Kinh So kho
This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font
Kinh Sợ khổ
Hòa thượng Thích Thiện Châu
Giới Thiệu
B ản kinh này rút ra từ Phật tự
thuyết kinh (Udâna - trang 51, Pâli Text Society),
một trong 15 quyển và bộ thuộc "Tiểu bộ
kinh" (Khuđaka Nikâya). HT Minh Châu đã dịch đầy
đủ và Tu thư Phật học Vạn Hạnh đã ấn hành
năm 1978. Ngoài ra còn có bản dịch chữ Anh của
F.L.Woodward do PTS ấn hành năm 1935.
Nội dung kinh thật là rõ ràng:
"Phật gặp các thiếu niên đang hành hạ các
con cá và hỏi các em ấy có sợ khổ không. Các em
trả lời có. Phật khuyên: không thích khổ thì chớ
làm nghiệp ác vì làm nghiệp ác thì phải
chịu quả báo đau khổ, không thể tránh
được."
Bài thuyết pháp này rất
ngắn, chỉ là một bài kệ. Bài kệ này lại
nói cho các em thiếu niên đang còn tuổi nô đùa,
tuy đã có ít nhiều suy nghĩ về cuộc đời
nên chữ khổ được giới hạn trong nỗi khổ thông
thường, khổ - khổ (dukka - dukka) mà không bàn rộng
đến những nỗi khổ triết lý như hành
khổ (Sankhâ radukkha) và hoại khổ (viparinamadukkha) mà
Phật thuyết cho 5 bạn đồng tu ngày trước trong
bài thuyết pháp đàu tiên ở vườn Lộc Uyển.
Tuy nhiên mục đích đạo Phật
là diệt khổ nên bất cứ lời dạy nào của Phật
cũng nhắm đến giải thoát khổ đau. Do đó chúng
ta tìm thấy dễ dàng tinh thần 4 chân lý cao cả
ngay trong bài kệ ngắn này:
Khổ (quả)
Nghiệp ác (nhân)
Hết khổ (quả)
Không tạo nghiệp ác (nhân)
Thường thường thì ai cũng sợ
khổ song vẫn tạo nghiệp ác, ai cũng không thích
khổ song không biết dừng ngay các nghiệp ác
mà mình đang làm. Vì thế nếu sợ khổ và
không thích khổ thìkhông nên tạo nghiệp ác,
nguyên nhân cuả khổ. Nghiệp ác thể hiện
nơi hành động, ngôn ngữ và tâm ý. Phải sáng
suốt mới thấy được hết tất cả nguyên nhân gây
ra khổ đau cho mình cho người. Vi tế nhất là
nghiệp ác trong tâm ý. Đơn giản mà nói thì
có 10 nghiệp ác cần phải ý thức và tiêu
trừ:
A- Về thân:
1. Giết hại
2. Trộm cướp
3. Tà hạnh
B- Về miệng:
1. Nói dối
2. Thêu dệt
3. Hai lưỡi
4. Thô ác
C- Về ý:
1. Tham lam
2. Tàn bạo
3. Tà kiến
Muốn tiêu trừ các nghiệp
ác một cách hữu hiệu còn phải hiểu rõ đạo
lý nhân quả, quy luật thiên nhiên, áp dụng cho
tất cả mọi người mọi vật. Hễ gây nhân nào
thì phải chịu quả ấy. Một khi đã tạo nghiệp ác
dù rõ ràng hay kín đáo, dù công khai hay bí mật,
thì phải chịu lấy khổ đau ngay tức thời hoặc trong
đời hiện tại hay các đời về sau. Quả báo
đau khổ thể hiện dưới nhiều hình thức
làm cho sự sống ngắn lại và cuộc sống xấu đi; mau
và gần nhất là tư cách con người bị thấp xuống hay
mất đi. không ai có thể trốn tránh được quả
báo đau khổ. Thần thánh cũng không thể tha tội
cho người đã tạo nghiệp ác.
Công việc diệt khổ
bằng cách đình chỉ nghiệp ác là bước đầu
trong quá trình tu dưỡng. Chúng ta còn có thể
diệt khổ bằng cách phát triển nghiệp
thiện. Và cuối cùng là vượt lên trên cả Ác
lẫn Thiện. Dù sao, bước đầu bao giờ cũng là
quan trọng và thiết yếu. Đình chỉ
nghiệp ác luôn luôn phải bắt đầu từ cá nhân,
rồi lan rộng đến tập thể và đi sâu vào
mọi cấu trúc xã hội. Có thế thì khổ đau
mới được tận diệt một cách chắc chắn và dài
lâu.
Ngoài phương diện trí
tuệ: thấy khổ diệt khổ, lời dạy cuả Phật
còn có thêm quan điểm từ bi: thương yêu mà
không gây khổ cho nhau. Trong khi phát triển lòng
từ bi chúng ta không những thương yêu giúp đỡ
đồng loại, đồng bào mà còn thương yêu giúp đỡ
loài vật. Người Phật tử lúc ăn chay, không ăn
thịt, cá tôm và cả trứng nữa.
Lòng từ bi của Phật bao trùm tất cả các loài động vật thấp kém chỉ biết bò bay máy cựa.
Chánh kinh
Tôi nghe như vầy. Một thời
Thế tôn trú tại Sâvatthi, trong rừng Jeta vườn
Anathapindika. Lúc bấy giờ, nhiều thiếu niên
đang hành hạ những con cá ở giữa Sâvatthi và rừng
Jeta. Ròi Thế tôn vào buổi sáng, đắp y, cầm y
bát đi vào Sâvatthi khất thực. Thế tôn thấy
đang hành hạ những con cá ở giữa Sâvatthi và rừng
Jeta, đến nói với chúng rằng:
- Này các thiếu niên, các em có sợ khổ không? Các em không thích khổ phải không?
- Vâng bạch Thế tôn, chúng con sợ khổ, chúng con không thích khổ.
Rồi Thế tôn, sau khi hiểu ý nghĩa này, ngay lúc ấy nói lên lời cảm hứng này:
- "Nếu thật không thích khổ, chớ tạo nghiệp ác bất cứ lúc nào, rõ ràng hay kín đáo.
Nếu đã tạo, sẽ tạo nghiệp ác thì không thoát được khổ dù nhẩy vọt hay chạy trốn."
Source: Người Cư Sĩ , France, http://www.multimania.com/cusi/
[ Trở về trang Thư Mục ]