📜 Giảng Sư
Kho kinh › Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)

Tập 6 — Phật Hứa Với Ma Vƣơng

Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh) · 20,628 ký tự · ~19 phút đọc
🏠 📜

Hôm ấy, sau khi đi khất thực quanh thành Vesāli, độ ngọ xong, trên đƣờng trở về, đức Phật nói với tôn giả Ānanda là đến điện thờ Cāpāla để nghỉ trƣa. Đến đây, tôn giả Ānanda lựa tìm một chỗ sạch sẽ, mát mẻ trải tấm tọa cụ cho đức Phật an ngự, còn mình thì ngồi xuống một nơi phải lẽ. Chợt đức Phật đƣa mắt nhìn quanh, cảm hứng ngữ thốt lên: - Khả ái thay Vesāli! Khả ái thay điện thờ Udena! Khả ái thay điện thờ Gotamaka! Khả ái thay điện thờ Sattambaka! Khả ái thay điện thờ Bahuputta! Khả ái thay điện thờ Sārandada! Khả ái thay điện thờ Cāpāla! Vào đề thế xong, đức Phật nói tiếp: - Này Ānanda! Những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo - thì nếu ngƣời ấy muốn, có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại. Nay Nhƣ Lai đã tu bốn thần túc đã đến độ toàn diện, viên mãn, nếu muốn Nhƣ Lai có thể duy trì mạng căn, thọ hành sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại.

410 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Mặc dầu đức Phật đã nói ba lần về khả năng tứ thần túc của ngài nhƣng tôn giả Ānanda không hề hiểu sự gợi ý ấy. Nếu hiểu thì chắc tôn giả phải quỳ bạch rồi thỉnh cầu rằng: “Xin đức Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp. Xin đức Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thƣơng tƣởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chƣ thiên vì loài ngƣời!” Thật ra, lúc ấy tôn giả Ānanda đang mơ mơ màng màng, nửa nhƣ cái tâm đang ngủ, nửa nhƣ bị ma ám – nên không nghe không biết lời gợi ý của đức Thế Tôn. Khi đức Phật bảo ngài Ānanda tìm chỗ nghỉ ngơi, tôn giả đi chƣa đƣợc bao lâu thì Ma vƣơng tìm đến, nó nói: - Trƣớc đây, tại Uruvelā, trên bờ sông Nerañjarā, dƣới gốc cây Ajapālanigrodha, khi sa-môn Gotama vừa thành đạo, tôi mời thỉnh sa-môn Gotama hãy diệt độ thì ông đã có nói với tôi rằng: “Nhƣ Lai sẽ không diệt độ khi nào chúng đệ tử chƣa trở thành những con ngƣời chân chánh, sáng suốt, có kỷ luật, nghe nhiều học rộng, biết duy trì chánh pháp, thành tựu pháp học, pháp hành, sống theo chánh pháp, có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tích, và giải thích rõ ràng chánh pháp, khi có tà đạo khởi lên có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, truyền bá chánh pháp một cách mỹ toàn và thần diệu”. Thì nay đệ tử của sa-môn Gotama thành tựu đã còn hơn thế nhiều. Cả hai giáo hội tăng ni cả hàng ngàn tỳ-khƣu bác học, đa văn, thành tựu trí tuệ, thiền định, giới luật, thuyết pháp, cụ túc pháp học, pháp hành và đang thiện xảo xiển dƣơng giáo pháp khắp cả châu Diêm-phù-đề rồi! Vậy nay tôi yêu cầu sa-môn Gotama thực hiện lời hứa thuở trƣớc! Yên lặng một lát, sau khi xác nhận điều mà Ma vƣơng nói là hoàn toàn đúng với sự thực, đức Phật nói:

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 411

- Thôi đƣợc rồi, này Ma vƣơng! Ngƣơi yên tâm, Nhƣ Lai sẽ thực hiện lời hứa. Đúng ba tháng kể từ hôm nay, Nhƣ Lai sẽ diệt độ!(1) Rồi ngay tại thời khắc ấy, đức Phật chánh niệm, tỉnh giác, nguyện từ bỏ thọ hành (āyusaṇkhāra), chỉ duy trì mạng căn trong ba tháng nữa thôi, thì cũng chính ngay lúc đó, địa đại chấn động kinh hoàng, sấm trời vang dậy, những âm thanh ghê rợn nổi lên, ai lông tóc cũng dựng ngƣợc, sợ hãi... không hiểu là chuyện gì! Tôn giả Ānanda nghe thấy trời đất nhƣ vậy cũng rất kinh sợ, đến bên Phật muốn hiểu căn do thì ngài đáp: - Này Ānanda! Có tám nhân, có tám duyên khiến đại địa chấn động. Ông biết không? Đại địa này thiết lập trên nƣớc, nƣớc ở trên gió và gió ở tại hƣ không. Đến thời đại phong khởi lên, gió lớn khi thổi làm nổi sóng nƣớc, và khi nƣớc nổi sóng thì quả đất rung động. Đó là nhân thứ nhất, duyên thứ nhất, đại địa chấn động. Còn nữa, này Ānanda! Có vị sa-môn hay bà-la-môn có thần thông, tâm đƣợc chế ngự, hay hàng chƣ thiên có đại thần thông, có đại uy lực; những vị này quán địa tánh có hạn, quán thủy tánh vô lƣợng, vị ấy có thể khiến quả đất này rung động, chuyển động mạnh. Đó là nhân thứ hai, duyên thứ hai khiến đại địa chấn động. Còn nữa, này Ānanda! Khi vị bồ-tát ở cõi Tusita từ bỏ thân, chánh niệm, tỉnh giác, nhập vào mẫu thai, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ ba, duyên thứ ba khiến đại địa chấn động.

(1) Hôm ấy đúng ngày rằm tháng giêng ta.

412 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Còn nữa, này Ānanda! Khi vị bồ-tát chánh niệm, tỉnh giác, ra khỏi mẫu thai, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ tƣ, duyên thứ tƣ khiến đại địa chấn động. Còn nữa, này Ānanda! Khi Nhƣ Lai chứng ngộ vô thƣợng Chánh Đẳng Chánh Giác, lúc ấy quả đất rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ năm, duyên thứ năm khiến đại địa chấn động. Còn nữa, này Ānanda! Khi Nhƣ Lai chuyển bánh xe pháp, lúc lúc ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ sáu, duyên thứ sáu, khiến đại địa chấn động. Còn nữa, này Ānanda! Khi Nhƣ Lai chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ, không duy trì mạng sống, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ bảy, duyên thứ bảy, khiến đại địa chấn động. Còn nữa, này Ānanda! Khi Nhƣ Lai nhập vô dƣ y Niếtbàn, lúc ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ tám, duyên thứ tám, khiến đại địa chấn động. Này Ānanda! Do tám nhân này, tám duyên này, khiến đại địa chấn động, không có một nhân, một duyên nào khác nữa. Khi đức Phật tuyên bố là đã từ bỏ thọ hành, đã hứa với Ma vƣơng là chỉ duy trì mạng căn ba tháng nữa thôi - tôn giả Ānanda vô cùng sầu não. Thế Tôn lại phải ân cần nhắc nhở: - Phải chăng ngay từ ban đầu, Nhƣ Lai đã từng tuyên bố rằng: Mọi vật mình ƣu ái, luyến thƣơng, thân sắc và hình

