📜 Giảng Sư
Kho kinh › Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)

Tập 2 — Veḷuvana

Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh) · 14,887 ký tự · ~14 phút đọc
🏠 📜

(Trúc Lâm Tịnh Xá)

Bƣớc qua cổng thành bắc, theo con đƣờng uốn lƣợn giữa hai dãy núi Vaibhāra và Virgūḷa, không bao lâu là đã đến Trúc Lâm: Cả một khu rừng trù mật trải rộng cả mấy chục dặm, không những lắm tre trúc mà còn rất nhiều loại cây thân mộc, thân thảo xanh lam lục biếc. Lại có hồ nƣớc Kālaṅdaka lớn rộng, trong xanh đủ loại súng sen ngoạn mục. Đức Thế Tôn tản bộ cùng với ba tôn giả Kassapa đi thăm thú các nơi. Ở đâu cũng gặp sóc và thỏ. Ở đâu cũng thơm ngát hƣơng hoa, hƣơng lá, hƣơng thiên nhiên trong lành dễ chịu. Một số hang động có thể ở đƣợc nhƣng không thể chứa nhiều ngƣời. Vấn đề là phải dựng lợp cả ngàn cốc liêu rải rác, các công trình vệ sinh, ăn ở, sinh hoạt cho chƣ tăng vào mùa mƣa sắp đến... - Bạch đức Thế Tôn! Tôn giả Uruvelā-Kassapa thƣa – Tuy công việc thật là bộn bề nhƣng không phải là không làm đƣợc. Dù sao, chúng đệ tử đã quen thuộc với đời sống khổ hạnh; và hiện tại, ở đâu, làm gì cũng thanh tịnh và an vui cả! - Ừ, ông nói đúng! Đức Phật mỉm cƣời – Nhƣ Lai rất hài lòng về tâm, về trí mà các ông đã thành tựu! Tuy nhiên, từ rày về sau, các ông hãy chịu khó chăm chuyên hƣớng dẫn

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 27

hội chúng tu tập, để cho các khả năng về định, về tuệ nhất là trí phƣơng tiện của họ đƣợc sâu và rộng hơn nữa. Cái ấy cần cho giáo pháp. Vấn đề cốc liêu và mọi tiện nghi sinh hoạt liên hệ, từ rày về sau là bổn phận của cƣ sĩ, là trách nhiệm của cƣ sĩ, các ông khỏi phải quan tâm! Buổi chiều, đức vua Seniya Bimbisāra và tùy tùng lại đến, ông thƣa trình một việc quan trọng: - Bạch đức Tôn Sƣ! Đêm qua, đệ tử nằm mơ, nằm mơ mà y nhƣ thật, có một bầy ma quỷ, đông lúc nhúc, hiện đến bên giƣờng, ỉ ôi, tỉ tê than khóc, chúng la to những tiếng rất kỳ dị, đệ tử không hiểu ngôn ngữ ấy! Âm thanh lắp bắp không đƣợc rõ ràng cho lắm, dƣờng nhƣ là: Mayamassu dukkhita peta...” thì phải! Nghe xong, đệ tử bèn hỏi: “ Quý vị là ai? Đến khóc lóc với ta nhƣ vậy là có ý gì?” Thế rồi, chúng hiện hình cho đệ tử thấy. Thật là ghê sợ. Thân hình của chúng chỉ là những bộ xƣơng khô đƣợc bao bên ngoài một lớp da mỏng màu xám, màu xanh đen, màu tím bầm trông rất quái dị. Đứa cao thì cao nhƣ cây thốt nốt, nhƣ cây tre gai; thấp thì nhƣ đứa trẻ lên ba, nhƣ cây xƣơng rồng không gai. Đầu của chúng nhƣ những trái bầu non phơi khô, mắt của chúng thụt sâu vào bên trong nhƣ những cái hố đầy máu, đầy ghèn; cổ nhỏ và dài nhƣ cây kim, nhƣ cọng rơm; tóc dài nhƣ chùm cỏ dính bùn gớm ghiếc thả xuống tận lƣng, tận bụng, bụng là những cái trống cơm, trống chầu... Chúng không có áo quần, và có lẽ đã không có gì ăn từ muôn triệu kiếp rồi. Thật là kinh khiếp, ghê sợ nhƣng cũng thật là đáng thƣơng hại! Bạch đức Thế Tôn! Chúng là ai? Và bây giờ chúng đệ tử phải làm gì? - Nhƣ Lai biết! Đức Phật mỉm cƣời – Và còn biết nhiều hơn thế nữa! Cái câu mà đại vƣơng nghe không rõ, có nghĩa là chúng ngạ quỷ than khổ, than đói! Việc này không những liên quan đến đại vƣơng mà còn nhân duyên với ba thầy 28 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Kassapa cùng một ngàn vị tỳ-khƣu ở đây nữa! Nói thế xong, đức Phật cho tụ họp Tăng chúng rồi kể lại chuyện tiền thân của họ: “Vào một thời lâu xa trong quá khứ, cách đây đã vô lƣợng kiếp rồi, có một vị Chánh Đẳng Giác ra đời, ngài hiệu là Phussa. Hôm ấy, đức Phật ngự về kinh đô để độ cho phụ vƣơng ngài tên là Seyyasena. Đức vua có đức tin rất vững mạnh và cũng vô cùng kỳ lạ: Ngài chỉ muốn độc quyền cúng dƣờng tứ sự hằng ngày, chỉ muốn hƣởng phƣớc một mình chứ không cho ai xen dự vào cả! Thế là từ hoàng cung đến khuôn viên rừng cây xanh đẹp nơi đức Phật và chƣ tăng tạm cƣ, nhà vua cho làm hai bức bình phong bằng cây và bằng vải ngăn bít hai bên, giữa là để làm lối đi về của đức vua và hằng ngàn ngƣời phục vụ việc trai phạn cúng dƣờng! Nhà vua còn có ba vị hoàng tử, em đức Phật, đƣợc nhận trọng trách dẹp loạn ở biên cƣơng. Họ đều là kẻ trí tài, võ dõng nên trong tay chỉ có một ngàn dũng sĩ, với thời gian ngắn đã bình định đƣợc cõi bờ, cƣ dân xa xôi đƣợc yên ổn. Vua cha tỏ lời khen ngợi và muốn thƣởng một phần thƣởng xứng đáng cho công lao của họ, nghĩa là tùy ý họ lựa chọn, muốn gì đƣợc nấy! Hoàng tử thứ nhất có năm trăm thuộc hạ, hoàng tử thứ hai có ba trăm thuộc hạ, hoàng tử thứ ba có hai trăm thuộc hạ, trong một thoáng đã hội ý với nhau: Chúng con không xin ngai vàng, đất đai, châu ngọc, mỹ nữ mà chỉ xin đƣợc thay nhau cúng dƣờng đức Phật và chƣ tăng trong bảy mùa an cƣ! Đức vua giật thót mình nhƣ đỉa phải vôi, cƣơng quyết không cho, yêu cầu xin cái khác. Các vị hoàng tử cũng cƣơng quyết giữ ý mình, nói xa nói gần, một vị minh quân phải xem trọng chữ tín, không thể thất hứa đƣợc. Thế rồi, mỗi bên rút lui mỗi ít, và muôn đời, chỉ phải biết luồn trôn kim: Cả ba vị hoàng tử đƣợc cúng dƣờng trong một mùa an cƣ!” Minh Đức Triều Tâm Ảnh 29

