Nhung canh hoa dam 9
This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font
Nụ Cười Bất Diệt
T rong thời
gian yên tu, một hôm bỗng dưng chúng tôi cảm
thông được nụ cười nhẹ nhàng hiện trên môi
tượng đúc Phật và nụ cười của các Thiền Sư
khi giã từ cuộc đời. Tại sao bài thuyết pháp
đầu tiên của đức Phật tại Lộc Uyển đề
cập trước nhất là khổ đế, cho đến
nhiều bài thuyết pháp sau này, đức Phật cũng
thường nhắc đến nỗi khổ của chúng sinh bằng
những câu "nước mắt chúng sinh nhiều hơn
nước biển cả" , mà trên gương mặt Ngài
luôn nở nụ cười.
Vô
minh là cội nguồn của muôn kiếp khổ đau - Con người có mặt trên cõi đời
này do vô minh chủ động, nên khi ra đời đã mang
sẵn chất keo đau khổ. Vô minh là gì mà đày đoạ
con người lắm thế.? Vô minh là nhận hiểu sai
lầm về con người và muôn vật. Về con người,
thân này là cái không thể giữ mà cố giữ, cái
sắp bại hoại mà muốn không bại hoại, cái tạm bợ
mà tưởng lâu dài, cái nhơ nhớp mà tưởng đẹp
đẽ; các cảm giác là hư ảo mà tưởng chân thật,
cảm giác là vô thường mà tưởng lâu dài, cảm giác
là là đau khổ mà tưởng hạnh phúc; nội tâm
vọng tưởng là ảo ảnh mà chấp là tâm mình,
chân tâm bất biến thì lơ là không biết
đến. Và muôn vật, những sắc hình hào nhoáng,
những âm thinh sanh diệt, những hương vị tạm bợ
mà mê say đắm đuối, khao khát thèm thuồng đuổi
bắt suốt đời không biết mệt mỏi. Từ những
nhận hiểu sai lầm này, con người không bao giờ
toại nguyện, không bao giờ được như ý,
không bao giờ thấy hạnh phúc; mà luôn luôn thấy bất
mãn, bất như ý, bất hạnh...là nguồn gốc khổ
đau. Cái nhận biết sai lầm này gắn chặt vào
chúng ta từ đòi này sang kiếp nọ, mãi mãi
không rời, cho nên khổ đau do nó gây ra không
biết lấy đâu làm ngằn mé, chỉ còn cách diễn
tả "nước mắt chúng sanh nhiều hơn nước
biển cả".
Mặc dù vô minh
hiểm nguy như thế, song một phen giác ngộ
chúng đều tiêu tan. Như ngôi nhà tối ngàn năm
chỉ còn thắp ngọn đèn sáng lên thì bóng tối
tan mất. Cái mê lầm u tối tạo thành muôn ngàn sợi
dây nghiệp khổ; trói buộc lôi kéo con người lăn
lộn trong vạn nẻo luân hồi, tưởng chừng như không
có cách gì thoát khỏi, đâu ngờ ngọn đèn giác
ngộ vừa bừng sáng lên, chúng liền lui mất không
còn tung tích. Thấy được việc này, đức Phật
không nở nụ cười an lành sao được.
Chúng
sinh si mê tranh
dành sắc, tài, danh, lợi, đấm đá nhau, sát phạt
nhau, lừa đảo nhau, hận thù nhau ... biến cảnh
nhân gian thành bãi chiến trường. Kẻ thắng thì
được hoan hô thăng thưởng, được vật chất dẫy
đầy; người bại thì bị khinh miệt chê đè, bị
thân tàn nghèo đói. Một bên hạnh phúc, một bên
khổ đau hiện bày trước mắt mọi người. Vì
thế, bất cứ ai có mặt trên trần gian đều
sẵn sàng cầm kiếm xông vào trận mạc để mong
dành phần thắng về mình. Nhưng nơi chiến
trường đâu phải ai cũng là kẻ thắng. Có người
thắng là có kẻ bại, có hạnh phúc là có khổ đau.
Đôi khi kẻ bại phải tan thân mất mạng đã đành,
mà người thắng cũng thương tích đầy mình. Hạnh
phúc rất ít mà khổ đau quá nhiều. Mặc dầu là
thế, ở đời có ai chịu nhường bước cho ai.
Nhũng chiếc xe tranh nhau qua mặt gây tại nạn,
hàng ngày xảy ra nhan nhản trước mắt, mà các chú
tài xế ít khi chịu nhường tránh nhau để
mình và người được an toàn. Tranh đấu đã trở
thành qui luật của con người. Song kẻ thắng người
bại kết cuộc sẽ thành cái gì ? - Một nấm mồ hay
một nhúm tro tàn !
Đời người là
diễn viên đang diễn xuất những vở bi hài kịch trên
sân khấu của kịch trường. Dù đóng vai người tài
danh lỗi lạc hay đóng vai kẻ ăn mày cùng khổ ở
xó chợ đầu đường, khi hạ màn kết thúc
đều không. Trong lúc giả trang tạm thời ấy,
mọi sự được mất thành bại ... đều là trò
chơi. Người diễn viên thông minh đóng kịch, dù bi
kịch hay hài kịch, khi sân khấu buông màn liền
nở nụ cười, đây là trò đùa trên sân khấu, không
có một chút hối tiếc hay lo buồn. Đúc Phật đã
giác ngộ viên mãn, thấy rõ cuộc đời ảo hóa, khi
từ giã cuộc đời tự nhiên ngài hé môi cười nhẹ.
