📜 Giảng Sư
Kho kinh › Cl_Vu

Nhung canh hoa dam 8

Cl_Vu · 15,815 ký tự · ~14 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Nhung canh hoa dam 8

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Nước Có Dậy Sóng Không?

M ùa đông

năm 1991, tôi ra Vũng Tàu dưỡng bệnh ở nhờ thất

Thích Ca của Quan Âm Phật đài. Trước cưả thất

nhìn xuống mặt biển có cây bồ đề sum sê che

rợp, râm mát cả thất. Tôi thường ra đứng dưới

tàng cây nhìn xuống biển. Một hôm, tôi đứng

nhìn ra biển thấy biển cả thênh thang sóng

bủa trắng xóa, lúc đó có chú thị giả đứng bên

cạnh, nhìn sang chú tôi hỏi: "Đố chú nước có

dậy sóng không?" Chú ngần ngại thưa

"Có". Tôi hỏi tiếp: "Nước có chảy

không?" Chú thưa: "Có". Tôi chậm rãi

bảo chú: "Nếu nước dậy sóng và chảy thì

khi không gió hoặc nước chứa trong hồ sao không tự

dậy sóng và chảy?" Chú thị giả lặng câm. Nhân

đây tôi giải thích rộng cho chú hiểu:

Nước không dậy

sóng và không chảy. Nếu nước hay dậy sóng và

chảy thì bất cứ lúc nào, ở đâu nước cũng dậy

sóng và chảy, vì bản chất nó là như thế. Như

con người chúng ta là động thì bất cứ lúc nào, ở

đâu đều là động, dù cho khi ngủ yên mũi vẫn

thở, tim vẫn đập, máu vẫn tuần hoàn, nếu dừng

động là con người chết. Song nước không phải

thế, bản chất nước là yên lặng, khi bị gió

đùa hoặc bị một tác động nào khác như tàu chạy

... nước mới dậy sóng. Chúng ta chứa nước trong hồ,

trong vò, khạp ...thì nước yên lặng, mặc dù nước

vừa múc trên lượn sóng đang vỗ ầm ầm, mà chứa

vào chỗ an tịnh nước từ từ lặng yên. Nước

cũng không chảy, nếu nước bản chất hay chảy thì

lúc nào và ở đâu nước cũng phải chảy. Thực

tế chúng ta thấy không phải thế, nước có khi

chảy có khi dừng, ở chỗ này chảy, ở chỗ

khác không chảy. Chẳng qua nước là thể lỏng, ở

chỗ cao thì nước chảy dồn xuống chỗ thấp,

hoặc bị sức ép hay sức hút thì nước liền di

chuyển, nếu ở chỗ bình trong hoàn cảnh

bình thường thì nước an nhiên bất dộng. Tôi có

thể kết luận rằng: "nước dậy sóng và

chảy là do duyên".

Cái gì là duyên khiến nước dậy sóng?

Gió là duyên chủ

yếu khiến nước dậy sóng. Bởi duyên gió thổi

mặt nước dậy sóng, gió càng mạnh thì sóng càng to.

Khi sóng đang bủa ầm ầm thì có trăm ngàn lượn

khác nhau, lượn A không phải lượn B... Bấy giờ có

danh từ Sóng và Nước dường như hai, mà thực

thể sóng với nước không phải hai. Sóng là

tướng động của nước, khi tướng động dừng, chỉ

còn lại một thể nước an tịnh. Đứng về mặt

sóng thì có trăm ngàn thứ, đúng về mặt nước

thì không có hai. Chính sóng tức là nước, rời

nước không có sóng. Người thông minh muốn cần

nước cứ trên sóng mà lấy, cần thấy mặt biển

phẳng lặng chỉ chờ khi sóng dừng thì thấy. Nếu

bỏ sóng đi tìm nước là người ngu, chạy tìm mặt

biển phẳng lặng ngoài chỗ sóng dậy ầm ầm là

kẻ dại. Bám trên từng lượn sóng cho là mặt

biển là kẻ đại ngu. Phải biết vô số lượn

sóng rượt đuổi nhau la hét ì ầm trên mặt biển

là tướng sanh diệt, chính mặt biển bát ngát

nầy mới là thể bất diệt bất sanh.