“Thời ấy, thuộc nhiều đại kiếp quả đất trƣớc - Đức Phật kể tiếp - tuổi thọ của loài ngƣời có nhiều muôn tuổi, dân chúng đông đúc chứ không ít ỏi nhƣ bây giờ. Thánh chúng của đức Phật Phussa luôn đoanh vây mấy chục ngàn vị. Hãy thử tƣởng tƣợng cả núi thực phẩm hằng ngày, hãy thử tƣởng tƣợng hằng chục ngàn ngƣời phục vụ hằng ngày! Ba vị hoàng tử giải quyết khá thuận lợi và chóng vánh. Tất cả gia đình của các hoàng tử, gia đình của mọi chiến sĩ phải đảm đang việc phục vụ bên ngoài. Còn nữa, tài sản của ba hoàng tử đƣợc giao cho một vị trọng thần liêm khiết và uy tín nhất để trông coi sổ sách thu chi hằng ngày; rồi tất cả bà con, quyến thuộc, kẻ ăn, ngƣời ở của vị ấy cùng đảm nhận việc chợ búa mua sắm vật thực, bếp núc... Riêng ba hoàng tử và một ngàn chiến sĩ tùy tùng thì xin đƣợc vào tịnh xá, kề bên Phật, thọ bát quan trai giới, nghe pháp và tu tập thiền định! Tất cả mọi công việc đều xuôi chèo, mát mái, tiến triển thuận lợi; chỉ duy có một việc phát sanh. Ấy là con, là cháu của những ngƣời phục vụ bếp núc, khi thấy những món ăn thƣợng vị, loại cứng, loại mềm chúng đòi ăn, khóc la om sòm! Thấy vật thực quá nhiều, lại thƣơng con thƣơng cháu nên lén lấy cho chúng ăn. Ngày này sang ngày khác, chẳng ai để ý, họ lại đem về nhà để cả nhà cùng ăn! Đúng ra, đấy là vật thực đã có tác ý cúng dƣờng đến đức Phật và chƣ vị thánh tăng; khi các ngài chƣa thọ dụng mà tự ý lấy ăn trƣớc thì tội rất trọng! Cái tội rất trọng này là do nhân quả nghiệp báo nó làm việc; là do không có phƣớc mà thọ dụng phƣớc lớn, thọ phƣớc không phải của mình, đƣợc xem nhƣ trộm cắp phƣớc! Do cái quả báo ấy mà rất nhiều thân nhân, quyến thuộc, kẻ ăn, ngƣời ở của vị lão thần thuở xƣa bị đọa làm thân ngạ quỷ chịu khổ, chịu đói, chịu lạnh trải qua mấy kiếp quả địa cầu rồi! Vào thời đức Phật Kassapa, vị Phật có trƣớc Nhƣ Lai, thấy rõ nhân duyên tội báo của chúng ngạ quỷ ấy, đã có nói với chúng rằng:“Khi nào trên địa cầu nầy xuất hiện 30 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

