Luat Trung Quoc
Vietnamese, with Unicode Times font
Quá Trình Truyền Dịch và Hoằng Dương Luật Điển Đại Tiểu Thừa ở Trung Quốc
Thích Nữ Như Lộc
S au khi
Đức Phật Thích Ca nhập Niết b àn tại
rừng Ta La Song Thọ ở nước Câu Thi Na, vừa làm lễ trà tỳ xong, ngài
Đại Ca Diếp liền triệu tập 500 vị La hán tại
hang Thất Diệp để kiết tập Kinh Luật, sử Phật giáo gọi l à Ngũ bách
kiết tập. Trong kỳ kiết tập này, ngài Đại Ca
Diếp ở ngôi chủ tọa, ng ài A Nan kiết tập tạng Kinh, ngài Ưu Ba Ly
kiết tập tạng Luật, tụng lại lời Như Lai đ ã
chế chỉ trải qua 80 lần mới tụng xong, nên sử Phật giáo gọi là Bát thập
tụng luật.
Phật nhập diệt trải qua khoảng hơn 100 n ăm
sau, do sự bất đồng ý kiến về việc thọ tr ì giới luật giữa nhóm Tỳ
kheo trẻ ở Bạt Kỳ và nhóm trưởng lão Tỳ kheo, nên giáo
đo àn đệ
tử Phật quyết định tổ chức cuộc kiết tập lần 2, có tất cả 700 vị La hán
tham dự n ên sử Phật giáo gọi là Thất bách kiết tập. Mục
đích của lần kiết tập n ày là giải
quyết sự bất đồng trong việc thọ tr ì
giới luật, nhưng kết quả lại không giải quyết
được g ì, nên sau cuộc kiết tập lần 2 này, giáo
đo àn đệ
tử Phật chia l àm 2 bộ phái:
1. Đại chúng bộ: Gồm những Tỳ
kheo trẻ có tư tưởng cấp tiến muốn thay đổi
một số giới điều sao cho hợp với xu thế đương thời. Do số lượng Tỳ kheo
trẻ đông n ên từ đó đặt th ành
tên, gọi là Đại chúng bộ, cũng gọi l à
Ma Ha T ăng Kỳ. Trải qua một thời gian sau, do
sự thấy nghe hiểu biết có cạn sâu rộng hẹp sai khác v à ai cũng cố
chấp sự thấy nghe hiểu biết của mình, nên từ
Đại chúng bộ căn bản lại phân xuất l àm 8 bộ phái, tổng cộng trước
sau có 9 bộ.
2. Thượng tọa bộ: Gồm những vị trưởng lão chủ trương bảo thủ duy trì lời Phật dạy, không muốn thay đổi. Do số lượng ít v à đều l à bậc thượng tọa trưởng lão nên từ đó đặt th ành tên gọi là Thượng tọa bộ. Trải qua một thời gian sau, cũng do sự thấy nghe hiểu biết có cạn sâu rộng hẹp sai khác và ai cũng cố chấp sự thấy nghe hiểu biết của mình, nên từ Thượng tọa bộ c ăn bản lại phân xuất l àm 10 bộ phái, tổng cộng trước sau có 11 bộ.
Như vậy cả 2 bộ phái Đại chúng v à Thượng tọa trước sau có tất cả 20 bộ phái, tùy theo giải hạnh của mỗi bộ mà trong giới luật cũng phân thành 20 bộ loại. Tuy nhiên chỉ có 6 bộ phái với 6 bộ luật là được phi ên dịch từ v ăn Phạn sang văn Hán trải qua nhiều triều đại ở Trung Quốc.
1. Tát Bà Đa bộ: cũng gọi
là Hữu bộ, gọi đủ l à Thuyết Nhất Thiết
Hữu bộ, dùng luật Thập tụng làm c ăn bản, đời
Dao Tần ng ài Phất Nhã Đa La v à
ngài La Thập dịch sang v ăn Hán.
2. Tân Tát Bà Đa bộ: cũng
gọi là C ăn Bản Hữu bộ, gọi đủ l à C ăn
Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu bộ. Tất cả luật điển thuộc bộ phái n ày
đến đời Đường ng ài Tam Tạng Nghĩa Tịnh
dịch sang v ăn Hán.
3. Di Sa Tắc bộ: cũng gọi là Hóa
Địa bộ, d ùng luật Ngũ phần làm c ăn
bản. Đời Lưu Tống thuộc Nam triều, ng ài Phật
Đ à Thập và ngài Trúc
Đạo Sanh phi ên dịch sang v ăn
Hán.