Những
thứ suy tư nghĩ tưởng trong nội tâm , mỗi con người chúng ta đều
thừa nhận là tâm của mình, hoặc nhận là mình. Tôi
suy tư thế này, tôi nghĩ tưởng thế kia, hoặc
tôi nghĩ tôi tưởng. Do thừa nhận chúng là mình,
nên chúng ra oai tác quái tạo đủ thứ nghiệp,
cột trói lôi kéo mình lăn tròn trong lục đạo không
có ngày thoát khỏi. Hằng ngày các thứ ấy lăng xăng
lộn xộn bủa vây che đậy trong nội tâm chúng ta
không một chút giây an ổn. Có khi chúng nó ồn ào
náo loạn khiến đầu óc ta nóng rực bất an, cố
van xin chúng cho cho ta được vài phút an lành, nhưng
chúng nó nào có chịu tha, cứ tha hồ quậy, buộc lòng
ta phải dùng thuốc an thần để chống cự. Thậm
chí những nhà tu hành cũng bực bội sự náo loạn của
chúng, phải chạy tìm "pháp an tâm". Có vị
sợ sự trói buộc vô hạn định của chúng, phải đi
cầu xin "pháp giải thoát". Gặp bậc thầy cỡ
lớn, nhà tu hành liền đem ra hỏi "pháp an
tâm" . Ông thầy nghiêm nghị bảo "đem
tâm ra ta an cho" . Nhà tu hành sửng sốt phản
quang soi lại thì bọn giặc ồn ào đã biến
đâu mất, đành thưa "con tìm tâm không
được" . Bậc thầy nhếch mép cười bảo "ta
đã an tâm cho ngươi rồi . Nhà tu hành bỗng
dưng thấy bọn giặc ấy là một đám khói mây.
Nhà tu hành khác thao thức lo sợ sự trói buộc của
đám phiền não này đi cầu thầy dạy "pháp
giải thoát" . Ông thầy cỡ lớn chỉ hỏi "ai
trói buộc ông?" . Nhà tu hành tìm lại không
thấy có gì trói buộc, liền thưa "không
có ai trói buộc" . Ông thầy cả cười bảo "cầu
giải thoát làm gì ?" Nhà tu hành bỗng
dưng thấy trăm dây ngàn mối trước kia nhất thời
đã biến đâu mất.
Khi thấy tột bản
chất ảo hóa của các thứ tâm lăng xăng lộn xộn
này, đức Phật chỉ có cười với chúng mà thôi!
Nếu ai còn lầm nhận chúng là mình thì bị chúng
ra oai tác quái, trái lại người biết rõ bản
chất hư ảo của chúng thì không bị chúng lừa gạt
và khả năng lôi kéo của chúng cũng bị hạn chế.
Thấy rõ các thứ tâm hư ảo rồi, đức Phật còn nhận
ra tâm thể chân thật nơi mỗi con người là
thênh thang trùm khắp, chưa bao giờ bị sinh diệt
vô thường. Xả bỏ thân khổ đau nhớp nhúa, tạm bợ,
thể nhập pháp thân thanh tịnh bất sanh bất
diệt (niết bàn), nhẹ nhàng an lạc biết
mấy, thì đức Phật làm sao chẳng hé nở nụ cười an
lành thanh thản. Không những Phật mà các Thiền
sư đệ tử Phật khi từ giã cuộc đời cũng cười.
Tôn giả Pháp Loa khi sắp tịch diệt để
kệ:
Dịch âm:
Vạn duyên tài đoạn nhất thân nhàn
Tứ thập dư niên mộng huyễn gian
Trân trọng chư nhân hưu tá vấn
Na biên phong huyệt cách man khoan Dịch nghĩa:
Muôn duyên cắt đứt một thân nhàn
Hơn bốn mươi năm giấc mộng tràng
Nhắn bảo mọi người thôi chớ hỏi
Bên kia trăng gió rộng thênh thang
Đeo mang thân này
là đeo mang gông cùm, bệnh tật, bại hoại, khổ
đau, buông xả được nó thì nhẹ nhàng thảnh thơi an
lạc. Xả bỏ thân này đâu phải là hết, mà còn
bầu trời mênh mông có trăng trong gió mát, còn gì
thích thú bằng, nên Thiền sư cười.
.oOo.
[ Lời mở đầu ]
[ Tu là cầu bình an hay sửa đổi xấu thành tốt ] [ Nguồn gốc mê tín ] [ Cuộc đời tương đối mà! ]
[ Tình
thương sẽ không còn khi người ta cần ngon
miệng ] [ Đức Phật là
bậc thầy các nhà khoa học ]
[ Tất cả
pháp không cố định ]
[ Phá
rừng tre gai ] [ Nước có dậy
sóng không ] [Nụ
cười bất diệt]
[ Thư Mục ]