một vị Chánh Đẳng Giác hiệu là Sākya Gotama thì ba hoàng tử thuở xƣa cùng một ngàn chiến sĩ sẽ đắc quả A-la-hán trong giáo pháp ấy; vị lão thần thuở trƣớc do đức liêm khiết, trong sạch, công chính sẽ làm vua nƣớc Māgadha, tên là Seniya Bimbisāra. Các ngƣơi vốn là quyến thuộc của đức vua anh minh ấy; và chỉ có oai lực công đức của đức vua ấy mới có khả năng cứu các ngƣơi khỏi khổ, khỏi đói, khỏi rét lạnh của kiếp ngạ quỷ mà thôi!” Đức Phật kể chuyện xong, ai cũng lạnh cả ngƣời. Trong hội chúng thánh nhân chƣa ai có khả năng túc mạng thông nhớ đến nhiều kiếp quả địa cầu nhƣ đức Phật nên bây giờ họ mới thấy rõ nhân duyên từ quá khứ nhƣ thế nào! Đức vua Seniya Bimbisāra bàng hoàng, im lặng giây lâu: - Bạch đức Thế Tôn! Đệ tử đâu có biết mình có oai lực công đức gì mà cứu họ? - Có đấy! Đức Phật mỉm cƣời – Chúng ngạ quỷ không ăn đƣợc vật thực của loài ngƣời, không mặc đƣợc những tấm sārī gấm vóc, tơ lụa của nhân gian! Chúng chỉ ăn và mặc đƣợc cái phƣớc mà thân nhân quyến thuộc hồi hƣớng đến cho họ! Đại vƣơng có khả năng thiết lễ đặt bát vật thực, cúng dƣờng vải vóc đến Tăng chúng rồi sau khi thọ nhận, Tăng chúng sẽ chú nguyện, hồi hƣớng phƣớc báu ấy đến cho chúng ngạ quỷ! Cúng dƣờng vật thực thì chúng ngạ quỷ sẽ đƣợc ăn no, cúng dƣờng vải vóc thì chúng ngạ quỷ sẽ đƣợc mặc ấm! Chúng ngạ quỷ ấy vốn là quyến thuộc của đại vƣơng, thì chỉ có oai lực đại vƣơng mới cứu họ đƣợc; Nhƣ Lai và Thánh chúng chỉ làm phận sự của ngƣời đƣa thƣ, nhận phƣớc và trao phƣớc mà thôi vậy! Quỳ lạy năm vóc sát đất, đức vua Seniya Bimbisāra thốt lên: - Ôi! Kỳ diệu làm sao, bạch đức Thế Tôn! Đệ tử sẽ hoan hỷ phát tâm thiết lễ đặt bát vật thực, cúng dƣờng vải vóc, Minh Đức Triều Tâm Ảnh 31

nhiều loại lễ phẩm phụ tùy khác đến đức Tôn Sƣ cùng Tăng chúng thánh hạnh suốt một tuần lễ tại hoàng cung. Ngoài ra, đệ tử cũng xin phát nguyện kiến thiết xây dựng toàn bộ khu Trúc Lâm nầy. Đệ tử sẽ cho làm ngay vài ngàn cốc liêu, đại giảng đƣờng, thiền đƣờng, nhà khách, nhà ăn, các công trình phụ về vệ sinh, nhà tắm, sân bãi, vƣờn cảnh, lối đi kinh hành, nhà kho, trạm xá... đâu đấy đều chu đáo và hoàn chỉnh để dâng cúng đến đức Tôn Sƣ và giáo đoàn, hy vọng sẽ phát triển lớn mạnh trong nay mai nữa! Hạnh phúc thay khi đƣợc làm ngƣời hộ pháp cho giáo pháp bất tử! Đức Phật mở lời tán thán công đức vĩ đại của nhà vua, đồng thời khợi khen mô hình phác thảo tịnh xá Trúc Lâm nhƣ là công trình tôn giáo có giá trị thế kỷ tại đất nƣớc này vậy. Sau chỉ một ngày làm phƣớc, cúng dƣờng đức Phật và Thánh chúng nhƣ ý muốn, đêm ấy nhà vua nằm mộng thấy các vị trời rất cao sang và xinh đẹp, đồng hiện đến để tri ân và báo tin cho ông hay là họ đã no đủ, đã sung sƣớng, đã thoát kiếp ngạ quỷ, sinh làm chƣ thiên ở trong sự cai quản của Tứ đại thiên vƣơng. Ngày hôm sau, với tâm trạng lâng lâng, nhà vua đến bạch Phật kể lại câu chuyện; nhân tiện, suốt cả sáu ngày liên tiếp, đức Phật thuyết về các cảnh giới, lần lƣợt trình bày về nhân về quả từ Địa ngục cho đến cõi trời Phi phi tƣởng. Sau thời pháp, lệnh bà Videhi và hằng trăm ngƣời khác đắc quả Tu-đà-hoàn. Đức vua ngày nào cũng hỷ lạc, khuôn mặt rạng rỡ; tức tốc truyền cho các vị đại thần có khả năng chuyên môn về thiết kế đã hoàn thiện bản vẽ đúng theo ý tƣởng phác thảo của ông; sau đó, dự toán nhân công, vật liệu để xây dựng Trúc Lâm tịnh xá (Veḷuvanārāma) kịp thời cho đức Phật và thánh chúng an cƣ mùa mƣa! Công việc đƣợc tiến hành ngay tức khắc... Riêng đức Phật chiều nào cũng bận rộn nói đạo, thuyết 32 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