4. Đ àm Vô
Đức bộ: cũng gọi là Pháp Tạng
bộ, dùng luật Tứ phần làm c ăn bản. Đời Dao
Tần ng ài Phật Đ à Da Xá và ngài
Trúc Phật Niệm dịch sang v ăn Hán.
5. Ca Diếp Di bộ: cũng gọi là Ẩm Quang bộ, dùng luật Giải thoát
làm c ăn bản. Đời Nguy ên Ngụy thuộc Bắc
triều, ngài Bát Nhãn Lưu Chi dịch Giải Thoát Giới kinh sang v ăn
Hán.
6. Đại chúng bộ: cũng gọi
là Ma Ha T ăng Kỳ, d ùng luật Ma Ha T ăng
Kỳ l àm c ăn bản. Đời Đông Tấn, ng ài
Phật Đ à Bạt
Đ à La và ngài Pháp Hiển dịch sang v ăn
Hán.
Trong 6 bộ luật c ăn bản của 6 bộ phái n ày, chỉ có 4 bộ luật c ăn bản của 4 bộ phái l à được truyền dịch phổ biến ở Trung Quốc, đó l à:
- luật Thập tụng của Tát Bà Đa bộ,
- luật Ngũ phần của Di Sa Tắc bộ,
- luật Tứ phần của Đ àm Vô Đức bộ v à
- luật Ma Ha T ăng Kỳ của Đại chúng bộ.
*
Phật pháp bắt đầu truyền qua Trung Quốc v ào
đời vua Hán Ho àn
Đế nh à
Đông Hán, do ng ài An Thế Cao người nước An Tức
đến Trung Quốc trú ở Lạc Dương dịch kinh,
phần nhiều thuộc về kinh điển Tiểu thừa, trong số đó có một số ít thuộc về
luật điển Tiểu thừa như:
- Phật thuyết phạm giới tội báo khinh trọng kinh - 1 quyển.
- Đại Tỳ kheo tam thi ên oai nghi - 2 quyển.
- Phật thuyết Xá lợi Phất hối quá kinh - 2 quyển.
Mãi đến đời Tam Quốc (nh à
Đông Hán diệt vong, Trung Quốc phân chia l àm
3 nước là Ngụy, Thục và Ngô), tại nước Tào Ngụy
đến đời vua Ngụy Phế Đế có ng ài
Đ àm Ma Ca La người Trung Ấn
đến Lạc Dương truyền dịch v à hoằng
dương giới luật. Vào thời đó ở Lạc Dương tuy
đ ã có Phật pháp và tự viện, nhưng giới T ăng
sĩ chỉ l à tự cạo đầu đắp y tự xưng Sa
môn, chớ chưa từng đăng đ àn bạch tứ yết ma thành tựu
đắc xứ sở Tỳ kheo. Cho n ên việc
đầu ti ên phải làm là ngài
Đ àm Ma Ca La dịch bộ luật T ăng
Kỳ giới tâm sang văn Hán cho các Tăng sĩ ở Lạc Dương biết phương hướng h ành
trì, sau đó c ùng ngài
Đ àm Đế
dịch luật Tứ phần Đ àm Vô Đức yết ma
sang văn Hán v à tiến hành việc thỉnh mời 10 Sa môn từ Thiên Trúc
đến Lạc Dương thiết lập 1 giới đ àn như
pháp như luật truyền trao giới pháp cho các T ăng
sĩ ở Lạc Dương. Đây l à giới đ àn
đầu ti ên ở Trung Quốc và Sa môn Trung
Quốc là Chu Sĩ Hành là người được truyền giới
đầu ti ên. Dưới đời T ào Ngụy còn
có ngài Khương T ăng Khải dịch Tứ phần tạp yết
ma.
Nhà Tấn thống nhất đất nước, dưới đời Tây Tấn, ng ài Trúc Pháp Hộ cũng có dịch một số ít thuộc về luật điển sang văn Hán:
- Tỳ kheo ni giới - 1 quyển; |
- Giới cụ - 1 quyển;
- Hối quá - 1 quyển;
- Tam phẩm hối quá - 1 quyển.
