Kinh Nguoi Song Mot Minh
This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font
Kinh
Người Biết Sống Một Mình (I)
(Dịch
từ Tạp A Hàm, Kinh số 1071)
HT.
Thích Nhất Hạnh dịch
Đây là những điều
tôi nghe hồi Bụt còn ở tại tu viện Cấp Cô
Độc trong vườn cây Kỳ Đà ở thành Vương Xá.
Lúc đó có một vị khất sĩ tên là Thượng
Tọa (Thera) chỉ ưa ở một mình một chỗ,
vị này thường ca ngợi hạnh sống một mình, đi
khất thực một mình, thọ trai xong đi về
một mình và ngồi thiền một mình. Bấy giờ có
một số các vị khất sĩ tới nơi Bụt ở, làm lễ
dưới chân Bụt, lui về một bên ngồi, và bạch
với Người:
- Thế Tôn, có một vị
tôn giả tên Thượng Tọa, vị này ưa ở một
mình, ưa ca ngợi hạnh sống một mình, một mình
vào xóm làng khất thực, một mình từ xóm làng
đi về trú xứ, một mình tọa thiền.
Đức Thế Tôn bèn bảo một vị khất sĩ:
- Thầy hãy tới chỗ mà khất sĩ Thượng Tọa cư trú và bảo với ông ta là tôi gọi ông ta.
Vị khất sĩ vâng mệnh.
Lúc ấy vị khất sĩ Thượng Tọa liền
đến chỗ Bụt ở, làm lễ dưới chân Bụt,
lui về một bên mà ngồi. Lúc ấy đức Thế
Tôn hỏi khất sĩ Thượng Tọa:
- Có phải là thầy ưa ở
một mình, ca ngợi hạnh sống một mình, một mình
đi khất thực, một mình ra khỏi xóm làng, một
mình tọa thiền phải không?
Khất sĩ Thượng Tọa đáp:
- Thưa Thế Tôn, đúng vậy.
Bụt bảo khất sĩ Thượng Tọa:
- Thầy sống một mình như thế nào?
Khất sĩ Thượng Tọa đáp:
- Bạch Thế Tôn, con chỉ
sống một mình một nơi, ca ngợi hạnh sống một
mình, một mình đi khất thực, một mình ra khỏi
xóm làng, một mình ngồi thiền, thế thôi.
Bụt dạy:
- Thầy đúng là người ưa
sống một mình, tôi không nói là không phải.
Nhưng tôi biết có một cách sống một mình
thật sự mầu nhiệm. Đó là quán chiếu
để thấy rằng quá khứ đã không còn mà
tương lai thì chưa tới, an nhiên sống trong
hiện tại mà không bị vướng mắc vào tham
dục. Kẻ thức giả sống như thế, tâm không do
dự, bỏ hết mọi lo âu, mọi hối hận, xa
lìa hết mọi tham dục ở đời, cắt đứt
tất cả những sợi dây ràng buộc và sai sử mình.
Đó gọi là thật sự sống một mình. Không có
cách nào sống một mình mà mầu nhiệm hơn
thế.
Rồi đức Thế Tôn nói bài kệ sau đây:
Quán chiếu vào cuộc đời
Thấy rõ được vạn pháp
Không kẹt vào pháp nào
Lìa xa mọi ái nhiễm
Sống an lạc như thế
Tức là sống một mình.
Bụt nói xong, tôn giả Thượng Tọa lấy làm vui mừng sung sướng, cung kính làm lễ Bụt và rút lui.
Kinh
Người Biết Sống Một Mình (II)
(Bhaddekaratta
Sutta, Trung Bộ Kinh, 131)
HT.
Thích Nhất Hạnh dịch
Sau đây là những điều
tôi đã được nghe lúc đức Thế Tôn còn lưu
trú ở tịnh xá Kỳ Viên trong vườn Kỳ Đà tại
thành Xá Vệ; Ngài gọi các vị khất sĩ và
bảo:
- Này quý thầy.
Các vị khất sĩ đáp:
- Có chúng tôi đây.
Đức Thế Tôn dạy:
- Tôi sẽ nói cho quý
thầy nghe thế nào là người biết sống một
mình. Trước hết tôi nói đại cương, sau đó
tôi sẽ giải thích. Quý thầy hãy lắng nghe.
- Thưa Thế Tôn, chúng tôi đang lắng nghe đây.
Đức Thế Tôn dạy:
Đừng tìm về quá khứ
Đừng tưởng tới tương lai
Quá khứ đã không còn
Tương lai thì chưa tới
Hãy quán chiếu sự sống
Trong giờ phút hiện tại
Kẻ thức giả an trú
Vững chãi và thảnh thơi.
Phải tinh tiến hôm nay
Kẻo ngày mai không kịp
Cái chết đến bất ngờ
Không thể nào mặc cả.
Người nào biết an trú
Đêm ngày trong chánh niệm
Thì Mâu Ni gọi là
Người Biết Sống Một Mình.
"Này quý thầy, sao
gọi là tìm về quá khứ ? Khi một người
nghĩ rằng: Trong quá khứ hình thể ta từng như
thế, cảm thọ ta từng như thế, tri giác
ta từng như thế, tâm tư ta từng như thế,
nhận thức ta từng như thế. Nghĩ như thế
và khởi tâm ràng buộc quyến luyến về
những gì thuộc về quá khứ ấy thì khi ấy
người đó đang tìm về quá khứ."
"Này quý thầy, sao
gọi là không tìm về quá khứ? Khi một
người nghĩ rằng: Trong quá khứ hình thể ta
từng như thế, cảm thọ ta từng như
thế, tri giác ta từng như thế, tâm tư ta
từng như thế, nhận thức ta từng như thế.
Nghĩ như thế mà không khởi tâm ràng buộc
quyến luyến về những gì thuộc về
quá khứ ấy, thì khi ấy người đó đang không
tìm về quá khứ.
Này quý thầy, sao
gọi là tưởng tới tương lai? Khi một người
nghĩ rằng: Trong tương lai hình thể ta sẽ
được như thế kia, cảm thọ ta sẽ được
như thế kia, tri giác ta sẽ được như thế
kia, tâm tư ta sẽ được như thế kia, nhận
thức ta sẽ được như thế kia. Nghĩ như
thế mà khởi tâm ràng buộc và mơ tưởng
về những gì thuộc về tương lai ấy, thì
khi ấy người đó đang tưởng tới tương lai.
Này quý thầy, sao
gọi là không tưởng tới tương lai? Khi một
người nghĩ rằng: Trong tương lai hình thể ta
sẽ được như thế kia, cảm thọ ta sẽ
được như thế kia, tri giác ta sẽ được như
thế kia, tâm tư ta sẽ được như thế kia,
nhận thức ta sẽ được như thế kia. Nghĩ như
thế mà không khởi tâm ràng buộc và mơ
tưởng về những gì thuộc về tương lai
ấy, thì người đó trong lúc ấy đang không
tưởng tới tương lai.
Này quý thầy, thế
nào gọi là bị lôi cuốn theo hiện tại? Khi
một người không học, không biết gì
về Bụt, Pháp, Tăng, không biết gì về
các bậc hiền nhân và giáo pháp của họ,
không tu tập theo giáo pháp của các bậc hiền
nhân, cho rằng hình thể này là mình, mình là
hình thể này, cảm thọ này là mình, mình
là cảm thọ này, tri giác này là mình, mình
là tri giác này, tâm tư này là mình, mình là
tâm tư này, nhận thức này là mình, mình là
nhận thức này... thì khi ấy người đó đang bị
lôi cuốn theo hiện tại.
Này quý thầy, thế
nào là không bị lôi cuốn theo hiện tại? Khi
một người có học, có biết về Bụt,
Pháp, Tăng, có biết về các bậc hiền
nhân và giáo pháp của họ, có tu tập theo
giáo pháp của các bậc hiền nhân, không cho
rằng hình thể này là mình, mình là hình
thể này, cảm thọ này là mình, mình là
cảm thọ này, tri giác này là mình, mình là
tri giác này, tâm tư này là mình, mình là tâm
tư này, nhận thức này là mình, mình là nhận
thức này... thì khi ấy người đó đang không bị
lôi cuốn theo hiện tại.
Đó, tôi đã chỉ cho
quý thầy biết đại cương và giải thích
cho quý thầy nghe về thế nào là người
biết sống một mình."
Bụt nói xong, các vị khất sĩ đồng hoan hỷ phụng hành.
Trích: "Kinh Người Biết Sống Một Mình", Nhất Hạnh dịch và chú giải, NXB Lá Bối, Californiạ Hoa Kỳ.
Bhaddekaratta
Sutta
(Majjhima
Nikaya 131)
An
Auspicious Day
Translated
from the Pali by Thanissaro Bhikkhu
Preface :
The title of this
discourse has sparked some controversy, centered on
the word "ratta". Modern translators in
Asian vernaculars are unanimous in rendering it as
"night," a reading seconded by Sanskrit and
Tibetan versions of the discourse. Translators
working in English have balked at this reading,
however, on the grounds that the title it yields --
"Auspicious One-Night" -- makes no sense.
Thus I.B. Horner drops the word "ratta" for
her translation entirely; Ven Nanamoli renders it as
"attachment," yielding "One Fortunate
Attachment"; and Ven. Nanananda, taking his cue
from Ven. Nanamoli, renders it as "lover,"
yielding "Ideal Lover of Solitude."
If we look at idiomatic
Pali usage, though, we find that there is good reason
to stick with the traditional reading of
"night." There is a tendency in the Pali
Canon to speak of a 24-hour period of day and night
as a "night." This would be natural for a
society that used a lunar calendar -- marking the
passage of time by the phases of the moon -- just as
it is natural for us, using a solar calendar, to call
the same period of time a "day." As the
verse that forms the summary of this discourse
explicitly mentions one practicing "relentlessly
both day and night," the "night" in
the title of the discourse would seem to be a
24-hour, rather than a 12-hour, night -- and so I
have chosen to render the Pali idiom into its English
equivalent: An Auspicious Day.
Ven. Nanamoli is
probably right in assuming that
"bhaddekaratta" was a pre-Buddhist term
that the Buddha adopted and re-interpreted in light
of his own teaching. The point of the discourse would
thus be that -- instead of the play of cosmic forces,
the stars, or the lucky omens -- one's own
development of the mind's attitude to time is what
makes a day auspicious.
I have heard that on one
occasion the Blessed One was staying in Savatthi, at
Jetavana, the park of Anathapindika. There he addressed
the monks: "Monks!"
"Yes, lord," the monks replied.
The Blessed One said:
"Monks, I will teach you the summary and exposition
of one who has had an auspicious day. Listen and pay
close attention. I will speak."
"As you say, lord," the monks replied.
The Blessed One said:
One would not chase after the past,
nor place expectations on the future.
What is past
is left behind.
The future
is as yet unreached.
Whatever quality is present
one clearly sees right there,
right there.
Unvanquished, unshaken,
that's how one develops the mind.
Ardently doing one's duty today,
for -- who knows? -- tomorrow
death may come.
There is no bargaining
with Death and his mighty horde.
Whoever lives thus ardently,
relentlessly
both day and night,
has truly had an auspicious day:
So says the Peaceful Sage.
"And how, monks, does one chase after the past? One gets carried away with the delight of 'In the past I had such a form (body)' ... 'In the past I had such a feeling' ... 'In the past I had such a perception' ... 'In the past I had such a thought-fabrication" ... 'In the past I had such a consciousness.' This is called chasing after the past.
"And how does one not
chase after the past? One does not get carried away with
the delight of 'In the past I had such a form (body)' ...
'In the past I had such a feeling' ... 'In the past I had
such a perception' ... 'In the past I had such a
thought-fabrication" ... 'In the past I had such a
consciousness.' This is called not chasing after the
past.
"And how does one place
expectations on the future? One gets carried away with
the delight of 'In the future I might have such a form
(body)' ... 'In the future I might have such a feeling'
... 'In the future I might have such a perception' ...
'In the future I might have such a
thought-fabrication" ... 'In the future I might have
such a consciousness.' This is called placing
expectations on the future.
"And how does one not
place expectations on the future? One does not get
carried away with the delight of 'In the future I might
have such a form (body)' ... 'In the future I might have
such a feeling' ... 'In the future I might have such a
perception' ... 'In the future I might have such a
thought-fabrication" ... 'In the future I might have
such a consciousness.' This is called not placing
expectations on the future.
"And how is one vanquished with regard to present qualities? There is the case where an uninstructed run-of-the-mill person who has not seen the noble ones, is not versed in the teachings of the noble ones, is not trained in the teachings of the noble ones, sees form as self, or self as possessing form, or form as in self, or self as in form.
He/she sees feeling as self, or self as possessing feeling, or feeling as in self, or self as in feeling.
He/she sees perception as self, or self as possessing perception, or perception as in self, or self as in perception.
He/she sees
thought-fabrications as self, or self as possessing
thought-fabrications, or thought-fabrications as in self,
or self as in thought-fabrications.
He/she sees consciousness as
self, or self as possessing consciousness, or
consciousness as in self, or self as in consciousness.
This is called being vanquished with regard to present
qualities.
"And how is one not
vanquished with regard to present qualities? There is the
case where a noble disciple who has seen the noble ones,
is versed in the teachings of the noble ones, is
well-trained in the teachings of the noble ones, does not
see form as self, or self as possessing form, or form as
in self, or self as in form.
He/she does not see feeling as self, or self as possessing feeling, or feeling as in self, or self as in feeling.
He/she does not see perception as self, or self as possessing perception, or perception as in self, or self as in perception.
He/she does not see
thought-fabrications as self, or self as possessing
thought-fabrications, or thought-fabrications as in self,
or self as in thought-fabrications.
He/she does not see
consciousness as self, or self as possessing
consciousness, or consciousness as in self, or self as in
consciousness. This is called not being vanquished with
regard to present qualities.
One would not chase after the past,
nor place expectations on the future.
What is past
is left behind.
The future
is as yet unreached.
Whatever quality is present
one clearly sees right there,
right there.
Unvanquished, unshaken,
that's how one develops the mind.
Ardently doing one's duty today,
for -- who knows? -- tomorrow
death may come.
There is no bargaining
with Death and his mighty horde.
Whoever lives thus ardently,
relentlessly
both day and night,
has truly had an auspicious day:
So says the Peaceful Sage.
"'Monks, I will teach you
the summary and exposition of one who has had an
auspicious day.' Thus it was said, and in reference to
this was it said."
That is what the Blessed One said. Glad at heart, the monks delighted in the Blessed One's words.
Source: Access to Insight , http://world.std.com/~metta
Revised: Fri 27 June 1997
[ Trở về trang Thư Mục ]