pháp cho con em các gia đình quý tộc, quan lại, các giới cấp nhân sĩ; sau đó lại đến gia đình các thƣơng gia, phú thƣơng, và một số trí thức, học giả bà-la-môn. Giáo pháp mới lạ đƣợc mọi giới tiếp thu. Nhà vua đã đƣợc đức Phật và giáo pháp cảm hóa một cách sâu sắc và mầu nhiệm. Với số tuổi ba mƣơi mốt, đức vua đã đủ chững chạc để nhận chân giá trị luồng tƣ tƣởng mới, vừa rọi sáng tâm trí, vừa đƣa vào cuộc sống, cải cách chính sách, phổ cập cái hay cái đẹp đến cho mọi nhà. Hằng ngàn, hằng ngàn quan lại, chiến sĩ, thị dân noi gƣơng nhà vua để theo đạo mới. Có lẽ trong số ấy cũng có một số xu thời, nhƣng đa phần là sự tín thành hoặc bị thu nhiếp bởi nhân cách sáng rỡ, bởi đời sống thanh tịnh của đức Phật và chƣ vị thánh nhân. Giới hoàng gia, quý tộc, võ tƣớng (sát-đế-lỵ) bị thu hút vì tính cách cao thƣợng của các giá trị tinh thần, có thể đem ra áp dụng để phục vụ nhân quần, xã hội. Giới bà-la-môn nhân sĩ trí thức bị thuyết phục bởi sự chính xác, minh bạch, khúc chiết, sâu rộng của những tƣ tƣởng triết học hàm tàng trong các buổi thuyết giảng của đức Thế Tôn. Giai cấp thƣơng gia, phú thƣơng, chủ ngân hàng, chủ nghiệp đoàn (vệ-xá) thì vô cùng ủng hộ giáo pháp vô thần trong sáng, chơn chánh ấy; vì rằng họ đã từng tốn kém, đứt ruột bỏ ra cả núi của cải tài sản, lễ phẩm, hằng trăm hằng ngàn cừu dê... để lo tiểu tế, trung tế, đại tế đến đủ mọi loại thánh thần huyễn hoặc mong đƣợc mua may bán đắt, hoạnh phát hoạnh tài! Rồi nuôi không cho bọn bà-la- môn ăn trắng, mặc trơn đú đởn với vợ con tì thiếp đùm đề từ trang trại bóc lột sức lao động tốp nô lệ nầy sang điền trang cƣớp giật không công nhóm nô lệ khác! Các giai cấp dƣới nhƣ thợ thuyền, kẻ làm công, tiện dân lao dịch nặng nề, bẩn thỉu (thủ-đà-la, chiên-đà-la) thì vô cùng sung sƣớng đƣợc thấy mình có giá trị, đồng đẳng với các ông hoàng, bà chúa; ngay chính đức Phật, trƣớc là một vị vua, một bậc tối thƣợng nhƣ vậy mà cũng ôm bát xin ăn trƣớc cửa mọi nhà không Minh Đức Triều Tâm Ảnh 33