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 413

dong này đều phải bị thay đổi, biến dịch, đều phải trả về cho hƣ không, cho cát bụi? Này Ānanda! Làm sao những cấu tạo hữu vi, những gì sanh khởi, tồn tại, chịu sự vô thƣờng, thay đổi mà không đƣa đến biến diệt cho đƣợc? Này Ānanda! Những gì Nhƣ Lai đã từ bỏ, xả ly, khƣớc từ, chính là thọ hành. Nhƣ Lai đã tuyên bố và đã tuyên bố một cách dứt khoát nhƣ vậy. Vậy cầu mong Nhƣ Lai muốn sống, duy trì thọ hành - thì chẳng khác gì phản lại lời tuyên bố của Nhƣ Lai? Đừng khóc thƣơng, sầu muộn một cách vô ích nữa. Hãy chuẩn bị để cùng Nhƣ Lai ghé Kūṭagāra, rừng Mahāvana. Hôm sau, muốn đƣa Ānanda vào công việc, đức Phật bảo tôn giả tìm cách thông báo, mời thỉnh tất cả chƣ tăng ni tại Vesāli và vùng phụ cận đến tại giảng đƣờng Đại Lâm để Thế Tôn giáo giới. Và rồi tại đây, trƣớc vài ngàn thính chúng tăng ni, đức Phật giảng tới giảng lui cặn kẽ, chi li về ba mƣơi bảy trợ đạo phẩm, nhƣ là tóm gọn toàn bộ giáo pháp mà đức Phật chứng ngộ và giảng nói suốt bốn mƣơi lăm năm qua. Đó là là tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất bồ-đề phần, bát chánh đạo phần. Đƣa mắt nhìn khắp hội chúng tăng ni, đức Phật khởi tâm đại bi tạo một năng lƣợng đổ tràn ra không gian rồi lớn giọng, chẳng khác gì là lời di giáo: “- Này đại chúng tăng ni! Đây là lời nhắn nhủ quan trọng nhất của Nhƣ Lai để các vị làm kim chỉ nam tu tập: Các hành là vô thƣờng. Hãy tinh tấn lên để tự giải thoát”. Hôm sau, đức Thế Tôn lại ôm y bát vào thành để khất thực, trên đƣờng trở về, ngài đƣa mắt nhìn bao quát Vesāli bằng cái nhìn của con voi chúa rồi nói với tôn giả Ānanda: - Đây là cái nhìn Vesāli lần cuối cùng của Nhƣ Lai, không còn một lần nào khác nữa. 414 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Và rồi, ngài tiếp: - Chúng ta hãy cùng đi đến ngôi làng Bhandagāma. Sau Bhandagāma là Hatthigam, rồi Ambagāma, Jambugāma, Bhoganagara... Và cứ thế, từng bƣớc đi, đức Phật với từng bƣớc đi nhƣ đi chỉ để mà đi, trọn vẹn trong mỗi bƣớc đi, chứ không phải đi là để tìm kiếm cái gì phía trƣớc, nhân và quả đủ đầy trong mỗi bƣớc đi, trong mỗi hơi thở! Không biết tôn giả Ānanda và chƣ tỳ-khƣu đi theo đức Phât, họ có học đƣợc bài học đó không? Hay chỉ có chƣ trƣởng lão nhƣ Upāli, Anuruddha, Mahā Cunda, Upavāna... là họ cũng đang thực hiện điều ấy trong mỗi bƣớc đi của mình? Gần suốt ba tháng nhƣ vậy, mỗi địa danh đức Phật dừng lại năm bảy hôm, mỗi nơi, đức Phật giảng một bài pháp khác nhau, nhƣng quan trọng nhất, đƣợc lặp đi lặp lại nhiều lần nhất là nói về thánh giới, thánh định, thánh tuệ và thánh giải thoát. Đức Phật cũng ân cần nhắc nhở chƣ tăng ni phải nên kiểm chứng thế nào là pháp và luật. Khi nghe một vị niên cao, lạp lớn hoặc vị có nhiều uy tín trong hàng tăng lữ - nói thế này là pháp, thế kia là luật – chƣ vị chớ vội tin tƣởng mà cũng đừng nên bài bác. Hãy suy tƣ, chiêm nghiệm. Hãy so sánh với cái thực trong nội tâm và trong đời sống. Giáo pháp không ở khô chết nơi lý thuyết, nơi bài giảng – mà chính là ở nơi hơi thở, nơi bƣớc chân tu tập; ở nơi tĩnh lặng và sáng suốt của tâm và tuệ. Nói tóm lại là ở nơi thực hành và thân chứng. Vậy muốn so sánh để tin tƣởng, y chỉ, thực hành theo thì nó là ở đấy. Pháp và luật chân chính là ở đấy. Và nó sẽ tƣơng hợp với giáo pháp chân chính của Nhƣ Lai. Rời Bhoganagara, đức Phật đến Pāvā. Tại đây, đức Phật ngự tại vƣờn xoài của ngƣời thợ rèn Cunda. Nghe đức Thế Tôn đang ngự tại vƣờn xoài của mình, ngƣời thợ rèn rất hạnh phúc, tìm đến để nghe pháp. Ông hoan hỷ quá. Hôm sau, ông xin thỉnh đức Phật và tăng Minh Đức Triều Tâm Ảnh 415