Này chú! Nơi tôi

và chú sẵn có tâm thể thênh thang an tịnh dụ

như mặt biển, vọng tưởng dấy khởi dụ như

dậy sóng. Một lượn sóng nổi trên mặt biển,

muôn ngàn lượn sóng tiếp nối dấy lên; cũng

thế một vọng tưởng khởi dậy muôn vàn

vọng tưởng tiếp nối khởi lên. Chúng ta nhìn

trên mặt biển thấy những lượn sóng hùng hổ

rượt đuổi ầm ầm trùng điệp, tưởng chừng như

mặt biển chỉ có sóng với sóng. Nội tâm chúng ta

khi vọng tưởng nổi lên ào ạt liên miên, tưởng

như nội tâm mình chỉ là vọng tưởng. Do đó,

hầu hết người đời đều chấp nhận vọng

tưởng là tâm của mình. Đến khi gió yên sóng

lặng, chúng ta mới biết sóng chỉ là tướng sanh

diệt tạm thời trên mặt biển, duy mặt biển

mới là thể chơn thiệt bất diệt bất sanh.

Nội tâm được những phút dây an tịnh, chúng ta mới

biết vọng tưởng là tướng sanh diệt hư

dối trong tâm thể, chỉ có tâm thể mới là

thể bất diệt bất sanh. Vọng tưởng có khi

có, có khi không, tâm thể hằng hữu chưa lúc nào

vắng mặt. Chấp nhận vọng tưởng là tâm mình,

chẳng khác gì người chấp sóng là mặt biển.

Trong kinh Lăng Nghiêm, đức Phật kể: "Thuở

xưa, có anh chàng tên Diễn Nhã Đạt Đa sáng sớm

lấy gương soi mặt, thấy đầu mặt hiện rõ ràng

trong gương, khi úp gương lại không còn thấy đầu

mặt đâu nữa, chàng ta phát điên ôm đầu chạy la

to: Tôi mất đầu! Tôi mất đầu!". Chú biết

đức Phật kể câu chuyện này cốt nói

điều gì không? Dạ không. Đây là đức Phật ám

chỉ người nhận vọng tưởng làm tâm mình, như

chàng Diễn Nhã nhận bóng trong gương làm đầu mặt

mình thật, khi mất bóng, phát điên ôm đầu thật

chạy kêu mình mất đầu. Mặt biển nguyên không

hai, vừa có lượn sóng dấy động biến thành hai,

vì đã có biển và sóng. Cho nên các Thiền

sư qua một câu hỏi hoặc đáp thấy thiền khách

suy nghĩ liền đưa hai ngón tay. Song sóng không

đơn thuần chỉ dấy một lượn, mà lượn này vừa

khởi trăm ngàn lượn khác nối tiếp theo (nhất ba

tài động vạn ba tuỳ). Vọng tưởng cũng vậy, một

niệm khởi lên trăm ngàn vọng tưởng nối

tiếp. Người tu không ngừa đón được niệm

đầu thì không tài nào ngăn chận được những

niệm sau. Sóng có khi dấy có khi lặng, mặt

biển chưa bao giờ vắng mặt. Vọng tưởng lúc

có lúc không, tâm thể khi nào cũng hiện hữu.

Sóng có thể tìm cách ngăn chận được còn mặt

biển, chú thử có cách nào xua đuổi được nó

hay không? Người tu có thể xả bỏ vọng

tưởng, chứ không ai xa rời tâm thể được. Chú

thử nghĩ, người ta xả bỏ vọng tưởng để

tâm thể hiện bày trọn vẹn, hoặc xả bỏ

tâm thể để vọng tưởng hiện lên đầy

đủ, hai cách đó cách nào khó, cách nào dễ? Thưa:

bỏ vọng tưởng dễ, chớ tâm thể làm sao bỏ

được. - Đấy! Vậy mà có nhiều người tu nói

"bỏ vọng tưởng khó" Bỏ cái sanh

diệt, bảo tồn cái bất sanh bất diệt là vô

sanh, là giải thoát. Trái lại quên cái bất sanh bất

diệt, chạy theo cái sanh diệt là sanh tử, là

trầm luân. Biển yên lặng là sự thái bình của

người và vật, biển động sóng to là sự hiểm

nguy cho người và vật. Tâm thể thanh tịnh là

hạnh phúc, là niết bàn của con người; tâm

thể dấy động là phiền não, là trần lao của

nhân loại. Phật dạy rất nhiều pháp tu, chủ

yếu không ngoài dạy chúng ta "đừng chạy

theo vọng tưởng, phải nhận chân tâm thể

hiện tiền" Chạy theo vọng tưởng

là mê, nhận chân tâm thể hiện tiền là

giác. Mê là quên tâm thể nhận vọng tưởng,

giác là bỏ vọng tưởng nhận tâm thể. Bởi con

người đã mê, nên Phật dùng nhiều phương

tiện chỉ dạy trừ dẹp vọng tưởng: Trực

tiếp biết rõ vọng tưởng không theo; gián

tiếp dùng niệm khác đè ép, như trì danh

hiệu Phật, trì câu thần chú, khán thoại đầu ...

Khi nhiếp phục vọng tưởng được yên lặng,

chỉ còn tâm thể thường hằng, gọi là

kiến tánh, ngộ đạo, nhất tâm...

Gió dụ cho pháp trần

Gió là tác nhân

chủ yếu khiến mặt biển dậy sóng. Pháp

trần là tác nhân chủ yếu khiến tâm thể

dấy khởi vọng tưởng. Nhưng nói pháp trần chắc

chú không biết là cái gì ? Sách Phật thường

nói" "Sáu căn tiếp xúc với sáu trần

sanh sáu thức" . Đây là chỉ giải riêng sáu

trần, chỗ chú trọng đặc biệt là pháp

trần. Sáu trần là: sắc, thanh, hương, vị, xúc,

pháp. Sắc là tất cả hình sắc do mắt thấy được,

thanh là mọi thứ âm thanh do tai nghe, hương là

các mùi thơm hoặc hôi do mũi tiếp xúc, vị là

các chất vị ngon dở mặn lạt... do lưỡi cảm nhận,

xúc là xúc chạm có cảm giác thích thú hay bực bội

nơi thân, pháp là bóng dáng của năm thứ trước còn

rơi rớt trong tâm thức. Sáu thứ này đều có

hình tướng hoặc thô hoặc tế, là tướng biến

động vô thường nên gọi là trần. Riêng pháp

trần không tự có, do năm căn (mắt, tai, mũi, lưỡi,

thân) tiếp xúc với năm trần có cảm giác thích

thú hay bực bội kích thích mạnh mà sinh ra. Như mắt

thấy sắc đẹp có sức quyến rũ say mê hoặc thấy

hình tướng kỳ quái ghê rợn thì ấn tượng sắc trần

ấy in sâu trong tâm thức khiến chúng ta nhớ mãi.

