisu pabbajitesu cā ’pi, sādhū ’pi 5 hutvāna asādhu honti asādhu hutvā puna sādhu honti.
1009. Kāmacchando ca vyāpādo thīnamiddhaṃ ca bhikkhuno, uddhaccaṃ vicikicchā ca pañcete6 cittakelisā.
1010. Yassa sakkariyamānassa asakkārena cūbhayaṃ, samādhi na vikampati appamādavihārino.
1011. Taṃ jhāyikaṃ sātatikaṃ sukhumadiṭṭhivipassakaṃ, upādānakkhayārāmaṃ āhu sappuriso iti.
1012. Mahāsamuddo paṭhavī7 pabbato anilo ’pi ca, upamāya na yujjanti8 satthu varavimuttiyā.
1013. Cakkānuvattako thero mahāñāṇī samāhito, paṭhavāpaggi9 samāno na rajjati na dussati.
1014. Paññāpāramitaṃ patto mahābuddhi mahāmati,10 ajaḷo jaḷasamāno sadā carati nibbuto.
1 ve - PTS, Sīmu 1, 2. 6 pañca te - Syā, PTS. 2 mattabhāṇī - Sīmu 1, 2. 7 pathavī - Ma, PTS. 3 abbahi - Syā, PTS. 8 yuñjanti - Syā. 4 vippasannamanāvilo - Syā, PTS. 9 pathavāpaggi - Ma, Syā, PTS. 5 sādhu - Sīmu 1, 2. 10 mahāmuni - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
1002. Tôi không vui thích sự chết, tôi không vui thích sự sống, và tôi chờ đợi thời điểm, giống như người làm thuê chờ đợi tiền công. 1
1003. Ở cả hai thời, sau này (lúc về già) hoặc trước đây (lúc còn trẻ), cái này chính là sự chết, không phải không chết, các vị hãy tiến bước, các vị chớ có hư hỏng, chớ để thời khắc của quý vị trôi qua.
1004. Giống như thành trì ở biên thùy được canh phòng bên trong lẫn bên ngoài, các vị hãy gìn giữ bản thân như vậy, chớ để thời khắc của quý vị trôi qua, 2 bởi vì những kẻ đã để thời khắc trôi qua bị sầu muộn khi bị đưa vào ở địa ngục.
1005. Vị an tịnh, tự chế, có lời nói đúng đắn, không tự kiêu, rũ bỏ các ác pháp tựa như gió làm rụng lá cây. 3
1006. Vị an tịnh, tự chế, có lời nói đúng đắn, không tự kiêu, rũ bỏ các ác pháp tựa như gió ngắt bỏ lá cây.
1007. Vị an tịnh, không buồn phiền, hoàn toàn tịnh tín, không náo động, có giới tốt đẹp, thông minh, có thể thực hiện việc chấm dứt khổ đau.
1008. Không thể tin được rằng một số người tại gia luôn cả xuất gia lại là như vầy, thậm chí đã là tốt lành rồi trở thành không tốt lành, đã là không tốt lành rồi lại trở thành tốt lành.
1009. Ước muốn về dục, và ác tâm, sự dã dượi buồn ngủ, sự phóng dật, và hoài nghi, đây là năm ô nhiễm ở tâm của vị tỳ khưu.
1010. Đối với vị nào, ở cả hai trường hợp, đang được tôn vinh và không có tôn vinh, mà có sự an trú không bị xao lãng, định của vị ấy không dao động.
1011. Vị tham thiền liên tục, có sự quán xét về tà kiến vi tế, có sự ưa thích về sự cạn kiệt của chấp thủ, người ta gọi vị ấy là ‘bậc thiện nhân.’
1012. Đại dương, trái đất, quả núi, và luôn cả ngọn gió, không được liên kết với sự so sánh về sự giải thoát cao quý của bậc Đạo Sư.
1013. Vị tiếp tục xoay chuyển bánh xe, bậc trưởng lão, có trí tuệ lớn lao, được định tĩnh, tương tự đất, nước, và lửa, không bị luyến ái, không bị sân hận.
1014. Đã đạt đến sự toàn hảo về tuệ, có tánh giác vĩ đại, có tư tưởng lớn lao, không đần độn giống như là đần độn, luôn sống được tịch tịnh.
1
Câu kệ 1002 giống câu kệ 606.
2
Hai dòng đầu của câu kệ 1004 giống câu kệ 653.
3
Câu kệ 1005 giống câu kệ 2.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
1015. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā ’ti.
1016. Sampādethappamādena esā me anusāsanī, handāhaṃ parinibbissaṃ vippamuttomhi sabbadhī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāriputto thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sāriputtattheragāthā.
260. 1017. Pisunena 1 ca kodhanena ca maccharinā ca vibhūtanandinā, 2 sakhitaṃ na kareyya paṇḍito pāpo kāpurisena saṅgamo.
1018. Saddhena ca pesalena ca paññavatā bahussutena ca, sakhitaṃ hi3 kareyya paṇḍito bhaddo sappurisena saṅgamo.
1019. Passa cittakataṃ4 bimbaṃ arukāyaṃ samussitaṃ, āturaṃ bahusaṅkappaṃ yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.
1020. Passa cittakataṃ4 rūpaṃ maṇinā kuṇḍalena ca, aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ saha vatthena sobhati.
1021. Alattakakatā pādā mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
1022. Aṭṭhapādakatā kesā nettā añjanamakkhitā, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
1023. Añjanīva navā cittā pūtikāyo alaṅkato, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
1024. Odahi migavo pāsaṃ nāsadā vāguraṃ migo, bhutvā nivāpaṃ gacchāma kandante migabandhake.
1025. Chinnā pāsā migavassa nāsadā vāguraṃ migo, bhutvā nivāpaṃ gacchāma socante migaluddake.
1026. Bahussuto cittakathī buddhassa paricārako, pannabhāro visaññutto seyyaṃ kappeti gotamo.
1 pisuṇena - Ma, Syā. 3 sakhitaṃ - Ma, Sīmu 1, 2. 2 vibhūtinandinā - Syā, PTS. 4 cittīkataṃ - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
1015. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 1 1016. Quý vị hãy nỗ lực với sự không xao lãng, điều này là lời chỉ dạy của tôi. Tốt lắm, tôi sẽ viên tịch Niết Bàn, tôi đã được giải thoát về mọi mặt.” 2
Đại đức trưởng lão Sāriputta đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Sāriputta.
260. 1017. “Người sáng trí không nên kết bạn với kẻ nói đâm thọc, giận dữ, bỏn xẻn, vui với sự bất hạnh (của người khác); việc giao du với kẻ xấu là tệ hại. 1018. Người sáng trí nên kết bạn với người có đức tin, khéo cư xử, có trí tuệ, và nghe nhiều; việc giao du với người tốt là may mắn. 1019. Hãy nhìn xem bóng dáng được vẽ màu, nơi hội tụ các vết thương, được dựng lên (bằng ba trăm khúc xương), bệnh hoạn, nhiều suy tư (sái quấy), không có sự tồn tại trường cửu. 3 1020. Hãy nhìn xem vóc dáng được vẽ màu, với ngọc ma-ni và với bông tai; là xương được bọc lại bởi da, nó rạng rỡ nhờ vải vóc. 1021. Các bàn chân được sơn màu đỏ, khuôn mặt được bôi phấn bột, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia. 1022. Các sợi tóc được làm thành tám lớp, các con mắt được bôi thuốc màu, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia. 1023. Thân thể hôi thối đã được trang điểm tựa như hộp thuốc bôi đã được vẽ màu, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia. 1024. Thợ săn đã đặt bẫy mồi, con nai đã không đến gần cái lưới bẫy. Sau khi ăn xong mồi nhử, chúng ta hãy ra đi, trong khi kẻ bắt thú đang than vãn. 1025. Các bẫy mồi của gã thợ săn đã bị đứt lìa, con nai đã không đến gần cái lưới bẫy. Sau khi ăn xong mồi nhử, chúng ta hãy ra đi, trong khi kẻ săn thú sầu muộn. 1026. Vị thị giả của đức Phật, nghe nhiều, có sự thuyết giảng tài ba, có gánh nặng đã được buông xuống, không bị ràng buộc, vị dòng dõi Gotama chuẩn bị việc nằm.
1
Câu kệ 1015 giống câu kệ 904.
2
Câu kệ 1016 giống câu kệ 658.
3
Các câu kệ 1019-1025 tương đương với các câu kệ 769-775.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
1027. Khīṇāsavo visaññutto saṅgātīto sunibbuto, dhāreti antimaṃ dehaṃ jātimaraṇapāragū. 1
1028. Yasmiṃ patiṭṭhitā dhammā buddhassādiccabandhuno, nibbānagamane magge so ’yaṃ tiṭṭhati gotamo.
1029. Dvāsītiṃ buddhato gaṇhiṃ 2 dve sahassāni bhikkhuto, caturāsītisahassāni ye me dhammā pavattino.
1030. Appassutāyaṃ 3 puriso balivaddo ’va jīrati, maṃsāni tassa vaḍḍhanti paññā tassa na vaḍḍhati.
1031. Bahussuto appassutaṃ yo sutenātimaññati, andho padīpadhāro ’va tatheva paṭibhāti maṃ.
1032. Bahussutaṃ upāseyya sutaṃ ca na vināsaye, taṃ mūlaṃ brahmacariyassa tasmā dhammadharo siyā.
1033. Pubbāparaññū atthaññū niruttipadakovido, suggahītaṃ ca gaṇhāti atthaṃ copaparikkhati.
1034. Khantyā chandīkato 4 hoti ussahitvā tuleti taṃ, samaye so padahati ajjhattaṃ susamāhito.
1035. Bahussutaṃ dhammadharaṃ sappaññaṃ buddhasāvakaṃ, dhammaviññāṇamākaṅkhaṃ taṃ bhajetha tathāvidhaṃ.
1036. Bahussuto dhammadharo kosārakkho mahesino, cakkhu sabbassa lokassa pūjanīyo5 bahussuto.
1037. Dhammārāmo dhammarato dhammaṃ anuvicintayaṃ, dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu saddhammā na parihāyati.
1038. Kāyamaccheragaruno6 hiyyamāne7 anuṭṭhahe, sarīrasukhagiddhassa kuto samaṇaphāsutā.
1039. Na pakkhanti disā sabbā dhammā nappaṭibhanti maṃ, gate kalyāṇamittamhi andhakāraṃ va khāyati.
1040. Abbhatītasahāyassa atītagatasatthuno, natthi etādisaṃ mittaṃ yathā kāyagatā sati.
1 jātimaraṇapāragu - PTS. 2 gaṇhi - Syā, PTS. 5 pūjaneyyo - Syā, PTS. 3 appassutoyaṃ - Syā, PTS. 6 kāyamaccheragaruko - Sīmu 1, 2. 4 chandikato - Ma, Syā, PTS. 7 hiyyamāno - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
1027. (Vị ấy) có lậu hoặc đã được cạn kiệt, không bị ràng buộc, đã vượt qua sự bám víu, đã khéo được tịch tịnh, đang duy trì thân mạng cuối cùng, là người đã đi đến bờ kia của sanh tử.
1028. Vị dòng dõi Gotama ấy đấy, đứng ở Đạo Lộ dẫn đến Niết Bàn, nơi ấy các lời dạy của đức Phật, vị thân quyến của mặt trời, đã được thiết lập.
1029. Tôi đã tiếp nhận tám mươi hai ngàn từ đức Phật, hai ngàn từ vị tỳ khưu, tám mươi bốn ngàn Pháp (uẩn) này là có sự vận hành.
1030. Kẻ này ít học, tựa như con bò đực trở thành già cỗi, các bắp thịt của kẻ ấy tăng trưởng, trí tuệ của kẻ ấy không tăng trường.
1031. Người nào học nhiều rồi khinh chê kẻ ít học về việc học, giống như người cầm cây đèn bị mù, điều nảy sanh trong trí của tôi tương tự y như thế.
1032. Hãy phụng sự người học nhiều, và chớ hủy hoại việc học, việc ấy là gốc rễ của Phạm hạnh; vì thế nên là người có sự ghi nhớ về Giáo Pháp.
1033. Là người biết điều nào trước điều nào sau, biết về ý nghĩa, rành rẽ về ngôn ngữ và từ vựng, nắm giữ điều đã được học tốt đẹp, và quán xét về ý nghĩa.
1034. Đã nảy sanh ước muốn nhờ vào sự nhẫn nại, sau khi đã ra sức thì cân nhắc về điều ấy, vị ấy nỗ lực đúng thời điểm, nội tâm khéo được định tĩnh.
1035. Vị đệ tử của đức Phật, có sự nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, có trí tuệ, đang mong mỏi sự nhận thức về Giáo Pháp; nên thân cận vị có đức tính như thế ấy.
1036. Vị đại ẩn sĩ, có sự nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, có sự bảo vệ kho tàng (Giáo Pháp), là con mắt của tất cả thế gian; sự nghe nhiều đáng được cúng dường.
1037. Có sự ưa thích Giáo Pháp, được thích thú Giáo Pháp, trong khi suy tư về Giáo Pháp, trong khi suy niệm về Giáo Pháp, vị tỳ khưu không rời bỏ Chánh Pháp.
1038. Đối với kẻ có sự chú trọng ở việc ích kỷ về thân xác, trong khi đang bị tiêu hoại (dần), không thể tự sách tấn, đối với kẻ bị tham đắm trong sự khoái lạc của cơ thể, tính chất thoải mái của Sa-môn từ đâu mà có?
1039. Mọi phương hướng không hiện rõ, các Giáo Pháp không hiển hiện cho tôi, khi người bạn tốt lành đã ra đi, như thể bóng tối xuất hiện.
1040. Đối với vị có bạn hữu đã đi xa, đối với vị có bậc Đạo Sư đã qua rồi, đã ra đi, không có người bạn nào giống như thế ấy, giống như niệm đặt ở thân.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
1041. Ye purāṇā atītā te navehi na sameti me, svajja eko ’va jhāyāmi vassupeto ’va pakkhimā.
1042. Dassanāya abhikkante 1 nānā verajjake bahū, mā vārayittha sotāro passantu samayo mamaṃ.
1043. Dassanāya abhikkante1 nānā verajjake puthu, 2 karoti satthā okāsaṃ na nivāreti cakkhumā.
1044. Paṇṇavīsati vassāni sekhabhūtassa me sato, na kāmasaññā uppajji passa dhammasudhammataṃ.
1045. Paṇṇavīsati vassāni sekhabhūtassa me sato, na dosasaññā uppajji passa dhammasudhammataṃ.
1046. Paṇṇavīsati vassāni bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ, mettena kāyakammena chāyā ’va anapāyinī.3
1047. Paṇṇavīsati vassāni bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ, mettena vacīkammena chāyā ’va anapāyinī.
1048. Paṇṇavīsati vassāni bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ, mettena manokammena chāyā ’va anapāyinī.
1049. Buddhassa caṅkamantassa piṭṭhito anucaṅkamiṃ, dhamme desīyamānamhi ñāṇaṃ me udapajjatha.
1050. Ahaṃ sakaraṇīyomhi sekho4 appattamānaso, satthu ca parinibbānaṃ yo amhaṃ anukampako.
1051. Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ tadāsi lomahaṃsanaṃ, sabbākāravarūpete sambuddhe parinibbute.
1052. Bahussuto dhammadharo kosārakkho mahesino, cakkhu sabbassa lokassa ānando parinibbuto.
1053. Bahussuto dhammadharo kosārakkho mahesino, cakkhu sabbassa lokassa andhakāre tamonudo.
1 atikkante - Syā, PTS. 3 anupāyinī - Syā. 2 puthū - Syā, PTS. 4 sekkho - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
1041. Những vị xưa kia đã qua rồi, tâm tôi không hợp với những vị mới. Hôm nay, tôi đây chỉ một mình, tham thiền, tựa như con chim đi về nơi trú ẩn.
1042. ‘Chớ ngăn cản nhiều người từ các xứ sở khác nhau đang đi đến để yết kiến, giờ là thời điểm, hãy để cho những người lắng nghe gặp Ta.’
1043. Đấng Đạo Sư, bậc Hữu Nhãn, cho cơ hội đến những người từ các xứ sở khác nhau đang đi đến để yết kiến, không ngăn cản.
1044. Hai mươi lăm năm, suy tưởng về ái dục đã không khởi lên ở tôi khi đang còn ở bản thể Hữu Học, hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp.
1045. Hai mươi lăm năm, suy tưởng về sân hận đã không khởi lên ở tôi khi đang còn ở bản thể Hữu Học; hãy nhìn xem bản chất tốt đẹp của Giáo Pháp.
1046. Hai mươi lăm năm, tôi đã hầu cận đức Thế Tôn với tâm từ qua thân nghiệp, như chiếc bóng không có sự xa lìa.
1047. Hai mươi lăm năm, tôi đã hầu cận đức Thế Tôn với tâm từ qua khẩu nghiệp, như chiếc bóng không có sự xa lìa.
1048. Hai mươi lăm năm, tôi đã hầu cận đức Thế Tôn với tâm từ qua ý nghiệp, như chiếc bóng không có sự xa lìa.
1049. Khi đức Phật đang đi kinh hành, tôi đã đi theo ở phía sau. Khi Giáo Pháp đang được thuyết giảng, trí đã khởi lên ở tôi.
1050. Tôi là bậc Hữu Học, còn có việc cần phải làm, tâm ý chưa được đạt đến, và bậc Đạo Sư, người có lòng thương tưởng đến tôi, viên tịch Niết Bàn.
1051. Khi bậc Toàn Giác, được hội đủ mọi biểu hiện cao quý, viên tịch Niết Bàn, khi ấy đã có sự kinh sợ, khi ấy đã có sự nổi da gà.
1052. Vị Ānanda, bậc đại ẩn sĩ, có sự nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, con mắt của tất cả thế gian, viên tịch Niết Bàn.
1053. Vị đại ẩn sĩ, có sự nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, có sự bảo vệ kho tàng (Giáo Pháp), con mắt của tất cả thế gian, có sự xua tan tăm tối ở bóng đêm.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Ba Mươi
1054. Gatimanto satimanto 1 dhitimanto ca yo isi, saddhammadhārako 2 thero ānando ratanākaro.
1055. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ānando thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Ānandattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Phussopatisso ānando tayo ’tiṃsepakittitā,3 gāthāyo tattha saṅkhātā sataṃ pañca ca uttarī ”ti.
Tiṃsatinipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 satīmanto - Syā, PTS. 3 tayotime pakittitā - Ma, Syā, PTS; 2 saddhammādhārako - Syā, PTS. tayo ’timeva kittitā - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
1054. Vị ẩn sĩ có sự uy nghi, có niệm, có sự quả quyết, người ghi nhớ về Chánh Pháp, là trưởng lão Ānanda có hầm mỏ châu báu.
1055. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Đại đức trưởng lão Ānanda đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Ānanda.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Vị Phussa, vị Upatissa, vị Ānanda, là ba vị đã được thuật lại ở nhóm Ba Mươi, các câu kệ đã được tạo ra ở tại nơi ấy là một trăm lẻ năm.”
Nhóm Ba Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
18. CATTĀLĪSANIPĀTO 261. 1056. Na gaṇena purakkhato care vimano hoti samādhi dullabho, nānā janasaṅgaho dukho 1 iti disvāna gaṇaṃ na rocaye. 1057. Na kulāni upabbaje muni vimano hoti samādhi dullabho, so ussukko 2 rasānugiddho atthaṃ riñcati yo sukhāvaho. 3 1058. Paṅko ’ti hi naṃ pavedayuṃ 4 yāyaṃ vandanapūjanā kulesu, sukhumaṃ sallaṃ durubbahaṃ 5 sakkāro kāpurisena dujjaho. 1059. Senāsanamhā oruyha nagaraṃ piṇḍāya pāvisiṃ, bhuñjantaṃ purisaṃ kuṭṭhiṃ sakkaccaṃ taṃ upaṭṭhahiṃ. 1060. So me 6 pakkena hatthena ālopaṃ upanāmayi, ālopaṃ pakkhipantassa aṅgulī pettha 7 chijjatha.8 1061. Kuḍḍamūlaṃ ca9 nissāya ālopaṃ taṃ abhuñjisaṃ, bhuñjamāne va10 bhutte vā jegucchaṃ me na vijjati. 1062. Uttiṭṭhapiṇḍo āhāro pūtimuttaṃ ca osadhaṃ,11 senāsanaṃ rukkhamūlaṃ paṃsukūlaṃ ca cīvaraṃ, yassete abhisambhutvā sa ve cātuddiso naro. 1063. Yattha eke vihaññanti āruhantā12 siluccayaṃ, tattha13 buddhassa dāyādo sampajāno patissato, iddhibalenupatthaddho kassapo abhirūhati. 1064. Piṇḍapātapaṭikkanto selamāruyha kassapo, jhāyati anupādāno pahīnabhayabheravo. 1065. Piṇḍapātapaṭikkanto selamāruyha kassapo, jhāyati anupādāno ḍayhamānesu nibbuto. 1066. Piṇḍapātapaṭikkanto selamāruyha kassapo, jhāyati anupādāno katakicco anāsavo.
1 dukkho - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 8 chijjati - Syā. 2 ussuko - PTS. 9 kuṭṭamūlañca - Ma. 3 sukhādhivāho - Syā. 10 bhuñjamāne vā - Ma; 4 avedayuṃ - Ma, Syā, PTS, Pa. bhuñjamāne ca - Syā, PTS. 5 duraccayaṃ - Syā; dujjahaṃ - Pa. 11 osathaṃ - Syā. 6 so taṃ - PTS. 12 āruhanto - PTS. 7 aṅguli cettha - Ma; aṅgulī cettha - Syā. 13 tassa - Ma, PTS, Sīmu 1, 2.
18. NHÓM BỐN MƯƠI 261. 1056. “Không nên sống được tôn vinh bởi đồ chúng; bị bận tâm, định là điều khó đạt được. Sự giao du với nhiều hạng người là khổ sở, sau khi nhìn thấy như thế, không nên ưa thích đồ chúng.
1057. Vị hiền trí không nên đi đến các gia đình; bị bận tâm, định là điều khó đạt được. Là người năng nổ, bị tham đắm ở vị nếm, vị ấy bỏ bê mục đích, nguồn đem lại sự an lạc.
1058. Các vị đã tuyên bố việc đảnh lễ và cúng dường ở các gia đình chỉ là ‘bùn lầy.’ Mũi tên mảnh mai thì khó rút ra, sự tôn vinh là khó từ bỏ đối với người ti tiện. 1
1059. Sau khi từ chỗ trú ngụ đi xuống, tôi đã đi vào làng để khất thực. Có người đàn ông bị cùi đang ăn, một cách nghiêm chỉnh tôi đã đứng gần gã ấy.
1060. Người ấy với bàn tay bị lở loét đã dâng vắt cơm cho tôi. Trong khi người ấy để vắt cơm vào, ngón tay của gã cũng đã bị rụng xuống ở nơi ấy.
1061. Và tôi đã dựa vào chân của vách tường, rồi thọ dụng vắt cơm ấy. Ngay trong khi đang ăn, hoặc đã ăn xong, sự ghê tởm không có ở nơi tôi.
1062. Vị nào có vắt cơm do đã đứng (khất thực) là thức ăn, và nước tiểu hôi thối là phương thuốc, chỗ nằm ngồi là gốc cây, và vải bị quăng bỏ là y phục, sau khi thọ hưởng các thứ này, chính vị ấy là người của bốn phương.
1063. Nơi nào nhiều người bị khổ nhọc trong khi leo lên ngọn núi, nơi ấy vị Kassapa, người thừa tự của đức Phật, có sự nhận biết rõ, có niệm, được hỗ trợ bởi năng lực của thần thông, leo lên.
1064. Trong khi trở về sau khi khất thực, vị Kassapa trèo lên tảng đá, tham thiền, không còn chấp thủ, sự sợ hãi và khiếp đảm đã được dứt bỏ.
1065. Trong khi trở về sau khi khất thực, vị Kassapa trèo lên tảng đá, tham thiền, không còn chấp thủ, được tịch tịnh giữa những kẻ đang bị thiêu đốt.
1066. Trong khi trở về sau khi khất thực, vị Kassapa trèo lên tảng đá, tham thiền, không còn chấp thủ, có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc. 1 Câu kệ 1058 tương tự câu kệ 124.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bốn Mươi
1067. Karerimālāvitatā bhūmibhāgā manoramā, kuñjarābhirudā rammā te selā ramayanti maṃ.
1068. Nīlabbhavaṇṇā rucirā vārisītā sucindharā, indagopakasañchannā te selā ramayanti maṃ.
1069. Nīlabbhakūṭasadisā kūṭāgāravarūpamā, vāraṇābhirudā rammā te selā ramayanti maṃ.
1070. Abhivuṭṭhā rammatalā nagā isibhi 1 sevitā, abbhunnaditā sikhīhi 2 te selā ramayanti maṃ.
1071. Alaṃ jhāyitukāmassa pahitattassa me sato, alaṃ me atthakāmassa pahitattassa bhikkhuno.
1072. Alaṃ me phāsukāmassa pahitattassa bhikkhuno, 3 alaṃ me yogakāmassa pahitattassa tādino.
1073. Ummāpupphena samānā 4 gaganāvabbhachāditā, nānādijagaṇākiṇṇā te selā ramayanti maṃ.
1074. Anākiṇṇā gahaṭṭhehi migasaṅghanisevitā, nānādijagaṇākiṇṇā te selā ramayanti maṃ.
1075. Acchodikā puthusilā gonaṅgulamigāyutā, ambusevālasañchannā te selā ramayanti maṃ.
1076. Na pañcaṅgikena turiyena rati me hoti tādisī, yathā ekaggacittassa sammā dhammaṃ vipassato.
1077. Kammaṃ bahukaṃ na kāraye parivajjeyya janaṃ na uyyame, ussukko so rasānugiddho atthaṃ riñcati yo sukhāvaho.5
1078. Kammaṃ bahukaṃ na kāraye parivajjeyya anattaneyyametaṃ,6 kicchati kāyo kilamati dukkhito so samathaṃ na vindati.
1079. Oṭṭhappahatamattena attānampi na passati, patthaddhagīvo7 carati ahaṃ seyyoti maññati.
1 isībhi - Syā. 5 sukhādhivāho - Syā. 2 sikhībhi - Syā. 6 anatthametaṃ - Syā; 3 sikkhato - Syā. anatthaneyyaṃ - PTS. 4 ummāpupphavasamānā - PTS. 7 patthaddhati - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Cattālīsanipāto
1067. Những thửa đất, được trải rộng với những tràng hoa kareri, làm thích ý, những tảng núi đá đáng yêu ấy, vang dội tiếng rống của loài voi, khiến tôi thích thú. 1068. Có màu sắc của những đám mây xanh, những dòng chảy tinh khiết, được ưa thích, mát lạnh nhờ vào nước, những tảng núi đá ấy, được che kín bởi những con mối đỏ, khiến tôi thích thú. 1069. Tương tự đỉnh chóp của đám mây xanh, tương đương với ngôi nhà mái nhọn cao quý, những tảng núi đá đáng yêu ấy, vang dội tiếng kêu của loài voi, khiến tôi thích thú. 1070. Mặt đất bằng đáng yêu được đổ cơn mưa lớn, các hòn núi được các vị ẩn sĩ lai vãng, những tảng núi đá ấy, vang dội tiếng kêu bởi những con chim công, khiến tôi thích thú. 1071. Vừa đủ cho tôi, người có ước muốn tham thiền, có bản tính cương quyết, có niệm. Vừa đủ cho tôi, vị tỳ khưu có ước muốn về mục đích, có bản tính cương quyết. 1072. Vừa đủ cho tôi, vị tỳ khưu có ước muốn về sự thoải mái, có bản tính cương quyết. Vừa đủ cho tôi, người có ước muốn rèn luyện, có bản tính cương quyết như thế ấy. 1073. Tương tự như những đóa hoa của cây sợi gai, giống như bầu trời được bao phủ bởi những đám mây, những tảng núi đá ấy, được đông đúc các giống chim nhiều loại, khiến tôi thích thú. 1074. Không đông đảo những người tại gia, được lai vãng bởi những bầy nai, những tảng núi đá ấy, được đông đúc với các giống chim nhiều loại, khiến tôi thích thú. 1075. Với nước trong vắt, với những tảng đá lớn, được lai vãng bởi các con khỉ và nai, được bao phủ bởi rong rêu ẩm ướt, những tảng núi đá ấy khiến tôi thích thú. 1 1076. Theo tôi, sự thích thú đối với năm loại nhạc cụ là không phải thế ấy, giống như (sự thích thú) của vị có tâm chuyên nhất đang nhìn thấy rõ Giáo Pháp một cách đúng đắn. 2 1077. Không nên làm việc nhiều, nên tránh xa mọi người, không nên gắng sức. Là người năng nổ, bị tham đắm ở vị nếm, vị ấy bỏ bê mục đích, nguồn đem lại sự an lạc.3 1078. Không nên làm việc nhiều, nên tránh xa việc không đưa đến mục đích. Thân thể bị kiệt quệ, mệt mỏi; bị khổ nhọc, vị ấy không tìm thấy sự vắng lặng. 1079. Chỉ với việc mấp máy đôi môi, cũng không nhìn thấy được bản ngã. Kẻ có cái cổ cứng cỏi bước đi, nghĩ rằng: ‘Ta là tốt hơn.’
1
Câu kệ 1075 giống câu kệ 113 và 601.
2
Câu kệ 1076 tương tự câu kệ 398. 3
Câu kệ 1077 tương tự câu kệ 494.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bốn Mươi
1080. Aseyyo seyyasamānaṃ bālo maññati attānaṃ, na taṃ viññū pasaṃsanti patthaddhamānasaṃ 1 naraṃ.
1081. Yo ca seyyohamasmīti nāhaṃ seyyoti vā puna, 2 hīnohaṃ 3 sadiso vā ’ti vidhāsu na vikampati.
1082. Paññavantaṃ tathā tādiṃ 4 sīlesu susamāhitaṃ, cetosamathamanuyuttaṃ 5 taṃ ve 6 viññū pasaṃsare.
1083. Yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati, ārakā hoti saddhammā nabhaso paṭhavī 7 yathā.
1084. Yesaṃ ca hiri ottappaṃ sadā sammā upaṭṭhitaṃ, virūḷhabrahmacariyā te8 tesaṃ khīṇā punabbhavā.
1085. Uddhato capalo bhikkhu paṃsukūlena pāruto, kapīva sīhacammena na so tenupasobhati.
1086. Anuddhato acapalo nipako saṃvutindriyo, sobhati paṃsukūlena sīho ’va girigabbhare.
1087. Ete sambahulā devā iddhimanto yasassino, dasa devasahassāni sabbe te brahmakāyikā.
1088. Dhammasenāpatiṃ vīraṃ9 mahājhāyiṃ samāhitaṃ, sāriputtaṃ namassantā tiṭṭhanti10 pañjalīkatā.
1089. Namo te purisājañña namo te purisuttama, yassa te nābhijānāma yaṃ ’pi nissāya jhāyati.
1090. Accheraṃ vata buddhānaṃ gambhīro gocaro sako, ye mayaṃ nābhijānāma vālavedhisamāgatā.11
1091. Taṃ tathā devakāyehi pūjitaṃ pūjanārahaṃ, sāriputtaṃ tadā disvā kappinassa sitaṃ ahu.12
1092. Yāvatā buddhakhettamhi ṭhapayitvā mahāmuniṃ, dhutaguṇe visiṭṭhohaṃ sadiso me na vijjati.
1093. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro natthi dāni punabbhavo.13
1 patthaddhamanasaṃ - Syā, PTS. 2 vā pana - Ma. 8 virūḷhabrahmacariyā - Syā, PTS. 3 hīno taṃ - Ma, Pa, Sīmu 1, 2. 9 dhīraṃ - Syā, PTS. 4 tathāvādiṃ - Syā, PTS. 10 tiṭṭhantī - PTS. 5 cetosamathamanuttaṃ - Ma; 11 bālavedhī samāgatā - Syā; cetosamathasaṃyuttaṃ - PTS. vālavedhī samāgatā - PTS. 6 tañ ce - Ma; tañ ca - PTS. 12 ahū - Syā, PTS. 7 puthavī - Ma, PTS; puthuvī - Syā. 13 bhavanetti samūhatā - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Cattālīsanipāto
1080. Không tốt hơn, kẻ ngu dốt nghĩ rằng bản thân là tốt hơn. Những người hiểu biết không khen ngợi con người có tâm ý cứng cỏi ấy.
1081. Người nào không dao động ở các trạng thái tự phụ (nghĩ rằng): ‘Ta là tốt hơn,’ hoặc là ‘Ta không là tốt hơn,’ ‘Ta là kém cỏi hoặc tương đương,’ ...
1082. ... vị tương tự như thế ấy, có trí tuệ, khéo chuyên chú vào các giới, được gắn bó với sự vắng lặng của tâm; quả vậy, những người hiểu biết khen ngợi vị ấy.
1083. Kẻ nào không có sự kính trọng đối với các vị đồng Phạm hạnh, (kẻ ấy) bị cách xa khỏi Chánh Pháp, giống như trái đất so với bầu trời. 1
1084. Còn đối với những vị nào, sự hổ thẹn và ghê sợ (tội lỗi) luôn được thiết lập một cách đúng đắn, Phạm hạnh được tiến triển, đối với những vị ấy việc tái sanh lần nữa được cạn kiệt.
1085. Vị tỳ khưu tự kiêu, chao đảo, đã khoác lên với tấm vải bị quăng bỏ, tựa như con khỉ với tấm da sư tử, vị ấy không chói sáng với y ấy.
1086. Vị không tự kiêu, không chao đảo, thận trọng, có giác quan đã được thu thúc, chói sáng với tấm vải bị quăng bỏ, tựa như con sư tử ở trong hang núi.
1087. Nhiều vị Thiên nhân này, có thần thông, có danh tiếng, tất cả mười ngàn vị Thiên nhân ấy là thuộc về tập thể của đấng Phạm Thiên.
1088. Các vị đứng, chắp tay lại, đang lễ bái vị Tướng Quân Chánh Pháp Sāriputta, bậc anh hùng, có thiền chứng lớn lao, được định tĩnh.
1089. ‘Thưa bậc siêu nhân, xin kính lễ ngài. Thưa bậc tối thượng nhân, xin kính lễ ngài. Chúng tôi không thấu hiểu về việc ngài tham thiền nương vào đề mục nào.
1090. Quả là điều kỳ diệu về việc chư Phật có hành xứ thâm sâu của bản thân, chúng tôi không thấu hiểu được các Ngài, (mặc dầu) được hội tụ sự (tinh tế như người bắn tên) xuyên thủng cọng tóc.’
1091. Khi ấy, sau khi nhìn thấy vị Sāriputta ấy, vị xứng đáng sự tôn vinh, được tập thể chư Thiên tôn vinh như thế ấy, nụ cười đã hiện ra ở vị Kappina.
1092. So sánh ở lãnh vực của chư Phật, ngoại trừ bậc Đại Hiền Trí, tôi được nổi bật về đức hạnh của các pháp từ khước, người tương tự như tôi không tìm thấy.
1093. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, giờ đây không còn tái sanh nữa.2
1 Câu kệ 1083 tương tự câu kệ 278. 2 Câu kệ 1093 giống câu kệ 1055.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Bốn Mươi
1094. Na cīvare na sayane bhojane nupalippati, 1 gotamo anappameyyo mulālapupphaṃ 2 vimalaṃ ’va, ambunā nikkhamaninno 3 tibhavābhinissaṭo. 4
1095. Satipaṭṭhānagīvo so saddhāhattho mahāmuni, paññāsīso mahāñāṇī sadā carati nibbuto ”ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākassapo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahākassapattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Cattālīsanipātamhi mahākassapasavhayo, eko ’va thero gāthāyo cattālīsa duve ’pi cā ”ti.
Cattālīsanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 nupalimpati - Ma, Pa.
2 muḷālipupphaṃ - Syā, PTS.
3 nikkhammaninno - Ma, Syā, PTS; nikkhammaninnoti - Sīmu 1, 2.
4 bhavābhinissaṭo - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Cattālīsanipāto
1094. Đấng Gotama, bậc không thể đo lường, không bị vướng bận về y phục, về chỗ nằm, về vật thực, tựa như hoa sen là không lấm lem bởi nước, đã thiên về việc xuất gia, đã được thoát ra khỏi tam giới.
1095. Bậc Đại Hiền Trí có sự thiết lập niệm là cái cổ, có đức tin là cánh tay, có tuệ là cái đầu. Bậc có đại trí, luôn luôn du hành, được tịch tịnh.”
Đại đức trưởng lão Mahākassapa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahākassapa.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Ở nhóm Bốn Mươi, vị tên Mahākassapa là vị trưởng lão độc nhất, và các câu kệ là bốn mươi hai.”
Nhóm Bốn Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
19. PAÑÑĀSANIPĀTO 262. 1096. Kadā nu ’haṃ pabbatakandarāsu ekākiyo addutiyo vihassaṃ, aniccato sabbabhavaṃ vipassaṃ taṃ me idaṃ taṃ nu kadā bhavissati. 1097. Kadā nu ’haṃ bhinnapaṭandharo muni kāsāvavattho amamo nirāso, 1 rāgaṃ ca dosaṃ ca tatheva mohaṃ hantvā 2 sukhī pavanagato vihassaṃ. 1098. Kadā aniccaṃ vadharoganīḷaṃ 3 kāyaṃ imaṃ maccujarāyupaddutaṃ, 4 vipassamāno vītabhayo vihassaṃ eko vane taṃ nu kadā bhavissati. 1099. Kadā nu ’haṃ bhayajananiṃ dukhāvahaṃ 5 taṇhālatā 6 bahuvidhānuvattaniṃ, paññāmayaṃ tikhiṇamasiṃ gahetvā chetvā vase tampi kadā bhavissati. 1100. Kadā nu paññāmayamuggatejaṃ satthaṃ isīnaṃ sahasādiyitvā,7 māraṃ sasenaṃ sahasā bhañjissaṃ sīhāsane taṃ nu kadā bhavissati. 1101. Kadā nu ’haṃ sabbhisamāgamesu diṭṭho bhave dhammagarūhi tādihi, yathāvadassīhi jitindriyehi padhāniyo taṃ nu kadā bhavissati. 1102. Kadā nu maṃ tandikhudā pipāsā vātātapā kīṭasiriṃsapā8 vā, na bādhayissanti9 na taṃ giribbaje atthatthiyaṃ10 taṃ nu kadā bhavissati. 1103. Kadā nu kho yaṃ viditaṃ mahesinā cattāri saccāni sududdasāni, samāhitatto satimā agacchaṃ, paññāya taṃ taṃ nu kadā bhavissati. 1104. Kadā nu rūpe amite ca sadde gandhe rase phusitabbe ca dhamme, ādittatohaṃ samathehi yutto paññāya dakkhaṃ11 tadidaṃ kadā me. 1105. Kadā nu ’haṃ dubbacanena vutto tato nimittaṃ vimano na hessaṃ, atho pasattho ’pi12 tato nimittaṃ tuṭṭho na hessaṃ tadidaṃ kadā me.
1 nirāsayo - Syā, PTS. 7 ahamādiyitvā - Syā. 2 hitvā - Syā. 8 kīṭasarīsapā - Ma, Pa, Sīmu 1, 2. 3 vadharoganiddhaṃ - Syā. 9 nibādhayissanti - Syā, PTS. 4 maccurājassa padūtaṃ - Syā. 10 attatthiyaṃ - Syā, PTS. 5 dukkhāvahaṃ - Syā, PTS. 11 dacchaṃ - Ma, Pa, Sīmu 1, 2. 6 taṇhālataṃ - Ma, Syā, PTS. 12 atho pasaṭṭho ’pi - Syā, PTS.
19. NHÓM NĂM MƯƠI 262. 1096. “Khi nào tôi sẽ sống đơn độc một mình, không hai, ở những hang núi, đang nhìn thấy rõ tất cả hiện hữu là vô thường? Điều này đây là (suy nghĩ) của tôi, khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1097. Khi nào tôi (sẽ trở thành) vị hiền trí, mặc y vá bị rách rưới, với vải màu ca-sa, không sở hữu, không ham muốn, sau khi tiêu diệt luyến ái, sân hận, và si mê tương tự y như thế, rồi sẽ đi vào khu rừng sống có sự an lạc?
1098. Khi nào tôi sẽ sống một mình, ở tại khu rừng, có sự sợ hãi đã được xa lìa, đang nhìn thấy rõ thân này là vô thường, hang ổ của sự hủy hoại và bệnh tật, bị áp chế bởi sự chết và sự già? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1099. Khi nào tôi sẽ sống, sau khi cầm lấy cây gươm sắc bén làm bằng trí tuệ cắt đứt nhánh dây leo tham ái, nguồn sanh ra sợ hãi, vật đem lại khổ đau, có sự đeo bám với nhiều hình thức? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1100. Khi nào tôi sẽ mạnh dạn cầm lấy con dao làm bằng trí tuệ, có quyền uy nổi trội của các vị ẩn sĩ và sẽ mạnh dạn đánh tan Ma Vương cùng với đạo quân binh nơi bảo tọa sư tử? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1101. Khi nào ở các cuộc tụ hội của các bậc đức hạnh, tôi có thể được các vị có lòng tôn kính Giáo Pháp như thế ấy, có quan điểm đúng theo sự thật, có các giác quan đã được chế ngự, ghi nhận là có sự nỗ lực? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1102. Khi nào các sự mệt mỏi, đói, khát, gió, nóng, hoặc các loài sâu bọ, rắn rết sẽ không quấy rối tôi, điều ấy ở Giribbaja là không tốt cho mục đích? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1103. Khi nào, với bản thân đã được định tĩnh, có niệm, tôi sẽ đạt đến bằng trí tuệ điều đã được thấu triệt bởi bậc Đại Ẩn Sĩ, (tức là) bốn Sự Thật rất khó nhận thức? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1104. Khi nào được gắn bó với các sự vắng lặng, tôi sẽ nhìn thấy bằng trí tuệ vô số các sắc, các thinh, các hương, các vị, các xúc, và các pháp là bị cháy rực? Khi nào điều này đây đối với tôi (sẽ trở thành hiện thực)?
1105. Khi nào bị nói bằng lời nói thô lỗ, do hiện tượng ấy, tôi sẽ không trở nên phật ý, và ngay cả khi được ca ngợi, do hiện tượng ấy, tôi sẽ không trở nên hớn hở? Khi nào điều này đây đối với tôi (sẽ trở thành hiện thực)?
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm Mươi
1106. Kadā nu kaṭṭhe ca tiṇe latā ca khandhe imehaṃ amite ca dhamme, ajjhattikāneva ca bāhirāni ca samaṃ tuleyyaṃ tadidaṃ kadā me. 1107. Kadā nu maṃ pāvusakālamegho navena toyena sacīvaraṃ vane, isippayātamhi pathe vajantaṃ ovassate taṃ nu kadā bhavissati. 1108. Kadā mayūrassa sikhaṇḍino vane dijassa sutvā girigabbhare rutaṃ, paccuṭṭhahitvā amatassa pattiyā saṃcintiye taṃ nu kadā bhavissati. 1109. Kadā nu gaṅgaṃ yamunaṃ sarassatiṃ pātālakhittaṃ vaḷavāmukhaṃ ca, 1 asajjamāno patareyyamiddhiyā vibhīsanaṃ 2 taṃ nu kadā bhavissati. 1110. Kadā nu nāgo ’va asaṅgacārī 3 padālaye kāmaguṇesu chandaṃ, nibbajjayaṃ sabbasubhaṃ nimittaṃ jhāne yuto 4 taṃ nu kadā bhavissati. 1111. Kadā iṇaṭṭo ’va daḷiddako 5 nidhiṃ ārādhayitvā dhanikehi pīḷito, tuṭṭho bhavissaṃ adhigamma sāsanaṃ mahesino taṃ nu kadā bhavissati. 1112. Bahūni vassāni tayāmhi yācito āgāravāsena alaṃ nu te idaṃ, taṃ dāni maṃ pabbajitaṃ samānaṃ kiṃkāraṇā 6 citta tuvaṃ na yuñjasi. 1113. Nanu ahaṃ citta tayāmhi yācito giribbaje citrachadā vihaṅgamā, mahindaghosatthanitābhigajjino te taṃ ramissanti7 vanamhi jhāyinaṃ. 1114. Kulamhi mitte ca piye ca ñātake khiḍḍāratiṃ kāmaguṇaṃ ca loke, sabbaṃ pahāya imamajjhapāgato8 atho ’pi tvaṃ citta na mayha tussasi.9 1115. Mameva etaṃ na hi tvaṃ10 paresaṃ sannāhakāle paridevitena kiṃ, sabbaṃ idaṃ calamiti pekkhamāno abhinikkhamiṃ amatapadaṃ11 jigīsaṃ. 1 baḷavāmukhañca - PTS, Pa. 7 ramessanti - Ma, Sīmu 1, 2. 2 vibhiṃsanaṃ - Ma, Syā, PTS. 8 imamajjhupāgato - Ma; 3 saṅgāmacārī - Syā, PTS; aṅgāmacārī - Pa. idam ajjhupāgato - Syā, PTS. 4 yutto - Syā. 9 tussati - Sīmu 1, 2, Pa. 5 daliddako - Ma, Syā. 10 na hitaṃ - Syā; na hi taṃ - PTS. 6 kiṃkāraṇaṃ - Syā, PTS. 11 amataṃ padaṃ - Syā, PTS, Pa.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Paññāsanipāto
1106. Khi nào tôi có thể xem các nhánh củi, các cọng cỏ, các dây leo, các uẩn này, và vô lượng các pháp, thuộc về nội phần luôn cả ngoại phần, là như nhau? Khi nào điều này đây đối với tôi (sẽ trở thành hiện thực)?
1107. Khi nào đám mây đen thuộc mùa mưa với nước mới sẽ đổ mưa xuống tôi cùng với y áo trong khi tôi đang ở trong rừng bước đi trên đạo lộ đã được các bậc ẩn sĩ tiến bước? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1108. Khi nào, sau khi nghe được tiếng kêu của chim công ở trong hang núi, loài chim có mào ở trong rừng, tôi sẽ thức dậy và tự suy nghiệm về sự chứng đạt Bất Tử? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1109. Khi nào tôi sẽ vượt qua sông Gaṅgā, sông Yamunā, sông Sarassatī, vực thẳm của trái đất, và cửa ngõ vào địa ngục bằng thần thông, không bị trở ngại, không có hãi sợ? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1110. Khi nào, trong khi xa lánh tất cả hiện tướng mỹ miều, được gắn bó với thiền, tôi sẽ phá tan lòng ham muốn ở năm loại dục, tựa như con voi có sự di chuyển không bị ràng buộc? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1111. Khi nào tôi sẽ được vui mừng sau khi đã chứng đắc Giáo Pháp của bậc Đại Ẩn Sĩ, tựa như người nghèo khó, bị mắc nợ, bị áp bức bởi những kẻ có tài sản, sẽ được vui mừng sau khi tìm ra của cất giấu? Khi nào điều ấy sẽ trở thành hiện thực?
1112. Trong nhiều năm, ta đã được ngươi yêu cầu rằng: ‘Điều này đối với ngài là quá đủ về việc sống ở gia đình!’ Việc ấy, giờ đây, trong khi ta đã xuất gia, này tâm, vì lý do gì mà ngươi không khích lệ?
1113. Này tâm, không phải là ta đã được ngươi yêu cầu rằng: ‘Ở Giribbaja, những con chim có cánh nhiều màu sắc, có sự kêu gào bởi tiếng sấm của vị Thần Inda vĩ đại, chúng sẽ làm ngài vui thích, khi ngài tham thiền ở trong rừng?’
1114. Sau khi đã lìa bỏ tất cả, bạn bè, các người yêu quý, và các thân quyến ở gia đình, thú vui và ngũ dục ở thế gian, ta đã đi đến nơi này; này tâm, như thế ngươi cũng chưa được hài lòng đối với ta sao?
1115. Việc này chỉ liên quan đến ta, do đó không có ngươi và các thứ khác. Vào thời điểm mặc áo giáp, việc gì với sự than vãn? Trong khi xem xét rằng: ‘Mọi thứ này là dao động,’ ta đã ra đi tầm cầu vị thế Bất Tử.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm Mươi
1116. Suyuttavādī 1 dvipadānamuttamo mahābhisakko naradammasārathi, cittaṃ calaṃ makkaṭasannibhaṃ iti avītarāgena sudunnivārayaṃ. 2 1117. Kāmā hi citrā madhurā manoramā aviddasū yattha sitā puthujjanā, te dukkhamicchanti punabbhavesino cittena nītā niraye nirākatā. 3 1118. Mayūrakoñcābhirutamhi 4 kānane dīpīhi vyagghehi purakkhato vasaṃ, kāye apekkhaṃ jaha mā virādhaya 5 itissu maṃ citta pure niyuñjasi. 1119. Bhāvehi jhānāni ca indriyāni6 balāni bojjhaṅgasamādhibhāvanā, tisso ca vijjā phusa buddhasāsane itissu maṃ citta pure niyuñjasi. 1120. Bhāvehi maggaṃ amatassa pattiyā niyyānikaṃ sabbadukhakkhayogadhaṃ, aṭṭhaṅgikaṃ sabbakilesasodhanaṃ itissu maṃ citta pure niyuñjasi. 1121. Dukkhanti khandhe paṭipassa yoniso yato ca dukkhaṃ samudeti taṃ jaha, idheva dukkhassa karohi antaṃ itissu maṃ citta pure niyuñjasi. 1122. Aniccaṃ dukkhanti vipassa yoniso suññaṃ anattāti aghaṃ vadhan ’ti ca, manovicāre uparundha cetaso itissu maṃ citta pure niyuñjasi. 1123. Muṇḍo virūpo abhisāpamāgato kapālahatthova kulesu bhikkhasu,7 yuñjassu satthuvacane mahesino itissu maṃ citta pure niyuñjasi. 1124. Susaṃvutatto visikhantare8 caraṃ kulesu kāmesu asaṅgamānaso, cando yathā dosinapuṇṇamāsiyā itissu maṃ citta pure niyuñjasi. 1125. Āraññiko hohi9 ca piṇḍapātiko sosāniko hohi9 ca paṃsukūliko, nesajjiko hohi9 sadā dhute rato itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1 suvuttavādī - Syā, PTS. 6 indriyāni ca - Ma, Syā, PTS. 2 sudunnivāriyaṃ - Syā, PTS. 7 bhikkhassu - Syā; 3 niraṅkatā - Syā, PTS. bhikkhusu - Sīmu 1, 2. 4 mayūrakoñcābhirudamhi - Syā, PTS. 8 visikhantaraṃ - Syā, PTS. 5 padhāraya - Syā; virāye - PTS. 9 hoti - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Paññāsanipāto
1116. Vị tuyên thuyết về lời đã khéo được thuyết giảng, bậc tối thượng của loài hai chân, vị thầy thuốc vĩ đại, đấng Điều Ngự Trượng Phu (đã nói rằng): ‘Tâm thì dao động tương tự con khỉ, với người có sự luyến ái chưa được xa lìa thì việc chế ngự vô cùng khó khăn.’
1117. Bởi vì các dục là đa dạng, ngọt ngào, làm thích ý, các phàm nhân ngu si bị dính chặt vào chúng. Những kẻ ấy mong muốn khổ đau, có sự tầm cầu việc tái sanh, bị tâm dẫn dắt, xô đẩy vào địa ngục.
1118. ‘Ở khu rừng được kêu vang bởi các loài chim công, chim cò, trong khi sống được tôn vinh bởi những con báo, bởi những con hổ, ngài hãy từ bỏ sự mong mỏi ở thân, chớ lơi lỏng,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
1119. ‘Ngài hãy tu tập các thiền và các quyền, các lực, các chi phần đưa đến giác ngộ, các sự tu tập về định, và hãy chạm đến ba Minh trong Giáo Pháp của đức Phật,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
1120. ‘Ngài hãy tu tập đạo lộ đưa đến sự đạt được Bất Tử, có sự dẫn dắt ra khỏi, có sự đi sâu vào việc cạn kiệt tất cả khổ đau, có tám chi phần, có sự rửa sạch tất cả phiền não,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
1121. ‘Ngài hãy xem xét theo đúng đường lối rằng các uẩn là khổ đau, và từ đó khổ đau sanh lên, ngài hãy từ bỏ nó; ngay tại nơi đây, ngài hãy thực hiện việc chấm dứt khổ đau,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
1122. ‘Ngài hãy nhìn thấy rõ theo đúng đường lối là vô thường, là khổ đau, là không, là vô ngã, là bất hạnh, là hủy hoại; ngài hãy ngưng lại các sự lang thang của ý thuộc về tâm,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
1123. ‘Đầu cạo, có sự hủy tướng, đã đi đến với sự mắng nhiếc, chỉ có cái bát ở bàn tay, ngài hãy khất thực ở những gia đình; ngài hãy gắn bó với lời dạy của bậc Đạo Sư, của vị Đại Ẩn Sĩ,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
1124. ‘Có bản thân đã khéo được thu thúc, trong khi đi giữa đường ở nơi các gia đình, với tâm ý không bám víu ở các dục, giống như mặt trăng ở vào tháng sáng lạng và đầy đặn,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
1125. ‘Ngài hãy là vị ngụ ở rừng và chuyên đi khất thực, hãy là vị ngụ ở mộ địa và mặc y may bằng vải bị quăng bỏ, hãy là vị chuyên về oai nghi ngồi (không nằm), luôn luôn được vui thích ở hạnh từ khước,’ này tâm, ngươi thường khích lệ ta trước đây như thế.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm Mươi
1126. Ropetva 1 rukkhāni yathā phalesī mūle taruṃ chettu tameva icchasi, tathūpamaṃ cittamidaṃ 2 karosi yaṃ maṃ aniccamhi cale niyuñjasi. 1127. Arūpa dūraṅgama ekacāri na te karissaṃ vacanaṃ idānihaṃ, dukkhā hi kāmā kaṭukā mahabbhayā nibbānamevābhimano carissaṃ. 1128. Nāhaṃ alakkhyā ahirikkatāya 3 vā na cittahetū na ca dūrakantanā, ājīvahetū ca ahaṃ na nikkhamiṃ kato ca te citta paṭissavo mayā. 1129. Appicchatā sappurisehi vaṇṇitā makkhappahānaṃ vūpasamo dukhassa, 4 itissu maṃ citta tadā niyuñjasi idāni tvaṃ gacchasi pubbaciṇṇaṃ. 1130. Taṇhā avijjā ca 5 piyāppiyañca 6 subhāni rūpāni sukhā ca vedanā, manāpiyā 7 kāmaguṇā ca vantā vante ahaṃ āvamituṃ8 na ussahe. 1131. Sabbattha te citta vaco kataṃ mayā bahūsu jātīsu na mesi kopito, ajjhattasambhavo kataññutāya te dukkhe ciraṃ saṃsaritaṃ tayā kate. 1132. Tvaññeva no citta karosi brāhmaṇo tvaṃ khattiyo9 rājadasī10 karosi, vessā ca suddā ca bhavāma ekadā devattanaṃ vā ’pi taveva vāhasā. 1133. Tav ’eva hetū asurā bhavāmase tvaṃmūlakaṃ nerayikā bhavāmase, atho tiracchānagatā ’pi ekadā petattanaṃ vā ’pi tav ’eva vāhasā. 1134. Nanu11 dubbhissasi maṃ punappunaṃ muhuṃ muhuṃ cāraṇikaṃ ’va dassayaṃ,12 ummattakeneva mayā palobhasi kiñcāpi te citta virādhitaṃ mayā. 1135. Idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhaṃ, tadajjahaṃ niggahessāmi13 yoniso hatthippabhinnaṃ14 viya aṅkusaggaho.
1 ropetvā - Syā, PTS. 8 āvasituṃ - Syā; āgamituṃ - PTS. 2 citta idaṃ - Syā, PTS. 9 khattiyā - PTS. 3 ahirīkatāya - Syā, PTS. 10 rājādisī - Syā; rājadisī - PTS. 4 dukkhassa - Syā, PTS. 11 na nūna - Syā, PTS. 5 taṇhaṃ virajjañca - Syā; 12 vāraṇikaṃ va dussahaṃ - Syā; taṇhaṃ avijjañca - PTS. vāraṇikaṃ va dassahaṃ - PTS. 6 piyāpiyañ ca - Ma, Syā, PTS. 13 niggahissāmi - Syā. 7 manopiyā - Syā. 14 hatthiṃ pabhinnaṃ - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Paññāsanipāto
1126. Giống như người tầm cầu trái cây, sau khi gieo trồng các cây, có phải ngươi muốn chặt chính cái cây ấy ở gốc rễ? Này tâm, ngươi đã làm điều tương tự như thế, là việc ngươi khích lệ ta về vô thường, về dao động.
1127. Này kẻ vô hình, kẻ đi xa, kẻ bước đi một mình, giờ đây ta sẽ không làm theo lời nói của ngươi, bởi vì các dục là khổ đau, cay đắng, có nỗi sợ hãi lớn lao, ta sẽ sống, có tâm hướng đến chỉ mỗi Niết Bàn.
1128. Ta đã ra đi, không phải vì bất hạnh hoặc vì đã làm điều vô liêm sỉ, không phải vì lý do (bốc đồng) của tâm, không phải vì bị đày đi xa, không phải vì lý do nuôi mạng, này tâm, ta đã thực hiện lời hứa đối với ngươi.
1129. ‘Tánh ít ham muốn, việc dứt bỏ sự gièm pha, sự lắng dịu của khổ đau là được ca ngợi bởi các bậc thiện nhân,’ này tâm, vào lúc đó ngươi khích lệ ta như thế, giờ đây ngươi đi theo lối đã thực hành trước đây.
1130. Tham ái và vô minh, đáng yêu và không đáng yêu, các sắc mỹ miều và các cảm thọ khoái lạc, và các loại dục làm thích ý đã được ói mửa ra, ta không thể ra sức nuốt vào các thứ đã được ói mửa ra.
1131. Này tâm, lời nói của ngươi đã được ta thực hiện khắp mọi nơi, ngươi đã không bị tức giận với ta trong nhiều kiếp sống, sự hình thành nội tâm là nhờ vào lòng biết ơn của ngươi, trong khi (ta) bị luân hồi dài lâu, khổ đau đã được tạo ra là do ngươi.
1132. Này tâm, chính ngươi làm chúng ta trở thành Bà-la-môn, ngươi làm cho trở thành vị Sát-đế-lỵ, hoặc ẩn sĩ của hoàng gia, một thời chúng ta là các thương buôn và các nô lệ, hoặc thậm chí bản thể chư Thiên cũng do chính ngươi thôi.
1133. Với lý do chính vì ngươi, chúng ta trở thành các A-tu-la, có nguồn gốc là ngươi, chúng ta trở thành các người địa ngục, rồi một thời còn là các súc sanh, hoặc thậm chí bản thể ngạ quỷ cũng do chính ngươi thôi.
1134. Không lẽ ngươi sẽ lừa gạt ta lần này lần khác, như là đang phô bày cái mặt nạ vào lúc này lúc khác, ngươi đùa giỡn với ta như là đùa giỡn với kẻ điên khùng, này tâm, ta đã bị sai sót bất cứ điều gì đối với ngươi?
1135. Trước đây, cái tâm này đã du hành lang thang bằng cách nào theo ý thích, đến nơi nào theo ước muốn, một cách thoải mái, giờ đây tôi sẽ chế ngự nó theo đúng đường lối, tựa như người cầm móc câu chế ngự con voi bị phát dục. 1
1 Câu kệ 1135 giống câu kệ 77.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm Mươi
1136. Satthā ca me lokamimaṃ adhiṭṭhahi aniccato addhuvato asārato, pakkhanda maṃ citta jinassa sāsane tārehi oghā mahatā 1 suduttarā. 1137. Na te idaṃ citta yathā purāṇakaṃ nāhaṃ alaṃ tuyhavase nivattituṃ, mahesino pabbajitomhi sāsane na mādisā honti vināsadhārino. 1138. Nagā samuddā saritā vasundharā disā catasso vidisā adho divā, 2 sabbe aniccā tibhavā upaddutā kuhiṃ gato citta sukhaṃ ramissasi. 1139. Dhitipparaṃ 3 kiṃ mama citta kāhisi 4 na te alaṃ citta vasānuvattako, na jātu bhastaṃ ubhato mukhaṃ 5 chupe dhiratthu pūraṃ nava sotasandaniṃ. 6 1140. Varāha-eṇeyya-vigāḷhasevite pabbhārakūṭe7 pakate ’va sundare, navambunā pāvusasittakānane tahiṃ guhāgehagato ramissasi. 1141. Sunīlagīvā susikhā supekhuṇā sucittapattacchadanā vihaṅgamā, sumañjughosatthanitābhigajjino te taṃ ramissanti8 vanamhi jhāyinaṃ. 1142. Vuṭṭhamhi deve caturaṅgule tiṇe saṃpupphite meghanibhamhi kānane, nagantare viṭapisamo sayissaṃ taṃ me mudū hehiti9 tūlasannibhaṃ. 1143. Tathā tu kassāmi10 yathā ’pi issaro yaṃ labbhati tena ’pi hotu me alaṃ, na tāhaṃ kassāmi11 yathā atandito biḷārabhastaṃ ’va yathā sumadditaṃ. 1144. Tathā tu kassāmi10 yathā ’pi issaro yaṃ labbhati tena ’pi hotu me alaṃ, viriyena taṃ mayha vasānayissaṃ gajaṃ ’va mattaṃ kusalaṅkusaggaho.
1 mahato - PTS. 2 adhodisā - Syā, PTS. 7 pabbhārakuṭṭe - Ma. 3 dhī dhī paraṃ - Syā, PTS. 8 ramessanti - Ma, Sīmu 1, 2. 4 kāhasi - Syā, PTS. 9 mudu hohiti - Syā, PTS. 5 dubhato mukhaṃ - PTS. 10 karissāmi - Syā. 6 nava sotasandani - PTS. 11 taṃ taṃ karissāmi - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Paññāsanipāto
1136. Và bậc Đạo Sư của ta đã khẳng định thế gian này là vô thường, không trường cửu, không cốt lõi. Này tâm, ngươi hãy lao vào Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng, hãy giúp cho ta vượt qua dòng lũ lớn rất khó vượt qua.
1137. Này tâm, điều này đối với ngươi không giống như trước đây, ta không thể quay về trong sự khống chế của ngươi, ta đã xuất gia trong Giáo Pháp của bậc Đại Ẩn Sĩ, những người như ta không gánh chịu sự tổn hại.
1138. Các núi, các biển, các dòng sông, trái đất, bốn hướng chính, các hướng phụ, phần bên dưới, các thế giới chư Thiên, tất cả ba cõi đều vô thường, bị áp chế; này tâm, ngươi sẽ đi đến đâu vui thích khoái lạc?
1139. Này tâm, ta là người có sự vững chãi là mục đích tối hậu, ngươi sẽ làm gì ta? Này tâm, ta không còn là kẻ đi theo sự khống chế của ngươi. Đương nhiên, không nên chạm đến túi da có miệng ở hai đầu, thật ghê tởm cái vật chứa đầy chín dòng chảy!
1140. Ở dốc núi và chóp đỉnh rất thiên nhiên và xinh đẹp, bị xâm nhập, lai vãng bởi loài heo rừng và linh dương, ở khu rừng được rưới rắc bởi những con mưa với làn nước mới, được đi đến ngôi nhà hang động ở nơi ấy, ngươi sẽ vui thích.
1141. Những con chim có cánh nhiều màu sắc, có cổ màu xanh xinh xinh, có mồng xinh, có lông và cánh được tô màu xinh đẹp, có sự kêu gào bởi tiếng sấm vang dội vô cùng êm dịu, chúng sẽ làm ngươi vui thích, khi ngươi tham thiền ở trong rừng?
1142. Khi trời đã đổ mưa, khi cỏ dại dài bốn lóng tay, khi khu rừng đã được nở rộ hoa trông như đám mây, ta sẽ nằm ở giữa các ngọn núi như là loài cây cối, (tấm thảm cỏ) ấy sẽ êm ái đối với ta tương tự bông gòn.
1143. Tuy nhiên, ta sẽ hành động thậm chí như là vị chúa tể. Hãy là vừa đủ cho ta với bất cứ vật nào được thọ nhận. Giống như kẻ không bị mệt mỏi, ta sẽ hành động đối với ngươi, giống như đối với cái túi da mèo đã khéo bị nhồi nắn.
1144. Tuy nhiên, ta sẽ hành động thậm chí như là vị chúa tể. Hãy là vừa đủ cho ta với bất cứ vật nào được thọ nhận. Với sự tinh tấn, ta sẽ đưa ngươi vào sự cai quản của ta, tựa như người cầm móc câu thiện xảo (sẽ khống chế) con voi đã bị động dục.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Năm Mươi
1145. Tayā sudantena avaṭṭhitena 1 hi hayena yoggācariyo ’va ujjunā, pahomi maggaṃ paṭipajjituṃ sivaṃ cittānurakkhīhi sadā nisevitaṃ.
1146. Ārammaṇe taṃ balasā nibandhisaṃ nāgaṃ ’va thambhamhi daḷhāya rajjuyā, taṃ me suguttaṃ satiyā subhāvitaṃ anissitaṃ sabbabhavesu hehisi.
1147. Paññāya chetvā vipathānusārinaṃ yogena niggayha pathe nivesiya, disvā samudayaṃ vibhavaṃ ca sambhavaṃ dāyādako hehisi aggavādino.
1148. Catubbipallāsavasaṃ adhiṭṭhitaṃ gāmaṇḍalaṃ ’va parinesi citta maṃ, nūna 2 saññojanabandhanacchidaṃ saṃsevase kāruṇikaṃ mahāmuniṃ.
1149. Migo yathā seri sucittakānane rammaṃ giriṃ pāvusa-abbhamāliniṃ,3 anākule tattha nage ramissaṃ4 asaṃsayaṃ citta parābhavissasi.
1150. Ye tuyha chandena vasena vattino narā ca nārī ca anubhonti yaṃ sukhaṃ, aviddasū māravasānuvattino bhavābhinandī tava citta sāvakā ”ti.5
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālapuṭo thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Tālapuṭattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Paññāsamhi nipātamhi eko tālapuṭo suci, gāthāyo tattha paññāsa puna pañca ca uttarin ”ti.
Paññāsanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 avatthitena - Syā. 3 pāvisi abbhamālinaṃ - Syā, PTS. 2 nanu - Ma, Syā, PTS. 4 ramissasi - Syā, PTS. 5 sevakā ti - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Paññāsanipāto
1145. Với ngươi đã khéo được thuần phục, đã được vững chãi, tựa như người thầy huấn luyện với con ngựa thuần thục, ta có khả năng để thực hành Đạo Lộ tốt lành, (là đạo lộ) luôn được các vị có sự hộ trì tâm thân cận.
1146. Ta sẽ trói buộc ngươi vào đối tượng (của đề mục thiền) bằng sức mạnh, tựa như trói chặt con voi vào cây cột bằng sợi dây thừng chắc chắn. Ngươi sẽ khéo được hộ trì bởi ta, khéo được tu tập nhờ vào niệm, không còn bị lệ thuộc vào tất cả hiện hữu.
1147. Sau khi cắt đứt việc theo đuổi đạo lộ sai trái bằng tuệ, sau khi chế ngự bằng sự rèn luyện, sau khi đặt vào đạo lộ, sau khi nhìn thấy nhân sanh khởi, sự tan rã và sự tạo thành, ngươi sẽ trở thành người thừa tự của vị giáo chủ tối cao.
1148. Này tâm, do tác động của bốn sự lầm lạc đã được xác định, ngươi đã dẫn ta tựa như dẫn đứa trẻ làng quê đi vòng quanh, sao ngươi không hầu cận đấng Bi Mẫn, bậc Đại Ẩn Sĩ, vị có sự cắt đứt những ràng buộc và trói buộc?
1149. Giống như con nai, tự tại, ở khu rừng nhiều màu sắc xinh đẹp, (sau khi đến được) ngọn núi đáng yêu có vòng hoa là đám mây mưa, tại nơi ấy, ở ngọn núi không đông đúc, ta sẽ vui thích. Này tâm, chắc chắn là ngươi sẽ ở lại bên kia.
1150. Những người nam và người nữ nào, có sự hoạt động theo ước muốn do sự tác động của ngươi, hưởng thụ lạc thú (thế tục), (những người ấy) là ngu si, có sự xoay chuyển theo quyền lực của Ma Vương. Này tâm, những kẻ có sự thích thú với hiện hữu là các đệ tử của ngươi.”
Đại đức trưởng lão Tālapuṭa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Tālapuṭa.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Ở nhóm Năm Mươi có một vị Tālapuṭa trong sạch, ở đó các câu kệ là năm mươi và còn thêm năm nữa.”
Nhóm Năm Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
20. SAṬṬHINIPĀTO 263. 1151. Āraññakā 1 piṇḍapātikā uñchāpattāgate ratā, dāḷemu 2 maccuno senaṃ ajjhattaṃ susamāhitā.
1152. Āraññakā1 piṇḍapātikā uñchāpattāgate ratā, dhunāma 3 maccuno senaṃ naḷāgāraṃ ’va kuñjaro.
1153. Rukkhamūlikā sātatikā uñchāpattāgate ratā, dāḷemu maccuno senaṃ ajjhattaṃ susamāhitā.
1154. Rukkhamūlikā sātatikā uñchāpattāgate ratā, dhunāma maccuno senaṃ naḷāgāraṃ ’va kuñjaro.
1155. Aṭṭhikaṅkālakuṭike 4 maṃsanahārusibbite, 5 dhiratthu pūre duggandhe paragatte mamāyase.
1156. Gūthabhaste taconaddhe uragaṇḍapisācinī,6 nava sotāni te kāye yāni sandanti sabbadā.
1157. Tava sarīraṃ navasotaṃ duggandhakaraṃ paribandhaṃ,7 bhikkhu parivajjayate taṃ mīḷhañca8 yathā sucikāmo.
1158. Evaṃ ce taṃ jano jaññā yathā jānāmi taṃ ahaṃ, ārakā parivajjeyya gūthaṭṭhānaṃ ’va pāvuse.
1159. Evametaṃ mahāvīra yathā samaṇa bhāsasi, ettha ceke visīdanti paṅkamhi ’va jaraggavo.
1160. Ākāsamhi haliddiyā9 yo maññetha, rajetave, aññena vā ’pi raṅgena vighātudayameva taṃ.
1161. Tadākāsasamaṃ cittaṃ ajjhattaṃ susamāhitaṃ, mā pāpacitte ahani10 aggikhandhaṃ ’va pakkhimā.
1 āraññikā - Ma, Syā. 6 uragaṇḍipisācini - Ma, Pa, Sīmu 1, 2. 2 dālemu - Ma, Syā, PTS. 7 duggandhakaṃ parivajjeyya - Syā; 3 dhunāmu - Syā. duggandhaṃ kariparibandha - PTS. 4 aṭṭhikaṅkalakuṭike - Ma, Syā, PTS; 8 miḷhaṃva - Syā, PTS. aṭṭhikaṅkhālakuṭike - Sīmu 1, 2. 9 haliddāya - Syā, PTS. 5 maṃsanhāruppasibbite - Ma, Syā, PTS; 10 āsādi - Ma, Syā; maṃsanahāruppasibbite - Pa. āhari - PTS; āhani - Pa.
20. NHÓM SÁU MƯƠI 263. 1151. “Là những vị ngụ ở rừng và chuyên đi khất thực, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, nội tâm khéo được định tĩnh, chúng ta hãy phá tan đạo binh của Thần Chết.
1152. Là những vị ngụ ở rừng và chuyên đi khất thực, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, chúng ta hãy dẹp bỏ đạo binh của Thần Chết, tựa như con voi phá bỏ căn chòi bằng lau sậy.
1153. Là những vị ngụ ở gốc cây, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, khéo được định tĩnh nội tâm, chúng ta hãy phá tan đạo binh của Thần Chết.
1154. Là những vị ngụ ở gốc cây, kiên trì, thích thú với vật được bỏ vào bình bát do sự khất thực, chúng ta hãy dẹp bỏ đạo binh của Thần Chết, tựa như con voi phá bỏ căn chòi bằng lau sậy.
1155. ‘Này cái chòi nhỏ có khung sườn là xương, được khâu lại với thịt và gân. Thật ghê tởm những thân xác với mùi khó chịu, nàng còn âu yếm thân thể của người khác. 1
1156. Này cái túi chứa phân, này vật được gói lại bằng lớp da, này nữ yêu tinh có (hai) khối u ở ngực, chín dòng chảy ở thân thể của nàng luôn luôn tuôn trào.
1157. Cơ thể của nàng có chín dòng chảy, tạo ra mùi khó chịu, là vật chướng ngại. Vị tỳ khưu tránh xa nó, giống như tránh xa cục phân, với ước muốn được trong sạch.
1158. Nếu người ta biết về nàng, giống như ta biết về nàng, họ sẽ tránh né ra xa, như là (tránh xa) bãi chứa phân vào lúc mưa.’
1159. ‘Thưa vị đại anh hùng, thưa ngài Sa-môn, điều ấy là như vậy, giống như ngài đã nói. Và nhiều người chìm đắm ở nơi này, tựa như con bò già (chìm đắm) ở vũng lầy.’
1160. ‘Kẻ nào suy nghĩ để tô màu vàng nghệ hoặc bất cứ màu nào khác ở bầu trời, việc ấy chỉ đem lại phiền muộn.
1161. Tâm này, tương tự như bầu trời, nội phần khéo được định tĩnh. Này cô nàng có tâm địa xấu xa, chớ công kích, tựa như loài bướm đêm công kích đống lửa.
1 Bốn câu kệ 1155-1158 là lời giáo huấn của vị trưởng lão đến nàng kỹ nữ (ThagA. iii, 167).
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu Mươi
1162. Passa cittakataṃ bimbaṃ arukāyaṃ samussitaṃ, āturaṃ bahusaṅkappaṃ yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.
1163. Passa cittakataṃ rūpaṃ maṇinā kuṇḍalena ca, aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ saha vatthehi sobhati.
1164. Alattakakatā pādā mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
1165. Aṭṭhapādakatā kesā nettā añjanamakkhitā, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
1166. Añjanīva navā cittā pūtikāyo alaṅkato, alaṃ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
1167. Odahi migavo pāsaṃ nāsadā vāguraṃ migo, bhutvā nivāpaṃ gacchāma kandante migabandhake.
1168. Chinno pāso migavassa nāsadā vāguraṃ migo, bhutvā nivāpaṃ gacchāma socante migaluddake.
1169. Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ tadāsi lomahaṃsanaṃ, anekākārasampanne sāriputtamhi nibbute.
1170. Aniccā vata saṅkhārā uppādavayadhammino, uppajjitvā nirujjhanti tesaṃ vūpasamo sukho.
1171. Sukhumaṃ te paṭivijjhanti 1 vālaggaṃ usunā yathā, ye pañcakkhandhe passanti parato no ca attato.
1172. Ye ca passanti saṅkhāre parato no ca attato, paccabyādhiṃsu nipuṇaṃ vālaggaṃ usunā yathā.
1173. Sattiyā viya omaṭṭho ḍayhamāno ’va matthake, kāmarāgappahānāya sato bhikkhu pabbaje.
1174. Sattiyā viya omaṭṭho ḍayhamāno ’va matthake, bhavarāgappahānāya sato bhikkhu paribbaje.
1175. Codito bhāvitattena sarīrantimadhārinā, migāramātupāsādaṃ pādaṅguṭṭhena kampayiṃ.
1 sukhumaṃ paṭivijjhanti - PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Saṭṭhinipāto
1162. Hãy nhìn xem bóng dáng được vẽ màu, nơi hội tụ các vết thương, được dựng lên (bằng ba trăm khúc xương), bệnh hoạn, nhiều suy tư (sái quấy), không có sự tồn tại trường cửu. 1 1163. Hãy nhìn xem vóc dáng được vẽ màu, với ngọc ma-ni và với bông tai; là xương được bọc lại bởi da, nó rạng rỡ nhờ những vải vóc. 1164. Các bàn chân được sơn màu đỏ, khuôn mặt được bôi phấn bột, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia. 1165. Các sợi tóc được làm thành tám lớp, các con mắt được bôi thuốc màu, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia. 1166. Thân thể hôi thối đã được trang điểm tựa như hộp thuốc bôi đã được vẽ màu, là đủ cho sự mê muội đối với kẻ ngu, nhưng không đủ đối với người có sự tầm cầu bờ kia. 1167. Thợ săn đã đặt bẫy mồi, con nai đã không đến gần cái lưới bẫy. Sau khi ăn xong mồi nhử, chúng ta hãy ra đi, trong khi kẻ bắt thú đang than vãn. 1168. Cái bẫy mồi của gã thợ săn đã bị đứt lìa, con nai đã không đến gần cái lưới bẫy. Sau khi ăn xong mồi nhử, chúng ta hãy ra đi, trong khi kẻ săn thú sầu muộn.’ 1169. Khi Sāriputta, vị đã thành tựu nhiều biểu hiện, Niết Bàn, khi ấy đã có sự kinh sợ, khi ấy đã có sự nổi da gà. 1170. Quả vậy, các pháp hữu vi là vô thường, có pháp sanh và diệt, sau khi sanh lên chúng hoại diệt, sự tịnh lặng của chúng là an lạc. 1171. Những người nào nhìn thấy năm uẩn là cái khác, không phải là bản ngã, những người ấy thấu triệt điều tinh vi, giống như xuyên thủng đầu cọng tóc bằng mũi tên. 1172. Và những người nào nhìn thấy các hành là cái khác, không phải là bản ngã, những người ấy đã thấu triệt điều vi tế, giống như đã xuyên thủng đầu cọng tóc bằng mũi tên. 1173. Tựa như bị chém bởi thanh gươm, tựa như đang bị thiêu đốt ở đỉnh đầu, vị tỳ khưu sống đời du sĩ, có niệm, nhằm dứt bỏ sự luyến ái ở các dục. 2 1174. Tựa như bị chém bởi thanh gươm, tựa như đang bị thiêu đốt ở đỉnh đầu, vị tỳ khưu sống đời du sĩ, có niệm, nhằm dứt bỏ sự luyến ái ở hiện hữu. 1175. Được khích lệ bởi vị có bản thân đã được tu tập, bởi vị có sự mang thân mạng cuối cùng, bằng ngón chân cái tôi đã làm rung động tòa lâu đài của Migāramātu. 3
1
Các câu kệ 1162-1168 giống các câu kệ 769-775.
2
Hai câu kệ 1173-1174 giống hai câu kệ 39-40.
3
Migāramātu, mẹ của Migāra, tức là bà Visākhā, nữ thí chủ hộ độ hàng đầu (ND).
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu Mươi
1176. Nayidaṃ sithilamārabbha nayidaṃ appena thāmasā, nibbānamadhigantabbaṃ sabbaganthapamocanaṃ.
1177. Ayaṃ ca daharo bhikkhu ayamuttamaporiso, dhāreti 1 antimaṃ dehaṃ jetvā 2 māraṃ savāhiniṃ. 3
1178. Vivaramanupatanti vijjutā vebhārassa ca paṇḍavassa ca, nagavivaragato ’va 4 jhāyati putto appaṭimassa tādino.
1179. Upasanto uparato pantasenāsano muni, dāyādo buddhaseṭṭhassa brahmunā abhivandito.
1180. Upasantaṃ uparataṃ pantasenāsanaṃ muniṃ, dāyādaṃ buddhaseṭṭhassa vanda brāhmaṇa kassapaṃ.
1181. Yo ca jātisataṃ gacche sabbā brāhmaṇajātiyo, sotthiyo 5 vedasampanno manussesu punappunaṃ.
1182. Ajjhāyako ’pi ce assa tiṇṇaṃ vedāna pāragū, etassa vandanāyetaṃ 6 kalaṃ nāgghati soḷasiṃ.
1183. Yo so aṭṭhavimokkhāni purebhattaṃ aphassayi,7 anulomaṃ paṭilomaṃ tato piṇḍāya gacchati.
1184. Tādisaṃ bhikkhuṃ mā hani8 māttānaṃ khaṇi brāhmaṇa, abhippasādehi manaṃ arahantamhi tādino, khippaṃ pañjaliko vanda mā te vijaṭi matthakaṃ.
1185. Neso9 passati saddhammaṃ saṃsārena purakkhato, adhogamaṃ10 jimhapathaṃ kummaggamanudhāvati.11
1186. Kimī ’va mīḷhasallitto12 saṅkhāre adhimucchito, pagāḷho lābhasakkāre tuccho gacchati poṭhilo.13
1187. Imaṃ ca passa āyantaṃ sāriputtaṃ sudassanaṃ, vimuttaṃ ubhatobhāge ajjhattaṃ susamāhitaṃ.
1188. Visallaṃ khīṇasaṃyogaṃ tevijjaṃ maccuhāyinaṃ, dakkhiṇeyyaṃ manussānaṃ puññakkhettaṃ anuttaraṃ.
1 dhāresi - Sīmu 1, 2. 7 aphussayi - Syā; apassayi - PTS, Sīmu 1, 2. 2 chetvā - Sīmu 1, 2. 8 māsādi - Ma, Syā; māhari - PTS. 3 savāhanaṃ - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 9 na so - Syā, PTS. 4 nagavivaragato - Ma; 10 acaṅkamaṃ - Syā, PTS. nagavivaragato ca - Syā, PTS. 11 kumaggamanudhāvati - PTS. 5 sottiyo - Ma, Sīmu 1. 12 mīḷhapalitto - Syā. 6 vandanāyekaṃ - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 13 poṭṭhilo - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Saṭṭhinipāto
1176. Niết Bàn, sự thoát khỏi tất cả các mối buộc thắt, có thể được chứng đắc; việc này không liên quan sự lơi lỏng, không phải với chút ít sức lực.
1177. Và vị tỳ khưu trẻ này, con người tối thượng này, mang thân mạng cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma Vương cùng với đạo quân binh.
1178. Các tia sét đã đánh dọc theo khe núi Vebhāra và Paṇḍava, người con trai của bậc không người đối xứng như thế ấy đã đi vào khe núi, tham thiền.
1179. Bậc hiền trí, an tịnh, tiết chế, có chỗ ngụ xa vắng, là người thừa tự của đức Phật tối thượng, được đấng Phạm Thiên lễ bái.
1180. Này Bà-la-môn, hãy đảnh lễ vị Kassapa, bậc hiền trí, an tịnh, tiết chế, có chỗ ngụ xa vắng, là người thừa tự của đức Phật tối thượng.
1181. Và người nào có thể trải qua một trăm kiếp sống ở giữa loài người lần này lần khác, tất cả đều là dòng dõi Bà-la-môn, có các sự tốt lành, thành tựu về kinh Vệ Đà.
1182. Thậm chí nếu có thể là người giảng dạy, vượt qua bờ kia của ba bộ Vệ Đà, việc ấy không giá trị bằng một phần mười sáu của việc đảnh lễ đến vị (Kassapa) ấy.
1183. Vị ấy, trước bữa ăn, đã chạm đến tám (thiền) giải thoát, thuận chiều và nghịch chiều, sau đó mới đi khất thực.
1184. Này Bà-la-môn, chớ công kích vị tỳ khưu như thế ấy, chớ đào sâu bản ngã, ngươi hãy khởi tâm tịnh tín ở vị A-la-hán như thế ấy, hãy mau chắp tay đảnh lễ, chớ làm vỡ tan cái đầu của ngươi.
1185. Bị dẫn đầu bởi sự luân hồi, kẻ này không nhìn thấy Diệu Pháp, gã chạy theo con đường sai trái, con đường cong quẹo dẫn xuống phía dưới.
1186. Tựa như con dòi bị lấm lem bởi phẩn, bị bám víu vào pháp hữu vi, bị đắm chìm trong lợi lộc và sự tôn vinh, Poṭhila rỗng không ra đi.
1187. Và hãy nhìn xem vị Sāriputta đang đi đến, có dáng vẻ tốt đẹp, đã được giải thoát ở cả hai phần, nội tâm khéo được định tĩnh.
1188. Vị không còn mũi tên, có sự ràng buộc đã được cạn kiệt, có ba Minh, có sự chiến thắng Thần Chết, bậc đáng được cúng dường, là thửa ruộng phước vô thượng của loài người.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu Mươi
1189. Ete sambahulā devā iddhamanto yasassino, dasadevasahassāni sabbe brahmapurohitā, moggallānaṃ namassantā tiṭṭhanti pañjalīkatā.
1190. Namo te purisājañña namo te purisuttama, yassa te āsavā khīṇā dakkhiṇeyyo ’si mārisa.
1191. Pūjito naradevena uppanno maraṇābhibhū, puṇḍarīkaṃ ’va toyena saṅkhārenopalippati. 1
1192. Yassa muhuttena 2 sahassadhā loko saṃvidito sabrahmakappo vasi, iddhiguṇe cutūpapāte kāle passati devatā sa bhikkhu.
1193. Sāriputto ’va paññāya sīlena upasamena ca, yo ’pi pāraṅgato bhikkhu etāvaparamo siyā.
1194. Koṭisatasahassassa attabhāvaṃ khaṇena nimmine,3 ahaṃ vikubbanāsu kusalo vasībhūtomhi iddhiyā.
1195. Samādhivijjāvasipāramiṃ gato4 moggallānagotto asitassa sāsane, dhīro samucchindi samāhitindriyo nāgo yathā pūtilataṃ ’va bandhanaṃ.
1196. Pariciṇṇo mayā satthā kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
1197. Yassatthāya pabbajito agārasmānagāriyaṃ, so me attho anuppatto sabbasaṃyojanakkhayo.
1198. Kīdiso nirayo āsi yattha dussī apaccatha, vidhuraṃ sāvakamāsajja kakusandhaṃ ca brāhmaṇaṃ.
1199. Sataṃ āsi ayosaṅkū sabbe paccattavedanā, īdiso nirayo āsi yattha dussī apaccatha, vidhuraṃ sāvakamāsajja kakusandhaṃ ca brāhmaṇaṃ.
1 saṅkhārenupalippati - Ma, Sīmu 1, 2; saṅkhārenopalimpati - Syā. 3 nimmiṇe - Sīmu 1, 2. 2 muhutte - PTS. 4 samādhivijjāvasipāramīgato - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Saṭṭhinipāto
1189. Nhiều vị Thiên nhân này, có thần thông, có danh tiếng, tất cả mười ngàn vị Thiên nhân được dẫn đầu bởi đấng Phạm Thiên, đứng, chắp tay lại, đang lễ bái vị Moggallāna.
1190. ‘Thưa bậc siêu nhân, xin kính lễ ngài. Thưa bậc tối thượng nhân, xin kính lễ ngài. Các lậu hoặc của ngài đã được cạn kiệt. Thưa ngài, ngài là bậc đáng được cúng dường.’
1191. Được người và trời tôn vinh, bậc chế ngự Thần Chết đã được hiện khởi, không bị lấm lem bởi pháp hữu vi, tựa như loài sen không bị lấm lem bởi nước.
1192. Vị tỳ khưu ấy, với năng lực về các loại thần thông, về việc tử và sanh, nhìn thấy chư Thiên vào lúc hợp thời, đối với vị ấy thế gian luôn cả Phạm Thiên giới được nhận biết bằng một ngàn cách trong giây lát. 1
1193. Còn vị tỳ khưu đã đi đến bờ kia, nếu là tối thắng y như thế ấy, chính là vị Sāriputta, với tuệ, với giới, và với sự an tịnh.
1194. Tôi có thể biến hóa ra trăm ngàn koṭi bản thể của mình trong giây lát. Là thiện xảo trong các việc biến hóa, tôi có được năng lực về thần thông.
1195. Vị dòng dõi Moggallāna, đã đi đến sự toàn hảo về năng lực của định và minh trong Giáo Pháp của bậc không bị vướng mắc, là vị thông minh, có giác quan được định tĩnh, đã cắt đứt sự trói buộc, giống như con voi giật đứt sợi dây rừng thối tha.
1196. Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu hạ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành, vật mang nặng đã được đặt xuống, lối dẫn đến hiện hữu đã được xóa sạch. 2
1197. Vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, rời nhà sống không nhà, mục đích ấy của tôi, sự cạn kiệt tất cả các điều ràng buộc, đã được thành tựu. 3
1198. Địa ngục, nơi mà Dussī đã bị nung nấu sau khi công kích vị Thinh Văn (hàng đầu) Vidhura và vị Bà-la-môn Kakusandha (Phật Toàn Giác), đã là như thế nào?
1199. Đã là trăm cây cọc sắt, tất cả có cảm thọ riêng biệt. Địa ngục, nơi mà Dussī đã bị nung nấu sau khi công kích vị Thinh Văn (hàng đầu) Vidhura và vị Bà-la-môn Kakusandha (Phật Toàn Giác), đã là như thế này.
1
Câu kệ 1192 giống câu kệ 909.
2
Câu kệ 1196 giống câu kệ 604.
3
Câu kệ 1197 tương tự câu kệ 136, 605.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu Mươi
1200. Yo etamabhijānāti bhikkhu buddhassa sāvako, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
1201. Majjhesarassa 1 tiṭṭhanti vimānā kappaṭṭhāyino, 2 veḷuriyavaṇṇā rucirā accimanto pabhassarā, accharā tattha naccanti puthu nānattavaṇṇiyo.
1202. Yo etamabhijānāti bhikkhu buddhassa sāvako, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
1203. Yo ve 3 buddhena codito bhikkhusaṅghassa pekkhato, migāramātupāsādaṃ pādaṅguṭṭhena kampisaṃ. 4
1204. Yo etamabhijānāti bhikkhu buddhassa sāvako, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
1205. Yo vejayantapāsādaṃ pādaṅguṭṭhena kampayi, iddhibalenupatthaddho saṃvejesi ca devatā.
1206. Yo etamabhijānāti bhikkhu buddhassa sāvako, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
1207. Yo vejayantapāsāde sakkaṃ so paripucchati, api āvuso jānāsi taṇhakkhayavimuttiyo, tassa sakko viyākāsi pañhaṃ puṭṭho yathātathaṃ.
1208. Yo etamabhijānāti bhikkhu buddhassa sāvako, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
1209. Yo brahmānaṃ paripucchati sudhammāyaṃ ṭhito sabhaṃ,5 ajjā ’pi tyāvuso sā diṭṭhi yā te diṭṭhi pure ahu,6 passasi vītivattantaṃ brahmaloke pabhassaraṃ.
1210. Tassa brahmā viyākāsi pañhaṃ puṭṭho yathātathaṃ, na me mārisa sā diṭṭhi yā me diṭṭhi pure ahu.6
1211. Passāmi vītivattantaṃ brahmaloke pabhassaraṃ, so ’haṃ ajja kathaṃ vajjaṃ ahaṃ niccomhi sassato.7
1212. Yo etamabhijānāti bhikkhu buddhassa sāvako, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
1213. Yo mahāneruno kūṭaṃ vimokkhena aphassayi,8 vanaṃ pubbavidehānaṃ ye ca bhūmisayā narā.
1 majjhesarasmiṃ - Ma; majjhe sāgarasmiṃ - Syā, PTS. 5 abhitosabhaṃ - Syā, PTS. 2 kappaṭhāyine - Sīmu 1, 2. 6 ahū - Syā, PTS. 3 yo ca - Syā. 7 passato - Syā. 4 kampayi - Ma, Syā, PTS; kampayiṃ - Sīmu 1, 2. 8 apassayi - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Saṭṭhinipāto
1200. Người biết rõ điều này là vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Phật. Này Kaṇha, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi (sẽ) đi đến khổ đau.
1201. Các cung điện ngự ở giữa hồ, có sự tồn tại một kiếp, có màu ngọc bích, xinh đẹp, rực rỡ, chói lọi. Nơi ấy, nhiều tiên nữ nhảy múa, có bản thể và màu sắc khác biệt.
1202. Người biết rõ điều này là vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Phật. Này Kaṇha, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi (sẽ) đi đến khổ đau.
1203. Đúng vậy, vị này, được khích lệ bởi đức Phật, trong khi hội chúng tỳ khưu đang chứng kiến, đã làm rung động tòa lâu đài của Migāramātu bằng ngón chân cái.
1204. Người biết rõ điều này là vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Phật. Này Kaṇha, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi (sẽ) đi đến khổ đau.
1205. Được hỗ trợ bởi năng lực của thần thông, vị này đã làm rung động tòa lâu đài Vejayanta bằng ngón chân cái, và đã làm chư Thiên kinh động.
1206. Người biết rõ điều này là vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Phật. Này Kaṇha, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi (sẽ) đi đến khổ đau.
1207. Ở tòa lâu đài Vejayanta, vị này hỏi (Thiên Chủ) Sakka rằng: ‘Thưa ngài, có phải ngài cũng biết về các sự giải thoát do sự cạn kiệt của tham ái?’ Được hỏi câu hỏi, (Thiên Chủ) Sakka đã trả lời vị ấy đúng theo sự thật.
1208. Người biết rõ điều này là vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Phật. Này Kaṇha, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi (sẽ) đi đến khổ đau.
1209. Đứng tại cuộc hội họp ở Sudhammā, vị này hỏi đấng (Đại) Phạm Thiên rằng: ‘Thưa ngài, thậm chí hôm nay quan điểm ấy của ngài cũng là quan điểm của ngài đã có trước kia? Ngài có nhìn thấy sự chói lọi ở thế giới Phạm Thiên đang mất dần không?’
1210. Được hỏi câu hỏi, Phạm Thiên đã trả lời vị ấy đúng theo sự thật rằng: ‘Thưa ngài, quan điểm ấy không còn là của tôi, đó là quan điểm của tôi đã có trước kia.
1211. Tôi nhìn thấy sự chói lọi ở thế giới Phạm Thiên đang mất dần. Làm thế nào hôm nay tôi đây có thể nói: Tôi là thường hằng, là trường tồn được?’
1212. Người biết rõ điều này là vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Phật. Này Kaṇha, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi (sẽ) đi đến khổ đau.
1213. Bằng sự giải thoát, vị này đã sờ vào chóp đỉnh của núi Neru vĩ đại, (luôn cả) khu rừng thuộc về Châu Pubbavideha, và những người đàn ông nằm ở mặt đất (thuộc Châu Uttarakuru).
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Sáu Mươi
1214. Yo etamabhijānāti bhikkhu buddhassa sāvako, tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
1215. Na ve aggi cetayati ahaṃ bālaṃ ḍahāmīti, bālo ’va 1 jalitaṃ aggiṃ āsajjana 2 padayhati. 3
1216. Evameva tuvaṃ māra āsajjana2 tathāgataṃ, sayaṃ dahissasi 4 attānaṃ bālo aggiṃ ’va samphusaṃ.
1217. Apuññaṃ pasavī māro āsajjana tathāgataṃ, kinnu maññasi pāpima na me pāpaṃ vipaccati.
1218. Karato te cīyate5 pāpaṃ cirarattāya antaka, māra nibbinda buddhamhā āsaṃ mākāsi bhikkhusu.
1219. Iti māraṃ atajjesi bhikkhu bhesakalāvane, tato so dummano yakkho tatthevantaradhāyathā ”ti.6
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahāmoggallāno thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mahāmoggallānattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Saṭṭhikamhi nipātamhi moggallāno mahiddhiko, eko ’va thero gāthāyo7 aṭṭhasaṭṭhi bhavanti tā ”ti.
Saṭṭhinipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 bālo ca - Syā, PTS. 2 asajja naṃ - Ma, Syā, PTS. 5 miyyate - Syā, PTS, Sīmu 1, 2. 3 paḍayhati - Ma, Syā, PTS, Pa. 6 tatthevantaradhāyatī ti - Syā, PTS. 4 ḍahissasi - Ma; ḍahissati - Syā; dahissaṃ - PTS. 7 theragāthāyo - Ma.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Saṭṭhinipāto
1214. Người biết rõ điều này là vị tỳ khưu Thinh Văn của đức Phật. Này Kaṇha, sau khi công kích vị tỳ khưu như thế ấy, ngươi (sẽ) đi đến khổ đau.
1215. Thật vậy, ngọn lửa không nghĩ rằng: ‘Ta thiêu đốt kẻ ngu;’ chỉ có kẻ ngu bị thiêu đốt sau khi công kích ngọn lửa đã được cháy rực.
1216. Này Ma Vương, tương tự y như thế, sau khi công kích đức Như Lai, ngươi sẽ thiêu đốt bản thân chính mình, tựa như kẻ ngu chạm vào ngọn lửa.
1217. Sau khi công kích đức Như Lai, Ma Vương đã tạo ra điều vô phước. Này kẻ xấu xa, phải chăng ngươi nghĩ rằng: ‘Việc ác của ta không kết quả?’
1218. Này Thần Chết, việc ác của ngươi đang làm được tích lũy thời gian lâu dài. Này Ma Vương, ngươi hãy lánh xa đức Phật, ngươi chớ làm khó các vị tỳ khưu.
1219. Vị tỳ khưu ở khu rừng bhesakalā đã quở trách Ma Vương như thế. Do đó, Dạ-xoa ấy, buồn rầu, đã biến mất ngay tại chỗ ấy.”
Đại đức trưởng lão Mahāmoggallāna đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Mahāmoggallāna.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Ở nhóm Sáu Mươi, vị Moggallāna có đại thần lực là vị trưởng lão độc nhất, các câu kệ ấy là sáu mươi tám.”
Nhóm Sáu Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
21. MAHĀ NIPĀTO 264. 1220. Nikkhantaṃ vata maṃ santaṃ agārasmānagāriyaṃ, 1 vitakkā upadhāvanti 2 pagabbhā kaṇhato ime.
1221. Uggaputtā mahissāsā sikkhitā daḷhadhammino, samantā parikireyyuṃ sahassaṃ apalāyinaṃ.
1222. Sace ’pi ettakā bhiyyo āgamissanti itthiyo, neva maṃ byādhayissanti dhamme samhi 3 patiṭṭhitaṃ. 4
1223. Sakkhī hi 5 me sutaṃ etaṃ buddhassādiccabandhuno, nibbānagamanaṃ maggaṃ tattha me nirato mano.
1224. Evaṃ ce maṃ 6 viharantaṃ pāpima upagacchasi, tathā maccu karissāmi na me maggampi dakkhasi. 7
1225. Aratiṃ 8 ratiṃ ca pahāya sabbaso gehesitaṃ ca 9 vitakkaṃ, vanathaṃ na kareyya kuhiñci nibbanatho 10 avanatho sa bhikkhu. 11
1226. Yamidha paṭhaviṃ ca vehāsaṃ12 rūpagataṃ jagatogadhaṃ kiñci, parijīyati sabbamaniccaṃ evaṃ samecca caranti mutattā.13
1227. Upadhīsu janā gadhitāse diṭṭhe sute14 paṭighe ca mute ca, ettha vinodaya chandamanejo yo hettha na lippati15 muni tamāhu.
1228. Aṭṭha16 saṭṭhisitā savitakkā puthujjanatāyaṃ17 adhammā niviṭṭhā,18 na ca vaggagatassa19 kuhiñci no pana duṭṭhullagāhī20 sa bhikkhu.
1 agārasmā anagāriyaṃ - Syā, PTS. 2 upabhavanti - Syā. 12 vihāsaṃ - PTS. 3 dhammesv amhi - PTS. 13 muttantā - PTS. 4 patiṭṭhito - Ma, Syā, PTS. 14 diṭṭhasute - Ma, Syā, PTS. 5 sakiṃ hi - PTS. 15 limpati - Ma. 6 evam evaṃ - PTS. 16 atha - Ma, Syā. 7 maggaṃ udikkhasi - Syā, PTS. 17 puthujjanatāya - Ma, Syā, PTS. 8 aratiñca - Ma. 18 adhammaniviṭṭhā - Syā, PTS. 9 gehasitañca - Ma, Syā, PTS. 19 vaṭṭagatassa - Syā; 10 nibbanathā - PTS. vaggagatissa - PTS. 11 anato sa hi bhikkhu - Syā; 20 duṭṭhullabhāṇī - Syā; avanatho sa hi bhikkhu - PTS. padullagāhī - PTS.
21. NHÓM LỚN 264. 1220. “Thật vậy, trong khi tôi ra đi, rời nhà sống không nhà, những ý nghĩ suy tầm táo bạo này, từ sự tăm tối, đeo đuổi tôi.
1221. Những người con trai hung bạo, những cung thủ vĩ đại, đã được học tập, có cây cung vững chắc, có thể bắn ra xung quanh một ngàn mũi tên đến (tôi), tôi (cũng) không đào tẩu.
1222. Thậm chí, nếu nhiều hơn chừng ấy phụ nữ sẽ đi đến, họ cũng sẽ không bao giờ làm cho tôi, người đã khéo được đứng vững ở Giáo Pháp, nao núng.
1223. Bởi vì điều này đã do tôi đích thân nghe được về Đạo Lộ đi đến Niết Bàn của đức Phật, vị thân quyến của mặt trời; tâm tôi đã được thích thú về điều ấy.
1224. Này kẻ xấu xa, nếu ngươi đến gần ta trong lúc ta đang sống như vầy, này Thần Chết, ta sẽ làm cho ngươi sẽ không nhìn thấy ngay cả đường đi của ta.
1225. Sau khi từ bỏ toàn bộ sự ghét bỏ, sự ưa thích, và mọi suy tầm liên hệ đến gia đình, không nên thể hiện tham ái ở bất cứ đâu. Xa lìa tham ái, không có tham ái, vị ấy là tỳ khưu.
1226. Bất cứ vật gì ở nơi này, ở trái đất và ở không trung, đã đạt đến hình thể, bị gắn chặt với thế gian, tất cả đều là vô thường, bị hư hoại; những người đã lãnh hội như vậy, sống, có bản thân đã được cảm nhận.
1227. Chúng sanh bị cột trói vào các mầm tái sanh, vào điều đã được thấy, được nghe, được chạm đến, và được cảm nhận. Ở đây, ngươi hãy xua đuổi lòng ham muốn, trở thành người không còn dục vọng, bởi vì ở đây người nào không bị lấm lem (bởi ái dục), người ta đã gọi vị ấy là bậc hiền trí.
1228. Chúng sanh có sự suy tầm liên quan đến sáu mươi hai (tà kiến) đã bị dính líu vào các điều phi pháp thuộc về phàm nhân. Và nên là người không theo phe nhóm ở bất cứ nơi đâu, thêm nữa không có việc nắm lấy sự thô tục, vị ấy là tỳ khưu.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Lớn
1229. Dabbo cirarattasamāhito 1 akuhako nipako apihālu, santaṃ padaṃ ajjhagamā muni paṭicca parinibbuto kaṅkhati kālaṃ.
1230. Mānaṃ pajahassu gotama mānapathaṃ ca jahassu asesaṃ, mānapathamhi 2 samucchito vippaṭisārī huvā 3 cirarattaṃ.
1231. Makkhena makkhitā pajā mānahatā nirayaṃ papatanti, 4 socanti janā cirarattaṃ mānahatā nirayaṃ upapannā.
1232. Na hi socati bhikkhu kadāci maggajino sammā paṭipanno, kittiṃ ca sukhaṃ cānubhoti dhammadaso ’ti tamāhu tathattaṃ.
1233. Tasmā akhilo padhānavā5 nīvaraṇāni pahāya visuddho, mānaṃ ca pahāya asesaṃ vijjāyantakaro samitāvī.
1234. Kāmarāgena ḍayhāmi cittaṃ me pariḍayhati, sādhu nibbāpanaṃ brūhi anukampāya gotama.
1235. Saññāya vipariyesā cittaṃ te pariḍayhati, nimittaṃ parivajjehi subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ.
1236. Saṅkhāre parato passa dukkhato mā ca attato, nibbāpehi mahārāgaṃ mā ḍayihittho punappunaṃ.6
1237. Asubhāya cittaṃ bhāvehi ekaggaṃ susamāhitaṃ, sati kāyagatātyatthu nibbidābahulo bhava.
1238. Animittañca bhāvehi mānānusayamujjaha, tato mānābhisamayā upasanto carissasi.
1239. Tameva vācaṃ bhāseyya yāyattānaṃ na tāpaye, pare ca na vihiṃseyya sā ve vācā subhāsitā.
1240. Piyavācameva bhāseyya yā vācā paṭinanditā, yaṃ anādāya pāpāni paresaṃ bhāsate piyaṃ.
1241. Saccaṃ ve amatā vācā esa dhammo sanantano, sacce atthe ca dhamme ca āhu santo patiṭṭhitā.
1242. Yaṃ buddho bhāsati vācaṃ khemaṃ nibbānapattiyā, dukkhassantakiriyāya sā ve vācānamuttamā.
1 cirarattaṃ samāhito - Syā, PTS. 2 mānapathasmiṃ - Syā. 5 akhilo idha padhānavā - Ma, Syā; 3 hutvā - PTS. akhilo idham amānavā - PTS. 4 patanti - Syā, PTS. 6 Imā gāthā (1236) Ma, Syā, PTS. potthake na dissate.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Mahānipāto
1229. Có khả năng, được định tĩnh lâu dài, không xảo trá, thận trọng, không tham ái, bậc hiền trí đã chứng đắc vị thế an tịnh, chờ đợi thời điểm, tùy duyên viên tịch Niết Bàn. 1230. Này vị (dòng dõi) Gotama, ngươi hãy dứt bỏ ngã mạn, và hãy từ bỏ hoàn toàn đường lối của ngã mạn. Bị say đắm ở đường lối của ngã mạn, ngươi đã có sự ân hận dài lâu. 1231. Bị nhơ bẩn bởi sự gièm pha, bị hãm hại bởi ngã mạn, chúng sanh rơi vào địa ngục. Bị hãm hại bởi ngã mạn, bị sanh vào địa ngục, loài người sầu muộn dài lâu. 1232. Bởi vì vị tỳ khưu không bao giờ sầu muộn, là người chiến thắng nhờ vào Đạo Lộ, đã thực hành đúng đắn, và thọ hưởng danh tiếng và sự an lạc, người ta đã gọi vị ấy là: ‘Bậc đã thấy pháp.’ 1233. Vì thế, (hãy là) không cứng nhắc, có sự ra sức, sau khi từ bỏ các pháp che lấp, được thanh tịnh, và sau khi từ bỏ hoàn toàn ngã mạn, là người tạo ra sự chấm dứt nhờ vào (ba) Minh, có sự yên tịnh. 1234. Tôi bị thiêu đốt bởi sự luyến ái ở các dục, tâm của tôi bị thiêu đốt toàn diện. Thưa vị (dòng dõi) Gotama, vì lòng thương xót, lành thay, hãy nói về việc dập tắt. 1235. Vì sự tầm cầu sai trái của tưởng, tâm của ngươi bị thiêu đốt toàn diện. Ngươi hãy tránh xa hiện tướng mỹ miều, được gắn liền với luyến ái. 1236. Ngươi hãy nhìn thấy các hành là cái khác, là khổ đau, và chớ là bản ngã. Ngươi hãy dập tắt sự luyến ái lớn lao. Chớ để bị thiêu đốt lần này lần khác. 1237. Ngươi hãy tu tập tâm được chuyên nhất, khéo được định tĩnh, về (đề mục) tử thi. Đối với ngươi, hãy có niệm được đặt ở thân, hãy có nhiều sự nhàm chán. 1238. Ngươi hãy tu tập về vô tướng, hãy dẹp bỏ sự tiềm ẩn của ngã mạn, sau đó, nhờ vào sự lãnh hội về ngã mạn, ngươi sẽ sống, được an tịnh. 1239. Nên nói chỉ lời nói ấy thôi, với lời nói ấy không làm cho bản thân nóng nảy, và không hãm hại người khác; đúng vậy lời nói ấy đã được khéo nói. 1240. Nên nói chỉ mỗi lời êm ái, là lời nói được hoan hỷ đón nhận. Nên nói lời êm ái là lời nói không đem đến các điều ác xấu cho những người khác. 1241. Đúng vậy, chân thật là lời nói bất tử, điều ấy là quy luật muôn đời. Những người tốt đã được đứng vững ở sự thật, ở mục đích, và ở Giáo Pháp đã nói (như thế). 1242. Lời đức Phật nói là an toàn, đưa đến sự đạt được Niết Bàn, đưa đến sự thực hiện việc chấm dứt khổ đau; đúng vậy lời nói ấy là tối thượng.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Lớn
1243. Gambhīrapañño medhāvī maggomaggassa 1 kovido, sāriputto mahāpañño dhammaṃ deseti bhikkhunaṃ.
1244. Saṅkhittena ’pi deseti vitthārena ’pi bhāsati, sālikāyiva 2 nigghoso paṭibhānaṃ udīrayī. 3
1245. Tassa taṃ desayantassa suṇanti 4 madhuraṃ giraṃ, sarena rajanīyena savanīyena vaggunā, udaggacittā muditā sotaṃ odhenti bhikkhavo.
1246. Ajja paṇṇarase visuddhiyā bhikkhū pañcasatā samāgatā, saṃyojanabandhanacchidā anīghā khīṇapunabbhavā isī.
1247. Cakkavattī yathā rājā amaccaparivārito, samantā anupariyeti sāgarantaṃ mahiṃ imaṃ.
1248. Evaṃ vijitasaṅgāmaṃ satthavāhaṃ anuttaraṃ, sāvakā payirupāsanti tevijjā maccuhāyino.
1249. Sabbe bhagavato puttā palāsettha 5 na vijjati, taṇhāsallassa hantāraṃ vande ādiccabandhunaṃ.
1250. Parosahassaṃ bhikkhūnaṃ sugataṃ payirupāsati, desentaṃ virajaṃ dhammaṃ nibbānaṃ akutobhayaṃ.
1251. Suṇanti dhammaṃ vimalaṃ6 sammāsambuddhadesitaṃ, sobhati vata sambuddho bhikkhusaṅghapurakkhato.
1252. Nāganāmosi bhagavā isīnaṃ isisattamo, mahāmeghova hutvāna sāvake abhivassati.7
1253. Divāvihārā nikkhamma satthudassanakamyatā, sāvako te mahāvīra pāde vandati vaṅgiso.
1254. Ummaggapathaṃ mārassa abhibhuyya carati pabhijja khilāni, taṃ passatha bandhanapamuñcakaraṃ asitaṃ ’va bhāgaso paṭibhajja.8
1255. Oghassa hi nittharaṇatthaṃ anekavihitaṃ maggaṃ akkhāsi, tasmiñca amate akkhāte dhammadasā ṭhitā asaṃhīrā.
1256. Pajjotakaro ativijjha dhammaṃ9 sabbaṭṭhitīnaṃ atikkamamaddā,10 ñatvā ca sacchikatvā ca aggaṃ so desayi dasaddhānaṃ.
1 maggāmaggassa - Ma, Syā, PTS. 6 vipulaṃ - Syā, PTS. 2 sālikāyeva - Syā, PTS. 7 abhivassasi - Ma, Syā, PTS. 3 udiyyati - Ma, Syā; udīyyati - PTS. 8 pavibhajja - Ma, Syā, PTS. 4 suṇantā - Syā, PTS. 9 ativijjha - Ma, Syā, PTS. 5 palāpettha - Ma; 10 atikkamamaddasa - Ma, Syā; palāpo ettha - Syā, PTS. atikkamamadda - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Mahānipāto
1243. Có tuệ thâm sâu, thông minh, rành rẽ về đạo lộ và không phải đạo lộ, vị Sāriputta, có trí tuệ vĩ đại, thuyết giảng Giáo Pháp cho các vị tỳ khưu. 1244. Vị ấy cũng thuyết giảng tóm tắt, cũng thuyết giảng chi tiết. Với âm thanh như là của chim sáo, vị ấy đã nói lên tài biện luận. 1245. Trong khi vị ấy đang thuyết giảng điều ấy, mọi người lắng nghe lời nói ngọt ngào, với âm điệu đáng yêu, đáng được nghe, có sự thu hút. Các vị tỳ khưu có tâm hướng thượng, hoan hỷ, lắng tai nghe. 1246. Hôm nay, ngày rằm, năm trăm vị tỳ khưu, là các vị ẩn sĩ có sự cắt đứt những sự trói buộc và những điều ràng buộc, không bị khổ sở, có việc tái sanh lần nữa đã được cạn kiệt, đã tụ hội vì sự thanh tịnh (của hội chúng). 1247. Giống như đức Chuyển Luân Vương, được tháp tùng bởi các quan đại thần, đi vòng quanh khắp nơi ở trái đất có biển cả bao bọc này. 1248. Tương tự như vậy, các vị Thinh Văn có ba Minh, có sự chiến thắng Thần Chết, hầu cận vị Chiến Thắng trận đấu, người Hướng Dẫn đoàn xe, bậc Vô Thượng. 1249. Tất cả những người con trai của đức Thế Tôn, ở đây không có kẻ vô vị. Tôi đảnh lễ đấng tiêu diệt mũi tên tham ái, vị thân quyến của mặt trời. 1250. Hơn một ngàn vị tỳ khưu hầu cận đấng Thiện Thệ trong khi Ngài đang thuyết giảng Giáo Pháp xa lìa luyến ái, Niết Bàn, chốn không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu. 1251. Các vị lắng nghe Giáo Pháp không ô nhiễm, được thuyết giảng bởi đấng Chánh Đẳng Giác. Thật vậy, đấng Toàn Giác chiếu sáng, được hội chúng tỳ khưu tôn vinh. 1252. Bạch đức Thế Tôn, Ngài có tên là Long Tượng, vị ẩn sĩ tối thượng trong số các ẩn sĩ, sau khi trở thành như là đám mây lớn, Ngài đổ mưa xuống các đệ tử. 1253. Sau khi rời khỏi chỗ nghỉ ban ngày vì ước muốn diện kiến bậc Đạo Sư, bạch đấng Đại Hùng, đệ tử Vangīsa đảnh lễ các bàn chân của Ngài. 1254. Sau khi khắc phục đạo lộ và đường lối sai trái của Ma Vương, Ngài bước đi sau khi đã phá tan các chướng ngại. Các vị hãy nhìn xem đức Phật, với việc thực hiện sự giải thoát khỏi các sự trói buộc, hoàn toàn không bị lệ thuộc, sau khi đã phân tích (Giáo Pháp) thành từng phần riêng biệt. 1255. Bởi vì Ngài đã nói lên Đạo Lộ có nhiều cách thức với mục đích vượt qua dòng nước lũ, và khi Bất Tử ấy đã được nói lên, các vị đã thấy Pháp được đứng vững, không bị tiêu hoại. 1256. Bậc tạo ra ánh sáng, sau khi thấu triệt Giáo Pháp, đã nhìn thấy (Niết Bàn) sự vượt lên trên tất cả các sự tồn tại (của nhận thức). Sau khi biết được và chứng ngộ (Giáo Pháp) cao quý, Ngài đã thuyết giảng cho năm vị.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Lớn
1257. Evaṃ sudesite dhamme ko pamādo vijānataṃ dhammaṃ, tasmā hi tassa bhagavato sāsane appamatto sadā namassamanusikkhe.
1258. Buddhānubuddho yo thero koṇḍañño tibbanikkhamo, 1 lābhī sukhavihārānaṃ vivekānaṃ abhiṇhaso.
1259. Yaṃ sāvakena pattabbaṃ satthusāsanakārinā, sabbassa taṃ anuppattaṃ appamattassa sikkhato.
1260. Mahānubhāvo tevijjo cetopariyakovido, koṇḍañño buddhadāyādo pāde vandati satthuno.
1261. Nagassa 2 passe āsīnaṃ muniṃ dukkhassa pāraguṃ, sāvakā payirupāsanti tevijjā maccuhāyino.
1262. Cetasā anupariyeti moggallāno mahiddhiko, cittaṃ nesaṃ samanvesaṃ vippamuttaṃ nirūpadhiṃ.
1263. Evaṃ sabbaṅgasampannaṃ muniṃ dukkhassa pāraguṃ, anekākārasampannaṃ payirupāsanti gotamaṃ.
1264. Cando yathā vigatavalāhake nabhe virocati vītamalo ’va bhānumā, evaṃ ’pi aṅgīrasa tvaṃ mahāmuni atirocasi yasasā sabbalokaṃ.
1265. Kāveyyamattā vicarimha pubbe gāmā gāmaṃ purā puraṃ, athaddasāma 3 sambuddhaṃ sabbadhammāna pāraguṃ.
1266. So me dhammamadesesi muni dukkhassa pāragū, dhammaṃ sutvā pasīdimha addhā 4 no udapajjatha.5
1267. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā khandhe āyatanāni ca, dhātuyo ca viditvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ.
1268. Bahunnaṃ6 vata atthāya uppajjanti tathāgatā, itthīnaṃ purisānaṃ ca ye te sāsanakārakā.
1269. Tesaṃ kho vata atthāya bodhimajjhagamā muni, bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ ca ye niyāmagataddasā.7
1 tibbanikkamo - Ma, Syā, Pa, Sīmu 1, 2. 2 nāgassa - PTS. 5 upapajjatha - Syā. 3 athaddasāmi - Syā, PTS. 6 bahūnaṃ - sabbattha. 4 saddhā - Ma, Syā, PTS. 7 niyāmagataṃdasā - Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Mahānipāto
1257. Khi Giáo Pháp đã khéo được thuyết giảng như vậy, có sự xao lãng gì đối với các vị đang nhận thức Giáo Pháp? Chính vì thế, vị không xao lãng, trong lúc đang lễ bái, nên luôn luôn học tập theo lời giáo huấn của đức Thế Tôn ấy.
1258. Vị trưởng lão đã được giác ngộ kế tiếp đức Phật là vị có sự nỗ lực sắc bén Koṇḍañña, thường xuyên có sự đạt được các lạc trú và các sự ẩn cư.
1259. Pháp nào có thể đạt được bởi vị đệ tử có sự thực hành theo lời giáo huấn của bậc Đạo Sư, pháp ấy, tất cả cảc vị không bị xao lãng, đã được học tập, đều đạt được.
1260. Có đại oai lực, có ba Minh, thiện xảo về tâm của người khác, vị Koṇḍañña, người thừa tự của đức Phật, đảnh lễ các bàn chân của bậc Đạo Sư.
1261. Các vị Thinh Văn, có ba Minh, có sự chiến thắng Thần Chết, hầu cận bậc Hiền Trí, vị đã đi đến bờ kia của khổ đau, đang ngồi ở sườn của ngọn núi.
1262. Vị Moggallāna, có đại thần lực, quán sát bằng tâm, trong khi tìm kiếm tâm đã được giải thoát, không còn mầm mống tái sanh của các vị ấy.
1263. Các vị hầu cận đấng Hiền Trí Gotama, bậc đã được thành tựu tất cả các yếu tố như vậy, đã đi đến bờ kia của khổ đau, đã được thành tựu nhiều biểu hiện.
1264. Bạch Ngài Aṅgīrasa, bậc Đại Hiền Trí, giống như mặt trăng ở bầu trời không có mây đen, tựa như mặt trời không có vết nhơ chiếu sáng, cũng tương tự như vậy, Ngài rực rỡ hơn tất cả thế gian về danh vọng.
1265. Trước đây, say mê thơ văn, chúng tôi đã lang thang từ làng này đến làng khác, từ phố này đến phố khác, và chúng tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp.
1266. Bậc Hiền Trí ấy, vị đã đi đến bờ kia của khổ đau, đã thuyết giảng Giáo Pháp cho tôi. Sau khi lắng nghe Giáo Pháp, niềm tin đã sanh khởi đến chúng tôi.
1267. Sau khi lắng nghe lời nói của vị ấy, sau khi hiểu rõ về (năm) uẩn, (mười hai) xứ, và (mười tám) giới, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà.
1268. Thật vậy, các đức Như Lai hiện khởi vì lợi ích của số đông, của những người nữ và những người nam nào là những người thực hành theo Giáo Pháp.
1269. Thật vậy, bậc Hiền Trí đã đạt đến sự Giác Ngộ vì lợi ích của những người ấy, của các vị tỳ khưu và tỳ khưu ni nào đã đạt đến và đã nhìn thấy quy luật.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Lớn
1270. Sudesitā cakkhumatā buddhenādiccabandhunā, cattāri ariyasaccāni anukampāya pāṇinaṃ. 1271. Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ dukkhassa ca atikkamaṃ, ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ 1 maggaṃ dukkhūpasamagāminaṃ. 1272. Evamete tathā vuttā diṭṭhā me te yathā tathā, sadattho me anuppatto kataṃ buddhassa sāsanaṃ. 1273. Svāgataṃ vata me āsi mama buddhassa santike, saṃvibhattesu 2 dhammesu yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgamiṃ. 1274. Abhiññāpāramippatto sotadhātu visodhitā, 3 tevijjo iddhipattomhi cetopariyakovido. 1275. Pucchāmi satthāramanomapaññaṃ diṭṭhe ’va dhamme yo vicikicchānaṃ chetvā, aggāḷave kālamakāsi bhikkhu ñāto yasassī abhinibbutatto. 1276. Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ tayā kataṃ bhagavā brāhmaṇassa, so ’haṃ namassaṃ acariṃ 4 muttyapekho 5 āraddhaviriyo daḷhadhammadassī. 1277. Taṃ sāvakaṃ sakka mayaṃ ’pi sabbe aññātumicchāma samantacakkhu, samavaṭṭhitā no savanāya sotā 6 tuvaṃ no7 satthā tvamanuttarosi. 1278. Chinda no8 vicikicchaṃ brūhi metaṃ parinibbutaṃ vedaya bhūripañña, majjhe ’va no bhāsa samantacakkhu sakko ’va devāna sahassanetto. 1279. Ye keci ganthā9 idha mohamaggā aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā,10 tathāgataṃ patvā na te bhavanti cakkhuṃ hi etaṃ paramaṃ narānaṃ. 1280. No ce hi jātu puriso kilese vāto yathā abbhaghanaṃ vihāne,11 tamovassa nivuto12 sabbaloko jotimanto ’pi na pabhāseyyuṃ.13
1 ariyaṭṭhaṅgikaṃ - PTS. 7 nu - PTS. 2 suvibhattesu - Ma, Syā; 8 chindeva no - Syā, PTS. savibhattesu - Pa, Sīmu 1, 2. 9 gandhā - Syā, PTS. 3 sotadhātuvisodhito - Syā, PTS. 10 vicikicchaṭṭhānā - Syā, PTS. 4 so taṃ namassaṃ acari - Ma, Syā, PTS. 11 vihane - Sīmu 1, 2. 5 mutyapekkho - Ma, PTS. 12 nibbuto - PTS. 6 sotaṃ - PTS. 13 nappabhāseyyuṃ - Sīmu 1, 2.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Mahānipāto
1270. Vì lòng thương xót chúng sanh, bốn Chân Lý Cao Thượng đã khéo được thuyết giảng bởi đấng Hữu Nhãn, đức Phật, vị thân quyến của mặt trời:
1271. Khổ, sự sanh lên của Khổ, sự vượt qua khỏi Khổ, và Thánh Đạo tám chi phần đưa đến sự yên lặng của Khổ.
1272. Những điều này đã được nói lên như vậy, những điều ấy đã được tôi nhìn thấy đúng theo như thế. Mục đích của bản thân đã được tôi thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.
1273. Quả thật, việc đi đến tốt đẹp đã có cho tôi về việc ở gần với đức Phật của tôi. Trong số các pháp đã được phân loại, tôi đã tiến gần đến pháp tối thượng.
1274. Tôi đã đạt được sự toàn hảo về Thắng Trí, nhĩ giới đã được trong sạch, có ba Minh, tôi đã đạt được thần thông, thiện xảo về tâm của người khác.
1275. Tôi hỏi đấng Đạo Sư, bậc có trí tuệ tột đỉnh, về vị tỳ khưu đã từ trần ở Aggāḷava, là vị đã cắt đứt các sự hoài nghi ở thế giới hiện hữu, được biết tiếng, có danh vọng, có bản thể đã được tịch tịnh.
1276. Bạch đức Thế Tôn, Ngài đã đặt tên ‘Nigrodhakappa’ cho vị Bà-la- môn ấy. Vị ấy, mong mỏi sự giải thoát, trong lúc lễ bái Ngài, đã sống, có sự nỗ lực tinh tấn, có sự nhận thức vững chắc về Giáo Pháp.
1277. Bạch vị Sakya, tất cả chúng con cũng muốn được biết về vị Thinh Văn ấy. Bạch đấng Toàn Nhãn, những lỗ tai của chúng con là sẵn sàng cho việc nghe. Ngài là bậc Đạo Sư của chúng con. Ngài là bậc Vô Thượng.
1278. Xin Ngài hãy cắt đứt sự hoài nghi của chúng con, xin hãy nói cho con điều này. Bạch đấng có trí tuệ quảng đại, xin Ngài hãy cho biết về việc (vị ấy) đã được viên tịch Niết Bàn. Bạch đấng Toàn Nhãn, xin Ngài hãy nói ở ngay giữa chúng con, tựa như vị Trời Sakka có ngàn mắt ở giữa chư Thiên.
1279. Ở đây, bất cứ những mối buộc thắt nào, những con đường của si mê, những phe nhóm của vô trí, những chỗ đứng của hoài nghi, sau khi đạt đến đức Như Lai, chúng đều không tồn tại, bởi vì con mắt ấy là vô thượng giữa những con người.
1280. Bởi vì nếu chắc chắn không có người tiêu diệt các phiền não, giống như làn gió làm tiêu tan đám mây, thì toàn bộ thế gian sẽ bị bao trùm bởi bóng tối, ngay cả những vị có hào quang (trí tuệ) cũng không thể phát sáng.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Lớn
1281. Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti taṃ taṃ ahaṃ vīra 1 tatheva maññe, vipassinaṃ jānamupāgamimhā parisāsu 2 no āvikarohi kappaṃ.
1282. Khippaṃ giraṃ eraya vaggu vagguṃ haṃso ’va paggayha sanikaṃ nikūja, 3 bindussarena suvikappitena sabbe ’va te ujjugatā suṇoma.
1283. Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ niggayha dhonaṃ 4 paṭivediyāmi, 5 na kāmakāro hi 6 puthujjanānaṃ saṅkheyyakāro ’va 7 tathāgatānaṃ.
1284. Sampannaveyyākaraṇaṃ tavedaṃ samujjupaññassa 8 samuggahītaṃ, ayamañjali pacchimo suppaṇāmito mā mohayī jānamanomapañña.
1285. Parovaraṃ 9 ariyadhammaṃ viditvā mā mohayī jānamanomavīra,10 vāriṃ yathā ghammani ghammatatto vācābhikaṅkhāmi sutaṃ pavassa.
1286. Yadatthikaṃ11 brahmacariyaṃ acāri12 kappāyano kacci sataṃ13 amoghaṃ, nibbāyi so ādu saupādiseso14 yathā vimutto ahu taṃ suṇoma.
1287. Acchecchi taṇhaṃ idha nāmarūpe (iti bhagavā) taṇhāya sotaṃ dīgharattānusayitaṃ, atāri jātiṃ maraṇaṃ15 asesaṃ iccabravī16 bhagavā pañcaseṭṭho.
1288. Esa sutvā pasīdāmi vaco te isisattama, amoghaṃ kira me puṭṭhaṃ na maṃ vañcesi brāhmaṇo.
1289. Yathāvādī tathākārī ahu buddhassa sāvako, acchecchi17 maccuno jālaṃ tataṃ māyāvino daḷhaṃ.
1 dhīra - Syā, PTS. 10 jānam anomaviriya - Ma, Syā, PTS. 2 parisāya - PTS. 11 yadatthiyaṃ - PTS. 3 nikūjaṃ - Syā, PTS. 12 acarī - Ma. 4 dhotaṃ - Pa, Sīmu 1, 2. 13 kaccissataṃ - Ma; 5 vadessāmi dhammaṃ - Ma, Syā, PTS. kaccissa taṃ - Syā, PTS. 6 hoti - Pa, Sīmu 1, 2. 14 nibbāyi so anupādisesā - Sīmu 1, 2. 7 saṅkheyyakāro ca - Ma. 15 jātimaraṇaṃ - Syā, PTS. 8 samujjapaññassa - PTS. 16 iccabravi - Ma; iccābravī - Syā. 9 paroparaṃ - Ma, Pa, Sīmu 1. 17 pacchinda - Syā.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Mahānipāto
1281. Và các bậc thông minh là những người tạo ra ánh sáng, vì thế, bạch đấng Anh Hùng, con nghĩ rằng Ngài là y như thế ấy. Chúng con đã đi đến với bậc có sự minh sát và sự hiểu biết, xin Ngài hãy giải thích về vị Kappa cho chúng con ở các hội chúng.
1282. Hỡi bậc có sự thu hút, xin Ngài hãy mau mau thốt lên giọng nói có sự thu hút, tựa như chim thiên nga rướn cổ, xin Ngài hãy dịu dàng thốt lên với âm thanh trọn vẹn khéo được điều khiển; toàn bộ tất cả chúng con đều tập trung lắng nghe.
1283. Sau khi thúc giục bậc có sự sanh tử đã được dứt bỏ không còn dư sót, tôi thông báo đến bậc đã giũ bỏ (phiền não); bởi vì người có thể làm được điều mong muốn không có trong số các phàm nhân, và người hành động đúng theo dự tính chỉ có trong số các đức Như Lai.
1284. Lời giải thích đầy đủ này của Ngài, bậc có trí tuệ ngay thẳng, đã được chấp nhận. Sự chắp tay sau cùng này đã được cúi chào tốt đẹp. Hỡi bậc có trí tuệ tột đỉnh, trong khi Ngài biết, xin Ngài chớ làm mê mờ.
1285. Hỡi đấng Anh Hùng tột bực, Ngài đã hiểu biết về Giáo Pháp cao thượng từ thấp đến cao, trong khi Ngài biết, xin Ngài chớ làm mê mờ. Con mong mỏi lời nói (của Ngài) giống như người có bản thân bị nóng bức trong lúc nóng nực mong mỏi nước; xin Ngài hãy đổ cơn mưa âm thanh.
1286. Phải chăng vị Kappāyana đã sống Phạm hạnh với mục đích tốt đẹp, không phải rỗng không? Có phải vị ấy đã Niết Bàn (không còn dư sót), hay là vẫn còn dư sót? Vị ấy đã được giải thoát như thế nào, hãy cho chúng con được nghe điều ấy.
(Lời của đức Thế Tôn) 1287. ‘Vị ấy đã cắt đứt tham ái ở danh và sắc này, dòng nước tham ái đã được tiềm ẩn bấy lâu. Vị ấy đã vượt qua sự sanh và sự chết.’ Đức Thế Tôn, bậc đứng đầu về năm pháp, đã nói như thế.
1288. Bạch bậc Ẩn Sĩ tối thượng, sau khi nghe điều ấy, con tin tưởng vào lời nói của Ngài. Thật vậy, điều đã được con hỏi là không vô ích, vị Bà-la-môn đã không dối gạt con.
1289. Vị có lời nói như thế nào thì có hành động như thế ấy đã là đệ tử của đức Phật. Vị ấy đã cắt đứt tấm lưới chắc chắn của Thần Chết xảo quyệt đã được giăng ra.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Kệ Nhóm Lớn
1290. Addasa bhagavā ādiṃ upādānassa kappiyo, accagā vata kappāno 1 maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
1291. Taṃ devadevaṃ vandāmi puttaṃ te dvipaduttama, anujātaṃ mahāvīraṃ nāgaṃ nāgassa orasan ”ti. 2
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vaṅgīsattheragāthā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Sattatimhi nipātamhi vaṅgīso paṭibhāṇavā, eko ’va thero natthañño gāthāyo ekasattatī ”ti.
Mahānipāto niṭṭhitā.
*****
TASSUDDĀNAṂ
Sahassaṃ honti tā gāthā ekanavutidvesatāni ca,3 therā ca dve satā saṭṭhi cattāro ca pakāsitā. Sīhanādaṃ naditvāna buddhaputtā anāsavā, khemantaṃ pāpuṇitvāna aggikkhandhā ’va nibbutā ”ti.
THERAGĀTHĀPĀḶI NIṬṬHITĀ.
--ooOoo--
1 kappāyano - Syā, PTS. 2 osaran ti - Syā. 3 tīṇi saṭṭhisatāni ca - Ma, Syā, PTS.
Khuddakanikāye - Theragāthāpāḷi Mahānipāto
1290. Bạch đức Thế Tôn, vị Kappiya đã nhìn thấy sự khởi đầu của chấp thủ. Quả thật, vị Kappāna đã băng qua lãnh địa của Thần Chết, là nơi rất khó vượt qua. 1291. Hỡi bậc Tối Thượng của loài người, con đảnh lễ Ngài, vị Trời của chư Thiên, và người con trai của Ngài, đấng hậu duệ, vị đại anh hùng, bậc long tượng, dòng dõi chính thống của loài long tượng.”
Đại đức trưởng lão Vaṅgīsa đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão Vaṅgīsa.
*****
TÓM LƯỢC NHÓM NÀY
“Ở nhóm Bảy Mươi, vị Vaṅgīsa có tài biện luận là vị trưởng lão độc nhất, không có vị nào khác, các câu kệ là bảy mươi mốt.”
Nhóm Lớn được chấm dứt.
*****
TÓM LƯỢC TÁC PHẨM NÀY
“Các kệ ngôn ấy là một ngàn hai trăm chín mươi mốt câu và các trưởng lão là hai trăm sáu mươi bốn vị đã được biết tiếng. Những người con trai của đức Phật, không còn lậu hoặc, sau khi rống lên tiếng rống của loài sư tử, sau khi đạt được sự an toàn ấy, đã Niết Bàn, tựa như đống lửa đã được diệt tắt.”
TRƯỞNG LÃO KỆ ĐƯỢC CHẤM DỨT.
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
THERAGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO KỆ *****
GĀTHĀDIPĀDASŪCI - THƯ MỤC CÂU KỆ PĀḶI:
Câu kệ số Câu kệ số A A Akkodhanonupanāhī 502 Aññātamānino dhamme 953 503, 504, 505, 506 Aṭṭhapādakatā kesā 772, Akkodhassa kuto kodho 441 1022, 1165 Agāravo ca kāsāve 966 Aṭṭha saṭṭhisitā savitakkā 1228 Aṅgārino dāni dumā bhadante 527 Aṭṭhikaṅkālakuṭike 1155 Accayanti ahorattā 145 Aṭṭhisaṅghāṭaghaṭito 570 Accāraddhamhi viriyamhi 638 Aḍḍhā daḷiddā ca phusanti Acchecchi taṇhaṃ idha phassaṃ 783 nāmarūpe 1287 Atimāno ca omāno 428 Accheraṃ vata buddhānaṃ 1090 Atisītaṃ ati-uṇhaṃ 231 Acchodikā puthusilā 113, Atihitā vīhi khalagatā sālī 381 601, 1075 Atthassāyaṃ viññāpanī 703 Ajaraṃ jiramānena 32 Atthaṃ ca yo jānāti bhāsitassa 374 Ajegucchaṃ vimuttehi 961 Atthāya vata me buddho 340 Ajjatagge maṃ sopāka 485 Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ 622, Ajja paṇṇarase visuddhiyā 1246 912 Ajjhattaṃ ca na jānāti 470, Atha pāpāni kammāni 146 471 Atho sīdati saññuttaṃ 741 Ajjhattaṃ ca pajānāti 472 Addasa bhagavā ādiṃ 1290 Ajjhattaṃ ca bahiddhā ca 337, Addhā na jānanti yathāva 439 dhammaṃ 188 Ajjhattaṃ me samuṭṭhāya 755 Adhicetaso appamajjato munino 68 Ajjhāyakopi ce assa 1182 Anaṅgaṇassa posassa 652, Añchāmi naṃ na muñcāmi 750 1000 Añjanīva navā cittā 773, Anantaraṃ hi jātassa 553 1023, 1166 Anākiṇṇā gahaṭṭhehi 1074 Aññathā lokanāthamhi 921 Anāgataṃ yo paṭigacca passati 547 Aññassa bhagavā buddho 995 Anāsannavarā etā 34 Aññāṇamūlabhedāya 419 Anikkasāvo kāsāvaṃ 969
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
A A Aniccaṃ dukkhanti vipassa Ambilaṃ madhuraggaṃ ca 733 yoniso 1122 Ayamāhu purāṇiyā kuṭi 57 Aniccāni gahakāni 183 Ayamiti kappaṭo kappaṭakuro 199 Aniccā vata saṅkhārā 1170 Ayaṃ ca daharo bhikkhu 1177 Aniccā hi calā saddhā 247 Ayoge yuñjamattānaṃ 320 Animittañca bhāvehi 1238 Ayoni suddhimanvesaṃ 219 Anissaraṇadassāvī 732 Ayoniso manasikārā 157 Anukampāya me satthā 560 Araññe rukkhamūle vā 887 Anudiṭṭhīnaṃ appahānaṃ 754 Araññe rukkhamūlesu 925 Anuddhato acapalo 682, Aratiṃ ratiṃ ca pahāya sabbaso 1225 1086 Arahaṃ sugato loke 185 Anuppatto sacchikato 331 Arahā dakkhiṇeyyomhi 336 Anuvassiko pabbajito 24 Arūpa dūraṅgama ekacāri 1127 Anusāsi mahāvīro 66 Alaṅkatā suvasanā 267, Anusāsi maṃ ariyavatā 334 459 Anussaranto sambuddhaṃ 354 Alattakakatā pādā 771, Anekajātisaṃsāraṃ 78 1021, 1164 Antovaṅkagato āsi 749 Aladdhā cittassekaggaṃ 406 Andhohaṃ hatanettosmi 95 Alaṃ jhāyitukāmassa 1071 Annabhāro pure āsiṃ 910 Alaṃ me phāsukāmassa 1072 Apaṇḍaro aṇḍasambhavo 599 Allaṃ sukkhaṃ vā bhuñjanto 982 Api ce hoti tevijjo 129 Avaṇṇaṃ ca akittiṃ ca 611 Apuññaṃ pasavī māro 1217 Avijjā nivuto kāyo 572 Appamattassa me sikkhā 333 Avitakkaṃ samāpanno 650, 998 Appassutāyaṃ puriso 1030 Asakkhiṃ vata attānaṃ 88 Appicchatā sappurisehi vaṇṇitā 1129 Asaṅkheyyesu kappesu 202 Appiccho ceva santuṭṭho 581 Asallīnena cittena 906 Appiccho sātatiko 857 Asaṃsaṭṭho sātatiko 860 Abbūḷhaṃ aghagataṃ vijitaṃ 321 Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ 649 Abbhatītasahāyassa 1040 Asubhāya cittaṃ bhāvehi 1237 Abbhokāsī sātatiko 853 Aseyyo seyyasamānaṃ 1080 Abbhokāse viharasi 385 Assatthe haritokāse 217 Abhiññāpāramippatto 1274 Ahaṃ kho veḷugumbasmiṃ 23 Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ 828 Ahaṃ middhena pakato 271 Abhibhūtassa dukkhena 967 Ahaṃ sakaraṇīyomhi 1050 Abhivuṭṭhā rammatalā 1070 Ahiṃsakoti me nāmaṃ 879 Abhisatthova nipatati vayo 118 Ahu tuyhaṃ pure saddhā 246 Amoghaṃ divasaṃ kayirā 451 Ahu buddhassa dāyādo 18 Ambapallavasaṅkāsaṃ 197 Aho buddhā aho dhammā 201
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
Ā U Ākāsamhi haliddiyā 1160 Ukkaṇṭhāmi sarīrena 718 Āgacchantaggikhandhāva 450 Ukkaṇṭhitopi na vase 105 Ācāragocare yutto 590 Ukkhepakaṭavacchassa 65 Ājānīyena ājañño 433 Uggaputtā mahissāsā 1221 Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ 394 Uccāvacehupāyehi 743 Ādi sīlaṃ patiṭṭhā ca 612 Ucce maṇḍalipākāre 863 Ānāpānasatī yassa 548 Ujumaggamhi akkhāte 637 Ābādhe me samuppanne 30 Ujjhānasaññino bālā 958 Āyāgo sabbalokassa 566 Uṭṭhehi nisīdi kātiyāna 411 Āraññakāni senāsanāni 592 Uttamaṃ dhammataṃ patto 712 Āraññakā piṇḍapātikā 1151, 1152 Uttiṭṭhapiṇḍo āhāro 1062 Āraññiko sātatiko 851 Uttiṇṇā paṅkapalipā 89 Āraññiko hohi ca piṇḍapātiko 1125 Udakaṃ hi nayanti nettikā 19, 877 Āraddhaviriyā pahitattā 156 Udarāvadehakaṃ bhutvā 935 Āraddhaviriyo pahitatto 353 Uddhaccameghathanitaṃ 760 Āraddhaviriyo sātatiko 861 Uddhatā ca bhavissanti 959 Ārabhatha nikkhamatha 256 Uddhato unnaḷo bālo 973 Ārammaṇe taṃ balasā Uddhato capalo bhikkhu 681, nibandhisaṃ 1146 1085 Āsandi kuṭikaṃ katvā 55 Unnatā sukhadhammena 662 Āsāya kasate khettaṃ 530 Unnaḷassa pamattassa 634 Upajjhāyassa udakaṃ 430 I Upajjhāyo maṃ avaca 14 Icceva coro asimāvudhaṃ ca 869 Upaṭṭhāpenti parisaṃ 942 Iṭṭhā dhammā aniṭṭhā ca 644 Upadhī te samatikkantā 840 Iti māraṃ atajjesi 1219 Upadhīsu janā gadhitāse 1227 Ito bahiddhā puthu aññavādinaṃ 86 Upasantaṃ uparataṃ 1180 Ito satta tato satta 915 Upasanto anāyāso 1007 Itthirūpe itthisare 738 Upasanto uparato 02, Itthisotāni sabbāni 739 1005, 1006, 1179 Idaṃ pure cittamacāri 77, 1135 Upasampadā ca me laddhā 365 Idaṃ bhonto nisāmetha 832 Upāyakusalenāhaṃ 158 Idaṃ vatvā sālavane 948 Upārambhacitto dummedho 360 Idheva kittiṃ labhati 618 361, 362, 363 Idheva nindaṃ labhati 617 Upāsitā sappurisā 179 Indriyāni manussānaṃ 728 Upeti gabbhañca parañca Indriyānevaṃ sārakkhaṃ 729 lokaṃ 785 Imaṃ ca passa āyantaṃ 1187 Uppajje te sace kodho 445 Ime haññantu vajjhantu 603, 646 Uppatantesu nipate 76
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
U E Ubhayenamidaṃ maraṇameva 1003 Evāyaṃ vattate kāyo 574 Ubhayeneva sampanno 295 Esa bandhāmi sannāhaṃ 543 Ubhinnamatthaṃ carati 443 Esa bhiyyo pasīdāmi 673 Ubhinnaṃ tikicchantaṃ 444 Esa sutvā pasīdāmi 1288 Ummaggapathaṃ mārassa 1254 Esāvahiyyase pabbatena 115 Ummāpupphena samānā 1073 Ehi nandaka gacchāma 175
E O Ekakā mayaṃ araññe viharāma 62 Ogayhaṭṭhaṅgikaṃ sotaṃ 349 Ekatiṃse ito kappe 218 Oghapāso daḷhakhilo 680 Ekapādena aṭṭhāsiṃ 284 Oghassa hi nittharaṇatthaṃ 1255 Ekaputto ahaṃ āsiṃ 473 Oṭṭhappahatamattena 1079 Ekapupphaṃ cajitvāna 96 Odahi migavo pāsaṃ 774, Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā 481 1024, 1167 Ekākiyo adutiyo 541 Odātaṃ vata me cittaṃ 549 Ekāsanī sātatiko 848 Obhāsajātaṃ phalagaṃ 25 Ekopi saddho medhāvī 240 Oraṃ odanapākamhā 317 Etamādīnavaṃ ñatvā 122, Olaggessāmi te citta 355 154, 791 Ovadeyyānusāseyya 994 Etaṃ ca samatikkamma 894 Etaṃ ce ruccati bhoto 835 K Etādisaṃ karitvāna 285 Kacci no vatthapasuto 28 Ete pacchimakā dāni 907 Kaṭukaṃ madhurassādaṃ 737 Ete sambahulā devā 1087, 1189 Kandanti naṃ ñāti pakiriya kese 779 Evametaṃ mahāvīra 1159 Kadā aniccaṃ vadharoganīḷaṃ 1098 Evamete tathā vuttā 1272 Kadā iṇaṭṭova daḷiddako nidhiṃ 1111 Evameva tuvaṃ māra 1216 Kadā nu kaṭṭhe ca tiṇe latā ca 1106 Evaṃ anāgataddhānaṃ 977 Kadā nu kho yaṃ viditaṃ Evaṃ ce taṃ jano jaññā 1158 mahesinā 1103 Evaṃ ce maṃ viharantaṃ 1224 Kadā nu gaṅgaṃ yamunaṃ Evaṃ dassanasampannaṃ 174 sarassatiṃ 1109 Evaṃ nānappayātamhi 945 Kadā nu nāgova asaṅgacārī 1110 Evaṃ paññāya ye tittā 660 Kadā nu paññāmayamuggatejaṃ Evaṃ me kattukāmassa 542 1100 Evaṃ me bhayajātassa 763 Kadā nu maṃ tandikhudā Evaṃ vijitasaṅgāmaṃ 1248 pipāsā 1102 Evaṃ viharamānassa 586 Kadā nu maṃ pāvusakālamegho 1107 Evaṃ sabbaṅgasampannaṃ 1263 Kadā nu rūpe amite ca sadde 1104 Evaṃ sudesite dhamme 1257 Kadā nuhaṃ dubbacanena vutto 1105
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
K K Kadā nuhaṃ pabbatakandarāsu 1096 Kiṃ chandā kimadhippāyā 950 Kadā nuhaṃ bhayajananiṃ Kiṃ tavattho vane tāta 597 dukhāvahaṃ 1099 Kiṃ bhaddante karitvāna 721 Kadā nuhaṃ bhinnapaṭandharo Kīdiso nirayo āsi 1198 muni 1097 Kuḍḍamūlaṃ ca nissāya 1061 Kadā nuhaṃ sabbhisamāgamesu 1101 Kulamhi mitte ca piye ca ñātake 1114 Kadā mayūrassa sikhaṇḍino Kullo sīvathikaṃ gantvā 393 vane dijassa 1108 Kusalānaṃ ca dhammānaṃ 929 Kappiyaṃ taṃ ce chādeti 984 Kese me olikhissanti 169 Kammaṃ kammanti ñatvāna 422 Ko kuṭikāyaṃ bhikkhu kuṭikāyaṃ 56 Kammaṃ bahukaṃ na kāraye 494, Koṭisatasahassassa 1194 1077, 1078 Kodhanā upanāhī ca 952 Karato te cīyate pāpaṃ 1218 Ko nu senāpati bhoto 826 Karerimālāvitatā 1067 Ko me asattho avaṇo 757 Karotha buddhavacanaṃ 403 Ko so pāraṅgato loke 748 Kalyāṇadassano bhikkhu 821 Ko hi tassa janenattho 150 Kassa selūpamaṃ cittaṃ 191 Kassindriyāni samathaṃ gatāni 205 KH Kaṃ nu tattha na ramenti 309 Khattiyā bhogā rājāno 823 Kāmakopappahīnā ye 671 Khantyā chandīkato hoti 1034 Kāmacchando ca byāpādo 74, 1009 Khandhā diṭṭhā yathābhūtaṃ 87 Kāmandhā jālapacchannā 297 Khandhā mayā pariññātā 161 Kāmarāgena ḍayhāmi 1234 Khalupacchābhattī sātatiko 850 Kāmaṃ bhijjatuyaṃ kāyo 312 Khippaṃ giraṃ eraya Kāmā hi citrā madhurā vaggu vagguṃ 1282 manoramā 787, 1117 Khīṇāya bhavanettiyā 708 Kāme ādittato disvā 790 Khīṇāsavo visaññutto 1027 Kāmesvādīnavaṃ disvā 458 Khīṇā hi mayhaṃ jāti 135 Kāyaduṭṭhullagaruno 114 Kāyamaccheragaruno 1038 G Kāle kālavasaṃ pattā 661 Gacchaṃ vadesi Kāveyyamattā vicarimha pubbe 1265 samaṇaṭṭhitomhi 866 Kāḷapabbaṅgasaṅkāso 683, 243 Gatimanto satimanto 1054 Kāḷi itthī brahatī dhaṅkarūpā 151 Gattāni parimajjitvā 272 Kicchā laddho ayaṃ putto 475 Gandhaṃ ghatvā sati muṭṭhā 798 Kimānupubbaṃ puriso 727 Gambhīrapañño medhāvī 1243 Kimīva mīḷhasallitto 1186 Gahakāraka diṭṭhosi 184 Kilesā jhāpitā mayhaṃ 67 Gāme vā yadi vāraññe 991 Kilesehābhibhūtā te 932 Guṇavantopi saṅghamhi 956
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
G CH Guṇahīnāpi saṅghamhi 955 Chinno pāso migavassa 775, 1168 Gūthabhaste taconaddhe 1156 Chinnā pāsā migavassa 1025 Cha phassāyatane hitvā 116 C Chavipāpaka cittabhaddaka 207 Cakkavattī yathā rājā 1247 Cakkānuvattako thero 1013 J Cakkhundriyaṃ ce rūpesu 730 Jano janamhi sambaddho 149 Cakkhumāssa yathā andho 501 Jātarūpena pacchannā 299 Cakkhuṃ sarīraṃ upahanti Jātimadena mattohaṃ 423 ruṇṇaṃ 555 Jātiyā sattavassena 479 C Jātiyā sattavassohaṃ 486 Catubbipallāsavasaṃ Jigucchito manussānaṃ 621 adhiṭṭhitaṃ 1148 Jiṇṇaṃ ca disvā dukhitaṃ ca Cattāri ariyasaccāni 492 byādhitaṃ 73 Cattāro pañca ālope 983 Jīvate vāpi sappañño 499 Cattāro satipaṭṭhāne 166 Jīvitaṃ ca adhammena 670 Cando yathā vigatavalāhake Jīvitānaṃ parikkhāre 924 nabhe 1264 Jīvite vā pi sappañño 550 Carato tiṭṭhato vā pi 452 Cārittaṃ atha vārittaṃ 591 JH Cāle upacāle sīsūpacāle 42 Jhāyāhi jināhi kātiyāna 415 Cittanimittassa kovido 85 Cirarattaṃ vatātāpī 747 ṬH Cirasaṅkiliṭṭhaṃ vata maṃ 290 Ṭhito ahaṃ aṅgulimāla sabbadā 867 Cirassaṃ vata me mahito mahesi 868 T Cutā patanti patitā 63 Tacchanto āṇiyā āṇiṃ 744 Cutūpapātaṃ jānāmi 917 Taṇhakkhayādhimuttassa 641 Cetasā anupariyeti 1262 Taṇhaṃ pajaheyya muni 596 Codito bhāvitattena 1175 Taṇhā avijjā ca piyāppiyañca 1130 Coro ahaṃ pure āsiṃ 880 Taṇhādhanusamuṭṭhānaṃ 753 Coro yathā sandhimukhe gahīto 786 Tato kalyāṇavākkaraṇo 368 Tato kāruṇiko satthā 625 CH Tato cittaṃ vimucci me 270, Chaddanto hi tadā disvā 968 274, 302, Channamativassati 447 319, 410, 465 Channā me kuṭikā sukhā nivātā 01 Tato disvāna maṃ satthā 630 Chinda no vicikicchaṃ brūhi Tato pañhe apucchi maṃ 482 metaṃ 1278 Tato pāsādikaṃ āsi 927
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
T T Tato me paṇidhī āsi 514 Tassa mevaṃ viharato 314, 515 Tato me manasīkāro 269, Tassa vaḍḍhanti vedanā 795, 273, 301, 797, 799, 318, 409, 464 801, 803, 805 Tato me satthā pāhesi 564 Tassa sammā vimuttassa 642 Tato ratyā vivasane 517, Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā 561, 628 639, 1267 Tato satthā niraṃkatvā 478 Tasseva tena pāpiyo 442 Tathā tu kassāmi yathāpi issaro Taṃ kāmaṃ ahamujjhitvā 298 1143, 1144 Taṃ ca disvāna āyantiṃ 300 Tatheva ca loke jāto 701 Taṃ ca disvāna yācantiṃ 463 Tadākāsasamaṃ cittaṃ 1161 Taṃ jhāyikaṃ sātatikaṃ 1011 Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ 1051, Taṃ tathā devakāyehi 1091 1169 Taṃ devadevaṃ vandāmi 1291 Tadāhaṃ khuramādāya 408 Taṃ na passāmi tekicchaṃ 756 Tadāhaṃ puttadāraṃ ca 512 Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo 402 Tapena brahmacariyena 631 Taṃ sāvakaṃ sakka mayaṃpi Tameva vācaṃ bhāseyya 1239 sabbe 1277 Tayā sudantena avaṭṭhitena hi 1145 Taṃ sukhena sukhaṃ laddhaṃ 220 Tava sarīraṃ navasotaṃ 1157 Tādisaṃ kammaṃ katvāna 882 Taveva hetū asurā bhavāmase 1133 Tādisaṃ bhikkhuṃ mā hani 1184 Tasmā akhilo padhānavā 1233 Tāmatamadasaṅghasuppahīnā 310 Tasmā saddhañca sīlañca 204, Tāhaṃ cittakaliṃ brūmi 214 509 Tiṭṭha makkaṭa mā dhāvi 126 Tasmāhaṃ dhammamaññāya 903 Tiṇakaṭṭhasamaṃ lokaṃ 717 Tasmā hi iccheyya kule vasante 556 Tiṇṇaṃ me tālapattānaṃ 127 Tasmā hi dhammesu kareyya Tuccho kāyo adissittha 170 chandaṃ 305 Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā 839 Tasmā hi paññāva dhanena Te abbhatītā kālaṃkatā 242 seyyā 784 Te kilesā pavaḍḍhantā 931 Tassa cevaṃ viharato 224 Te ca maṃ anukampāya 474 Tassa taṃ desayantassa 1245 Tecīvarī sātatiko 846 Tassa taṃ vacanaṃ sutvā 720 Te tathā sikkhitā bālā 976 Tassa te natthi bhītattaṃ 706 Tenāyaṃ desito dhammo 723 Tassatthā paripūrenti 294 Te pabbajitvā sugatassa sāsane 725 Tassatthā parihāyanti 292 Te me ijjhiṃsu saṅkappā 60 Tassa dhammā ime honti 900 Telasaṇṭhehi kesehi 960 Tassa brahmā viyākāsi 1210 Tevijjohaṃ mahājhāyī 112 Tassa me appamattassa 216 Tesaṃ kho vata atthāya 1269
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
T D Tvaññeva no citta karosi Dvāsītiṃ buddhato gaṇhiṃ 1029 brāhmaṇo 1132 Dvinnaṃ antaravassānaṃ 128 Tvaṃ olaggo na gacchasi 356 Tvaṃ ca me maggamakkhāhi 168 DH Dhanaṃ ca puttaṃ bhariyaṃ ca 934 D Dhammatā mama sā yassa 190 Daṇḍeneke damayanti 878 Dhammappati hi so seṭṭho 758 Dantaponaṃ kapitthaṃ ca 938 Dhammamappameyyaṃ 383 Dandhā mayhaṃ gatī āsi 557 Dhammasenāpatiṃ vīraṃ 1088 Dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ 27, 233 Dhammaṃ ñatvā sati Dabbo cirarattasamāhito 1229 muṭṭhā 804 Dassanāya abhikkante 1042, Dhammādāsaṃ gahetvāna 395 1043 Dhammārāmo dhammarato 1037 Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti 781 Dhammena ca alābho yo 666 Diṭṭhā mayā dhammadharā Dhammo have rakkhati upāsakā 187 dhammacāriṃ 303 Diṭṭhigahanapakkhanno 342 Dharaṇī ca siñcati vāti 50 Dipādakoyaṃ asuci 453 Dhitipparaṃ kiṃ mama citta Divāvihārā nikkhamma 1253 kāhisi 1139 Disāpi me dhammakathaṃ Dhiratthu pūre duggandhe 279 suṇantu 874 Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti 1281 Disā hi me khantivādānaṃ 875 Dhuvappayāto maraṇassa 571 Disvāna pāṭihīrāni 375 Disvā pāsādachāyāyaṃ 480 N Disvā vināyakaṃ aggaṃ 426 Na ukkhipe no ca parikkhipe Dīgharattānusayitaṃ 768 pare 209 Dukkhanti khandhe paṭipassa Na kulāni upabbaje muni 1057 yoniso 1121 Na gaṇena purakkhato care 1056 Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ 1271 Nagaraṃ yathā paccantaṃ 653, 1004 Dukkhā kāmā eraka 93 Nagassa passe āsīnaṃ 1261 Duppabbajjaṃ ve duradhivāsā Nagā nagaggesu susaṃvirūḷhā 110 gehā 111 Nagā samuddā saritā Dumapphalānīva patanti vasundharā 1138 mānavā 788 Na cīvare na sayane 1094 Dumavhayāya uppanno 64 Na tathāmataṃ satarasaṃ Dumāni phullāni manoramāni 528 sudhannaṃ 91 Dummedhehi pasaṃsā ca 668 Na tāva supituṃ hoti 193 Devo ca vassati devo ca Na te idaṃ citta yathā gaḷagaḷāyati 189 purāṇakaṃ 1137
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
N N Natthi koci bhavo nicco 121 Na hi socati bhikkhu kadāci 1232 Natthi cetasikaṃ dukkhaṃ 707 Na hetadatthāya matassa hoti 554 Natthi dāni punāvāso 908 Naheva lābhe nālābhe 664 Nadanti evaṃ sappaññā 177 Nāganāmosi bhagavā 1252 Nadanti morā susikhā Nāgaṃ vo kittayissāmi 693 supekhuṇā 211 Nāttano samakaṃ kañci 424 Na dīghamāyuṃ labhate Nānākuṇapasampuṇṇo 567 dhanena 782 Nānājanapadaṃ yanti 37 Nanu ahaṃ citta tayāmhi yācito 1113 Nānuyuttā tathā eke 944 Nanu dubbhissasi maṃ Nābhinandāmi maraṇaṃ 196, punappunaṃ 1134 606, 607, 654, Na nūnāyaṃ 655, 685, 686, 1001, 1002 paramahitānukampino 109 Nāyaṃ ajjatano dhammo 552 Nandamānāgataṃ cittaṃ 213 Nāsissaṃ na pivissāmi 223, 313 Na pakkhanti disā sabbā 1039 Nāhaṃ alakkhyā Na pañcaṅgikena turiyena 1076 ahirikkatāya vā 1128 Na parassupanidhāya 496 Nāhaṃ bhayassa bhāyāmi 21 Na pare vacanā coro 497 Nāhaṃ etena atthiko sukhito 103 Na brāhmaṇo bahivaṇṇo 140 Nāhu assāsapassāsā 905 Na mayhaṃ kappate ajja 488 Nikkhantaṃ vata maṃ santaṃ 1220 Na me hoti ahosinti 715 Nikkhipitvāna vyābhaṅgiṃ 623 Namo te purisājañña 629, Niggayha anukampāya 241 1089, 1190 Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ 1276 Namo te buddhavīratthu 47 Nidhīnaṃva pavattāraṃ 993 Namo hi tassa bhagavato 94 Ninhātasabbapāpomhi 348 Nayidaṃ anayena jīvitaṃ 123 Niyyāniko uttaraṇo 418 Nayidaṃ sithilamārabbha 1176 Nīcaṃ manaṃ karitvāna 579 Narassa hi sujātassa 819 Nīcā niviṭṭhā subharā 926 Na vissase ekatiyesu evaṃ 1008 Nīce kulamhi jātohaṃ 620 Na ve aggi cetayati 1215 Nīlabbhakūṭasadisā 1069 Na so upavade kañci 583 Nīlabbhavaṇṇā rucirā 13, 1068 Na so rajjati gandhesu 810 Nīlā sugīvā sikhino morā 22 Na so rajjati dhammesu 816 Nekatikā vañcanikā 940 Na so rajjati phassesu 814 Nekkhamme adhimuttassa 640 Na so rajjati rasesu 812 Neva pubbenivāsāya 996 Na so rajjati rūpesu 806 Nevātisītaṃ na panāti-uṇhaṃ 529 Na so rajjati saddesu 808 Nesajjiko sātatiko 856 Na hi jātu so mamaṃ hiṃse 876 Neso passati saddhammaṃ 1185 Na hi dhammo adhammo ca 304 No ce hi jātu puriso kilese 1280
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
P P Pakkhanno māravisaye 253 Pabbājetvāna maṃ satthā 477 Paggahītanimittassa 584 Pamādamanuyuñjanti 883 Paṅkoti hi naṃ avedayuṃ 495 Pamādaṃ bhayato disvā 980 Paṅkoti hi naṃ pavedayuṃ 124, Pamādo rajo sabbadā 404 1058 Pariciṇṇo mayā satthā 604, Paccati munino bhattaṃ 248 656, 687, Paccavekkhiṃ imaṃ kāyaṃ 172 792, 891, 918, Pajjotakaro ativijjha 1015, 1055, 1093, 1196, dhammaṃ 1256 Pariccajitvā saddhammaṃ 933 Pajjotikaro parittaraṃso 416 Parittaṃ dārumāruyha 147, Pañcakāmaguṇe hitvā 195 265 Pañcakkhandhā pariññātā 90, Paripuṇṇakāyo suruci 818 120, 440 Pariyantakataṃ dukkhaṃ 339 Pañcakkhandhe pariññāya 369 Pare ambāṭakārāme 466 Pañcaṅgikena turiyena 398 Pare ca na vijānanti 275, Pañcaṅgike samādhimhi 916 498 Pañca chinde pañca jahe 15, 633 Pare ca naṃ garahanti 160 Pañcanīvaraṇe yutto 573 Pare ca naṃ pasaṃsanti 159 Pañcanīvaraṇe hitvā 171 P Pañcapaññāsavassāni 283, Parovaraṃ ariyadhammaṃ 904 viditvā 1285 Pañcāhāhaṃ pabbajito 222 Parosahassaṃ bhikkhūnaṃ 1250 Paññavantaṃ tathā tādiṃ 1082 Pallaṅkena nisinnassa 985 Paññaṃ imaṃ passa Pavivittehi ariyehi 148, tathāgatānaṃ 03 266 Paññāpāramitaṃ patto 1014 Pavivitto sātatiko 859 Paññābalī sīlavatūpapanno 12 Pasannanetto sumukho 820 Paññāya chetvā Passa cittakataṃ bimbaṃ 769, vipathānusārinaṃ 1147 1019, 1162 Paññā sutavinicchinī 551 Passa cittakataṃ rūpaṃ 770, Paṇītaṃ yadi vā lūkhaṃ 923 1020, 1163 Paṇḍitaṃ vata maṃ santaṃ 252 Passati passo passantaṃ 61 Paṇṇavīsati vassāni 405, Passāmi loke sadhane manusse 776 1044, 1045, Passāmi vītivattantaṃ 1211 1046, 1047, 1048 Pahāya mātāpitaro 892 Pattapiṇḍī sātatiko 849 Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ 1283 Panādo nāma so rājā 163 Paṃsukūlī sātatiko 844 Pabbajiṃ jīvikatthohaṃ 311 Pācīnavaṃsadāyamhi 155 Pabbajiṃ tulayitvāna 107 Pāto majjhantikaṃ sāyaṃ 345
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
P B Pādukā oruhitvāna 460 Bahudeva rattiṃ bhagavā 366 Pāpakānaṃ ca dhammānaṃ 930 Bahunnaṃ vata atthāya 1268 Pāpamitte vivajjetvā 264 Bahussutaṃ upāseyya 1032 Pāmojjabahulo bhikkhu 11 Bahussutaṃ dhammadharaṃ 1035 Pāragū anupādāno 711 Bahussuto appassutaṃ 1031 Pāsādikena vattena 432 Bahussuto ca medhāvī 988 Pāsādike bahū disvā 949 Bahussuto cittakathī 1026 Piṇḍapātā paṭikkanto 896, Bahussuto dhammadharo 1036, 1064, 1065, 1066 1052, 1053 Piṇḍapātī sātatiko 845 Bahussuto dhammadharo ca hoti 373 Piṇḍikāya paviṭṭhohaṃ 268 Bahū ādīnavā loke 954 Piyavācameva bhāseyya 1240 Bahūni loke citrāni 674 Pilakkhurajanaṃ rattaṃ 965 Bahūni vassāni tayāmhi yācito 1112 Pisunena ca kodhanena ca 1017 Bahū sapatte labhati 153 Pītimukhena vipulena 436 Buddhamappameyyaṃ 382 Pītisukhena vipulena 351 Buddhassa caṅkamantassa 1049 Pucchāmi satthāramanomapaññaṃ Buddhassa puttomhi 1275 asayhasāhino 536 Punappunaṃ ceva vapanti bījaṃ 531 Buddhānubuddho yo thero 679, Punappunaṃ yācanakā caranti 532 1258 Pubbaruhirasampuṇṇo 568 Buddhesu ca sagāravatā 589 Pubbalohitasampuṇṇaṃ 736 Buddho ca kho kāruṇiko mahesi 870 Pubbāparaññū atthaññū 1033 Buddho ce me varaṃ dajjā 468 Pubbe jaṭilabhūtassa 377 Brahmajacco pure āsiṃ 889 Pubbenivāsaṃ jānāmi 332, Brahmabandhu pure āsiṃ 221 379, 516, Brahmabhūtaṃ atitulaṃ 833 562, 913 Brahmabhūto atitulo 831 Pubbe yaññena santuṭṭho 378 Brahmuno pekkhamānassa 182 Pubbe hanati attānaṃ 139 Brāhmaṇā tisatā ime 836 Purato pacchato vā pi 537 Purā āgacchate etaṃ 978 BH Purimāni pamuñca bandhanāni 414 Bhagavā tattha āgañchi 559 Pūjito naradevena 1191 Bhavarāgahatassa me sato 180 Pūjito pūjanīyānaṃ 186 Bhāvayitvāna bojjhaṅge 672 Phassaṃ phussa sati muṭṭhā 802 Bhāvaye ca aniccanti 594 Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi 31, Bhāvento satipaṭṭhāne 352 244, 684 Bhāvento sattabojjhaṅge 437 Phusissaṃ catasso Bhāveyya ca bojjhaṅge 595 appamaññāyo 386 Bhāvehi jhānāni ca indriyāni 1119
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
BH M Bhāvehi maggaṃ amatassa Mānaṃ madaṃ ca chaḍḍetvā 427 pattiyā 1120 Mānuso pi ca bhavobhirādhito 259 Bhikkhavo tisatā ime 841 Mānena vañcitāse 102 Bhikkhu sīvathikaṃ gantvā 315 Mā pamādamanuyuñjetha 884 Bhikkhū ca bhikkhuniyo ca 974 Mā purāṇaṃ amaññittho 280 Bhuñjati anavajjāni 698 Mā me kadāci pāpiccho 987 Bhesajjesu yathā vejjā 939 Mālute upavāyante 544 Migaṃ nilīnaṃ kūṭena 454 M Migo yathā seri sucittakānane 1149 Makkaṭo pañcadvārāyaṃ 125 Micchādiṭṭhi pahīnā me 343 Makkhena makkhitā pajā 1231 Mittaṃ idha ca kalyāṇaṃ 588 Maccunābbhāhato loko 448, Middhi yadā hoti mahagghaso ca 17 449 Muṇḍo virūpo abhisāpamāgato 1123 Majjhesarassa tiṭṭhanti 1201 Mettacittā kāruṇikā 979 Mataṃ vā amma rodanti 44 Mettaṃ ca abhijānāmi 647 Mattikaṃ telaṃ cuṇṇaṃ ca 937 Mohā sabbe pahīnā me 344 Manaṃ cetehi dhammehi 735 Manujassa pamattacārino 399 Y Manussabhūtaṃ sambuddhaṃ 689 Yajiṃ uccāvace yaññe 341 Mama saṅkappamaññāya 376, Yaññatthaṃ vā dhanatthaṃ vā 705 901 Yañhi kayirā tañhi vade 262 Mama selūpamaṃ cittaṃ 192 Yato ahaṃ pabbajito 48, 181 Mameva etaṃ na hi tvaṃ Yattha eke vihaññanti 1063 paresaṃ 1115 Yathā agāraṃ ducchannaṃ 133 Mayā pavattitaṃ cakkaṃ 827 Yathā agāraṃ succhannaṃ 134 Mayūrakoñcābhirutamhi Yathā abbhāni verambo 598 kānane 1118 Yathā idaṃ tathā etaṃ 396 Mayhindriyāni samathaṃ gatāni 206 Yathā kaṇṭakaṭṭhānamhi 946 Maraṇe me bhayaṃ natthi 20 Yathā kaḷīro susu vaḍḍhitaggo 72 Mahappabhaṃ gaṇācariyaṃ 288 Yathā kuñjaraṃ adantaṃ 357 Mahāgini pajjalito 702 Yathācārī yathāsato satīmā 981 Mahānāgaṃ mahāvīraṃ 289 Yathā jaḷova mūgova 582 Mahānubhāvo tevijjo 1260 Yathā divā tathā rattiṃ 397 Mahāraso sugambhīro 421 Yathāpi udake jātaṃ 700 Mahāsamuddo paṭhavī 1012 Yathāpi ekaputtasmiṃ 33 Mahiccho ca asantuṭṭho 898 Yathāpi pabbato selo 651, 999 Mā kho tvaṃ kappaṭa pacālesi 200 Yathāpi bhaddo ājañño 16, Mātaraṃ pitarañcāpi 425 45, 173, 659 Mānaṃ pajahassu gotama 1230 Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ 323, 324
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
Y Y Yathā brahmā tathā eko 245 Yasmiṃ nivattate dukkhaṃ 493 Yathā varahayadamakusalo 358 Yasmiṃ patiṭṭhitā dhammā 1028 Yathāvādī tathākārī 1289 Yassa catthāya pabbajito 380, Yathāsanthatiko sātatiko 855 605, 657 Yathāssa ghāyato gandhaṃ 811 Yassatthāya pabbajito 136, Yathāssa passato rūpaṃ 807 688, 793, 1197 Yathāssa phusato phassaṃ 815 Yassa pāpaṃ kataṃ kammaṃ 872 Yathāssa vijānato dhammaṃ 817 Yassa muhuttena sahassadhā Yathāssa sāyato rasaṃ 813 loko 909, 1192 Yathāssa suṇato saddaṃ 809 Yassa sakkariyamānassa 1010 Yadatthikaṃ brahmacariyaṃ Yassa saddhā tathāgate 507 acāri 1286 Yassa sabrahmacārīsu 278, Yadatthi saṅgataṃ kiñci 713 387, 388, Yadā asokaṃ virajaṃ 389, 390, 391, asaṅkhataṃ 521 392, 1083 Yadā ahaṃ pabbajito 645 Yassāsavā parikkhīṇā 92 Yadā ca avijānantā 276 Yaṃ āpadā uppatitā uḷārā 371 Yadā ca maggamaddakkhiṃ 766 Yaṃ esā sahate jammi 400 Yadā dukkhassāvahaniṃ Yaṃ karoti naro kammaṃ 144 vīsattikaṃ 519 Yaṃ kiccaṃ daḷhaviriyena 167 Yadā dukkhaṃ jarāmaraṇanti Yaṃ kiñci sithilaṃ kammaṃ 277 paṇḍito 518 Yaṃ ca aññe na rakkhanti 600 Yadā nadīnaṃ kusumākulānaṃ 523 Yaṃ ca atthena saññuttaṃ 742 Yadā nabhe gajjati Yaṃ ca me āsavā khīṇā 296 meghadundubhi 522 Yaṃ taṃ saraṇamāgamma 838 Yadā navo pabbajito 429 Yaṃ patthayāno dhammesu 330 Yadā nisīthe rahitamhi kānane 524 Yaṃ buddho bhāsati vācaṃ 1242 Yadā paṭhamamaddakkhiṃ 510 Yaṃ manussā namassanti 690 Yadā balākā sucipaṇḍaracchadā 307 Yaṃ mayā pakataṃ kammaṃ 80 Yadā balākā suvisuddhapaṇḍarā 308 Yaṃ mayā pakataṃ pāpaṃ 81, Yadā me ahu saṅkappo 902 346 Yadā vitakke uparundhiyattano 525 Yaṃ vo kiccaṃ sarīrena 719 Yadā sivaṃ dve Yaṃ sāvakena pattabbaṃ 1259 caturaṅgagāminaṃ 520 Yaṃ hi eke jigucchanti 316 Yadā sukhī Yaṃ hi kayirā taṃ hi vade 226, malakhilasokanāsano 526 322 Yadāhaṃ dhammamassosiṃ 131 Yaṃ hi kiccaṃ tadapaviddhaṃ 635 Yamidha paṭhaviṃ ca vehāsaṃ 1226 Yātaṃ me hatthigīvāya 842 Yaso ca appabuddhīnaṃ 667 Yāya no anukampāya 176
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
Y Y Yāvatā buddhakhettamhi 1092 Yo ca seyyohamasmīti 1081 Yuvāsi tvaṃ pabbajito 461 Yo cetaṃ sahatejammiṃ 401 Yāhu raṭṭhe samukkaṭṭho 632 Yo cetā parivajjeti 457 Ye etā upasevanti 456 Yo taṃ tathā pajānāti 714 Ye keci ganthā idha mohamaggā 1279 Yo dandhakāle tarati 291 Ye kho te veghamissena 143 Yo dandhakāle dandheti 293 Ye ca kho bālā dummedhā 281 Yo duddamiyo damena danto 05, Ye ca dukkhe sukhasmiṃ ca 663 08 Ye ca passanti saṅkhāre 1172 Yodha koci manussesu 237 Ye cittakathī bahussutā 234, 235 Yo papañcamanuyutto 989 Ye tuyha chandena vasena Yopānudī maccurājassa senaṃ 07 vattino 1150 Yo pubbe karaṇīyāni 225, Yena yena subhikkhāni 82 261 Yeneva maggena gato vipassī 490 Yo brahmānaṃ paripucchati 1209 Ye purāṇā atītā te 1041 Yo mahāneruno kūṭaṃ 1213 Yemaṃ kāyaṃ mamāyanti 575 Yo maṃ icchati anvetu 834 Yemaṃ kāyaṃ vivajjenti 576 Yo ve avidvā upadhiṃ karoti 152 Ye maṃ rūpena pāmiṃsu 469 Yo ve garūnaṃ vacanaññu Ye ye alābhino lābhaṃ 964 dhīro 370 Ye ye lābhaṃ labhissanti 963 Yo vejayantapāsādaṃ 1205 Yesaṃ ca susamāraddhā 636 Yo vejayantapāsāde 1207 Yesaṃ ca hiri ottappaṃ 1084 Yo ve buddhena codito 1203 Yesaṃ rāgo ca doso ca 282 Yo ve samuddova ṭhito anejo 372 Yesaṃ ve dullabho loke 830 Yo sītavanaṃ upāga bhikkhu 06 Yo iddhiyā sarabhuṃ aṭṭhapesi 38 Yo sukhaṃ dukkhato adda 986 Yo imasmiṃ dhammavinaye 257 Yo so aṭṭhavimokkhāni 1183 Yo etamabhijānāti bhikkhu 1200, Yo have daharo bhikkhu 203, 873 1202, 1204, 1206, 1208, 1212, 1214 R Yogīpītikaraṃ rammaṃ 539 Rajataṃ jātarūpaṃ ca 957 Yo ca kho annapānassa 130 Rajamuhataṃ ca vātena 675 Yo ca jātisataṃ gacche 1181 Rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ 627 Yo ca tuṭṭhena cittena 364 Ramaṇīyā araññāni 992 Yo ca papañcaṃ hitvāna 990 Ramaṇīyo me kuṭikā 58 Yo ca pubbe pamajjitvā 871 Ramanteke mutiṅgehi 467 Yo ca mettena cittena 238 Rasaṃ bhotvā sati muṭṭhā 800 Yo ca vantakasāvassa 970 Rahadehamasmi ogāḷho 759 Yo ca sītañca uṇhañca 232 Rājā arahasi bhavituṃ 822 Yo ca sīlena sampanno 972 Rājā ca aññe ca bahū manussā 778
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
R V Rājā pasayha paṭhaviṃ vijetvā 777 Vinayassu mayi kaṅkhaṃ 829 Rājāhamasmi sela 824 Vipannasīlo dummedho 971 Rukkhamūlagahanaṃ pasakkiya 119 Vippamuttaṃ kilesehi 438 Rukkhamūlaṃva nissāya 997 Vipphoṭito gaṇḍamūlo 306 Rukkhamūlikā sātatikā 1153, Viriyasātaccasampanno 585 1154 Vivaramanupatanti vijjutā 41, Rukkhamūliko sātatiko 852 1178 Rūpaṃ disvā sati muṭṭhā 98, Vivittaṃ appanigghosaṃ 577 794 Visallaṃ khīṇasaṃyogaṃ 1188 Rūpā saddā rasā gandhā 455, Visāradā kho bhaginī 338 895 Vissajjitesu pañhesu 483 Ropetva rukkhāni yathā phalesī 1126 Vihari apekkhaṃ idha vā huraṃ vā 10 L Vihavihābhinadite 49 Lahuko vata me kāyo phuṭṭho 104 Vītataṇho anādāno 890 Lābhakāmā bhavissanti 962 Vītataṇhā anādānā 491 Lābhā aṅgānamagadhānaṃ 484 Vītarāgo vītadoso 704 Lūkhenapi ca santusse 580 Vīro have sattayugaṃ puneti 533 Lesakappe pariyāye 941 Vuṭṭhamhi deve Lohitapāṇī pure āsiṃ 881 caturaṅgule tiṇe 1142 Vedanānaṃ viññapano 420 V Velaṃ karotha bhaddante 762 Vajjīnaṃ veḷuvagāme 919 Velā ca saṃvaro sīlaṃ 613 Vadhaṃ carimha te kāma 138 Vane kusumasañchanne 545 S Vanditvā satthuno pāde 565, Sakalaṃ samattaṃ rogaṃ 489 624 Sakkhī hi me sutaṃ etaṃ 1223 Varāha-eṇeyya-vigāḷhasevite 1140 Saṅkārapuñjā āhatvā 578 Vasitaṃ me araññesu 602 Saṅkhāre parato passa 1236 Vassati devo yathā sugītaṃ 51, Saṅkhittenapi deseti 1244 52, 53, Saṅghamappameyyaṃ 384 54, 325, 326, Saṅghalābhassa bhaṇḍanti 943 327, 328, Saṅghe pasādo yassatthi 508 329 Sace dhāvati cittaṃ te 446 Vātarogābhinīto tvaṃ 350, Sacepi ettakā bhiyyo 1222 435 Saccaṃ te paṭijānāmi 462 Vicikicchākaṅkhāgathitaṃ 752 Saccaṃ ve amatā vācā 1241 Vicinī aggahī dhovī 897 Saññāya vipariyesā 1235 Vijāneyya sakaṃ atthaṃ 587 Saṭṭhikaṇḍarasambandho 569
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
S S Sataliṅgassa atthassa 106 Sabbāsavaparikkhīṇā 928 Sataṃ āsi ayosaṅkū 1199 Sabbe kāmā pahīnā me 254 Sati gīvā siro paññā 695 Sabbe dhammā anattāti 678 Sati ca sampajaññaṃ 694 Sabbe bhagavato puttā 1249 Satipaṭṭhānagīvo so 1095 Sabbe saṅkhārā aniccāti 676 Satipaṭṭhānapāsādaṃ 765 Sabbe saṅkhārā dukkhāti 677 Satimā paññavā bhikkhu 165 Sabbo rāgo pahīno me 79 Satiyā taṃ nibandhissaṃ 359 Sabbhireva samāsetha 04 Sato ca hoti appiccho 899 Samaṇassa ahu cintā 726, Sattakkhattuṃ manussindo 914 920 Sattiyā viya omaṭṭho 39, Samaṇaṃ brāhmaṇaṃ vā 751 40, 1173, 1174 Samādhivijjāvasipāramiṃ gato 1195 Satthavāhe mahāvīre 132 Samunnamayamattānaṃ 29 Satthaṃ vā āharissāmi 407 Sameto naccagītehi 893 Satthā ca maṃ paṭiggayha 476 Sampannaveyyākaraṇaṃ Satthā ca me lokamimaṃ tavedaṃ 1284 adhiṭṭhahi 1136 Sampannasassā magadhā 208 Satthā ca pariciṇṇo me 178 Sampādethappamādena 658, Satthā hi vijesi maggametaṃ 413 1016 Saddaṃ sutvā sati muṭṭhā 99, Sambuddho paṭijānāsi 825 796 Sambhavā suviditā asārakā 260 Saddhaṃ viriyaṃ samādhiṃ ca 745 Sammappadhānasampanno 100 Saddhāya abhinikkhamma 249, Sayathāpi mahāsamuddavego 412 250, 251 Sayaṃ samāhito nāgo 697 Saddhāyāhaṃ pabbajito 46, Saraṇāgamanaṃ passa 286 59, 789 Saritvā pubbake yogī 947 Saddhena ca pesalena ca 1018 Sare hatthehi bhañjitvā 487 Santuṭṭho sātatiko 858 Sallaṃ attasamuṭṭhānaṃ 767 Santharitvāna saṅghāṭiṃ 367 Savanti sabbadhi sotā 761 Sapadānacārī sātatiko 847 Sa vīsaṃvassasatiko 108 Sabbakārukasippāni 936 Sa ve accantaruci nāgo 692 Sabbaññū sabbadassāvī 722 Sahassakaṇḍo satabheṇḍu 164 Sabbattha te citta vaco kataṃ Sahassakkhattumattānaṃ 563 mayā 1131 Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ 699 Sabbattha te na lippanti 665 Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ 215 Sabbamitto sabbasakho 648 Saṃsaraṃ hi nirayaṃ Sabbarattiṃ supitvāna 84 agacchisaṃ 258 Sabbasaṃyojanātītaṃ 691 Sā gotamī kālakatā ito cutā 535 Sabbaṃ suṇāti sotena 500 Sādhu sutaṃ sādhu caritakaṃ 36
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
S S Sādhu suvihitāna dassanaṃ 75 Sudesitā cakkhumatā 1270 Sādhū hi kira me mātā 335 Sudesito cakkhumatā 417 Sāriputta imaṃ passa 431 Suddhaṃ dhammasamuppādaṃ 716 Sāriputtova paññāya 1193 Suddhodano nāma pitā Sikkhāpentāpi therehi 975 mahesino 534 Sikkhāsājīvasampanno 513 Sunīlagīvā susikhā supekhuṇā 1141 Siriṃ hatthehi pādehi 511 Supupphite sītavane 540 Sītavātaparittānaṃ 922 Subhānyappaṭikūlāni 734 Sīlakkhandhe patiṭṭhāya 865 Subhāsitassa sikkhetha 239 Sīlameva idha aggaṃ 70, Sumuttiko sumuttiko sāhu 43 619 Suyuttavādī dvipadānamuttamo 1116 Sīlamevidha sikkhetha 608 Suyuddhena suyiṭṭhena 236 Sīlavā hi bahū mitte 610 Suvilitto suvasano 117 Sīlaṃ ca bāhusaccañca Susaṃvutatto visikhantare dhammānaṃ 593 caraṃ 1124 Sīlaṃ balaṃ appaṭimaṃ 614 Susukhaṃ vata nibbānaṃ 227, Sīlaṃ rakkheyya medhāvī 609 263 Sīlaṃ sambalamevaggaṃ 616 Susukhumanipuṇatthadassinā 71, Sīlaṃ setu mahesakkho 615 210 Sīhappamattā vihara 83 Sussūsā sutavaddhanī 141 Sukallarūpo sumanassa Senāsanamhā oruyha 1059 jhāya taṃ 212 Selo yathā ekaghano 643 Sukhañce jīvituṃ icche 228, Sevetha pantāni senāsanāni 142 229, 230 So atthavā so dhammaṭṭho 740, Sukhaṃ ca kāmamayikaṃ 669 746 Sukhaṃ sayāmi ṭhāyāmi 888 Sojja bhaddo anutrāsī 864 Sukhaṃ sukhattho labhate Sojja bhaddo sātatiko 843 tadācaraṃ 35 So jhāyī assāsarato 696 Sukhaṃ supanti munayo 137 So ḍayhati sūlehi tujjamāno 780 Sukhumaṃ te paṭivijjhanti 1171 Sotindriyaṃ ce saddesu 731 Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ 709, So patvā paramaṃ santiṃ 434 710 Sopāṇaṃ sukataṃ suddhaṃ 764 Suṇanti dhammaṃ vimalaṃ 1251 So me dhammamadesesi 1266 Suṇātha ñātayo sabbe 255 So me pakkena hatthena 1060 Suṇohi vacanaṃ mayhaṃ 951 Somhi sakyakule jāto 911 Sutvāna corā isino subhāsitaṃ 724 Sosāniko sātatiko 854 Sutvāna dhammaṃ mahato Sohaṃ eko araññasmiṃ 626 mahārasaṃ 69 Sohaṃ khandhe pariññāya 162 Sutvā subhāsitaṃ vācaṃ 26, 347 Sohaṃ paṇāmito bhātā 558
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
S H Sohaṃ paripuṇṇasaṅkappo 546 Hatthikkhandhato oruyha 198 Svākkhātaṃ brahmacariyaṃ 837 Hatthikkhandhāvapatitaṃ 194 Svāgataṃ na durāgataṃ 09 Handa eko gamissāmi 538 Svāgataṃ nāpagataṃ 885, 886 Hitvā gihittaṃ anavositatto 101 Svāgataṃ vata me āsi 287, 1273 Hitvā satapalaṃ kaṃsaṃ 97, 862
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
THERAGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO KỆ *****
SAÑÑĀNĀMĀNUKKAMANIKĀ - THƯ MỤC DANH TỪ RIÊNG:
Trang Trang A U Aṅga (rājā) 170 Ukkhepakaṭavaccha 28 Aṅgaṇika Bhāradvāja 82 Ugga 34 Aṅgīrasa/assa 152, 280 Ujjaya 22 Aṅgulimāla 210, 212, 214 Ujjuhāna 164 Ajakaraṇī (nadī) 100 Uttara 52, 64 Ajjuna 38 Uttarapāla 88 Ajita 10 Uttiya 14, 24, 42 Ajina 54 Udāyī 184 Añjanavana 24 Upacālā 20 Añjanavaniya 24 Upavāna 70 Aññākoṇḍañña 182 Upasena 160 Adhimutta 48, 188 Upāli 88 Anūpama 80 Ubhaya 12 Anuruddha 128, 214, 216, 218 Uruvelakassapa 118 Abhaya 42 Usabha 46, 74 Abhibhūta 90 Usīra (tiṇamūla) 14, 84, 122 Ambavana 158 Ambāṭakārāma 134 E Ahiṃsaka 212 Ekadhammasavanīya 30 Ekavihāriya 154 Ā Ekudāniya 30 Ātuma 32 Eraka 40 Ānanda 136, 238, 240 K I Kakusandha (buddha) 138, 268 Inda 124, 168, 192, 252 Kaṅkhārevata 04 Isidatta 50 Kaṇhadinna 68 Isidinna 70 Kappaka 158
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Danh Từ Riêng
K G Kappaṭakura 74 Gotama (gotta) 50, 276 Kātiyāna 124 Godatta 178 Kāraṃvī 12 Godhika 24 Kāḷudāyī 152 Kimbila 50, 60 C Kuṭivihārī 24 Cakkhupāla 40 Kuṭivihārī (dutiya) 26 Candana 98 Kuṇḍadhāna 08 Cālā 20 Kuṇḍala 10 Cittaka 12 Kumāputta 16 Cūḷaka 78 Kumāputtasahāyaka 18 Cūḷapanthaka 158 Kumārakassapa 76 Cūḷavaccha 06 Kulla 120 Kusa (tiṇa) 14, 84 CH Koṇāgamana (buddha) 138 Channa 30 Kosalavihārī 26 Kosiya 116 J Koḷiya 152 Jambuka 96 Jambugāmikaputta 14 KH Jenta 48, 126 Khaṇḍasumana 40 Khadiravaniyarevata 20, 176 T Khitaka 44, 72 Tālapuṭa 250, 260 Khujjasobhita 84 Tissa 18, 42, 60 Tekicchakāni 118 G Telakāni 194 Gaṅgātīriya 54 Gabbharatīriya 16 D Gayā (padesa) 96, 110 Dabba 04 Gāyākassapa 110 Dabba (tiṇa) 14, 84 Gavampati 18 Dāsaka 10 Giribbaja 154, Dutiyakuṭivihārī 26 250, 252 Dumavhayā (ambapālī) 28 Girimānanda 106 Devasabha (paṭhama) 38 Gotama (buddha) 40, Devasabha (dutiya) 42 114, 118, 138, 152, 204, 234, 236, 248, 280 DH Gotama (thera) 56, 90 Dhammapāla 76 Gotama (aparathera) 162 Dhammasava 46
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Danh Từ Riêng
DH B Dhammasavapitu 46 Bakkula (thera) 82 Dhammika 100 Bandhura 44 Dhaniya 84 Babbaja (tiṇa) 14, 84 Bīraṇa (tiṇa) 122 N Belaṭṭhānika 44 Nadīkassapa 108 Bellaṭṭhisīsa 08 Nanda 62 Brahmadatta 130 Nandaka 66, 96 Brahmā 86, Nāgasamāla 94 168, 204, 270 Nāgita 36 Brahmālī 76 Nigrodha 12 Nigrodhakappa 282 BH Nisabha 72 Bhagu 94 Nīta 36 Bhadda 136 Nerañjarā (nadī) 108 Bhaddaji 64 Nhātakamuni 128 Bhaddiya (Kāḷigodhāputta) 208, 210 Bhaddiya (Lakuṇṭaka) 134 P Bharata 66 Pakkha 28 Bhalliya 04 Paccaya 82 Bhāradvāja 68 Paṇḍaraketu (Bimbisāra) 28 Bhūta 150 Paṇḍaragotta (isi) 224 Bhesakalāvana 10, 272 Paṇḍava 20, 266 Panāda (rājā) 64 M Panthaka 158 Malitavambha 44 Paripuṇṇaka 40 Mahākaccāyana 142 Paviṭṭha 38 Mahākappina 156 Pārāsariya 48, 188, 192, 222 Mahākassapa 242, 248 Piṇḍolabhāradvāja 52 Mahākāḷa 60 Piyañjaha 32 Mahākoṭṭhita 02 Piḷindavaccha 06 Mahācunda 58 Puṇṇa 30 Mahānāga 120 Puṇṇa (mantāṇiputta) 04 Mahānāma 48 Puṇṇmāsa 06, 66 Mahāpanthaka 146 Poṭakila (tiṇa) 14, 84 Mahāmoggallāna 268, 272 Posiya 16 Mahāvaccha 08 Māṇava 32 PH Mātaṅgaputta 84 Phussa 224, 228 Māyā 152
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Danh Từ Riêng
M V Māluṅkyaputta 122, 202 Vajjiputta 28, 50 Migajāla 126 Vaḍḍha 108 Migasira 70 Vaḍḍhamāna 18 Muñja (tiṇa) 14, 84 Vanavaccha 08, 48 Mudita 102 Vanavacchatthera sāmaṇera 08 Meghiya 30 Vappa 28 Meṇḍasira 34 Valliya 24, Mettaji 40 52, 64 Melajina 54 Vasabha 56 Mogharāja 78 Vāraṇa 86 Vijaya 40 Y Vijitasena 112 Yasa 50 Vipassī 138 Yasadatta 112 Vimala 22, 92 Yasoja 86 Vimalakoṇḍañña 28 Visākha (Pañcālaputta) 78 R Vītasoka 66 Rakkhita 34 Vīra 06 Raṭṭhapāla 198 Vebhāra (pabbata) 20, 266 Ramaṇīyakuṭika 26 Vessabhū (buddha) 138 Ramaṇīyavihārī 20 Veḷuvagāma 218 Rājadatta 104 Rādha 54 S Rāmaṇeyyaka 22 Saṅkicca 164 Rāhula 98 Saṅgharakkhita 46 Revata (Kaṅkhā) 04 Sañjaya 22 Revata (khadiravaniya) 20, 176 Sandhita 80 Rohiṇī (nadī) 152 Sappaka 100 Sappadāsa 122 L Sabbakāmi 132 Lakuṇṭakabhaddiya 136 Sabbamitta 60 Lomasakaṅgiya 14 Sabhiya 94 Sambulakaccāna 72 V Sambhūta 98 Vakkali 110 Samitigutta 36 Vaṅgīsa 286 Samiddhi 22 Vacchagotta 48 Sarabhaṅga 138, 140 Vacchapāla 32 Sāṭimattiya 88 Vajjita 80 Sānu 20
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Danh Từ Riêng
S S Sāmidatta 38 Subhūta 104 Sāriputta 126, Subhūti 02 204, 234, 246, Sumaṅgala 20 264, 266, 268, 278 Sumana 106, 128 Sikhī 138 Suyāma 32 Sigālapitu 10 Surādha 56 Sirimanda 130 Susārada 32 Sirimā 62 Suhemanta 44 Sirimitta 144 Setuccha 44 Sirivaḍḍha 20 Senaka 96 Sītavaniya 04 Sela 204, 206 Sīlava 166 Soṇa (Kuṭikaṇṇa) 114 Sīvaka 08, 70 Soṇa (Koḷivisa) 170, 172 Sīvali 26 Soṇa (Selissariyaputta) 72 Sīsūpacālā 20 Sopāka 16, 138 Sīha 36 Sobhita 64 Sugandha 12 Sobhita (Khujja) 84 Suddhodana (rāja) 152 Somacitta 58 Sundarasamudda 134 Sunāga 36 H Sunīta 168 Hatthārohaputta 34 Suppiya 16 Hārita 14, 90 Subāhu 24 Heraññakāni 58
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
THERAGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO KỆ *****
VISESAPADĀNUKKAMAṆIKĀ - THƯ MỤC TỪ ĐẶC BIỆT:
Trang Trang A A Akāpurisasevitaṃ 174 Addito 122 Akiñcanassa 16 Adutiyo 24, 154, 214 Akutobhaya 96, Adhicitte 162 146, 204, 218, 278 Adhicetaso 30 Akuppataṃ 112, 128 Adhimuttassa 170 Aggihuttaṃ 108 Antevāsi 106 Agacchisaṃ 90 Annabhāro 216 Aghagataṃ 104 Anaṇo/ā 56, Aghamūlaṃ 48, 214 198, 212 Aṅkusaggaho 34, 112, 256, 258 Anayena 52 Aṅgārakāsuṃ 126 Anavositatto 44 Aṅgārino 152 Anādāno/ā 140, 214 Accutaṃ padaṃ 02, 78 Anādīnavadassāvī 188, 190 Acchāya 74 Anāsannavarā 16 Acchisaṃ 138 Aniketavihāro 16 Acchodikā 48, 164, 244 Anītiho 106 Ajjhossa 42, 200 Anūpalitto 06 Ajaḷo 232 Anuvassiko 12 Añjanamakkhitā 196, 234, 264 Anuyuñjisaṃ 62 Añjanī 196, 234, 264 Anejo 18, Añjasaṃ 16, 64, 68, 114 114, 216, 274 Aññātamānino 224 Appaṭimassa 20, 152, 266 Aṭṭhapādakatā 196, 234, 264 Appattamānaso 82, 238 Aṇuṃ 04, 184 Appamatto 20, 24, Atthacintāvasānugā 220 26, 90, 124, Attā 62, 142 190, 212, 228, 280 Atibharitāya 74 Apaṇṇakaṃ 198 Atihitā 118 Apāṭukā 220
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
A Ā Apurakkhato/ā/aṃ 18, Āguṃ 182 88, 98, Āṇiṃ 190 126, 168, 278 Ācāragocare 162 Abbhatītā 86 Ādāsaṃ 66, 120 Abbhunnaditā 244 Āyasasyaṃ 98 Abyāpajjharato 174 Āyuvā 84 Abyāsekā 220 Āsandi 24 Abyositattā 198 Āhutīnaṃ 158 Abhinanditaṃ 120 Abhibhotvāna 126 I Abhisattho 50 Icchādhūpāyito 130 Abhisambhutvā 242 Iṇaṭṭo 252 Abhisāpamāgato 254 Itthabhāvaññathābhāvaṃ 218 Abhuñjisaṃ 242 Idamatthitaṃ 228 Amataghaṭikāyaṃ 74 Indagopakasañchannā 08, 244 Amataddaso 98, 108 Indasagotta 124 Amatogadhaṃ 64, 68, 192 Iriyaṃ 218 Amaraṃ tapaṃ 82 Ayogo/e 104, 160 U Ayoni 82, 98 Uggharantaṃ 120 Arukāyaṃ 196, 234, 264 Ujjunā 260 Alakkhyā 256 Uccāvace 108 Alattakakatāpādā 134, Uñchāpattāgate 60, 196, 234, 264 208, 210, 262 Alameva 20 Uttamatthassa 156, 170 Alaṃ 196, Uttasaṃ 210 228, 234, Uddhato 62, 244, 252, 258, 264 180, 216, 226, 246 Aviddasu/ū 108, 148, 254, 260 Uddhātuṃ 38 Avidvā 60 Udaggameghena 46 Asaṅkhataṃ 148, 188 Udayabbayaññā 06 Asassataṃ 198 Udarāvadehakaṃ 220 Asayhasāhino 152 Udikkhisaṃ 94 Asaṃkuppaṃ 174 Udicco 214 Asaṃhāriyo 114 Unnaḷo/ā/assa 170, Asaṃhīraṃ 174 224, 226 Asitā 178 Upakaṇṇakamhi 74 Asitāsu 20 Upaccagaṃ 70 Ahirikkatāya 256 Upāsitā 68
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
U K Ummāpupphena 244 Kavacaṃ 166 Uyyame 142, 244 Kassakā 152 Ullihaṃ 190 Kassāmi 258 Ussitaddhajo 126 Kāpurisena 52, 142, 234, 242 E Kāmakopappahīnā 178 Ekattanirataṃ 22 Kāḷapabbaṅgasaṅkāso 86, 180 Ekodibhāvite 218 Kāyagatāsati/iṃ 04, 236 Esanaṃ 52 Kāhāmi 44 Kiñcanaṃ 100, 212 O Kiṭṭhādaṃ 130 Oghatiṇṇo 08, 170 Kuñjarābhirudā 244 Oghapāso 180 Kuñjaro 72, 90, 262 Oṭṭhappahatamattena 244 Kuṭikā/āyaṃ 02, Odariko 44 24, 26, 52, 106 Opiya 50 Kuṇḍalena 196, 234, 264 Omaṭṭho 18, 264 Kuddālāsu 20 Orasikaṃ 192 Kuppanīye 72 Ohāya 60 Kumināmukhe 98 Kūṭasakkhī 220 K Ketuhā 28 Kaṅkhaṃ 204 Kosārakkho 236, 238 Kacci 14, 284 Kaṭaggaho 134 KH Kaṭacchubhikkhāhetu 220 Khantyā 236 Kaṭasiṃ 132, 158 Khuro 122 Kaṇhābhijātiko 206 Kaṇho 56 G Katantaṃ 02 Gaṇācariyaṃ 96 Katapadaṃ 74 Gaṇikā 220 Katindriyā 188 Gadhitāse 274 Kammayantavighāṭano 124 Gayāphagguyā 96, 110 Kammayantena 158 Gahakāni 70 Karerimālāvitatā 244 Gaḷagaḷāyati 72 Kalyataṃ 46 Gāmaṇi 186 Kalyāṇavākkaraṇo 114 Giddhā 28 Kali 104 Girigabbhare 02, Kaliṅgaraṃ 80 68, 246, 252 Kaḷīro 32 Gonaṅgulamigā 48, 164, 244
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
C T Cakkaṃ 204 Tādino 20, Cakkavattī 204, 278 30, 76, 128, Candanikaṃ 158 152, 172, 216, 244, 266 Candanussadā 94 Tālapattānaṃ 54 Cammakañcukasannaddho 158 Tibbanikkamo 180 Cātuddiso naro 242 Tisso vijjā 12, Cāraṇikaṃ 256 24, 30, 46, Cittakelisā 232 50, 82, 94, 96, 98, Cittadubbhakaṃ 80 102, 104, 110, 122, 134, Citrachadā 252 136, 146, 156, 170, 214, 216 Cetopariyāya iddhiyā 230 Tīragocarā 224 Tuyhāpadāne 22 CH Telasaṇṭhehi kesehi 224 Chandīkato 236 Tevijjo 48, Chavasitto 54 54, 82, 98, 108, 280, 282
J TH Jaṅghābalaṃ 88 Thāmasā 266 Jambusaṇḍassa 204, 218 Thūṇikā 70 Jammi 122 Jaḷo 160 D Jātarūpena 98 Dakkhiṇaṃ 158 Jātimaraṇasaṃsāro 76, 108 Daṭṭhu 132 Jātisaṃsāro 30, Dantavaṇṇikapārutā 224 38, 88, 108, 216 Dadhithālakaṃ 60 Jālapacchannā 98 Dassanasampannaṃ 20, 66 Jālasaṅkhāto 56 Daḷhakhilo 180 Jigīsaṃ 252 Daḷhadhammino 274 Daḷaṃ 194 JH Dāṭhino 148 Jhānasokhummasampanno 128 Dāṭhīnaṃ 02 Jhiyāyati 134 Diṭṭhigahanapakkhanno 108 Diṭṭhisandānasanditaṃ 96 Ñ Ditto 74 Ñāṇadassanaṃ 66, 120 Disā 154, 156, 212, 236, 258 T Dīgharattānusayitaṃ 194 Takkaro 130 Dukho 242 Tasathāvare 212 Dutiyābhisecanaṃ 42, 210
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
D N Duddamiyo 04, 06 Naḷasetuṃ 04 Duppabbajjaṃ 48 Naḷāgāraṃ 90, 262 Dubbhagalakkhaṇaṃ 104 Nāgo 16, Dumantitaṃ 06 86, 180, Dumapattaṃ 02, 232 182, 184, 252, 268 Dumavhayāya 28 Nājjhossa 200, 202 Duraccayaṃ 122 Nāṭakī 94 Duradhigamā 48 Nādhimucchitā 218 Durāgataṃ 06 Nānāverajjake 238 Durubbahaṃ 142, 242 Nāsadā 196, 234, 264 Devo 24, Nikkhamitūna 32 72, 86, 106 Nikanti 10 Dosinapuṇṇamāsiyā 100, 254 Niketacāriko 164 Dosinā 100 Ninhātasabbapāpo 110 Nippapañcapathe 230 DH Nippapañcarato 216 Dhaṅkarūpā 60 Nipako 36, Dhammakatamatto 74 180, 246, 276 Dhammadassanaṃ 76, 144 Nipatantesu 32 Dhammadaso/ā 276, 278 Nibandhisaṃ 260 Dhammappati 194 Nibbānaṃ 32, Dhammasudhammataṃ/ā 12, 50, 56, 82, 94, 78,82, 90, 120, 96, 98, 104, 200, 202, 216, 230, 278 122, 134, 136, 138, 238 Nibbidā 94, Dhammasenāpatiṃ 246 98, 104, Dhammādāsaṃ 66, 120 122, 134, 276 Dhitipparaṃ 258 Nibbisaṃ 164, Dhurāsaho 176 174, 180, 232 Nimmissaṃ 16 N Niyāmagataddasā 280 Nagā 46, 244, 258 Niraggaḷo 150 Naṅgalāvattanī 08 Niraṃkatvā 118, 136 Naṅgalāsu 20 Nirassādā 186 Naccagītehi 214, 216 Niruttipadakovido 236 Nabhaṃ 78, 94 Nivātavuttinā 32, 78 Namucino 110 Nissukko 226 Naradammasārathi 254 Nisīthe 04, 148 Nahātako 82 Nīlabbhavaṇṇā 08, 224
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
N P Nūpalabbhati 94, Paddhagu 170 120, 246 Padakkhiṇaṃ 12 Nekatikā 220 Pannagindaṃ 126 Nettikā 10, 212 Pannabhāro 234 Nerayikā 28, 256 Papañcamanuyutto 230 Nesajjiko 208, 216, 254 Papañcasaṅghāṭi- dukhādhivāhiniṃ 148 P Pabbhāre 154 Pakkena hatthena 242 Pamattabandhu/unā 98, 124 Pakkhanti 236 Payatatto 112 Pakkhanno 88, 108 Paracittaññū 118 Pakato 94 Paricchadena 48 Pakiriya 196 Paricariṃ 82 Paṅkapalipā 38 Pariññātā 38, Paggharantaṃ 120 50, 64, 128 Pacalāyamāno 74 Parittaraṃso 124 Pacalitā 90 Parinīto 122 Pacca 198 Paribandhaṃ 262 Paccavekkhisaṃ 66, Pariyantakataṃ 108 110, 194 Parivattisaṃ 80 Paccavyadhiṃ 12 Parihīrati 132 Paccessaṃ 26 palālacchannako 78 Pañcadvārāyaṃ 52 Pavanagato 250 Paññābalī 08 Pasakkiya 52, 54 Paṭisaṅkhayantaṃ 114 Pahitatto/ā/ehi/assa 58, Paṭisaṅkhā 226 60, 92, 108, Paṇḍaraketunā 28 110, 154, 228, 244 Paṇavehi 134 Pākatindriyo 46 Pattadaṇḍo 130 Pācīnavaṃsadāyamhi 60 Patthaddhagīvo 244 Pātheyyaṃ 166 Patthaddhamānasaṃ 246 Pādukā 134 Patthaddho 126, Pāmado 50 242, 270 Pāmiṃsu 134 Patthayāno 106, 166 Pāragū 30, Patissato/ā 10, 170, 186, 236, 266, 280 20, 26, Pāvacanaṃ 160 36, 72, 80, 164, Pilakkhurajanaṃ 226 174, 182, 200, 202, 230, 242 Pilavati 44 Patodaṃ 108 Pujjā 226
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
P BH Puṇṇamāsiyā 100, 254 Bhatako 164, 174, 180, 232 Puthu 36, 238, 270 Bhavanetti/iyā 56, Punabbhavesino 254 164, 174, 182, 186, Punabbhavo 30, 194, 198, 212, 214, 218, 234, 268 34, 38, 66, Bhavāmase 256 76, 80, 88, 98, 106, Bhastaṃ 258 108, 128, 132, 140, 154, 158, Bhūsanārato 14 216, 222, 240, 246 Bhotvā 200, 202 Punāvāso 216 Pupphachaḍḍako 168 M Pubbāpararattaṃ 124 Makkaṭo 52 Pubbenivāsaṃ 106, Maccupāsaṃ 94, 98, 134 118, 146, 156, 218 Maccuhāyī 54 Purāṇiyā 26 Macchā 98 Petattanaṃ 256 Majjhe sibbaniṃ 176 Plavati 122 Maññisaṃ 108, 126 Matasāyikaṃ 142 PH Matikusalena 32, 78 Phalamāsasānā 150 Mātiyā 142 Phalesino 150 Madhupāyasaṃ 12 Phuṭaṃ 104, 120 Mantabhāṇī 02, 232 Phusitaggaḷaṃ 118 Mandavatī 100 Mando 10, 44, 60 B Manāpiyā 256 Balasā 260 Manovicāre 254 Balākā 100 Malakhilasokanāsano 150 Bahivaṇṇo 56 Mahagghaso 10 Bahuttaraṃ 220 Mahaṇṇave 58, 92 Baḷisena 132 Mahato 30 Bilibilikā 50 Mahāketuṃ 28 Boddhuṃ 64 Mahākhemaṅgamo 126 Brahatī 60 Mahānāgaṃ 96 Brahmajacco 214 Mahāpurisalakkhaṇā 204 Brahmapathe 182 Mahābhisakko 254 Brahmabandhu 82 Mahārasaṃ 30, 180 Brahmā 86, 168, 204, 270 Mahindaghosatthanitābhigajjino 252 Brahmuno 70 Mahindapāsena 192 Brahāvane 16, 86, 180 Mahesi 210 Brāhmaṇe/ehi 156, 192 Mānavidhā 126
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
M R Mārapakkhe 96 Rājadasī 256 Māravisaye 88 Rājādhirājā 204 Mārasenappamaddano 204, 206 Riñcati 142, 242, 244 Mālinī 94 Rittapesuno 144 Māluto 02, 22, 232 Māluvā 122 L Middhī 10 Lābhasakkāramucchitā 222 Mihitapubbaṃ 134 Lepena 132 Mukhanaṅgalī 44 Lesakappe pariyāye 222 Mutiṅgehi 134 Lohitapāṇī 212 Munino 30, 70, 88, 216 Mulālapupphaṃ 248 V Muhuṃ muhuṃ 52, 256 Vagguṃ 190, 284 Monapathesu 30 Vañcanikā 220 Monena 64 Vañcitāse 44 Morā 12, 78 Vataṃ 94, 188 Mohapārutā 96 Vatacariyāhi 136 Vadharoganīḷaṃ 250 Y Vandisaṃ 138, 168 Yaññatthaṃ 186 Varaṃ 134 Yaññe 108 Varahayadamakusalo 112 Yatatto 06 Vākyānusāsaniṃ 192 Yadatthiyaṃ 08 Vāguraṃ 196, 234, 264 Yadattho 26 Vāṇijā 152 Yamāmase 94, 142 Vātarogābhinīto 110, 128 Yātaṃ 208 Vāneyyavaṭaṃsakānaṃ 148 Yāvantettha 90, 122 Vāhasā 80, 256 Yūpo 64 Vijjāvimuttiṃ 26 Yogaṃ 124, 266 Vijjutā 20, 22, 266 Yogakkhemaṃ/assa 16, Vijitāvī 04, 06, 204, 218 30, 66, 230 Viññāpanī 184 Yogakkhemapathesu 124 Vitiṇṇakaṅkho 04, 06 Viddesino 154 R Vidhāsu 246 Rakkhitatto 58 Vināyakaṃ 96, 126 Rajojallaṃ 96 Vipathānusārinaṃ 260 Raṭṭhacariyā 18 Vibhūtanandinā 234 Rattindivā/aṃ 08, 36, 110 Vimariyādīkataṃ 70 Ratyā vivasane 146, 168 Vimuttikusumasañchanno 42
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
V S Vimokkho 40, 216 Saddhammadhārako 240 Viyañjanā 204 Saddhammasesakā 220 Vissavanto 132 Saddhādeyyā 26 Visattikā 122 Sadattho 48, 106, 282 Vihagapathe 148 Santaṃ padaṃ 06, 148, 276 Vihavihābhinadite 22 Santarabāhiraṃ 66, Vihassaṃ 250 120, 174, 232 Vihārakusalo 114 Sannāhaṃ 154 Vīṇāhi 134 Sapatte 60 Vītasena 56 Sabbakārukasippāni 220 Vīsaṃvassasatiko 46 Sabbaññutaṃ ñāṇavarena 30 Vīhi 118 Sabbalokatikicchako 188 Vuyhamāno 38, 96, 212 Sabbasaṅgātigataṃ 18 Veghamissena 58 Sabbākāravarūpetaṃ/e 220, 238 Vedagū 06, 82 Sambalaṃ 166 Vepacittyasuro 192 Sambhavā 90 Verambo vāto 134 Sammatāḷappabodhano 214, 216 Vyagā 66 Samavaṭṭhitā 282 Vyābhaṅgiṃ 168 Samassito 150 Samito 06 S Samukkaṭṭho 170 Sakyaputtā 60 Samujjupaññassa 284 Sakhitaṃ 234 Samussayo/aṃ 36, 52, Saṅkalitaṃ 28 76, 108, 110, 120, 128 Saṅkassaraṃ 94 Saraṇāgamanaṃ 96, 212 Saṅkilissamānāse 44 Sallakatto 204, 206 Saṅkhatā 90 Savāhiniṃ 68, 266 Saṅgā 08 Sahassakaṇḍo 64 Saṅghārāmaṃ 156 Sahāvase 58, 92 Sacchikāhisi 76 Saṃvibhattesu dhammesu 06, Sattiyā 18, 264 212, 282 Satthavāhe 54 Sākiyā 152 Satthu anvayo 204 Sātaccakārino 170 Satapalaṃ 42, 210 Sādhujīvī 58, 92 Satabheṇḍu 64 Sānuṃ 12 Satarasaṃ 40 Sāmaññaṃ/asmiṃ 84, 160 Satarājikaṃ 42, 210 Sārattacitto 42, 200 Sataliṅgassa 44 Sārattarattā 70 Satipaṭṭhānagocaro 42 Sārathinā 76
Trưởng Lão Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Sāli 208 Susukkadāṭho 204 Sāhu 20 Susukkasukkaṃ 78 Sikhī/īhi 08, 244 Susukhaṃ 82, 90 Siddhi 118 Susukhumanipuṇatthadassinā 32, Sippikābhirutehi 22 78 Siluccayaṃ 242 Sūlaṃ 80 Sivāni 36 Senāpati/iṃ 204, 246 Sītavātakadditakalitā 12 Sotthiyo 82, 266 Sītibhūto 34 Svajja 238 Sīlapaññāṇato 30, 166 Svāgataṃ 06, Sīlavatūpapanno 08 96, 212, 214, 282 Sīvathikaṃ 104, 120 Sukhādhivāho 142 H Sugītaṃ 24, 106 Hatthikkhandhāvapatitaṃ 72 Sucimaṃsūpasecano 208 Hatthigīvāya 74, 208 Sudhannaṃ 40 Hatthippabhinnaṃ 34, 256 Supekhuṇā 78, 258 Haritāmayo 64 Subyāpitambu 78 Haritokāse 80 Subhāsitassa 86 Hīyamānamhi 48 Sumuttiko 20 Huraṃ 06 Susamāhitaṃ 02, Hurā huraṃ 122 22, 24,126, Huvā 276 146, 262, 266, 276 Hemantikasītakālarattiyo 78
--ooOoo--
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
THERĪGĀTHĀPĀḶI
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TRƯỞNG LÃO NI KỆ
Tāni ca sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭham ettha gantabbaṃ: ‘Addhā idaṃ tassa bhagavato vacanaṃ, tassa ca therassa suggahitan’ti.
(Dīghanikāya II, Mahāparinibbānasutta).
Các điều ấy (những lời đã được nghe thuyết giảng) cần được đối chiếu ở Kinh, cần được xem xét ở Luật, và chỉ khi nào chúng hiện diện ở Kinh và được thấy ở Luật, thời điều kết luận có thể rút ra ở đây là: “Điều này chắc chắn là lời giảng dạy của đức Thế Tôn và đã được vị trưởng lão ấy tiếp thâu đúng đắn.
(Trường Bộ II, Kinh Đại Bát-Niết-Bàn).
LỜI GIỚI THIỆU ***
Therīgāthāpāḷi là tập thứ chín thuộc Suttantanikāya - Tạng Kinh, Khuddakanikāya - Tiểu Bộ. Nội dung gồm có các kệ ngôn đã được các vị tỳ khưu ni trưởng lão thốt lên. Được biết Therīgāthāpāḷi đã được sưu tập vào thời kỳ kết tập lần thứ nhất (ThagA. i, 2). Chúng tôi sử dụng lại tựa đề tiếng Việt đã có trước đây của tập Kinh này là Trưởng Lão Ni Kệ.
Chú giải của tập Kinh Therīgāthāpāḷi - Trưởng Lão Ni Kệ có tên là Paramatthadīpanī tập VI, ngoài ra còn có tên gọi khác là Therīgāthā- Aṭṭhakathā, và Therīgāthānaṃ Atthasaṃvaṇṇanā. Chú Giải Sư là Ngài Dhammapāla sống ở thế kỷ thứ 5 theo Tây Lịch và là người đã kế tục công việc của Chú Giải Sư Buddhaghosa. Ngài Dhammapāla đã thực hiện các bộ Chú Giải cho các tập Kinh thuộc Tiểu Bộ và còn là tác giả của một số tài liệu Phụ Chú Giải khác nữa. Ngài Dhammapāla đã thực hiện Chú Giải này trong lúc ngụ tại tu viện Badaratitthavihāra (ThigA., 273). Chú Giải ghi lại sơ lược tiểu sử của từng vị trưởng lão ni và còn chỉ ra phần trích dẫn liên quan đến vị ni ấy, nếu có, từ tập Kinh Therī-apadāna - Trưởng Lão Ni Ký Sự (tên gọi khác là Apadāna - Thánh Nhân Ký Sự tập III). Tiếp theo đó là lời giải thích ý nghĩa của một số từ đã được chọn lọc.
Tập Kinh Therīgāthāpāḷi - Trưởng Lão Ni Kệ cũng được phân chia thành nipāta, được dịch là Nhóm. Tên gọi của Nhóm được căn cứ vào số lượng kệ ngôn: Nhóm Một có 1 kệ ngôn, Nhóm Hai có 2 kệ ngôn, và cứ thế cho đến Nhóm Chín có 9 kệ ngôn, rồi Nhóm Mười Một có 11 kệ ngôn (không có nhóm 10 kệ ngôn), Nhóm Mười Hai có 12 kệ ngôn, rồi Nhóm Mười Sáu có 16 kệ ngôn (không có các nhóm 13, 14, 15 kệ ngôn), ở các Nhóm còn lại số lượng kệ ngôn chỉ có tính cách gộp chung: Nhóm Hai Mươi, Nhóm Ba Mươi, Nhóm Bốn Mươi, và Nhóm Lớn gồm 75 kệ ngôn; tổng cộng là 16 nhóm. Điểm cần lưu ý tổng số kệ ngôn của vị trưởng lão ni Ambapālī chỉ là 19 kệ ngôn (252-270) nhưng vẫn được xếp vào Nhóm Hai Mươi thay vì được xếp riêng ở Nhóm Mười Chín. Số lượng các kệ ngôn ở văn bản Pali-Sinhala được ghi nhận là 521, và tổng số các vị trưởng lão ni là 73 vị. Số lượng các trưởng lão ni có thể lên đến 601 vị bởi vì ở các câu kệ 117-121 được ghi là của các tỳ khưu ni trưởng lão số lượng ba mươi vị, và ở các câu kệ 127-132 là của các tỳ khưu ni trưởng lão số lượng năm trăm vị. Trong số này, có hai trường hợp ở Nhóm Một (1) và Nhóm Năm (67-71) là không rõ danh tánh (aññatarā therī).
iii
Về nội dung, ngoài các kệ ngôn do đích thân các vị tỳ khưu ni đã nói lên, tập Kinh Therīgāthāpāḷi - Trưởng Lão Ni Kệ còn có một số kệ ngôn được xác định là lời của đức Phật, lời của người con trai của một vị trưởng lão ni, lời của vị Thiên nhân, lời của Ma Vương (Māra), lời của người Bà-la-môn, lời của vị tỳ khưu, lời của người vợ tên Cāpā với chồng là Upaka lúc cả hai còn là người tại gia, lời của vị hôn phu, lời của hai bậc sanh thành, v.v... Ngoài ra còn có một số kệ ngôn của các vị Trưởng Lão đã tham gia cuộc kết tập thêm vào để giải thích hoặc kết luận sự việc. Trong một số trường hợp, tên của vị trưởng lão ni đã được xác định ở kệ ngôn như tên của các vị trưởng lão ni Muttā (kệ ngôn số 2), Puṇṇā (3), Tissā (4, 5), Dhīrā (6), Vīrā (7), Mittā (8), Bhadrā (9), v.v...
Tương tợ như ở Theragāthāpāḷi - Trưởng Lão Kệ, ở đây cũng có trường hợp một số vị trưởng lão ni có tên khác nhau đã nói lên những kệ ngôn giống nhau: Ví dụ như câu kệ của vị ni Visākhā (13) tương tự câu kệ của vị ni Uttarā (176); câu kệ của vị ni Abhirūpanandā (19) giống câu kệ của vị ni Sundarīnandā (82); câu kệ của vị ni Jentā (21) giống câu kệ của vị ni Uttamā (45), câu kệ của vị ni Jentā (22) giống câu kệ của vị ni Mahāpajāpatīgotamī (160); câu kệ của vị ni Sāmā (37) giống câu kệ của vị ni Uttamā (42) và vị ni Vijayā (169); câu kệ của vị ni Ubbirī (52) tương tợ câu kệ của năm trăm vị trưởng lão ni (131); câu kệ của vị ni Ubbirī (53) giống câu kệ của năm trăm vị trưởng lão ni (132); hai câu kệ của vị ni Selā (58, 59) giống hai câu kệ của vị ni Khemā (141, 142) và vị ni Uppalavaṇṇā (234, 235); câu kệ của vị ni Selā (59) giống câu kệ của các vị ni Somā (62), vị ni Cālā (188), vị ni Upacālā (195), và vị ni Sīsūpacālā (203); hai câu kệ của vị trưởng lão ni nào đó (70cd, 71) giống hai câu kệ của vị ni Uppalavaṇṇā (227, 228); câu kệ của của ba mươi vị trưởng lão ni (117) giống câu kệ của vị ni Uttarā (175); câu kệ của ba mươi vị trưởng lão ni (120) tương tự câu kệ của vị ni Vijayā (172cd và 173) và vị ni Uttarā (179 và 180ab); câu kệ của ba mươi vị trưởng lão ni (121) tương tự câu kệ của vị ni Uttarā (181); câu kệ của vị ni Cālā (185) tương tự câu kệ của vị ni Upacālā (192); câu kệ của vị ni Cālā (186) giống câu kệ của vị ni Upacālā (193), vị ni Cāpā (310), và vị ni Sundarī (320cd); câu kệ của vị ni Cālā (187) giống câu kệ của vị ni Upacālā (194) và vị ni Sīsūpacālā (202); các câu kệ của vị ni Puṇṇā (248cd-251) tương tự các câu kệ của vị ni Rohiṇī (288-290), v.v...
Ngược lại, cũng có những trường hợp hai vị trưởng lão ni có cùng một tên: Ví dụ như hai vị trưởng lão ni có cùng tên Muttā ở Nhóm Một (kệ ngôn 2 và 11), Tissā ở Nhóm Một (4 và 5), Puṇṇā ở Nhóm Một (3) và Nhóm Mười Sáu (236-251), Sāmā ở Nhóm Hai (37-38) và Nhóm Ba (39- 41), Uttamā ở Nhóm Ba (42-44 và 45-47). Trường hợp các vị ni này tuy có tên giống nhau nhưng đã được Chú Giải xác định là có nguồn gốc xuất thân khác nhau. Một điểm đáng lưu ý là khó thể xác định một số động từ được ghi ở thể sai khiến, ngôi thứ hai số ít, là lời vị trưởng lão ni nói với chính mình, hoặc nói cho ai đó, hoặc ai đó nói với vị trưởng lão ni.
iv
Về hình thức, tập Kinh Therīgāthāpāḷi - Trưởng Lão Ni Kệ được viết theo thể kệ thơ (gāthā), mỗi kệ ngôn gồm có bốn pāda được trình bày thành hai dòng. Đa số các kệ ngôn của tập Kinh này làm theo thể thông dụng thường gặp gồm có tám âm cho mỗi pāda, tuy nhiên các thể khác phức tạp hơn cũng được tìm thấy. Trong đa số trường hợp, hai dòng kệ ngôn gồm bốn pāda là được hoàn chỉnh về ý nghĩa, nhưng cũng có một vài trường hợp ý nghĩa được nối từ kệ ngôn này sang kệ ngôn khác; trong trường hợp như vậy, chúng tôi sử dụng dấu ba chấm (...) ở cuối kệ ngôn trước và ở đầu kệ ngôn sau để báo hiệu sự tiếp nối.
Văn bản Pāḷi Roman trình bày ở đây đã được phiên âm lại từ văn bản Pāḷi - Sinhala, ấn bản Buddha Jayanti Tripitaka Series của nước quốc giáo Sri Lanka. Nhân đây, chúng tôi cũng xin thành tâm tán dương công đức của Ven. Mettāvihārī đã hoan hỷ cho phép chúng tôi sử dụng văn bản đã được phiên âm sẵn đang phổ biến trên mạng internet. Điểm đóng góp của chúng tôi trong việc thực hiện văn bản Pāḷi Roman này là những điểm khác biệt về văn tự ở Tam Tạng của các nước Thái Lan, Miến Điện, và Anh Quốc được ghi ở phần cước chú đã được so sánh kiểm tra lại, đồng thời đã bổ sung thêm một số điểm khác biệt đã phát hiện được trong lúc so sánh các văn bản với nhau.
Về phương diện dịch thuật và trình bày văn bản tiếng Việt, chúng tôi đã ghi nghĩa Việt của các kệ ngôn bằng văn xuôi nhằm diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của văn bản gốc. Có một số từ, do việc không tìm ra được nghĩa Việt, như trường hợp tên các loại thảo mộc nên đã được giữ nguyên từ Pāli. Về văn phong của lời dịch, chúng tôi chủ trương ghi lại lời tiếng Việt sát theo văn bản gốc và cố gắng không bỏ sót từ nào không dịch. Lời văn tiếng Việt của chúng tôi có chứa đựng những mấu chốt giúp cho những ai có ý thích nghiên cứu Pāḷi thấy ra được cấu trúc của loại ngôn ngữ này, đồng thời tạo sự thuận tiện cho công việc hiệu đính trong tương lai. Việc làm này của chúng tôi không hẳn đã được hoàn hảo, dẫu sao cũng là bước khởi đầu nhằm thúc đẩy phong trào nghiên cứu cổ ngữ Phật Học của người Việt Nam. Tuy nhiên, một số sai sót trong quá trình phiên dịch đương nhiên không thể tránh khỏi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về trình độ yếu kém.
Nhân đây, chúng tôi cũng xin chân thành ghi nhận sự quan tâm chăm sóc trực tiếp hoặc gián tiếp đối với công tác phiên dịch của chúng tôi về phương diện vật thực bồi dưỡng và thuốc men chữa bệnh của các vị hữu ân sau: Thượng Tọa Bửu Hiền - Trụ Trì Chùa Pháp Bảo Mỹ Tho, Nghiên cứu sinh Tiến Sĩ tại Đại Học Peradeniya - Sri Lanka, Cô Phạm Thu Hương (Hồng Kông), Phật tử Hoàng Thị Lựu và gia đình (Đà Nẵng). Công việc soạn thảo này được thông suốt, không bị gián đoạn, chính là nhờ có sự hỗ trợ nhiệt tình và quý báu của quý vị. Thành tâm cầu chúc quý vị luôn giữ vững niềm tin và thành tựu được nhiều kết quả trong công việc tu tập giải thoát.
v
Một điều thiếu sót lớn nếu không đề cập đến sự nhiệt tình giúp đỡ của Phật tử Nguyễn Tung Thiên và Phật tử Trương Hồng Hạnh đã sắp xếp thời gian để đọc lại bản thảo một cách kỹ lưỡng và đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc giúp cho chúng tôi tránh được một số điểm vụng về trong việc sử dụng từ ngữ tiếng Việt. Chúng tôi cũng xin thành tâm tùy hỷ và tán dương công đức của các thí chủ đã nhiệt tâm đóng góp tài chánh giúp cho Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt được tồn tại và phát triển. Mong sao phước báu Pháp thí này luôn dẫn dắt quý vị vào con đường tu tập đúng theo Chánh Pháp, thành tựu Chánh Trí, chứng ngộ Niết Bàn, không còn luân hồi sanh tử nữa.
Nhân đây, cũng xin thành kính tri ân công đức của Ngài Hòa Thượng Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera, tu viện trưởng tu viện Sri Jayawardhanaramaya Colombo 8 - Sri Lanka, đã cung cấp trú xứ và các vật dụng cần thiết giúp cho chúng tôi có thể tập trung toàn thời gian cho công việc thực hiện tập Kinh này.
Cuối cùng, ngưỡng mong phước báu phát sanh trong công việc soạn thảo tập Kinh này được thành tựu đến thầy tổ, song thân, và tất cả chúng sanh trong tam giới. Nguyện cho hết thảy đều được an vui, sức khỏe, có trí tuệ, và tinh tấn tu tập ngõ hầu thành đạt cứu cánh giải thoát, chấm dứt khổ đau. Kính bút, ngày 12 tháng 10 năm 2011 Tỳ Khưu Indacanda (Trương đình Dũng)
vi
CÁC CHỮ VIẾT TẮT:
Văn Bản Pāḷi:
Ma. : Marammachaṭṭhasaṅgītiyehi Sodhita Theragāthā
(Tạng Miến Điện kỳ kết tập lần thứ 6).
Pa. : Paramatthadīpanī, Therīgāthaṭṭhakathā.
Pu. : Aṭṭhakathāgatāni - Purātanapāṭhantarāni.
PTS. : Pali Text Society Edition, Therīgāthā, 1883 (Tạng Anh).
Sīmu. 1 : Therīgāthā, Dhamayena Mudraṇaya, 1930.
Sīmu. 2 : Therīgāthā, Hevāvitāraṇa Mudraṇaya, 1970.
Syā. : Syāma - Tāyyakkhara Theragāthāpāḷi
(Tạng Thái Lan).
Văn Bản Tiếng Việt:
ND : Chú thích của Người Dịch.
PTS. : Nhà Xuất Bản Pali Text Society (Anh Quốc).
Sđd. : Sách đã dẫn.
ThigA. : Therīgāthaṭṭhakathā - Chú Giải Therīgāthā (PTS.).
TTPV. : Tam Tạng Pāḷi - Việt.
vii
MẪU TỰ PĀḶI - SINHALA
NGUYÊN ÂM
wa wd ā bi Bī Wu W! ū te To
PHỤ ÂM
l ka L kha . ga U gha X ṅa p ca P cha c ja ® jha [ ña g ṭa G ṭha v ḍa V ḍha K ṇa ; ta : tha o da O dha k na m pa M pha n ba N bha u ma
h ya r ra , la j va i sa y ha < ḷa x ṃ l ka ld kā ls ki lS kī l= ku l+ kū fl ke fld ko L kha Ld khā Ls khi LS khī Lq khu LQ khū fL khe fLd kho . ga .d gā .s gi .S gī .= gu .+ gū f. ge f.d go
PHỤ ÂM LIÊN KẾT
ll kka [[ ñña ;% tra uM mpha lL kkha Ky ṇha oo dda un mba lH kya [p ñca oO ddha uN mbha ls% kri [P ñcha o% dra uu mma Cj kva [c ñja oj dva uy mha LH khya [® ñjha Oj dhva hh, hH yya Lj khva gg ṭṭa k; nta hy yha .. gga gG ṭṭha J: ntha ,, lla .> ggha vv ḍḍa Jo, | nda ,H lya Xl ṅka vV ḍḍha JO ndha ,y lha .% gra KK ṇṇa ;; nna jh vha XL ṅkha Kg ṇṭa ;y nha ii ssa X. ṅga KG ṇṭha mm ppa iu sma X> ṅgha Kv ṇḍa mM ppha ij sva pp cca ;; tta nn bba yu hma pP ccha F: ttha nN bbha yj hva cc jja Fj tva n% bra <y ḷha c® jjha um mpa
-d ā -s i -S ī e qu E Qū f- e f-d o
viii
VĂN BẢN ĐỐI CHIẾU PĀḶI - SINHALA & PĀḶI - ROMAN
kfud ;iai N.jf;d wryf;d iïudiïnqoaOiai Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
nqoaOx irKx .ÉPdñ
Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Oïux irKx .ÉPdñ
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
iX>x irKx .ÉPdñ
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
mdKd;smd;d fjruKS islaLdmox iudoshdñ Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
woskakdodkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
ldfuiqñÉPdpdrd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Kāmesu micchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
uqidjdod fjruKS islaLdmox iudoshdñ Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
iqrdfurhucA®mudoÜGdkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Surāmerayamajjhapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
ix
THERĪGĀTHĀPĀḶI - TRƯỞNG LÃO NI KỆ
VISAYASŪCI - MỤC LỤC *****
1. EKAKANIPĀTO - NHÓM MỘT 1. Aññatarātherīgāthā - Kệ ngôn của một trưởng lão ni nào đó 02 2. Muttātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Muttā 02 3. Puṇṇātherīgāthā - " " Puṇṇā 02 4. Tissātherīgāthā - " " Tissā 04 5. Tissātherīgāthā - " " Tissā 04 6. Dhīrātherīgāthā - " " Dhīrā 04 7. Vīrātherīgāthā - " " Vīrā 04 8. Mittātherīgāthā - " " Mittā 04 9. Bhadrātherīgāthā - " " Bhadrā 06 10. Upasamātherīgāthā - " " Upasamā 06 11. Muttātherīgāthā - " " Muttā 06 12. Dhammadinnātherīgāthā - " " Dhammadinnā 06 13. Visākhātherīgāthā - " " Visākhā 06 14. Sumanātherīgāthā - " " Sumanā 08 15. Uttarātherīgāthā - " " Uttarā 08 16. Sumanābuḍḍhapabbajitātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Sumanā, vị xuất gia ở tuổi già 08 17. Dhammātherīgāthā - " " Dhammā 08 18. Saṅghātherīgāthā - " " Saṅghā 08 ***
2. DUKANIPĀTO - NHÓM HAI 19. Abhirūpanandātherīgāthā - " " Abhirūpanandā 10 20. Jentātherīgāthā - " " Jentā 10 21. Sumaṅgalamātātherīgāthā - " " Sumaṅgalamātā 10 22. Aḍḍhakāsītherīgāthā - " " Aḍḍhakāsī 12 23. Cittātherīgāthā - " " Cittā 12 24. Mettikātherīgāthā - " " Mettikā 12 25. Mettātherīgāthā - " " Mettā 12 26. Abhayamātātherīgāthā - " " Abhayamātā 14 27. Abhayātherīgāthā - " " Abhayā 14 28. Sāmātherīgāthā - " " Sāmā 14 ***
xi
3. TIKANIPĀTO - NHÓM BA 29. Sāmātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Sāmā 16 30. Uttamātherīgāthā - " " Uttamā 16 31. Uttamātherīgāthā - " " Uttamā 16 32. Dantikātherīgāthā - " " Dantikā 18 33. Ubbirītherīgāthā - " " Ubbirī 18 34. Sukkātherīgāthā - " " Sukkā 18 35. Selātherīgāthā - " " Selā 20 36. Somātherīgāthā - " " Somā 20
***
4. CATUKKANIPĀTO - NHÓM BỐN 37. Bhaddākāpilānītherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Bhaddākāpilānī 22
***
5. PAÑCAKANIPĀTO - NHÓM NĂM 38. Aññatarātherīgāthā - Kệ ngôn của một trưởng lão ni nào đó 24 39. Vimalātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Vimalā 24 40. Sīhātherīgāthā - " " Sīhā 26 41. Sundarīnandātherīgāthā - " " Sundarīnandā 26 42. Nanduttarātherīgāthā - " " Nanduttarā 28 43. Mittākāḷitherīgāthā - " " Mittākāḷi 28 44. Sakulātherīgāthā - " " Sakulā 30 45. Soṇatherīgāthā - " " Soṇā 30 46. Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Bhaddākuṇḍalakesā 32 47. Paṭācārātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Paṭācārā 32 48. Tiṃsamattātherī bhikkhunīgāthā - Kệ ngôn của ba mươi vị tỳ khưu ni trưởng lão 34 49. Candātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Candā 34
***
6. CHAKKANIPĀTO - NHÓM SÁU 50. Pañcasatamattānaṃ therīnaṃ gāthā - Kệ ngôn của năm trăm vị trưởng lão ni 36 51. Vāseṭṭhītherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Vāseṭṭhī 36 52. Khemātherīgāthā - " " Khemā 38
xii
53. Sujātātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Sujātā 38 54. Anopamātherīgāthā - " " Anopamā 40 55. Mahāpajāpatīgotamītherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Mahāpajāpatīgotamī 40 56. Guttātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Guttā 42 57. Vijayātherīgāthā - " " Vijayā 42
***
7. SATTAKANIPĀTO - NHÓM BẢY 58. Uttarātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Uttarā 44 59. Cālātherīgāthā - " " Cālā 44 60. Upacālātherīgāthā - " " Upacālā 46
***
8. AṬṬHAKANIPĀTO - NHÓM TÁM 61. Sīsūpacālātherīgāthā - " " Sīsūpacālā 48
***
9. NAVAKANIPĀTO - NHÓM CHÍN 62. Vaḍḍhamātātherīgāthā - " " Vaḍḍhamātā 50
***
10. EKĀDASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI MỘT 63. Kisāgotamītherīgāthā - " " Kisāgotamī 52
***
11. DVĀDASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI HAI 64. Uppalavaṇṇātherīgāthā - " " Uppalavaṇṇā 54
***
12. SOḶASANIPĀTO - NHÓM MƯỜI SÁU 65. Puṇṇātherīgāthā - " " Puṇṇā 56
***
xiii
13. VĪSATINIPĀTO - NHÓM HAI MƯƠI 66. Ambapālītherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Ambapālī 60 67. Rohiṇītherīgāthā - " " Rohiṇī 64 68. Cāpātherīgāthā - " " Cāpā 66 69. Sundarītherīgāthā - " " Sundarī 70 70. Subhākammāradhītutherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Subhā, con gái người thợ rèn 74
***
14. TIṂSATINIPĀTO - NHÓM BA MƯƠI 71. Jīvakambavanikasubhātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Subhā ngụ ở vườn xoài của Jīvaka 80
***
15. CATTĀLĪSATINIPĀTO - NHÓM BỐN MƯƠI 72. Isidāsitherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Isidāsī 86
***
16. MAHĀNIPĀTO - NHÓM LỚN 73. Sumedhātherīgāthā - Kệ ngôn của trưởng lão ni Sumedhā 96
THERĪGĀTHĀ SAMATTĀ - TRƯỞNG LÃO NI KỆ ĐƯỢC ĐẦY ĐỦ.
--ooOoo--
xiv
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
THERĪGĀTHĀPĀḶI
&
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TRƯỞNG LÃO NI KỆ
SUTTANTAPIṬAKE KHUDDAKANIKĀYE
THERĪGĀTHĀPĀḶI Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa.
1. EKAKANIPĀTO 1. 1. Sukhaṃ supāhi therike katvā coḷena pārutā, upasanto hi te rāgo sukkhaḍākaṃ va kumbhiyan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ aññatarā therī apaññātā bhikkhunī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Aññatarātherīgāthā.
2. 2. Mutte muccassu 1 yogehi cando rāhuggahā iva, 2 vippamuttena cittena anaṇā bhuñja piṇḍakan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ bhagavā muttaṃ sikkhamānaṃ imāya gāthāya abhiṇhaṃ ovadatī ”ti. 3 Muttātherīgāthā.
3. 3. Puṇṇo pūrassu dhammehi cando paṇṇarasoriva,4 paripuṇṇāya paññāya tamokkhandhaṃ5 padālayā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ puṇṇā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Puṇṇātherīgāthā.
1 muñcassu - Syā. 4 paṇṇaraseriva - Ma, Syā; 2 rāhuggaho iva - Syā, PTS. pannarase-r-iva - PTS. 3 ovadati - Syā, PTS. 5 tamokhandhaṃ - Ma.
TẠNG KINH - TIỂU BỘ
TRƯỞNG LÃO NI KỆ Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!
1. NHÓM MỘT 1. 1. “Này vị ni bé nhỏ, được trùm lên bằng mảnh vải đã tự làm, cô hãy ngủ an lạc, bởi vì sự luyến ái của cô đã lặng yên, ví như rau xanh (đã được nấu đến lúc) ráo nước ở trong nồi.”
Một vị tỳ khưu ni trưởng lão nào đó không rõ đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của một trưởng lão ni nào đó.
2. 2. “Này Muttā, cô hãy tự thoát ra khỏi các sự ràng buộc, ví như mặt trăng thoát ra khỏi sự nắm giữ của Rāhu (hiện tượng nguyệt thực); với tâm đã được giải thoát, không còn nợ nần, cô hãy thọ dụng đồ ăn khất thực.”
Đức Thế Tôn thường xuyên giáo huấn vị ni tu tập sự Muttā bằng lời kệ này như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Muttā.
3. 3. “Này Puṇṇā, cô hãy làm cho đầy đủ với các Pháp (đưa đến giác ngộ), tựa như mặt trăng tròn ngày rằm; với trí tuệ đã được tròn đủ, cô hãy phá tan khối đống tăm tối (vô minh).”
Trưởng lão ni Puṇṇā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Puṇṇā.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Ekakanipāto
4. 4. Tisse sikkhassu sikkhāya mā taṃ yogā upaccaguṃ, sabbayogavisaṃyuttā cara loke anāsavā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ tissā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Tissātherīgāthā.
5. 5. Tisse yuñjassu dhammehi khaṇo taṃ mā upaccagā, khaṇātītā hi socanti nirayamhi samappitā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ tissā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Tissātherīgāthā.
6. 6. Dhīre nirodhaṃ phussehi saññāvūpasamaṃ sukhaṃ, 1
ārādhayāhi 2 nibbānaṃ yogakkhemaṃ anuttaran ”ti.
Itthaṃ sudaṃ dhīrā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dhīrātherīgāthā.
7. 7. Vīrā vīrehi3 dhammehi bhikkhunī bhāvitindriyā, dhārehi antimaṃ dehaṃ jetvā4 māraṃ savāhinin ”ti. 5
Itthaṃ sudaṃ vīrā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Vīrātherīgāthā.
8. 8. Saddhāya pabbajitvāna mitte mittaratā bhava, bhāvehi kusale dhamme yogakkhemassa pattiyā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ mittātherī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Mittātherīgāthā.
1 phusehi - Ma, Syā, PTS. 3 dhīrā dhīrehi - Syā, PTS. 2 ārādhayehi - Syā. 4 chetvā - Sī. 5 savāhanaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Một
4. 4. “Này Tissā, cô hãy học tập trong việc học tập, chớ để các điều ràng buộc ngự trị cô. Được tách rời mọi điều ràng buộc, không còn lậu hoặc, cô hãy sống ở thế gian.”
Trưởng lão ni Tissā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Tissā.
5. 5. “Này Tissā, cô hãy gắn bó với các Pháp, chớ để thời cơ vuột khỏi cô. Bởi vì những kẻ để thời cơ qua đi, bị đọa vào địa ngục, chúng sầu muộn.”
Trưởng lão ni Tissā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Tissā.
6. 6. “Này Dhīrā, cô hãy chạm đến sự tịch diệt, sự tịnh lặng của các tưởng, sự an lạc; hãy thành tựu Niết Bàn vô thượng, sự lặng yên của các điều ràng buộc.”
Trưởng lão ni Dhīrā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Dhīrā.
7. 7. “Này Vīrā, vị tỳ khưu ni có các căn đã được tu tập, cô hãy tinh tấn với các Pháp, hãy duy trì thân xác cuối cùng sau khi chiến thắng Ma Vương cùng với quân binh.”
Trưởng lão ni Vīrā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Vīrā.
8. 8. “Này Mittā, sau khi xuất gia với niềm tin, hãy vui thích với bạn lành, hãy tu tập trong các thiện pháp nhằm đạt được sự an toàn khỏi các ràng buộc.”
Trưởng lão ni Mittā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Mittā.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Ekakanipāto
9. 9. Saddhāya pabbajitvāna bhadre bhadraratā bhava, bhāvehi kusale dhamme yogakkhemaṃ anuttaran ”ti.
Itthaṃ sudaṃ bhadrā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Bhadrātherīgāthā.
10. 10. Upasame tare oghaṃ maccudheyyaṃ suduttaraṃ, dhārehi antimaṃ dehaṃ jetvā 1 māraṃ savāhinin ”ti. 2
Itthaṃ sudaṃ upasamā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Upasamātherīgāthā.
11. 11. Sumuttā sādhu muttāmhi tīhi khujjehi muttiyā, udukkhalena musalena patinā khujjakena ca, muttāmhi jātimaraṇā bhavanetti samūhatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ muttā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Muttātherīgāthā.
12. 12. Chandajātā avasāyī manasā ca phuṭhā4 siyā, 3
kāmesu appaṭibaddhacittā uddhaṃsotāti vuccatī ”ti.5
Itthaṃ sudaṃ dhammadinnā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dhammadinnātherīgāthā.
13. 13. Karotha buddhasāsanaṃ yaṃ katvā nānutappati, khippaṃ pādāni dhovitvā ekamante nisīdathā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ visākhā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Visākhātherīgāthā.
1 chetvā - Sī. 3 avasāye - PTS. 2 savāhanan ti - Ma; 4 phuṭā - Ma, PTS; phuṭṭhā - Syā. savāhanaṃ - Syā, PTS. 5 uddhaṃsotā vimuccatīti - Sī.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Một
9. 9. “Này Bhadrā hiền thiện, sau khi xuất gia với niềm tin, hãy vui thích với các việc tốt lành, hãy tu tập trong các thiện pháp (nhằm đạt được) sự an toàn vô thượng khỏi các trói buộc.”
Trưởng lão ni Bhadrā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Bhadrā.
10. 10. “Này Upasamā, nên vượt qua cơn lũ, lãnh địa của Thần Chết rất khó vượt qua, hãy duy trì thân xác cuối cùng sau khi chiến thắng Ma Vương cùng với quân binh.”
Trưởng lão ni Upasamā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Upasamā.
11. 11. “Lành thay tôi đã được giải thoát, đã khéo được giải thoát với sự giải thoát ba điều tệ hại là cái cối, cái chày, và ông chồng lưng còng. Tôi đã được giải thoát khỏi sanh tử, lối dẫn đi tái sanh đã được xóa sạch.”
Trưởng lão ni Muttā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Muttā.
12. 12. “Nên có lòng ước muốn sanh khởi, có sự dứt khoát, và được lan tỏa bằng tâm. Người có tâm không bị trói buộc ở các dục, được gọi là ‘người lội ngược dòng nước.’”
Trưởng lão ni Dhammadinnā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Dhammadinnā.
13. 13. “Cô hãy thực hành lời dạy của đức Phật, sau khi đã làm điều ấy, không phải ân hận. Hãy mau chóng rửa các bàn chân rồi ngồi xuống ở một bên.”
Trưởng lão ni Visākhā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Visākhā.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Ekakanipāto
14. 14. Dhātuyo dukkhato disvā mā jātiṃ punarāgami, bhave chandaṃ virājetvā upasantā carissasī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sumanā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sumanātherīgāthā.
15. 15. Kāyena saṃvutā āsiṃ vācāya uda cetasā, samūlaṃ taṇhaṃ abbuyha sītibhūtāmhi nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ uttarā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Uttarātherīgāthā.
16. 16. Sukhaṃ tvaṃ vuḍḍhike sehi katvā coḷena pārutā, upasanto hi te rāgo sītibhūtāsi nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sumanā buḍḍhapabbajitā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Sumanābuḍḍhapabbajitātherīgāthā.
17. 17. Piṇḍapātaṃ caritvāna daṇḍamolubbha 1 dubbalā, vedhamānehi gattehi tattheva nipatiṃ chamā, disvā ādīnavaṃ kāye atha cittaṃ vimucci me ”ti.
Itthaṃ sudaṃ dhammā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Dhammātherīgāthā.
18. 18. Hitvā ghare pabbajitā2 hitvā puttaṃ pasuṃ piyaṃ, hitvā rāgañca dosañca avijjañca virājiya, samūlaṃ taṇhaṃ abbuyha upasantamhi nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ saṅghā therī gāthaṃ abhāsitthā ”ti. Saṅghātherīgāthā.
Ekakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 daṇḍamādāya - Syā. 2 pabbajitvā - Ma, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Một
14. 14. “Sau khi nhìn thấy các giới (uẩn-xứ-giới) là khổ đau, chớ đi đến sự sanh lần nữa. Sau khi buông bỏ ước muốn ở hiện hữu, cô sẽ sống, được an tịnh.”
Trưởng lão ni Sumanā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sumanā.
15. 15. “Tôi đã thu thúc về thân, về khẩu, rồi về ý. Sau khi nhổ lên tham ái luôn cả gốc rễ, tôi có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Uttarā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Uttarā.
16. 16. “Này sư cụ ni, được trùm lên bằng mảnh vải đã tự làm, bà hãy ngủ an lạc. Bởi vì sự luyến ái của bà đã lặng yên, bà có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Sumanā, vị ni xuất gia ở tuổi già, đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sumanā, vị xuất gia ở tuổi già.
17. 17. “Sau khi đi khất thực, yếu sức, tựa vào cây gậy, với tay chân đang run rẩy, tôi đã ngã xuống trên mặt đất ngay tại chỗ ấy. Sau khi nhìn thấy điều bất lợi ở thân thể, tâm của tôi đã được giải thoát.”
Trưởng lão ni Dhammā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Dhammā.
18. 18. “Sau khi từ bỏ gia đình, tôi đã xuất gia. Sau khi từ bỏ con trai và gia súc yêu quý, sau khi từ bỏ ái dục và sân, và sau khi buông bỏ vô minh, sau khi nhổ lên tham ái luôn cả gốc rễ, tôi có được trạng thái an tịnh, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Saṅghā đã nói lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Saṅghā.
Nhóm Một được chấm dứt.
--ooOoo--
2. DUKANIPĀTO 19. 19. Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ passa nande samussayaṃ, asubhāya cittaṃ bhāvehi ekaggaṃ susamāhitaṃ. 20. Animittañca bhāvehi mānānusayamujjaha, tato mānābhisamayā upasantā carissasī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ bhagavā abhirūpanandaṃ 1 sikkhamānaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatī ”ti. Abhirūpanandātherīgāthā.
20. 21. Ye ime sattabojjhaṅgā maggā nibbānapattiyā, bhāvitā te mayā sabbe yathā buddhena desitā. 22. Diṭṭho hi me so bhagavā antimoyaṃ samussayo, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ jentā 2 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Jentātherīgāthā.
21. 23. Sumuttike sumuttike sādhu muttikāmhi musalassa, 3
ahiriko me chattakaṃ vāpi4 ukkhalikā me deḍḍubhaṃ vāti.5 24. Rāgañca ahaṃ dosañca cicciṭi cicciṭīti6 vihanāmi, sā rukkhamūlamupagamma aho sukhanti sukhato jhāyāmī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sumaṅgalamātā therī7 gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sumaṅgalamātātherīgāthā.
1 nandaṃ - Syā, PTS. 4 ahitako me vāto vāti - Pu. 2 jantā - Syā; jentī - PTS. 5 daḷiddabhāvāti - Syā, PTS. 3 sumuttikā sumuttikā - Ma; 6 vicchindantī - Syā, PTS. sumuttike sumuttikā - Syā, PTS. 7 aññatarā therī bhikkhunī apaññātā - Syā, PTS.
2. NHÓM HAI 19. 19. “Này Nandā, cô hãy nhìn thấy xác thân là bệnh hoạn, không trong sạch, hôi thối, hãy tu tập tâm được chuyên nhất, khéo được định tĩnh, về (đề mục) tử thi. 20. Cô hãy tu tập về vô tướng, hãy dẹp bỏ sự tiềm ẩn của ngã mạn; sau đó, nhờ vào sự lãnh hội về ngã mạn, cô sẽ sống, được an tịnh.”
Đức Thế Tôn thường xuyên giáo huấn vị ni tu tập sự Abhirūpanandā bằng những lời kệ này như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Abhirūpanandā.
20. 21. “Bảy giác chi này là các con đường đưa đến việc đạt được Niết Bàn, tất cả các pháp ấy đã được tôi tu tập đúng theo như (lời) đã được thuyết giảng bởi đức Phật. 22. Bởi vì đức Thế Tôn ấy đã được tôi nhìn thấy, đây là xác thân sau chót (của tôi); việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Trưởng lão ni Jentā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Jentā.
21. 23. “Này cô ni đã khéo được giải thoát! Này cô ni đã khéo được giải thoát! Lành thay, tôi đã được giải thoát khỏi cái chày. Người chồng vô liêm sỉ của tôi và luôn cả cái dù lọng (không được tôi thích thú). Cái nồi nhỏ của tôi tỏa ra mùi (thối) của loài rắn nước. 24. Tôi tiêu diệt sự luyến ái và sân hận với âm thanh ‘tí ta tí tách.’ Sau khi đi đến gốc cây, nhờ vào sự an lạc, tôi đây tham thiền (nghĩ rằng:) ‘Ôi, an lạc thay!’”
Trưởng lão ni Sumaṅgalamātā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sumaṅgalamātā.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Dukanipāto
22. 25. Yāva kāsijanapado suṅko me tattako ahu, taṃ katvā negamā 1 agghaṃ aḍḍhenagghaṃ 2 ṭhapesi maṃ. 26. Atha nibbindahaṃ rūpe nibbindaṃ ca virajjahaṃ, mā puna jātisaṃsāraṃ sandhāveyyaṃ punappunaṃ, tisso vijjā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ aḍḍhakāsī 3 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Aḍḍhakāsītherīgāthā.
23. 27. Kiñcāpi khomhi kisikā gilānā bāḷhadubbalā, daṇḍamolubbha gacchāmi pabbataṃ abhirūhiya. 28. Saṅghāṭiṃ nikkhipitvāna pattakaṃ ca nikujjiya, sele khambhesimattānaṃ tamokkhandhaṃ 4 padāliyā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ cittā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Cittātherīgāthā.
24. 29. Kiñcāpi khomhi dukkhitā dubbalā gatayobbanā, daṇḍamolubbha gacchāmi pabbataṃ abhirūhiya. 30. Nikkhipitvāna saṅghāṭiṃ pattakaṃ ca nikujjiya, nisinnā camhi selamhi atha cittaṃ vimucci me, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ mettikā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mettikātherīgāthā.
25. 31. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ 5 yā ca pakkhassa aṭṭhamī, pāṭihāriyapakkhañca6 aṭṭhaṅgasusamāgataṃ, uposathaṃ upāgañchiṃ7 devakāyābhinandinī. 32. Sājja ekena bhattena muṇḍā saṅghāṭipārutā, devakāyaṃ na patthehaṃ vineyya hadaye daran ”ti.
Itthaṃ sudaṃ mettā8 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mettātherīgāthā.
1 negamo - Ma; nigamo - Syā, PTS. 6 pāṭihārikapakkhañca - Syā; 2 agghenagghaṃ - Syā, PTS. pārihārikapakkhañca - PTS. 3 aḍḍhakāsi - Ma. 7 upāgacchiṃ - Ma; 4 tamokhandhaṃ - Ma. upagacchiṃ - Syā, PTS. 5 cātuddasī pañcadasī - Syā, PTS. 8 mittā - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai
22. 25. “Thu nhập của tôi đã là nhiều như (tiền thu thuế của) xứ sở Kāsi. Sau khi quy định giá ấy, các thị dân đã xác định tôi với giá một nửa. 26. Rồi tôi đã nhàm chán sắc đẹp, và trong khi nhàm chán tôi đã không còn luyến ái. Mong sao tôi khỏi phải trải qua việc luân hồi tái sanh lại nữa, lần này lần khác. Ba Minh đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Trưởng lão ni Aḍḍhakāsī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Aḍḍhakāsī.
23. 27. “Mặc dầu tôi là gầy ốm, bị bệnh, vô cùng yếu sức, sau khi tựa vào cây gậy, tôi đi, trèo lên ngọn núi. 28. Sau khi để y hai lớp xuống, và lập úp lại cái bình bát nhỏ, tôi đã tựa người vào tảng đá, sau khi đã phá tan khối đống tăm tối (vô minh).”
Trưởng lão ni Cittā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Cittā.
24. 29. “Mặc dầu tôi bị đau đớn, yếu sức, tuổi trẻ đã đi qua, sau khi tựa vào cây gậy, tôi đi, trèo lên ngọn núi. 30. Sau khi để y hai lớp xuống, và lập úp lại cái bình bát nhỏ, tôi đã ngồi xuống ở tảng đá, và tâm của tôi đã được giải thoát. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Trưởng lão ni Mettikā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Mettikā.
25. 31. “Ngày mười bốn, ngày mười lăm, ngày thứ tám của nửa tháng, và (các) ngày phụ trội của nửa tháng, 1 tôi đã tham gia ngày Trai Giới khéo được hội đủ tám yếu tố, có sự ham thích (được sanh) về tập thể chư Thiên. 32. Hôm nay, tôi đây, với một bữa ăn, đầu cạo, trùm lên y hai lớp, không còn mong mỏi tập thể chư Thiên sau khi đã dẹp bỏ sự buồn bực ở tâm.”
Trưởng lão ni Mettā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Mettā.
1 Vào mỗi nửa tháng, ba ngày Bát Quan Trai mồng tám, mười bốn, mười lăm, cộng thêm ngày rước và ngày đưa là các ngày bảy, ngày chín, ngày mười ba, và mồng một (ND).
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Dukanipāto
26. 33. Uddhaṃ pādatalā amma adho ve 1 kesamatthakā, paccavekkhassu ’maṃ kāyaṃ asuciṃ pūtigandhikaṃ. 34. Evaṃ viharamānāya sabbo rāgo samūhato, pariḷāho samucchinno sītibhūtāmhi nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ abhayamātā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Abhayamātātherīgāthā.
27. 35. Abhaye bhiduro kāyo yattha sattā puthujjanā, nikkhipissāmimaṃ dehaṃ sampajānā satīmatī.2 36. Bahūhi dukkhadhammehi appamādaratāya me, taṇhakkhayo anuppatto kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ abhayā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Abhayātherīgāthā.
28. 37. Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārā upanikkhamiṃ, aladdhā cetaso santiṃ citte avasavattinī. 38. Tassā me aṭṭhamī ratti yato taṇhā samūhatā,3 bahūhi dukkhadhammehi appamādaratāya me, taṇhakkhayo anuppatto kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sāmā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sāmātherīgāthā.
Dukanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 adho ce - Syā, PTS. 2 paṭīsatā - Syā. 3 taṇhā mayhaṃ samūhatā - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai
26. 33. “‘Thưa mẹ, từ lòng bàn chân trở lên, từ chóp cọng tóc trở xuống, mẹ hãy quán xét thân này là không trong sạch, có mùi hôi thối.’ 34. Trong khi an trú như vậy, tất cả luyến ái đã được xóa sạch, sự bực bội đã được trừ tuyệt, tôi có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Abhayamātā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Abhayamātā.
27. 35. “‘Này Abhayā, thân thể là mỏng manh, những kẻ phàm phu bị quyến luyến với nó.’ Tôi sẽ buông bỏ thân xác này, có sự nhận biết rõ, có niệm. 36. Do nhiều hiện tượng khổ đau, tôi đã thích thú trong sự không xao lãng. Sự cạn kiệt của tham ái đã được tôi thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được tôi thực hành.”
Trưởng lão ni Abhayā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Abhayā.
28. 37. “Không đạt được sự an tịnh của ý, không làm chủ được việc kiểm soát ở tâm, tôi đã đi ra khỏi trú xá bốn lần, năm lần. 38. Đối với tôi đây là đêm thứ tám, kể từ lúc ấy tham ái đã được xóa sạch. Do nhiều hiện tượng khổ đau, tôi đã thích thú ở sự không xao lãng; sự cạn kiệt của tham ái đã được tôi thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được tôi thực hành.”
Trưởng lão ni Sāmā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sāmā.
Nhóm Hai được chấm dứt.
--ooOoo--
3. TIKANIPĀTO 29. 39. Paṇṇavīsati vassāni yato pabbajitāya me, nābhijānāmi cittassa samaṃ laddhaṃ kudācanaṃ. 40. Aladdhā cetaso santiṃ citte avasavattinī, tato saṃvegamāpādiṃ saritvā jinasāsanaṃ. 41. Bahūhi dukkhadhammehi appamādaratāya me, taṇhakkhayo anuppatto kataṃ buddhassa sāsanaṃ, ajja me sattamī ratti yato taṇhā visositā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sāmā 1 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sāmātherīgāthā.
30. 42. Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārā upanikkhamiṃ, aladdhā cetaso santiṃ citte avasavattinī. 43. Sā bhikkhuniṃ upagañchiṃ 2 yā me saddhāyikā ahu, sā me dhammamadesesi khandhāyatanadhātuyo. 44. Tassā dhammaṃ suṇitvāna yathā maṃ anusāsi sā, sattāhaṃ ekapallaṅke 3 nisīdiṃ sukhasamappitā, 4 aṭṭhamiyā pāde pasāresiṃ tamokkhandhaṃ5 padāliyā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ uttamā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Uttamātherīgāthā.
31. 45. Ye ime sattabojjhaṅgā maggā nibbānapattiyā, bhāvitā te mayā sabbe yathā buddhena desitā. 46. Suññatassānimittassa lābhinīhaṃ yadicchakaṃ,6 orasā dhītā buddhassa nibbānābhiratā sadā. 47. Sabbe kāmā samucchinnā ye dibbā ye ca mānusā, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthidāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ aparā uttamā7 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Uttamātherīgāthā.
1 aparā sāmā - Ma; aññatarā sāmā - Syā, PTS. 2 upagacchiṃ - Ma; upāgacchiṃ - Syā, PTS. 5 tamokhandhaṃ - Ma. 3 ekapallaṅkena - Ma. 6 yad icchitaṃ - Syā, PTS. 4 pītisukhasamappitā - Ma, Syā, PTS. 7 aññatarā uttamā - Syā, PTS.
3. NHÓM BA 29. 39. “Hai mươi lăm năm kể từ khi tôi đã được xuất gia, tôi không biết sự bình lặng của tâm đã có khi nào đạt được. 40. Không đạt được sự an tịnh của ý, không làm chủ được việc kiểm soát ở tâm, do đó, tôi đã đạt đến sự chấn động sau khi nhớ lại lời dạy của đấng Chiến Thắng. 41. Do nhiều hiện tượng khổ đau, tôi đã thích thú ở sự không xao lãng; sự cạn kiệt của tham ái đã được tôi thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được tôi thực hành. Hôm nay, đối với tôi là đêm thứ bảy, kể từ lúc ấy tham ái đã được làm khô héo.”
Trưởng lão ni Sāmā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sāmā.
30. 42. “Không đạt được sự an tịnh của ý, không làm chủ được việc kiểm soát ở tâm, tôi đã đi ra khỏi trú xá bốn lần, năm lần. 1 43. Tôi đây đã đi đến gặp vị tỳ khưu ni, vị ni ấy đối với tôi đã là người đáng tin cậy. Vị ni ấy đã thuyết giảng Giáo Pháp cho tôi về (năm) uẩn, (mười hai) xứ, (mười tám) giới. 44. Sau khi lắng nghe Pháp của vị ni ấy, đúng theo như vị ni ấy đã chỉ dạy cho tôi, tôi đã ngồi xuống chỉ một tư thế kiết già trong bảy ngày, đạt được sự an lạc. Vào ngày thứ tám, tôi đã duỗi ra các bàn chân, sau khi đã phá tan khối đống tăm tối (vô minh).”
Trưởng lão ni Uttamā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Uttamā.
31. 45. “Bảy giác chi này là các con đường đưa đến sự đạt được Niết Bàn, tất cả các pháp ấy đã được tôi tu tập đúng theo như (lời) đã được thuyết giảng bởi đức Phật.2 46. Tôi có sự đạt được không tánh và vô tướng theo như ước muốn. Tôi là người con gái chính thống của đức Phật, luôn luôn thỏa thích Niết Bàn. 47. Tất cả các dục thuộc về cõi trời và thuộc về loài người đã được trừ tuyệt, việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Trưởng lão ni Uttamā khác đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Uttamā.
1 Câu kệ 42 giống câu kệ 37. 2 Câu kệ 45 giống câu kệ 21.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Tikanipāto
32. 48. Divāvihārā nikkhamma gijjhakūṭamhi pabbate, nāgamogāhamuttiṇṇaṃ nadītīramhi addasaṃ. 49. Puriso aṅkusamādāya dehi pādanti yācati, nāgo pasārayī 1 pādaṃ puriso nāgamāruhi. 50. Disvā adantaṃ damitaṃ manussānaṃ vasaṃ gataṃ, tato cittaṃ samādhesiṃ 2 khalu tāya vanaṃ gatā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ dantikā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Dantikātherīgāthā.
33. 51. Amma jīvatīti 3 vanamhi kandasi attānaṃ adhigaccha ubbirī, cūḷāsīti 4 sahassāni sabbā jīvasanāmikā, etamhāḷāne 5 daḍḍhā tāsaṃ kamanusocasi.
52. Abbahī6 vata me sallaṃ duddasaṃ hadayanissitaṃ,7 yaṃ me sokaparetāya dhītusokaṃ vyapānudī.
53. Sājja abbūḷhasallāhaṃ nicchātā parinibbutā, buddhaṃ dhammañca saṅghañca upemi saraṇaṃ munin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ ubbarī therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Ubbirītherīgāthā.
34. 54. Kime katā rājagahe manussā madhupītāva9 acchare, 8
ye sukkaṃ na upāsanti desentiṃ buddhasāsanaṃ.
55. Tañca appaṭivānīyaṃ asecanakamojavaṃ, pivanti maññe sappaññā valāhakamivaddhagū.
56. Sukkā sukkehi dhammehi vītarāgā samāhitā, dhāreti antimaṃ dehaṃ jetvā māraṃ savāhinin ”ti. 10
Itthaṃ sudaṃ sukkā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sukkātherīgāthā.
1 pasārayi - Syā, PTS. 6 abbuhi - Syā, PTS. 2 samādhemi - Syā, PTS. 7 hadayassitaṃ - Ma. 3 jīvā ti - Ma, Syā, PTS. 8 kiṃme - MaSyā, PTS. 4 cullāsīti - Ma. 9 madhuṃ pītā va - Ma, Syā, PTS. 5 etamh’ āḷāhane - Ma, Syā, PTS. 10 savāhanan ti - Ma; savāhanaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Ba
32. 48. “Sau khi rời khỏi chỗ nghỉ ban ngày ở ngọn núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy con voi lội xuống rồi bước lên ở bờ sông. 49. Người đàn ông cầm lấy cái móc câu yêu cầu rằng: ‘Hãy đưa bàn chân ra.’ Con voi đã duỗi bàn chân ra, người đàn ông đã trèo lên con voi. 50. Sau khi nhìn thấy con vật chưa được huấn luyện đã được huấn luyện, đã đi vào sự kiểm soát của loài người, do đó, tôi đã tập trung tâm, đã đi vào khu rừng đương nhiên vì việc ấy.”
Trưởng lão ni Dantikā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Dantikā.
33. 51. “‘Bà khóc lóc ở trong rừng rằng: Ôi Jīvā con ơi! Này bà Ubbirī, hãy trấn tĩnh bản thân. Tất cả tám mươi bốn ngàn cô gái đã được thiêu đốt ở nơi hỏa táng này đều có tên Jīvā, bà buồn rầu cho cô nào trong số đó?’ 52. Quả thật, Ngài đã rút ra mũi tên khó nhìn thấy đã được cắm vào trái tim, là việc khi tôi bị sầu muộn chế ngự, Ngài đã xua đi nỗi sầu muộn về người con gái cho tôi. 53. Hôm nay, tôi đây, có mũi tên đã được rút ra, không còn cơn đói, đã chứng Niết Bàn. Tôi đi đến nương nhờ đức Phật bậc Hiền Trí, Giáo Pháp, và Hội Chúng.’”
Trưởng lão ni Ubbirī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Ubbirī.
34. 54. “Những người dân này ở Rājagaha đã làm gì? Họ ngồi yên như là đã uống (say) mật ong, họ không đi đến vị ni Sukkā đang thuyết giảng về Giáo Pháp của đức Phật. 55. Và Giáo Pháp ấy là không thể cưỡng lại, không bị trộn lẫn, có dưỡng chất. Tôi nghĩ rằng những người có trí tuệ uống (Giáo Pháp ấy) tựa như những người lữ hành uống (nước từ) đám mây mưa. 56. Với các pháp (siêu thế) trong sạch, có sự luyến ái đã được xa lìa, được định tĩnh, Sukkā mang thân mạng cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma Vương cùng với đạo quân binh.”
Trưởng lão ni Sukkā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sukkā.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Tikanipāto
35. 57. Natthi nissaraṇaṃ loke kiṃ vivekena kāhasi, bhuñjāhi kāmaratiyo māhu pacchānutāpinī.
58. Sattisūlūpamā kāmā khandhāsaṃ adhikuṭṭanā, yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi aratī 1 dāni sā mama. 2
59. Sabbattha vihatā nandī3 tamokkhandho padālito, evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antakā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ selā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Selātherīgāthā.
36. 60. Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ, na taṃ dvaṅgulapaññāya4 sakkā pappotumitthiyā.
61. Itthibhāvo no kiṃ kayirā cittamhi susamāhite, ñāṇamhi vattamānamhi sammā dhammaṃ vipassato.
62. Sabbattha vihatā nandī tamokkhandho padālito, evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antakā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ somā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Somātherīgāthā.
Tikanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 arati - Syā, PTS. 3 nandi - Syā, PTS. 2 mamaṃ - Syā, PTS. 4 dvaṅgulipaññāya - Syā, PTS, Pa.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Ba
35. 57. “‘Không có sự thoát ly ở thế gian, nàng sẽ làm gì với việc ẩn cư? Nàng hãy thọ hưởng các sự thích thú trong các dục, chớ có sự tiếc nuối sau này.’ 58. ‘Các dục như là gươm giáo, các uẩn như là cái thớt của chúng. Điều ngươi gọi là sự thích thú trong các dục, điều ấy giờ đây là sự không thích thú đối với ta. 59. Sự vui thích đã được phá hủy ở tất cả các nơi. Khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan. Này Ác Nhân, ngươi hãy biết như thế. Này Tử Thần, ngươi đã bị đánh bại.’”
Trưởng lão ni Selā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Selā.
36. 60. “Vị thế ấy là có thể đạt đến bởi các bậc ẩn sĩ, là khó với tới, không thể đạt được bởi người nữ có sự nhận biết nhờ vào hai ngón tay. 61. Bản thể của người nữ có thể gây ra điều gì đối với chúng tôi, đối với người đang nhìn thấy rõ Pháp một cách đúng đắn, khi tâm (của người ấy) đã khéo được định tĩnh, khi trí đang được vận hành? 62. Sự vui thích đã được phá hủy ở tất cả các nơi, khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan. Này Ác Nhân, ngươi hãy biết như thế. Này Tử Thần, ngươi đã bị đánh bại.” 1
Trưởng lão ni Somā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Somā.
Nhóm Ba được chấm dứt.
--ooOoo--
1 Câu kệ 62 giống câu kệ 59.
4. CATUKKANIPĀTO 37. 63. Putto buddhassa dāyādo kassapo susamāhito, pubbenivāsaṃ yo vedī 1 saggāpāyañca passati.
64. Atho jātikkhayaṃ patto abhiññāvosito muni, etāhi tīhi vijjāhi tevijjo hoti brāhmaṇo.
65. Tatheva bhaddākāpilānī 2 tevijjā maccuhāyinī, dhāreti antimaṃ dehaṃ jetvā3 māraṃ savāhiniṃ.4
66. Disvā ādīnavaṃ loke ubho pabbajitā mayaṃ, tyamhā5 khīṇāsavā dantā sītibhūtāmha nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ bhaddākāpilānī2 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhaddākāpilānītherīgāthā.
Catukkanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 yovedi - Ma; sovedi - Syā. 3 chetvā - Sī. 2 bhaddā kāpilānī - Ma; 4 savāhanaṃ - Ma, Syā, PTS. bhaddakāpilānī - Syā; bhaddā kapilānī - PTS. 5 tyamha - Ma, Syā, PTS.
4. NHÓM BỐN 37. 63. “Kassapa, người con trai, người thừa tự của đức Phật, khéo được định tĩnh, là vị có sự biết được đời sống trong thời quá khứ, nhìn thấy được cõi trời và địa ngục.
64. Rồi (vị ấy) đã đạt đến sự cạn kiệt của tái sanh, là vị hiền trí được hoàn hảo về Thắng Trí, với ba sự hiểu biết ấy trở thành vị Bà-la-môn có ba Minh.
65. Tương tự như thế ấy, Bhaddākāpilānī là vị ni có ba Minh, có sự chiến thắng Thần Chết, mang thân mạng cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma Vương cùng với đạo quân binh.
66. Sau khi nhìn thấy điều bất lợi ở thế gian, cả hai chúng tôi đã xuất gia. Chúng tôi đây có các lậu hoặc đã được cạn kiệt, đã được huấn luyện, đã có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Bhaddākāpilānī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Bhaddākāpilānī.
Nhóm Bốn được chấm dứt.
--ooOoo--
5. PAÑCAKANIPĀTO 38. 67. Paṇṇavīsativassāni yato pabbajitā ahaṃ, naccharāsaṅghātamattampi 1 cittassūpasamajjhagaṃ. 68. Aladdhā cetaso santiṃ kāmarāgenavassutā, bāhā paggayha kandantī vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ. 69. Taṃ bhikkhunimupāgañchiṃ 2 yā me saddhāyikā ahu, sā me dhammamadesesi khandhāyatanadhātuyo. 70. Tassā dhammaṃ suṇitvāna ekamante upāvisiṃ, pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhuṃ visodhitaṃ. 71. Cetopariyañāṇañca 3 sotadhātu visodhitā, iddhipi me sacchikatā patto me āvakkhayo, chaḷabhiññā 4 sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ aññatarā therī 5 gāthāyo abhāsitthā ”ti. Aññatarātherīgāthā.
39. 72. Mattā vaṇṇena rūpena sobhaggena yasena ca, yobbanena cupatthaddhā aññāsamatimaññihaṃ. 73. Vibhūsitvā 6 imaṃ kāyaṃ sucittaṃ bālalāpanaṃ,7 aṭṭhāsiṃ vesidvāramhi luddo pāsamivoḍḍiya.8 74. Pilandhanaṃ vidaṃsentī9 guyhaṃ pakāsikaṃ bahuṃ, akāsiṃ vividhaṃ māyaṃ ujjhagghantī bahuṃ janaṃ. 75. Sājja piṇḍaṃ caritvāna muṇḍā saṅghāṭipārutā, nisinnā rukkhamūlamhi avitakkassa lābhinī. 76. Sabbe yogā samucchinnā ye dibbā ye ca mānusā, khepetvā āsave sabbe sītibhūtāmhi nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ vimalātherī10 gāthāyo abhāsitthā ”ti. Vimalātherīgāthā.
1 nāccharāsaṅghātamattampi - Ma; accharāsaṅghātamattampi - Syā, PTS. 2 sā bhikkhuniṃ upāgacchiṃ - Ma, Syā, PTS; sā bhikkhunī upāgañchī - Sīmu 1, 2. 3 cetopariccañāṇañca - Ma; ceto pariccañāṇañca - Syā, PTS. 7 bālālapanaṃ - PTS. 4 cha me ’bhiññā - Syā, PTS. 8 pāsamivoṭṭiyā - Syā. 5 aññatarā bhikkhunī apaññātā - Syā, PTS. 9 vidassentī - Syā. 6 vibhūsetvā - Ma, Syā, PTS. 10 vimalā purāṇagaṇikā - Ma, Syā, PTS.
5. NHÓM NĂM 38. 67. “Hai mươi lăm năm kể từ khi tôi đã được xuất gia, tôi đã không chứng đắc sự an tịnh của tâm cho dầu chỉ bằng thời gian của một khảy móng tay.
68. Không đạt được sự an tịnh của ý, bị đắm nhiễm bởi sự luyến ái ở các dục, trong khi đưa hai cánh tay lên, khóc lóc, tôi đã đi vào trú xá.
69. Tôi đã đi đến gặp vị tỳ khưu ni ấy; vị ni ấy đối với tôi đã là người đáng tin cậy. Vị ni ấy đã thuyết giảng Giáo Pháp cho tôi về (năm) uẩn, (mười hai) xứ, (mười tám) giới.
70. Sau khi lắng nghe Pháp của vị ni ấy, tôi đã ngồi xuống ở một góc. Tôi biết được đời sống trong thời quá khứ, Thiên nhãn đã được trong sạch.
71. Trí biết được tâm của người khác, và nhĩ giới đã được trong sạch. Thần thông cũng đã được tôi chứng ngộ, sự cạn kiệt của các lậu hoặc đã được tôi đạt đến, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Một trưởng lão ni nào đó đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của một trưởng lão ni nào đó.
39. 72. “Bị đắm say với màu da, dáng vóc, vẻ đẹp, và tiếng tăm, và kiêu kỳ với tuổi thanh xuân, tôi đã khinh khi những người đàn bà khác.
73. Sau khi trang điểm thân này vô cùng sặc sỡ, khiến những kẻ ngu trầm trồ, tôi đã đứng ở cửa lớn của tiệm buôn hươngbán phấn, tựa như người thợ săn giăng ra bẫy mồi.
74. Trong khi phô bày sự chưng diện, bộ phận kín được bộc lộ nhiều nơi, tôi đã làm nhiều trò ma mãnh trong khi cười giỡn với đám đông người.
75. Hôm nay, tôi đây, sau khi đi khất thực, đầu cạo, trùm lên y hai lớp, ngồi xuống ở gốc cây, có sự đạt được trạng thái vô tầm (nhị thiền).
76. Tất cả các sự ràng buộc thuộc về cõi trời và thuộc về loài người đã được trừ tuyệt. Sau khi quăng bỏ tất cả các lậu hoặc, tôi có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Vimalā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Vimalā.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Pañcakanipāto
40. 77. Ayoniso manasikārā kāmarāgena aṭṭitā, 1 ahosiṃ uddhatā 2 pubbe citte avasavattinī.
78. Pariyuṭṭhitā kilesehi 3 subhasaññānuvattinī, 4 samaṃ cittassa nālabhiṃ 5 rāgacittavasānugā.
79. Kisā paṇḍu vivaṇṇā ca sattavassāni cāri ’haṃ, nāhaṃ divā vā rattiṃ vā sukhaṃ vindiṃ sudukkhitā.
80. Tato rajjuṃ gahetvāna pāvisiṃ vanamantaraṃ, varaṃ me idha ubbandhaṃ yañca hīnaṃ punācare.
81. Daḷhaṃ pāsaṃ 6 karitvāna rukkhasākhāya bandhiya, pakkhipiṃ pāsaṃ gīvāya7 atha cittaṃ vimucci me ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sīhā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sīhātherīgāthā.
41. 82. Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ passa nande samussayaṃ, asubhāya cittaṃ bhāvehi ekaggaṃ susamāhitaṃ.
83. Yathā idaṃ tathā etaṃ yathā etaṃ tathā idaṃ, duggandhaṃ pūtikaṃ vāti bālānaṃ abhinanditaṃ.
84. Evametaṃ avekkhantī rattindivamatanditā, tato sakāya paññāya abhinibbhijja8 dakkhisaṃ.9
85. Tassā me appamattāya vicinantiyā yoniso, yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo diṭṭho santarabāhiro.
86. Atha nibbindahaṃ10 kāye ajjhattañca virajjahaṃ, appamattā visaṃyuttā upasantāmhi nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sundarīnandā11 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sundarīnandātherīgāthā.
1 addhitā - Syā; additā - PTS. 7 gīvāyaṃ - Ma, Syā, PTS. 2 uddhaṭā - Syā, PTS. 8 abhinibbijjha - Ma; 3 klesehi - Ma. abhinibbijja - Syā, PTS, Sīmu. 4 sukhasaññānuvattinī - Syā, PTS. 9 dikkhisiṃ - Sīmu. 5 na labhiṃ - Ma, Sīmu. 10 nibbindihaṃ - Sīmu. 6 daḷhapāsaṃ - Ma, Syā, PTS. 11 nandā - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Năm
40. 77. “Có sự tác ý không theo đúng đường lối, bị khổ sở vì sự luyến ái ở các dục, trước đây tôi đã tự kiêu, không làm chủ được việc kiểm soát ở tâm. 78. Bị xâm nhập bởi các phiền não, có khuynh hướng nhận biết về nét đẹp (tịnh tướng), có sự chiều theo tác động của tâm luyến ái, tôi đã không đạt được sự bình lặng của tâm. 79. Bị ốm o, vàng vọt, và xuống sắc, tôi đã sống bảy năm. Tôi đã không tìm thấy sự an lạc vào ban ngày hoặc ban đêm, vô cùng khổ sở. 80. Do đó, tôi đã cầm lấy sợi dây thừng rồi đã đi vào bên trong khu rừng. Ở đây, việc treo lên (tự vẫn) đối với tôi là cao quý hơn việc tôi trở lại thực hành đời sống thấp kém (của người tại gia). 81. Sau khi đã thực hiện cái thòng lọng chắc chắn, sau khi đã buộc ở cành cây, tôi đã quàng cái thòng lọng vào cổ, khi ấy tâm của tôi đã được giải thoát (khỏi các lậu hoặc).”
Trưởng lão ni Sīhā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sīhā.
41. 82. “‘Này Nandā, cô hãy nhìn thấy xác thân là bệnh hoạn, không trong sạch, hôi thối, hãy tu tập tâm được chuyên nhất, khéo được định tĩnh, về (đề mục) tử thi. 1 83. Thân này như thế nào thì xác kia như vậy, xác kia như thế nào thì thân này như vậy. Nó bốc mùi khó chịu, hôi thối, lại được hứng thú đối với những kẻ ngu. 84. Trong khi xem xét xác thân này như thế, không biếng nhác, cả ngày lẫn đêm, từ đó, với trí tuệ của mình, sau khi đã phân thích thấu đáo, cô sẽ nhìn thấy.’ 85. Tôi đây, không bị xao lãng, trong lúc đang suy xét theo đúng đường lối, đã nhìn thấy thân này đúng theo bản thể, cả bên trong lẫn bên ngoài. 86. Rồi tôi đã nhàm chán xác thân, và tôi đã không còn luyến ái ở nội phần. Không bị xao lãng, không còn bị ràng buộc, tôi có được trạng thái an tịnh, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Sundarīnandā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sundarīnandā.
1 Câu kệ 82 giống câu kệ 19.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Pañcakanipāto
42. 87. Aggiṃ candañca suriyañca 1 devatā ca namassihaṃ, nadītitthāni gantvāna udakaṃ oruhāmihaṃ.
88. Bahuvatasamādānā 2 aḍḍhaṃ sīsassa olikhiṃ, chamāya seyyaṃ kappemi rattiṃ bhattaṃ 3 na bhuñjihaṃ. 4
89. Vibhūsāmaṇḍanaratā nahāpanucchāsanehi 5 ca, upakāsiṃ imaṃ kāyaṃ kāmarāgena aṭṭitā. 6
90. Tato saddhaṃ labhitvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ, disvā kāyaṃ yathābhūtaṃ7 kāmarāgo samūhato.
91. Sabbe bhavā samucchinnā icchā ca patthanāpi ca, sabbayogavisaṃyuttā santiṃ pāpuṇi8 cetaso ”ti.
Itthaṃ sudaṃ nanduttarā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Nanduttarātherīgāthā.
43. 92. Saddhāya pabbajitvāna agārasmānagāriyaṃ, vicarihaṃ tena tena lābhasakkāra ussukā.
93. Riñcitvā paramaṃ atthaṃ hīnaṃ atthamasevihaṃ, kilesānaṃ vasaṃ gantvā sāmaññatthaṃ na bujjhihaṃ.9
94. Tassā me ahu saṃvego nisinnāya vihārake, ummaggapaṭipannamhi taṇhāya vasamāgatā.
95. Appakaṃ jīvitaṃ mayhaṃ jarā vyādhi ca maddati, jarāya bhijjate10 kāyo na me kālo pamajjituṃ.
96. Yathābhūtaṃ avekkhantī11 khandhānaṃ udayabbayaṃ, vimuttacittā uṭṭhāsiṃ kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ mittākāḷi12 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Mittākāḷitherīgāthā.
1 sūriyañca - Ma, PTS. 7 tathābhūtaṃ - PTS. 2 bahūvatasamādānā - Ma, Syā, PTS. 8 pāpuṇiṃ - Syā, PTS. 3 rattibhattaṃ - Syā, PTS. 9 nirajjihaṃ - Syā, PTS. 4 bhuñjahaṃ - Ma. 10 purāyaṃ bhijjati - Ma, Syā, PTS. 5 nhāpanucchādanehi - Ma, PTS; 11 apekkhantī - PTS. nhāpanacchādanehi - Syā. 12 mittākāḷī - Ma; 6 addhitā - Syā; additā - PTS. mittakālī - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Năm
42. 87. “Tôi đã lễ bái ngọn lửa, mặt trăng, mặt trời, và chư Thiên. Sau khi đi đến các bến nước ở dòng sông, tôi đã lội xuống nước. 88. Với sự thọ trì nhiều phận sự, tôi đã cạo một nửa đầu tóc, tôi sắp xếp việc nằm ở mặt đất, tôi đã không thọ dụng thức ăn vào ban đêm. 89. Ưa thích việc trang sức và tô điểm, với các việc tắm rửa và thoa bóp, tôi đã hầu hạ thân xác này, bị khổ sở vì sự luyến ái ở các dục. 90. Sau đó, khi đã đạt được niềm tin, tôi đã xuất gia sống đời không nhà, sau khi nhìn thấy xác thân đúng theo bản thể, sự luyến ái ở các dục đã được xóa sạch. 91. Tất cả các hữu, các sự ước muốn, và các điều mong mỏi đã được trừ tuyệt. Không còn bị ràng buộc bởi tất cả các điều ràng buộc, tôi đã đạt được sự an tịnh của tâm.”
Trưởng lão ni Nanduttarā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Nanduttarā.
43. 92. “Sau khi xuất gia vì lòng tin, rời nhà sống không nhà, tôi đã đi lang thang đó đây, năng nổ về lợi lộc và sự tôn vinh. 93. Sau khi đã bỏ bê mục đích tối hậu, tôi đã đeo đuổi mục đích thấp kém. Sau khi đi đến khu rừng của các phiền não, tôi đã không thấu hiểu được mục đích của đời sống Sa-môn. 94. Khi đã ngồi xuống ở trong trú xá nhỏ, tôi đây đã có sự chấn động. Tôi đã thực hành đường lối sái quấy, đã đi vào sự kiểm soát của tham ái. 95. Mạng sống của tôi là ít ỏi. Già và bệnh dẫm đạp nó. Thân thể bị tan vỡ bởi sự già, tôi không còn thời gian để xao lãng. 96. Trong khi xem xét đúng theo bản thể về sự sanh và diệt của các uẩn, với tâm đã được giải thoát, tôi đã đứng lên; lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Trưởng lão ni Mittākāḷi đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Mittākāḷi.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Pañcakanipāto
44. 97. Agārasmiṃ vasantīhaṃ dhammaṃ sutvāna bhikkhuno, addasaṃ virajaṃ dhammaṃ nibbānaṃ padamaccutaṃ.
98. Sāhaṃ puttaṃ dhītarañca 1 dhanadhaññañca chaḍḍiya, kese chedāpayitvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ.
99. Sikkhamānā ahaṃ santī 2 bhāventī maggamañjasaṃ, pahāsiṃ rāgadosañca tadekaṭṭhe ca āsave.
100. Bhikkhunī upasampajja pubbe jātimanussariṃ, 3 visodhitaṃ dibbacakkhuṃ 4 vimalaṃ sādhubhāvitaṃ.
101. Saṅkhāre parato disvā hetujāte palokite,5 pahāsiṃ āsave sabbe sītibhūtāmhi nibbutā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sakulā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sakulātherīgāthā.
45. 102. Dasa putte vijāyitvā asmiṃ rūpasamussaye, tatohaṃ dubbalā jiṇṇā bhikkhuniṃ upasaṅkamiṃ.
103. Sā me dhammamadesesi khandhāyatanadhātuyo, tassā dhammaṃ suṇitvāna kese chetvāna pabbajiṃ.
104. Tassā me sikkhamānāya dibbacakkhu visodhitaṃ, pubbenivāsaṃ jānāmi yattha me vusitaṃ pure.
105. Animittañca bhāvemi ekaggā susamāhitā, anantarā vimokkhāsiṃ anupādāya nibbutā.
106. Pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhanti chinnamūlakā, dhī tavatthu jare jamme6 natthi dāni punabbhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ soṇā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Soṇatherīgāthā.
1 puttadhītarañca - PTS; dhītañca - Sī. 5 palokine - Syā, PTS. 2 santiṃ - PTS. 6 dhi tavatthu jare jamme - Ma, Syā; 3 pubbajātimanussariṃ - Ma, Syā, PTS. ṭhitivatthuj’ aneja ’mhi - PTS. 4 dibbacakkhu visodhitaṃ - Ma; dibbacakkhuṃ visodhitaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Năm
44. 97. “Trong khi sống tại gia, tôi đã lắng nghe Pháp của vị tỳ khưu, tôi đã nhìn thấy pháp xa lìa luyến ái, Niết Bàn, vị thế Bất Hoại. 98. Sau khi lìa bỏ con trai, con gái, tài sản, và lúa gạo, sau khi nhờ người cạo tóc, tôi đây đã xuất gia sống đời không nhà. 99. Trong khi là cô ni tu tập sự, trong khi tu tập Đạo Lộ thẳng tắp, tôi đã dứt bỏ luyến ái và sân hận, luôn cả các lậu hoặc đồng sanh với chúng. 100. Sau khi đã được tu lên bậc trên trở thành tỳ khưu ni, tôi đã nhớ lại đời sống trước đây. Thiên nhãn đã được trong sạch, không vết nhơ, đã được tu tập tốt đẹp. 101. Sau khi nhìn thấy các hành là vô ngã, được sanh lên do nhân, (có bản chất) bị tan rã, tôi đã dứt bỏ tất cả các lậu hoặc, tôi có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.”
Trưởng lão ni Sakulā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sakulā.
45. 102. “Sau khi sanh ra mười người con trai ở sắc thân này, vì thế, bị yếu sức, già nua, tôi đã đi đến gặp vị tỳ khưu ni. 103. Vị ni ấy đã thuyết giảng Giáo Pháp cho tôi về (năm) uẩn, (mười hai) xứ, (mười tám) giới. Sau khi lắng nghe Pháp của vị ni ấy, tôi đã cạo tóc, và đã xuất gia. 104. Trong khi tôi đây là cô ni tu tập sự, Thiên nhãn (của tôi) được trong sạch, tôi biết đời sống trước đây, nơi tôi đã sống trước đây. 105. Và tôi tu tập về vô tướng, được chuyên nhất, khéo được định tĩnh. Liền khi đó, tôi đã được giải thoát, chứng được Niết Bàn, không còn chấp thủ. 106. Năm uẩn đã được biết toàn diện, chúng tồn tại với gốc rễ đã được chặt đứt. Này bà già đáng thương, thật xấu hổ cho ngươi! Giờ đây không còn tái sanh nữa.”
Trưởng lão ni Soṇā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Soṇā.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Pañcakanipāto
46. 107. Lūnakesī paṅkadharī ekasāṭī pure cariṃ, avajje vajjamatinī vajje cāvajjadassinī.
108. Divāvihārā nikkhamma gijjhakūṭamhi pabbate, addasaṃ virajaṃ buddhaṃ bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
109. Nihacca jāṇuṃ vanditvā sammukhā pañjaliṃ 1 akaṃ, 2 ehi bhaddeti maṃ avaca 3 sā me āsūpasampadā.
110. Ciṇṇā aṅgā ca magadhā vajjī kāsī ca kosalā, anaṇā paṇṇāsavassāni raṭṭhapiṇḍamabhuñjihaṃ.
111. Puññaṃ vata pasavī 4 bahuṃ sappañño vatāyaṃ 5 upāsako, yo bhaddāya cīvaraṃ adāsi vippamuttāya 6 sabbaganthehī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ bhaddā kuṇḍalakesā7 therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā.
47. 112. Naṅgalehi kasaṃ khettaṃ bījāni pavapaṃ chamā, puttadārāni posentā dhanaṃ vindanti mānavā. 113. Kimahaṃ sīlasampannā satthusāsanakārikā, nibbānaṃ nādhigacchāmi akusītā anuddhatā.8 114. Pāde pakkhālayitvāna udakesu karomahaṃ, pādodakañca disvāna thalato ninnamāgataṃ. 115. Tato cittaṃ samādhesiṃ9 assaṃ bhaddaṃ’vajāniyaṃ,10 tato dīpaṃ gahetvāna vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ. 116. Seyyaṃ olokayitvāna mañcakamhi upāvisiṃ, tato sūciṃ gahetvāna vaṭṭiṃ okassayāmahaṃ, padīpasseva11 nibbānaṃ vimokkho ahu cetaso ”ti.
Itthaṃ sudaṃ paṭācārā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Paṭācārātherīgāthā.
1 añjaliṃ - Ma; añjalī - Syā; pañjali - PTS. 7 bhaddā kuṇḍalā - Syā; 2 ahaṃ - Syā, PTS. bhaddā purāṇanigaṇṭhī - PTS. 3 ehi bhaddeti avaca - Syā, PTS. 8 anuddhaṭā - PTS. 4 puññaṃ vata pasavi - Ma; 9 samādhemi - PTS. puññaṃ ca pasavi - Syā; 10 assaṃ bhadraṃvajāniyaṃ - Ma; puññaṃ ca pasaviṃ - PTS. asso bhadrova jāniyo - Syā; 5 sappaññoyaṃ - Syā. assaṃ bhadraṃ va jāniyaṃ - PTS. 6 muttāya - Syā, PTS. 11 pajjotasseva - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Năm
46. 107. “Trước đây, tôi đã đi lang thang, tóc được cạo, mang bùn đất, mặc một mảnh y phục, với sự suy nghĩ là có tội ở việc không tội, và với sự nhận thức là không tội ở việc có tội. 108. Sau khi rời khỏi chỗ nghỉ ban ngày ở ngọn núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, được tôn vinh bởi Hội Chúng tỳ khưu. 109. Sau khi quỳ gối xuống, đảnh lễ, tôi đã (đứng) đối diện, chắp tay lại. Ngài đã nói với tôi rằng: ‘Này Bhaddā, hãy đến;’ việc ấy đã là sự tu lên bậc trên của tôi. 1 110. (Tôi đã) du hành qua (các xứ sở) Aṅga, Magadha, Vajjī, Kāsī, và Kosala. Trong năm mươi năm, tôi đã thọ dụng vật thực của các quốc độ, không có nợ nần. 111. Quả thật, ông ta đã tạo được nhiều phước báu! Quả thật, nam cư sĩ này có trí tuệ! Ông ta đã bố thí y đến Bhaddā, vị ni đã được giải thoát khỏi các sự cột trói.”
Trưởng lão ni Bhaddākuṇḍalakesā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Bhaddākuṇḍalakesā.
47. 112. “Trong khi cày thửa ruộng với những cái cày, trong khi gieo những hạt giống ở đất, trong khi nuôi dưỡng các con và vợ, những người thanh niên tìm kiếm tài sản. 113. Được đầy đủ giới, là người thực hành lời dạy của bậc Đạo Sư, không biếng nhác, không loạn động, tại sao tôi không chứng đắc Niết Bàn? 114. Sau khi rửa hai bàn chân, tôi chú ý ở những chỗ nước (đã được đổ xuống), và tôi đã nhìn thấy nước rửa chân từ đất cao đi đến chỗ thấp. 115. Do đó, tôi đã khiến tâm được định, tựa như (người xa phu điều khiển) con ngựa hiền thiện thuần chủng. Sau đó, tôi đã cầm lấy cây đèn rồi đi vào trú xá. 116. Sau khi xem xét chỗ nằm, tôi đã ngồi xuống chiếc giường nhỏ. Sau đó, tôi cầm lấy cây kim khều cái tim đèn. Sự giải thoát của tâm đã xảy ra, tựa như sự lụi tàn của cây đèn.”
Trưởng lão ni Paṭācārā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Paṭācārā.
1 Không nên hiểu lầm đây là trường hợp tu lên bậc trên bậc trên của tỳ khưu ni, trưởng hợp được trở thành tỳ khưu khi được đức Phật gọi rằng: ‘Ehi, bhikkhu = Này tỳ khưu, hãy đến’ chỉ áp dụng cho tỳ khưu. Chú Giải Sư Dhammapāla cho biết nguyên lời của đức Phật như sau: ‘Này Bhaddā, hãy đến. Cô hãy đi đến chỗ trú ngụ của tỳ khưu ni, hãy xuất gia rồi tu lên bậc trên trong sự chứng minh của các tỳ khưu ni’ (ThigA., 105, PTS).
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Pañcakanipāto
48. 117. Musalāni gahetvāna dhaññaṃ koṭṭenti mānavā, 1 puttadārāni posentā dhanaṃ vindanti mānavā.1 118. Karotha buddhasāsānaṃ yaṃ katvā nānutappati, khippaṃ pādāni dhovitvā ekamante nisīdatha, cetosamathamanuyuttā karotha buddhasāsanaṃ. 119. Tassā tā vacanaṃ sutvā paṭācārāya sāsanaṃ, pāde pakkhālayitvāna ekamantaṃ upāvisuṃ, cetosamathamanuyuttā akaṃsu buddhasāsanaṃ. 120. Rattiyā purime yāme pubbajātiṃ anussaruṃ, rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuṃ visodhayuṃ, rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaṃ padālayuṃ. 121. Uṭṭhāya pāde vandiṃsu katā te anusāsanī, indaṃva tidasā devā 2 saṅgāme aparājitaṃ, purakkhatvā 3 vihariyāma 4 tevijjamha anāsavā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ tiṃsamattā therī bhikkhuniyo gāthāyo abhāsitthā ”ti. 5 Tiṃsamattātherī bhikkhunīgāthā.
49. 122. Duggatāhaṃ pure āsiṃ vidhavā ca aputtikā, vinā mittehi ñātīhi bhattacoḷassa nādhigaṃ. 123. Pattaṃ daṇḍañca gaṇhitvā bhikkhamānā kulākulaṃ, sītuṇhena ca ḍayhantī sattavassāni cārihaṃ. 124. Bhikkhuniṃ puna disvāna annapānassa lābhiniṃ, upasaṅkammāvocaṃ pabbajjaṃ6 anagāriyaṃ. 125. Sā ca maṃ anukampāya pabbājesi paṭācārā, tato maṃ ovaditvāna paramatthe niyojayī. 126. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā akāsiṃ anusāsaniṃ, amoghoyyāya7 ovādo tevijjamhi anāsavā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ candā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Candātherīgāthā.
Pañcakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 māṇavā - Ma, Syā. 6 pabbajjiṃ - Syā, PTS. 2 devā tidasā - Ma, Syā, PTS. 7 amogho ayyāyovādo - Ma; 3 purakkhitvā - Syā, PTS. amogho ayyāya ovādo - Syā, PTS. 4 vihassāma - Ma; viharissāma - Syā; vihissāma - PTS. 5 itthaṃ sudaṃ tiṃsamattā therī bhikkhuniyo paṭācārāya santike aññaṃ byākariṃsu - Syā; et’ imā tiṃsamattā therībhikkhuniyo Paṭācārāya santike aññaṃ byākaṃsu - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Năm
48. 117. “Sau khi cầm lấy những cái chày, những người thanh niên giã thóc. Trong khi nuôi dưỡng các con và vợ, những người thanh niên tìm kiếm tài sản. 118. ‘Các cô hãy thực hành lời dạy của đức Phật, sau khi làm điều ấy thì không phải hối tiếc. Các cô hãy nhanh chóng rửa các bàn chân rồi hãy ngồi xuống ở một góc. Được gắn liền với sự bình lặng của tâm, các cô hãy thực hành lời dạy của đức Phật.’ 119. Sau khi lắng nghe lời nói, lời chỉ dạy của vị ni Paṭācārā ấy, (ba mươi) vị ni ấy đã nhanh chóng rửa các bàn chân rồi ngồi xuống ở một góc. Được gắn liền với sự bình lặng của tâm, các cô đã thực hành lời dạy của đức Phật. 120. Vào canh thứ nhất của đêm, họ đã nhớ lại đời sống trước đây. Vào canh giữa của đêm, họ đã làm trong sạch Thiên nhãn. Vào canh cuối của đêm, họ đã phá tan khối đống tăm tối (vô minh). 121. Sau khi đứng lên, họ đã (đi đến gặp và đã) đảnh lễ các bàn chân (của vị ni Paṭācārā và thưa rằng): ‘Các lời chỉ dạy của ni sư đã được thực hành. Chúng tôi sẽ tôn vinh và sẽ sống (với ni sư), tựa như chư Thiên cõi Ba Mươi đối với vị Trời Inda không bị đánh bại ở chiến trường. Chúng tôi có ba Minh, không còn lậu hoặc.’”
Các tỳ khưu ni trưởng lão số lượng ba mươi vị đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của ba mươi vị tỳ khưu ni trưởng lão.
49. 122. “Trước đây, tôi đã bị lâm cảnh bất hạnh, góa phụ và không con cái, không có các bạn bè thân quyến, tôi đã không đạt được thức ăn và y phục. 123. Sau khi cầm lấy cái bình bát và cây gậy, trong khi xin ăn từ nhà này sang nhà khác, trong khi bị thiêu đốt bởi lạnh và nóng, tôi đã sống bảy năm. 124. Về sau, tôi đã nhìn thấy vị tỳ khưu ni có sự nhận được cơm ăn và nước uống, tôi đã đi đến gần và đã nói rằng: ‘Hãy cho tôi xuất gia sống đời không nhà.’ 125. Và vị ni Paṭācarā ấy, vì lòng bi mẫn, đã cho tôi xuất gia, sau đó đã giáo huấn và đã khuyến khích tôi về mục đích cao cả. 126. Sau khi lắng nghe lời nói của vị ni ấy, tôi đã làm theo lời chỉ dạy. Lời giáo huấn của ni sư là không vô ích; tôi có ba Minh, không còn lậu hoặc.’”
Trưởng lão ni Candā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Candā.
Nhóm Năm được chấm dứt.
--ooOoo--
6. CHAKKANIPĀTO 50. 127. Yassa maggaṃ na jānāsi āgatassa gatassa vā, taṃ kuto āgataṃ sattaṃ 1 mama puttoti rodasi. 128. Maggañca khossa jānāsi āgatassa gatassa vā, na naṃ samanusocesi evaṃdhammā hi pāṇino. 129. Ayācito tatāgacchi 2 ananuññāto 3 ito gato, kutoci 4 nūna āgantvā vasitvā katipāhakaṃ, ito ’pi aññena gato 5 tato aññena 6 gacchati. 130. Peto manussarūpena saṃsaranto gamissati, yathāgato tathā gato kā tattha paridevanā. 131. Abbahī 7 vata me sallaṃ duddasaṃ hadayanissitaṃ,8 yā me sokaparetāya puttasokaṃ vyapānudi. 132. Sājja abbūḷhasallāhaṃ nicchātā parinibbutā, buddhaṃ dhammañca saṅghañca upemi saraṇaṃ munin ”ti.
Itthaṃ sudaṃ pañcasatamattā9 therī bhikkhuniyo gāthāyo abhāsitthā ”ti. Pañcasatamattānaṃ therīnaṃ gāthā.
51. 133. Puttasokenahaṃ aṭṭā khittacittā visaññinī, naggā pakiṇṇakesī ca tena10 tena vicārihaṃ. 134. Vasiṃ11 saṅkārakūṭesu susāne rathiyāsu ca, acariṃ tīṇi vassāni khuppipāsā samappitā. 135. Athaddasāsiṃ12 sugataṃ nagaraṃ mithilaṃ pati,13 adantānaṃ dametāraṃ sambuddhamakutobhayaṃ. 136. Sacittaṃ14 paṭiladdhāna vanditvāna upāvisiṃ, so me dhammamadesesi anukampāya gotamo. 137. Tassa dhammaṃ suṇitvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ, yuñjantī satthu vacane sacchākāsiṃ padaṃ sivaṃ. 138. Sabbe sokā samucchinnā pahīnā etadantikā, pariññātā hi me vatthū yato sokāna sambhavo ”ti.
Itthaṃ sudaṃ vāseṭṭhī15 therī gāthāyo abhāsī ”ti. Vāseṭṭhītherīgāthā.
1 cāgataṃ sattaṃ - Ma; 8 hadayassitaṃ - Ma. āgataṃ puttaṃ - Syā, PTS. 9 pañcasatā Paṭācārā - Syā, PTS. 2 tatogacchi - Syā, PTS. 10 rodaṃ - Syā. 3 nānuññato - Ma. 11 vīthi - Ma, Syā, PTS. 4 kutopi - Syā, PTS. 12 athaddasāmi - Syā, PTS. 5 aññenāgato - Syā, PTS. 13 gataṃ - Syā, PTS. 6 tatopaññena - Ma. 14 saṃ cittaṃ - Syā, PTS. 7 abbuyhi - Syā; abbuhi - PTS. 15 vāsiṭṭhī - Syā, PTS.
6. NHÓM SÁU 50. 127. “‘Cô không biết chúng sinh ấy đã từ đâu đi đến, (không biết) con đường đã đi đến hoặc đã ra đi của nó, thế mà cô khóc là: Con trai tôi! 128. Nếu cô biết con đường đã đi đến hoặc đã ra đi của nó, thì cô không sầu muộn cho nó, bởi vì các sinh linh có quy luật như vậy. 129. Không được mời mọc, từ nơi kia nó đã đi đến; không được cho phép, từ nơi này nó đã ra đi. Thật vậy, sau khi đã đi đến từ nơi nào đó, sau khi sống vài ngày, từ nơi này nó cũng đã ra đi bằng cách khác, từ nơi kia nó cũng sẽ ra đi bằng cách khác. 130. Nó đã từ trần với vóc dáng con người, trong khi còn luân hồi, nó sẽ còn ra đi. Nó đã đi đến như thế nào, nó đã ra đi như thế ấy. Trong trường hợp ấy, than khóc có ý nghĩa gì?’ 131. Quả thật, vị ni ấy đã rút ra mũi tên khó nhìn thấy đã được cắm vào trái tim, khi tôi bị sầu muộn chế ngự, vị ni ấy đã xua đi nỗi sầu muộn về người con trai cho tôi. 1 132. Hôm nay, tôi đây, có mũi tên đã được rút ra, không còn cơn đói, đã chứng Niết Bàn. Tôi đi đến nương nhờ đức Phật, bậc Hiền Trí, Giáo Pháp, và Hội Chúng.”2
Các tỳ khưu ni trưởng lão số lượng 500 vị đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của năm trăm vị trưởng lão ni.
51. 133. “Do nỗi sầu muộn về đứa con trai, tôi bị khổ sở, có tâm bị rối loạn, không còn nhận biết, lõa thể, và đầu tóc rối tung, tôi đã đi lang thang đó đây. 134. Tôi đã sống ở những đống rác, ở bãi tha ma, và ở những đường lộ. Tôi đã lang thang ba năm, chịu đựng sự đói khát. 135. Về sau, tôi đã nhìn thấy đấng Thiện Thệ, bậc thuần phục những kẻ chưa được thuần phục, đấng Toàn Giác, không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu, đang đi về hướng thành Mithilā. 136. Sau khi đạt lại được tâm của mình, tôi đã đảnh lễ, rồi đã ngồi xuống. Vị Gotama ấy, vì lòng bi mẫn, đã thuyết giảng Giáo Pháp cho tôi. 137. Sau khi lắng nghe Pháp của Ngài, tôi đã xuất gia sống đời không nhà. Trong khi rèn luyện theo lời dạy của bậc Đạo Sư, tôi đã chứng ngộ vị thế An Toàn. 138. Tất cả các nỗi sầu muộn đã được trừ tuyệt, đã được dứt bỏ, có sự tận cùng ở vị thế này; bởi vì tôi đã biết toàn diện các nền tảng, từ nơi ấy có sự sanh khởi các nỗi sầu muộn.”
Trưởng lão ni Vāseṭṭhī đã nói những lời kệ như thế.
Kệ ngôn của trưởng lão ni Vāseṭṭhī.
1
Câu kệ 131 tương tợ câu kệ 52. 2
Câu kệ 132 giống câu kệ 53.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Chakkanipāto
52. 139. Daharā tvaṃ 1 rūpavatī ahampi daharo yuvā, pañcaṅgikena turiyena ehi kheme ramāmase.
140. Iminā pūtikāyena āturena pabhaṅgunā, aṭṭiyāmi 2 harāyāmi kāmataṇhā samūhatā.
141. Sattisūlūpamā kāmā khandhāsaṃ 3 adhikuṭṭanā, yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi arati dāni sā mama. 4
142. Sabbattha vihatā nandī tamokkhandho padālito, evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antaka.
143. Nakkhattāni namassantā aggiṃ paricaraṃ vane, yathābhuccaṃ ajānantā bālā suddhiṃ amaññatha.
144. Ahañca kho namassantī sambuddhaṃ purisuttamaṃ, parimuttā 5 sabbadukkhehi satthusāsanakārikā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ khemā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Khemātherīgāthā.
53. 145. Alaṅkatā suvasanā mālinī candanukkhitā,6 sabbābharaṇasañchannā dāsīgaṇapurakkhatā. 146. Annaṃ pānañca ādāya khajjabhojjamanappakaṃ,7 gehato nikkhamitvāna uyyānamabhihārayiṃ. 147. Tattha ramitvā kīḷitvā āgacchantī sakaṃ gharaṃ, vihāraṃ daṭṭhuṃ8 pavisiṃ9 sākete añjanaṃ vanaṃ. 148. Disvāna lokapajjotaṃ vanditvāna upāvisiṃ, so me dhammamadesesi anukampāya cakkhumā. 149. Sutvā ca kho mahesissa saccaṃ appaṭivijjhahaṃ, tattheva virajaṃ dhammaṃ phussayiṃ10 amataṃ padaṃ. 150. Tato viññātasaddhammā pabbajiṃ anagāriyaṃ, tisso vijjā anuppattā amoghaṃ buddhasāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sujātā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Sujātātherīgāthā.
1 tuvaṃ - Syā, PTS. 6 candanokkhitā - Ma, Syā, PTS. 2 addiyāmi - PTS. 7 khajjaṃ bhojjaṃ anappakaṃ - Ma, Syā, PTS. 3 khandhānaṃ - PTS. 8 dakkhiṃ - Syā, PTS. 4 mamaṃ - Syā, PTS. 9 pāvisiṃ - Ma, Syā, PTS. 5 pamuttā - Ma. 10 phusayiṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Sáu
52. 139. “‘Nàng trẻ trung và có sắc đẹp, ta cũng trẻ trung và là thanh niên. Này Khemā, nàng hãy đến. Chúng ta hãy vui thú với nhạc cụ gồm có năm loại.’ 1 140. ‘Ta bị khổ sở, bị hổ thẹn với xác thân hôi thối, bệnh hoạn, mảnh mai này. Ta có tham ái trong các dục đã được xóa sạch. 141. Các dục như là gươm giáo, các uẩn như là cái thớt của chúng. Điều ngươi gọi là sự thích thú trong các dục, điều ấy giờ đây là sự không thích thú đối với ta. 2 142. Sự vui thích đã được phá hủy ở tất cả các nơi. Khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan. Này Ác Nhân, ngươi hãy biết như thế. Này Tử Thần, ngươi đã bị đánh bại. 143. Này những kẻ ngu dốt, trong khi lễ bái các vì tinh tú, trong khi thờ phụng ngọn lửa ở trong rừng, trong khi không biết đúng theo bản thể, các ngươi nghĩ là sự trong sạch. 144. Còn ta, ngay trong khi lễ bái đấng Toàn Giác, bậc Tối Thượng Nhân, ta đã được hoàn toàn giải thoát khỏi tất cả các khổ đau, ta là người thực hành Giáo Pháp của đấng Đạo Sư.’”
Trưởng lão ni Khemā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Khemā.
53. 145. “Được trang điểm, có y phục đẹp, có tràng hoa, được bôi trầm hương, được che phủ với tất cả các đồ trang sức, (tôi) dẫn đầu đám nữ tỳ. 146. Sau khi cầm lấy cơm và nước, vật thực cứng mềm không phải là ít, sau khi rời khỏi nhà, tôi đã cho mang đến vườn hoa. 147. Sau khi đã vui thú và đùa giỡn ở nơi ấy, trong khi đi về lại nhà của mình, tôi đã nhìn thấy tu viện và tôi đã đi vào khu rừng Añjana ở Sāketa. 148. Sau khi nhìn thấy đấng Quang Đăng của thế gian, tôi đã đảnh lễ và đã ngồi xuống. Bậc Hữu Nhãn ấy, vì lòng bi mẫn, đã thuyết giảng Giáo Pháp cho tôi. 149. Và sau khi lắng nghe, quả nhiên tôi đã thấu triệt Chân Lý của bậc Đại Ẩn Sĩ. Ngay tại nơi ấy, tôi đã chạm đến Giáo Pháp vô nhiễm, vị thế Bất Tử. 150. Sau đó, nhận thức được Chánh Pháp, tôi đã xuất gia sống đời không nhà. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật là không vô ích.”
Trưởng lão ni Sujātā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sujātā.
1
Câu kệ 139 là lời xúi giục của Ma Vương, các câu kệ còn lại là lời của vị trưởng lão ni.
2
Hai câu kệ 141, 142 giống hai câu kệ 58, 59.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Chakkanipāto
54. 151. Ucce kule ahaṃ jātā bahuvitte mahaddhane, vaṇṇarūpena sampannā dhītā meghassa 1 atrajā. 152. Patthitā rājaputtehi seṭṭhiputtehi bhijjhitā, 2 pitu me pesayī dūtaṃ detha mayhaṃ anopamaṃ. 153. Yattakaṃ tulitā esā tuyhaṃ dhītā anūpamā, 3 tato aṭṭhaguṇaṃ dassaṃ hiraññaṃ ratanāni ca. 154. Sāhaṃ disvāna sambuddhaṃ lokajeṭṭhaṃ anuttaraṃ, tassa pādāni vanditvā ekamantaṃ upāvisiṃ. 155. So me dhammamadesesi anukampāya gotamo, nisinnā āsane tasmiṃ phussayiṃ 4 tatiyaṃ phalaṃ. 156. Tato kesāni chetvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ, ajja5 me sattamī ratti yato taṇhā visositā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ anopamā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Anopamātherīgāthā.
55. 157. Buddha vīra namo tyatthu sabbasattānamuttama, yo maṃ dukkhā pamocesi aññañca bahukaṃ janaṃ.
158. Sabbadukkhaṃ pariññātaṃ hetutaṇhā visositā, bhāvito aṭṭhaṅgiko6 maggo nirodho phusito mayā.
159. Mātā putto pitā bhātā ayyakā7 ca pure ahuṃ, yathābhuccaṃ ajānantī saṃsarīhaṃ anibbisaṃ.
160. Diṭṭho hi me so bhagavā antimo ’yaṃ samussayo, vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo.
161. Āraddhaviriye pahitatte niccaṃ daḷhaparakkame, samagge sāvake passe esā buddhāna vandanā.
162. Bahunnaṃ8 vata atthāya māyā janayi gotamaṃ, vyādhimaraṇatunnānaṃ dukkhakkhandhaṃ vyapānudī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ mahāpajāpatīgotamī therī gāthāyo abhāsī ”ti. Mahāpajāpatīgotamītherīgāthā.
1 majjhassa - Ma, PTS; meghissa - Syā. 5 sājja - Syā, PTS. 2 gijjhitā - Ma, Syā, PTS. 6 bhāvitaṭṭhaṅgiko - Syā; 3 anopamā - Ma, Syā, PTS; ariyaṭṭhaṅgiko - PTS, Sīmu. anopamaṃ - Syā. 7 ayyikā - Syā, PTS. 4 phusayiṃ - Ma, Syā, PTS. 8 bahūnaṃ - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Sáu
54. 151. “Tôi đã được sanh ra trong gia đình cao quý, có nhiều của cải, có tài sản đồ sộ, được thành tựu về màu da và dáng vóc, con gái ruột của Megha. 152. Được những người con trai của các vị vua ao ước, được những người con trai của các nhà triệu phú khao khát, họ đã gởi sứ giả đến gặp cha tôi: ‘Hãy gả Anopamā cho chúng tôi. 153. Cô con gái Anopamā ấy của ông được cân nặng chừng nào, tôi sẽ trao vàng và ngọc tám lần so với chừng ấy.’ 154. Tôi đây, sau khi lắng nghe đấng Toàn Giác, bậc Trưởng Thượng của thế gian, đấng Vô Thượng, tôi đã đảnh lễ hai bàn chân của Ngài rồi đã ngồi xuống một bên. 155. Ngài Gotama ấy, vì lòng bi mẫn, đã thuyết giảng Giáo Pháp cho tôi. Ngồi ở tại chỗ ấy, tôi đã chạm đến quả vị thứ ba. 156. Sau đó, tôi đã cắt tóc, tôi đã xuất gia sống đời không nhà. Hôm nay, đối với tôi là đêm thứ bảy, kể từ lúc ấy tham ái đã được làm khô héo.”
Trưởng lão ni Anopamā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Anopamā.
55. 157. “Bạch đức Phật, bậc Anh Hùng, đấng Vô Thượng của tất cả chúng sanh, xin kính lễ Ngài, Ngài đã giúp cho con và nhiều người khác giải thoát khỏi khổ đau. 158. Tất cả khổ đau đã được biết toàn diện, nhân tham ái đã được làm khô héo, Đạo Lộ tám chi phần đã được tu tập, sự Tịch Diệt đã được tôi chạm đến. 159. Và trước đây, tôi đã là người mẹ, con trai, người cha, con gái, và bà nội (của Ngài). Trong khi không nhận biết đúng theo bản thể, tôi đã luân hồi không ngừng nghỉ. 160. Bởi vì đức Thế Tôn ấy đã được tôi nhìn thấy, đây là xác thân sau chót (của tôi). Việc luân hồi tái sanh đã được triệt tiêu, giờ đây không còn tái sanh nữa. 1 161. Tôi nhìn thấy các vị Thinh Văn, có sự nỗ lực tinh tấn, có bản tánh cương quyết, thường xuyên có sự ra sức vững chãi, có sự hợp nhất; điều này là sự lễ bái đến chư Phật. 162. Đúng vậy, vì lợi ích của nhiều người, (hoàng hậu) Māyā đã sanh ra Gotama. Ngài đã xua đi khối đống khổ đau cho những người bị công kích bởi bệnh tật và chết chóc.”
Trưởng lão ni Mahāpajāpatīgotamī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Mahāpajāpatīgotamī.
1 Câu kệ 160 giống câu kệ 22.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Chakkanipāto
56. 163. Gutte yadatthaṃ pabbajjā hitvā puttaṃ pasuṃ piyaṃ, 1 tameva anubrūhehi mā cittassa vasaṃ gamī. 164. Cittena vañcitā sattā mārassa visaye ratā, anekajātisaṃsāraṃ sandhāvanti aviddasu. 165. Kāmacchandañca vyāpādaṃ sakkāyadiṭṭhimeva ca, sīlabbataparāmāsaṃ vicikicchañca pañcamaṃ. 166. Saññojanāni etāni pajahitvāna bhikkhunī, oramāgamanīyāni 2 nayidaṃ punarehisi. 167. Rāgaṃ mānaṃ avijjañca uddhaccañca vivajjiya, saññojanāni chetvāna dukkhassantaṃ karissasi. 168. Khepetvā jātisaṃsāraṃ pariññāya punabbhavaṃ, diṭṭheva3 dhamme nicchātā upasantā carissasī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ guttā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Guttātherīgāthā.
57. 169. Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārā upanikkhamiṃ, aladdhā cetaso santiṃ citte avasavattinī. 170. Bhikkhuniṃ upasaṅkamma sakkaccaṃ paripucchahaṃ, sā me dhammamadesesi dhātu-āyatanāni ca. 171. Cattāri ariyasaccāni indriyāni balāni ca, bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ uttamatthassa pattiyā. 172. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā karontī anusāsaniṃ, rattiyā purime yāme pubbajātimanussariṃ. 173. Rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuṃ visodhayiṃ, rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaṃ padālayiṃ. 174. Pītisukhena ca kāyaṃ pharitvā vihariṃ tadā, sattamiyā pāde pasāresiṃ4 tamokkhandhaṃ padāliyā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ vijayā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Vijayātherīgāthā.
Chakkanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 puttaṃ samussayaṃ - Syā, PTS. 3 diṭṭhe - Syā. 2 orambhāgamanīyāni - Ma, Syā, PTS. 4 pasāremi - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Sáu
56. 163. “Này Guttā, sau khi lìa bỏ con trai và gia súc yêu quý, (cô có) sự xuất gia với mục đích nào thì cô hãy đeo đuổi chính mục đích ấy, chớ rơi vào sự tác động của tâm. 164. Bị tâm lường gạt, được thích thú ở lãnh địa của Ma Vương, chúng sanh trải qua sự luân hồi trong nhiều kiếp sống, không hiểu biết. 165. Sự ham muốn về các dục, ác tâm, và luôn cả sự nhận thức sai trái về thân, sự bám víu vào giới và nghi thức, và hoài nghi là thứ năm. 166. Này tỳ khưu ni, sau khi từ bỏ những sự ràng buộc có khả năng đưa đến (các cảnh giới) hạng thấp ấy, cô sẽ không trở lại nơi này nữa. 167. Sau khi bỏ đi luyến ái, ngã mạn, vô minh, và loạn động, sau khi cắt đứt những sự ràng buộc, cô sẽ thực hiện việc chấm dứt khổ đau. 1 168. Sau khi tiêu trừ việc luân hồi tái sanh, sau khi biết toàn diện về việc hiện hữu lần nữa, ngay trong thời hiện tại, không còn cơn đói, cô sẽ sống được an tịnh.”
Trưởng lão ni Guttā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Guttā.
57. 169. “Không đạt được sự an tịnh của ý, không làm chủ được việc kiểm soát ở tâm, tôi đã đi ra khỏi trú xá bốn lần, năm lần. 2 170. Sau khi đi đến gặp vị tỳ khưu ni, tôi đã bày tỏ sự tôn kính rồi đã vấn hỏi. Vị ni ấy đã thuyết giảng cho tôi về (mười tám) giới và (mười hai) xứ. 171. Về bốn Chân Lý cao thượng, các quyền, và các lực, các yếu tố đưa đến giác ngộ, Đạo Lộ tám chi phần đưa đến sự đạt được mục đích cao thượng. 172. Sau khi lắng nghe lời nói của vị ni ấy, trong khi làm theo lời chỉ dạy, vào canh thứ nhất của đêm, tôi đã nhớ lại đời sống trước đây. 173. Vào canh giữa của đêm, tôi đã làm trong sạch Thiên nhãn. Vào canh cuối của đêm, tôi đã phá tan khối đống tăm tối (vô minh). 3 174. Và khi ấy, sau khi thấm nhuần cơ thể với hỷ và lạc, tôi đã an trú. Vào ngày thứ bảy, tôi đã duỗi ra các bàn chân, sau khi đã phá tan khối đống tăm tối (vô minh).”
Trưởng lão ni Vijayā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Vijayā.
Nhóm Sáu được chấm dứt.
--ooOoo--
1
Ba câu kệ 165 - 167 đề cập đến năm hạ phần kiết sử và năm thượng phần kiết sử (ND).
2
Câu kệ 169 giống câu kệ 37.
3 172 cd (nửa sau của câu kệ 172) và câu kệ 173 tương tự câu kệ 120.
7. SATTAKANIPĀTO 58. 175. Musalāni gahetvāna dhaññaṃ koṭṭenti mānavā, puttadārāni posentā dhanaṃ vindanti mānavā.
176. Ghaṭetha 1 buddhasāsane yaṃ katvā nānutappati, khippaṃ pādāni dhovitvā ekamantaṃ nisīdatha.
177. Cittaṃ upaṭṭhapetvāna ekaggaṃ susamāhitaṃ, paccavekkhatha saṅkhāre parato no ca attato.
178. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā paṭācārānusāsaniṃ, pāde pakkhālayitvāna ekamante upāvisiṃ.
179. Rattiyā purime yāme pubbajātimanussariṃ, rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuṃ visodhayiṃ.
180. Rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaṃ padālayiṃ, tevijjā atha vuṭṭhāsiṃ 2 katā te anusāsanī.
181. Sakkaṃva devā tidasā saṅgāme aparājitā, 3 purakkhatvā 4 viharāmi5 tevijjamhi anāsavā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ uttarā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Uttarātherīgāthā.
59. 182. Satiṃ upaṭṭhapetvāna bhikkhunī bhāvitindriyā, paṭivijjhi6 padaṃ santaṃ saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
183. Kannu7 uddissa muṇḍāsi samaṇī viya dissasi, na ca rocesi pāsaṇḍe kimidaṃ carasi momuhā.
184. Ito bahiddhā pāsaṇḍā diṭṭhiyo upanissitā, na te dhammaṃ vijānanti na te dhammassa kovidā.
185. Atthi sakyakule jāto buddho appaṭipuggalo, so me dhammamadesesi diṭṭhīnaṃ samatikkamaṃ.
1 ghaṭatha - PTS. 2 vuṭṭhāmi - Syā, PTS. 5 vihassāmi - Ma; vihissāmi - PTS. 3 aparājitaṃ - Ma, Syā, PTS. 6 paṭivijjhiṃ - Syā, PTS. 4 purakkhitvā - Syā, PTS. 7 kaṃ nu - Ma; kiṃ nu - Syā; kin nu - PTS.
7. NHÓM BẢY 58. 175. “‘Sau khi cầm lấy những cái chày, những người thanh niên giã thóc. Trong khi nuôi dưỡng các con và vợ, những người thanh niên tìm kiếm tài sản. 1 176. Cô hãy nỗ lực theo lời dạy của đức Phật, sau khi đã làm điều ấy, không phải ân hận. Hãy mau chóng rửa các bàn chân rồi ngồi xuống một bên. 2 177. Sau khi đã thiết lập tâm được chuyên nhất, khéo được định tĩnh, hãy quán xét các hành là vô ngã, và không phải là tự ngã.’ 178. Sau khi lắng nghe lời nói của vị ni ấy, lời chỉ dạy của vị ni Paṭācārā, tôi đã rửa sạch hai bàn chân rồi đã ngồi xuống ở một góc. 179. Vào canh thứ nhất của đêm, tôi đã nhớ lại đời sống trước đây. Vào canh giữa của đêm, tôi đã làm trong sạch Thiên nhãn. 180. Vào canh cuối của đêm, tôi đã phá tan khối đống tăm tối (vô minh).3 Có được ba Minh, tôi đã đứng lên (sau đó đi đến gặp và đã thưa rằng): ‘Các lời chỉ dạy của ni sư đã được thực hành. 181. Tôi sẽ tôn vinh và sống (với ni sư), tựa như chư Thiên cõi Ba Mươi đối với vị Trời Sakka không bị đánh bại ở chiến trường. Tôi có ba Minh, không còn lậu hoặc.’”4
Trưởng lão ni Uttarā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Uttarā.
59. 182. “Sau khi thiết lập niệm, vị tỳ khưu ni, có các quyền đã được tu tập, đã thấu triệt vị thế An Tịnh, sự yên lặng của các pháp hữu vi, sự an lạc.
183. ‘Liên quan đến ai mà nàng cạo đầu? Nàng được nhìn thấy giống như nữ Sa-môn. Nhưng nàng không chấp nhận các tà giáo, tại sao nàng lại ngớ ngẩn thực hành cái này?’
184. ‘Các tà giáo ở bên ngoài Giáo Pháp này thì nương theo các tà kiến, chúng không nhận thức được Giáo Pháp, chúng không rành rẽ về Giáo Pháp.
185. Ở dòng họ Sakya, có đức Phật, bậc không người đối thủ, đã được sanh ra. Ngài đã thuyết giảng cho ta về Giáo Pháp có sự vượt qua hẳn các tà kiến.
1
Câu kệ 175 giống câu kệ 117. 3
Câu kệ 179 và câu kệ 180ab tương tự câu kệ 120.
2
Câu kệ 176 tương tự câu kệ 13. 4
Câu kệ 181 tương tự câu kệ 121.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Sattakanipāto
186. Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ dukkhassa ca atikkamaṃ, ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ 1 maggaṃ dukkhūpasamagāminaṃ.
187. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā vihariṃ sāsane ratā, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
188. Sabbattha vihatā nandī tamokkhandho padālito. evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antakā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ cālā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Cālātherīgāthā.
60. 189. Satimatī cakkhumatī bhikkhunī bhāvitindriyā, paṭivijjhi 2 padaṃ santaṃ akāpurisasevitaṃ.
190. Kinnu jātiṃ na rocesi jāto kāmāni bhuñjati, bhuñjāhi kāmaratiyo māhu pacchānutāpinī.
191. Jātassa maraṇaṃ hoti hatthapādānachedanaṃ, vadhabandhapariklesaṃ3 jāto dukkhaṃ nigacchati.
192. Atthi sakyakule jāto sambuddho aparājito, so me dhammamadesesi jātiyā samatikkamaṃ.
193. Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ dukkhassa ca atikkamaṃ, ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ dukkhūpasamagāminaṃ.
194. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā vihariṃ sāsane ratā, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
195. Sabbattha vihatā nandī tamokkhandho padālito, evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antakā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ upacālā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Upacālātherīgāthā.
Sattakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 ariyaṭṭhaṅgikaṃ - Syā, PTS. 2 paṭivijjhiṃ - Ma, Syā, PTS. 3 vadhabandhaparikhepaṃ - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Bảy
186. (Ngài đã thuyết giảng về) Khổ, sự sanh lên của Khổ, sự vượt qua Khổ, và Thánh Đạo tám chi phần đưa đến sự yên lặng của Khổ. 187. Sau khi lắng nghe lời nói của đức Phật, được thích thú ở lời chỉ dạy, ta đã an trú. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 188. Sự vui thích đã được phá hủy ở tất cả các nơi. Khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan. Này Ác Nhân, ngươi hãy biết như thế. Này Tử Thần, ngươi đã bị đánh bại.’” 1
Trưởng lão ni Cālā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Cālā.
60. 189. “Có niệm, có nhãn quan, vị tỳ khưu ni, với các quyền đã được tu tập, đã thấu triệt vị thế An Tịnh, (là pháp) không được thực hành bởi những kẻ xấu. 190. ‘Tại sao nàng không chấp nhận sự sanh? Người đã được sanh ra (sẽ) thọ hưởng các dục. Nàng hãy thọ hưởng các sự thích thú trong các dục, chớ có sự tiếc nuối sau này.’ 191. ‘Đối với người đã được sanh ra thì có sự chết, sự chặt đứt các tay chân, sự hành quyết, sự giam cầm, và tai họa. Người đã được sanh ra đọa vào khổ đau. 192. Ở dòng họ Sakya, có đức Phật, bậc không người đối thủ, đã được sanh ra. Ngài đã thuyết giảng cho ta về Giáo Pháp có sự vượt qua hẳn sự sanh. 2 193. (Ngài đã thuyết giảng về) Khổ, sự sanh lên của Khổ, sự vượt qua Khổ, và Thánh Đạo tám chi phần đưa đến sự yên lặng của Khổ. 3 194. Sau khi lắng nghe lời nói của đức Phật, được thích thú ở lời chỉ dạy, ta đã an trú. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.4 195. Sự vui thích đã được phá hủy ở tất cả các nơi. Khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan. Này Ác Nhân, ngươi hãy biết như thế. Này Tử Thần, ngươi đã bị đánh bại.’”5
Trưởng lão ni Upacālā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Upacālā.
Nhóm Bảy được chấm dứt.
--ooOoo--
1
Câu kệ 188 giống câu kệ 59.
2
Câu kệ 192 tương tự câu kệ 185. 4
Câu kệ 194 giống câu kệ 187.
3
Câu kệ 193 giống câu kệ 186. 5
Câu kệ 195 giống câu kệ 59.
8. AṬṬHAKANIPĀTO 61. 196. Bhikkhunī sīlasampannā indriyesu susaṃvutā, adhigacche padaṃ santaṃ asecanakamojavaṃ. 1
197. Tāvatiṃsā ca yāmā ca tusitā cāpi devatā, nimmāṇaratino devā ye devā vasavattino, tattha cittaṃ paṇidhehi yattha te vusitaṃ pure.
198. Tāvatiṃsā ca yāmā ca tusitā cāpi devatā, nimmāṇaratino devā ye devā vasavattino.
199. Kālaṃ kālaṃ bhavābhavaṃ 2 sakkāyasmiṃ purakkhatā, avītivattā sakkāyaṃ jātimaraṇasārino.
200. Sabbo ādīpito loko sabbo loko padīpito, 3 sabbo pajjalito loko sabbo loko pakampito.
201. Akampiyaṃ4 atuliyaṃ aputhujjanasevitaṃ, buddho ca dhammaṃ desesi5 tattha me nirato mano.
202. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā vihariṃ sāsane ratā, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
203. Sabbattha vihatā nandī tamokkhandho padālito, evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antakā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sīsūpacālā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Sīsūpacālātherīgāthā.
Aṭṭhakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 asecanakamojjavaṃ - Syā. 4 akampitaṃ - Syā, PTS. 2 bhavā bhavaṃ - Syā, PTS. 5 buddho dhammamadesesi - Ma; 3 paridīpito - Syā, PTS. buddho dhammaṃ me desesi - Syā, PTS.
8. NHÓM TÁM 61. 196. Vị tỳ khưu ni, được đầy đủ về giới, khéo được thu thúc ở các giác quan, có thể chứng đắc vị thế An Tịnh có vị ngọt ngào toàn vẹn.
197. ‘Có chư Thiên cõi Đao Lợi, cõi Dạ Ma, và luôn cả cõi Đẩu Suất, chư Thiên cõi Hóa Lạc, và chư Thiên cõi (Tha Hóa) Tự Tại, nàng hãy chú nguyện tâm ở nơi ấy, ở nơi mà nàng đã sống trước đây.’
198. ‘Có chư Thiên cõi Đao Lợi, cõi Dạ Ma, và luôn cả cõi Đẩu Suất, chư Thiên cõi Hóa Lạc, và chư Thiên cõi (Tha Hóa) Tự Tại.
199. (Chư Thiên ấy) tôn vinh bản ngã, không vượt qua bản ngã, đều trôi theo sanh tử thời điểm này đến thời điểm khác, từ cõi này đến cõi khác.
200. Toàn bộ thế giới đều bị đốt cháy, toàn bộ thế giới đều bị rực cháy, toàn bộ thế giới đều bị phát cháy, toàn bộ thế giới đều bị lay động.
201. Đức Phật đã thuyết giảng Giáo Pháp không thể lay động, không thể so sánh, không được thực hành bởi các phàm nhân, tâm của ta đã vô cùng thích thú về Giáo Pháp ấy.
202. Sau khi lắng nghe lời nói của đức Phật, được thích thú ở lời chỉ dạy, ta đã an trú. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 1
203. Sự vui thích đã được phá hủy ở tất cả các nơi. Khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan. Này Ác Nhân, ngươi hãy biết như thế. Này Tử Thần, ngươi đã bị đánh bại.’”2
Trưởng lão ni Sīsūpacālā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sīsūpacālā.
Nhóm Tám được chấm dứt.
--ooOoo--
1 Câu kệ 202 giống câu kệ 187. 2 Câu kệ 203 giống câu kệ 59.
9. NAVAKANIPĀTO 62. 204. Mā su te vaḍḍha lokamhi vanatho ahu kudācanaṃ, mā puttaka punappunaṃ ahu dukkhassa bhāgimā.
205. Sukhaṃ hi vaḍḍha munayo anejā chinnasaṃsayā, sītibhūtā damappattā viharanti anāsavā.
206. Tehānuciṇṇaṃ isīhi maggaṃ dassanapattiyā, dukkhassantakiriyāya tvaṃ vaḍḍha anubrūhaya.
207. Visāradāva bhaṇasi etamatthaṃ janetti me, maññāmi nūna māmike vanatho te na vijjati.
208. Ye keci vaḍḍha saṅkhārā hīnā ukkaṭṭhamajjhimā, aṇūpi aṇumattopi vanatho me na vijjati.
209. Sabbe me āsavā khīṇā appamattassa jhāyato, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
210. Uḷāraṃ vata me mātā patodaṃ samavassarī, paramatthasaṃhitā 1 gāthā yathāpi anukampikā.
211. Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā anusiṭṭhiṃ janettiyā, dhammasaṃvegamāpādiṃ yogakkhemassa pattiyā.
212. Sohaṃ padhānapahitatto rattindivamatandito, mātarā codito santo aphusiṃ santimuttaman ”ti.
Itthaṃ sudaṃ vaḍḍhamātā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Vaḍḍhamātātherīgāthā.
Navakanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 paramatthasañhitā - Ma, Syā; paramatthasaññitā - PTS.
9. NHÓM CHÍN
62.
204. “‘Này Vaḍḍha, con chớ có khao khát về thế gian vào bất cứ lúc nào.
Này con trai bé bỏng, con chớ dự phần vào khổ đau lần này lần khác.
205. Này Vaḍḍha, các bậc hiền trí, không còn dục vọng, có các nghi ngờ đã được cắt đứt, có trạng thái mát mẻ, đã đạt đến sự thuần phục, sống một cách thật sự an lạc, không còn lậu hoặc.
206. Này Vaḍḍha, con hãy đeo đuổi đạo lộ đã được các bậc ẩn sĩ ấy thực hành nhằm đạt đến sự nhận thức, nhằm thực hiện việc chấm dứt khổ đau.’
207. ‘Thưa đấng sanh thành, mẹ vô cùng tự tin khi nói điều này với con. Thưa mẹ, con nghĩ rằng tham ái chắc chắn không còn tìm thấy ở nơi mẹ.’
208. ‘Này Vaḍḍha, bất cứ các hành nào là thấp thỏi, cao thượng, hay trung bình, tham ái dầu rất nhỏ, dầu có số lượng rất nhỏ, cũng không tìm thấy ở nơi mẹ.’
209. Trong khi đang tham thiền không bị xao lãng, tất cả các lậu hoặc của tôi đã được cạn kiệt. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 1
210. Cũng giống như người có lòng bi mẫn, mẹ tôi quả thật đã vận dụng cây gậy thúc tuyệt vời, (đó là) những câu kệ ngôn gắn liền với mục đích tối hậu.
211. Sau khi lắng nghe lời nói của mẹ, lời nhắc nhở của đấng sanh thành, tôi đã đạt đến sự chấn động trong Giáo Pháp, đưa đến sự an toàn khỏi các ràng buộc.
212. Tôi đây, có sự ra sức, có bản tánh cương quyết, ngày và đêm không biếng nhác, trong khi được người mẹ khích lệ, tôi đã chạm đến sự An Tịnh tối thượng.”
Trưởng lão ni Vaḍḍhamātā (mẹ của Vaḍḍha) đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Vaḍḍhamātā.
Nhóm Chín được chấm dứt.
--ooOoo--
1 Chú Giải ghi rằng câu kệ này là của người mẹ với lời giải thích văn phạm về sự thay đổi tánh ở nhóm từ “appamattassa jhāyato” (ThigA., 167).
10. EKĀDASANIPĀTO 63. 213. Kalyāṇamittatā muninā lokaṃ ādissa vaṇṇitā, kalyāṇamitte bhajamāno api bālo paṇḍito assa. 214. Bhajitabbā sappurisā paññā tathā 1 vaḍḍhati 2 bhajantānaṃ, bhajamāno sappurise sabbehipi dukkhehi pamucceyya. 3 215. Dukkhañca 4 vijāneyya dukkhassa ca samudayaṃ nirodhaṃ, aṭṭhaṅgikañca 5 maggaṃ cattāripi ariyasaccāni. 6 216. Dukkho itthibhāvo akkhāto purisadammasārathinā, sapattikampi 7 dukkhaṃ appekaccā 8 sakiṃ vijātāyo. 217. Galake api kantanti 9 sukhumāliniyo visāni khādanti, janamārakamajjhagatā ubhopi vyasanāni anubhonti. 218. Upavijaññā gacchantī addasāhaṃ patiṃ mataṃ, panthamhi10 vijāyitvāna appattāva11 sakaṃ gharaṃ.12 219. Dve puttā kālakatā pati ca panthe mato kapaṇikāya, mātā pitā ca bhātā ḍayhanti ca ekacitakāyaṃ. 220. Khīṇakulīne13 kapaṇe anubhūtaṃ te dukkhaṃ aparimāṇaṃ, assu ca te pavattaṃ14 bahūni jātisahassāni. 221. Vasitā15 susānamajjhe athopi khāditāni puttamaṃsāni, hatakulikā sabbagarahitā matapatikā amataṃ adhigacchi.16 222. Bhāvito me maggo ariyo aṭṭhaṅgiko amatagāmī, nibbānaṃ sacchikataṃ dhammādāsaṃ apekkhihaṃ. 17 223. Ahamamhi kantasallā ohitabhārā kataṃ hi18 karaṇīyaṃ, kisāgotamī19 therī vimuttacittā20 imaṃ abhaṇī ”ti. 21
Itthaṃ sudaṃ kisāgotamī therī gāthāyo abhāsī ”ti. Kisāgotamītherīgāthā.
Ekādasanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 tathāpi - Syā. 10 panthe - Syā. 2 pavaḍḍhati - PTS. 11 appattāhaṃ - Syā, PTS. 3 ceva mocaye - Syā; 12 gehaṃ - Syā, PTS. mucceyya - PTS. 13 khīṇakulamhi - Syā. 4 dukkhañceva - Syā. 14 pavattaṃ hi - Syā. 5 nirodhaṭṭhaṅgikamaggaṃ - Syā; 15 passiṃ taṃ - Syā, PTS. nirodhañ ca aṭṭhaṅgikaṃ - PTS. 16 adhigacchiṃ - Ma, Syā, PTS. 6 cattāri ariyasaccāni ca - Syā; 17 avekkhiṃhaṃ - Ma; cattāri ariyasaccāni - PTS. avekkhihaṃ - Syā. 7 sapattikampi hi - Ma, Syā. 18 kataṃ me - Syā, PTS. 8 appekacce - Sīmu 1, 2. 19 kīsāgotamī - Syā. 9 galake apakantanti - Syā; 20 suvimuttacittā - Syā, PTS. gale apakantanti - PTS. 21 bhaṇī ti - Ma, Syā, PTS.
10. NHÓM MƯỜI MỘT 63. 213. Tư cách bạn lành đã được bậc Hiền Trí khen ngợi khi đề cập đến thế gian. Trong khi thân cận với các bạn lành, ngay cả kẻ ngu dốt cũng có thể trở thành người sáng trí. 214. Những người tốt nên được thân cận, như thế trí tuệ tăng trưởng cho những người thân cận. Người thân cận những người tốt có thể thoát khỏi tất cả những nỗi khổ đau. 215. (Người thân cận những người tốt) có thể nhận thức được Khổ, sự sanh lên của Khổ, sự Tịch Diệt, và Đạo Lộ tám chi phần, luôn cả bốn Chân Lý cao thượng. 216. Bản thể người nữ là khổ, (là điều) đã được đấng Điều Ngự Trượng Phu nói đến. Tình trạng có chung chồng cũng là khổ, một số người nữ sanh đẻ lần đầu (cũng là khổ). 1 217. Những người nữ mang bào thai nghịch tử (nằm sai vị trí) thậm chí còn cắt ở cổ họng, những người có thân hình mảnh mai ăn vào các chất độc, cả hai (mẹ và con) đều gánh chịu các sự bất hạnh. 218. Khi đã gần đến lúc sanh nở, trong khi đang đi (về nhà mẹ), tôi đã nhìn thấy người chồng bị chết. Tôi đã sanh đẻ ở trên đường, khi tôi còn chưa đạt đến căn nhà của mình. 2 219. (Paṭācārā) người đàn bà khốn khổ có hai con trai đã qua đời, và người chồng đã chết trên đường đi, mẹ, cha, và em trai được thiêu đốt chung một giàn hỏa táng. 220. Này người đàn bà khốn khổ có gia tộc đã bị tiêu tán, khổ đau của nàng đã gánh chịu là vô ngần, và nước mắt của nàng đã được tuôn trào trong nhiều ngàn kiếp sống. 221. Tôi cũng đã nhìn thấy khi ấy, ở giữa bãi tha ma, những mẩu thịt của con trai bị ngấu nghiến (bởi loài thú). Là người nữ có gia tộc đã bị giết chết, bị mọi người quở trách, là góa phụ, tôi đã chứng đắc sự Bất Tử. 222. Thánh Đạo tám chi phần đưa đến sự Bất Tử đã được tôi tu tập, Niết Bàn đã được tôi chứng ngộ; tôi đã nhìn thấy tấm gương Giáo Pháp. 223. Tôi có mũi tên đã được nhổ lên, có gánh nặng đã được đặt xuống, có việc cần làm đã được làm xong. Trưởng lão ni Kisāgotamī, với tâm đã được giải thoát, đã nói lên điều này.”
Trưởng lão ni Kisāgotamī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Kisāgotamī.
Nhóm Mười Một được chấm dứt.
--ooOoo--
1
Hai câu kệ 216, 217 là lời thuật lại của một Dạ-xoa nữ về chuyện đời trước (ThigA., 172)
2
Hai câu kệ 218, 219 đề cập đến câu chuyện của vị trưởng lão ni Paṭācārā (Sđd.).
11. DVĀDASANIPĀTO 64. 224. Ubho mātā ca dhītā ca mayaṃ āsuṃ 1 sapattiyo, tassā me ahu saṃvego abbhuto 2 lomahaṃsano. 225. Dhiratthu kāmā asucī duggandhā bahukaṇṭakā, yattha mātā ca dhītā ca sabhariyā mayaṃ ahuṃ. 226. Kāmesvādīnavaṃ disvā nekkhammaṃ daṭṭhukhemato, 3 sā pabbaji 4 rājagahe agārasmānagāriyaṃ. 227. Pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhuṃ visodhitaṃ, cetopariccañāṇañca 5 sotadhātu visodhitā. 228. Iddhīpi me sacchikatā patto me āsavakkhayo, chaḷabhiññā 6 sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ. 229. Iddhiyā abhinimmitvā caturassarathaṃ 7 ahaṃ, buddhassa pāde vanditvā lokanāthassa tādino.8 230. Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle,9 na cāpi te dutiyo atthi koci na tvaṃ bāle bhāyasi dhuttakānaṃ. 231. Sataṃ sahassānapi10 dhuttakānaṃ samāgatā edisakā bhaveyyuṃ, lomaṃ na iñje napi sampavedhe kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko. 232. Esā antaradhāyāmi kucchiṃ vā pavisāmi te, bhamukantare vā11 tiṭṭhāmi tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.12 233. Cittamhi vasībhūtāhaṃ iddhipādā subhāvitā, cha me abhiññā13 sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ. 234. Sattisūlūpamā kāmā khandhāsaṃ adhikuṭṭanā, yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi aratīdāni sā mama. 235. Sabbattha vihatā nandī tamokkhandho padālito, evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antakā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Uppalavaṇṇātherīgāthā.
Dvādasanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 āhuṃ - Sīmu 1, 2. 2 abbhūto - Syā. 8 sirīmato - Syā, PTS. 3 daḷhakhemato - PTS. 9 rukkhamūle - Syā, PTS. 4 pabbajiṃ - Ma, Syā, PTS. 10 sahassānipi - Ma; sahassānampi - Syā, PTS. 5 cetopariyañāṇañca - Syā. 11 vā - itisaddo Ma, Syā, PTS potthakesu natthi. 6 cha me abhiññā - Syā, PTS. 12 dakkhisi - PTS. 7 caturassaṃ rathaṃ - Ma, Syā, PTS. 13 chaḷabhiññā - Ma; cha mebhiññā - Syā.
11. NHÓM MƯỜI HAI 64. 224. “Cả hai chúng tôi, mẹ và con gái, đã có chung chồng. Tôi đây đã có sự chấn động, có sự kỳ lạ, có sự nổi da gà. 225. Thật ghê tởm, các dục là không trong sạch, có mùi khó chịu, có nhiều phiền toái, là ở trường hợp chúng tôi, mẹ và con gái, đã là những người vợ có chung chồng. 226. Sau khi nhìn thấy điều bất lợi ở các dục, sau khi nhận thấy sự xuất ly là an toàn, tôi đây đã xuất gia, rời nhà sống không nhà. 227. Tôi biết được đời sống trong thời quá khứ, Thiên nhãn đã được trong sạch, trí biết được tâm của người khác và nhĩ giới đã được trong sạch. 228. Thần thông cũng đã được tôi chứng ngộ, sự cạn kiệt của các lậu hoặc đã được tôi đạt đến, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 1 229. Sau khi đã hóa hiện ra chiếc xe kéo bốn ngựa bằng thần thông, tôi đã đảnh lễ hai bàn chân của đức Phật, đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy. 230. ‘Sau khi đi đến thân cây đã khéo trổ hoa ở trên ngọn, nàng đứng ở gốc cây sālā, một mình, và nàng cũng không có người bạn đồng hành nào. Này nàng trẻ tuổi, nàng không sợ hãi bọn người vô lại sao?’ 2 231. ‘Cho dầu một trăm ngàn kẻ vô lại như ngươi có thể tụ tập lại, ta vẫn không nhúc nhích sợi lông, cũng không run rẩy. Này Ma Vương, một mình ngươi thì sẽ làm gì ta? 232. Ta đây sẽ biến mất, hoặc sẽ đi vào bụng của ngươi, hoặc sẽ đứng ở giữa các lông mày (của ngươi), ngươi sẽ không nhìn thấy ta đang đứng (ở đó). 233. Ta có được năng lực về tâm, các nền tảng của thần thông đã khéo được tu tập, sáu Thắng Trí đã được ta chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 234. Các dục như là gươm giáo, các uẩn như là cái thớt của chúng. Điều ngươi gọi là sự thích thú trong các dục, điều ấy giờ đây là sự không thích thú đối với ta. 3 235. Sự vui thích đã được phá hủy ở tất cả các nơi. Khối đống tăm tối (vô minh) đã được phá tan. Này Ác Nhân, ngươi hãy biết như thế. Này Tử Thần, ngươi đã bị đánh bại.’” Trưởng lão ni Uppalavaṇṇā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Uppalavaṇṇā.
Nhóm Mười Hai được chấm dứt.
--ooOoo--
1
Hai câu kệ 227, 228 tương tợ như câu kệ 70cd và câu kệ 71.
2
Chú Giải cho biết rằng lời nói này là của Ma Vương (ThigA., 191).
3
Hai câu kệ 234, 235 giống hai câu kệ 58, 59.
12. SOḶASANIPĀTO 65. 236. Udakamāhariṃ 1 sīte sadā udakamotariṃ, ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā vācādosabhayaṭṭitā. 2
237. Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto sadā udakamotari, vedhamānehi gattehi sītaṃ vedayase bhusaṃ.
238. Jānantī vata maṃ bhoti 3 puṇṇike paripucchasi, karontaṃ kusalaṃ kammaṃ rundhantaṃ 4 katapāpakaṃ. 5
239. Yo ca vuddho 6 daharo vā pāpakammaṃ pakubbati, dakābhisecanā 7 sopi pāpakammā pamuccati.
240. Ko nu te idamakkhāsi ajānantassa ajānako, dakābhisecanā7 nāma pāpakammā pamuccati.
241. Saggaṃ nūna gamissanti sabbe maṇḍūkakacchapā, nakkā 8 ca suṃsumārā ca ye caññe udake carā.
242. Orabbhikā sūkarikā macchakā 9 migabandhakā, corā ca vajjhaghātā ca ye caññe pāpakammino, dakābhisecanā7 tepi pāpakammā pamuccare.
243. Sace imā nadiyo te pāpaṃ pubbe kataṃ vahuṃ,10 puññānimāni11 vaheyyuṃ12 tena tvaṃ paribāhiro.13
244. Yassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto sadā udakamotari, tameva brahme mākāsi mā te sītaṃ chaviṃ hanī.14
245. Kummaggaṃ paṭipannaṃ15 maṃ ariyamaggaṃ samānayi, udakābhisecanā16 bhoti imaṃ sāṭaṃ17 dadāmi te.
1 udahārī ahaṃ - Ma; 10 vaheyyuṃ - Syā, PTS. udakahārī ahaṃ - Syā, PTS. 11 puññampimā - Ma, Syā, PTS. 2o additā - PTS. 12 vaheyyuṃ te - Ma, Syā. 3 jānantī vata maṃ bhoti - Ma; 13 paribāhiro assa - Syā, PTS. ca tuvaṃ bhoti - Syā, PTS. 14 hane - Syā, PTS. 4 rudhantaṃ - PTS. 15 kummaggapaṭipannaṃ - Ma; 5 kammapāpakaṃ - Syā, PTS. kumaggapaṭipannaṃ - Syā; 6 vuḍḍho - Ma, Syā, PTS. kumaggaṃ paṭipannaṃ - PTS. 7 udakābhisecanā - Syā, PTS. 16 dakābhisecanā - Ma; 8 nāgā - Ma, Syā, PTS. udakābhisecanaṃ - Syā, PTS. 9 macchikā - Ma, Syā, PTS. 17 sāṭakaṃ - Syā.
12. NHÓM MƯỜI SÁU
65. 236. “‘Tôi đã đội nước, vào lúc trời lạnh tôi đã thường xuyên lội xuống nước. Tôi bị sợ hãi vì nỗi lo về hình phạt của những người chủ, bị khổ sở vì nỗi lo về sự thô tháo của lời nói (la mắng). 1 237. Này người Bà-la-môn, ông sợ hãi điều gì khiến ông đã thường xuyên lội xuống nước? Với các bộ phận của cơ thể đang run rẩy, ông biết sự lạnh là kinh khủng.’ 238. ‘Này cô Puṇṇikā quý mến, quả nhiên trong khi cô biết lại còn chất vấn ta là người đang thực hiện việc tốt và đang cản ngăn điều ác đã làm. 239. Và người nào già cả hay còn trẻ mà thực hiện việc làm ác, người ấy nhờ vào việc tắm gội bằng nước cũng được thoát khỏi nghiệp ác.’ 240. ‘Ai đã nói cho ông điều này, kẻ không biết nói cho kẻ không biết, cái gọi là nhờ vào việc tắm gội bằng nước mà được thoát khỏi nghiệp ác? 241. (Nếu vậy) chắc hẳn tất cả các con ếch, các con rùa, các con ba ba, các con cá sấu, và các loài thủy tộc khác đều sẽ đi đến cõi Trời. 242. Những kẻ giết cừu, những kẻ giết heo, những ngư phủ, những người bẫy thú, những kẻ trộm cướp, những người đao phủ, và những kẻ khác có việc làm ác, những người ấy nhờ vào việc tắm gội bằng nước cũng được thoát khỏi nghiệp ác. 243. Nếu những con sông này đã mang đi việc ác đã được ông làm trước đây, chúng cũng có thể mang đi những phước thiện, vì thế ông không có gì. 244. Này người Bà-la-môn, điều nào khiến ông sợ hãi rồi đã thường xuyên lội xuống nước, này người Bà-la-môn, ông chớ làm chính cái điều ấy, chớ để cái lạnh hủy hoại thân thể của ông.’ 245. ‘Này cô gái quý mến, cô đã đưa tôi, kẻ đã thực hành đạo lộ sai trái, vào con đường thánh thiện khỏi việc tắm gội bằng nước, tôi biếu cô tấm vải choàng này.’
1 Các câu kệ 236-239 tương tự như các câu kệ 1293-1296 của Therī Apadānāpāḷi - Thánh Nhân Ký Sự tập 3 (TTPV tập 41, trang 213).
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Soḷasanipāto
246. Tuyheva sāṭako hotu nāhaṃ icchāmi sāṭakaṃ, sace bhāyasi dukkhassa sace te dukkhamappiyaṃ.
247. Mākāsi pāpakaṃ kammaṃ āvi vā yadi vā raho, sace ca pāpakaṃ kammaṃ karissasi karosi vā.
248. Na te dukkhā pamuttyatthi 1 upeccāpi palāyato, sace bhāsasi 2 dukkhassa sace te dukkhamappiyaṃ.
249. Upehi saraṇaṃ buddhaṃ 3 dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ, samādiyāhi sīlāni taṃ te atthāya hehiti. 4
250. Upemi saraṇaṃ buddhaṃ dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ, samādiyāmi sīlāni tamme atthāya hehiti. 5
251. Brahmabandhu pure āsiṃ ajjamhi saccabrāhmaṇo,6 tevijjo vedasampanno sotthiyo7 camhi nahātako ”ti.8
Itthaṃ sudaṃ puṇṇā9 therī gāthāyo abhāsī ”ti. Puṇṇātherīgāthā.
Soḷasanipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 pamutyatthi - Ma, Syā, PTS. 6 saccaṃ brāhmaṇo - PTS. 2 bhāyasi - Ma, Syā, PTS. 7 sottiyo - Ma. 3 upehi buddhaṃ saraṇaṃ - Syā, PTS. 8 nhātako ti - Ma; 4 tante mokkhāya hessati - Syā. nhātako - Syā, PTS. 5 Ayaṃ gāthā Syā potthake natthi. 9 puṇṇikā - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Mười Sáu
246. ‘Hãy để tấm vải choảng cho chính ông, tôi không thích tấm vải choàng. Nếu ông sợ khổ, nếu khổ không được ông ưa thích, ...
247. ... ông chớ thực hiện việc làm ác, lộ liễu hay khuất lấp. Và nếu ông sẽ thực hiện hoặc đang thực hiện việc làm ác, ...
248. ... đối với ông, sự thoát khỏi khổ đau là không có, cho dầu ông đang cố tình chạy trốn. Nếu ông sợ khổ, nếu khổ không được ông ưa thích, ...
249. ... ông hãy đi đến nương tựa vào đức Phật, Giáo Pháp và Hội Chúng của những vị như thế ấy, hãy thọ trì các giới; việc ấy sẽ đem lại lợi ích cho ông.’
250. ‘Tôi đi đến nương tựa vào đức Phật, Giáo Pháp và Hội Chúng của những vị như thế ấy, tôi thọ trì các giới; việc ấy sẽ đem lại lợi ích cho tôi.
251. Trước đây, tôi đã là thân quyến của Phạm Thiên. Hôm nay, tôi là vị Bà-la-môn thật sự. Có ba Minh, đã đạt được sự hiểu biết, và có các sự tốt lành, tôi là người đã hoàn tất việc tắm.’”
Trưởng lão ni Puṇṇā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Puṇṇā.
Nhóm Mười Sáu được chấm dứt.
--ooOoo--
13. VĪSATINIPĀTO 66. 252. Kāḷakā bhamaravaṇṇasādisā vellitaggā mama muddhajā ahu, 1 te jarāya sāṇavākasādisā 2 saccavādivacanaṃ anaññathā. 253. Vāsitova surabhīkaraṇḍako pupphapūra 3 mama uttamaṅgajo, 4 taṃ jarāya sasalomagandhikaṃ 5 saccavādivacanaṃ anaññathā. 254. Kānanaṃ ’va sahitaṃ suropitaṃ kocchasūcivicitaggasobhitaṃ, taṃ jarāya viralaṃ tahiṃ tahiṃ saccavādivacanaṃ anaññathā. 255. Kaṇhakhandhaka 6 suvaṇṇamaṇḍitaṃ sobhate 7 suveṇīhi laṅkataṃ, 8 taṃ jarāya khalitaṃ9 siraṃ kataṃ saccavādivacanaṃ anaññathā. 256. Cittakārasukatāva lekhikā10 sobhare11 subhamukā pure mama, tā jarāya valīhi palambitā saccavādivacanaṃ anaññathā. 257. Bhassarā surucirā yathā maṇi nettā ’hesuṃ abhinīlamāyatā, te jarāy’ abhihatā na sobhare saccavādivacanaṃ anaññathā. 258. Saṇhatuṅgasadisī ca nāsikā sobhate12 su abhiyobbanaṃ pati, sā jarāya uppakūlitā13 viya saccavādivacanaṃ anaññathā. 259. Kaṅkaṇaṃ ’va sukataṃ suniṭṭhitaṃ sobhare su mama kaṇṇapāliyo,14 tā jarāya valīhi palambitā saccavādivacanaṃ anaññathā. 260. Pattalīmakulavaṇṇasādisā15 sobhare sudantā pure mama, te jarāya khaṇḍitā ca pītakā16 saccavādivacanaṃ anaññathā.
1 ahuṃ - Syā, PTS. 9 khalati - PTS. 2 sāṇavākasadisā - Syā, PTS, Sīmu. 10 lekhitā - Syā, PTS. 3 pupphapūraṃ - Syā, PTS; 11 sobhate - Syā, PTS, evaṃ sabbattha. pupphapūro - Sīmu 1, 2. 12 sobhare - Sīmu 1, 2. 4 uttamaṅgabhūto - Syā; uttamaṅgabhu - PTS. 13 upakūlitā - Ma, Syā, PTS. 5 taṃ jarāyatha salomagandhikaṃ -Ma, Syā. 14 kaṇṇapāḷiyo pure - Syā, PTS. 6 saṇhagandhaka - Syā, PTS. 15 pattalimakulavaṇṇassdisā - Syā, PTS. 7 sobhate taṃ - Sīmu. 16 khaṇḍitā cāsitā - Ma; 8 alaṅkataṃ - Syā, PTS. khaṇḍā yavapītakā - Syā, PTS.
13. NHÓM HAI MƯƠI
66. 252. “Các sợi tóc của tôi đã là màu đen giống như màu của loài ong, có đầu ngọn bị xoắn lại. Bởi tuổi già, chúng trở thành tương tự như những thớ sợi của vỏ cây gai; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 253. Cái đầu của tôi, đầy những bông hoa, được tỏa hương tựa như cái hộp thơm. Bởi tuổi già, nó trở nên có mùi tương tự như lông của loài chó; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 254. Tựa như khu rừng rậm khéo được trồng trọt, (đầu tóc) được trông tuyệt đẹp với những đầu ngọn tóc được tách rời ra nhờ vào lược và kim găm. Bởi tuổi già, nó trở nên lơ thơ chỗ này chỗ nọ; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 255. Được điểm tô với vàng ở chùm tóc đen, được trang điểm với những bím tóc xinh, (đầu tóc) trông tuyệt đẹp. Bởi tuổi già, nó bị làm trở thành cái đầu bị sói; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 256. Tựa như đường nét được khéo tạo ra bởi người thợ vẽ, cặp lông mày xinh của tôi trước đây trông tuyệt đẹp. Bởi tuổi già, chúng bị giăng ngang với những nếp nhăn; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 257. Đôi mắt dài, có màu đen tuyền, đã là rực rỡ, vô cùng xinh xắn giống như ngọc ma-ni. Bởi tuổi già, chúng bị tàn phá, không còn tuyệt đẹp; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 258. Và lỗ mũi tựa như đỉnh chóp thanh tú, trông tuyệt đẹp vào thời điểm còn rất trẻ. Bởi tuổi già, nó tựa như bị quắt lại; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 259. Hai dái tai của tôi trông tuyệt đẹp, tựa như vòng xuyến khéo được gia công, khéo được hoàn thành. Bởi tuổi già, chúng bị giăng ngang với những nếp nhăn; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 260. Những cái răng xinh xắn của tôi trước đây trông tuyệt đẹp, tựa như nụ hoa chuối. Bởi tuổi già, chúng bị sứt mẻ và ngả màu vàng; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
261. Kānanamhi 1 vanasaṇḍacārinī kokilāva madhuraṃ nikūjihaṃ, 2 taṃ jarāya khalitaṃ tahiṃ tahiṃ saccavādivacanaṃ anaññathā. 262. Saṇhakamburiva 3 suppamajjitā sobhateva 4 sugīvā pure mama, sā jarāya bhaggā vināmitā 5 saccavādivacanaṃ anaññathā. 263. Vaṭṭapalighasadisopamā ubho susobhare 6 subāhā pure mama, tā jarāya yathā pāṭalippalitā 7 saccavādivacanaṃ anaññathā. 264. Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā sobhare suhatthā pure mama, te jarāya yatha mūlamūlikā saccavādivacanaṃ anaññathā. 265. Pīnavaṭṭasahituggatā8 ubho9 sobhare suthanakā pure mama, thevikīva lambanti10 nodakā saccavādivacanaṃ anaññathā. 266. Kañcanassa phalakaṃva sumaṭṭaṃ11 sobhate sukāyo pure mama, so valīhi sukhumāhi otato saccavādivacanaṃ anaññathā. 267. Nāgabhogasadisopamā ubho sobhare su-ūrū pure mama, te12 jarāya yatha veḷunāḷiyo saccavādivacanaṃ anaññathā. 268. Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā sobhare sujaṅghā pure mama, tā jarāya tiladaṇḍakāriva saccavādivacanaṃ anaññathā. 269. Tūlapuṇṇasadisopamā ubho sobhare supādā pure mama, te jarāya phuṭitā13 valīmatā saccavādivacanaṃ anaññathā. 270. Ediso ahu ayaṃ samussayo jajjaro bahu dukhānamālayo,14 sopalepapatito jarāgharo saccavādivacanaṃ anaññathā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ ambapālī therī gāthāyo abhāsī ”ti. Ambapālītherīgāthā.
1 kānanasmiṃ - Syā, PTS. 8 pīnavaṭṭapahituggatā - PTS. 2 nikūjitaṃ - Syā, PTS. 9 ubhopi - Syā. 3 saṇṭhakammudīva - Syā; 10 therītiva lambante - Syā; saṇhakampurī va - PTS. te rindī va lambante - PTS. 4 sobhate - Syā, PTS. 11 sumaṭṭhaṃ - Ma, Syā, PTS. 5 vināsitā - PTS. 12 tā - Syā. 6 sobhate - Ma, Syā, PTS. 13 phuṭikā - Syā, PTS. 7 pāṭalibbalitā - Ma; pāṭalī dubbalikā - PTS. 14 dukkhānamālayo - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
261. Tôi đã thỏ thẻ giọng ngọt ngào tựa như con chim cu cu có sự di chuyển ở trong khu rừng lớn và rừng thưa. Bởi tuổi già, giọng ấy đã bị ngập ngừng chỗ này chỗ nọ; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 262. Cái cổ xinh của tôi trông vô cùng xinh đẹp, tựa như vỏ sò (có ba ngấn) mềm mại, khéo được chùi bóng. Bởi tuổi già, nó trở nên bị đứt đoạn và võng xuống; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 263. Hai cánh tay xinh của tôi trông vô cùng xinh đẹp, cả hai giống y như thanh gài cửa tròn trịa. Bởi tuổi già, chúng trở thành giống như (những cành) cây hoa kèn bị khô héo; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 264. Hai bàn tay xinh của tôi trước đây trông tuyệt đẹp, được tô điểm với chiếc nhẫn thanh nhã làm bằng vàng. Bởi tuổi già, chúng trở thành giống như rễ củ (cà rốt); lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 265. Bộ ngực nhỏ xinh của tôi trước đây trông tuyệt đẹp, cả hai đều đầy đặn, tròn trịa, liền nhau, dựng đứng. Bởi tuổi già, chúng trở thành lủng lẳng giống như hai túi da hết nước; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 266. Thân thể xinh của tôi trước đây trông tuyệt đẹp, tựa như lát vàng khéo được đánh bóng. Bởi tuổi già, nó bị tràn lan với các nếp nhăn li ti; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 267. Cặp đùi xinh của tôi trước đây trông tuyệt đẹp, cả hai tương tự như cái vòi của loài voi. Bởi tuổi già, chúng trở thành giống như các ống tre; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 268. Hai ống chân xinh của tôi trước đây trông tuyệt đẹp, được điểm tô với các vòng kiềng thanh nhã làm bằng vàng. Bởi tuổi già, chúng trở thành tựa như các cọng thân của cây mè; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 269. Hai bàn chân xinh của tôi trước đây trông tuyệt đẹp, cả hai tương tự như được phủ đầy bông gòn. Bởi tuổi già, chúng bị nứt nẻ, có nếp nhăn; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác. 270. Thân xác này đã trở nên như thế này, già cỗi, nơi chứa đựng nhiều khổ đau, ngôi nhà cũ kỹ bị rơi xuống các lớp vữa hồ; lời nói của bậc Tuyên Thuyết Sự Thật là không sai khác.”
Trưởng lão ni Ambapālī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Ambapālī.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
67. 271. Samaṇāti bhoti tvaṃ sayasi 1 samaṇāti paṭibujjhasi, 2 samaṇānameva 3 kittesi samaṇī nūna bhavissasi.
272. Vipulaṃ annañca pānañca samaṇānaṃ payacchasi,4 rohiṇī ’dāni pucchāmi kena te samaṇā piyā?
273. Akammakāmā alasā paradattopajīvino,5 āsaṃsukā sādukāmā kena te samaṇā piyā?
274. Cirassaṃ vata maṃ tāta samaṇānaṃ paripucchasi, tesaṃ te kittayissāmi paññāsīlaparakkamaṃ.
275. Kammakāmā analasā kammaseṭṭhassa kārakā, rāgaṃ dosaṃ pajahanti tena me samaṇā piyā.
276. Tīṇi pāpassa mūlāni dhunanti sucikārino, sabbapāpaṃ pahīnesaṃ tena me samaṇā piyā.
277. Kāyakammaṃ suci nesaṃ vacīkammaṃ ca tādisaṃ, manokammaṃ suci nesaṃ tena me samaṇā piyā.
278. Vimalā saṅkhamuttā ’va suddhā santarabāhirā, puṇṇā sukkehi dhammehi6 tena me samaṇā piyā.
279. Bahussutā dhammadharā ariyā dhammajīvino, atthaṃ dhammañca desenti tena me samaṇā piyā.
280. Bahussutā dhammadharā ariyā dhammajīvino, ekaggacittā satimanto tena me samaṇā piyā.
281. Dūraṅgamā satimanto mantabhāṇī anuddhatā, dukkhassantaṃ pajānanti tena me samaṇā piyā.
282. Yasmā7 gāmā pakkamanti na vilokenti kiñcanaṃ, anapekkhāva gacchanti tena me samaṇā piyā.
1 bhoti supi - Ma; 4 pavecchasi - Ma, Syā, PTS. bhoti maṃ vipassi - Syā, PTS. 5 paradattūpajīvino - Ma, Syā. 2 pabujjhasi - Ma. 6 sukkāna dhammānaṃ - Ma, PTS. 3 samaṇāneva - Ma. 7 yamhā - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
67. 271. “‘Này con gái quý mến, con nằm ngủ (nhắc đến): Các vị Sa-môn. Con thức dậy (nhắc đến): Các vị Sa-môn. Con ngợi ca (các đức tính của) chỉ riêng các vị Sa-môn, chắc hẳn con sẽ trở thành vị nữ Sa-môn. 1
272. Con dâng cúng đến các vị Sa-môn cơm ăn và nước uống nhiều lắm. Này Rohiṇī, giờ đây cha hỏi: Vì sao các vị Sa-môn được con quý mến?
273. Họ không ưa thích công việc, lười biếng, sống nương vào sự bố thí của người khác, có sự mong cầu, ưa thích đồ ngon ngọt. Vì sao các vị Sa-môn lại được con quý mến?’
274. ‘Thưa cha, đúng là lâu nay cha hỏi con về các vị Sa-môn. Con sẽ ngợi ca với cha về trí tuệ, giới hạnh, và sự nỗ lực của những vị ấy.
275. Ưa thích công việc, không lười biếng, là những người làm công việc tối thắng, các vị dứt bỏ luyến ái, sân hận; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
276. Các vị giũ bỏ ba gốc rễ của việc ác, có các việc làm trong sạch, tất cả các việc ác của những vị ấy đã được dứt bỏ; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
277. Thân nghiệp của các vị ấy là thanh tịnh, và khẩu nghiệp là tương tự như thế, ý nghiệp của các vị ấy là thanh tịnh; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
278. Không bợn nhơ, trong trắng như là vỏ sò và ngọc trai, trong trắng bên trong và bên ngoài, được đầy đủ với các pháp trong trắng; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
279. Có sự nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, thánh thiện, sống theo (đường lối của) Giáo Pháp, các vị thuyết giảng về ý nghĩa và Giáo Pháp; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
280. Có sự nghe nhiều, có sự ghi nhớ về Giáo Pháp, thánh thiện, sống theo (đường lối của) Giáo Pháp, (các vị) có tâm chuyên nhất, có niệm; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
281. Có sự đi đến nơi xa vắng, có lời nói đúng đắn, không tự kiêu, các vị nhận biết sự chấm dứt khổ đau; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
282. Khi các vị rời khỏi ngôi làng nào, các vị không nhìn ngắm bất cứ vật gì; các vị ra đi hiển nhiên không có sự trông ngóng; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.
1 Đây là cuộc đối thoại của Rohiṇī và người cha (ThigA., 206).
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
283. Na tesaṃ koṭṭhe openti 1 na kumbhiṃ na khalopiyaṃ, 2 pariniṭṭhitamesānā tena me samaṇā piyā. 284. Na te hiraññaṃ gaṇhanti na suvaṇṇaṃ na rūpiyaṃ, paccuppannena yāpenti tena me samaṇā piyā. 285. Nānākulā pabbajitā nānājanapadehi ca, aññamaññaṃ piyāyanti tena me samaṇā piyā. 286. Atthāya vata no bhoti kule jātāsi rohiṇī, saddhā buddhe ca dhamme ca saṅghe ca tibbagāravā. 287. Tuvaṃ hetaṃ pajānāsi puññakkhettaṃ anuttaraṃ, amhampi ca te samaṇā patigaṇhanti dakkhiṇaṃ, patiṭṭhito hettha yañño vipulo no bhavissati. 288. Sace bhāyasi dukkhassa sace te dukkhamappiyaṃ, upehi saraṇaṃ buddhaṃ 3 dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ, samādiyāhi sīlāni taṃ te atthāya hehiti. 289. Upemi saraṇaṃ buddhaṃ3 dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ, samādiyāmi sīlāni taṃ me atthāya hehiti. 290. Brahmabandhu pure āsiṃ so idāni ’mhi brāhmaṇo, tevijjo sotthiyo camhi vedagū camhi nhātako ”ti.
Itthaṃ sudaṃ rohiṇī therī gāthāyo abhāsī ”ti. Rohiṇītherīgāthā.
68. 291. Laṭṭhihattho pure āsī so dāni migaluddako, 4
āsāya palipā ghorā nāsakkhi pārametave. 5
292. Sumuttaṃ maṃ maññamānā cāpā puttamatosayī, cāpāya bandhanaṃ chetvā pabbajissaṃ punopahaṃ.6
293. Mā me kujjhi7 mahāvīra mā me kujjhi7 mahāmuni, na hi kodhaparetassa suddhi atthi kuto tapo.
294. Pakkamissaṃ ca nālāto kodha nālāya vacchati, bandhantī8 itthirūpena samaṇe dhammajīvino.
1 osenti - Syā, PTS. 6 pure ahaṃ - Syā; 2 kaḷopiyaṃ - Syā, PTS. puno-m-ahaṃ - PTS; 3 upehi buddhaṃ saraṇaṃ - Syā, PTS. punocahaṃ - Sīmu. 4 āsiṃ - Syā, PTS. 7 kujjha - Syā, PTS. 5 nāsakkhiṃ pārametase - Syā, PTS. 8 bandhanti - PTS, Sīmu.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
283. Các vị không cất chứa vật sở hữu ở trong kho, ở trong chum, ở trong giỏ; các vị có sự tầm cầu vật thực đã được nấu chín; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến. 284. Các vị ấy không cất giữ vàng khối, vàng ròng, bạc nén; các vị duy trì sự sống với vật trong hiện tại; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến. 285. Đã được xuất gia từ các gia tộc khác nhau, từ các xứ sở khác nhau, các vị quý mến lẫn nhau; vì thế các vị Sa-môn được con quý mến.’ 286. ‘Này con gái quý mến, quả thật là điều tốt đẹp cho chúng ta! Này Rohiṇī, con đã được sanh ra ở gia đình! Con có niềm tin và sự tôn kính sắc bén đối với đức Phật, Giáo Pháp, và Hội Chúng. 287. Chính con nhận biết thửa ruộng phước vô thượng này. Và các vị Sa- môn ấy cũng (sẽ) nhận lãnh vật cúng dường của chúng ta, bởi vì vật hiến dâng dồi dào của chúng ta sẽ được thiết lập cho các vị Sa-môn.’ 288. ‘Nếu cha sợ khổ, nếu khổ không được cha ưa thích, cha hãy đi đến nương tựa vào đức Phật, Giáo Pháp và Hội Chúng của những vị như thế ấy, hãy thọ trì các giới; việc ấy sẽ đem lại lợi ích cho cha.’ 1 289. ‘Tôi đi đến nương tựa vào đức Phật, Giáo Pháp và Hội Chúng của những vị như thế ấy, tôi thọ trì các giới; việc ấy sẽ đem lại lợi ích cho tôi. 290. Trước đây, tôi đã là thân quyến của Phạm Thiên. Bây giờ, tôi đây là vị Bà-la-môn. Tôi có ba Minh và có các sự tốt lành, đã đạt được sự hiểu biết, và tôi là người đã hoàn tất việc tắm.’”
Trưởng lão ni Rohiṇī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Rohiṇī.
68. 291. “‘Trước đây, người ấy đã là vị (đạo sĩ) có gậy ở bàn tay. Bây giờ, người ấy là thợ săn thú rừng. Vì tham ái, người ấy đã không thể đi đến bờ kia từ đầm lầy ghê rợn. 2 292. Trong khi nghĩ rằng tôi là vô cùng cởi mở, Cāpā đã chọc giỡn đứa con trai. Sau khi cắt đứt sự trói buộc của Cāpā, tôi sẽ xuất gia lại lần nữa.’ 293. ‘Ôi vị đại anh hùng, xin chàng chớ giận thiếp! Ôi vị đại hiền trí, xin chàng chớ giận thiếp! Bởi vì sự thanh tịnh không có cho người bị sự giận dữ chế ngự, từ đâu mà có được sự khổ hạnh?’ 294. ‘Tôi sẽ rời khỏi Nālā. Ai sẽ sống ở nơi đây, tại Nālā, trong khi cô, với sắc đẹp nữ nhân, trói buộc các Sa-môn có cuộc sống theo Giáo Pháp?’
1 Các câu kệ 288 - 290 tương tự các câu kệ 248 - 251. 2 Sau khi quán xét về sự thành tựu của bản thân, trưởng lão ni Cāpā đã thốt lên lời cảm thán thuật lại cuộc trao đổi giữa nàng với chồng là Upaka lúc hai người vẫn còn ở đời sống tại gia. Upaka là vị đạo sĩ lõa thể mà đức Phật đã gặp trên đường đi đến Migadāya để hóa độ năm vị đạo sĩ Koṇḍañña. Sau khi từ giã đức Phật, Upaka đã gặp và say đắm Cāpā. Hai người nên duyên vợ chồng và có một đứa con trai. Sau khi Upaka xuất gia theo đức Phật, Cāpā đã gởi con cho ông ngoại rồi cũng xuất gia trở thành tỳ khưu ni và đã chứng đắc quả vị A-la-hán. Trong câu chuyện trên, Upaka được vợ gọi là Kāḷa, màu đen, vì màu da của Upaka sạm đen (ThigA., 209-215). Hai câu kệ 291 và 292 là lời của Upaka nói về bản thân.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
295. Ehi kāḷa nivattassu bhuñja kāme yathā pure, ahañca te vasīkatā ye ca me santi ñātakā.
296. Etto cāpi 1 catubbhāgaṃ yathā bhāsasi tvaṃ ca me, 2 tayi rattassa posassa uḷāraṃ vata taṃ siyā.
297. Kāḷaṅginiṃ va takkāriṃ pupphitaṃ girimuddhanī, phullaṃ dāḷimayaṭṭhiṃva 3 anto dīpeva pāṭaḷiṃ.
298. Haricandanalittaṅgiṃ kāsikuttamadhāriṇiṃ, taṃ maṃ rūpavatiṃ santiṃ kassa ohāya gacchasi.
299. Sākuntikova sakuṇiṃ 4 yathā bandhitumicchati, āharimena rūpena na maṃ tvaṃ bādhayissasi.
300. Imaṃ ca me puttaphalaṃ kāḷa uppāditaṃ tayā, taṃ maṃ puttavatiṃ santiṃ kassa ohāya gacchasi.
301. Jahanti putte sappaññā tato ñātī tato dhanaṃ, pabbajanti mahāvīrā nāgo chetvāva bandhanaṃ.
302. Idāni te imaṃ puttaṃ daṇḍena churikāya vā, bhūmiyaṃ vā5 nisumbheyyaṃ6 puttasokā na gacchasi.
303. Sace puttaṃ sigālānaṃ kukkurānaṃ padāhisi, na maṃ puttakate7 jammī, punarāvattayissasi.
304. Handa kho dāni bhaddante kuhiṃ kāḷa gamissasi, katamaṃ gāmaṃ nigamaṃ nagaraṃ rājadhāniyo.
305. Ahumha pubbe gaṇino assamaṇā samaṇamānino, gāmena gāmaṃ vicarimha nagare rājadhāniyo.
306. Eso hi bhagavā buddho nadiṃ nerañjaraṃ pati, sabbadukkhappahānāya dhammaṃ deseti pāṇinaṃ, tassāhaṃ santike8 gacchaṃ so me satthā bhavissati.
307. Vandanaṃ dāni vajjāsi lokanāthaṃ anuttaraṃ, padakkhiṇaṃ ca katvāna ādiseyyāsi dakkhiṇaṃ.
308. Etaṃ kho labbhamamhehi yathā bhāsasi tvaṃ ca me,2 vandanaṃ dāni te vajjaṃ lokanāthaṃ anuttaraṃ, padakkhiṇaṃ ca katvāna ādisissāmi dakkhiṇaṃ.
1 ceva - Syā, PTS. 5 va - Syā, PTS. 2 taṃ cāpe - Syā, PTS. 6 nisumbhissaṃ - Ma. 3 dālimalaṭṭhiṃva - Ma, Syā; dālikalaṭṭhiṃ va - PTS. 7 puttakatte - Ma, Sīmu. 4 sākuṇikova sakuṇaṃ - Syā. 8 santikaṃ - Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
295. ‘Chàng Kāḷa ơi, chàng hãy đến, chàng hãy quay về, chàng hãy thọ hưởng các dục lạc giống như trước đây. Thiếp và những người nào là thân quyến của thiếp sẽ chịu sự sai khiến của chàng.’ 296. ‘Chỉ cần một phần tư của điều ấy, giống như lời nàng nói với ta, điều ấy quả thật là quý hóa cho người đàn ông đã say đắm nàng.’ 297. ‘Chàng Kāḷa ơi, (thiếp) tựa như chồi non của cây takkārī đã được đơm hoa ở trên đỉnh núi, tựa như giống dây leo dāḷima đã được nở rộ hoa, tựa như cây hoa kèn ở bên trong hòn đảo. 298. (Thiếp) có tay chân được bôi trầm hương màu vàng, mặc loại vải Kāsī thượng hạng, trong khi thiếp đây đang có sắc đẹp, bởi vì ai chàng nỡ bỏ thiếp ra đi?’ 299. ‘Giống y như người thợ bẫy chim muốn bắt con chim, nàng muốn trói buộc ta bằng sắc đẹp hấp dẫn. Nàng sẽ không cám dỗ được ta.’ 300. ‘Chàng Kāḷa ơi, còn kết quả đứa con trai này của thiếp là do chàng đã tạo ra. Trong khi thiếp đây có con trai, bởi vì ai chàng nỡ bỏ thiếp ra đi?’ 301. ‘Các bậc có trí tuệ lìa bỏ những đứa con trai, rồi các thân quyến, sau đến tài sản. Các bậc đại anh hùng xuất gia, tựa như con voi đã ra đi sau khi giật đứt sự trói buộc.’ 302. ‘Giờ đây, bằng cây gậy hoặc bằng con dao, thiếp có thể làm đứa con trai này của chàng té ngã ở trên mặt đất. Vì sự lo âu cho con trai, chàng không ra đi.’ 303. ‘Này cô nàng tồi tệ, nếu nàng cho đứa con trai đến những con chó rừng, đến những con chó hoang, do việc đã làm đối với đứa con trai, nàng cũng sẽ không làm cho ta quay trở lại.’ 304. ‘Đã thế thì thưa bậc đạo hạnh, giờ đây thì hãy như vậy đi. Này chàng Kāḷa, chàng sẽ đi đâu? Làng mạc, thị trấn , thành phố , các kinh đô nào?’ 305. ‘Trước đây, bọn ta đã có đồ chúng, không phải là các Sa-môn, nhưng nghĩ là Sa-môn. Bọn ta đã lang thang từ làng này đến làng khác, đến các thành phố, đến các kinh đô. 306. Bởi vì đức Phật Thế Tôn ấy, ở cạnh dòng sông Nerañjarā, thuyết giảng Giáo Pháp nhằm việc dứt bỏ tất cả khổ đau cho các sanh linh. Ta sẽ đi đến gặp vị ấy; vị ấy sẽ là bậc Đạo Sư của ta.’ 307. ‘Chàng nên thuật lại với đấng Bảo Hộ Thế Gian vô thượng về sự kính lễ bây giờ (của thiếp), và sau khi đã hướng bên phải nhiễu quanh, chàng nên trình lên vật cúng dường (của thiếp).’ 308. ‘Điều ấy quả là khả dĩ đối với bọn ta, giống như lời nàng nói với ta. Ta sẽ thuật lại với đấng Bảo Hộ Thế Gian vô thượng về sự kính lễ bây giờ (của nàng), và sau khi đã hướng bên phải nhiễu quanh, ta sẽ trình lên vật cúng dường (của nàng).’
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
309. Tatova 1 kāḷo pakkāmi nadiṃ nerañjaraṃ pati, so addasāsi sambuddhaṃ desentaṃ amataṃ padaṃ. 310. Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ dukkhassa ca atikkamaṃ, ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ dukkhūpasamagāminaṃ. 311. Tassa pādāni vanditvā katvāna naṃ padakkhiṇaṃ, cāpāya ādisitvāna pabbaji anagāriyaṃ, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ cāpā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Cāpātherīgāthā.
69. 312. Petāni bhoti puttāni khādamānā tuvaṃ pure, tuvaṃ divā ca ratto ca atīva paritappasi. 313. Sājja sabbāni khāditvā sataputtāni 2 brāhmaṇī, vāseṭṭhi 3 kena vaṇṇena na bāḷhaṃ paritappasi. 314. Bahūni 4 puttasatāni ñātisaṅghasatāni ca, khāditāni atītaṃse mama tuyhaṃ ca brāhmaṇa. 315. Sāhaṃ nissaraṇaṃ ñatvā jātiyā maraṇassa ca, na socāmi na rodāmi na cāpi paritappayiṃ. 5 316. Abbhutaṃ vata vāseṭṭhi3 vācaṃ bhāsasi edisiṃ, 6 kassa tvaṃ dhammamaññāya thiraṃ 7 bhāsasi edisaṃ.8 317. Esa brāhmaṇa sambuddho nagaraṃ mithilaṃ pati, sabbadukkhappahānāya dhammaṃ desesi pāṇinaṃ. 318. Tassa brāhmaṇa9 arahato dhammaṃ sutvā nirūpadhiṃ, tattha viññātasaddhammā puttasokaṃ vyapānudiṃ. 319. So ahampi gamissāmi nagaraṃ mithilaṃ pati, appeva maṃ so bhagavā sabbadukkhā pamocaye, addasa brāhmaṇo buddhaṃ vippamuttaṃ nirūpadhiṃ. 320. Sossa10 dhammamadesesi muni dukkhassa pāragū, dukkhaṃ dukkhasamuppāsaṃ dukkhassa ca atikkamaṃ, ariyañcaṭṭhaṅginaṃ11 maggaṃ dukkhūpasamagāminaṃ. 321. Tattha viññātasaddhammo pabbajjaṃ samarocayiṃ,12 sujāto tīhi rattīhi tisso vijjā aphassayī.
1 tato ca - Ma, Syā, PTS. 8 edisiṃ - Ma, Syā. 2 satta puttāni - Syā, PTS. 9 tassa brahme - Ma; 3 vāsiṭṭhi - Syā. tassāhaṃ brāhmaṇa - Syā, PTS. 4 bahūni me - Syā, PTS. 10 svassa - Ma; tassa - Syā, PTS. 5 na cāhaṃ paritappāmi - Syā, PTS. 11 ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ - Ma; 6 edisaṃ - PTS. ariyaṭṭhaṅgikaṃ - Syā, PTS. 7 giraṃ - Ma, Syā, PTS. 12 samarocayi - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
309. Ngay sau đó, Kāḷa ra đi về phía dòng sông Nerañjarā. Vị ấy đã nhìn thấy đấng Toàn Giác đang thuyết giảng về vị thế Bất Tử, ... 310. ... về Khổ, về sự sanh lên của Khổ, về sự vượt qua Khổ, và về Thánh Đạo tám chi phần đưa đến sự yên lặng của Khổ. 1 311. Sau khi đảnh lễ hai bàn chân của Ngài, sau khi hướng bên phải nhiễu quanh Ngài, sau khi trình lên (vật cúng dường) của Cāpā, vị ấy đã xuất gia sống đời không nhà. Ba Minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”
Trưởng lão ni Cāpā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Cāpā.
69. 312. “‘Này bà quý mến, trước đây trong khi để cho các người con trai đã chết bị nhai ngấu nghiến (bởi loài thú), bà quả thật vô cùng buồn bực ban ngày lẫn ban đêm. 313. Này nữ Bà-la-môn Vāseṭṭhī, 2 hôm nay sau khi đã để cho tất cả một trăm người con trai bị nhai ngấu nghiến, vì lý do gì mà bà đây không buồn bực nhiều?’ 314. ‘Này ông Bà-la-môn, nhiều trăm đứa con trai và nhiều trăm tập thể thân quyến của tôi và của ông trong thời quá khứ đã bị để cho nhai ngấu nghiến (bởi loài thú). 315. Sau khi biết được lối thoát ra khỏi sự sống và sự chết, tôi đây không sầu muộn, không khóc lóc, và cũng đã không còn buồn bực nữa.’ 316. ‘Này Vāseṭṭhī, bà nói lời như thế quả thật là phi thường! Sau khi biết Giáo Pháp của ai mà bà nói lời vững chãi như thế?’ 317. ‘Này ông Bà-la-môn, đấng Toàn Giác ấy, ở cạnh thành phố Mithilā, đã thuyết giảng Giáo Pháp nhằm việc dứt bỏ tất cả khổ đau cho các sanh linh. 318. Này ông Bà-la-môn, sau khi lắng nghe Giáo Pháp không có mầm mống tái sanh của vị A-la-hán ấy, tại nơi ấy, với Chánh Pháp đã được nhận thức, tôi đã xua tan nỗi sầu muộn về những đứa con trai.’ 319. ‘Tôi đây cũng sẽ đi về phía thành phố Mithilā. Có lẽ đức Thế Tôn ấy có thể giúp cho tôi giải thoát khỏi tất cả khổ đau.’ Vị Bà-la-môn đã nhìn thấy đức Phật, bậc đã được hoàn toàn giải thoát, không còn mầm mống tái sanh. 320. Đấng Hiền Trí, bậc đã đi đến bờ kia của khổ đau, đã thuyết giảng Giáo Pháp cho vị (Bà-la-môn) ấy về Khổ, về sự sanh lên của Khổ, về sự vượt qua Khổ, và về Thánh Đạo tám chi phần đưa đến sự yên lặng của Khổ. 3 321. Tại nơi ấy, với Chánh Pháp đã được nhận thức, vị ấy đã tự mình thích thú với việc xuất gia. Sau ba đêm, Sujāta đã chạm đến ba Minh.
1
Câu kệ 310 giống câu kệ 186.
2
Chú Giải ghi rằng Vāseṭṭhī là một vị tỳ khưu ni trưởng lão (ThigA., 216). Ở đây, được dịch theo nghĩa là một nữ Bà-la-môn, vợ của người đàn ông Sujāta này.
3
Hai dòng cuối của câu kệ 320 giống câu kệ 186.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
322. Ehi sārathi gacchāhi rathaṃ nīyādiyāhi ’maṃ, ārogyaṃ brāhmaṇiṃ vajjā 1 pabbajitodāni brāhmaṇo, 2 sujāto tīhi rattīhi tisso vijjā aphassayī. 323. Tato ca rathamādāya sahassaṃ cāpi sārathi, ārogyaṃ brāhmaṇiṃvoca 3 pabbajitodāni brāhmaṇo,2 sujāto tīhi rattīhi tisso vijjā aphassayī. 324. Etaṃ cāhaṃ assarathaṃ sahassaṃ cāpi sārathi, tevijjaṃ brāhmaṇaṃ ñatvā 4 puṇṇapattaṃ dadāmi te. 325. Tuyheva hotvassaratho 5 sahassaṃ cāpi brāhmaṇī, ahampi pabbajissāmi varapaññassa santike. 326. Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca phītañcimaṃ gahavibhavaṃ6 pahāya, pitā pabbajito tuyhaṃ bhuñja bhogāni sundarī tuvaṃ dāyādikā kule. 327. Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca rammaṃ cimaṃ gahavibhavaṃ6 pahāya, pitā pabbajito mayhaṃ puttasokena aṭṭito7 ahampi pabbajissāmi bhātusokena aṭṭitā.8 328. So te ijjhatu saṅkappo yaṃ tvaṃ patthesi sundarī, uttiṭṭhapiṇḍo uñchā9 ca paṃsukūlaṃ ca cīvaraṃ, etāni abhisambhonti paraloke anāsavā. 329. Sikkhamānāya me ayye dibbacakkhuṃ10 visodhitaṃ, pubbenivāsaṃ jānāmi yattha me vusitaṃ pure. 330. Tuvaṃ nissāya kalyāṇī therī saṅghassa sobhane, tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ. 331. Anujānāhi me ayye icche sāvatthi11 gantave, sīhanādaṃ nadissāmi buddhaseṭṭhassa santike. 332. Passa sundarī satthāraṃ hemavaṇṇaṃ harittacaṃ, adantānaṃ dametāraṃ sambuddhamakutobhayaṃ. 333. Passa sundarimāyantiṃ vippamuttaṃ nirūpadhiṃ, vītarāgaṃ visaṃyuttaṃ katakiccaṃ anāsavaṃ. 334. Bārāṇasito nikkhamma tava santikamāgatā, sāvikā te mahāvīra pāde vandati sundarī.
1 vajja - Ma, Syā, PTS. 6 gehavigataṃ - Syā, PTS. 2 pabbaji dāni brāhmaṇo - Ma. 7 addhito - Syā; addito - PTS. 3 brāhmaṇiṃ avoca - Syā, PTS. 8 addhitā - Syā; additā - PTS. 4 sutvā - Ma, Syā, PTS. 9 uñcho - Ma, Syā, PTS. 5 tumheva hotu assaratho - Syā, PTS; 10 dibbacakkhu - Ma. tumheva hotussaratho - Sīmu. 11 sāvatthiṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
322. ‘Này người đánh xe, hãy đến. Ngươi hãy đi, hãy đưa cỗ xe này về. Hãy chúc bà Bà-la-môn được mạnh khỏe (và nói rằng): Giờ đây, ông Bà-la- môn đã xuất gia. Sau ba đêm, Sujāta đã chạm đến ba Minh.’ 323. Và sau đó, người đánh xe đã nhận lấy cỗ xe và một ngàn (đồng tiền) rồi đã chúc bà Bà-la-môn được mạnh khỏe (và nói rằng): ‘Giờ đây, ông Bà-la- môn đã xuất gia. Sau ba đêm, Sujāta đã chạm đến ba Minh.’ 324. ‘Này người đánh xe, sau khi biết được ông Bà-la-môn có được ba Minh, tôi cho ông một bình bát đầy với cỗ xe đã thắng ngựa này, và luôn cả một ngàn (đồng tiền).’ 1 325. ‘Thưa bà Bà-la-môn, hãy để cỗ xe đã thắng ngựa này và luôn cả một ngàn (đồng tiền) lại cho chính bà. Tôi cũng sẽ xuất gia trong sự chứng minh của bậc có trí tuệ cao quý.’ 326. ‘Sau khi từ bỏ voi, bò, ngựa, ngọc ma-ni, nhẫn, và tài sản gia đình dồi dào này, cha của con đã xuất gia. Này Sundarī, là người nữ thừa tự của gia đình, con hãy thọ hưởng các của cải.’ 327. ‘Sau khi từ bỏ voi, bò, ngựa, ngọc ma-ni, nhẫn, và tài sản gia đình đáng yêu này, cha của con đã xuất gia, bị khổ sở vì nỗi sầu muộn về đứa con trai. Con cũng sẽ xuất gia, bị khổ sở vì nỗi sầu muộn về người em trai.’ 328. ‘Này Sundarī, mong rằng ý định ấy của con, điều mà con ước nguyện, được thành tựu. Đồ ăn do đã đứng (chờ đợi), sự khất thực, và y may bằng vải quăng bỏ, trong khi chịu đựng những điều ấy, con sẽ không còn lậu hoặc ở đời kế tiếp.’ 329. ‘Thưa ni sư, trong khi con là cô ni tu tập sự, Thiên nhãn (của con) được trong sạch, con biết đời sống trước đây, nơi con đã sống trước đây. 2 330. Thưa đấng tốt lành, thưa bậc chói sáng của hội chúng trưởng lão ni, ba Minh đã được (con) thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 331. Thưa ni sư, hãy cho phép con; con muốn đi đến Sāvatthi. Con sẽ rống tiếng rống của sư tử trong sự chứng minh của đức Phật tối cao.’ 332. ‘Này Sundarī, ngươi hãy nhìn xem bậc Đạo Sư có sắc màu vàng, có làn da màu vàng, bậc thuần phục những kẻ chưa được thuần phục, đấng Toàn Giác, không có sự sợ hãi từ bất cứ đâu. 333. Ngài hãy nhìn Sundarī đang đi đến, đã được hoàn toàn giải thoát, không còn mầm mống tái sanh, có sự luyến ái đã được xa lìa, không còn bị ràng buộc, có phận sự đã làm xong, không còn lậu hoặc.’ 3 334. ‘Bạch đấng Đại Hùng, sau khi rời khỏi Bārāṇasī, con đã đi đến để gặp Ngài. Nữ đệ tử Sundarī xin đảnh lễ hai bàn chân của Ngài.
1
Đây là lời của nữ Bà-la-môn, vợ của Bà-la-môn Sujāta và là mẹ của Sundarī, nói với người đánh xe. Bình bát đầy (puṇṇapattaṃ) là vật biếu cho người đem đến tin vui (ThigA., 234).
2
Câu kệ 329 tương tự câu kệ 104.
3
Hai câu kệ 332, 333 là lời của Sundarī tự nói với chính mình (Sđd., 235).
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
335. Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā tuyhaṃ dhītāmhi brāhmaṇa, orasā mukhato jātā katakiccā anāsavā.
336. Tassā te svāgataṃ bhadde tato te adurāgataṃ, evaṃ hi dantā āyanti satthupādāni vanditā, 1 vītarāgā visaṃyuttā katakiccā anāsavā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sundarī therī gāthāyo abhāsī ”ti. Sundarītherīgāthā.
70. 337. Daharā ahaṃ 2 suddhavasanā yaṃ pure dhammamassuṇiṃ, tassā me appamattāya saccābhisamayo ahu.
338. Tatohaṃ sabbakāmesu bhusaṃ 3 aratimajjhagaṃ, sakkāyasmiṃ bhayaṃ disvā nekkhammaññeva 4 pīhaye. 5
339. Hitvānahaṃ ñātigaṇaṃ dāsakammakarāni ca, gāmakkhettāni phītāni ramaṇīye pamodite.
340. Pahāyāhaṃ pabbajitā sāpateyyamanappakaṃ, evaṃ saddhāya nikkhamma saddhamme suppavedite, na metaṃ 6 assa patirūpaṃ ākiñcaññaṃ hi patthaye.
341. Yo 7 jātarūpaṃ rajataṃ chaḍḍetvā 8 punarāgame, rajataṃ jātarūpaṃ vā na bodhāya9 na santiyā,10 netaṃ samaṇa sāruppaṃ na etaṃ ariyaṃ dhanaṃ.11
342. Lobhanaṃ madanaṃ cetaṃ mohanaṃ12 rajavaḍḍhanaṃ,13 sāsaṅkaṃ bahu āyāsaṃ natthi cettha dhuvaṃ ṭhiti.
343. Ettha rattā14 pamattā ca saṃkiliṭṭhamanā narā, aññamaññena vyāruddhā puthupubbanti15 medhagaṃ.
344. Vadho bandho parikleso jāni sokapariddavo, kāmesu adhipannānaṃ dissate vyasanaṃ bahuṃ.
345. Taṃ maṃ ñātī amittāva kiṃ vo16 kāmesu yuñjatha, jānātha maṃ pabbajitaṃ kāmesu bhayadassaniṃ.17
1 vandikā - Syā, PTS. 9 natthetassapi - Syā. 2 daharāhaṃ - Syā, PTS. 10 santaye - PTS. 3 bhūsaṃ - PTS. 11 ariyaddhanaṃ - Ma; 4 nekkhammameva - Ma; ariyadhanaṃ - Syā. nekkhammasseva - Syā; 12 samohanaṃ - Syā. nekkhammaṃ yeva - PTS. 13 rajabandhanaṃ - Syā. 5 pihaye - Syā, PTS. 14 ettāvatā - Syā. 6 netaṃ - Ma; na me taṃ - Syā, PTS. 15 puthu kubbanti - Ma, Syā, PTS. 7 yā - Syā, PTS. 16 maṃ - Syā, PTS. 8 ṭhapetvā - Syā, PTS. 17 bhayadassiniṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
335. Ngài là đức Phật. Ngài là bậc Đạo Sư. Bạch đấng Bà-la-môn, con là người con gái chính thống của Ngài, đã được sanh ra từ miệng, có phận sự đã làm xong, không còn lậu hoặc.’
336. ‘Này vị ni hiền thiện, cô đây có việc đã đi đến tốt đẹp, do đó cô có việc đã đi đến không xấu xa. Bởi vì những người đã được thuần phục đi đến như vậy, đã được đảnh lễ hai bàn chân của bậc Đạo Sư, có luyến ái đã được xa lìa, không bị ràng buộc, có phận sự đã làm xong, không còn lậu hoặc.’”
Trưởng lão ni Sundarī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sundarī.
70. 337. Tôi đã được nghe Giáo Pháp trước đây lúc còn trẻ tuổi, có y phục tinh khiết. Tôi đây, không bị xao lãng, đã có sự lãnh hội về các Sự Thật.
338. Nhờ vậy, tôi đã đạt đến sự không thích thú lớn lao về tất cả các loại dục. Sau khi nhìn thấy nỗi sợ hãi về bản ngã, tôi ao ước chỉ mỗi việc xuất ly.
339. Tôi đã lìa bỏ đám đông thân quyến, các nô lệ và những người hầu, các làng mạc ruộng đất phì nhiêu, các vật đáng yêu đã được vui thích.
340. Sau khi dứt bỏ của cải không phải là ít, tôi đã xuất gia. Với niềm tin như thế, tôi đã xuất ly ở trong Chánh Pháp khéo được công bố. Việc này 1 là không thích đáng đối với tôi, bởi vì tôi ước nguyện trạng thái không sở hữu.
341. Người nào đã quăng bỏ vàng bạc không nên tiếp nhận trở lại. Bạc hay vàng không đưa đến sự giác ngộ, không đưa đến sự thanh tịnh. Việc này là không thích hợp với Sa-môn, việc này không là tài sản thánh thiện.
342. Việc này là lòng tham, là sự say đắm, sự mê muội, sự tăng trưởng nhơ bẩn, có sự nguy hiểm, có nhiều phiền toái, và ở đây không có sự vững chắc, bền lâu.
343. Ở đây, loài người bị tham đắm, và bị xao lãng, có tâm ý bị ô nhiễm. Bị đối chọi lẫn nhau, những kẻ phàm phu gây nên sự xung đột.
344. Sự giết chóc, giam cầm, tai họa, mất mát, sầu muộn, than vãn, nhiều sự bất hạnh được nhìn thấy đối với những người bị đắm chìm trong các dục.
345. Các người là thân quyến, tại sao lại lôi kéo tôi đây vào trong các dục, như là những kẻ thù vậy? Các người phải biết rằng tôi đã được xuất gia, có sự nhìn thấy nỗi sợ hãi trong các dục.
1 Việc này tức là việc thọ nhận vàng bạc (ND).
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
346. Na hiraññasuvaṇṇena parikkhīyanti āsavā, amittā vadhakā kāmā sapattā sallabandhanā.
347. Taṃ maṃ ñātī amittāva kiṃ vo 1 kāmesu yuñjatha, jānātha maṃ pabbajitaṃ muṇḍaṃ saṅghāṭipārutaṃ.
348. Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca paṃsukūlaṃ ca cīvaraṃ, etaṃ kho mama sāruppaṃ anāgārūpanissayo.
349. Vantā mahesīhi 2 kāmā ye dibbā ye ca mānusā, khemaṭṭhāne vimuttā te pattā te acalaṃ sukhaṃ.
350. Sāhaṃ 3 kāmehi saṅgacchiṃ yesu tāṇaṃ na vijjati, amittā vadhakā kāmā aggikkhandhasamā 4 dukhā.
351. Paripantho esa bhayo 5 savighāto sakaṇṭako, gedho suvisamo lepo 6 mahanto mohanāmukho.
352. Upasaggo bhīmarūpo kāmā sappasirūpamā, ye bālā abhinandanti andhabhūtā puthujjanā.
353. Kāmapaṅkena sattāhi 7 bahū loke aviddasu,8 pariyantaṃ nābhijānanti jātiyā maraṇassa ca.
354. Duggatigamanaṃ maggaṃ manussā kāmahetukaṃ, bahuṃ ve paṭipajjanti attano rogamāvahaṃ.
355. Evaṃ amittajananā tāpanā saṃkilesikā, lokāmisā bandhanīyā9 kāmā maraṇabandhanā.
356. Ummādanā ullapanā kāmā cittappamāthino,10 sattānaṃ saṃkilesāya khipaṃ11 mārena oḍḍitaṃ.
357. Anantādīnavā kāmā bahudukkhā mahāvisā, appassādā raṇakarā sukkapakkhavisosanā.
358. Sāhaṃ etādisaṃ katvā12 vyasanaṃ kāmahetukaṃ, na taṃ paccāgamissāmi nibbānābhiratā sadā.
1 maṃ - Syā, PTS. 8 aviddasū - Ma, PTS; 2 mahesinā - PTS. avindiṃsu - Syā. 3 māhaṃ - Ma, Syā, PTS. 9 bandhaniyā - Ma. 4 aggikkhandhūpamā - Ma, Syā, PTS. 10 cittappamaddino - Ma, Pu; 5 aparisuddho eso sabhayo - Syā; cittappamādino - Syā. paripantho eso sabhayo - PTS. 11 khippaṃ - Ma, Syā. 6 c’ eso - Ma, Syā, PTS. 12 hitvā - Syā. 7 kāmasaṃsaggasattā hi janā - Syā; kāmapaṅkasattā hi janā - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
346. Các lậu hoặc không được cạn kiệt nhờ vào vàng khối hay vàng ròng. Các dục là những kẻ thù, những kẻ giết người, là đối nghịch, là những sự trói buộc vào các mũi tên (luyến ái, sân hận, si mê).
347. Các người là thân quyến, tại sao lại lôi kéo tôi đây vào trong các dục, như là những kẻ thù vậy? Các người phải biết rằng tôi đã được xuất gia, đầu cạo, trùm lên y hai lớp.
348. Đồ ăn do đã đứng (chờ đợi), sự khất thực, và y may bằng vải quăng bỏ, việc này quả là thích hợp với tôi, là (những) vật nâng đỡ cho người sống không nhà.
349. Các dục, thuộc về cõi trời và thuộc về loài người, đã bị chối từ bởi các vị đại ẩn sĩ. Ở chốn an toàn, các vị ấy đã được hoàn toàn giải thoát, các vị ấy đã đạt đến sự an lạc không bị dao động.
350. Tôi đây đã tiếp xúc với các dục, chỗ nương tựa ở nơi chúng không được tìm thấy. Các dục là những kẻ thù, những kẻ giết người, những sự khổ đau, tương tự như những đống lửa.
351. (Các dục) ấy là sự trở ngại, là nỗi sợ hãi, có sự phá hoại, có gai nhọn. Sự ham muốn là vô cùng khập khiễng, là sự bôi bẩn, là nguyên nhân lớn tạo ra sự mê muội.
352. Các dục là sự khuấy rối, có dáng vóc ghê rợn, tương tự cái đầu con rắn; những kẻ nào là ngu dốt, bị mù lòa, những kẻ phàm phu thì ưa thích.
353. Bởi vì bị gắn bó với đám lầy của các dục, nhiều người ngu dốt ở thế gian không biết về việc chấm dứt sanh tử.
354. Vì nguyên nhân các dục, nhiều người, quả nhiên bằng nhiều lối, thực hành con đường dẫn đến cảnh giới khổ đau, đem lại bệnh tật cho bản thân.
355. Như vậy, các dục là sự sản sanh ra kẻ thù, là sự thiêu đốt, liên quan đến phiền não, là mồi nhử của thế gian cần được buộc trói lại, là sự trói buộc vào cái chết.
356. Các dục là (nguyên nhân tạo ra) các sự điên cuồng, các sự tâng bốc, các sự kích động của tâm, là lưới bẫy đã được giăng ra bởi Ma Vương, đem lại phiền não cho các chúng sanh.
357. Các dục có những điều bất lợi vô hạn, có nhiều khổ đau, là các chất độc mạnh, có ít khoái lạc, là những yếu tố gây nên khuấy rối, có sự tiêu diệt các thành phần trong sạch.
358. Sau khi đã gây nên điều bất hạnh như thế ấy, có nguyên nhân là các dục, tôi sẽ không quay trở lại việc ấy nữa, luôn luôn thỏa thích Niết Bàn.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Vīsatinipāto
359. Raṇaṃ taritvā 1 kāmānaṃ sītibhāvābhikaṅkhinī, appamattā vihassāmi 2 tesaṃ saṃyojanakkhaye.
360. Asokaṃ virajaṃ khemaṃ ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ3 ujuṃ, taṃ maggaṃ anugacchāmi yena tiṇṇā mahesino.
361. Imaṃ passatha dhammaṭṭhaṃ subhaṃ kammāradhītaraṃ, anejaṃ upasampajja rukkhamūlamhi jhāyati.
362. Ajjaṭṭhamī pabbajitā saddhā saddhammasobhanā, viṇītuppalavaṇṇāya tevijjā maccuhāyinī.
363. Sāyaṃ bhujissā anaṇā bhikkhunī bhāvitindriyā, sabbayogavisaṃyuttā katakiccā anāsavā.
364. Taṃ sakko devasaṅghena upasaṅkamma4 iddhiyā, namassati bhūtapati subhaṃ kammāradhītaran ”ti.
Itthaṃ sudaṃ subhā kammāradhītā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Subhākammāradhītutherīgāthā.
Vīsatinipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 karitvā - Ma, Syā, PTS. 3 ariyaṭṭhaṅgikaṃ - Syā, PTS. 2 viharissāmi - Syā; vihissāmi - PTS. 4 upasaṅgamma - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Hai Mươi
359. Sau khi vượt qua sự khuấy rối của các dục, có sự mong mỏi trạng thái mát mẻ, không bị xao lãng, tôi sẽ an trú trong sự cạn kiệt các điều ràng buộc.
360. Tôi sẽ đi theo Đạo Lộ không có sầu muộn, xa lìa luyến ái, an toàn, thánh thiện, có tám chi phần, thẳng tắp ấy, nhờ nó mà các bậc đại ẩn sĩ đã được vượt qua.
361. ‘Các vị hãy nhìn xem Subhā này, con gái người thợ rèn, đã đứng vững ở trong Giáo Pháp. Sau khi tiến đến sự không còn dục vọng, nàng tham thiền ở cội cây. 1
362. Đã được xuất gia đến hôm nay là ngày thứ tám, có niềm tin, có sự chói sáng của Chánh Pháp, được hướng dẫn bởi vị ni Uppalavaṇṇā, nàng có ba Minh, có sự chiến thắng Thần Chết.
363. Nàng đây là người (nô lệ đã được) tự do, không còn nợ nần, là vị tỳ khưu ni, có các giác quan đã được tu tập, đã tách rời mọi điều ràng buộc, có phận sự đã làm xong, không còn lậu hoặc.’
364. Vị chúa tể của các sanh linh Sakka, cùng với hội chúng chư Thiên, bằng thần thông đã đi đến gặp và lễ bái Subhā, con gái người thợ rèn.”
Trưởng lão ni Subhā, con gái người thợ rèn, đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Subhā, con gái người thợ rèn.
Nhóm Hai Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
1 Ba câu kệ 361 - 363 là lời của đức Phật, câu kệ 364 là của các vị kết tập (ThigA., 229).
14. TIṂSATINIPĀTO 71. 365. Jīvakambavanaṃ rammaṃ gacchantiṃ bhikkhuniṃ subhaṃ, dhuttako sannivāresi tamenaṃ abravī subhā.
366. Kiṃ te aparādhitaṃ mayā yaṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi, 1 na hi pabbajitāya āvuso puriso samphusanāya kappati.
367. Garuke mama satthusāsane yā sikkhā sugatena desitā, parisuddhapadaṃ anaṅgaṇaṃ kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi.1
368. Āvilacitto anāvilaṃ sarajo vītarajaṃ anaṅgaṇaṃ, sabbattha vimuttamānasaṃ kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi.1
369. Daharā ca apāpikā casi kiṃ te pabbajjā karissati, nikkhipa kāsāyacīvaraṃ ehi ramāmase pupphite 2 vane.
370. Madhurañca pavanti sabbaso kusumarajena samuṭṭhitā 3 dumā, paṭhamavasanto sukho utu ehi ramāmase pupphite2 vane.
371. Kusumitasikharāva 4 pādapā abhigacchantiva 5 māluteritā, kā tuyhaṃ rati bhavissati yadi ekā vanamotarissasi. 6
372. Vāḷamigasaṅghasevitaṃ kuñjaramattakareṇulolitaṃ, 7 asahāyikā gantumicchasi rahitaṃ bhiṃsanakaṃ8 mahāvanaṃ.
373. Tapanīyakatāva dhītikā vicarasi cittaratheva9 accharā, kāsikasukhumehi vagguhi sobhasi vasanehi nūpame.10
374. Ahaṃ tava vasānugo siyaṃ yadi viharemase11 kānanantare, na hi catthi12 tayā piyataro13 pāṇo kinnarimandalocane.
375. Yadi me vacanaṃ karissasi sukhitā ehi agāramāvasa, pāsādanivātavāsinī parikammaṃ te karonti14 nāriyo.
1 ovadiyānutiṭṭhasi - Syā. 2 ramāma supupphite - Ma; 8 bhīsanakaṃ - Syā, PTS. ramāmase supupphite - Syā. 9 cittalateva - Ma. 3 samuddhatā - PTS. 10 suvasanehi nūpame - Ma; 4 ca - Ma, Syā, PTS. nivasanehinopame - Syā. 5 abhigajjantiva - Ma, Syā, PTS. 11 viharemasi - PTS. 6 vanam ogahissasi - Ma; 12 m’ atthi - Ma, Syā, PTS. vanam ogāhissasi - Syā, PTS. 13 piyattaro - Ma. 7o loḷitaṃ - Ma, Syā, PTS. 14 karontu - Ma, Syā, PTS.
14. NHÓM BA MƯƠI 71. 365. “Trong khi vị tỳ khưu ni Subhā đang đi đến khu vườn xoài đáng yêu của Jīvaka, có kẻ vô lại đã cản ngăn nàng. Subhā đã nói với gã ấy điều này:
366. ‘Này ông, tôi đã làm điều gì xúc phạm đến ông, mà ông đứng cản ngăn tôi? Bởi vì việc người nam đụng chạm đến người nữ xuất gia là không được phép.
367. Điều học này đã được bậc Thiện Thệ thuyết giảng trong Giáo Pháp khả kính của bậc Đạo Sư. Tôi là người nữ có bản thể thanh tịnh, không nhơ bẩn, tại sao ông đứng cản ngăn tôi?
368. Ông có tâm bị nhiễu loạn, còn tôi không bị nhiễu loạn, ông có sự luyến ái, còn tôi có sự luyến ái đã được xa lìa, không nhơ bẩn, có tâm ý đã được giải thoát về mọi lãnh vực, tại sao ông đứng cản ngăn tôi?’
369. ‘Nàng trẻ trung và không xấu xa, việc xuất gia sẽ làm điều gì cho nàng? Nàng hãy quăng bỏ y ca-sa, hãy đến, chúng ta hãy vui thú ở khu rừng đã được trổ hoa.
370. Các cây cối, vươn lên với bụi phấn của những bông hoa, tỏa ra khắp nơi mùi hương ngọt ngào. Tháng đầu xuân là mùa hoan lạc; nàng hãy đến, chúng ta hãy vui thú ở khu rừng đã được trổ hoa.
371. Các cây cối với những đỉnh chóp đã được đơm bông tựa như đang di chuyển đến (mỗi khi) được lay động bởi gió. Sẽ có sự hứng thú gì cho nàng, nếu nàng một mình đi sâu vào trong khu rừng?
372. Nàng không bạn đồng hành muốn đi vào khu rừng lớn, vắng vẻ, có sự kinh hoàng, được lai vãng bởi các bầy thú dữ, bị khuấy động bởi những con voi cái động cỡn với những con voi đực.
373. Nàng đi tới lui tựa như con búp bê làm bằng vàng, tựa như nàng tiên ở vườn hoa Cittaratha. 1 Ôi tuyệt thế giai nhân, nàng chói sáng với các loại vải Kāsī tinh tế, bóng láng.
374. Ôi người có đôi mắt dịu dàng của loài nhân điểu, ta có thể chiều theo sự sai bảo của nàng nếu chúng ta chung sống ở bên trong khu rừng, bởi vì không có sanh linh nào đáng yêu hơn nàng.
375. Nếu nàng sẽ làm theo lời nói của ta, được an vui, nàng hãy đến, hãy ngụ ở trong nhà, với việc cư ngụ ở trong sự an toàn của tòa lâu đài, có những người nữ làm công việc hầu hạ nàng.
1 Tên một vườn hoa ở cõi trời Đạo Lợi.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
376. Kāsikasukhumāni dhāraya 1 abhirohehi 2 ca mālavaṇṇakaṃ, kañcanamaṇimuttakaṃ bahuṃ vividhaṃ ābharaṇaṃ karomi te.
377. Sudhotarajapacchadaṃ subhaṃ goṇakatūlitasanthataṃ 3 navaṃ, abhiruha 4 sayanaṃ mahārahaṃ candanamaṇḍita 5 sāragandhikaṃ.
378. Uppalañca udakato uggataṃ 6 yathā taṃ 7 amanussasevitaṃ, evaṃ tuvaṃ brahmacārinī sakesu aṅgesu jaraṃ gamissasi.
379. Kiṃ te idha sārasammataṃ kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane, bhedanadhamme kalebare 8 yaṃ disvā vimano udikkhasi.
380. Akkhīni ca turiyāriva kinnariyāriva pabbatantare, tava me nayanānudikkhiya 9 bhiyyo kāmaratī pavaḍḍhati.
381. Uppalasikharopamāni te vimale hāṭakasannibhe mukhe, tava me nayanānudikkhiya9 bhiyyo kāmaguṇo pavaḍḍhati.
382. Api dūragatā saramhase 10 āyatapamhe visuddhadassane, na hi catthi11 tayā piyataro12 nayanā kinnarimandalocane.
383. Apathena payātumicchasi candaṃ kīḷanakaṃ gavessasi,13 meruṃ14 laṅghetumicchasi yo tvaṃ buddhasutaṃ maggayase.15
384. Natthi loke sadevake rāgo yattha ’pi ’dāni me siyā, napi naṃ jānāmi kīriso atha maggena hato samūlako.
385. Iṅgālakuyāva16 ujjhato17 visapattoriva aggato18 kato, napi naṃ passāmi kīriso atha maggena hato samūlako.
386. Yassā siyā apaccavekkhitaṃ satthā vā anupāsito siyā, tvaṃ tādisikaṃ palobhaya jānantiṃ so imaṃ vihaññasi.
387. Mayhaṃ hi akkuṭṭhavandite sukhadukkhe ca sati19 upaṭṭhitā, saṅkhatamasubhanti jāniya sabbattheva mano na lippati.20
1 dhārassu - Syā. 11 na hi m’ atthi - Ma, Syā, PTS. 2 abhiropehi - Ma, Syā, PTS. 12 piyattarā - Ma; 3 goṇakatūlikasanthataṃ - Ma, Syā; piyatarā - Syā, PTS. goṇakatūlikasantataṃ - PTS. 13 gavesasi - Ma, Syā, PTS. 4 abhirūhi - Syā; abhirūha - PTS. 14 sineruṃ - Syā. 5 candanamaṇḍitaṃ - Syā, PTS. 15 maggayasi - Ma, PTS; 6 uppalaṃ cudakā samuggataṃ - Ma; patthesi - Syā. uppalaṃ ca udakato ubbhataṃ - Syā, PTS. 16 iṅghāḷakhuyā va - Syā, PTS. 7 yaṃ - Syā, PTS. 17 ujjhito - Ma, Syā, PTS. 8 kaḷevare - Ma, Syā, PTS. 18 aggito - Ma. 9 nayanāni dakkhiya - Ma, Syā, PTS. 19 satī - Ma. 10 saremhase - Syā, PTS. 20 limpati - Ma, Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Ba Mươi
376. Hãy mặc vào các tấm vải Kāsī tinh tế, hãy trưng diện tràng hoa và vật thoa. Ta sẽ tạo ra cho nàng nhiều nữ trang các loại làm bằng vàng, ngọc ma- ni, và ngọc trai.
377. Nàng hãy ngự lên chiếc giường ngủ vô cùng quý giá, có màn che được giặt sạch bụi bặm, xinh đẹp, được trải lên bằng lớp nệm lông thú, mới tinh, được trang trí bằng gỗ trầm có hương thơm ngát.
378. Giống như đóa sen xanh kia, được vươn lên từ trong nước, được thân cận với phi nhân, tương tự như vậy với việc thực hành Phạm hạnh, nàng sẽ đi đến tuổi già khi các phần thân thể còn thuộc về riêng mình.’
379. ‘Đối với ông, ở đây, ở cái thân xác có bản chất tan rã, chứa đầy các vật ghê tởm, làm cho các bãi tha ma phát triển, vật gì được xem là cốt lõi mà sau khi nhìn thấy vật ấy thì ông mất hồn và nhìn đắm đuối?’
380. ‘Đôi mắt (của nàng) tựa như (cặp mắt) của loài nai cái, tựa như (cặp mắt) của nữ nhân điểu ở trong khu rừng. Sau khi nhìn theo đôi mắt của nàng, niềm thích thú dục tình của ta gia tăng thêm nữa.
381. (Đôi mắt của nàng) giống như chóp đỉnh của đóa sen xanh ở trên khuôn mặt tựa như vàng không vết bẩn của nàng. Sau khi nhìn theo đôi mắt của nàng, mức độ dục tình của ta gia tăng thêm nữa.
382. Hỡi người có lông mi dài, hỡi người có cái nhìn trong trắng, cho dầu nàng đi xa, ta (sẽ) nhớ (nàng). Hỡi người có đôi mắt dịu dàng của loài nhân điểu, bởi vì không có cặp mắt nào đáng yêu hơn cặp mắt của nàng.’
383. ‘Ông muốn đi vào con đường sái quấy, ông muốn tầm cầu mặt trăng làm đồ chơi, ông muốn nhảy qua ngọn núi Meru, (khi) ông đeo đuổi người con của đức Phật.
384. Thậm chí ở thế gian luôn cả chư Thiên, giờ đây không có sự luyến ái nào có thể hiện hữu ở ta. Ta cũng không biết sự ái luyến ấy là loại nào một khi nó đã bị tiêu diệt tận gốc rễ bởi Đạo Lộ (thánh thiện).
385. (Sự luyến ái) tựa như (tàn lửa) được văng ra từ chậu than hồng, tựa như bát chất độc đã được làm cho tiêu tán. Ta cũng không biết sự ái luyến ấy là loại nào một khi nó đã bị tiêu diệt tận gốc rễ bởi Đạo Lộ (thánh thiện).
386. Đối với người nữ nào, (năm uẩn này) chưa được quán xét hay là bậc Đạo Sư chưa được phụng sự, ông hãy đi quyến rũ người nữ như thế ấy. (Nếu quyến rũ) con người đã nhận biết này, ông đây (sẽ) bị khốn khổ.
387. Bởi vì khi bị mắng nhiếc hay được lễ bái, khi có sự an lạc hay khổ đau, niệm của tôi đều được thiết lập. Sau khi biết rằng: ‘Pháp bị tạo tác là không tốt đẹp,’ tâm của tôi không bám víu vào bất cứ nơi nào.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Tiṃsatinipāto
388. Sāhaṃ sugatassa sāvikā maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī, uddhaṭasallā anāsavā suññāgāragatā ramāmahaṃ.
389. Diṭṭhā hi mayā sucittitā sombhā dārukapillakāni vā, 1 tantīhi ca khīlakehi ca vinibaddhā vividhaṃ panaccakā. 2
390. Tamhuddhaṭe tantikhīlake vissaṭṭhe vikale paripakkhite, 3 avinde khaṇḍaso kate kimhi tattha manaṃ nivesaye.
391. Tathūpamā dehakāni maṃ tehi dhammehi vinā na vattanti, dhammehi vinā na vattati 4 kimhi tattha manaṃ nivesaye.
392. Yathā haritālena makkhitaṃ addasa cittikaṃ bhittiyā kataṃ, tamhi te viparītadassanaṃ saññā 5 mānusikā niratthikā.
393. Māyaṃ viya aggato kataṃ supinanteva suvaṇṇapādapaṃ, upagacchasi 6 andha rittakaṃ janamajjheriva rupparūpakaṃ.
394. Vaṭṭaniriva koṭarohitā majjhe bubbulakā7 sa-assukā, piḷakoḷikā8 ettha9 jāyati vividhā cakkhuvidhā ca10 piṇḍitā.
395. Uppāṭiya11 cārudassanā na ca pajjittha asaṅgamānasā,12 handa te cakkhuṃ harassu taṃ tassa narassa adāsi tāvade.
396. Tassa ca viramāsi tāvade rāgo tattha khamāpayī ca naṃ, sotthi siyā brahmacāriṇī na puno edisakaṃ bhavissasi.
397. Āsādiya13 edisaṃ janaṃ aggiṃ pajjalitaṃ va liṅgiya, gaṇhiya14 āsivisaṃ viya api nu sotthi siyā khamehi no.
398. Muttā ca tato sā bhikkhuṇī agamī buddhavarassa santikaṃ, passiya varapuññalakkhaṇaṃ cakkhu āsi yathā purāṇakan ”ti.
Itthaṃ sudaṃ subhā jīvakambavanikā therī gāthāyo abhāsī ”ti. Subhājīvakambavanikātherīgāthā.
Tiṃsati nipāto niṭṭhito.
--ooOoo--
1 dārukacillakāni vā - Syā; 7 pubbuḷakā - Ma; bubbuḷakā - Syā, PTS. dārukacillakā navā - PTS. 8 pīḷakoḷikā - Ma, Syā; pīḷikoḷikā - PTS. 2 panaccitā - Syā, PTS. 9 c’ ettha - Ma, Syā, PTS. 3 parikrite - Ma; 10 va - Syā, PTS. paripakkate - Syā, PTS. 11 upādiya - Syā. 4 vattanti - Syā, PTS. 12 alaggamānasā - Syā. 5 paññā - Syā, PTS. 13 āhaniya - Syā, PTS. 6 upadhāvasi - Syā, PTS. 14 gaṇhissaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Ba Mươi
388. Tôi đây là nữ đệ tử của bậc Thiện Thệ, có sự di chuyển bằng chiếc xe Đạo Lộ tám chi phần, có mũi tên đã được nhổ lên, không còn lậu hoặc, đã được đi đến căn nhà trống vắng, tôi thỏa thích. 389. Bởi vì tôi đã nhìn thấy những con búp bê khéo được tô màu, hoặc những con rối bằng gỗ, được buộc chặt bằng những sợi dây và những thanh gỗ, nhảy múa theo nhiều kiểu. 390. Khi (những) sợi dây và thanh gỗ ấy được lấy ra, được tháo rời, được gỡ bỏ, được phân tán, đã được làm thành mảnh vụn, không thể tìm ra, trong trường hợp ấy thì tâm có thể trú vào cái gì? 391. Tương tự như thế ấy, các phần thân thể của tôi không vận hành nếu thiếu đi các pháp ấy (đất, nước, v.v...); (cơ thể) không vận hành nếu thiếu đi các phần (tay, chân, v.v...), trong trường hợp ấy thì tâm có thể trú vào cái gì? 392. Giống như ông đã nhìn thấy bức tranh vẽ (hình người) được bôi màu vàng, được tạo ra ở bức tường, cái nhìn của ông về cái (hình người) ấy đã bị bóp méo, cái tưởng về con người (đứng ở bức tường) là không có ý nghĩa. 393. Tựa như ảo ảnh được tạo ra ở phía trước, tựa như cái cây bằng vàng ở trong giấc mơ, tựa như sự phô bày hình thức ở giữa đám người, này kẻ mù lòa, ông đi theo cái không thật. 394. (Con mắt) tựa như viên bi tròn được đặt vào cái hốc, có cái bong bóng ở chính giữa cùng với nước mắt, chất ghèn được tiết ra ở nơi ấy, các phần tử của con mắt được xoay chuyển theo nhiều lối.’ 395. Với tâm ý không luyến tiếc, vị ni có khuôn mặt dễ thương, đã móc lấy (con mắt), và đã không tiếc nuối (nói rằng): ‘Này, ông hãy mang đi con mắt cho ông đi,’ đồng thời đã trao con mắt cho gã đàn ông ấy. 396. Liền khi ấy sự luyến ái của gã ấy đã ngưng hẳn, và tại nơi ấy gã đã xin vị ni thứ lỗi: ‘Thưa vi ni thực hành Phạm hạnh, có thể tốt lành được chăng? Việc như thế này sẽ không tái diễn. 397. Sau khi xúc phạm con người như thế này, tựa như đã ôm lấy ngọn lửa cháy bùng, giống như đã cầm lấy nọc độc của con rắn. Còn có thể tốt lành được chăng? Xin hãy thứ lỗi cho tôi.’ 398. Và đã được tự do lìa khỏi gã ấy, vị tỳ khưu ni ấy đã đi đến gặp đức Phật cao quý. Sau khi nhìn thấy tướng trạng phước báu cao quý, con mắt đã trở nên giống như tình trạng trước đây.” Trưởng lão ni Subhā ngụ ở vườn xoài của Jīvaka đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Subhā ngụ ở vườn xoài của Jīvaka.
Nhóm Ba Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
15. CATTĀLĪSATINIPĀTO 72. 399. Nagaramhi kusumanāme pāṭaliputtamhi puthuviyā 1 maṇḍe, sakyakulakulīnāyo dve bhikkhuniyo hi 2 guṇavatiyo. 400. Isidāsī tattha ekā dutiyā bodhittherī 3 sīlasampannā ca, jhānajjhāyanaratāyo bahussutāyo dhutakilesāyo. 401. Tā piṇḍāya caritvā 4 bhattatthaṃ kariya dhotapattāyo, rahitamhi sukhanisinnā imā girā abbhudīresuṃ. 5 402. Pāsādikāsi ayye isidāsī vayopi te aparihīno, kiṃ disvāna vyākulikaṃ 6 athāsi nekkhammamanuyuttā. 403. Evaṃ anuyuñjiyamānā 7 sā rahite dhammadesanā kusalā, isidāsī 8 vacanamabravī suṇa bodhi yathamhi 9 pabbajitā. 404. Ujjeniyā puravare 10 mayhaṃ pitā sīlasaṃvuto seṭṭhi, tassamhi ekadhītā11 piyā manāpā ca dayitā ca. 405. Atha me sāketato varakā12 āgacchum13 uttamakulīkā,14 seṭṭhīpahūtaratano15 tassa maṃ suṇhamadāsi tāto. 406. Sassuyā sasurassa16 ca sāyaṃ pātaṃ paṇāmamupagamma, sirasā karomi pāde vandāmi yathamhi9 anusiṭṭhā. 407. Yā mayhaṃ sāmikassa bhaginiyo bhātuno paṭijano,17 tamekavarakampi18 disvā ubbiggā āsanaṃ dadāmi.19
1 pathaviyā - Ma, PTS; paṭhaviyā - Syā. 11 ekā dhītā - Syā, PTS. 2 hi - itisaddo Syā, PTS. potthake natthi. 12 varako - Syā, PTS. 3 bodhī ti - Ma, Syā, PTS. 13 āgacchi - Syā, PTS. 4 caritvāna - Syā. 14 uttamakulīnā - Ma; 5 abbhavadesuṃ - Syā. uttamakulīno - Syā, PTS. 6 byālikaṃ - Ma; valikaṃ - Syā, PTS. 15 seṭṭhi bahutaratano - PTS. 7 anuyuñjamānā - PTS. 16 sassurassa - Ma, Syā, PTS. 8 isidāsī idaṃ - Syā, PTS. 17 parijano vā - Ma, Syā; parijano - PTS. 9 yathāmhi - Ma, Syā, PTS. 18 taṃ ekavārakaṃ pi - Syā, PTS. 10 ito paraṃ visajjanakathā ujjeniyā puravare - Syā. 19 demi - PTS.
15. NHÓM BỐN MƯƠI
72. 399. Ở thành phố có tên của loài hoa Pāṭaliputta, nơi trong lành nhất ở trên trái đất, có hai vị tỳ khưu ni có đức hạnh, thuộc dòng dõi gia tộc Sakya.
400. Trong số đó, một vị là Isidāsī, và vị thứ nhì là trưởng lão ni Bodhī; (cả hai) đầy đủ giới hạnh, thích thú việc tham thiền về các loại thiền, có sự nghe nhiều, có các phiền não đã được giũ bỏ.
401. Hai vị ni ấy, sau khi đi khất thực, sau khi hoàn tất bữa ăn, có các bình bát đã được rửa, ngồi xuống thoải mái ở nơi thanh vắng, đã nói lên những lời này:
402. ‘Này chị Isidāsī, chị là dễ mến, thậm chí tuổi trẻ của chị cũng chưa phai tàn, sau khi nhìn thấy điều gì xấu xa (ở cuộc sống tại gia) khiến chị gắn bó với việc xuất ly?’
403. Trong khi được hỏi như vậy ở nơi thanh vắng, vị ni Isidāsī ấy, thiện xảo về việc thuyết giảng Giáo Pháp, đã nói lời nói rằng: “Này Bodhī, hãy lắng nghe tôi đã được xuất gia như thế nào.
404. Ở tại kinh thành Ujjenī, cha của tôi là thương buôn, thu thúc trong giới hạnh. Tôi là con gái độc nhất, đáng yêu, hợp ý, được cảm tình của ông ấy.
405. Rồi những người hỏi cưới tôi thuộc gia tộc thượng lưu từ Sāketa đã đi đến, người thương buôn có nhiều châu ngọc (đã phái họ đi đến); cha đã cho tôi làm con dâu của ông ấy.
406. Đối với mẹ chồng và cha chồng, buổi tối, buổi sáng, sau khi đi đến gặp họ, tôi cúi đầu thể hiện sự tôn kính, rồi đảnh lễ các bàn chân theo như tôi đã được chỉ dạy.
407. Sau khi nhìn thấy các chị em gái, các anh em trai, người tùy tùng của chồng tôi, ngay cả người yêu quý duy nhất ấy, tôi run rẩy trao cho ghế ngồi.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Cattālīsanipāto
408. Annena ca pānena ca khajjena ca yaṃ ca tattha sannihitaṃ, chādemi upanayāmi 1 demi ca yaṃ yassa patirūpaṃ. 409. Kālena upaṭṭhahitvā 2 gharaṃ samupagamāmi 3 ummāre, dhovantī hatthapāde 4 pañjalikā sāmikaṃ upemi ca. 5 410. Kocchaṃ pasādamañjaniñca 6 ādāsakañca gaṇhitvā, parikammakārikā viya sayameva patiṃ vibhūsemi. 411. Sayameva odanaṃ sādhayāmi sayameva bhājanaṃ dhovantī, 7 mātāva ekaputtakaṃ tadā 8 bhattāraṃ paricarāmi. 412. Evaṃ maṃ bhatikataṃ 9 anurattaṃ 10 kārikaṃ nihatamānaṃ,11 uṭṭhāyikaṃ analasaṃ sīlavatiṃ dussate bhattā. 413. So mātarañca pitarañca bhaṇati āpucchāhaṃ gamissāmi, isidāsiyā na vacchaṃ12 ekāgārehaṃ sahavatthuṃ. 414. Mā evaṃ putta avaca isidāsī paṇḍitā parivyattā, uṭṭhāyikā analasā kiṃ tuyhaṃ na rocate putta. 415. Na ca me hiṃsati kiñci na cāhaṃ isidāsiyā saha vacchaṃ, dessāva me alaṃ me apucchāhaṃ13 gamissāmi. 416. Tassa vacanaṃ suṇitvā sassu sasuro ca maṃ14 apucchiṃsu, kissa tayā aparaddhaṃ bhaṇa vissatthā15 yathābhūtaṃ. 417. Napihaṃ aparajjhaṃ16 kiñci napi hiṃsemi na bhaṇāmi17 dubbacanaṃ, kiṃ sakkā kātuyye18 yaṃ maṃ viddessate19 bhattā.
1 upanayāmi ca - Ma, PTS. 11 taṃ nihatamānaṃ - Syā, PTS. 2 uṭṭhahitvā - Syā, PTS. 12 na saha vacchaṃ - Ma, Syā, PTS. 3 samupagamiṃ - Syā, PTS. 13 āpucchāhaṃ - Syā, PTS. 4 ummāradhotahatthapādā - Syā, PTS. 14 sassū sassuro ca maṃ - Syā; 5 upemi - Ma, PTS; upemihaṃ - Syā. sassū sassuro ca me - PTS. 6 pasādaṃ añjanañca - Syā, PTS, Sīmu. 15 vissaṭṭhā - Ma, Syā. 7 dhoviṃ - Syā, PTS. 16 aparajjhiṃ - Sīmu, Pu. 8 tathā - Ma, Syā, PTS. 17 na pi hiṃseva na gaṇāmi - Syā, PTS. 9 bhattikataṃ - Ma, Syā, PTS. 18 kātuye - Syā, PTS. 10 anuttaraṃ - Syā, PTS. 19 videssate - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Bốn Mươi
408. Với cơm ăn, nước uống, thức nhai, và vật được tích trữ ở tại nơi ấy, tôi chiều chuộng, đem lại, và trao vật thích hợp cho từng người.
409. Sau khi thức dậy đúng giờ, tôi đi đến gian nhà, rửa sạch các bàn tay bàn chân ở ngưỡng cửa, rồi tôi đi đến bên chồng, với tay chắp lại.
410. Sau khi cầm lấy cái lược, đồ trang điểm, thuốc thoa, và cái gương nhỏ, tôi tự chính mình trang điểm cho chồng tựa như người nữ tỳ.
411. Tôi tự chính mình nấu cơm, tự chính mình rửa bát, tôi luôn luôn phục vụ người chồng tựa như người mẹ phục vụ đứa con trai duy nhất.
412. Người chồng bực bội đối với tôi, (trong khi tôi là) người đã thể hiện sự hy sinh, một mực yêu (chồng), như là người hầu gái, có ngã mạn đã được đè nén, là người dậy sớm, không biếng nhác, có giới hạnh như thế ấy.
413. Anh ta nói với mẹ và cha rằng: ‘Con sẽ xin phép và con sẽ ra đi. Để sống với nhau, con sẽ không sống với Isidāsī trong cùng một căn nhà.’
414. ‘Này con trai, chớ nói như vậy. Isidāsī sáng suốt, là người dậy sớm, không biếng nhác. Này con trai, cô ta không làm vừa ý con điều gì?’
415. ‘Cô ta không gây hại cho con bất cứ điều gì, nhưng con sẽ không sống chung với Isidāsī. Đối với con, cô ta thật là đáng ghét. Đối với con, là đủ rồi. Con sẽ không xin phép và con sẽ ra đi.’
416. Sau khi lắng nghe lời nói ấy của con trai, mẹ chồng và cha chồng đã hỏi tôi rằng: ‘Con đã phạm tội lỗi gì? Hãy bình tĩnh nói đúng theo sự tình.’
417. ‘Con cũng đã không phạm tội lỗi nào cả, con cũng không gây hại, con không nói lời hỗn xược. Còn có thể làm điều gì khi chồng ghét bỏ con?’
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Cattālīsanipāto
418. Te maṃ pitu gharaṃ pati nayiṃsu vimanā dukhena 1 adhibhūtā, 2 puttaṃ anurakkhamānā jitamhase 3 rūpiniṃ lakkhiṃ. 4 419. Atha maṃ adāsi tāto aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa, tato upaḍḍhasuṅkena yena maṃ vindatha seṭṭhi. 420. Tassapi gharamhi māsaṃ avasī 5 atha sopi maṃ paṭicchasi, 6 dāsīva upaṭṭhahanti 7 adūsikaṃ sīlasampannaṃ. 421. Bhikkhāya ca vicarantaṃ damakaṃ dantaṃ me pitā bhaṇati, hohisi 8 me jāmātā nikkhipa pontiñca 9 ghaṭikañca. 422. Sopi vasitvā pakkhamatha 10 tātaṃ bhaṇati dehi me pontiṃ,11 ghaṭikañca mallakañca12 punapi bhikkhaṃ carissāmi. 423. Atha naṃ bhaṇati tāto ammā sabbo ca me ñātagaṇavaggo, kiṃ te na kirati13 idha bhaṇa khippaṃ taṃ te14 karihiti. 424. Evaṃ bhaṇito bhaṇati yadi me attā sakkoti alaṃ mayhaṃ, isidāsiyā na saha vacchaṃ15 ekagharehaṃ saha vatthuṃ. 425. Vissajjito gato so ahampi ekākinī vicintemi, apucchitūna16 gacchaṃ17 maritāye18 vā pabbajissaṃ vā.19 426. Atha ayyā jinadattā āgacchi gocarāya caramānā, tātakulaṃ vinayadharī bahussutā sīlasampannā. 427. Taṃ disvānamhākaṃ uṭṭhāyāsanaṃ tassā paññāpayiṃ, nisinnāya ca pāde vanditvā bhojanaṃ adāsiṃ.
1 dukkhena - Syā, PTS. 11 poṭhiṃ - Ma. 2 avibhūtā - PTS, Sīmu 1, 2, Pa. 12 kapallakañca - Syā. 3 jināmhase - Ma, Syā, PTS. 13 kīrati - Ma; karati - PTS. 4 lacchiṃ - Syā, PTS. 14 yante - Syā, PTS. 5 avasiṃ - Ma, Syā, PTS. 15 na vacchaṃ - PTS. 6 paṭiccharayi - Ma; paṭicchati - Syā, PTS. 16 āpucchitūna - Ma, Syā, PTS; 7 upaṭṭhahantiṃ - Ma, Syā, PTS. āpucchitvāna - Syā. 8 so sihi - Syā; so hi si - PTS. 17 gacchāmi - Syā. 9 poṭhiñca - Ma. 18 marituye - Ma, PTS; 10 pakkhaṃ atha - Ma, Syā, PTS; marituṃ - Syā. pakkamutha - Sīmu. 19 pabbajituṃ vā - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Bốn Mươi
418. Họ, với tâm không vui, bị chồng chất khổ đau, đã đưa tôi về lại nhà của cha ruột (nói rằng): ‘Trong khi bảo vệ đứa con trai, chúng tôi tự đánh mất nữ thần Lakkhī (May Mắn) xinh đẹp.’
419. Rồi cha đã cho tôi vào căn nhà của một người giàu có thuộc gia tộc thứ nhì, với của hồi môn bằng một nửa so với của hồi môn mà người thương buôn (trước đây) đã tiếp nhận tôi.
420. Tôi cũng đã sống trong căn nhà của ông ấy được một tháng, rồi ông ấy cũng đã đuổi tôi đi, trong khi tôi phục vụ tựa như nữ tỳ, (và tôi) được đầy đủ giới hạnh, không phải là kẻ xấu xa.
421. Và cha tôi nói với kẻ đang đi đó đây vì việc khất thực, là người huấn luyện (kẻ khác), và là người đã được rèn luyện: ‘Hãy trở thành con rể của ta. Hãy quăng bỏ mảnh vải rách và cái tô xin ăn.’
422. Người ấy cũng thế, sau khi sống (chung) nửa tháng, thì nói với cha rằng: ‘Hãy trao cho con mảnh vải rách, cái tô xin ăn, và cái chậu, con cũng sẽ đi khất thực trở lại.’
423. Rồi cha, mẹ, và toàn bộ nhóm thân quyến của tôi nói với người ấy rằng: ‘Ở đây, cái gì chưa được con hài lòng? Hãy nói mau đi, vợ con sẽ làm điều ấy cho con.’
424. Được bảo như vậy, người ấy nói rằng: ‘Nếu bản thân con có khả năng (tự quyết định), đối với con là đủ rồi. Để sống với nhau, con sẽ không sống với Isidāsī trong cùng một căn nhà.’
425. Được tự do, người ấy đã ra đi. Còn tôi, đơn độc một mình, suy nghĩ rằng: ‘Ta sẽ không xin phép, ta sẽ ra đi để chết hoặc ta sẽ xuất gia.’
426. Rồi ni sư Jinadattā, vị ni rành rẽ về Luật, có sự nghe nhiều, đầy đủ giới hạnh, trong khi đi khất thực, đã đi đến nhà của cha.
427. Sau khi nhìn thấy vị ni ấy, tôi đã đứng dậy và sắp xếp cái ghế của chúng tôi cho vị ni ấy. Khi vị ni ấy đã ngồi xuống, tôi đã đảnh lễ các bàn chân của người và đã dâng cúng vật thực.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Cattālīsanipāto
428. Annena ca pānena ca 1 khajjena ca yaṃ ca tattha sannihitaṃ, santappayitvāvocaṃ 2 ayye icchāmi pabbajitun ’ti. 3 429. Atha maṃ bhaṇati tāto idheva puttaka 4 carāhi tvaṃ 5 dhammaṃ, annena ca pānena ca santappaya 6 samaṇe dvijātī ca. 430. Athāhaṃ bhaṇāmi tātaṃ rodantī añjaliṃ paṇāmetvā, pāpaṃ hi mayā7 pakataṃ kammaṃ taṃ nijjarissāmi.8 431. Atha maṃ bhaṇati tāto pāpuṇa bodhiṃ ca aggadhammaṃ ca, nibbānaṃ ca labhassu yaṃ sacchikari dvipadaseṭṭho. 432. Mātāpitū abhivādayitvā sabbaṃ ca ñātigaṇavaggaṃ, sattāhaṃ pabbajitā tisso vijjā aphassayiṃ.9 433. Jānāmi attano satta jātiyo yassāyaṃ10 phalaṃ vipāko, taṃ tava ācikkhissaṃ taṃ ekamanā nisāmehi. 434. Nagaramhi erakacche11 suvaṇṇakāro ahaṃ pahūtadhano,12 yobbanamadena matto so paradāramasevihaṃ. 435. Sohaṃ tato cavitvā nirayamhi apaccisaṃ ciraṃ, pakko tato ca uṭṭhahitvā makkaṭiyā kucchimhi okkamiṃ. 436. Sattāhajātakaṃ maṃ13 mahākapi yūthapo nillacchesi, tassetaṃ kammaphalaṃ yathāpi gantvāna paradāraṃ. 437. Sohaṃ tato cavitvā kālaṃ karitvā sindhavāraññe, kāṇāya ca khañjāya ca eḷakiyā kucchimokkamiṃ.
1 annapānena - Syā. 7 anujānāhi maṃ tāta mayā - Syā. 2 santappayitvā avacaṃ - Ma, PTS; 8 nijjaressāmi - Ma, Syā, PTS. santappayitvāna avacaṃ - Syā. 9 aphussayiṃ - Syā. 3 pabbajituṃ - Ma, Syā, PTS. 10 yassayaṃ - Ma; yassā yaṃ - Syā, PTS. 4 puttike - Syā. 11 erakakacche - Syā, PTS. 5 taṃ - Syā, PTS. 12 bahutadhano - PTS. 6 tappaya - Ma, PTS. 13 sattāhaṃ jātakammaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Bốn Mươi
428. Sau khi làm cho (vị ni ấy) được thỏa mãn với cơm ăn, nước uống, thức nhai, và vật được tích trữ ở tại nơi ấy, tôi đã nói rằng: ‘Thưa ni sư, con muốn xuất gia.’
429. Rồi cha nói với tôi rằng: ‘Này con, con hãy thực hành Phạm hạnh ngay tại đây (ở căn nhà này). Con hãy làm thỏa mãn các vị Sa-môn và các vị có hai lần sanh (Bà-la-môn) với cơm ăn và nước uống.
430. Khi ấy, tôi chắp hai bàn tay lại, khóc lóc, nói với cha rằng: Bởi vì việc ác đã được tạo ra bởi con, con sẽ thủ tiêu nghiệp ấy.’
431. Rồi cha nói với tôi rằng: ‘Con hãy đạt lấy quả vị Giác Ngộ và Giáo Pháp cao cả. Con hãy thành tựu Niết Bàn mà bậc Tối Thượng của loài người đã chứng đắc.’
432. Sau khi đảnh lễ mẹ, cha, và toàn bộ nhóm thân quyến, tôi đã xuất gia; qua bảy ngày tôi đã chạm đến ba Minh.
433. Tôi biết bảy kiếp sống của mình; đây là quả (của nghiệp) và quả thành tựu của việc ấy (bị chồng hất hủi). Tôi sẽ thuật lại việc ấy cho cô. Cô hãy nhất tâm lắng nghe chuyện ấy.
434. Ở thành phố Erakaccha, tôi đã là người thợ vàng, có nhiều tài sản. Bị đắm đuối với sự say mê của tuổi trẻ, tôi đây đã gần gũi với vợ của kẻ khác.
435. Sau khi chết đi từ nơi ấy, tôi đây đã bị nung nấu ở địa ngục thời gian dài. Và sau khi bị nung nấu, từ nơi đó tôi đã được sanh lên và đã nhập thai vào bụng của con khỉ cái.
436. Khi tôi được bảy ngày tuổi, con khỉ đực khổng lồ chúa bầy đã thiến tôi. Việc ấy là quả của nghiệp của tôi đây, bởi vì đã đi đến với vợ của kẻ khác.
437. Sau khi chết đi từ nơi ấy, sau khi lìa đời ở khu rừng Sindhava, tôi đã hạ sanh vào bụng của con dê cái chột và què.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Cattālīsanipāto
438. Dvādasavassāni ahaṃ nillacchito dārake parivahitvā, kimināvaṭṭo akallo yathāpi gantvāna paradāraṃ. 439. Sohaṃ tato cavitvā govāṇijakassa gāviyā jāto, vaccho lākhātambo nillacchito dvādase māse. 440. Voḍhūna 1 naṅgalamahaṃ sakaṭañca dhārayāmi, andho vaṭṭo akallo yathāpi gantvāna paradāraṃ. 441. Sohaṃ tato cavitvā vithiyā dāsiyā ghare jāto, neva mahilā na puriso yathāpi gantvāna paradāraṃ. 442. Tiṃsati vassamhi mato sākaṭikakulamhi dārikā jātā, kapaṇamhi appabhoge dhanikapurisapātabahulamhi. 443. Taṃ maṃ tato satthavāho ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā, vikaḍḍhati 2 vilapantiṃ acchinditvā kulagharassa. 3 444. Atha soḷasame vasse disvāna 4 maṃ pattayobbanaṃ, kaññamorundhatassa5 putto giridāso nāma nāmena. 445. Tassapi aññā bhariyā sīlavatī guṇavatī yasavatī ca, anurattaṃ6 bhattāraṃ tassāhaṃ viddesanamakāsiṃ. 446. Tassetaṃ kammaphalaṃ yaṃ maṃ apakiritūna7 gacchantī, dāsīva upaṭṭhahantiṃ tassapi anto kato mayā ”ti.
Itthaṃ sudaṃ isidāsī therī gāthāyo abhāsī ”ti. Isidāsītherīgāthā.
Cattālīsatinipāto samatto.
--ooOoo--
1 te puna - Syā, PTS. 5 kaññaṃ oruddhatassa - Syā, PTS. 2 okaḍḍhati - Syā, PTS. 6 anurattā - Ma, Syā, PTS. 3 kulagharasmā - Ma. 7 apakīritūna - Ma; 4 disvā - Ma. apakaritūna - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Bốn Mươi
438. Sau khi đã chăm sóc những đứa con trong mười hai năm, tôi đã bị thiến, bị khổ sở vì dòi (ăn), không còn sức khỏe, bởi vì đã đi đến với vợ của kẻ khác.
439. Sau khi chết đi từ nơi ấy, tôi đây đã được sanh ra bởi con bò cái của người buôn trâu bò. Là con bê, có màu đỏ hung như cánh kiến, tôi đã bị thiến khi được mười hai tháng.
440. Tôi đã kéo cày, và gồng gánh cỗ xe kéo, mù lòa, bị khổ sở, không còn sức khỏe, bởi vì đã đi đến với vợ của kẻ khác.
441. Sau khi chết đi từ nơi ấy, tôi đây đã được sanh ra trong bụng của người nữ tỳ ở đường phố; tôi không phải là nữ cũng không phải là nam, bởi vì đã đi đến với vợ của kẻ khác.
442. Vào năm ba mươi, tôi đã chết đi và đã được sanh làm đứa bé gái ở gia tộc của người kéo xe, khốn khó, có ít của cải, chịu nhiều áp chế từ những người giàu có.
443. Sau đó, do số tiền lời đã được tích lũy quá nhiều, người điều khiển đoàn xe đã lôi kéo tôi đây, đang than khóc, sau khi đã cưỡng bức tôi lìa khỏi căn nhà.
444. Rồi vào năm tôi được mười sáu tuổi, sau khi nhìn thấy tôi đã đạt tuổi thành niên, trở thành thiếu nữ, người con trai của ông ấy tên là Giridāsa đã chọn tôi làm vợ.
445. Anh ta còn có người vợ khác nữa, (cô ấy) có giới hạnh, có đức hạnh, và có danh tiếng. Là người yêu thương chồng, tôi đã gây thù oán với cô ấy.
446. Việc ấy là quả của nghiệp của tôi đây, là việc họ đã ruồng rẫy tôi rồi ra đi, trong khi tôi phục vụ tựa như nữ tỳ. Dầu vậy, đối với điều ấy, tôi đã thực hiện sự chấm dứt.”
Trưởng lão ni Isidāsī đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Isidāsī.
Nhóm Bốn Mươi được chấm dứt.
--ooOoo--
16. MAHĀNIPĀTO 73. 447. Mantāvatiyā nagare rañño koñcassa aggamahesiyā, dhītā āsi 1 sumedhā pasāditā 2 sāsanakarehi. 448. Sīlavatī cittakathā 3 bahussutā buddhasāsane vinītā, mātāpitaro upagamma bhaṇati ubhayo nisāmetha. 449. Nibbānābhiratāhaṃ asassataṃ bhavagataṃ yadipi dibbaṃ, kimaṅga 4 pana tucchā kāmā appassādā bahuvighātā. 450. Kāmā kaṭukā āsīvisūpamā yesu mucchitā bālā, te dīgharattaṃ niraye samappitā haññante dukkhitā. 451. Socanti pāpakammā vinipāte pāpabuddhino, 5 sadā kāyena vācāya6 manasā ca asaṃvutā.7 452. Bālā te duppaññā acetanā dukkhasamudayoruddhā, desente ajānantā na bujjhate8 ariyasaccāni. 453. Saccāni amma buddhavaradesitāni te bahutarā ajānantā, ye abhinandanti bhavagataṃ pihenti9 devesu upapattiṃ. 454. Devesupi upapatti asassatā bhavagate aniccamhi, na ca santasanti10 bālā punappunaṃ jāyitabbassa. 455. Cattāro vinipātā dve11 ca gatiyo kathañci labbhanti, na ca vinipātagatānaṃ pabbajjā atthi nirayesu.
1 āsiṃ - Ma, Sīmu 1, 2, A. 6 vācāya ca - Ma, Syā, PTS. 2 pāsādikā - Syā, PTS, Sīmu 1, A. 7 asaṃvutā bālā - Ma, Syā, PTS. 3 cittakathikā - Syā, PTS. 8 bujjhare - Ma, Syā, PTS. 4 kimaṅgaṃ - Ma, Syā. 9 pihanti - Syā, PTS. 5 pāpavaddhino - Ma; 10 uttasanti - Syā. pāpāvuddhino - Sīmu 1, 2, A. 11 duve - Ma.
16. NHÓM LỚN 73. 447. Ở thành phố Mantāvatī, Sumedhā, người con gái của hoàng hậu chánh cung của đức vua Koñca, đã có được đức tin nhờ vào những vị đang thực hành Giáo Pháp.
448. Là người có giới hạnh, nói năng khôn khéo, có sự nghe nhiều, đã được dạy dỗ về lời dạy của đức Phật, Sumedhā đã đi đến gặp mẹ cha rồi nói với cả hai người rằng: ‘Xin mẹ cha hãy lắng nghe.
449. Con thích thú Niết Bàn. Việc đi đến các hữu là không trường tồn, dầu là thuộc về cõi Trời đi nữa; vậy thì có gì với các dục rỗng không, ít khoái lạc, nhiều tai họa?
450. Các dục là cay đắng, ví như nọc độc của rắn, khiến những kẻ ngu bị mê mẩn. Chúng bị đọa vào địa ngục thời gian dài, bị hành hạ, khổ đau.
451. Có việc làm ác, có trí xấu xa, thường xuyên không thu thúc về thân, về khẩu, và về ý, (những kẻ ngu) sầu khổ ở đọa xứ.
452. Những kẻ ngu ấy có ác tuệ, không có ý tứ, bị giam hãm bởi (tham ái) nguyên nhân của Khổ; trong khi (có người) đang thuyết giảng, chúng không hiểu, không giác ngộ các Chân Lý cao thượng.
453. Thưa mẹ, những kẻ thích thú việc đi đến các hữu, mong mỏi việc sanh về các cõi Trời, những kẻ ấy là nhiều hơn, chúng không biết các Chân Lý đã được thuyết giảng bởi đức Phật cao quý.
454. Khi việc đi đến các hữu là vô thường, việc sanh về thậm chí ở các cõi Trời cũng là không trường tồn; những kẻ ngu không sợ hãi đối với việc bị sanh lần này lần khác.
455. Bốn đọa xứ và hai cảnh giới tái sanh (người và Trời) được đạt đến bằng cách này hay cách khác; còn đối với những kẻ đã đi đến đọa xứ thì không có việc xuất gia ở các địa ngục.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Mahānipāto
456. Anujānātha maṃ ubhayo pabbajituṃ dasabalassa pāvacane, appossukkā ghaṭissaṃ jātimaraṇappahānāya. 457. Kiṃ bhavagatena 1 abhinanditena kāyakalinā asārena, bhavataṇhāya nirodhā anujānātha pabbajissāmi. 458. Buddhānaṃ uppādo vivajjito akkhaṇo khaṇo laddho, sīlāni brahmacariyaṃ yāvajīvaṃ na dūseyyaṃ. 459. Evaṃ bhaṇati sumedhā mātāpitaro na tāva āhāraṃ, 2 āhariyāmi 3 gahaṭṭhā maraṇavasaṃ gatāva hessāmi. 4 460. Mātā dukkhitā rodati pitā ca assā sabbaso samabhihato, 5 ghaṭenti saññāpetuṃ 6 pāsādatale chamā patitaṃ. 461. Uṭṭhehi puttaka 7 kiṃ socitena dinnāsi vāraṇavatimhi, rājā aṇīkadatto 8 abhirūpo tassa tvaṃ dinnā. 462. Aggamahesī bhavissasi aṇīkadattassa rājino bhariyā, sīlāni brahmacariyaṃ pabbajjā dukkarā puttaka.7 463. Rajje āṇā dhanamissariyaṃ bhogā sukhā daharikāsi,9 bhuñjāhi10 kāmabhoge vāreyyaṃ hotu te putta. 464. Atha ne bhaṇati sumedhā mā īdisikāni11 bhavagataṃ asāraṃ, pabbajjā vā hehiti,12 maraṇaṃ vā me na ceva13 vāreyyaṃ. 465. Kimiva pūtikāyamasuciṃ savanagandhaṃ bhayānakaṃ kuṇapaṃ, abhisaṃviseyyaṃ bhastaṃ14 asakiṃ paggharaṇaṃ15 asucipuṇṇaṃ.
1 bhavagate - Ma, Sīmu 1, 2. 2 atha naṃ mātāpitaro ahaṃsu - Syā. 9 daharikāpi - Syā, PTS. 3 āharissaṃ - Ma; na mayaṃ - Syā; āhariya - PTS. 10 tasmā bhuñjāhi - Syā. 4 jahessāma - Syā. 11 edisikāni - Ma; 5 pitā ca dukkhito tathā sokasamabhibhūto - Syā; edisakāni - Syā, PTS. pitā ca assā sabbaso samabhisāto - PTS. 12 hohiti - Ma, PTS; hotu - Syā. 6 taṃ saññāpetuṃ - Syā; vāyamanti - Pu. 13 tena ceva - PTS. 7 puttike - Syā. 14 gattaṃ - PTS. 8 anīkaratto - Ma; 15 asakiṃ paggharitaṃ - Ma; anikaratto - Syā, PTS, evaṃ sabbattha. sakipaggharitaṃ - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Lớn
456. Cả hai (mẹ và cha) hãy cho phép con xuất gia theo lời giáo huấn của đấng Thập Lực. Ít bị bận rộn, con sẽ cố gắng cho việc dứt bỏ sự sanh và sự chết.
457. Có gì với việc đi đến các hữu, với việc được vui thú, với tội lỗi của thân xác không có thực chất? Vì sự diệt tận đối với tham ái ở các hữu, xin mẹ cha hãy cho phép, con sẽ xuất gia.
458. Sự hiện khởi của chư Phật, lúc không phải thời cơ đã được tránh khỏi, thời cơ đã đạt được, con sẽ không làm hư hỏng các giới và Phạm hạnh cho đến trọn đời.
459. Khi nào còn là người tại gia thì con sẽ không động đến thức ăn, con dứt khoát sẽ đi đến cái chết.’ Sumedhā nói với mẹ cha như vậy.
460. Bị khổ đau, mẹ khóc, và người cha của cô gái đã bị tác động toàn diện, (hai người) cố gắng thuyết phục đứa con đã nằm dài xuống nền nhà ở sân thượng của tòa lâu đài.
461. ‘Này con, hãy đứng dậy. Việc gì phải bị sầu muộn? Con đã được gả về thành phố Vāraṇavatī. Đức vua Aṇīkadatta đẹp trai. Con đã được gả cho ông ta.
462. Con sẽ là hoàng hậu chánh cung, là vợ của đức vua Aṇīkadatta. Này con, các giới cấm, sự thực hành Phạm hạnh, sự xuất gia là các việc khó làm.
463. Ở vương quốc, có uy lực, tài sản, vương quyền, của cải, sung sướng. Con còn trẻ, con hãy thọ hưởng sự hưởng thụ các dục. Này con, hãy để cho cuộc hôn lễ của con được tiến hành.’
464. Khi ấy, Sumedhā nói với mẹ cha rằng: ‘Đừng có những việc như thế. Việc đi đến các hữu là không có thực chất. Đối với con, hoặc là sẽ có sự xuất gia, hoặc là cái chết, và dứt khoát không có đám cưới.
465. Giống như loài dòi, con bám víu vào cái thân hôi thối, không trong sạch, có mùi mồ hôi, cái thây ma đáng kinh sợ, cái túi da có sự rò rỉ thường xuyên, chứa đầy các chất dơ.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Mahānipāto
466. Kimiva tāhaṃ jānantī vikūlakaṃ maṃsasoṇitupalittaṃ, 1 kimikulālayaṃ sakuṇabhattaṃ kalebaraṃ 2 kissa dīyatī ’ti. 3 467. Nibbuyhati susānaṃ aciraṃ kāyo apetaviññāṇo, chuddho 4 kaliṅgaraṃ viya jigucchamānehi ñātīhi. 468. Chuddhuna naṃ taṃ susāne 5 parabhattaṃ nahāyanti jigucchantā, niyakā mātāpitaro kiṃ pana sādhāraṇā janatā. 469. Ajjhositā asāre kalebare aṭṭhinahārusaṅghāte, khelassuccārapassava 6 paripuṇṇe pūtikāyamhi. 470. Yo naṃ vinibbhujitvā abbhantaramassa bāhiraṃ kayirā, gandhassa asahamānā sakāpi mātā jiguccheyya. 471. Khandhadhātu-āyatanaṃ saṅkhataṃ jātimūlakaṃ dukkhaṃ, yoniso anuvicinantī7 vāreyyaṃ kissa iccheyyaṃ. 472. Divase divase tisatti8 satāni navanavā pateyyuṃ kāyamhi, vassasatampi ca ghāto9 seyyo dukkhassa cevaṃ10 khayo. 473. Ajjhapagacche ghātaṃ yo viññāyevaṃ11 satthuno vacanaṃ, dīgho12 tesaṃ saṃsāro punappunaṃ haññamānānaṃ. 474. Devesu manussesu ca tiracchānayoniyā asurakāye, petesu ca nirayesu ca aparimitā dissare13 ghātā. 475. Ghātā14 nirayesu bahū vinipātagatassa pīḷiyamānassa,15 devesupi attāṇaṃ nibbānasukhā paraṃ natthi.
1 maṃsalohitupalittaṃ - Syā; 7 aruciṃ bhaṇanti - Syā, PTS. maṃsasoṇītapalittaṃ - PTS. 8 tīsatti - PTS. 2 kaḷevaraṃ - Ma, Syā, PTS. 9 paghāto - Syā. 3 diyyati - Ma; diyyatī ti - Syā, PTS. 10 ceva - PTS. 4 chaḍḍito - Syā; chuṭṭho - PTS. 11 viññū evaṃ - PTS. 5 chuddhuna naṃ susāne - Ma; 12 dīgho ca - Syā. chaḍḍūna naṃ susāne - Syā, PTS. 13 dīyante - Syā, PTS; dissante - Sīmu. 6 kheḷassuccārassava - Ma, Syā; 14 ghātā - itisaddo Syā, PTS potthakesu natthi. kheḷassumucchāssava - PTS. 15 kilissamānassa - Syā, PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Lớn
466. Nó tựa như cái gì? Trong khi con biết rằng xác thân là ghê tởm, bị lấm lem những thịt và máu, chỗ trú của nhiều loại dòi, bữa ăn của những con chim, tại sao thân xác lại được đem cho?
467. Không bao lâu, khi tâm thức đã lìa, thân xác được đem ra bãi tha ma. Các thân quyến, trong khi ghê tởm, quăng bỏ nó giống như khúc gỗ mục.
468. Sau khi đã quăng bỏ thân xác ấy ở bãi tha ma làm bữa ăn cho những loài thú khác, mẹ và cha ruột, trong khi ghê tởm, tắm rửa; còn nhóm người công chúng thì sao?
469. Họ bị dính mắc ở cái thân xác, không có thực chất, sự tập hợp các xương và những sợi gân, cái thân hôi thối, chứa đầy nước miếng, nước mắt, phân, và nước tiểu.
470. Người nào, sau khi mổ xẻ thân ấy, có thể làm cho cái phần bên trong ra bên ngoài, ngay cả người mẹ ruột, trong khi không chịu nổi mùi của nó, cũng sẽ ghê tởm.
471. Trong khi suy xét đúng đường lối về (năm) uẩn, (mười tám) giới, (mười hai) xứ là pháp tạo tác, là nền tảng của sự sanh, là khổ đau, tại sao con còn mong muốn đám cưới?
472. Mỗi một ngày ba trăm cây giáo mới tinh rơi xuống ở thân thể, và dẫu cho sự hành hạ trong một trăm năm cũng vẫn là tốt hơn, nếu như vậy mà có được sự cạn kiệt của khổ đau.
473. Người nào có thể chấp nhận sự hành hạ sau khi nhận thức lời nói như vầy của bậc Đạo Sư: ‘Trong khi những người ấy đang bị giết chết lần này lần khác, luân hồi là dài đối với họ.’
474. Các sự hành hạ vô số kể được nhìn thấy ở chư Thiên, ở nhân loại, ở chủng loại các loài thú, ở tập thể của A-tu-la, ở các loài ngạ quỷ, và ở các địa ngục.
475. Có nhiều sự hành hạ ở các địa ngục dành cho người đã đi đến đọa xứ, dành cho người đang bị áp chế, thậm chí không có sự ẩn náu ở giữa chư Thiên, không có gì vượt trội sự an lạc của Niết Bàn.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Mahānipāto
476. Pattā te nibbānaṃ ye yuttā dasabalassa pāvacane, appossukkā ghaṭenti jātimaraṇappahānāya. 477. Ajjeva tātabhinikkhamissaṃ 1 bhogehi kiṃ asārehi, nibbinnā 2 me kāmā vantasamā tālāvatthukatā. 478. Sā ceva 3 bhaṇati pitaraṃ aṇīkadatto ca yassa sā dinnā, 4 upayāsi 5 vāraṇavate 6 vāreyyaṃ upaṭṭhite kāle. 479. Atha asitanicitamuduke kese khaggena chindiya sumedhā, pāsādaṃ ca pidhetvā 7 paṭhamajjhānaṃ samāpajji. 480. Sā ca tahiṃ8 samāpannā aṇīkadatto ca āgato nagaraṃ, pāsādeva9 sumedhā aniccasaññā10 subhāveti. 481. Sā ca manasikaroti aṇīkadatto ca āruhi turitaṃ, maṇikanakabhūsitaṅgo katañjalī yācati sumedhaṃ. 482. Rajje11 āṇādhanamissariyaṃ bhogā sukhā daharikāsi,12 bhuñjāhi kāmabhoge kāmasukhā sudullabhā13 loke. 483. Nissaṭṭhaṃ te rajjaṃ bhoge bhuñjassu dehi dānāni, mā dummanā ahosi mātāpitaro te dukkhitā. 484. Taṃ taṃ bhaṇati sumedhā kāmehi anatthikā vigatamohā, mā kāre abhinandi kāmesvādīkamaṃ passa. 485. Cātuddīpo rājā mandhātā āsi kāmabhogīnamaggo, atitto kālaṃ kato na cassa paripūritā icchā.
1 tāta abhinikkhamissaṃ - Syā, PTS. 2 nibbiṇṇā - Syā, PTS. 8 samāpattīhi - Syā. 3 sā cevaṃ - Ma, Syā, PTS. 9 pāsāde ca - Ma. 4 anikaratto ca yassa dinnā - Syā, PTS. 10 aniccasaññaṃ - Ma. 5 upayāsipi - Syā. 11 ajje - PTS. 6 taruṇāvuto - Syā; pītaruṇāvuto - PTS. 12 daharikāpi - Syā, PTS. 7 pāsādaṃ pidahitvā - Ma; pāsādaṃ pidhatvā - PTS. 13 dullabhā - Syā, Ma.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Lớn
476. Những người nào gắn bó với lời giáo huấn của đấng Thập Lực, ít bị bận rộn, cố gắng cho việc dứt bỏ sự sanh và sự chết, những người ấy đạt được Niết Bàn.
477. Thưa cha, ngay hôm nay con sẽ xuất ly. Việc gì với các của cải không có thực chất? Các dục đã bị con nhàm chán; chúng được xem là vật đã được mửa ra, đã được làm thành thân cây thốt nốt (bị cụt ngọn).’
478. Nàng ấy đã nói như thế với cha. Và Aṇīkadatta, người mà nàng ấy được gả cho, đã đi đến theo nghi thức của việc cưới hỏi, vào thời điểm đã được xác định là lễ cưới.
479. Khi ấy, Sumedhā, sau khi cắt đứt đầu tóc đen nhánh, dầy, rậm, mềm mại bằng con dao, sau đó đã đóng lại (cánh cửa) tòa lâu đài, rồi đã thể nhập tầng thiền thứ nhất.
480. Và nàng đã thể nhập thiền ấy. Rồi Aṇīkadatta đã đi đến thành phố. Ngay tại tòa lâu đài, Sumedhā (đã) khéo tu tập tưởng về vô thường.
481. (Trong lúc) Sumedhā bận chú tâm, Aṇīkadatta đã vội vã bước lên, với thân hình được trang điểm với ngọc ma-ni và vàng, với tay chắp lại, thỉnh cầu Sumedhā rằng:
482. ‘Ở vương quốc, có uy lực, tài sản, vương quyền, của cải, sung sướng. Nàng còn trẻ, nàng hãy thọ hưởng sự hưởng thụ các dục. Sự khoái lạc của các dục ở thế gian là rất khó đạt được.
483. Vương quốc đã được trao cho nàng. Nàng hãy thọ hưởng các của cải, hãy bố thí các vật thí. Nàng chớ có ủ dột, (khiến) mẹ cha của nàng khổ đau.’
484. Sumedhā, không có mục đích với các dục, có sự si mê đã xa lìa, nói điều này với Aṇīkadatta: ‘Chớ thích thú ở các dục. Chàng hãy nhìn thấy điều bất lợi ở các dục.
485. Đức vua Mandhātā của bốn châu lục đã đứng đầu trong số những người thọ hưởng dục lạc, (nhưng vẫn) không được thỏa mãn, đã chết đi, và các điều mong muốn của vị ấy đã không được đầy đủ.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Mahānipāto
486. Sattaratanāni vasseyya vuṭṭhimā dasadisā samantena, na catthi titti kāmānaṃ atittāva maranti narā.
487. Asisūnūpamā 1 kāmā kāmā sappasirūpamā, 2 ukkūpamā 3 anudahanti aṭṭhikaṅkala 4 sannibhā.
488. Aniccā addhuvā kāmā bahudukkhā mahāvisā, ayogulova santatto aghamūlā dumapphalā. 5
489. Rukkhaphalūpamā kāmā maṃsapesūpamā dukhā, supinopamā vañcaniyā kāmā yācitakūpamā.
490. Sattisūlūpamā kāmā rogo gaṇḍo aghaṃ nighaṃ, aṅgārakāsusadisā aghamūlaṃ bhayaṃ vadho.
491. Evaṃ bahudukhā kāmā akkhātā antarāyikā, gacchatha na me bhavagate vissāso atthi attano.
492. Kiṃ mama paro karissati attano sīsamhi ḍayhamānamhi, anubandhe jarāmaraṇe tassa ghātāya ghaṭitabbaṃ.
493. Dvāraṃ avāpuritvāhaṃ6 mātāpitaro aṇīkadattañca, disvāna chamaṃ nisinne rodante idamavocaṃ.
494. Dīgho bālānaṃ saṃsāro punappunañca rodataṃ, anamatagge pitu maraṇe bhātu vadhe attano ca vadhe.
495. Assu thaññaṃ rudhiraṃ saṃsāraṃ anamataggato sarataṃ,7 sattānaṃ saṃsarataṃ8 sarāhi aṭṭhīnañca sannicayaṃ. 496. Sara caturodadhi upanīte assu thañña rudhiramhi, sara ekakappamaṭṭhīnaṃ sañcayaṃ vipulena samaṃ. 497. Anamatagge saṃsarato mahiṃ jambudīpamupanītaṃ, koḷaṭṭhimattagulikā mātāmātusveva nappahonti.
1 asisūlūpamā - PTS. 6 apāpuritvānahaṃ - Ma; 2 sappasiropamā - Syā, PTS. apāpuṇitvānāyaṃ - Syā; 3 ukkopamā - Syā, PTS. apāpuṇitvāna ’yaṃ - PTS. 4 aṭṭhikaṅkālao - PTS. 7 saratha - Syā, PTS, Sīmu. 5 dukhapphalā - bahūsu; dukkhapphalā - Syā, PTS. 8 saṃsaritaṃ - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Lớn
486. Thần mưa có thể làm cơn mưa bảy loại châu báu ở xung quanh khắp cả mười phương, nhưng không có sự thỏa mãn của các dục. Loài người chết đi, thật sự không được thỏa mãn.
487. Các dục ví như dao và thớt; các dục ví như đầu rắn độc; chúng thiêu đốt ví như các cây đuốc cỏ; chúng tương tự như bộ xương.
488. Các dục là không thường còn, không bền vững, nhiều khổ đau, là những chất độc lớn lao, tựa như cục sắt đã được nung nóng, là gốc rễ của tội lỗi, có kết quả khổ đau.
489. Các dục ví như trái trên cây; ví như miếng thịt, khổ đau; ví như giấc chiêm bao, lừa bịp; các dục ví như vật vay mượn.
490. Các dục ví như gươm giáo, là bệnh tật, mụt nhọt, tội lỗi, khốn khổ, tương tự hố than cháy rực, là gốc rễ của tội lỗi, sợ hãi, giết chóc.
491. Các dục có nhiều khổ đau như vậy, đã được nói đến là các chướng ngại. Quý vị hãy đi đi, bản thân tôi không có sự tin tưởng ở việc đi đến các hữu.
492. Người khác sẽ làm gì cho tôi khi cái đầu của bản thân tôi đang bị thiêu đốt? Khi sự sống và chết đuổi theo sau, thì nên cố gắng cho việc diệt trừ đối với điều ấy.’
493. Sau khi mở ra cánh cửa, nhìn thấy mẹ cha và Aṇīkadatta ngồi ở nền nhà đang khóc than, tôi đã nói điều này:
494. ‘Luân hồi là dài lâu cho những kẻ ngu và những kẻ đang khóc lóc lần này lần khác về việc không có khởi đầu và chấm dứt, về cái chết của cha, về sự chết chóc của anh em trai, và về sự chết chóc của bản thân.
495. Hãy nhớ rằng nước mắt, sữa, máu, sự luân hồi không có khởi đầu và chấm dứt. Hãy nhớ rằng sự chồng chất của những khúc xương của các chúng sanh đang luân hồi.
496. Hãy nhớ rằng nước mắt, sữa, máu đã được so sánh với bốn biển. Hãy nhớ rằng sự chồng chất của những khúc xương trong một đại kiếp là sánh bằng núi Vipula.
497. Quả địa cầu, xứ Jambudīpa, được so sánh với kẻ đang luân hồi (ở sự luân hồi) không có khởi đầu và chấm dứt; (trái đất được làm thành) những viên bi nhỏ như hạt táo vẫn không sánh bằng những lần đã lần lượt làm mẹ.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Mahānipāto
498. Sara 1 tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ upanītaṃ anamataggato, 2 caturaṅgulikā 3 ghaṭikā pitupitusveva nappahonti.
499. Sara kāṇakacchapaṃ pubbasamudde 4 aparato ca yugacchiddaṃ, sara 5 tassa ca paṭimukkaṃ manussalābhamhi opammaṃ.
500. Sara rūpaṃ pheṇapiṇḍopamassa kāyakalino asārassa, khandhe passa anicce sarāhi niraye bahuvighāte. 6
501. Sara kaṭasīvaḍḍhante 7 punappunaṃ tāsu tāsu jātisu, sara kumbhīlabhayāni ca sarāhi cattāri saccāni.
502. Amatamhi vijjamāne kiṃ tava pañcakaṭukena pītena, sabbā hi kāmaratiyo kaṭukatarā pañcakaṭukena.
503. Amatamhi vijjamāne kiṃ tava kāmehi ye sapariḷāhā, 8 sabbā hi kāmaratiyo jalitā kuthitā kampitā santapitā.9
504. Asapattamhi samāne kiṃ tava kāmehi ye bahusapattā, rājaggicora-udakappiyehi sādhāraṇā kāmā bahūsapattā.
505. Mokkhamhi vijjamāne kiṃ tava kāmehi yesu10 vadhabandho, kāmesu hi asatā kāmā vadhabandhanadukkhāni11 anubhonti.
506. Ādīpitā tiṇukkā gaṇhantaṃ dahanti neva muñcantaṃ,12 ukkopamā hi kāmā dahanti ye te na muñcanti.
507. Mā appakassa hetu kāmasukhassa vipulaṃ jahī sukhaṃ, mā puthulomova balisaṃ gilitvā pacchā vihaññasi.
508. Kāmaṃ kāmesu damassu tāva13 sunakhova saṅkhalābaddho, kāhinti14 khu taṃ kāmā chātā sunakhaṃ va caṇḍālā.
1 sara - itisaddo Machasaṃ natthi. 9 kampitā santāpitā - Ma; 2 anamataggato sara - Ma. kupitā santāpitā - Syā, PTS. 3 pitūsu caturaṅgulikā - Syā, PTS. 10 yesuhi - Sīmu, Pa. 4 pubbe samudde - Syā, PTS. 11 kāmesu hi asakāmā vadhabandhadukhāni - Ma; 5 siraṃ - Ma, Syā, PTS. kāmesu hi vadhabandho kāmakāmā dukkhāni - Syā, PTS. 6 bahuvighāto - Sīmu. 12 muñcanti - Syā. 7 kaṭasiṃ vaḍḍhente - Ma, Syā, PTS. 13 kāmehi mā paribbhamasi - Syā. 8 pariḷāhā - Ma, Syā, PTS. 14 kāhanti - Syā; khāhinti - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Lớn
498. Hãy nhớ rằng cỏ, củi, cành, lá được so sánh với sự (luân hồi) không có khởi đầu và chấm dứt. (Cắt cỏ, củi, cành, lá thành) những mẩu bốn ngón tay vẫn không sánh bằng những lần đã lần lượt làm cha. 499. Hãy nhớ rằng con rùa mù và lỗ hổng ở cái ách (trôi dạt) ở biển đông sang phía tây. Và hãy nhớ rằng sự gặp gỡ của nó là ví dụ về việc đạt được bản thể nhân loại. 500. Hãy nhớ rằng hình thể của xác thân tồi tệ, không có thực chất, ví như cục bong bóng nước. Hãy nhìn thấy các uẩn là vô thường. Hãy nhớ rằng các địa ngục là có nhiều tai họa. 501. Hãy nhớ về những kiếp sống kia kiếp sống nọ đang làm phát triển bãi tha ma lúc này lúc khác. Hãy nhớ đến những nỗi sợ hãi về cá sấu (sự tham ăn). Hãy nhớ về bốn Chân Lý. 502. Trong khi Bất Tử đang được biết đến, chàng được cái gì với việc uống vào năm vật cay đắng? Bởi vì mọi sự thích thú ở các dục còn đắng cay hơn năm vật cay đắng nữa. 503. Trong khi sự Bất Tử đang được biết đến, chàng được cái gì với các dục, là những thứ có sự nóng nực? Bởi vì mọi sự thích thú ở các dục là bị cháy rực, bị sôi sục, bị rung chuyển, bị thiêu đốt. 504. Trong khi là không có kẻ thù, chàng được cái gì với các dục, là những thứ có nhiều kẻ thù? Các dục là có nhiều kẻ thù, ví dụ như các vị vua, ngọn lửa, trộm cướp, nước (lũ), người không yêu thương, v.v... 505. Trong khi sự Giải Thoát đang được biết đến, chàng được cái gì với các dục, ở những thứ ấy có sự giết hại và trói buộc. Bởi vì do dục không tốt đẹp trong số các dục, chúng sanh chịu đựng những khổ đau do sự giết hại và trói buộc. 506. Những cây đuốc cỏ, đã được thắp sáng, đốt nóng những người đang nắm lấy và không bao giờ chịu buông ra. Các dục, quả giống như cây đuốc, đốt nóng những người không chịu buông ra. 507. Chớ từ bỏ sự an lạc lớn lao vì nguyên nhân khoái lạc ít ỏi của các dục. Chớ như con cá Puthuloma đã nuốt vào lưỡi câu về sau bị khốn khổ. 508. Chỉ còn cách hãy hết lòng kiềm chế đối với các dục, tựa như con chó bị trói buộc vào sợi xích. Quả vậy, các dục sẽ đối xử với ngươi, tựa như hạng người hạ liệt bị đói sẽ đối xử với con chó.
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Mahānipāto
509. Aparimitaṃ ca dukkhaṃ bahūni ca cittadomanassāni, anubhohisi kāmesu yutto 1 paṭinissaja 2 addhuve kāme.
510. Ajaramhi vijjamāne kiṃ tava kāmehi yesu, jarāmaraṇavyādhigahitā sabbā sabbattha jātiyo.
511. Idamajaramidamamaraṃ 3 idamajarāmara 4 padamasokaṃ, asapattamasambādhaṃ akhalitamabhayaṃ nirupatāpaṃ.
512. Adhigatamidaṃ bahūhi amatamajjāpi ca labhanīyamidaṃ, yo yoniso payuñjati na ca sakkā aghaṭamānena.
513. Evaṃ bhaṇati sumedhā saṅkhāragate ratimalabhamānā, anunentyaṇīkadattaṃ 5 kese ca 6 chamaṃ khipi 7 sumedhā.
514. Uṭṭhāya aṇīkadatto pañjaliko yāci tassā pitaraṃ so, vissajjetha sumedhaṃ pabbajituṃ vimokkhasaccadassā. 8
515. Vissajjitā9 mātāpitūhi pabbaji sokabhayabhītā, cha abhiññā sacchikatā aggaphalaṃ sikkhamānāya.
516. Acchariyaṃ abbhutaṃ taṃ nibbānaṃ āsi rājakaññāya, pubbenivāsacaritaṃ yathā byākari pacchime kāle.
517. Bhagavati koṇāgamane saṅghārāmamhi navanivesamhi, sakhiyo tisso10 janiyo vihāradānaṃ adāsimhāse.11
518. Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ dasasatakkhattuṃ satāni ca satakkhattuṃ, devesu upapajjimha ko pana vādo manussesu.12
519. Devesu mahiddhikā ahumha mānusakamhi13 ko pana vādo, sattaratanassa mahesī itthīratanaṃ ahaṃ āsiṃ.
520. So hetu so pabhavo taṃ mūlaṃ sāva14 sāsane khanti, taṃ paṭhamaṃ samodhānaṃ taṃ dhammaratāya nibbānaṃ.
1 kāmayutto - Syā. 9 sā vissajjitā - Syā. 2 paṭinissara - Ma. 10 tīṇi - PTS. 3 idamaraṇaṃ - Syā. 11 adāsimha - Ma; 4o maraṃ - Ma; omaraṇao - Syā, PTS. adāsimhā - Syā, PTS. 5 anunentī anikarattaṃ - Ma, Syā, PTS. 12 mānusakesu - Syā. 6 va - Syā, PTS. 13 mānussakamhi - PTS. 7 chupi - PTS. 14 taṃ mūlaṃ ca sāsane khamaṃ - Syā; 8o saccadassāvī - Syā. taṃ mūlaṃ satthu sāsane khanti - PTS.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Lớn
509. Bị vướng vào ở các dục, chàng sẽ chịu đựng nhiều khổ đau vô hạn lượng và buồn bực ở tâm trí. Hãy buông bỏ các dục không được bền lâu. 510. Trong khi sự không già đang được biết đến, chàng được cái gì với các dục, ở những thứ ấy có sự già. Ở khắp mọi nơi, tất cả các sự sanh ra đều bị nắm giữ bởi sự chết và bệnh tật. 511. Cái này là không già, cái này là không chết, cái này là vị thế không già không chết, không sầu muộn, không kẻ thù, không chướng ngại, không lầm lỗi, không sợ hãi, khỏi bị nóng nảy. 512. Sự Bất Tử này đã được chứng đắc bởi nhiều người. Ngay cả hôm nay, cái này vẫn còn được chứng ngộ (đối với) người nào áp dụng đúng đường lối, và không thể được với người không cố gắng.’ 513. Trong khi không đạt được sự thích thú ở việc đi đến các sự tạo tác, Sumedhā nói như vậy. Trong khi thuyết phục Aṇīkadatta, Sumedhā đã ném nắm tóc xuống nền nhà. 514. Sau khi đứng lên, Aṇīkadatta ấy đã chắp tay thỉnh cầu mẹ cha của nàng rằng: ‘Quý vị hãy cho phép Sumedhā được xuất gia; nàng sẽ có sự nhìn thấy Giải Thoát và Chân Lý.’ 515. Được mẹ cha cho phép, bị sợ hãi vì sự sầu muộn và lo sợ (luân hồi), nàng đã xuất gia. Trong khi còn là vị ni tu tập sự, sáu Thắng Trí và quả vị cao cả đã được (nàng) chứng ngộ. 516. Niết Bàn kỳ diệu, phi thường ấy đã thuộc về người con gái của đức vua, như đã được nàng nói rõ về việc làm trong đời sống thuộc thời quá khứ ở vào thời điểm cuối cùng. 517. Vào thời đức Thế Tôn Koṇāgamana, chúng tôi gồm ba người bạn gái 1 đã dâng cúng trú xá ở tại chỗ cư ngụ mới là tu viện của hội chúng. 518. Chúng tôi đã tái sanh mười lần, trăm lần, ngàn lần, mười ngàn lần ở các cõi trời, thì ở cõi người có điều gì để nói. 519. Chúng tôi đã có đại thần lực ở cõi trời, thì ở cõi người có điều gì để nói. Tôi đã là hoàng hậu, là báu vật nữ nhân trong số bảy loại báu vật. 520. Nhân ấy, nguồn sanh khởi ấy, căn nguyên ấy, sự chăm chỉ ấy trong Giáo Pháp, sự liên kết đầu tiên ấy, việc Niết Bàn ấy là do sự thỏa thích trong Giáo Pháp. 2
1
Là Sumedhā và hai người bạn gái là Dhanañjanī và Khemā (ThigA., 267).
2
Bốn câu kệ 517 - 520 được trích từ Therī-Apadānapāḷi - Thánh Nhân Ký Sự tập 3 (TTPV 41, các trang 02-05).
Khuddakanikāye - Therīgāthāpāḷi Mahānipāto
521. Evaṃ karonti 1 ye saddahanti vacanaṃ anomapaññassa, nibbindanti bhavagate nibbinditvā virajjantī ”ti.
Itthaṃ sudaṃ sumedhā therī gāthāyo abhāsitthā ”ti. Sumedhātherīgāthā.
Mahānipāto niṭṭhito.
*****
Pañcasatāni gāthāna ekavīsati sabbā tā, 2 theriyekuttarasatā3 sabbā tā āsavakkhayā ”ti.
THERĪGĀTHĀ SAMATTĀ.
--ooOoo--
1 kathenti - Syā, PTS. 2 gāthāsatāni cattāri asīti puna cuddasa - Ma, Syā. 3 theriyekuttarasattā - Syā.
Tiểu Bộ Kinh - Trưởng Lão Ni Kệ Nhóm Lớn
521. Những người nào tin tưởng vào lời nói của bậc Trí Tuệ Cao Thượng thì thực hành như vậy, họ nhàm chán việc đi đến các hữu, sau khi nhàm chán họ lìa khỏi ái luyến.”
Trưởng lão ni Sumedhā đã nói những lời kệ như thế. Kệ ngôn của trưởng lão ni Sumedhā.
Nhóm Lớn được chấm dứt.
*****
“Tất cả các câu kệ ấy là năm trăm hai mươi mốt. Các trưởng lão ni là một trăm lẻ một, 1 tất cả các vị ni ấy có sự cạn kiệt của các lậu hoặc.”
TRƯỞNG LÃO NI KỆ ĐƯỢC ĐẦY ĐỦ.
--ooOoo--
1 Con số đếm được chỉ là 73. Nếu tính luôn 30 vị ni đã được trưởng lão ni Paṭācārā chỉ dạy và 500 vị ni ở Nhóm Sáu thì tổng số sẽ là 601 vị trưởng lão ni (ND).
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
THERĪGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO NI KỆ *****
GĀTHĀDIPĀDASŪCI - THƯ MỤC CÂU KỆ PĀḶI:
Câu kệ số Câu kệ số A A Akampiyaṃ atuliyaṃ 201 Anamatagge saṃsarato 497 Akammakāmā alasā 273 Aniccā addhuvā kāmā 488 Akkhīni ca turiyāriva 380 Animittañca bhāvemi 105 Agārasmiṃ vasantīhaṃ 97 Animittañca bhāvehi 20 Aggamahesī bhavissasi 462 Anujānātha maṃ ubhayo 456 Aggiṃ candañca suriyañca 87 Anujānāhi me ayye 331 Acchariyaṃ abbhutaṃ taṃ 516 Annaṃ pānañca ādāya 146 Ajaramhi vijjamāne 510 Annena ca pānena ca 408, 428 Ajjaṭṭhamī pabbajitā 362 Apathena payātumicchasi 383 Ajjeva tātabhinikkhamissaṃ 477 Aparimitaṃ ca dukkhaṃ 509 Ajjhupagacche ghātaṃ 473 Api dūragatā saramhase 382 Ajjhositā asāre kalebare 469 Appakaṃ jīvitaṃ mayhaṃ 95 Atthāya vata no bhoti 286 Abbahī vata me sallaṃ 52, 131 Atthi sakyakule jāto 185, 192 Abbhutaṃ vata vāseṭṭhi 316 Atha ayyā jinadattā 426 Abhaye bhiduro kāyo 35 Atha asitanicitamuduke 479 Amatamhi vijjamāne 502, 503 Athaddasāsiṃ sugataṃ 135 Amma jīvatīti vanamhi 51 Atha naṃ bhaṇati tāto 423 Ayācito tatāgacchi 129 Atha nibbindahaṃ kāye 86 Ayoniso manasikārā 77 Atha nibbindahaṃ rūpe 26 Alaṅkatā suvasanā 145 Atha ne bhaṇati sumedhā 464 Aladdhā cetaso santiṃ 40, 68 Atha maṃ adāsi tāto 419 Asapattamhi samāne 504 Atha maṃ bhaṇati tāto 429, 431 Asisūnūpamā kāmā 487 Atha me sāketato varakā 405 Asokaṃ virajaṃ khemaṃ 360 Atha soḷasame vasse 444 Assu thaññaṃ rudhiraṃ 495 Athāhaṃ bhaṇāmi tātaṃ 430 Ahañca kho namassantī 144 Atho jātikkhayaṃ patto 64 Ahamamhi kantasallā 223 Adhigatamidaṃ bahūhi 512 Ahaṃ tava vasānugo siyaṃ 374 Anantādīnavā kāmā 357 Ahumha pubbe gaṇino 305
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
Ā E Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ 19, 82 Etaṃ kho labbhamamhehi 308 Ādīpitā tiṇukkā 506 Etaṃ cāhaṃ assarathaṃ 324 Āraddhaviriye pahitatte 161 Etto cāpi catubbhāgaṃ 296 Āvilacitto anāvilaṃ 368 Ettha rattā pamattā ca 343 Āsādiya edisaṃ janaṃ 397 Ediso ahu ayaṃ samussayo 270 Evametaṃ avekkhantī 84 I Evaṃ anuyuñjiyamānā sā 403 Iṅgālakuyāva ujjhato 385 Evaṃ amittajananā 355 Ito bahiddhā pāsaṇḍā 184 Evaṃ karonti ye saddahanti 521 Itthibhāvo no kiṃ kayirā 61 Evaṃ bahudukhā kāmā 491 Idamajaramidamamaraṃ 511 Evaṃ bhaṇati sumedhā 459, Idāni te imaṃ puttaṃ 302 513 Iddhiyā abhinimmitvā 229 Evaṃ bhaṇito bhaṇati 424 Iddhīpi me sacchikatā 228 Evaṃ maṃ bhatikataṃ Imaṃ ca me puttaphalaṃ 300 anurattaṃ 412 Imaṃ passatha dhammaṭṭhaṃ 361 Evaṃ viharamānāya 34 Iminā pūtikāyena 140 Esa brāhmaṇa sambuddho 317 Isidāsī tattha ekā dutiyā 400 Esā antaradhāyāmi 232 Eso hi bhagavā buddho 306 U Ehi kāḷa nivattassu 295 Ucce kule ahaṃ jātā 151 Ehi sārathi gacchāhi 322 Ujjeniyā puravare 404 Uṭṭhāya aṇīkadatto 514 O Uṭṭhāya pāde vandiṃsu 121 Orabbhikā sūkarikā 242 Uṭṭhehi puttaka kiṃ socitena 461 Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca 348 K Udakamāhariṃ sīte 236 Kaṅkaṇaṃva sukataṃ Uddhaṃ pādatalā amma 33 suniṭṭhitaṃ 259 Upavijaññā gacchantī 218 Kañcanassa phalakaṃva Upasaggo bhīmarūpo 352 sumaṭṭaṃ 266 Upasame tare oghaṃ 10 Kaṇhakhandhakasuvaṇṇa- Upemi saraṇaṃ buddhaṃ 250, 289 maṇḍitaṃ 255 Upehi saraṇaṃ buddhaṃ 249 Kannu uddissa muṇḍāsi 183 Uppalañca udakato uggataṃ 378 Kammakāmā analasā 275 Uppalasikharopamāni te 381 Karotha buddhasāsanaṃ 13, Uppāṭiya cārudassanā 395 118 Ubho mātā ca dhītā ca 224 Kalyāṇamittatā muninā 213 Ummādanā ullapanā 356 Kassa brāhmaṇa tvaṃ 237 Uḷāraṃ vata me mātā 210 Kānanamhi vanasaṇḍacārinī 261
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
K GH Kānanaṃva sahitaṃ suropitaṃ 254 Ghaṭetha buddhasāsane 176 Kāmacchandañca vyāpādaṃ 165 Ghātā nirayesu bahū 475 Kāmapaṅkena sattāhi 353 Kāmaṃ kāmesu damassu 508 C Kāmā kaṭukā āsī- 450 Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ 37, Kāmesvādīnavaṃ disvā 226 42, 169 Kāyakammaṃ suci nesaṃ 277 Cattāri ariyasaccāni 171 Kāyena saṃvutā āsiṃ 15 Cattāro vinipātā 455 Kālaṃ kālaṃ bhavābhavaṃ 199 Cātuddasiṃ pañcadasiṃ 31 Kālena upaṭṭhahitvā 409 Cātuddīpo rājā mandhātā 485 Kāsikasukhumāni dhāraya 376 Ciṇṇā aṅgā ca magadhā 110 Kāḷakā bhamaravaṇṇasādisā 252 Cittakārasukatāva lekhikā 256 Kāḷaṅginiṃ va takkāriṃ 297 Cittamhi vasībhūtāhaṃ 233 Kiñcāpi khomhi kisikā 27 Cittaṃ upaṭṭhapetvāna 177 Kiñcāpi khomhi dukkhitā 29 Cittena vañcitā sattā 164 Kinnu jātiṃ na rocesi 190 Cirassaṃ vata maṃ tāta 274 Kimahaṃ sīlasampannā 113 Cetopariyañāṇañca 71 Kimiva tāhaṃ jānantī 466 Kimiva pūtikāyamasuciṃ 465 CH Kime katā rājagahe 54 Chandajātā avasāyī 12 Kisā paṇḍu vivaṇṇā ca 79 Chuddhuna naṃ taṃ susāne 468 Kiṃ te aparādhitaṃ mayā 366 Kiṃ te idha sārasammataṃ 379 J Kiṃ bhavagatena abhinanditena 457 Jahanti putte sappaññā 301 Kiṃ mama paro karissati 492 Jātassa maraṇaṃ hoti 191 Kummaggaṃ paṭipannaṃ 245 Jānantī vata maṃ bhoti 238 Kusumitasikharāva pādapā 371 Jānāmi attano satta 433 Kocchaṃ pasādamañjaniñca 410 Jīvakambavanaṃ rammaṃ 365 Ko nu te idamakkhāsi 240 T KH Tañca appaṭivānīyaṃ 55 Khandhadhātu-āyatanaṃ 471 Tato kesāni chetvāna 156 Khīṇakulīne kapaṇe 220 Tato ca rathamādāya 323 Khepetvā jātisaṃsāraṃ 168 Tato cittaṃ samādhesiṃ 115 Tato rajjuṃ gahetvāna 80 G Tatova kāḷo pakkāmi 309 Garuke mama satthusāsane 367 Tato viññātasaddhammā 150 Galake api kantanti 217 Tato saddhaṃ labhitvāna 90 Gutte yadatthaṃ pabbajjā 163 Tatohaṃ sabbakāmesu 338
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
T T Tattha ramitvā kīḷitvā 147 Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā 335 Tattha viññātasaddhammo 321 Tuvaṃ hetaṃ pajānāsi 287 Tathūpamā dehakāni maṃ 391 Tūlapuṇṇasadisopamā ubho 269 Tatheva bhaddākāpilānī 65 Te maṃ pitu gharaṃ pati 418 Tapanīyakatāva dhītikā 373 Tehānuciṇṇaṃ isīhi 206 Tamhuddhaṭe tantikhīlake 390 Tassa ca viramāsi tāvade 396 D Tassa dhammaṃ suṇitvāna 137 Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ 518 Tassa pādāni vanditvā 311 Dasa putte vijāyitvā 102 Tassapi aññā bhariyā 445 Daharā ahaṃ suddhavasanā 337 Tassapi gharamhi māsaṃ 420 Daharā ca apāpikā casi 369 Tassa brāhmaṇa arahato 318 Daharā tvaṃ rūpavatī 139 Tassa vacanaṃ suṇitvā 416 Daḷhaṃ pāsaṃ karitvāna 81 Tassā tā vacanaṃ sutvā 119 Diṭṭhā hi mayā sucittitā 389 Tassā te svāgataṃ bhadde 336 Diṭṭho hi me so bhagavā 22, 160 Tassā dhammaṃ suṇitvāna 44, 70 Divase divase tisatti satāni 472 Tassā me aṭṭhamī ratti 38 Divāvihārā nikkhamma 48, 108 Tassā me appamattāya 85 Disvā adantaṃ damitaṃ 50 Tassā me ahu saṃvego 94 Disvā ādīnavaṃ loke 66 Tassā me sikkhamānāya 104 Disvāna lokapajjotaṃ 148 Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā 126, Dīgho bālānaṃ saṃsāro 494 172, 178, Dukkhañca vijāneyya 215 187, 194, 202, 211 Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ 186 Tassetaṃ kammaphalaṃ yaṃ 446 193, 310 Taṃ taṃ bhaṇati sumedhā 484 Dukkho itthibhāvo akkhāto 216 Taṃ disvānamhākaṃ 427 Duggatāhaṃ pure āsiṃ 122 Taṃ bhikkhunimupāgañchiṃ 69 Duggatigamanaṃ maggaṃ 354 Taṃ maṃ ñātī amittāva 345, 347 Dūraṅgamā satimanto 281 Taṃ maṃ tato satthavāho 443 Devesupi upapatti asassatā 454 Taṃ sakko devasaṅghena 364 Devesu manussesu ca 474 Tā piṇḍāya caritvā 401 Devesu mahiddhikā ahumha 519 Tāvatiṃsā ca yāmā ca 197, 198 Dvādasavassāni ahaṃ 438 Tisse yuñjassu dhammehi 05 Dvāraṃ avāpuritvāhaṃ 493 Tisse sikkhassu sikkhāya 04 Dve puttā kālakatā pati ca 219 Tiṃsati vassamhi mato 442 Tīṇi pāpassa mūlāni 276 DH Tuyheva sāṭako hotu 246 Dhātuyo dukkhato disvā 14 Tuyheva hotvassaratho 325 Dhiratthu kāmā asucī 225 Tuvaṃ nissāya kalyāṇī 330 Dhīre nirodhaṃ phussehi 06
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
N P Nakkhattāni namassantā 143 Puññaṃ vata pasavī bahuṃ 111 Nagaramhi erakacche 434 Puṇṇo pūrassu dhammehi 03 Nagaramhi kusumanāme 399 Puttasokenahaṃ aṭṭā 133 Naṅgalehi kasaṃ khettaṃ 112 Putto buddhassa dāyādo 63 Na ca me hiṃsati kiñci 415 Pubbenivāsaṃ jānāmi 227 Na te dukkhā pamuttyatthi 248 Puriso aṅkusamādāya 49 Na tesaṃ koṭṭhe openti 283 Petāni bhoti puttāni 312 Na te hiraññaṃ gaṇhanti 284 Peto manussarūpena 130 Natthi nissaraṇaṃ loke 57 Natthi loke sadevake 384 B Napihaṃ aparajjhaṃ kiñci 417 Bahunnaṃ vata atthāya 162 Na hiraññasuvaṇṇena 346 Bahuvatasamādānā 88 Nāgabhogasadisopamā ubho 267 Bahussutā dhammadharā 279, Nānākulā pabbajitā 285 280 Nikkhipitvāna saṅghāṭiṃ 30 Bahūni puttasatāni 314 Nibbānābhiratāhaṃ asassataṃ 449 Bahūhi dukkhadhammehi 36, 41 Nibbuyhati susānaṃ aciraṃ 467 Bārāṇasito nikkhamma 334 Nissaṭṭhaṃ te rajjaṃ bhoge 483 Bālā te duppaññā acetanā 452 Nihacca jāṇuṃ vanditvā 109 Buddha vīra namo tyatthu 157 Buddhānaṃ uppādo vivajjito 458 P Brahmabandhu pure āsiṃ 251, 290 Pakkamissaṃ ca nālāto 294 Pañcakkhandhā pariññātā 106 BH Paṇṇavīsati vassāni 39, 67 Bhagavati koṇāgamane 517 Pattalīmakulavaṇṇasādisā 260 Bhajitabbā sappurisā paññā 214 Pattaṃ daṇḍañca gaṇhitvā 123 Bhassarā surucirā yathā maṇi 257 Pattā te nibbānaṃ ye yuttā 476 Bhāvito me maggo ariyo 222 Patthitā rājaputtehi 152 Bhikkhāya ca vicarantaṃ 421 Paripantho esa bhayo 351 Bhikkhuniṃ upasaṅkamma 170 Pariyuṭṭhitā kilesehi 78 Bhikkhuniṃ puna disvāna 124 Passa sundarimāyantiṃ 333 Bhikkhunī upasampajja 100 Passa sundarī satthāraṃ 332 Bhikkhunī sīlasampannā 196 Pahāyāhaṃ pabbajitā 340 Pāde pakkhālayitvāna 114 M Pāsādikāsi ayye isidāsī 402 Maggañca khossa jānāsi 128 Piṇḍapātaṃ caritvāna 17 Mattā vaṇṇena rūpena 72 Pilandhanaṃ vidaṃsentī 74 Madhurañca pavanti sabbaso 370 Pītisukhena ca kāyaṃ 174 Mantāvatiyā nagare rañño 447 Pīnavaṭṭasahituggatā ubho 265 Mayhaṃ hi akkuṭṭhavandite 387
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
M R Mā appakassa hetu 507 Rattiyā majjhime yāme 173 Mā evaṃ putta avaca 414 Rāgañca ahaṃ dosañca 24 Mākāsi pāpakaṃ kammaṃ 247 Rāgaṃ mānaṃ avijjañca 167 Mātā dukkhitā rodati 460 Riñcitvā paramaṃ atthaṃ 93 Mātāpitū abhivādayitvā 432 Rukkhaphalūpamā kāmā 489 Mātā putto pitā bhātā 159 Mā me kujjhi mahāvīra 293 L Māyaṃ viya aggato kataṃ 393 Laṭṭhihattho pure āsī 291 Mā su te vaḍḍha lokamhi 204 Lūnakesī paṅkadharī 107 Muttā ca tato sā bhikkhuṇī 398 Lobhanaṃ madanaṃ cetaṃ 342 Mutte muccassu yogehi 02 Musalāni gahetvāna 117, 175 V Mokkhamhi vijjamāne 505 Vaṭṭaniriva koṭarohitā 394 Vaṭṭapalighasadisopamā ubho 263 Y Vadho bandho parikleso 344 Yattakaṃ tulitā esā 153 Vantā mahesīhi kāmā 349 Yathā idaṃ tathā etaṃ 83 Vandanaṃ dāni vajjāsi 307 Yathābhūtaṃ avekkhantī 96 Vasitā susānamajjhe athopi 221 Yathā haritālena makkhitaṃ 392 Vasiṃ saṅkārakūṭesu 134 Yadi me vacanaṃ karissasi 375 Vāsitova surabhīkaraṇḍako 253 Yasmā gāmā pakkamanti 282 Vāḷamigasaṅghasevitaṃ 372 Yassa brāhmaṇa tvaṃ 244 Vipulaṃ annañca pānañca 272 Yassa maggaṃ na jānāsi 127 Vibhūsāmaṇḍanaratā 89 Yassā siyā apaccavekkhitaṃ 386 Vibhūsitvā imaṃ kāyaṃ 73 Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ 60 Vimalā saṅkhamuttāva 278 Yā mayhaṃ sāmikassa 407 Visāradāva bhaṇasi 207 Yāva kāsijanapado suṅko 25 Vissajjitā mātāpitūhi 515 Ye ime sattabojjhaṅgā 21, 45 Vissajjito gato so ahampi 425 Ye keci vaḍḍha saṅkhārā 208 Vīrā vīrehi dhammehi 07 Yo ca vuddho daharo vā 239 Voḍhūna naṅgalamahaṃ 440 Yo jātarūpaṃ rajataṃ 341 Yo naṃ vinibbhujitvā 470 S Sakkaṃva devā tidasā 181 R Saggaṃ nūna gamissanti 241 Rajje āṇā dhanamissariyaṃ 463, Saṅkhāre parato disvā 101 482 Saṅghāṭiṃ nikkhipitvāna 28 Raṇaṃ taritvā kāmānaṃ 359 Sacittaṃ paṭiladdhāna 136 Rattiyā pacchime yāme 180 Sace imā nadiyo te 243 Rattiyā purime yāme 120, 179 Sace puttaṃ sigālānaṃ 303
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
S S Sace bhāyasi dukkhassa 288 Sā ceva bhaṇati pitaraṃ 478 Saccāni amma buddhavara- 453 Sājja abbūḷhasallāhaṃ 53, 132 Saññojanāni etāni 166 Sājja ekena bhattena 32 Saṇhakamburiva suppamajjitā 262 Sājja piṇḍaṃ caritvāna 75 Saṇhatuṅgasadisī ca nāsikā 258 Sājja sabbāni khāditvā 313 Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā 268 Sā bhikkhuniṃ upagañchiṃ 43 Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā 264 Sā me dhammamadesesi 103 Sataṃ sahassānapi Sāyaṃ bhujissā anaṇā 363 dhuttakānaṃ 231 Sāhaṃ etādisaṃ katvā 358 Satimatī cakkhumatī 189 Sāhaṃ kāmehi saṅgacchiṃ 350 Satiṃ upaṭṭhapetvāna 182 Sāhaṃ disvāna sambuddhaṃ 154 Sattaratanāni vasseyya 486 Sāhaṃ nissaraṇaṃ ñatvā 315 Sattāhajātakaṃ maṃ mahākapi 436 Sāhaṃ puttaṃ dhītarañca 98 Sattisūlūpamā kāmā 58, Sāhaṃ sugatassa sāvikā 388 141, 234, 490 Sikkhamānā ahaṃ santī 99 Saddhāya pabbajitvāna 08, Sikkhamānāya me ayye 329 09, 92 Sīlavatī cittakathā bahussutā 448 Sabbattha vihatā nandī 59, Sukkā sukkehi dhammehi 56 62, 142, Sukhaṃ tvaṃ vuḍḍhike 16 188, 195, 203, 235 Sukhaṃ supāhi therike 01 Sabbadukkhaṃ pariññātaṃ 158 Sukhaṃ hi vaḍḍha munayo 205 Sabbe kāmā samucchinnā 47 Suññatassānimittassa 46 Sabbe bhavā samucchinnā 91 Sutvā ca kho mahesissa 149 Sabbe me āsavā khīṇā 209 Sudhotarajapacchadaṃ Sabbe yogā samucchinnā 76 subhaṃ 377 Sabbe sokā samucchinnā 138 Supupphitaggaṃ upagamma Sabbo ādīpito loko 200 pādapaṃ 230 Samaṇāti bhoti tvaṃ sayasi 271 Sumuttaṃ maṃ maññamānā 292 Sayameva odanaṃ sādhayāmi 411 Sumuttā sādhu muttāmhi 11 Sara kaṭasīvaḍḍhante 501 Sumuttike sumuttike 23 Sara kāṇakacchapaṃ 499 Seyyaṃ olokayitvāna 116 Sara caturodadhi upanīte 496 So ahampi gamissāmi 319 Sara tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ 498 Socanti pāpakammā 451 Sara rūpaṃ pheṇapiṇḍopamassa 500 So te ijjhatu saṅkappo 328 Sassuyā sasurassa ca 406 Sopi vasitvā pakkhamatha 422 Sākuntikova sakuṇiṃ 299 So mātarañca pitarañca 413 Sā ca tahiṃ samāpannā 480 So me dhammamadesesi 155 Sā ca manasikaroti 481 Sossa dhammamadesesi 320 Sā ca maṃ anukampāya 125 Sohaṃ tato cavitvā kālaṃ 437
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Câu Kệ Pāli
S H Sohaṃ tato cavitvā Hatthī gavassaṃ govāṇijakassa 439 maṇikuṇḍalañca 326, 327 Sohaṃ tato cavitvā nirayamhi 435 Handa kho dāni bhaddante 304 Sohaṃ tato cavitvā vithiyā 441 Haricandanalittaṅgiṃ 298 Sohaṃ padhānapahitatto 212 Hitvā ghare pabbajitā 18 So hetu so pabhavo taṃ mūlaṃ 520 Hitvānahaṃ ñātigaṇaṃ 339
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
THERĪGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO NI KỆ *****
SAÑÑĀNĀMĀNUKKAMANIKĀ - THƯ MỤC DANH TỪ RIÊNG:
Trang Trang A KH Aññatarā therī 02, 24 Khemā therī 38 Aḍḍhakāsī '' 12 Aṇīkadatta (rājā) 98, G 102, 104, 108 Guttā therī 42 Anopamā therī 40 Abhayamātā '' 14 C Abhayā '' 14 Candā therī 34 Abhirūpanandā '' 10 Cāpā '' 66, 70 Ambapālī '' 62 Cālā '' 46 Cittā '' 12 I Isīdāsī therī 86, J 88, 90, 94 Jīvakambavanikāsubhā therī 80 Jentā '' 10 U Uttamā therī 16 T Uttamā (aparā) '' 16 Tissā therī 80 Uttarā '' 08 Tiṃsamattā '' 34 Upacālā '' 46 Upasamā '' 06 D Uppalavaṇṇā '' 54, 78 Dantikā therī 18 Ubbirī '' 18 DH E Dhammadinnā therī 06 Erakaccha (nagara) 92 Dhammā '' 08 Dhīrā '' 04 K Kisāgotamī therī 52 N Koñca (rājā) 96 Nanduttarā therī 28
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Danh Từ Riêng
P V Pañcasatamattā therī 36 Vijayā therī 42 Paṭācārā '' 32, 44 Vimalā '' 24 Puṇṇā therī 02, 58 Visākhā '' 06 Vīrā '' 04 BH Bhaddākāpilānī therī 22 S Bhaddākuṇḍalakesā '' 32 Sakulā therī 30 Bhadrā '' 06 Saṅghā '' 08 Sāmā '' 14, 16 M Sindhavārañña (vana) 92 Mantāvatī (nagara) 96 Sīsūpacālā therī 48 Mahāpajāpatigotamī therī 40 Sīhā '' 26 Mittā '' 04 Sukkā '' 18 Mittākāḷī '' 28 Sujātā '' 38 Muttā '' 02, 06 Sundarī '' 70, Mettā '' 12 72, 74 Mettikā '' 12 Sundarīnandā '' 26 Subhā kammāradhītā '' 74 R Subhājīvakambavanikā '' 84 Rohiṇī therī 64, 66 Sumanā '' 08 Sumanābuḍḍhapabbajitā '' 08 V Sumedhā '' 96, Vaḍḍhamātā therī 50 98, 102, 108, 100 Vāraṇavatī (nagara) 98 Selā '' 20 Vāseṭṭhī '' 36 Soṇā '' 30 Vāseṭṭhī (Brāhmaṇī) 70 Somā '' 20
--ooOoo--
Suttantapiṭake Khuddakanikāye
THERĪGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO NI KỆ *****
VISESAPADĀNUKKAMAṆIKĀ - THƯ MỤC TỪ ĐẶC BIỆT:
Trang Trang A Ā Akammakāmā 64 Ārādhayāhi 04 Accharā 80 Āvilacitto 80 Accharāsaṅghātamattaṃ 24 Āsavakkhayo 54 Aṭṭitā 26, 28, 56, 72 Atuliyaṃ 48 I Adurāgataṃ 74 Itthibhāvo 20, 52 Adhikuṭṭanā 20, 38, 54 Anagāriyaṃ 28, U 30, 34, 36, 38, 40, 70 Uttamaṅgajo 60 Anaṇā 02, 32, 78 Uttamatthassa 42 Analasā 64, 88 Uttiṭṭhapiṇḍo 72, 76 Animittaṃ 10, 30 Udayabbayaṃ 28 Anekajātisaṃsāraṃ 42 Udukkhalena 06 Anejā 50 Uddhaṃsotā 06 Aparādhitaṃ 80 Upakūlitā 60 Aputhujjanasevitaṃ 48 Upaccagā 04 Appaṭipuggalo 44 Upaccaguṃ 04 Appaṭivānīyaṃ 18 Upavijaññā 52 Abbuyha 08 Upasanto/ā/amhi 02, Abbūḷhasallā 18, 36 08, 10, 26, 42 Avasāyī 06 Ubbiggā 86 Asakiṃ 98 Ummāre 88 Asaṅgamānasā 84 Ullapanā 76 Asecanakaṃ 18, 48 Uḷāraṃ 50, 68
Ā E Ākiñcaññaṃ 74 Ekaggacittā 64 Ādāsakaṃ 88 Evaṃdhammā 36
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
O T Ohitabhārā 52 Taṇhakkhayo 14, 16 Orabbhikā 56 Tāto 86, 90, 92 Tidasā 34, 44 K Tibbagāravā 66 Kantasallā 52 Tiladaṇḍakā 62 Kapaṇikā 52 Tevijjo 22, 58, 66 Kammakāmā 64 Kalyāṇamittatā 52 D Kāḷakā 60 Dakkhiṇaṃ 66, 68 Kumbhiyaṃ 02 Dayitā 86 Kummaggaṃ 56 Dāḷimayaṭṭhi 68 Kocchaṃ 88 Dāyādo 22 Dārukapillakāni 84 KH Dibbacakkhu 24, Khaṇātītā 04 30, 34, 42, 44, 54, 72 Khalitaṃ siraṃ 60 Dūraṅgamā 64 Khittacittā 36 Durabhisambhavaṃ 20 Khīṇakulīne 52 Devā 34, 44, 48 Dvaṅgulapaññā 20 G Dvipadaseṭṭho 92 Gahavibhavaṃ 72 DH GH Dhammajīvino 64, 66 Ghaṭikā/aṃ/ 90, 106 Dhammadharā 64 Dhuttako/ānaṃ 54, 80 C Cakkhumatī 46 N Cakkhuvidhā 84 Nahātako 58 Catubbhāgaṃ 68 Nānākulā 66 Coḷena 02, 08 Nirūpadhiṃ 70, 72 Nillacchito 94 CH Chandaṃ 08 P Churikāya 68 Paṅkadharī 32 Paṇṇarasoriva 02 J Pattalīmakula 60 Janamārakaṃ 52 Padakkhiṇaṃ 68, 70 Jātisaṃsāro/aṃ 10, Pariniṭṭhitamesānā 66 12, 16, 40, 42 Palipā 66
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
P M Pāṭaḷippalitā 62 Mahāmuni 66 Pāṭihāriyapakkhaṃ 12 Migabandhakā 56 Pāvacane 98, 102 Migaluddako 66 Pāsaṇḍe 44 Muṇḍā 12, 24, 44 Piṇḍakaṃ 02 Musalāni/ena/assa 06, Pillakāni 84 10, 34, 44 Piḷakoḷikā 84 Mūlamūlikā 62 Puññakkhettaṃ 66 Puṇṇapattaṃ 72 Y Puttadārāni 32, 34, 44 Yañño 66 Punabbhavo/aṃ 10, Yathābhuccaṃ 38, 40 16, 30, 40, 42 Yogakkhemaṃ/assa 04, 06, 50 Puno 66, 84 Pontiṃ 90 R Raṇakarā 76 PH Rathiyāsu 36 Phusito 40 Rupparūpakaṃ 84 Phussehi 04 L B Laṭṭhihattho 66 Bahussutā 64, 90, 96 Lūnakesī 32 Buddha vīra 40 Lokapajjotaṃ 38 Brahmabandhu 58, 66 Lokāmisā 76 Brāhmaṇo 22, 66, 70, 72 V BH Vajjhaghātā 56 Bhavagataṃ 96, 98 Vañcitā 42 Bhavanetti 06 Vaṭṭani 84 Bhastaṃ 98 Vaḍḍhiyā 94 Bhāvitindriyā 04, Vaṇṇarūpena 40 44, 46, 78 Vanatho 5o Bhiduro 14 Vanasaṇḍacārinī 62 Bhedanadhamme 82 Varakā 86 Varapuññalakkhaṇaṃ 84 M Vāreyyaṃ 98, 100, 102 Maccudheyyaṃ 06 Vikkhīṇo 10, 16, 40 Maccuhāyinī 22, 78 Viññātasaddhammo/ā 38, 70 Mantabhāṇī 64 Viddesanaṃ 94 Maritāye 90 Vidhavā 34
Trưởng Lão Ni Kệ - Thư Mục Từ Đặc Biệt
V S Vinipātā 96 Sallaṃ 18, 36 Vuḍḍhike 08 Savanagandhaṃ 98 Vedasampanno 58 Savāhiniṃ 04, 06, 18, 22 Vellitaggā 60 Sassu sasuro 88 Vyāruddhā 74 Sākuntiko 68 Sītibhūtā 08, S 14, 22, 24, 30, 50 Sakkāyaṃ 48 Sīlasampannā 32, Saṅkārakūṭesu 36 48, 86, 90 Saccabrāhmaṇo 58 Sīlasaṃvuto 86 Saññāvūpasamaṃ 04 Sukkapakkhavisosanā 76 Saññojanāni 42 Sukkhaḍākaṃ 02 Saṇhakambu 62 Sumuttā/aṃ 06, 66 Satimatī 46 Surabhīkaraṇḍako 60 Sattisūlūpamā 20, 38, 54, 104 Suvaṇṇakāro 92 Saddhāyikā 16, 24 Suvasanā 38 Santarabāhiro 26, 64 Susamāhito/ā/aṃ/e 10, Sapattikaṃ 52 20, 22, 26, 30, 44 Sabbayogavisaṃyuttā 04, 28, 78 Sūkarikā 56 Samaṇamānino 68 Svāgataṃ 74 Samaṇā 64, 66 Samaṇī 44, 64 H Samussayo/aṃ/e 10, Hatakulikā 52 26, 30, 40, 62 Handa 68, 84
--ooOoo--
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Công Đức Thành Lập
1. Ven. Khánh Hỷ và Phật tử chùa Bát Nhã
2. Quỹ Hùn Phước Visākhā
3. Gia đình Phật tử Visākhā An Trương
4. Gia đình Phật tử Trương Đình Nguyên & Huỳnh Ngọc Hạnh
5. Bà Quả Phụ Phạm Vũ Điềm - Pháp danh Diệu Đài
6. Bà Phật tử Diệu Giới và các con cháu
7. Gia đình Phật tử Lương Xuân Lộc & Lê Thị Thu Hà
8. Gia đình Phật tử Phạm Trọng Độ & Ngô Thị Liên
9. Gia đình Phật tử Lý Hoàng Anh
10. Gia đình Phật tử Nguyễn Văn Hòa & Minh Hạnh
11. Gia đình Phật tử Hồ Hoàng Anh
12. Phật tử Diệu Bình và Gia đình Phạm Thiện Bảo
13. Gia đình Phật tử Phạm Thị Thi & Châu Thiên Hưng
14. Gia đình Phật tử Phạm Xuân Lan & Trần Thành Nhơn
15. Cư sĩ Liên Tâm (Phan đình Quế)
16. Ái nữ Chú Nguyễn Hữu Danh
17. Gia đình Phật tử Khánh Huy
18. Ái nữ Cô Lê thị Tích
19. Cô Võ Trân Châu
20. Cô Hồng (IL)
Công Đức Hộ Trì 1. Ven. Dr. Bodagama Chandima (Một bộ Tam Tạng Sri Lanka in tại Taiwan)
2. Phật tử Tống Thị Phương Lan (Một bộ Đại Tạng Kinh Việt Nam)
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 31
THERAGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO KỆ
THERĪGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO NI KỆ
Công Đức Bảo Trợ
Chùa Báo Ân - Australia
Phật tử Sydney - Australia
Nhóm Phật tử Philadelphia
Phật tử Phạm thị Thu Hương và các Phật tử tại Hongkong
Gia đình Phật tử Phan Binh
Phật tử Quảng Hồng
Phật tử Brian Minh Phu Duong
Ô.Bà Võ Văn Tám - Mỹ Tín
Gia đình Trương Thanh Đông & Nghiêm Liên
Gia đình Thiện Phước & Pháp Đăng
Một gia đình Phật tử ẩn danh ở Australia
Một Phật tử ẩn danh ở Australia
Công Đức Hỗ Trợ
Thượng Tọa Bửu Hiền (Chùa Pháp Bảo)
Tỳ khưu Quảng Trí (Uttara)
Gia đình Phật tử Hồ Trọng Danh
Gia đình Phật tử Lê Thanh-Hồng
Phật tử Trần Minh - Chùa Phổ Minh
Phật tử Đào Thái Thùy Vân
Phật tử Đặng Phú Cường
Phật tử Ngô Lệ-Vân
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 31
THERAGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO KỆ
THERĪGĀTHĀPĀḶI – TRƯỞNG LÃO NI KỆ
Công Đức Bảo Trợ
Ven. Thích Viên Mãn - France
Ven. Thích Minh Hạnh - Chicago
Ni Sư Kiều Đàm Di
Phật tử Kiều Công Minh
Gia đình Phật tử Phạm Hùng & Nguyễn Thanh Mai
Gia đình Phật tử Phạm Trọng Độ & Ngô thị Liên
Gia đình Phật tử Lý Hoàng Anh
Một Phật tử ẩn danh ở Australia (hồi hướng đến thân nhân đã quá vãng)
Phật tử Christine Nguyễn
Gia đình Đỗ văn Tảng & Đỗ thị Nghĩa và các con: - Đỗ Đình Ngữ (god son)
- Đỗ Hoàng Anh Roselyn (daughter)
Công Đức Hỗ Trợ
Gia đình Phật tử Phượng Dinh và Thy Lê
Anh chị Danh & Mai Ngô - Minisota (hồi hướng đến con trai là Ngô Duy)
Phật tử Diệu Bình và các con cháu
Phật tử Diệu Giới
Phật tử Diệu Đài
Gia đình Phật tử Diệu Thiếp và Phật tử Huyền Linh
DANH SÁCH PHẬT TỬ SYDNEY - AUSTRALIA (DO PHẬT TỬ NGUYỄN GIA HIẾU ĐẠI ĐIỆN)
Chùa Báo Ân - Cabramatta, NSW - Australia
Gia Đình Võ Quốc Hùng & Huỳnh thị Sương
Gia Đình Chị Lan - Tuệ Tâm
Gia đình Huệ Mẫn & Thiện Tài
Gia Đình Minh Thành & Tú Anh
Gia Đình Diệu Ngọc
Gia đình Trần Minh Trí
Gia Đình Ô.Bà Võ Văn Tám - Mỹ Tín
Gia đình Trương Thanh Đông & Nghiêm Liên
Gia đình Thiện Phước & Pháp Đăng
Phật tử Diệu Chơn
Phật tử Trần Đức Thức
Phật tử Lan Khánh
Phật tử Phổ Khai Tuệ
Phật tử Phan Tiến Tony
Phật tử Phan Diệu Lily
Phật tử Nguyễn Thanh Hùng
Phật tử Lâm Hoàng Hoa
Phật tử Lữ Thông Thắng
Phật tử Thiện Hiền - Michael Bùi
Phật tử Quảng Hồng
Phật tử Ánh Mai
Phật tử Brian Minh Phu Duong
Phật tử Diệu Âm - Trần Phù Dung (hồi hướng Hương Linh Cụ Ông Quách Kim Thuận)
Phật tử Nguyên Mẫn - Lê Viết Lâm
Phật tử Nguyên Ân - Ngô Thị Tứ
Phật tử Tâm Tịnh & Ngọc Hoan
Phật tử Minh Lạc
Phật tử Lưu Hán Trung
Phật tử Trương Thị Hiếu
Phật tử Lâm Ngọc Lê & Lâm Ngọc Thạch
Phật tử Từ Hạnh
Phật tử Đức & Phật tử Mai Trần
Nhóm Phật tử thân hữu của Diệu An
Một gia đình Phật tử ẩn danh
Một Phật tử ẩn danh
DANH SÁCH PHẬT TỬ SYDNEY - AUSTRALIA (DO PHẬT TỬ ĐÀO THANH TUYỀN CHUYỂN)
Bà Phạm Thị Trang Pd. Diệu Châu
Bà Trần Thị Liễu
Phật tử Tô Thị An
Phật tử Hồ Thị Nhân
Bà Viên Dung
Bà Trần Ngọc Nữ
Phật tử Lam Ngọc Bích
Bà Viên Minh
Bà Đào
Bà Ngọc
Bà Lang
Phật tử Minh Định
Phật tử Đào Thanh Tuyền
DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện) Lần thứ mười - tháng 05 năm 2011
Gđ. La Ái Hương Pd. Diệu Mãn
Gđ. La Mỹ Anh Pd. Diệu Phú
Gđ. La Mỹ Hạnh Pd. Diệu Quý
Gđ. Huỳnh Bích Chi Pd. Ngọc Phúc
Gđ. Trương Đông Mỹ Pd. Nguyên Thoại
Gđ. Ngô Châu
Phật tử Lưu Hội Tân Pd. Ngọc Châu
Phật tử Nguỵ Hinh Pd. Nguyên Huy
Phật tử La Song Hỷ Pd. Nguyên Tịnh
(Cầu siêu cho Nguyên Như)
Phật tử Nguỵ Trí An Pd. Nguyên Bình
Phật tử Phạm Xuân Điệp
Phật tử Cung Khẩu Phát
Phật tử Ngụy Chánh Nguyệt
Phật tử Đặng Phước Châu Pd. Tâm Nghĩa
Phật tử Nguyễn Thị Rắt Pd. Tâm Thạnh
Phật tử Nguyễn Thị Diễm Thúy Pd. Ngọc Duyên
Phật tử Đoàn văn Hiểu Pd. Thiện Phúc
Chị Minh Thủ Quỹ chùa Giác Lâm
DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện) Lần thứ mười - tháng 05 năm 2011
Gđ. Nguỵ Khai Trí Pd. Nguyên Tuệ
Gđ. Nguỵ Phụng Mỹ Pd. Nguyên Quang
Gđ. Nguỵ Mộng Đức Pd. Nguyên Tường
Gđ. Nguỵ Mỹ Anh Pd. Nguyên Văn
Gđ. Cung Ngọc Thanh
Gđ. Đặng Kim Phụng Pd. Tâm Trí
Gđ. Đặng Văn Minh Pd. Quảng Phước
Gđ. Đặng Thế Hùng
Gđ. Đặng Kim Nga Pd.Tâm Mỹ
Gđ. Đặng Kim Mai Pd. Tâm Đồng
Gđ. Đặng Kim Thi Pd. Tâm Thọ
Gđ. Đặng Thế Hòa Pd. Tâm Hiền
Gđ. Nguyễn Kim Loan (New York)
Gđ. Nguyễn Duy Thanh Pd. Huệ Trí
Gđ. Nguyễn Duy Phú Pd. Huệ Đức
Gđ. Nguyễn Diễm Thảo Pd. Huệ Nhân
Gđ. Nguyễn Trọng Nhân
Gđ. Nguyễn Trọng Luật
Gđ. Nguyễn Thị Xuân Thảo
Gđ. Nguyễn Th ị Xuân Trinh
Phật tử Đặng Thế Luân Pd. Tâm Pháp
Phật tử Nguyễn Thị Trang Pd. Diệu Liên
Phật tử Nguyễn Hồng Tuyết
Phật tử Thiện Đăng
Phật tử Đoàn Hiểu Junior Pd. Minh Hạnh
Phật tử Đoàn Tommy Pd. Huệ Lành
Phật tử Lê Thị Sinh Pd. Diệu Trí
Phật tử Nguyễn Thị Ký Pd. Diệu Nhã
Phật tử Nguyễn Thị Bích Thủy
Phật tử Nguyễn Thị Bích Sơn
Phật tử Đặng thị Hà Pd. Diệu Hương
Phật tử Nguyễn văn Huỳnh Pd. Tâm Thiện
Phật tử Hứa Thị Liên Pd. Diệu Bạch
Phật tử Đặng Thị Gái Pd. Tâm Thành
Phật tử Nguyễn Thị Thanh Hương Pd. Diệu Thanh
Phật tử Nguyễn Bạch Cúc Pd. Thanh Đức
Thành tâm hồi hướng phần công đức này đến thân bằng quyến thuộc: Những người đã qúa vãng được sanh về nhàn cảnh, những người còn tại tiền được sống lâu, sức khỏe, an vui, và luôn luôn tinh tấn tu hành.