📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Loi khuyen thuc te - Binh Anson

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 13,138 ký tự · ~12 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Loi khuyen thuc te - Binh Anson

Vietnamese, with Unicode Times font

Lời khuyên thực tế

Bình Anson

N hiều người trí thức khi

đến với đạo Phật thường d ành nhiều thì

giờ để t ìm hiểu, bàn luận về các vấn

đề trừu tượng, tâm lý, triết lý xa vời, m à

quên rằng đạo Phật l à một lối sống,

một con đường để ta áp dụng tu tập trong đời

sống hằng ng ày. Tam tạng kinh điển

nguy ên thủy có ghi rất nhiều lời khuyên quý báu và thực tế của

Đức Phật, để hướng dẫn chúng ta có được một

lối sống trong sạch, thiện l ành, tạo một nền tảng vững chắc, một

môi trường thích hợp để phát triển trí tuệ.

Các trích dẫn sau đây được dựa v ào các bài Phật Pháp Phổ Thông

đăng trong ấn bản điện tử của báo Daily News,

Sri Lanka, trong tháng 4, 2005 ( http://www.dailynews.lk ).

*

1. Không nên nói lời giả dối

Những lời nói giả dối là một hiện tượng rất thông thường và quen thuộc

trong xã hội hiện đại, cho đến nỗi có nhiều

người tin rằng không thể n ào có được

một thế giới ho àn toàn trống vắng các lời giả dối này. Có lẽ chúng

ta cũng nên suy gẫm những lời Đức Phật dạy

cho ng ài Sa-di La-hầu-la, con trai của

Đức Bồ-tát, về đức hạnh không nói dối, về những tai hại của sự nói dối, v à

nhấn mạnh tầm quan trọng của sự thường xuyên tư duy về những hành

động của m ình, như

đ ã ghi lại trong bài kinh "Giáo giới

La-hầu-la ở rừng Am-ba-la", Trung Bộ 61, mà chúng tôi xin trích lược dưới

đây.

Một thời, Đức Thế Tôn trú ở khu vườn Trúc,

th ành Vương-xá. Lúc bấy giờ, Sa-di La-hầu-la, bảy tuổi, trú ở khu

rừng Am-ba-la kế cạnh. Vào một buổi chiều, Thế Tôn

đi đến thăm Sa-di La-hầu-la. Tôn giả

La-hầu-la thấy Thế Tôn từ xa đi đến, liền sửa soạn chỗ ngồi v à nước

rửa chân. Khi Sa-di La-hầu-la bưng chậu nước

đến cho Đức Phật rửa chân, Ng ài đ ã

dùng ví dụ chậu nước để dạy Sa-di.

Trước hết Ngài chừa lại một ít nước trong chậu, chỉ cho La-hầu-la và nói: "Hạnh tu của kẻ cố ý nói dối mà không biết hổ thẹn cũng ít oi như vậy."

Đức Phật đổ hắt chút nước đó v à nói: "Hạnh tu của kẻ cố ý nói dối mà không biết hổ thẹn cũng đáng đổ đi như vậy."

Rồi Ngài lật úp chậu, và nói: "Hạnh tu của kẻ cố ý nói dối mà không biết hổ thẹn cũng bị lật úp như vậy."

Cuối cùng, Ngài lật ngửa chậu, chỉ cho La-hầu-la thấy chậu trống rỗng và nói: "Hạnh tu của kẻ cố ý nói dối mà không biết hổ thẹn cũng trống rỗng như vậy."

Ngài nói tiếp:

"Như con voi của hoàng gia lúc lâm trận, khi nó liều lĩnh thí mạng, không còn biết quý trọng bảo vệ cặp ngà và cái vòi của nó, thì không có gì mà nó không dám làm. Cũng vậy, kẻ nào cố ý nói dối mà không biết hổ thẹn thì không có điều ác n ào mà kẻ ấy không dám làm. Do vậy, Sư cần phải luôn tự nhắc nhở: Tôi sẽ không nói dối, dù chỉ nói để đ ùa chơi."

Sau đó, Đức Phật d ùng ví dụ tấm

gương để dạy Sa-di La-hầu-la không những phải

biết giữ g ìn lời nói, mà còn phải biết giữ gìn các hành

động v à tư tưởng. Ngài dạy:

"Cũng như tấm gương dùng để phản chiếu,

người tu h ành cũng phải luôn luôn phản tỉnh trong mọi hành

động nơi thân, mọi lời nói nơi miệng, mọi ý

nghĩ trong tâm.

"Khi Sư sắp sửa làm điều g ì, phải

biết tự phản tỉnh: điều n ày có hại

mình, hại người, hại cả hai? Nếu có, thì tránh, không làm

điều đó. Nếu điều đó đưa đến lợi lạc cho m ình,

cho người, cho cả hai, thì tiến hành.

"Khi Sư đang l àm

điều g ì, phải biết tự phản tỉnh:

điều n ày có hại mình, hại người, hại

cả hai? Nếu có, thì ngưng làm điều đó. Nếu

điều đó đưa đến lợi lạc cho m ình, cho người, cho cả hai, thì tiếp

tục.

"Khi Sư đ ã làm

điều g ì, phải biết tự phản tỉnh:

điều n ày có hại mình, hại người, hại

cả hai? Nếu có, thì Sư cần phải thưa lên, cần phải trình bày trước các vị

đạo sư, hay trước các vị đồng phạm hạnh. Sau

khi đ ã tỏ lộ, trình bày, Sư cần phải sám hối và phòng hộ trong

tương lai. Nếu điều đó đưa đến lợi lạc cho m ình,

cho người, cho cả hai, Sư phải an trú trong niềm hoan hỷ, và tiếp tục tu

học trong các thiện pháp.

"Cũng vậy cho các lời nói và ý nghĩ. Nếu chúng

đưa đến các hậu quả tai hại th ì Sư

phải biết tránh, không thực hiện. Nếu đ ã

lỡ thực hiện rồi thì phải biết sám hối để

chừa bỏ. Nhưng nếu chúng đưa đến kết quả lợi lạc thiện l ành thì hãy

hoan hỷ tiếp tục thực hiện và t ăng trưởng các

điều ấy.

"Đó là đường lối phản tỉnh, phương cách

huân tập của mọi người tu trong thời quá khứ cũng như trong hiện tại v à

tương lai, để l àm thanh tịnh ba nghiệp

thân khẩu ý."

Sau khi nghe Đức Thế Tôn thuyết giảng như vậy, tôn giả La-hầu-la rất hoan hỷ, th ành tâm ghi nhận lời dạy của Ngài.

*

2. Không nên sân hận, c ăm th ù

Lẽ dĩ nhiên là lòng sân hận c ăm th ù

không thể nào đưa đến sự giác ngộ giải thoát.

Th êm vào đó, Đức Phật dạy cho chúng ta

biết rằng sân hận sẽ l àm cho ta thêm

đau khổ ngay trong hiện tại v à có thể có quả xấu trong tương lai,

như đoạn kinh sau đây, trích lược tóm tắt từ

Chương Bảy Pháp, Tăng Chi Bộ:

1) Người có tâm sân hận lúc nào cũng mong muốn kẻ thù địch của m ình trở thành xấu xí, không có dung sắc. Tuy nhiên người nào có lòng phẫn nộ, bị phẫn nộ chinh phục, bị phẫn nộ chi phối, dù cho người ấy khéo tắm rửa, khéo chải chuốt, tóc râu khéo sửa soạn, nhưng rồi người ấy cũng trở thành xấu xí, vì bị phẫn nộ chinh phục.

2) Người có tâm sân hận lúc nào cũng mong muốn kẻ thù địch của m ình ngủ một cách khổ sở. Tuy nhiên người nào có lòng phẫn nộ, bị phẫn nộ chinh phục, bị phẫn nộ chi phối, dù có nằm trên ghế dài, nệm trải bằng len, ch ăn len trắng, chăn len th êu, nệm bằng da mềm, tấm khảm với lọng che phía trên, ghế dài có đầu gối chân m àu đỏ, nhưng rồi người ấy vẫn ngủ một cách khổ sở, v ì bị phẫn nộ chinh phục.

3) Người có tâm sân hận lúc nào cũng mong muốn kẻ thù

địch của m ình làm

ăn, thâu hoạch không có lời. Tuy nhi ên

người nào có lòng phẫn nộ, bị phẫn nộ chinh phục, bị phẫn nộ chi phối, tâm

trí người ấy trở nên rối ren, dù làm ăn có

lời lại nghĩ rằng không lời, l àm ăn

không lời lại nghĩ rằng có lời, v ì thế lúc nào cũng khổ sở lo lắng.

4) Người có tâm sân hận lúc nào cũng mong muốn kẻ thù

địch của m ình không có tài sản. Tuy

nhiên người nào có lòng phẫn nộ, bị phẫn nộ chinh phục, bị phẫn nộ chi

phối, dù người ấy đ ã thu hoạch nhiều

tài sản lúc trước do siêng n ăng l àm

ăn, nhưng rồi v ì tâm trí không còn

sáng suốt, người ấy có thể có những hành động

sai lầm đưa đến t ù tội, phạt vạ, làm tiêu tán tài sản.

5) Người có tâm sân hận lúc nào cũng mong muốn kẻ thù địch của m ình không có danh tiếng. Tuy nhiên người nào có lòng phẫn nộ, bị phẫn nộ chinh phục, bị phẫn nộ chi phối, dù người ấy đ ã thu hoạch nhiều danh tiếng lúc trước, nhưng rồi vì tâm trí không còn sáng suốt, người ấy có thể có những hành động sai lầm l àm tiêu hoại mọi danh tiếng đ ã có.

6) Người có tâm sân hận lúc nào cũng mong muốn kẻ thù địch của m ình không có bạn bè. Tuy nhiên người nào có lòng phẫn nộ, bị phẫn nộ chinh phục, bị phẫn nộ chi phối, dù người ấy có những bạn bè thân hữu, bà con huyết thống gì, nhưng rồi họ cũng sẽ xa lánh, từ bỏ người ấy, vì người ấy có tính tình nóng nảy, bị phẫn nộ chinh phục.

7) Người có tâm sân hận lúc nào cũng mong muốn kẻ thù địch của m ình sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Tuy nhi ên người nào có lòng phẫn nộ, bị phẫn nộ chinh phục, bị phẫn nộ chi phối, người ấy làm ác hạnh với thân, người ấy nói lời ác hạnh với lời, người đó nghĩ đến điều ác hạnh với ý, cho n ên, khi thân hoại mạng chung, chính người ấy sẽ sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

*

3. Ch ăm sóc người bệnh

Chung sống trong một tập thể, chúng ta cần phải có lòng từ mẫn và thông

cảm để chăm sóc cho nhau, nhất l à khi

có người bị bệnh. Người bệnh nào cũng cần

được chăm sóc, giúp đỡ, cho d ù người ấy không

được người khác y êu mến khi còn khỏe

mạnh. Trong bài giảng sau đây, Đức Phật dạy

chúng ta phải biết chăm sóc những người cần được giúp đỡ, v à Ngài

tuyên bố: "Ai sẵn sàng ch ăm sóc Ta, vị ấy

n ên ch ăm sóc những người bệnh" .

Ngoài ra, Ngài cũng dạy thế nào là một bệnh nhân tốt và thế nào là một

người ch ăm sóc tốt. B ài kinh nầy

được hiệu đính, dựa theo bản Việt ngữ của

Tỳ-khưu Indacanda Nguyệt Thi ên trong bộ

Đại Phẩm VIII.166, Luật Tạng.

Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ-khưu nọ bị bệnh kiết lỵ. Vị ấy

đ ã bị té vào

đống phân v à nước tiểu của chính mình.

Khi ấy, Đức Thế Tôn c ùng với

đại đức Ānanda, thị giả của Ng ài,

đang đi bộ dạo quanh v à

đi ngang qua trú xá của vị tỳ-khưu ấy. Đức

Thế Tôn nh ìn thấy vị tỳ-khưu té và

đang nằm tr ên đống phân v à nước

tiểu của chính mình. Thấy vậy, Ngài đi đến

gần vị tỳ-khưu ấy, v à hỏi:

- Này tỳ-khưu, thầy bị bệnh gì?

- Bạch Thế Tôn, con bị bệnh kiết lỵ.

- Này tỳ-khưu, thầy không có ai ch ăm sóc?

- Bạch Thế Tôn, không có.

- Vì sao các vị tỳ-khưu khác lại không ch ăm sóc thầy?

- Bạch Ngài, con là người đ ã không có giúp gì cho các vị tỳ-khưu, do đó, các vị tỳ-khưu không chăm sóc con.

Nghe vậy, Đức Thế Tôn bảo đại đức Ānanda rằng:

- Này Ānanda, h ãy đi v à mang nước lại. Chúng ta sẽ tắm rửa cho vị tỳ-khưu này.

- Bạch Ngài, xin vâng.

Đại đức Ānanda v âng lời Đức Thế Tôn

mang nước đến. Ng ài xối nước và đại

đức Ānanda tắm rửa cho vị tỳ-khưu. Ng ài

đỡ phần đầu c òn

đại đức Ānanda n âng lên ở phần chân,

và đặt vị tỳ-khưu l ên giường. Sau

đó, Đức Thế Tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện

ấy, cho triệu tập các vị tỳ-khưu, rồi hỏi các vị ấy rằng:

- Này quý thầy, có phải có vị tỳ-khưu trong trú xá kia đang bị bệnh?

- Bạch Thế Tôn, đúng như thế.

- Này các tỳ-khưu, vị ấy bị bệnh gì?

- Bạch Ngài, đại đức ấy bị bệnh kiết lỵ.

- Này các tỳ-khưu, vị tỳ-khưu ấy có người ch ăm sóc không?

- Bạch Thế Tôn, không có.

- Vì sao các thầy lại không ch ăm sóc vị ấy?

- Bạch Ngài, vị tỳ-khưu ấy là người đ ã không có giúp gì cho các vị khác, do đó, các vị tỳ-khưu khác không chăm sóc vị ấy.

- Này các tỳ-khưu, quý thầy không có mẹ, không có cha là những người có

thể ch ăm sóc quý thầy. N ày các

tỳ-khưu, nếu quý thầy không ch ăm sóc lẫn nhau

th ì khi ấy lấy ai sẽ ch ăm sóc đây? N ày

các tỳ-khưu, vị nào sẵn sàng ch ăm sóc Ta, vị

ấy n ên ch ăm sóc những người bệnh.

- Nếu có thầy tế độ, thầy tế độ n ên ch ăm sóc đến hết đời hoặc n ên chờ đợi vị ấy được hồi phục.

- Nếu có thầy dạy học, thầy dạy học n ên ch ăm sóc đến hết đời hoặc n ên chờ đợi vị ấy được hồi phục.

- Nếu có đệ tử, người đệ tử n ên ch ăm sóc đến hết đời hoặc n ên chờ đợi vị ấy được hồi phục.

- Nếu có học tr ò, người học trò nên ch ăm sóc đến hết đời hoặc n ên chờ đợi vị ấy được hồi phục.

- Nếu có vị đồng thầy tế độ, vị đồng thầy tế độ n ên ch ăm sóc đến hết đời hoặc n ên chờ đợi vị ấy được hồi phục.

- Nếu có vị đồng thầy dạy học, vị đồng thầy dạy học n ên ch ăm sóc đến hết đời hoặc n ên chờ đợi vị ấy được hồi phục.

- Nếu không có thầy tế độ, thầy dạy học, đệ tử, học tr ò, vị đồng thầy tế độ, vị đồng thầy dạy học, hội chúng n ên ch ăm sóc.

Nếu không ch ăm sóc th ì phạm tội Tác ác ( dukkata ).

a) Này các tỳ-khưu, vị bị bệnh là khó ch ăm sóc khi hội đủ năm điều:

- là vị không làm việc cần làm để chữa bệnh;

- l à vị không biết sự vừa phải trong việc cần làm để chữa bệnh;

- l à vị không quen dùng dược phẩm;

- là vị không giải thích cho người ch ăm sóc

m ình một cách rõ ràng về triệu chứng bệnh của mình, không nói rõ

ràng là bệnh đ ã t ăng

th êm, đ ã giảm bớt, hay vẫn

như trước.

- là loại người không chịu đựng được các cảm thọ khổ, khốc liệt, sắc bén, gay gắt, khó chịu, đe dọa đến mạng sống.

Này các tỳ-khưu, người bệnh hội đủ năm điều n ày là khó ch ăm sóc.

b) Này các tỳ-khưu, vị bị bệnh là dễ ch ăm sóc khi hội đủ năm điều:

- là vị làm việc cần làm để chữa bệnh;

- l à vị biết sự vừa phải trong việc cần làm để chữa bệnh;

- l à vị quen dùng dược phẩm;

- là vị giải thích cho người ch ăm sóc m ình

một cách rõ ràng về triệu chứng bệnh của mình, nói rõ ràng là bệnh

đ ã t ăng

th êm, đ ã giảm bớt, hay vẫn

như trước.

- là loại người chịu đựng được các cảm thọ khổ, khốc liệt, sắc bén, gay gắt, khó chịu, đe dọa đến mạng sống.

Này các tỳ-khưu, người bệnh hội đủ năm điều n ày là dễ ch ăm sóc.

c) Này các tỳ-khưu, người ch ăm sóc bệnh nhân không thích hợp để chăm sóc người bệnh l à vị hội đủ năm điều:

- là vị không có khả n ăng để pha chế thuốc men;

- không biết điều g ì cần làm và điều g ì không cần làm, không làm điều cần thiết trong việc điều trị bệnh;

- chăm sóc người bệnh v ì mục đích t ài vật, không phải vì tâm từ;

- ghê tởm việc dọn dẹp nước tiểu, phân, nước giải, vật nôn mửa;

- không có khả n ăng để chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, v à tạo niềm phấn khởi cho người bệnh bằng các bài Pháp thoại lúc này lúc khác.

Này các tỳ-khưu, người ch ăm sóc bệnh nhân hội đủ năm điều n ày là không thích hợp để chăm sóc người bệnh.

d) Này các tỳ-khưu, người ch ăm sóc bệnh nhân thích hợp để chăm sóc người bệnh l à vị hội đủ năm điều:

- là vị có khả n ăng biết pha chế thuốc men;

- biết điều g ì cần làm và điều g ì không cần làm, chỉ làm điều cần thiết trong việc điều trị bệnh;

- chăm sóc người bệnh v ì tâm từ, không phải vì mục đích t ài vật;

- không ghê tởm việc dọn dẹp nước tiểu, phân, nước giải, vật nôn mửa;

- có khả n ăng để chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, v à tạo niềm phấn khởi cho người bệnh bằng các bài Pháp thoại lúc này lúc khác.

Này các tỳ-khưu, người ch ăm sóc bệnh nhân hội đủ năm điều n ày là thích hợp để chăm sóc người bệnh.

Bình Anson

Tây Úc, tháng 4-2005

-ooOoo-

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 01-05-2005

← Văn bản trướcKinh Cuu La Dan DauVăn bản tiếp →Luat Trung Quoc
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)