Tai nghe lời tán tụng ngợi khen mình, hoặc lời chỉ

trích cay nghiệt ta thì ấn tượng thanh trần ghi

sâu trong tâm thức khiến ta khó quên được. Mũi

ngửi mùi thơm đặc biệt hoặc mùi hôi khó thở,

thì ấn tượng thanh trần in sâu trong tâm thức ta

rồi. Lưỡi thưởng thức vị ngon khoái khẩu hoặc vị

cay đắng tái tê thì ấn tượng vị trần đã ghi đậm

nét trong tâm thức chúng ta. Thân xúc chạm những vật

có cảm giác thoả mãn hoặc cảm giác đau khổ thì ấn

tượng xúc trần đã rơi rớt vào kho tâm thức mình

rồi. Những thứ bóng dáng của năm trần lưu trữ trong

kho tâm thức, đợi khi năm căn không tiếp xúc

với hiện cảnh thì chúng ào ạt dấy khởi, gọi

là pháp trần. Pháp trần vừa dấy lên thì ý thức

duyên theo phân biệt, nên nói ý thức duyên

pháp trần. Ý thức chạy theo pháp trần là bám chặt

bóng dáng hư ảo, đuổi theo cái sanh diệt hư ảo

là sanh tử luân hồi. Chú thấy nguy hiểm không? -

Thế mà người đời cứ săn đuổi năm trần

để làm thỏa mãn năm căn, con người có an lành

miên viễn không? Khao khát ước mơ thụ hưởng năm

trần là dồn chứa pháp trần vào tâm thức, thử hỏi

kho tàng thức của họ có tràn trề pháp trần

không? Vì thế khi họ ngồi yên toạ thiền

hay niệm Phật, vọng tưởng vọt lên ào ào

không cách nào ngăn đón được, họ than tu hành

khó quá. Nếu người nào trong tâm thức trống

sạch pháp trần thì con khỉ ý thức không còn cơ

hội chạy nhảy. Ý thức là vọng tưởng, là những

mảnh vụn của tâm thể, là những áng mây đen che

chở mặt trăng tuệ giác, là những lượn sóng dấy

động trên mặt biển chơn tâm thanh tịnh của

chúng ta. Ba/n thân ý thức không tự có, do pháp

trần khuấy động nảy sinh ý thức duyên theo. Do

đó người tu gắng sức đè bẹp ý thức là không

hợp lý, cốt đừng dung chứa pháp trần là yên.

Nếu pháp trần đã chứa, phải khéo léo loại bỏ,

đồng thời không nuôi dưỡng chúng. Đức Phật dạy

rất nhiều phương tiện ngăn đón và loại bỏ

pháp trần. Cụ thể những phương tiện sau

đây:

- Răn cấm

để ngừa đón pháp trần: Phật cấm người xuất gia không được

nhìn xem với vẻ trìu mến sắc đẹp người và

vật, cốt đón ngừa nhãn căn tiếp xúc sắc trần

không cho sanh pháp trần rơi trong tâm thức. Người

xuất gia không được nghe âm nhạc tình tứ lãng mạn,

ngừa đón nhĩ căn tiếp xúc thanh trần không cho

sanh pháp trần. Người xuất gia không được dùng các

thứ dầu thơm, ngừa đón tỷ căn tiếp xúc

hương trần không sanh pháp trần. Người xuất gia

không được ăn thịt uống rượu và đòi các món

ngon khác, ngừa đón thiệt căn tiếp xúc vị

trần không sanh pháp trần. Người xuất gia không

được dâm dục và nằm ngồi giường gối êm đẹp,

ngừa đón thân căn tiếp xúc xúc trần không sanh

pháp trần... Đây là đức Phật dùng giới luật làm

phương tiện ban đầu để ngừa đón không cho

sanh pháp trần lưu giữ trong tâm thức.

- Dùng trí

tuệ quán sát: Con

người do chấp thân, tâm, cảnh là thật nên suốt

ngày quay cuồng vì ba thứ này, tạo ra vô số chủng

tử pháp trần lưu trữ trong tàng thức. Người tu Phật

phải vận dụng trí tuệ quán chiếu căn trần

thức đều do nhơn duyên hòa hợp mà có, không

thực thể. Căn là thân, trần là cảnh, thức là

tâm, cả ba đều do nhân duyên hội tụ mà thành,

cũng do ba thứ này duyên nhau tạo thành nhân sinh vũ

trụ. Như thế, nhân sinh vũ trụ đều là

tướng duyên hợp không có chủ thể, đủ duyên

thì thành, thiếu duyên thì hoại, hư dối không

thật, như huyễn như hóa. Quán chiếu thuần thục

thấy ba thứ ấy quả là không thật, thì sự xúc chạm

thành hoại đến đi của chúng không còn gì phải

bận tâm ta, tức là không có duyên cớ để sinh ra

pháp trần. Đây là dùng trí tuệ của chính mình

để quán chiếu phá tan mọi chủng tử pháp

trần.

- Nhận ra

chơn tâm hằng hữu: Nơi

mỗi chúng ta đều có tâm thể chơn thật

hằng hữu. Vì quên nó, chúng ta cố chấp thân này là

thật, chạy theo sự đòi hỏi của năm căn (mắt, tai,

mũi, lưỡi, thân) muốn được thụ hưởng thỏa mãn

đối với năm trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc), dấy

lên sự so sánh phân biệt của năm trần là năm

thức (nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt

thức, thân thức), do chú tâm phân biệt tạo nên

pháp trần rơi vào tàng thức. Pháp trần đã lưu giữ

trong tàng thức, nên khi dấy khởi liền có ý

thức duyên theo, tức là thành sáu căn, sáu trần và

sáu thức. Thấy thân thật thì căn trần thức đều

thật. Do nhận ra tâm thể chơn thật hằng hữu mới

thực là mình, người này liền biết thân do

tứ đại hòa hợp là hư giả. Thấy thân giả thì căn

trần thức đều giả, tự nhiên chúng ta sẽ dửng

dưng không dính mắc với sáu trần. Nhà Thiền

nói: "Thấy sắc như đui, nghe tiếng như

điếc", hoặc nói "căn trần không dính

nhau là giải thoát" Đến đây không dùng

phương tiện ngừa đón hay dùng trí tuệ quán

sát, chỉ nhớ tâm chơn thật hiện hữu thì mọi

sự hư dối đều dừng.

Cao thấp, sức ép, sức hút nước chảy dụ năm trần

Năm căn chúng ta

có sẵn tính luyến ái năm trần, khi tiếp xúc

với trần nào đúng sở thích của nó liền bị sức

hút lôi cuốn. Như mắt thấy sắc đẹp bị sức hấp

dẫn nó liền chạy theo đuổi bắt bị sắc trần lôi

cuốn. Tai nghe tiếng hay say mê đòi được thỏa

mãn lỗ tai, tìm mọi cách gần gũi, bị thanh

trần chi phối. Mũi ngửi mùi thơm say đắm dùng trăm

phương ngàn kế để được ngửi mùi, bị

hương trần trói buộc. Lưỡi nếm vị ngon thích

khẩu tham mê đòi hỏi thường được thưởng thức,

dùng mọi thủ đoạn tranh dành để thỏa mãn

cái lưỡi, bị vị trần làm chủ. Thân xúc chạm vật

có cảm giác hấp dẫn đam mê, dùng mọi thủ thuật

chiếm hữu bất kể trước mắt có những

hiểm nguy, bị xúc trần sỏ mũi.

* Chặn đón năm căn khỏi bị năm trần lôi cuốn

- Quán các

cảm thọ vô thường: Con

người thường bị cảm giác khổ vui làm chủ, khi mắt

thấy sắc đẹp vừa ý liền bị cảm giác

thọ vui thu hút. Chúng ta phải quán sát cái cảm

giác thọ vui vừa có, liền qua mất không lâu

bền. Các cảm giác thọ vui của tai, mũi,

lưỡi, thân cũng thảy đều vô thường, vừa cảm

nhận thích thú trong giây phút liền mất, nếu

còn chỉ là dư vị trong tưởng tượng mà thôi. Theo

đuổi những thứ vui tạm bợ mỏng manh ấy, thật là

hoài công của kiếp người. Nhận chân lẽ thật

này, chúng ta sẽ làm chủ được mình không bị năm

trần lôi kéo.

- Quán các

cảm thọ hư dối: Nhữngcảm

thọ khổ vui của năm căn vốn không tự có, đợi

sự tiếp xúc giữa căn và trần mới nẩy sinh. Phàm

vật gì đợi duyên hợp mới có là không tự thể.

Cảm thọ khổ vui đã không tự thể làm sao

thật được. Do duyên hợp mà có, duyên tan liền

mất, cái có ấy như trò ảo thuật, như giấc chiêm

bao, chúng ta quan tâm làm gì? Con người thông minh

hơn muôn vật chẳng lẽ chúng ta nỡ thả trôi suốt

đời mình theo cái ảo hóa ấy sao? Song thật đáng

thương, con người cả đời say mê đắm đuối theo

cái cảm thọ vui của năm căn này. Giành giựt nhau

thụ hưởng, sát phạt nhau để được phần hơn,

trù rủa, xâu xé, oán hờn, thù hận...chỉ vì thụ

hưởng vui của năm căn mà ra. Chúng ta mang chiếc

thân tạm bợ có mấy mươi năm đành cam vùi dập nó

trong cái chùm ảo hóa, xô đẩy lôi kéo nhau xuống

hồ sâu huyết lệ thương dau. Sao chúng ta

không thức tỉnh, đẻ an ủi nhau, đùm bọc nhau,

che chở nhau, giúp đỡ nhau cho vơi bớt khổ đau trong

cuộc đời hư ảo tạm bợ này.

N ày chú!

Tôi đã nói khá nhiều e chú không thể nhớ

nổi, giờ đây tôi thu gọn lại cho chú dễ nhớ.

Nước biển dụ tâm thể hay chơn tâm. Sóng dụ

vọng tưởng. Gió dụ pháp trần. Chỗ cao thấp,

sức ép, sức hút dụ năm trần. Nước vốn không dậy

sóng, không chảy dụ tâm thể hằng hữu bất động.

Song khi gió thổi đùa nước, sóng liền nổi dậy

để dụ pháp trần lưu giữ trong tàng thức khi gặp

duyên dấy lên, ý thức liền duyên theo tạo

thành vọng tưởng lăng xăng. Nước là thể

lỏng tự an tịnh, gặp duyên cao thấp, sức ép, sức

hút liền di chuyển từ chỗ này đến

chỗ khác biến thành nước chảy, để dụ

tâm thể tự an tịnh bị sức lôi cuốn thu hút của

năm trần khiến năm thức trôi lăn theo rồi dính

mắc. Chúng ta tu theo Phật không sợ vọng tưởng,

không ngại năm trần (ngũ dục), chỉ cần khôn ngoan

khi căn trần tiếp xúc nhau đừng để dính mắc

và tạo ra pháp trần rơi vào tàng thức. Không dính

mắc là giải thoát, không có pháp trần là tâm

thể thanh tịnh. Giải thoát và tâm thể thanh

tịnh là mục tiêu tối hậu của người tu Phật. Muốn

đạt được mục đích này, chú phải khéo ngăn ngừa

rào đón khi căn trần tiếp xúc nhau sanh cảm

thọ khổ vui, biết rõ các cảm thọ này là

tạm bợ hư ảo, là nhân trầm luân đay khổ; không

thèm thuồng, không hưởng thụ, không say đắm mà

dửng dưng trước mọi cám dỗ và thách đố

của chúng. Được vậy bảo đảm chú sẽ thành công

trên đường học Đạo.

.oOo.

[ Lời mở đầu ]

[ Tu là cầu bình an hay sửa đổi xấu thành tốt ] [ Nguồn gốc mê tín ] [ Cuộc đời tương đối mà! ]

[ Tình

thương sẽ không còn khi người ta cần ngon

miệng ] [ Đức Phật là

bậc thầy các nhà khoa học ]

[ Tất cả

pháp không cố định ]

[ Phá

rừng tre gai ] [Nước

có dậy sóng không] [ Nụ cười bất diệt ]

[ Thư Mục ]

← Văn bản trướcNhung canh hoa dam 7Văn bản tiếp →Nhung canh hoa dam 9
☰ Mục lục Cl_Vu