chúng đến cúng dƣờng đặt bát tại tƣ gia. Ông đã công phu chuẩn bị những món ăn thƣợng vị cứng mềm rất chu đáo, đặc biệt là có món đƣợc gọi là Sūkara-maddava(1) là chỉ để dâng riêng cho đức Phật. Độ xong, đức Phật nói với Cunda: - Món ăn Sūkara-maddava còn lại, ngƣơi hãy đem chôn vào một hố nào đấy. Này Cunda! Nhƣ Lai không thấy một ai ở cõi trời, cõi ngƣời, ma giới; không một ai trong chúng sa- môn, bà-la-môn hoặc bất kỳ một ai khác, ăn món ăn này mà có thể tiêu hóa đƣợc, trừ Nhƣ Lai. Ngƣời thợ rèn Cunda vâng theo Thế Tôn. Chừng nửa canh giờ sau khi độ thực món ăn ấy, đức Phật bị bệnh nặng, có triệu chứng lỵ huyết, đau đớn khốc liệt. Tuy nhiên, lát sau, trấn tĩnh cơn đau, đức Phật nói: - Này Ānanda! Chúng ta hãy đi đến Kusinārā. Tuy vâng lời nhƣng tôn giả áy náy không yên. Và ngƣời áy náy không yên, đau khổ, dằn vặt nhất lại chính là Cunda! Ngƣời thợ rèn này cảm thấy mình có tội, mình là thủ phạm dâng cúng món ăn Sūkara-maddava nên đức Phật bị đau tả lỵ, có lẽ là có máu bị rỉ ra từ dạ dày, từ đƣờng ruột! Ông gục đầu xuống, khóc nức nở: - Con chỉ có thành ý, tâm niệm trong sáng và tốt lành khi dâng cúng món ăn ấy, nó non mềm, thơm ngon... con cũng không ngờ... Đức Phật mỉm cƣời: - Không phải tội là do ông đâu. Trong quá khứ, thuở còn là bồ-tát, trong các kiếp sống sinh tử, Nhƣ Lai có gây một ác nghiệp nên quả báo dƣ sót hôm nay nó đến đúng thời, đúng

(1) Tên Pāḷi này, hòa thƣợng Minh Châu dịch là “một loại mộc nhĩ”. Thiền sƣ Nhất Hạnh dịch là “nấm chiên đàn”. Ngƣời biên soạn tra trong Pāḷi-English Dictionary, thì ghi là “Soft (tender) boar‟s flesh” – nghĩa là “thịt heo rừng non mềm”. Tôi ghi ra đây tất cả để độc giả cùng tham khảo.

416 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

lúc, mà món ăn chỉ là duyên cuối cùng cho giọt nƣớc tràn ly vậy thôi. Ngƣời thợ rèn lắng nghe. Đức Phật tiếp: - Đây là bữa ăn cuối cùng của Nhƣ Lai, và sẽ không còn một bữa ăn nào khác nữa. Ông phải phát tâm hoan hỷ khi biết rằng: Hiện thân của một đức Phật trên đời này, có hai bữa ăn phƣớc báu nhiều nhất, thù thắng nhất là bữa ăn trƣớc khi đắc quả vị Chánh Đẳng Giác và bữa ăn trƣớc khi Niếtbàn. Bữa ăn trƣớc, phƣớc báu tối thƣợng để dành nữ thí chủ Sujātā ở rừng khổ hạnh, bữa ăn cuối là phần của thí chủ Cunda tại thị trấn Pāvā, vƣờn xoài này. Cả hai bữa ăn ấy, phƣớc giống nhau, quả báo thù thắng giống hệt nhau, bằng nhau. Cunda cúi đầu lắng nghe. Đức Phật tiếp: - Nhƣ Lai lặp lại, là cả hai bữa ăn ấy đồng một quả báo, đồng một dị thục quả, phƣớc báu lớn hơn, lợi ích lớn hơn những sự cúng dƣờng ăn uống khác. Và này Cunda! Tuổi thọ, sắc đẹp, sống lâu, an lạc, danh tiếng, quyền uy, ngũ dục công đức cõi trời đang chờ đợi ông trong mai hậu đó! Rồi đức Phật quay sang vị thị giả: - Nay Ānanda! Sau này, có ai thắc mắc về bữa ăn “có vấn đề” này của Cunda, ông phải cặn kẽ giải thích giống nhƣ Nhƣ Lai vừa nói ở trên để giải tỏa “mối oan” cho Cunda và mối nghi cho tứ chúng! Khi thấy ngƣời thợ rèn an tâm rồi, đức Phật mới từ giã. Cơn đau lại tái hiện, âm ỉ, thốn nhức, Thế Tôn lại điều hòa hơi thở, bƣớc đi trong chánh niệm, tỉnh giác. Đƣợc mấy đỗi đƣờng, cơn đau đã giảm nhƣng đức Phật thấy khát và mệt. Đến một gốc cây, ngài ngồi nghỉ rồi bảo tôn giả Ānanda đi kiếm nƣớc uống. Lát sau, tôn giả về thƣa:

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 417

- Ngƣời ta nói là vừa có khoảng năm trăm cỗ xe chạy qua, con suối đã bị bánh xe khuấy đục ngầu, nƣớc không thể uống đƣợc. Cách đây không bao xa, một ngƣời kiếm củi nói, là có con sông Kakutthā nƣớc trong xanh, mát mẻ. Chúng ta có thể đến đấy uống để dịu cơn khát, đồng thời, rửa mặt, rửa tay chân cho dễ chịu - bạch Thế Tôn! Tuy nhiên, lần thứ hai, lần thứ ba, đức Phật vẫn bảo tôn giả Ānanda đi kiếm nƣớc. Thế rồi, lần thứ ba, tôn giả Ānanda mang bát trở lại con suối cũ ấy - thì thấy nƣớc lại trong trẻo, không vẩn đục nữa. Mang nƣớc về, tôn giả reo lên với đức Phật: - Thật là kỳ diệu quá sức! Thật là lạ lùng quá sức! Nƣớc suối bị bánh xe khuấy động, đục ngầu, thế nhƣng Thế Tôn lại cứ bảo lấy nƣớc, lấy nƣớc! Quả nhiên, lần thứ ba, nƣớc đục ngầu ấy đã thay tên đổi họ, đã biến thành khuôn mặt trắng trẻo, trong xanh, mát lịm - bạch Thế Tôn! Đức Phật không nói gì, im lặng uống nƣớc. Lúc bấy giờ, Pukkusa, dòng họ Mallā, đệ tử của ngài Alāra Kālāma mang hàng trên những cỗ xe, cùng với tùy tùng, đang trên con đƣờng từ Kusināra đến Pāvā, thấy đức Phật đang ngồi tĩnh tại, trầm lặng dƣới gốc cây, ông cảm nhận đƣợc cái gì đó nên đã đến gần bên, tán thán: - Ôi! Thật kỳ diệu xiết bao là trạng thái trầm tĩnh, ổn định của bậc xuất gia! Nó định tĩnh nhƣ ngọn núi. Đức Phật chỉ lắng nghe, và ông ta nói tiếp: - Thuở xƣa, ngài Alāra Kālāma, đạo sƣ của con, đang đi trên đƣờng, ngồi xuống một gốc cây để nghỉ trƣa. Đạo sƣ của con cũng ngồi với trạng thái trầm tĩnh, ổn định nhƣ ngọn núi vậy đó. Lát sau, có khách lữ hành đi ngang qua, cất tiếng hỏi đạo sƣ Alāra Kālāma rằng: “ - Tôn giả có thấy năm trăm cỗ xe vừa đi ngang qua đây không?” Đạo sƣ đáp: 418 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

“- Ta không thấy!” Ngạc nhiên, ngƣời kia hỏi tiếp: “- Tôn giả có nghe tiếng đàn ngựa chuyển động, bánh xe sắt trì nghiến trên đất không?” “- Ta cũng không nghe!” “- Thế tôn giả có phải đang ngủ không?” “- Không, ta không ngủ!” “ - Thế tôn giả có thức không?” “- Có, ta đang thức, ta luôn luôn tỉnh thức!” “- Tôn giả đang tỉnh thức nhƣng không thấy khoảng năm trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng không nghe thấy một tiếng động nào. Nhƣng bạch tôn giả! Cái áo của tôn giả rõ ràng là đang lấm bụi!” “- Phải! Cái áo, trên đầu, trên cổ gì cũng lấm bụi cả” Ngƣời khách lữ hành tự nghĩ: “- Thật là kỳ diệu, thật là hy hữu sự trầm tĩnh nhƣ đỉnh núi của một bậc xuất gia. Trong khi giác tỉnh, còn thức nhƣng không thấy năm trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng không nghe một tiếng động nào”. Do cảm phục đức trầm tĩnh ấy, khách lữ hành tỏ lòng thâm tín đối với đạo sƣ Alāra Kālāma rồi chào từ giã. Pukkusa, dòng họ Mallā, đệ tử của ngài Alāra Kālāma nói với đức Thế Tôn nhƣ vậy, cũng chỉ để tỏ lòng tôn kính và cảm phục đức trầm tĩnh của bậc xuât gia. Đức Phật chợt hỏi: - Này Pukkusa! Nhà ngƣơi nghĩ thế nào? Cái gì khó làm hơn, cái gì khó thực hiện hơn? Một ngƣời trong khi giác tỉnh, còn thức mà không thấy năm trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng không nghe một tiếng động nào. Và một ngƣời đang giác tỉnh, còn thức, trong khi trời đang mƣa, mƣa tầm tã ào ào, trong khi điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, mà không thấy, cũng không nghe tiếng?

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 419

- Bạch Thế Tôn! Nói gì đến năm trăm cỗ xe này, cho đến sáu trăm, bảy trăm, tám trăm, chín trăm hoặc một ngàn, cho đến trăm ngàn cỗ xe, cũng không thể so sánh đƣợc. Thật khó làm hơn, khó thực hiện hơn – trong trƣờng hợp một ngƣời đang giác tỉnh, còn thức, trong khi trời đang mƣa, mƣa tầm tã ào ào, trong khi điện quang chớp lòa, sấm sét vang động mà không thấy cũng không nghe tiếng. Đức Phật lại tiếp tục: - Này Pukkusa! Một thời, Nhƣ Lai ở Atumā, tại nhà đập lúa. Lúc bấy giờ trời mƣa, mƣa tầm tã ào ào, điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, có hai anh em nông phu và bốn con bò đực bị sét đánh chết. Tình cờ, Nhƣ Lai từ nhà đập lúa đi ra, vừa bƣớc qua sân thì thấy một đám đông bèn cất tiếng hỏi: “- Có việc gì ở đây mà quý vị tụ họp đông vậy? Một ngƣời đáp: “- Có hai nông dân và bốn con bò đực bị sét đánh chết, mọi ngƣời tụ hội để xem. “- Thế à! “- Vậy thì lúc ấy sa-môn ở đâu mà không thấy, không biết? “- Ta đang ở đây, trong nhà đập lúa này. “- Ngài không nghe thấy gì cả sao? “- Vâng, không nghe thấy gì cả. “- Vậy thì ngài đang ngủ? “- Không, ta không ngủ. “- Vậy ngài đang thức. “- Vâng, ta đang thức. Ngƣời kia ngạc nhiên, la lên: “ - Sa-môn không ngủ, đang thức - vậy thì ngài đang làm cái gì mà cho chí mƣa tầm tã ào ào nhƣ thác đổ, sét đánh rầm rầm tung trời dậy đất, đến nỗi hai nông dân tiêu mạng,

420 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

bốn con bò đực nằm chết chỏng cọng – mà ngài lại không thấy, không nghe, không biết gì hết. Có lạ lùng không chứ!” Nghe xong, Pukkusa tự nghĩ: “- Đạo sƣ Alāra Kālāma của ta, đạo hạnh và trí tuệ nổi tiếng một thời, nhƣng mà ngài tạ thế rồi. Sa-môn Gotama này, ta nghe tên từ hồi ở tu viện của thầy ta. Hôm nay, nghe câu chuyện này, ta biết „nội lực tịnh tu‟của ông ta còn là bậc thầy đạo sƣ của ta nữa!” Nghĩ thế xong, ông quỳ sụp ngƣời xuống, trổ miệng văn chƣơng: - Ôi! Trƣớc đây, đạo sƣ của con, Alāra Kālāma, là bậc thầy mà con tin tƣởng, giao phó sinh mạng. Thì nay, bạch Thế Tôn! Con đem “sự tin tƣởng và việc giao phó sinh mạng ấy” về đạo sƣ của con đem rải rắc trƣớc luồng gió mạnh, đem thả trôi vào dòng nƣớc cuồn cuộn ngàn trùng! Xin cho con đƣợc quy y Thế Tôn, quy y pháp và quy y tỳ-khƣu tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, trọn đời quy ngƣỡng. Nói thế xong, Pukkusa quát bảo viên quản lý thuộc hạ: - Hãy tức khắc vào thùng xe của ta, lấy ngay một cặp áo màu kim sắc, vàng chói để ta dâng cúng đến đức đại Đạo sƣ của ta! Sau đó, nâng cặp y quý giá lên ngang đầu, Pukkusa tác bạch: - Mong đức Thế Tôn bi mẫn thọ dụng cặp áo này, là vật quý trọng nhất hiện thời của con. Vật quý trọng đƣợc dâng cho ngƣời quý trọng là hạnh phúc nhất đời của con vậy. Đức Phật im lặng nhận lời, rồi bảo: - Này Pukkusa! Hãy đắp cho Nhƣ Lai một tấm và đắp cho vị thị giả đặc biệt này một tấm. Pukkusa làm theo lời của Thế Tôn. Sau đó, Pukkusa đƣợc đức Phật giáo giới ít lời làm cho tăng trƣởng đức tin, ông hoan hỷ, và thấy cũng đã phải thời nên xin từ giã. Minh Đức Triều Tâm Ảnh 421

Sau khi Pukkusa đi rồi, tôn giả Ānanda ngắm nhìn đức Phật mãi, lát sau ông thốt lên: - Thật là lạ lùng quá sức. Chiếc y kim sắc, vàng chói nhƣ mặt trời hừng đông của Pukkusa lại chợt nhƣ lu mờ trƣớc nƣớc da của Thế Tôn, có hy hữu không chứ! Đức Phật gật đầu: - Thật vậy, này Ānanda! Có hai trƣờng hợp màu da của Nhƣ Lai hết sức thanh tịnh và hết sức sáng chói. Ấy là trong lần Nhƣ Lai chứng vô thƣợng Chánh Đẳng Giác và trong lần Nhƣ Lai sắp diệt độ Niết-bàn... Và khắc ấy cũng cận kề, nội trong đêm nay đó thôi! Nghe vậy, tôn giả Ānanda rơm rớm nƣớc mắt. Đức Phật lại bảo: - Thôi, hãy đi! Hãy lên đƣờng! Trời đã chiều rồi, chúng ta còn lội qua vài con sông nhỏ nữa. Lúc dừng chân nơi con sông Kakutthā nƣớc trong vắt, đức Phật xuống tắm, xong, ngài từ từ, chậm rãi lội bộ sang bờ bên kia. Đại chúng có ngƣời tắm rửa, uống nƣớc, có ngƣời không. Đức Phật trao lại y tắm cho tôn giả Ānanda giặt phơi, mặc lại tấm y khô ráo, khoác thêm tấm kim sắc, ngài đi vào một khu rừng xoài. Tại đây, đức Phật bảo tôn giả Mahā Cunda trải tấm y tăng-già-lê làm bốn rồi ngài ngồi nghỉ.(1)

(1) Chỗ này, kinh Đại bát-niết-bàn ghi kệ nhƣ sau: “Đức Phật tự đi đến.Con sông Kakutthā. Con sông chảy trong sáng. Mát lạnh và thanh tịnh. Vị Đạo Sƣ mỏi mệt. Đi dần xuống mé sông. Nhƣ Lai đấng Vô Thƣợng. Ngự trị ở trên đời. Tắm xong, uống nƣớc xong. Lội qua bên kia sông. Bậc Đạo Sƣ đi trƣớc. Giữa Tăng chúng Tỳ-khƣu. Vừa đi vừa diễn giảng. Chánh pháp thật vi diệu. Rồi bậc Đại Sĩ đến. Tại khu vực rừng xoài. Cho gọi vị Tỳ-khƣu. Tên họ Cundaka: “Hãy gấp tƣ áo lại. Trải áo cho ta nằm. Nghe dạy, Cundaka. Lập tức vâng lời dạy. Gấp tƣ và trải áo. Một cách thật mau lẹ. Bậc Đạo Sƣ nằm xuống. Thân mình thật mệt mỏi. Tại đây Cundaka. Ngồi ngay phía trƣớc mặt.

422 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Lúc tôn giả Ānanda làm công việc xong, vừa đến nơi, đức Phật ngồi dậy rồi bảo: - Hãy đi, chúng ta còn đi qua con sông Hiraññavatī nữa mới tới Upavattana, thành phố Kusinnārā, rừng sālā của dòng họ Mallā.

← Văn bản trướcTập 6 — Tôn Giả Mahā Moggallāna Niết-Bàn — tiếp 2Văn bản tiếp →Tập 6 — Cả Đêm, Rừng Sālā Không Ngủ
☰ Mục lục Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF