📜 Giảng Sư
Kho kinh › Cl_Vu

Nhung canh hoa dam 6

Cl_Vu · 12,083 ký tự · ~11 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Nhung canh hoa dam 6

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Tất Cả Pháp Không Cố Định

M ọi con

người chúng ta đều mắc phải bệnh cố chấp,

muốn cái gì mình yêu thích phải còn như vậy mãi.

Mỗi khi những cái đó đổi thay, mình sinh ra đau

khổ chán chường, trách tại sao cái đó không giống

ngày xưa. Bệnh cố chấp ấy khiến chúng ta

sống trong hiện tại mà tâm hồn vẫn lùi về

quá khứ. Quá khứ đã qua, đã mất, mà chúng ta cứ

sống với cái mất, chính chúng ta đang sống mà đã

chết đi rồi.

Trên đời, muôn

vật luôn thay đổi như dòng nước chảy, chúng ta

muốn nắm đứng chúng lại chỉ là việc toi công.

Sự biến chuyển đã thành qui luật của thiên

nhiên, không ai có quyền làm sai qui luật ấy.

Nếu chúng ta muốn khác đi với qui luật này, là

chúng ta tự rước lấy sự đau khổ vào mình. Bởi

thời gian cứ chạy mãi thì muôn vật cũng theo đó

đổi thay. Chúng ta mới mua chiếc xe Honda thấy mới

toanh, chạy mấy tháng sau đã phai màu, có vài bộ

phận mòn lỏng. Nhớ lại lúc mới mua xe đem về,

chúng ta cảm thấy buồn chiếc xe cũ rồi. Một cái

nhà mới cất, chúng ta thấy hài lòng, nhưng ở được

vài ba năm đã thấy trên tường có mấy lằn rạn

nứt, những màu nước vôi đã trắng bạc, các cánh

cửa đã lung lay. Chúng ta cảm thấy buồn, cái nhà

mới cất mấy năm mà đã cũ. Mọi vật chúng ta

luôn luôn biến đổi, biến đổi theo thời gian

và biến đổi do nhân duyên hội tụ đủ thiếu.

Đóa hoa sen trong hồ, xây ở trước sân, vừa nở tròn

thơm nhẹ, nhìn nó chúng ta cảm thấy vui lâng lâng.

Vài hôm sau từng cánh hoa rơi lả tả, chúng ta trông

thấy lòng buồn rười rượi. Cây cam trước nhà sung

sức cành lá sum sê, trái đeo cằn nhánh, chúng ta

nhìn nó với nụ cười thích thú. Mây năm sau, cây

cam già lụi lá rụng cành khô, chúng ta nhìn nó với

vẻ buồn thất vọng. Chúng ta muốn giữ mãi cái gì

làm đẹp mắt chúng ta. Chúng ta cố bám chặt cái gì

đem lại quyền lợi cho chúng ta và những cái gì

có tính thân tình liên hệ với chúng ta, khi mất

mát nó chúng ta mới thật buồn khổ. Đây là lòng

tham cố giữ cái sở hữu của mình. Nếu chiếc

xe của người khác hư, cái nhà người khác cũ,

chúng ta có buồn không? Quả là do cái chấp ngã sở

của chúng ta, nên khi vạn vật vô thường sinh

diệt, chúng ta liền bị lôi kéo theo. Cố chấp

là si mê, không thể thấy được sự thật của

cuộc đời.

Con người chúng ta

cũng thế, về thể xác thì tế bào sinh

diệt, diệt sinh liên tục không dừng. Hết

thời tăng trưởng tới thời suy tàn, như dòng nước

thủy triều hết lên lại xuống. Thế mà,

chúng ta nghe nói thân này già là cảm thấy buồn. Có

những người thời trai trẻ khuân vác gánh gồng, làm

nhiều mà không thấy mệt. Đến khi tuổi

sắp lục tuần, ra làm chút ít đã thất thở hào

hển, tự trách tại sao bây giờ yếu lắm vậy.

Họ đâu biết thân họ đã đến lúc

tàn cỗi rồi. Người ta cứ tưởng mình như thuở

nào, chớ không biết mình đang xê dịch lần

về cõi chết. Bởi vậy nghe nói cái chết

đâm ra hoảng sợ. Đó là chúng ta không biết

thể xác này luôn luôn biến đổi vô thường.

Sợ chết, sợ mất thân này là do si mê chấp ngã

mà ra. Đến phần tinh thần cũng vậy, trong ấy

luôn luôn biến đổi diệt sinh. Tâm niệm

này sinh tâm niệm kia diệt, cứ mãi đổi thay

không cùng. Có ai đó nghĩ rằng tâm niệm mình

trước sau như một, đây là một nhận định sai lầm.

Bởi họ cho tâm niệm mình trước sau như một,

nên thấy tâm ai trước trắng sau đen, họ đâm ra

bực bội căm hờn. Họ quên rằng mỗi khi hoàn

cảnh đổi thay, hoặc hội nhập vào xã hội xa lạ, tâm

con người liền chuyển đổi theo thời theo

cảnh. Chúng ta đừng ngây thơ nghĩ rằng kẻ kia

trước thế nào, ngày nay dù hoàn cảnh khác đi

tâm họ vẫn như xưa. Đó là nhận định sai lầm

khiến ta ôm hận suốt đời. Nỗi đau khổ của

con người là sợ già sợ chết, sợ người thân

đổi dạ thay lòng. Song cái sợ ấy làm sao tránh

khỏi. Chỉ cần sáng suốt nhận rõ rằng thân này là

tướng vô thường hoại diệt, tâm này là một

dòng biến chuyển vô chừng. Được vậy, thân

ta có già có chết cũng không buồn, lòng người

có đổi trắng thay đen cũng chẳng lạ. Thế là

chúng ta sống cuộc đời an ổ vô cùng.

Đây tôi thuật lại

chuyện "Cố nhân về thăm cố hương"

cho quí vị nghe: Tôi rời khỏi quê hương năm 1947,

đến năm 1980 tôi trở về thăm. Quê hương

tôi là nơi tôi đã sống hơn hai mươi năm thật là

gắn bó và thân thiết biết bao. Từ chùa

Phước Hậu thuê thuyền máy đưa thầy trò chúng

tôi về Rạch Tra. Đến vàm Rạch Tra rồi! Chú

phụ lái ngồi trước nói. Tôi vội vàng chun ra khỏi

mui, ngồi trước mũi thuyền. Đây là giòng sông

thân thuộc chứa chan biết bao kỷ niệm ngày

xưa. Tôi tin rằng không thể nào quên được

những ngôi nhà của bà con thân quyến nằm bên

cạnh bờ sông. Nhưng than ôi! nhìn hai bên bờ sông

tôi thấy lạ hết, những cảnh ngày xưa tôi

biết,ngày nay đổi khác. Nào là nhà bác Chín

Chiếu, nhà ông Cả Lập..., tôi không tìm ra ở

chỗ nào. Cho đến bến sông nhà tôi ngày

xưa, một chiếc cầu thang bắc xuống sông, bên

phải bụi tầm vông, bên trái cây mít, kế một

cái xẻo đi vô trong, nơi để ghe xuồng khi chúng

tôi đi đâu về. Những hình ảnh này tôi tìm

mãi, tìm mãi mà không thấy. Thuyền đi khá xa,

tôi đã biết ra khỏi nhà xưa của chúng tôi rồi.

Bảo dừng thuyền lại, tôi tìm lên cầu lên bờ

hỏi thăm, mới biết là đã đi quá hơn nửa cây

số. Thuyền quay trở lại, ghé ngay bến theo

người hàng xóm chỉ. Tôi theo cây cầu dừa bắc

duỗi xuống sông trơn trợt, chống cây làm gượng

lên đến bờ. Những đứa bé lớn có nhỏ có ở

các nhà xung quanh thấy thuyền đậu, chúng chạy

úa đến xem. Tôi nhớ nhà tôi ngày xưa ở giữa,

bên cạnh xẻo là nhà chú Tám, bên trái nhìn ra

đường là nhà anh Hai Nhất, kế đó là nhà chú

Bảy ... mà nay nhà cất loạn, không còn một chút dấu

tích gì của ngày xưa. Cho đến những người thân

ngày xưa đâu mất cả, tôi không thấy ai, chỉ thấy

đám người trẻ xa lạ không biết tôi, cũng như

tôi không biết họ. Mấy mươi phút sau, có

mấy ông già, bà già đến, nhìn ra tôi mới

biết đây là anh Bảy, Nhung con cô Năm tôi, kia

là cô Tư con chú Bảy tôi, rồi thiếm Sáu Cừ dâu

chú Tám tôi ... Nhìn ra tôi, mỗi người nghẹn

ngào vừa mừng vừa khóc. Tôi cũng cảm thấy nao nao

trong lòng. Các vị ấy dẫn tôi đi thăm nền nhà

cũ của tôi, ở đây chỉ còn là một khoảnh đất

trống, cuốc thành những luống khoai, trồng bắp. Tôi

chợt nhớ đến hai câu thơ của Bà Huyện Thanh

Quan: "Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo, Nền cũ

lâu đài bóng tịch dương". Những hình ảnh xưa

sống lại trong ký ức tôi. Kế đến đi

thăm những ngôi mộ của ông nội, bà nội tôi, mà

ngày xưa mỗi năm ông thân tôi và tôi đều

tảo mộ vào dịp hai mươi tháng chạp. Sắp từ giã

trở về chùa Phước Hậu, mọi người vây quanh

tôi nhắc chuyện năm xưa, khi kia mọi người

đều còn trẻ, mà nay hầu hết đã từ biệt

cõi đời, chỉ còn sót lại một ít người gặp nhau

mà không nhận ra nhau, khiến lòng tôi se lại. Từ

giã mọi người, chúng tôi trở về chùa Phước

Hậu. Lòng tôi cứ ôn đi ôn lại, mình là "cố

nhân về thăm cố hương" hay là "người

mới về thăm cảnh mới". Cảnh đã hoàn toàn

mới, người cũng mới, bản thân tôi cũng mới luôn.

Khi xưa ra đi, tôi là một thanh niên trên hai mươi

tuổi, ngày nay trở về tôi là ông già đầu bạc

hoa râm. Khi xưa tôi là người cư sĩ, ngày nay tôi

là kẻ xuất gia. Từ thể xác lẫn tinh thần

đều đổi mới. Nếu tôi cứ buồn trách cảnh

thay đổi, người thay đổi, sao tôi không tự trách

tôi cũng đã thay đổi. Đúng như hai câu thơ của

Thiền sư Mãn Giác: "Trước mắt việc đi

mãi, trên đầu già đến rồi" (Sự trục nhãn

tiền quá, lão tùng đầu thượng lai). Chúng ta

mới thấm thía lẽ "Tất cả đều thay đổi,

không có gì là cố định". Cố bám lấy hình ảnh

xưa cũ, chúng ta sẽ đau buồn vì nó không còn như

mình nhớ. Mọi vật là một dòng biến thiên

từng phút giây, chúng ta luôn luôn sống với cái

mới. Nhận thức được như vậy, chúng ta sẽ cười khi

dòng đời luân lưu biến chuyển.

Bản thân các pháp

là chuyển động là đổi dời. Thấy rõ sự

chuyển động đó là thấy được sự thật. Nghĩ

là các pháp là nguyên vẹn không đổi dời, là cái

nghĩ sai lầm. Trên cái nghĩ sai lầm này, lại sinh

tâm buồn phiền than trách là cố chấp. Cố chấp

là nguồn gốc khổ đau. Cho nên người học Phật

phải thấy các pháp đúng sự thật của nó. Chính cái

thấy đúng sự thật này là khoa học. Vì khoa

học nhận thấy sự vật là một dòng sinh diệt

bất tận. Với con mắt khoa học hiện đại không

thấy có một sự vật nào mà không sinh diệt và

đứng yên một chỗ. Từ thân người cho đến

cây cỏ, từng tế bào sinh diệt trong ấy. Vì

vậy người vật hết thời kỳ tăng trưởng,

đến thời kỳ lão hóa và bại hoại. Có cái gì

bền lâu nguyên vẹn mà chúng ta cố chấp. Nếu

cố chấp là si mê không giác ngộ, là sai lầm không

đúng khoa học.

Sở dĩ các pháp

biến chuyển không cố định, vì bản chất nó

là vô thường vô ngã. Chúng ta định nghĩa sống là

gì? Là động. Còn luân lưu biến động là còn

sống. Dừng sự biến động là chết. Bản thân

ta là động, muôn vật là động. Đã là động thì

biến chuyển đổi dời, đấy là vô thường.

Sống trong biển biến động vô thường của vạn

vật mà chúng ta muốn nó được thường, thực là một

điều không bao giờ có. Hành tinh chúng ta đang

ở, nó quay tròn mãi không dừng, nếu dừng lại là

nổ tung. Chính thân chúng ta, tim đập mãi không

dừng, một khi nó dừng là chúng ta chết. Con

người và muôn vật đều bám vào quả đất mà

sống, bản thân quả đất lại quay cuồng, thì con

người và muôn vật làm sao an định được. Cho nên

sự tồn tại của quả đất, cũng như sự tồn tại của

muôn vật là động, đấy là lý vô thường Phật

đã dạy. Thấu triệt lý vô thường này, chúng

ta sẽ cười trước mọi biến đổi, nhất là sự

biến đổi của thân ta lúc bại hoại.

Con người và muôn

vật sống trên quả đất, kể cả quả đất đều

do nhiều nguyên tố họp lại thành hình. Không

có vật nào đơn thuần từ một nhân tố mà thành.

Đã do nhiều nhân tố chung hợp thành sự vật,

những nhân tố ấy nhà Phật gọi là nhân duyên.

Nếu phân tích một con người hay sự vật, chúng ta

thấy nhiều lớp nhân duyên tụ họp thành. Nơi

con người thì có mấy tỷ tế bào chung

họp, mỗi loại đều có chức năng riêng.

Ở mỗi vật cũng do nhiều tế bào

kết hợp, hay những hạt nguyên tử đang quay cuồng

xoắn chặt vào nhau. Đã nhiều loại nhiều thứ

thì loại nào thứ nào là chủ? Hoặc do nhiều thứ

họp lại thành, tức không có thực thể. Không

có chủ, không thực thể, Phật gọi là vô ngã.

Từ vô ngã là chỉ cho mọi vật do nhân duyên hợp

không có chủ thể, nên nói "chư pháp vô

ngã". Bởi vô ngã nên chúng ta không chấp mình

thật, vật thật. Không chấp mình là không chấp ngã,

không chấp vật là không chấp ngã sở. Không chấp

ngã và ngã sở thì còn cái gì để chúng ta tham

cầu. Nếu không tham cầu thì còn gì lo sợ, còn

gì bực tức. Thế là do thấy được lẽ thật nơi

con người và sự vật, chúng ta dứt được si mê. Do

hết si mê, chúng ta dừng được tâm tham lam và

nóng giận, ngang đây tam độc không còn. Đó là

kết quả tốt đẹp cuả người tu Phật.

Tóm lại, do

biết rõ các pháp không cố định tức là vô

thường, vô ngã, nên chúng ta buông xả tất cả cố

chấp si mê. Chính đây là "chánh

kiến" trong Bát Chánh Đạo. Mọi cố

chấp đều y cứ nơi con người và sự vật. Thấy

rõ người vật đều tạm bợ biến thiên không

thật, thì mọi cố chấp đâu còn. Không còn cố

chấp thì tất cả khổ đau đều tan biến. Sở

dĩ chúng ta nhiều buồn khổ là sợ thân này

bệnh, chết. Biết bệnh chết là lẽ

thường, con đường mà ai cũng phải đến, còn gì

sợ hãi việc bệnh và chết. Chúng ta sợ

cái bất thường chỉ đến riêng mình, nên cố

gắng né tránh. Nếu là việc chung của tất cả,

chúng ta có sợ cũng chỉ vô ích thôi. Cho nên

Tuệ Trung Thượng Sĩ khi sắp tịch, nằm trên cái

giường tại Dưỡng Chân Trang nhắm mắt tịch. Các bà

thê thiếp khóc rống lên, Ngài mở mắt quở:

"Sanh tử là lẽ thường, tại sao làm náo động

chân tánh ta". Rồi ngài nhắm mắt an nhiên mà

tịch. Cho đến mọi vật sở hữu của ta cũng

thế, nó là vật vô thường bại hoại, chúng ta

muốn nó còn mãi sao được. Chi bằng thấy chúng là

tướng giả dối tan hợp vô thường, khi chúng còn thì

chúng ta dùng, khi chúng mất thì chúng ta cười, vì

lẽ thường là như thế. Kinh Kim Cang Phật dạy: "Phàm

cái gì có tướng đều là hư dối" (Phàm

sở hữu tướng giai thị hư vọng). Lối nhìn này

là trọng tâm thoát khổ của chúng sanh. Chúng ta

sợ khổ mà không chịu mở con mắt trí tuệ thấy

được lẽ thật nầy thì muôn đời cũng không hết

khổ.

.oOo.

[ Lời mở đầu ]

[ Tu là cầu bình an hay sửa đổi xấu thành tốt ] [ Nguồn gốc mê tín ] [ Cuộc đời tương đối mà! ]

[ Tình

thương sẽ không còn khi người ta cần ngon

miệng ] [ Đức Phật là

bậc thầy các nhà khoa học ]

[Tất cả pháp không cố định] [ Phá rừng tre gai ] [ Nước có dậy sóng không ] [ Nụ cười bất diệt ]

[ Thư Mục ]

← Văn bản trướcNhung canh hoa dam 5Văn bản tiếp →Nhung canh hoa dam 7
☰ Mục lục Cl_Vu