phân biệt giàu nghèo, quý tiện! Quả thật, trong một thời gian rất ngắn mà đức Phật đã trở thành một biểu tƣợng thiêng liêng, mà, hào quang của ngài đã làm lu mờ tất cả các vị thánh thần trong truyền thống tôn giáo cổ xƣa. Sự thành công này thật đáng kinh ngạc vậy! Sự hoằng hóa thuận lợi là vậy, nhƣng hôm kia, đức Phật nói chuyện với ba tôn giả Kassapa rằng, một giáo hội đƣợc gọi là hoàn toàn thì không chỉ có bấy nhiêu, nó còn cần phải hội đủ nhiều điều kiện, cần nhiều yếu tố nhân duyên khác hỗ trợ nữa! Mai này chúng ta còn cần nhiều đức vua hộ pháp, cần nhiều hoàng hậu, quý phi, thứ phi, công chúa, cần nhiều thánh đệ tử nam nữ cự phú hộ pháp... Về phía Tăng đoàn, chúng ta còn cần nhiều vƣơng tử, hoàng thân, đại thần, võ tƣớng, tổng trấn, quý tộc, học giả, nhân sĩ, bà-la-môn, thƣơng gia, thợ thuyền, kẻ cùng đinh, gã thợ săn, ngƣời nuôi thú, ngƣời đánh cá... của nhiều tiểu quốc xuất gia; cần những sa môn đệ nhất về trí tuệ, đệ nhất về thần thông, đệ nhất về đầu-đà, đệ nhất về thuyết pháp, đệ nhất vể thiền định, đệ nhất về đa văn, đệ nhất về luật, đệ nhất về pháp, đệ nhất về độc cƣ, đệ nhất về mật hạnh, đệ nhất về phƣớc báu... quy tụ nhiều tinh hoa phong phú, đa dạng nhƣ thế mới mong phát triển xa rộng đƣợc! Nghe đức Phật phác thảo chƣơng trình hành động có tầm chiến lƣợc nhƣ thế, cả ba vị tôn giả mới thấy rõ trí tuệ vƣợt bậc, tầm nhìn vƣợt bậc của ngài! Lúc nhà vua cho các quan đại thần mang nhân công và vật liệu đến công trình, tôn giả Uruvelā-Kassapa hỏi đức Phật, là chƣ tăng có đƣợc phép giúp sức một tay trong việc xây dựng hay không? Đức Phật đáp: - Làm đƣợc nhiều việc lắm, này Uruvelā-Kassapa! Ngoài thì giờ đi trì bình khất thực, vào mỗi buổi chiều nên rút ngắn lại một ít thời gian học tập, công phu để phụ giúp 34 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

việc này việc kia. Hội chúng bây giờ đều là bậc thanh tịnh, chƣa có vấn đề; nhƣng sau này sẽ đông đảo hơn thế; và khi mà có nhiều phàm tăng thì sẽ có những phức nhiễu, phức tạp nẩy sinh. Lúc ấy, Nhƣ Lai sẽ tùy nghi chế định những học giới... Thế rồi, công trình xây dựng rộn ràng bắt đầu. Nadī- Kassapa và Gayā-Kassapa chiều nào cũng có mặt ở công trƣờng để đốc thúc các vị Tăng trẻ trong mọi công việc. Trong lúc ấy thì lác đác những vị tỳ-khƣu trong nhóm năm ngài Koṇḍañña, năm mƣơi vị của nhóm Yasa và bạn hữu, đang hoằng hóa ở các vùng lân cận đều trở về thăm và đảnh lễ đức Tôn Sƣ. Họ trình bày với đức Phật những khó khăn cùng những thuận lợi trên con đƣờng hoằng hóa... Trong không khí ấy thì hai ngôi sao xuất hiện, trở thành cánh tay mặt, cánh tay phải của đức Tôn Sƣ để đẩy mạnh thêm bánh xe chánh pháp, đó là Sāriputta (Xá-lợi-phất) và Moggallāna (Mục-kiền-liên)!

← Văn bản trướcTập 2 — Về Thăm Lại Đức Vua Seniya BimbisāraVăn bản tiếp →Tập 2 — Hai Vị Đại Đệ Tử
☰ Mục lục Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF