CÁC BỘ PHÁI PHẬT GIÁO ẤN ĐỘ (TRÍCH)
CÁC BỘ PHÁI PHẬT GIÁO ẤN ĐỘ (TRÍCH)
Phật nhập Niết-bàn
Trưởng lão bộ Đại chúng bộ 長老部 大衆部 sthaviravāda mahāsāṅghika 200 sau NB
Phân biệt bộ Nhất thiết hữu bộ 分別部 一切有部 Nhất thuyết bộ vibhajyavāda sarvāstivāda 一說部 236 sau NB 236 sau NB ekavyāvahārika
Khôi sơn trụ bộ 灰山住部 Thượng tọa bộ Hóa địa bộ Ẩm Quang bộ Thuyết xuất thế gokulika 上座部 化地部 飲光部 bộ theravāda mqkīśāsaka kāśyapīpa 說出世部 lokottaravāda
Độc tử bộ Kinh lượng bộ 獨醑部 Pháp Tạng bộ 經量部 vātsīputrīya 法藏部 sautrāntika hoặc dharmaguptaka 350 sau NB Trụ tử bộ
pudgalavāda
Đa văn bộ Thuyết giả bộ Chế đa sơn bộ 多聞部 說假部 制多山部 bahuśrutīya prajñaptivāda caitika
Chính lượng bộ Pháp thượng bộ Hiền trụ bộ Mật lâm sơn bộ 正量部 法上部 賢住部 密林山部 saṃmitīya dharmotarīya bhadrayānīya sannagarika
sannagarika
Biểu đồ I.1: Thiền tông Ấn Độ
Biểu đồ I.1: Thiền tông Ấn Độ
Thích-ca Mâu-ni Phật (śākyamuni buddha) 釋迦牟尼佛 01. Ma-ha Ca-diếp (mahākāśyapa) 15. Ka-na-đề-bà (kāṇadeva) hoặc Thánh 摩訶迦葉 Thiên (āryadeva) 02. A-nan (ānanda) 迦那提婆,聖天 阿難陀 16. La-hầu-la-đa (rāhulabhadra) 03. Thương-na Hòa-tu (śānavāsin) 羅睺羅多 商那和修 17. Tăng-già Nan-đề (saṃghanandi) 04. Ưu-bà-cúc-đa (upagupta) 僧伽難提 優婆掬多 18. Tăng-già Xá-đa (saṃghayathata) 05. Đề-đa-ca (dhītika) 僧伽舍多 提多迦 19. Cưu-ma-la-đa (kumāralāta) 06. Di-già-ca (miśaka) 鳩摩羅多 彌遮迦 20. Xà-dạ-đa (śayata) 07. Bà-tu-mật (cũng gọi là Thế Hữu, 闍夜多 vasumitra) 21. Thế Thân (vasubandhu) 婆須密 婆修盤頭,世親 08. Phù-đà Nan-đề (buddhanandi) 22. Ma-noa-la (manorata) 浮陀難提,佛陀難提 摩拏羅 09. Phù-đà Mật-đa (buddhamitra) 23. Cưu-lặc-na (haklenayaśa) 浮陀密多,佛陀密多 鳩勒那,鶴勒那 10. Bà-lật Thấp-bà (pārśva) 24. Sư Tử Bồ Đề (siṃhabodhi) 婆栗濕婆,脅尊者 師子菩提 11. Phú-na Dá-xa (puṇayaśa) 25. Bà-xá Tư-đa (baśaṣita) 富那夜奢 婆舍斯多 12. A-na Bồ-đề (ānabodhi) hoặc Mã 26. Bất-như Mật-đa (puṇyamitra) Minh (aśvaghoṣa) 不如密多 阿那菩提,馬鳴 27. Bát-nhã Đa-la (prajñādhāra) 13. Ca-tì-ma-la (kapimala) 般若多羅 迦毘摩羅 28. Bồ-đề Đạt-ma (bodhidharma) 14. Long Thụ (nāgārjuna) 菩提達磨 龍樹
THIỀN TÔNG ẤN ĐỘ
(Xin xem tiếp)
Biểu đồ I.2: Thiền Ấn Độ Đến Trung Quốc
Biểu đồ I.2: Thiền Ấn Độ Đến Trung Quốc
Bồ-đề Đạt-ma
菩提達磨
~470-543
Thiền tông Trung Quốc
Huệ Khả Pháp Dung
慧可 法融
487-593 594-657
NGƯU ĐẦU THIỀN
Tăng Xán
Tì-ni-đa Lưu-chi 僧璨 Trí Nham
毘尼多流支, ?-594 ?-606 智巖
Thiền tông Việt Nam 600-677
XEM BIỂU ĐỒ VII.1,
Đạo Tín
VII.2
道信 Huệ Phương
580-651 慧方
629-695
Hoằng Nhẫn
弘忍 Pháp Trì
601-674 法持
635-702
Huệ An Thần Tú Huệ Năng
慧安 神秀 慧能, 638-713 Trí Uy
582-709 ~605-706 Nam Thiền 智威
Bắc Thiền XEM BIỂU ĐỒ 646-722
I.3
Huệ Trung Huyền Tố
Nghĩa Phúc Phổ Tịch
慧忠 玄素
義福 普寂
683-769 668-752
658-736 651-739
Trí Tiển
Kính Sơn
Đạo Khâm
Đạo Lượng Phá Táo Đọa Duy Chính Đạo Tuyên 徑山道欽
道量 破竈墮 惟政 道宣 714-792
702-760
Tuấn Cực Chí Chân Hành Biểu
峻極 志眞 行表
722-797
Nhật Bản
Tối Trừng 最澄 767-822
Biểu đồ I.3: Thiền Trung Quốc – Huệ Năng và Môn Đệ
Biểu đồ I.3: Thiền Trung Quốc – Huệ Năng và Môn Đệ
Huệ Năng 慧能 638-713
Hà Trạch Vĩnh Gia Thanh Nguyên Nam Dương Nam Nhạc Hoài Thần Hội Huyền Giác Hành Tư Huệ Trung Nhượng 荷澤神會 永嘉玄覺 青原行思 南陽慧忠 南嶽懷讓 686-760 665-713 660-740 675-775 677-744 HÀ TRẠCH TÔNG
Thạch Đầu Đam Nguyên Mã Tổ
Hi Thiên Ứng Chân Đạo Nhất
Pháp Như Ngũ Đài 石頭希遷 躭源應眞 馬祖道一
法如 Vô Danh 700-790 709-788
五臺無名 XEM BIỂU
722-793 Đồ II.1
Duy Trung
惟忠
Đại Đức
Đạo Viên
Dược Sơn Thiên Hoàng Đại Điên Đan Hà
大德道圓
Duy Nghiễm Đạo Ngộ Bảo Thông Thiên Nhiên
藥山惟儼 天皇道悟 大顛寶通 丹霞天然
~745-828 748-807 ?-819 739-824
Khuê Phong XEM BIỂU ĐỒ III.1
Tông Mật
圭峰宗密
780-841 Long Đàm Tam Bình Thúy Vi
Sùng Tín Nghĩa Trung Vô Ngọc
龍潭崇信 三平義忠 翠微無學 tk. 8/9 tk. 8/9 tk. 9
Đức Sơn Đầu Tử
Tuyên Giám Đại Đồng
德山宣鑒 投子大同
782-865 819-914
XEM BIỂU ĐỒ
V
Biểu đồ II.1: Dòng Mã Tổ
Biểu đồ II.1: Dòng Mã Tổ
Mã Tổ Đạo Nhất 馬祖道 一 709-788
• Đại Châu Huệ Hải Đại Mai Pháp Diêm Quan Qui Tông
大珠慧海 Thường Tế An Trí Thường tk. 8/9 大梅法常 鹽官齊安 歸宗智 常
• Bàng Uẩn 752-839 750-842 tk. 8/9
龐蘊
740-808
• Kim Ngưu Hàng Châu Quan Nam Cao An Đại
金牛 Thiên Long Đạo Thường Ngu tk. 8/9 杭州天龍 關南道常 高安大愚
• Ngũ Duệ Linh Mặc tk. 8/9 tk. 8/9 tk. 9
五洩靈默
747-818
• Tây Đường Trí Tạng Câu Chi Quan Nam Mạt Sơn
西堂智藏 俱胝 Đạo Ngô Liễu Nhiên 734-814 tk. 9 關南道吾 末山了然
• Bách Trượng Duy tk. 8/9
Chính
百丈惟政 tk. 8/9
• Phần Châu Vô Nghiệp
汾州無業 Bách Trượng Bàn Sơn Nam Truyền Trung Ấp
760-821 Hoài Hải Bảo Tích Phổ Nguyện Hồng Ân
• Đông Tự Như Hội 百丈懷海 盤山寶積 南泉普願 中邑洪恩
東寺如會 720-814 720-814 738-897 tk. 8/9
742-821
• Thạch Củng Huệ Tạng
石鞏慧藏 tk. 8/9 Bách Trượng Phổ Từ Hổ Lợi Triệu Châu Trường Sa
• Ma Cốc Bảo Triệt Niết Bàn Hóa Tung Tòng Phẩm Cảnh Sầm
麻谷寶徹 百丈涅槃 普化 子湖利蹤 趙州從諗 長沙景岑 tk. 8/9 tk. 8/9 ?-860 800(?)-880 778-897 ?-868
• Đặng Ẩn Phong
五臺隱峯
Tuyết Đậu tk. 8/9
Thường
• Chương Kính Hoài
Thông
Huy
雪竇常通
章敬懷暉
834-905
756-815
(Xin xem tiếp II. 2)
Biểu đồ II.2: Dòng Mã Tổ
Biểu đồ II.2: Dòng Mã Tổ
Qui Sơn Linh Thạch Sương Trường Ngũ Phong Hoàng Bá Hựu Tính Không Khánh Đại An Thường Quán Hi Vận 潙山靈祐 石霜性空 長慶大安 五峰常觀 黃檗希運 771-853 tk. 8/9 tk. 8/9 tk. 8/9 ?-850 Khai Tổ tông Qui Ngưỡng
Lưu Hương Ngưỡng Sơn Linh Vân Linh Thụ Đại Tuỳ Thiết Nghiêm Huệ Tịch Chí Cần Như Mẫn Pháp Chân Ma Trí Nhàn 仰山慧寂 靈雲志勤 靈樹 如敏 大隨法眞 劉鐵磨 香嚴智閑 807-883 tk. 9 tk.9 tk. 9 tk.9 ?-898 Tổ thứ 2
Bùi Hưu Mục Châu Lâm Tế
裴休 Đạo Minh Nghĩa
Vô Trước Nam Tháp Tây Tháp
?-? 睦州道明 Huyền
Văn Hỉ Quang Dũng Quang Mục
~780-877 臨濟義玄
無著文喜 南塔光涌 西塔光穆
?-866 tk.8/9 tk. 9 Vô Ngôn Thông
無言通, ?-826 KHAI TỔ
Trần Tháo TÔNG
THIÊN TÔNG
Ba Tiêu Tư Phúc 陳操 LÂM TẾ
VIỆT NAM
Huệ Thanh Như Bảo tk. 9 XEM BIỂU
芭蕉慧清 資福如寶 XEM BIỂU ĐỒ
VII.2 ĐỒ IV.1
Hưng Dương
Thanh
Nhượng
興陽清讓
QUI NGƯỠNG TÔNG
Biểu đồ III.1: Tông Tào Động
Biểu đồ III.1: Tông Tào Động
Dược Sơn Duy Nghiễm
藥山惟儼
~745-828
Đạo Ngô Thuyền Tử Vân Nham Viên Trí Cao Sa-di Đức Thành Đàm Thạnh 道吾圓智 高沙彌 船子德誠 雲巖曇晟 ~769-835 tk. 8/9 780-841
Giáp Sơn Động Sơn Thạch Sương Tiệm Nguyên Thiện Hội Lương Giới Khánh Chư Trọng Hưng 夾山善會 洞山良价 石霜慶諸 漸源仲興 805-881 807-869 807-888 tk. 8/9 TỔ THỨ NHẤT Lạc Phố TÔNG TÀO Nguyên An ĐỘNG Cửu Phong Dũng Trương 洛浦元安 Đạo Kiền Tuyền Chuyết Tú 834-898 九峰道虔 Cảnh Hân Tài (Xin xem tiếp) tk. 9 湧泉景欣 張拙秀才 tk. 9 Tào Sơn Long Nha Việt Châu Khâm Sơn Bản Tịch Cư Tuần Càn Phong Văn Thúy Hòa Sơn 曹山本寂 龍牙居遁 越州乾峰 欽山文邃 Vô Ân 840-901 835-925 tk. 9 禾山無殷 TỔ THỨ ?-960 HAI TÔNG TÀO ĐỘNG
Nhất Cú Tri Giáo Thạch Liêm
一句知教 石溓
Tông Tào Động Việt Tông Tào Động Việt
Nam, đới thứ 35, Nam, đời thứ 29, truyền đàng ngoài truyền đàng trong
(Bắc) (Trung)
XEM BIỂU ĐỒ VII.5 XEM BIỂU ĐỒ VII.5
Biểu đồ III.2: Tông Tào Động
Biểu đồ III.2: Tông Tào Động
Vân Cư Đan Hà
Đạo Cư Tử Thuần
雲居道膺 丹霞子淳
?-902 ?-1119
Đồng An Chân Yết Hoằng Trí
Đạo Phi Thanh Liễu Chính Giác
同安道丕 眞歇清了 宏智正覺
1089-1151 1091-1157
Đồng An
Quán Chí Thiên Đồng Đông Minh Đông Lăng
同安觀志 Tông Giác Huệ Nhật Vĩnh Dư
天童宗玨 東明慧日 東陵永璵
?-? 1272-1340 ?-1365
Lương Sơn
Duyên Quán
Tuyết Đậu
梁山緣觀
Trí Giám
雪竇智鑒
?-?
Thái Dương
Cảnh Huyền
太陽警玄 Thiên Đồng
943-1027 Như Tịnh
天童如淨
1163-1228
Hưng Dương Đầu Tử
Thanh Phẫu Nghĩa Thanh
興陽清剖 投子義青 Đạo Nguyên
?-? ?-1083 Hi Huyền
道元希玄
1200-1253
Đại Hồng Phù Dung TÔNG TÀO
Báo Ân Đạo Khải ĐỘNG
大洪報恩 芙蓉道楷 NHẬT BẢN
?-? 1043-1118
Tịnh Nhân Đại Trí Xiển Đề
Pháp Thành Tề Liễn Duy Chiếu
淨因法成 大智齊璉 闡提惟照
?-? ?-? ?-?
TÔNG TÀO ĐỘNG
Biểu đồ IV.1: Tông Lâm Tế
Biểu đồ IV.1: Tông Lâm Tế
Lâm Tế Nghĩa Huyền 臨濟義玄 ?-866
Tam Thánh Hưng Hóa Đồng Phong
Huệ Nhiên Tổn Tưởng Am Chủ
三聖慧然 興化存獎 桐峰庵主 tk. 9 830-888 tk. 9
Định Thượng
Tọa
定上座
Nam Viện tk. 9
Huệ Ngung
南院慧顒
?-930
Phong Huyệt
Diên Chiểu
風穴延沼
893-973
Thủ Sơn
Tỉnh Niệm
首山省念
926-993
Thừa Thiên Phần Dương Diệp Huyện
Trí Tung Thiện Chiêu Qui Tỉnh
承天智嵩 汾陽善昭 葉縣歸省
947-1024
Đại Ngu Thạch Sương Lang Da
Thủ Chi Sở Viên Huệ Giác
大愚守枝 石霜楚圓 琅邪慧覺
986-1039 Ba Tiêu
Cốc Tuyền
芭蕉谷泉
Vân Phong
Văn Duyệt
雲峰文悅
(Xin xem tiếp)
Biểu đồ IV.2: Tông Lâm Tế
Biểu đồ IV.2: Tông Lâm Tế
Hoàng Long Dương Kì
Huệ Nam Phương Hội
黃龍慧南 楊岐方會
1002-1069 992-1049
KHAI TỔ PHÁI KHAI TỔ PHÁI
HOÀNG LONG DƯƠNG KÌ
Lặc Đàm Hối Đường Bảo Phong Bạch Vân Bảo Ninh Hồng Anh Tổ Tâm Khắc Văn Thủ Đoan Nhân 泐潭洪英 晦堂祖心 寶峰克文 白雲守端 Dũng 1025-1100 1025-1102 1025-1072 保寧仁勇
Linh Lặc Tử Tâm Đâu Suất Pháp Vân Vân Cái Ngũ Tổ Thượng Nguyên Đàm Ngộ Tân Tòng Duyệt Phật Chiếu Trí Bản Pháp Diễn Phương Duy Thiện 死心悟新 兜率從悅 法雲佛照 雲蓋智本 五祖法演 Nhật Ích Thanh Thanh 1044-1115 1044-1091 Phần Đàm ~1024-1104 上方日益 靈源惟清 泐潭 Văn Chuẩn 善清 泐潭文準
Trường Tuyết Hòa Sơn Diệu Phổ Thanh Thái Bình Khai Phúc Viên Ngộ Linh Thủ Phong Huệ Huệ Tính Viễn Phật Huệ Cần Đạo Ninh Khắc Cần Trác Châu Phương Không Nhãn 太平慧懃 開福道寧 長靈守卓 T雪峰慧空 禾山慧方 妙普性空 清遠佛眼 ?-1113 1063-1135 Thượng Vạn Niên 1073-1129 XEM BIỂU Phong Bản Pháp Nhất ĐỒ IV.3 Tài 萬年法一 上峰本才 Sĩ Khuê Văn Thù Nguyệt Am Trúc Am Tâm Đạo Thiện Quả Nguyệt Tuyết Am 士珪竹庵 文殊心道 月菴善果 Lâm Sư Tòng Cẩn Hoàng Long Long Nha 1079-1152 Quán 雪庵從瑾 Pháp Trung Trí Tài 月林師觀 黃龍法忠 龍牙智才 1143-1217 Đạo Hạnh Lão Nạp Hư Am Tuyết Đường Tổ Đăng 道行雪堂 老衲祖 Vô Môn Hoài Lâm Tế Tông Vân Cư 燈, ?-? Huệ Khai Thưởng sang Việt Nam Pháp Như 無門慧開 虛庵懷敞 XEM BIỂU ĐỒ VII.5 雲居法如 1183-1260
Vinh Tây Tâm Địa 榮西 Giác Tâm 1141-1215 心地覺心 TÔNG LÂM TẾ 1207-1298 NHẬT BẢN THIÊN LÂM TẾ TÔNG NHẬT BẢN
Biểu đồ IV.3: Dòng Lâm Tế – Viên Ngộ
Biểu đồ IV.3: Dòng Lâm Tế – Viên Ngộ
Viên Ngộ Khắc Cần 圓悟克勤 1063-1135
Đại Huệ Hạt Đường Hộ Quốc Hổ Khâu Tông Cảo Huệ Viễn Cảnh Nguyên Thiệu Long 大慧宗杲 瞎堂慧遠 護國景元 虎丘紹隆 1089-1163 1094-1146 1077-1136
Phúc Nghiêm Phật Chiếu Đại Qui Giản Đường Hoặc Am Ứng Am Liễu Hiền Đức Quang Pháp Bảo Hành Cơ Sư Thể Đàm Hoa 福嚴了賢 佛照德光 大溈法寶 簡堂行機 或菴師體 應庵曇華 1121-1203 1108-1179 1103-1163
Dục Vương Bắc Giản Dục Vương
Như Diễm Cư Giản Sư Thuỵ
育王如琰 北磵居簡 育王師瑞
?-1225 1164-1246
Tạng Tẩu Đại Xuyên Vật Sơ Mật Am Thiện Trân Phổ Tế Đại Quán Hàm Kiệt 藏叟善珍 大川普濟 物初大觀 密庵咸傑 1201-1268 1118-1211
Nguyên Tẩu Tùng Nguyên Linh Ẩn Phá Am Hạnh Đoan Sùng Nhạc Liễu Ngộ Tổ Tiên 元叟行端 松源崇嶽 靈隱了悟 破庵祖先 1254-1341 1139-1209 1136-1211
Vô Minh Vận Am Vô Chuẩn Huệ Tính Phổ Nham Sư Phạm 無明慧性 運庵普巖 無準師範 ?-? 1156-1226 1177-1249
Lan Khê Hư Đường Viên Nhĩ Tuyết Nham Vô Học Tổ
Đạo Long Trí Ngu Biện Viên Tổ Khâm Nguyên
蘭溪道隆 虛堂智愚 圓爾辨圓 雪巖祖欽 無學祖元
1213-1278 1185-1269 1201-1280 ?-? 1226-1286
Cũng mang
Nam Phố danh hiệu Cao Phong
Thiệu Minh Thánh Nhất Nguyên Diệu
南浦紹明 Quốc Sư 高峰原妙
1235-1309 聖一國師 1238-1295
Đại Ứng
Trung Phong
Quốc Sư
Minh Bản
中峰明本
1263-1323
Biểu đồ V: Tông Vân Môn & Pháp Nhãn
Biểu đồ V: Tông Vân Môn & Pháp Nhãn
Đức Sơn Tuyên Giám 德山宣鑒 782-865
Tuyết Phong Nghĩa Tồn Thúy Nham Lệnh Tham Nham Đầu Toàn Hoát 雪峰義存 翠巖令參 巖頭全豁 822-908 tk. 9/10 828-887 Kính Thanh Đạo Phó 鏡清道怤 863-937 Thụy Nham La Sơn Sư Ngạn Đạo Nhàn 瑞巖師彥 羅山道閑 Vân Môn Văn Yển Trường Bảo Phúc Huyền Sa tk. 9/10 tk. 9/10 雲門文偃 Khánh Huệ Tòng Triển Sư Bị 864-949 Lăng 寶福從展 玄沙師備 Minh Chiêu KHAI TỔ TÔNG 長慶慧稜 ?-928 835-908 Đức Khiêm VÂN MÔN 854-932 明招德謙 tk. 10 Hương Lâm Động Sơn Ba Lăng Đức Sơn Trừng Viễn Thủ Sơ Hạo Giám Duyên Mật An Quốc La Hán 香林澄遠 洞山守初 巴陵顥鑒 德山緣密 Huệ Cầu Quế Sâm 908-987 910-990 tk. 10 ?-? 安國慧球 羅漢桂琛 ?-913 tk. 9/10 Động Sơn Trí Môn Thiên Y Hiểu Thông Quang Tộ Nghĩa Hoài 洞山曉通 Long Tế Thiệu Tu Pháp Nhãn 智門光祚 天衣義懷 龍濟紹修 Văn Ích ?-1031 tk. 11 Thanh Lương 法眼文益 Khế Tung Hưu Phục 885-958 契嵩 清涼休復 KHAI TỔ TÔNG Tuyết Đậu Viên Thông Tông Bản 1007-1072 ?-943 PHÁP NHÃN Trọng Hiển Pháp Tú Viên Chiếu 雪竇重顯 圓通法秀 宗本圓照 980-1052 ?-1090 ?-1099 Báo Ân Huệ Minh Thiên Thai 報恩慧明 Đức Thiều Linh Ẩn Thanh Tủng 天台德韶 Thảo Đường 靈隱清聳 881-972 Thiện Bản Chứng Ngộ 草堂 Thanh Lương Pháp Đăng Đại Thông Tu Ngung tk. 11 清涼法燈, ?-974 善本大通 憕悟修顒 THIÊN TÔNG Kim Sơn VIỆT NAM Thiện Ninh 金山善 寧 Đoan Lộc Lôi Am Tịnh Từ Sở Minh Bản Tiên Vĩnh Chính Thụ 凈慈楚明 Đạo 端鹿本先 Minh 雷庵正受 Diệu Trạm Tư Huệ Nguyên 942-1008 Diên 1146-1208 妙湛思慧 道原 Hoa Nghiêm Thọ Tổ Chiếu Đạo Hoà Huệ Đạt 永明延壽 祖照道和 華嚴慧達 904-975 909-985
VÂN MÔN TÔNG PHÁP NHÃN TÔNG
Biểu đồ VI.1: Thiền Nhật Bản – Cội nguồn của Phong Trào Ngũ Sơn Thập Sát
Biểu đồ VI.1: Thiền Nhật Bản – Cội nguồn của Phong Trào Ngũ Sơn Thập Sát
Vô Chuẩn Sư Phạm 無準師範
Vô Học Viên Nhĩ Biện Viên Tuyết Nham Ngột Am Ngoan Cực Tổ Nguyên 圓爾辨圓 Tổ Khâm Phổ Ninh Hành Di 無學祖元 1201-1280 雪巖祖欽 兀菴普寧 頑極行彌 XEM BIỂU ĐỔ 1197-1276 VI.4
Cao Phong
Hiển Nhật
高峰顯日
Trung Phong Nhất Sơn
1241-1351
Minh Bản Nhất Ninh
中峰明本 一山一寧
1263-1323 1247-1317
Mộng Song
Sơ Thạch
夢窻疎石
1275-1351
XEM BIỂU
ĐỒ VI.4 Phí Ẩn Cổ Tiên Đại Chuyết Hổ Quan Tuyết Thôn
Thông Dung Ấn Nguyên Tổ Năng Sư Luyện Hữu Mai
費隱通容 古先印元 大拙祖能 虎關師鍊 雪村有梅
1593-1661 1295-1374 1313-1377 1278-1346 1290-1346
Ẩn Nguyên
Long Kì
隱元隆琦
1592-1673
XEM BIỂU ĐỒ
VI.4
CỘI NGUỒN CỦA PHONG TRÀO NGŨ SƠN
Biểu đồ VI.2: Thiền Nhật Bản – Việc truyền bá thiền Lâm Tế từ Trung Quốc sang Nhật
Biểu đồ VI.2: Thiền Nhật Bản – Việc truyền bá thiền Lâm Tế từ Trung Quốc sang Nhật
Lâm Tế Viên Ngộ Nghĩa Huyền Khắc Cần 臨濟義玄 圓悟克勤 ?-866 1063-1135
Hoàng Long Huệ Dương Kì Nam Phương Hội Tùng Nguyên Phá Am 黃龍慧南 楊岐方會 Sùng Nhạc Tổ Tiên 1002-1069 992-1049 松源崇嶽 破菴祖先 1139-1209 1136-1211
Minh Am Vinh Ngũ Tổ Tây Pháp Diễn 明菴榮西 五祖法演 Vô Minh Vận Am Vô Chuẩn 1141-1215 1024-1104 Huệ Tính Phổ Nham Sư Phạm XEM BIỂU ĐỒ 無明慧性 運菴普巖 無準師範 VI.3 1156-1226 1177-1249
Lan Khê
Đạo Long Nam Phố
蘭溪道隆 Thiệu Minh
Khai Phúc Đạo Ninh 1213-1278 南浦紹明
開福道寧 1244-1320
?-1113 XEM BIỂU ĐỒ
VI.6
Ước Ông
Vô Môn Huệ Khai Đức Kiệm
無門慧開 約翁德儉
1183-1260 Dĩ Tâm 1244-1320
Sùng Truyền
以心崇傳
Tâm Địa Giác Tâm 1569-1633 Tịch Thất
心地覺心 Nguyên Quang
1207-1298 寂室元光
XEM BIỂU ĐỒ VI.3 1290-1367
BƯỚC DU NHẬP CỦA TÔNG LÂM TẾ TẠI NHẬT BẢN
Biểu đồ VI.3: Thiền Nhật Bản – Các chi phái của Tông Lâm Tế I
Biểu đồ VI.3: Thiền Nhật Bản – Các chi phái của Tông Lâm Tế I
Minh Am Đại Nhật Vinh Tây Năng Nhãn 明菴榮西 大日能忍 1141-1215 ?-?
Liễu Nhiên Thối Canh Thích Viên Giác Yển Minh Toàn Hành Dũng Vinh Triều 覺晏 了然明全 退耕行勇 釋圓榮朝 ?-? 1184-1225 1163-1241 ?-1247
Tạng Tẩu
Lãng Dự Cô Vân Hoài Hoài Giác Thiền Hoài
藏叟朗與 Trang Chiếu Hoài Giám Nghĩa Ni
1193-1276 孤雲懷莊 懷照 覺禪懷鑒 懷義尼
1198-1280 ?-? ?-1251 (?) ?-?
Tịch Am
Thượng Chiêu
寂菴上昭
1229-1316 Triệt Thông Nghĩa Nghĩa
Nghĩa Giới Diễn Chuẩn
Long Sơn 徹通義介 義演 義準
Đức Kiến 1219-1309 ?-1314 ?-?
龍山德見
1284-1358 NHẬT BẢN ĐẠT-MA TÔNG
DÒNG MINH AM VINH TÂY
Tâm Địa Giác Tâm Viên Nhĩ Biện Viên 心地覺心 圓爾辨圓 1207-1298 1201-1280 Cũng mang danh hiệu Cũng mang danh hiệu Pháp Đăng Viên Minh Quốc Sư Thánh Nhất Quốc Sư
Cô Phong Tiềm Khê Bạch Vân Vô Quan Đông Sơn Giác Minh Xứ Khiêm Huệ Hiểu Phổ Môn Trạm Chiếu 孤峰覺明 潛溪處謙 白雲慧曉 無關普門 東山湛照 1271-1361 ?-1330 1228-1297 1212-1291 1231-1291
Từ Vân Bạt Đội Nhật Đông Mộng Nham Hổ Quan Diệu Ý Đắc Thắng Tổ Húc Tổ Ứng Quế Am Sư Luyệt 慈雲妙意 拔隊得勝 日東祖旭 夢巖祖應 Huyền Thụ 虎關師鍊 1293-1345 1327-1387 ?-1344 ?-1344 桂庵玄樹 1278-1346 1424-1508 Tuấn Ông Kì Dương Linh Sơn Phương Tú 俊翁令山 岐陽方秀 1344-1408 PHÁP ĐĂNG PHÁI 1363-1427 THÁNH NHẤT PHÁI
Biểu đồ VI.4: Thiền Nhật Bản – Các chi phái của Tông Lâm Tế II
Biểu đồ VI.4: Thiền Nhật Bản – Các chi phái của Tông Lâm Tế II Trung Phong Minh Bản Phi Ẩn Thông Dung 中峰明本 費隱通容 1263-1323 1593-1661
Thiên Nham Vô Ẩn Viễn Khê Cổ Tiên Ẩn Nguyên Đạo Giả Siêu Nguyên Trường Nguyên Hối Tổ Hùng Ấn Nguyên Long Kì Nguyên 千巖元長 無隱元晦 遠溪祖雄 古先印元 隱元隆琦 道者超元 1284-1357 ?-1358 1286-1344 1295-1374 1592-1673 1363-1427
Đại Chuyết Nguyệt
Tổ Năng Châu Thọ Độc Trạm Mộc Am Cao Tuyền
Nhất Hoa Tính Oánh Tính Thao Tính Đôn
大拙祖能 Quế
Thạc Do 獨湛性瑩 木菴性瑫 高泉性潡
1313-1377 月舟壽桂
一華碩由 1628-1706 1611-1684 1633-1695
?-1333
1441-1507
HUYỄN TRỤ PHÁI
Triều Am Thiết Nhãn Thiết Ngưu
Đạo Hải Đạo Quang Đạo Cơ
潮音道海 鐵眼道光 鐵牛道機
Vô Học Tổ Cao Phong 1628-1695 1630-1682 1628-1700
Nguyên Hiển Nhật
無學祖元 高峰顯日
1226-1286 1241-1316 HOÀNG BÁ TÔNG
Mộng Song
Sơ Thạch
夢窻疎石
1275-1351
Vô Cực Xuân Ốc Diệu Ba Tuyệt Hải
Chí Huyền 春屋妙葩 Trung Tân
無極志玄 1311-1388 絕海中津
1282-1359 Trung Nham Viên Nguyệt 1336-1405
中巖圓月
1300-1375
Không Cốc Nghĩa Đường Châu Tín Duy Tiêu
Minh Ứng 義堂周信 Đắc Nham
空谷明應 1325-1388 惟肖得巖
1328-1407
Đàm Trọng Thụy Khê Hi Thế
Đạo Phương Tây Thiếu Châu Phụng Linh Ngạn
曇仲道芳 Thừa Đoái 瑞溪周鳳 希世靈彥
1365-1409 西笑承兌 1391-1473 1403-1488
1548-1607
MỘNG SONG PHÁI
Biểu đồ VI.5: Thiền Nhật Bản – Các chi phái của Tông Lâm Tế II
Biểu đồ VI.5: Thiền Nhật Bản – Các chi phái của Tông Lâm Tế II
Nam Phố Tuyết Giang
Thiệu Minh Tông Thâm
南浦紹明 雪江宗深
1235-1309 1408-1486
Phong Ông Ngộ Khê Đặc Phương Đông Dương
Tổ Nhất Tông Đốn Thiền Kiệt Anh Triều
峰翁祖一 悟溪宗頓 特芳禪傑 東陽英朝
1274-1357 1416-1500 1419-1506 1429-1504
Cảnh Xuyên
Tông Long
景川宗隆
Đại Trùng Thiên Tung Đại Hưu 1426-1500
Tông Sầm Tông Thụ Tông Hưu
大蟲宗岑 天縱宗受 大宗休休 XEM BIỂU ĐỒ VI.6
?-? ?-1512 1468-1549
Nguyệt Am Đại Trùng Vô Trước
Tông Quang Tông Sầm Đạo Trung
月菴宗光 大蟲宗岑 無著道忠
1326-1389 1512-1599 1653-1744
NGUYỆT AM PHÁI TUYẾT GIANG PHÁI
Biểu đồ VI.6: Thiền Nhật Bản – Lâm Tế Chính Mạch I – Dòng Nam Phố Thiệu Minh
Biểu đồ VI.6: Thiền Nhật Bản – Lâm Tế Chính Mạch I – Dòng Nam Phố Thiệu Minh
Nam Phố Thiệu Minh
南浦紹明
1235-1309
Tông Phong Diệu Siêu 宗峰妙超 1282-1338
Triệt Ông Nghĩa Đình Quan Sơn Huệ Huyền 徹翁義亭 關山慧玄 1295-1369 1277-1360
Ngôn Ngoại Tông Trung Thụ Ông Tông Bật 言外宗忠 授翁宗弼 1315-1390 1296-1380
Hoa Tẩu Tông Đàm Vô Nhân Tông Nhân 華叟宗曇 無因宗因 1352-1428 1326-1410
Nhất Hưu Dưỡng Tẩu Tông Di Tuyết Giang Tông Thâm Tông 養叟宗頤 雪江宗深 Thuần 1379-1458 1408-1486 一休宗純 1394-1481 Xuân Phố Tông Hi Đặc Phương Đông Dương 春浦宗熙 Thiền Kiệt Anh Triều 1416-496 特芳禪傑 東陽英朝 1419-1506 1429-1504 Thật Truyền Tông Chân 實傳宗眞 1434-1507 Cổ Nguyệt Ngu Đưởng Thiền Tài Đông Thật Cổ Nhạc Tông Tuyên 古月禪材 愚堂東寔 古嶽宗亘 1667-1751 1579-1661 1465-1548 Nguyệt Thuyền Chí Đạo Tiếu Lĩnh Tông Tố Thiền Huệ Vô Nan 笑嶺宗訴 月船禪慧 至道無難 1489-1568 1702-1781 Bàn Khuê 1603-1676 Vĩnh Trác 盤珪永琢 Xuân Ốc Cổ Khuê Nhất Đống Tiên Nhai 1622-1693 Đạo Kính Tông Viên Tông Trận Thiệu Đích Nghĩa Phạm Huệ Đoan 春屋宗園 古溪宗陳 一凍紹滴 仙崖義梵 道鏡慧端 1529-1611 1515-1597 1539-1612 1750-1837 1642-1721
Giang Nguyệt Tiểu Quật Trạch Am Bạch Ẩn Huệ Hạc Tông Ngoạn Viễn Châu Tông Bành 白隱慧鶴 江月宗玩 小堀遠州 澤菴宗彭 1685-1768 1574-1643 ?-? 1573-1645 XEM BIỀU ĐỒ VI.7
Biểu đồ VI.7: Thiền Nhật Bản – Lâm Tế Chính Mạch II – Dòng Bạch Ẩn Huệ Hạc
Biểu đồ VI.7: Thiền Nhật Bản – Lâm Tế Chính Mạch II – Dòng Bạch Ẩn Huệ Hạc
Bạch Ẩn Huệ Hạc
白隱慧鶴
1685-1768
Đông Lĩnh Túy Ông Nga Sơn Viên Từ Nguyên Lư Từ Điệu Nhất Nặc Thiền Thứ 東嶺圓慈 醉翁元盧 峨山慈掉 一諾 禪恕 1721-1792 1716-1789 1727-1797
Đại Quán Ẩn Sơn Trác Châu Văn Thù Duy Diễm Hồ Tiên 大觀文殊 隱山惟琰 卓洲胡僊 1766-1842 1751-1814 1760-1833
Thái Nguyên Đường Lâm Diệu Hỉ Xuân Ứng Tô Sơn Tư Nguyên Tông Thọ Tông Tích Thiền Duyệt Huyền Kiều 太元孜元 棠林宗夀 妙喜宗積 春應禪悅 蘇山玄喬 1768-1837 ?-1837 1774-1848 1773-1845? 1799-1868
Đại Chuyết Nghi Sơn Tuyết Đàm Ca Lăng Thừa Diễn Thiện Lai Thiệu Phác Thụy Ca Già Sơn 大拙承演 儀山善來 雪潭紹璞 迦陵瑞迦 Toàn Lăng 1797-1855 1802-1878 1812-1873 1793-1859 伽山全楞 Độc Viên Đàm Hải Thừa Châu Huyền Xương La Sơn 獨園承珠 潭海玄昌 Nguyên Ma 1819-1895 1811-1898 羅山元磨 Mặc Lôi 1815-1867 Đích Thủy Hồng Xuyên Việt Khê Độc Trạm Tông Uyên Nghi Mục Tông Ôn Thủ Khiêm Tạp Tam 默雷宗淵 滴水宜牧 洪川宗溫 越溪守謙 毒湛匝三 1854-1930 1822-1899 1816-1892 1809-1883 1840-1917 Nam Ẩn Toàn Ngu Hồng Nhạc 南隱全愚 Vụ Hải Tông Diễn 1834-1904 Cổ Lượng 洪嶽宗演 霧海古亮 1859-1919 1864-1935
Bảo Nhạc Chuyết Ông Thiên Kì Trung Thôn Từ Hưng Tông Hoạt Như Huyễn Thái Hựu 寶嶽慈興 拙翁宗活 千崎如幻 中村泰祐 1870-1954 1876-1958 1886-1954
Thụy Nham Tông Thạc Chỉ Nguyệt Tông Sầm Tam Phố 瑞巖宗碩 指月宗岑 Nhất Châu 1879-1965 1882-1945 三浦一舟 Cũng được gọi Cũng được gọi 1903- Hậu Đằng Thụy Nham Tá Mộc Chỉ Nguyệt
Biểu đồ VI.8: Thiền Nhật Bản – Đạo Nguyên và Tông Tào Động
Biểu đồ VI.8: Thiền Nhật Bản – Đạo Nguyên và Tông Tào Động
Đạo Nguyên Hi Huyền
道元希玄 Triệt Thông
1200-1253 Nghĩa Giới
徹通義介
1219-1309
Tịch Viên Thuyên Giác Thiền Cô Vân
寂圓 Huệ Hoài Giám Hoài Trang
1207-1299 詮慧 覺禪懷鑒 孤雲懷莊 Oánh Sơn Cung Ông Hàn Nham
?-1251(?) 1198-1280 Thiệu Cẩn Vận Lương Nghĩa Doãn
瑩山紹瑾 恭翁運良 寒巖義尹
1268-1325 1267-1341 1217-1300
Nghĩa Vân Kinh Hào Nghĩa Diễn
義雲 經豪 義演
1253-1333 ?-1314 Nga Sơn Minh Phong Vô Nhai Vạn An
Thiều Thạc Tố Triết Trí Hồng Anh Chủng
峨山韶碩 明峰素哲 無涯智洪 萬安英種
1275-1365 1277-1350 ?-1357 1591-1654
Nga Sơn
Thiều Thạc
Đại Trí Tổ Kế
峨山韶碩
大智祖繼
1275-1365
1290-1366
Thái Nguyên Thông Huyễn Vô Đoan Tổ Hoàn, 無端祖環, ?-1387; Đại Vô Để Vô Ngoại Tông Chân Tịch Linh Triệt Tông Linh, 大徹宗令,1333-1408; Lương Thiều Viên Chiếu 太源宗眞 通幻寂靈 Thật Phong Lương Tú, 實峰良秀, 1318- 無底良韶 無外圓照 ?-1370 1322-1391 1405; Nguyên Ông Tâm Chiêu, 源 翁 心 1312-1361 1311-1381 昭, 1325-1396
Mai Sơn Liễu Am Thạch Ốc Nguyệt Tuyền Đạo Tẩu Vô Trước Văn Bản Huệ Minh Chân Lương Lương Ấn Đạo Ái Diệu Dung 梅山聞本 了菴慧明 石屋眞梁 月泉良印 道叟道愛 無著妙融 ?-1417 1337-1411 1345-1432 1319-1400 ?-1379 1333-1393
Kiệt Đường Nguyệt Giang Độc Am Năng Thắng Chính Văn Minh Phong Tố Triết Huyền 傑堂能勝 月江正文 明峰素哲, 1277-1350 Quang 1355-1427 ?-1462 獨庵玄光 Bạch Phong Huyền Đích 1630-1698 Nam Anh Nhất Châu 白峰玄滴, 1594-1670 Khiêm Tông Chính Y 南英謙宗 一州正伊 1387-1460 1416-1487 Nguyệt Châu Tông Hồ 月舟宗胡, 1618-1698 Đàm Anh Ngũ Phong Huệ Ứng Hải Âm Đức Ông Lương Cao Tuyên Mặc Vạn Sơn Đạo Bạch 曇英慧應 德翁良高, 1648-1709 五峰海音 Huyền Kế 卍山道白, 1636-1714 1424-1504 宣默玄契 Thiên Quế Chỉ Nguyệt Tổn Ông Tông Ích Truyền Tôn Huệ Ấn Huyền Thấu Tức 損翁宗益, 1673-1746 天桂傳尊 指月慧印 Trung 1648-1735 1689-1764 玄透即中, 1729-1807 Diện Sơn Thụy Phương Hạt Đường Bản 面山瑞方, 1683-1769 Quang 瞎堂本光 1710-1773
Biểu đồ VII.1: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Tì-ni-đa Lưu-chi
Biểu đồ VII.1: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Tì-ni-đa Lưu-chi
Tì-ni-đa Lưu-chi
毘尼多流支
?-594
Pháp Hiền
法賢
La Quí An Vô Ngại Pháp Thuận
?-626
羅貴安 無碍 法順
852-936 ?-990
?
Thiền Ông Sùng Phạm Ma-ha Pháp Bảo
禪翁 崇範 摩訶 法寶
902-979 1044-87
Huệ Nghiêm
慧嚴
Vạn Định Đạo Trì Bát Thuần Đạo
Hạnh Huệ Hạnh 持鉢 Chân Pháp
Thanh Biện 萬行 定慧 道行 1049- 純眞 道法
清辨 ?-1018 ?-1115 1117 ?-1101
?-686
Huệ Sinh Minh Không Bản Tịch Thiền Nham
慧生 明空 本寂 禪巖
?
?-1063 ?-1141 ?-1140 1093-1163
Quảng Phúc Khánh Hỉ ? 廣福 慶喜 1066-1142
Giới Không Pháp Dung Thảo Nhất ? 戒空 法融 草一 ?-1174
Định Không Trí Thiền Đạo Lâm Chân Không 定空 智禪 道林 眞空 730-808 ?-1203 1045/46-1100
Thông Thiện
通善 Tịnh Thiền Diệu Nhân Viên Học
淨禪 妙因 圓學
1121-1193 1042-1113 1073-1136
Viên Thông 圓通 1080-1151
Y Sơn 依山 ?-1213
Biểu đồ VII.2: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Vô Ngôn Thông
Biểu đồ VII.2: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Vô Ngôn Thông
Vô Ngôn Thông 無言通 ?-826
Cảm Thành
感誠 Định Hương Thiền Lão
?-860 定香 禪老
?-1051
Thiện Hội
善會
?-900/901 Cứu Chỉ Viên Chiếu Bảo Tính Minh Tâm Quảng Trí Lí Thái
究旨 圓照 寶性 明心 廣智 Tông
999-1090 ?-1034 ?-1034 ?-1091 李太宗
Vân Phong
雲峰
?-957 Thông Biện Đa Vân Mãn Giác Ngộ Ấn
通辨 多雲 滿覺 悟印
Khuông Việt ?-1134 1052-1096 1020-1088
匡越
933-1011
Biện Tài Đạo Huệ Bảo Giám Không Lộ Bản Tịnh Bảo Viên
辨才 道慧 寶鑒 空露 本淨 Giác Trí
Đa Bảo ?-1173 ?-1173 ?-1119 1100-1176 寶覺 圓智
多寶
1. Tịnh Không, 凈空, 1091-1170; 2. Giác Hải Trí Thiền Tịnh Nguyện
Đại Xả, 大捨, 1120-1180; 3. Tín Học, 覺海 智禪 Giới Học
信學, ?-1190; 4. Trường Nguyên, tk. 11/12 淨戒 願學
長源, 1110-1165; 5. Tĩnh Lực, ?-1207 ?-1174
靜力, 1112-1175; 6. Trí Bảo, 智寶,
?-1190; 7. Minh Trí, 明智, ?-1196.
Quảng Nghiêm
廣嚴
1121-1190
Thường Chiếu 常照 ?-1203
Trí Thông Thần Nghi Thông Thiền 智通 神儀 通禪 ?-1216 ?-1228
Hiện Quang Tức Lự 現光 息慮 ?-1221, Tổ khai sơn Yên Tử
Ứng Thuận Vương 應順王
Biểu đồ VII.3: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử Biểu đồ VII.3: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử
Thông Thiền ?-1228
Nhật Thiển Tức Lự Chí Nhàn
Ứng Thuận Vương
Đạo Sĩ Chân Giám Tiêu Dao Quốc Nhất Quế Sâm
Thôn Tăng, Trạch Lâu, Lại Toản, Huệ Trung Trần Thái Tông Thần Tán, Thạch Đầu, Vị Hải, Đạo Thượng Sĩ Tiềm, Thủ Nhân, Ngu Ông, Vô Sơ 1218-1277 1230-1291
An Nhiên, Thiên Nhiên Trần Nhân Tông Thạch Kim, Thoại Bà
Trúc Lâm Đầu Đà 1258-1308
Pháp Tràng, Hương Tràng Pháp Loa Hương Sơn, Pháp Cổ, Mật Tông 1284-1330
Cảnh Huy Huyền Quang Quế Đường
1254-1334
Hương Hải
1628-1715
THIỀN PHÁI TRÚC LÂM YÊN TỬ
Biểu đồ VII.4: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Thảo Đường
Biểu đồ VII.4: Thiền tông Việt Nam – Thiền phái Thảo Đường
Thảo Đưởng
tk. 11
Lí Nhân Tông Bát Nhã Ngộ Xá
Ngộ Ích Thiệu Minh ? Định Giác
Đô Vũ Phạm ÂM Lí Anh Tông Đỗ Đô
Trương Tam Tạng Chân Huyền Đỗ Thường ?
Hải Tỉnh Lí Cao Tông Nguyễn Thức Phạm Phụng Ngự
THIỀN PHÁI THẢO ĐƯỜNG
Biểu đồ VII.5: Thiền Việt Nam – Tông Tào Động và Lâm Tế
Biểu đồ VII.5: Thiền Việt Nam – Tông Tào Động và Lâm Tế
An Kiết Tịnh Chu Nhất Cú Tri Giáo Giác Lãng Thạch Liêm
Pháp hệ thứ 35 Pháp hệ thứ 28 1633-1704
Thông Giác
Thủy Nguyệt Hưng Long Hưng Liên
Nguyễn Phúc Châu Quả Hoằng
1637-1704
Chân Dung
Tông Diễn
TÔNG TÀO ĐỘNG TRUYỀN SANG
1640-1711 MIỀN TRUNG
Bản Lai Hạnh Nhất Thiện Thuận Tỉnh Giác Nguyên Thiều
1648-1728 Pháp hệ thứ 33 TÔNG TÀO ĐỘNG TRUYỀN SANG MIỀN BẮC
Tăng Đà Bà Thành Đẳng Thành Nhạc Minh Vật Tử Dung Chuyết Công Minh Hà Ẩn Sơn Nhất Tri Minh Hoằng th. 33 1590-1644 ?-1786 Pháp hệ thứ 34 th. 34
Minh Minh Hành Thiệt Vinh Liễu Quán Lương Bảo Hạnh 1596-1659 1667-1742 th. 35 th.35
Chân Nguyên Chân Trú
Trạm Quang
1647-1726 Lưu Quang Tế Tổ Từ
Hải Điện Nhân Huấn Chiếu
Như Hiện Như Trừng Như Tùy Nguyệt Quang Lân Giác
?-1765 1696-1733
TÔNG LÂM TẾ TRUYỀN SANG
MIỀN NAM
Tính Tĩnh Tính Dược Tính Ngạn
1692-1773
TÔNG LÂM TẾ TRUYỀN SANG MIỀN BẮC