Cuối đời Tây Tấn, Trung Quốc bước v ào
thời kỳ Ngũ Hồ loạn Hoa, do 5 bộ tộc lớn ở phương Bắc mà người Hán ở Trung
nguyên gọi là rợ Hồ kéo quân sang xâm chiếm lãnh thổ Trung nguyên, trước
sau thành lập 16 nước xưng đế ở Trung nguy ên
gồm có:
1. Nhị Triệu: Tiền Triệu và Hậu Triệu
2. Tam Tần: Tiền Tần (Phù Tần), Hậu Tần (Dao Tần) và Tây Tần.
3. Tứ Yến: Tiền Yến, Hậu Yến, Nam Yến và Bắc Yến.
4. Ngũ Lương: Tiền Lương, Hậu Lương, Tây Lương, Nam Lương và Bắc Lương.
Cộng với nước Hạ và nước Thành tổng cộng là 16 nước, nhưng chỉ có 5 nước: Tiền Triệu, Hậu Triệu, Tiền Tần, Hậu Tần và Bắc Lương là có Phật giáo. Tuy cả 5 nước này đều có Phật giáo, nhưng chỉ có dưới đời Tiền Tần, Hậu Tần v à Bắc Lương mới có truyền dịch luật điển Đại Tiểu thừa.
Dưới đời Tiền Tần, ng ài Đ àm Ma Trì và Trúc Phật Niệm dịch:
- Thập Tụng Tỳ kheo
- Tỳ kheo Ni giới bổn.
Dưới đời Hậu Tần có:
- Ngài Phất Nhã Đa La v à ngài La Thập dịch quảng luật Thập Tụng.
- Ngài Trúc Phật Niệm dịch Giới nhân duyên kinh.
- Ngài Phật Đ à Da Xá và ngài Trúc Phật Niệm dịch quảng luật Tứ phần.
- Ngài Phật Đ à Da Xá dịch luật Tứ phần giới bổn.
- Ngài La Thập dịch Thanh tịnh Tỳ Ni phương quảng kinh, kinh Phạm Võng
và Thọ Bồ tát giới nghi quỹ đều l à
luật điển Đại thừa được ng ài truyền
dịch đầu ti ên ở Trung Quốc.
Dưới đời Bắc Lương: ng ài
Đ àm Vô Sấm truyền dịch Bồ tát giới bổn
và là người truyền thọ giới Bồ tát đầu ti ên
ở Trung Quốc. Tương truyền trong thời gian ngài trú ở Lương Châu nước Bắc
Lương, sau khi dịch xong giới bổn Bồ tát, có rất nhiều người
đến xin ng ài truyền thọ giới Bồ tát,
trong số đó có Sa môn Đạo Tấn l à người
ai cầu tha thiết nhất, nhưng ngài vẫn không chịu truyền trao, chỉ bảo Sa
môn Đạo Tấn phải trở về sám hối nghiệp
chướng. Sa môn Đạo Tấn nghe lời trở về sám hối trong 7 ng ày, qua
ngày thứ 8 trở lại chưa kịp mở miệng đ ã
bị ngài Đ àm Vô Sấm xua
đuổi bảo rằng chưa được. Sa môn Đạo Tấn đ ành
phải trở về chí thành sám hối trong 3 n ăm, th ành
khẩn đến nỗi cảm được Phật Thích Ca v à
chư Bồ tát hiện thân xoa đầu v à trao
cho giới Bồ tát. Hôm sau khi Sa môn Đạo Tấn
đến, vừa trông thấy ng ài Đ àm Vô
Sấm đ ã vui vẻ nói: Ngươi
đ ã đắc
giới rồi, nay ta sẽ chứng minh cho ngươi. Nói xong ng ài
Đ àm Vô Sấm ở trước tượng Phật giảng
lại giới tướng Bồ tát cho Sa môn Đạo Tấn
nghe. Từ đó về sau có hơn một ng àn người lần lượt
đến chỗ ng ài
Đ àm Vô Sấm cầu thọ giới Bồ tát. Ngoài
Bồ tát giới bổn, ngài Đ àm Vô Sấm còn
dịch Bồ tát Địa tr ì và Bồ tát Ưu Bà
Tắc giới v ăn.
*
Về luật điển Đại thừa Bồ tát giới có chia l àm 2 hệ phiên dịch và chú sớ:
1. Hệ Phạm Võng Bồ tát giới có:
- Kinh Phạm Võng 2q, đời Dao Tần ng ài La Thập dịch sang v ăn Hán
- Kinh Bồ tát Anh Lạc 1q, đời Dao Tần ng ài Trúc Phật Niệm dịch
Về chú sớ kinh Phạm Võng có:
- Bồ tát giới nghĩa sớ 2q, đời T ùy ngài Trí Giả soạn
- Bồ tát giới sớ 5q, đời Đường ng ài Pháp Tạng soạn
- Bồ tát giới sớ 3q, đời Đường ng ài Nghĩa Tịnh soạn
Nội dung của giới Bồ tát thuộc hệ Phạm Võng có 10 giới trọng, t ăng tục đều được thọ gọi l à giới đốn lập.
2. Hệ Du già Bồ tát giới có:
- Bồ tát giới bổn 1q, đời Bắc Lương, ng ài Đ àm Vô Sấm dịch
- Bồ tát giới bổn 1q, đời Đường, ng ài Huyền Trang dịch
- Bồ tát thiện giới kinh 1q, đời Nam triều - Lưu Tống, ng ài Cầu Na Bạt Ma dịch sang v ăn Hán.
Về chú sớ có Bồ tát giới bổn tiên yếu 1q, đời Minh ng ài Trí Húc soạn. Nội dung của giới Bồ tát thuộc hệ Du già có 4 tha thắng xứ và lấy 3 tụ tịnh giới làm c ăn bản. Tuy cũng nhiếp cả tăng tục, nhưng lại nghi êng nặng về 7 chúng xuất gia, gọi là giới tiệm lập.
*
Đồng thời với 16 nước Ngũ Hồ ở phương Bắc th ì ở phương Nam vẫn
còn thuộc về nhà Đông Tấn, dưới đời Đông Tấn
có ng ài Phật Đ à Bạt
Đ à La cùng ngài Pháp Hiển dịch quảng
luật Ma Ha T ăng Kỳ v à Ma Ha t ăng
kỳ giới bổn.
Ở phương Nam sau khi nhà Đông Tấn diệt vong v à ở phương Bắc nước Bắc Ngụy tiêu diệt nước Bắc Lương thống nhất ở phương Bắc thì Trung Quốc bước vào thời kỳ Nam Bắc triều. Dưới thời Nam Bắc triều, các nước Nam triều Lương, Nam triều Trần, các vua như Lương Võ Đế, Trần Văn Đế đều thọ Bồ tát giới v à phong trào thọ Bồ tát giới thịnh hành từ đó.
Dưới đời Nam triều Lưu Tống có:
- Ngài Phật Đ à Thập và ngài Trúc Đạo Sanh dịch Di Sa Tắc Ngũ phần quảng luật
- Ng ài Phật Đ à Thập dịch Ngũ phần giới bổn
- Ngài Cầu Na Bạt Ma dịch Bồ tát giới địa, Tứ phần luật yết ma v à Ưu Bà Tắc giới kinh.
- Ngài T ăng gi à Bạt Ma dịch Tát Bà Đa Tỳ ni Ma Đắc Lặc Gi à và Ưu Ba Ly vấn kinh.
Dưới đời Nam triều Ti êu Tề, ngài T ăng gi à Bạt Ma dịch Thiện kiến luật tỳ bà sa.
Dưới đời Nam truyền Trần có ng ài
Chân đế dịch Nhị thập nhị Minh Liễu luận. Nh à
Tùy sau khi thống nhất Nam Bắc triều, vua Tùy Dưỡng
đế trước khi l ên ngôi cũng thọ giới Bồ
tát nơi Đại sư Trí Giả. Ng ài Trí Giả
cũng có soạn Phạm Võng Bồ tát giới kinh nghĩa sớ, ngài Xà Na Quật
Đa dịch Đại thừa tam tụ sám hối kinh.
Nhà Đường ti êu diệt nhà Tùy, dưới
đời Đường các luật sư nối tiếp nhau sớ giải
luật Tứ phần v à ra sức hoằng dương, khiến cho luật tông phát triển
đa dạng. Có tất cả 3 tông chuy ên hoằng
dương luật Tứ phần ví như 3 cái chân vạc, mỗi tông
đứng về một khía cạnh khác nhau để sớ giải
luật Tứ phần:
1. Tướng Bộ tông: do ngài Pháp Lệ khai sáng, ngài y cứ theo luận Thành
Thật để lập luật nghĩa v à soạn luật
sớ. Có 3 bộ luật sớ làm c ăn bản cho tông
Tướng Bộ, đó l à Tứ phần luật sớ 10q, Yết ma sớ 3q và Xả sám nghi
khinh trọng sự 1q.
2. Nam Sơn tông: do ngài Đạo Tuy ên
khai sáng, ngài chủ trương hình thức của luật Tứ phần tuy thuộc Tiểu thừa,
nhưng nội dung thuộc về Đại thừa. Mục đích để
dung h òa luật Tiểu thừa vào Đại thừa,
ng ài lấy diệu lý nhất thừa làm chỉ thú
để lập luật nghĩa v à soạn luật sớ. Có 5 bộ luật sớ làm c ăn
bản cho luật tông Nam Sơn gọi l à Ngũ
Đại bộ Nam Sơn luật tông, đó l à:
- Tứ phần luật san bổ tùy cơ yết ma sớ
- Tứ phần luật san phiền bổ khuyết Hành sự sao
- Tứ phần luật Thập tỳ ni nghĩa sao
- Tứ phần Phật Hàm chú giới bổn sớ
- Tứ phần luật tỳ kheo ni sao.
3. Đông Tháp tông: do ng ài Hoài Tố khai sáng, ngài đứng tr ên lập trường của Nhất thiết Hữu bộ, y cứ theo luận Đại tỳ b à sa và luận Câu Xá để lập luật nghĩa v à soạn luật sớ, ngài soạn Tứ phần luật khai tông ký 20q làm c ăn bản cho tông Đông Tháp. Trong bộ sớ n ày, ngài nêu lên những chỗ sai lầm trong luật sớ của ngài Pháp Lệ thuộc tông Tướng Bộ, nên người đương thời gọi luật sớ của ng ài Hoài Tố là Tân sớ, còn luật sớ của ngài Pháp Lệ là Cựu sớ. Ngoài bộ luật sớ trên ngài Hoài Tố còn dịch:
- Tứ phần luật tỳ kheo giới bổn
- Tứ phần luật tỳ kheo ni giới bổn
- Tứ phần luật t ăng yết ma.
Đến cuối đời Đường th ì chỉ còn 1 luật tông Nam Sơn là chiếm địa vị độc tôn trong sự hoằng dương luật Tứ phần m ãi cho đến các triều đại sau n ày. Ngoài các luật sớ của các luật sư khai tông nói trên, ngài Huyền Trang cũng có dịch luật Du già Bồ tát giới bổn và ngài Pháp Tạng soạn Phạm Võng Bồ tát giới sớ, ngài Nghĩa Tịnh soạn Phạm Võng Bồ tát giới sớ và dịch hầu hết những bộ luật thuộc về C ăn bản Thuyết nhất thiết hữu bộ.
Từ đây trở về sau n ày các đệ tử truyền thừa của tông Nam Sơn cũng viết nhiều luật sớ v à ra sức hoằng dương luật Tứ phần. Dưới đời Minh, các ng ài Vân Thê, Ngẫu Ích tuy là tổ của tông Tinh Độ cũng viết nhiều luật sớ để xiển dương Thiền giáo luật đều quy về Tịnh độ, trong đó giới luật l à nền tảng. Cuối đời Minh, có các ng ài Hoằng Tán, ngài Tam Muội... đều ra sức phục hưng giới luật, ng ài Tam Muội tuy là đệ tử truyền thừa đời thứ 14 của luật tông Nam Sơn nhưng ng ài xem trọng kinh Phạm Võng hơn luật Tứ phần, soạn Phạm Võng kinh trực giải 4q để hoằng truyền. Đệ tử của ng ài Tam Muội là ngài Kiến Nguyệt kế thừa sự nghiệp của thầy tại núi Bảo Hoa, tuy cũng giảng kinh Phạm Võng nhưng lại soạn nhiều luật sớ về luật Tứ phần để chấn hưng luật tông Nam Sơn v ào đời Thanh. Cho n ên chùa Long Xương trên núi Bảo Hoa đến đời ng ài Kiến Nguyệt không những là nơi tổ chức đại giới đ àn cho giới tử thập phương quy tụ về thọ giới pháp, mà còn là nơi có khuôn phép mẫu mực cho sự truyền giới vào đầu đời Thanh. Bởi v ì cuối đời Minh đầu đời nh à Thanh luật tông suy vi, nếu ngài Kiến Nguyệt không ra sức chấn hưng luật tông Nam Sơn và bản thân không làm mô phạm cho người học giới thì luật tông suy vi không thể nào cứu vãn nổi. Cho nên người đương thời đều ca tụng ng ài là Đạo Tuy ên luật sư tái thế. Cho đến cuối đời nh à Thanh bước qua thời cận đại vẫn có nhiều vị với tâm nguyện phục hưng giới luật n ên cũng đ ã viết nhiều sớ giải về luật Tứ phần như ngài Từ Chu, ngài Hoằng Nhất. Bởi vì đối với người xuất gia, tỳ ni l à thọ mạng của Chánh pháp, tạng tỳ ni còn thì Phật pháp còn, Chánh pháp mới tồn tại lâu dài.
-ooOoo-
Source: Quảng Đức, www.quangduc.com
[ Trở về trang Thư Mục ]
last updated: 01-06-2005