📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Gie^'t gia^.n

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 6,360 ký tự · ~6 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Gie^'t gia^.n

This article is written in Vietnamese, using Unicode Times font

Giết Cái Giận Thích Nhất Hạnh oOo

Có một người nữ bà la môn

tên là Dhanajani, đệ tử của

Bụt. Ông chồng thuộc về giòng

họ Bharagvaja, một giòng họ bà la

môn có tiếng tăm và giàu

có. Một bữa đem cơm lên cho

chồng, không biết cảm hứng làm

sao mà bà đọc lên câu: "Namo

Tassa Bhagavato Arahato Samasam-buđhasa." (Kính

lạy bậc Thế Tôn, bậc ng Cúng,

bậc Chánh Biến Tri). Ông hỏi :

"Bà lẩm bẩm cái gì thế?

Ông đó là ai mà bà cung

kính và quy ngưỡng như vậy?"

Nữ bà la môn nói : "Ông chồng

yêu quý của tôi ơi, ông chưa

biết người này đâu. Nếu

mà ông gặp được người

này thì ông sẽ thương kính

và quy phục liền. Tôi chưa thấy

một người nào trên đời

mà trí tuệ, đức hạnh, tình

thương và tuệ giác lớn như

thế." Vị bà la môn đó

mới thử tìm tới gặp Bụt. Khi

gặp Bụt, ông ta đã hỏi

về vấn đề giận. Vì Bụt

đã trả lời rất hay và ông

rất thỏa mãn nên ông đã

xin xuất gia.

Ông hỏi : "Cái gì mình

giết, thì mình được an vui?

Cái gì mình giết thì mình

hết sầu đau? Ngài là bậc

xuất gia cao quý, Ngài đồng ý

nên giết cái gì?" Bụt trả

lời rằng: "Giết cái giận, thì

mình hết sầu đau." Đây

là nguyên văn của Kinh:

Giết gì được an lạc?

Giết gì hết sầu đau?

Giết gì Ngài đồng ý

Tôn giả Gotama?

Bụt trả lời :

Giết giận được an lạc

Giết giận hết sầu đau

Nguồn suối của giận hờn

Là chất độc hàng đầu

Tất cả các bậc thánh

Đều đồng ý giết nó

Một vị bà la môn khác, thuộc

cùng giòng họ tên là Bilanjika,

nghe nói là người bà con của

mình - Bharagvaja - đã đi xuất

gia với Bụt. Ông đã nổi giận

tìm tới và chửi Bụt. Trong khi

đó Bụt chỉ ngồi cười.

Vị bà la môn hỏi:

"Tôi chửi ông, tại sao ông không nói lại?"

Bụt nói : "Quà đem tới tặng,

nếu người ta không nhận thì

mình phải tự lãnh lấy chứ!"

Đoạn này được chép

lại trong Kinh Tứ Thập Nhị Chương.

Khi người ta đem quà tới tặng

mà người kia không nhận thì

quà đó lại trở về mình.

Câu chuyện đó đã tới

tai vua Ba Tư Nặc. Khi mình chửi mắng

người ta, cơn giận đã làm

mình khổ và người bị chửi

mắng kia có thể giận hay không giận

- trong trường hợp Bụt là không

giận. Và những hành động

của mình, những lời chửi mắng

của mình, trước hết đã

làm hại chính mình.

Bậc y sĩ

Sau đó, Bụt đọc bài kệ này:

Với kẻ không giận hờn

Cơn giận từ đâu tới?

Sống tự chủ an nhiên

Quán chiếu nên thảnh thơi

Những ai bị chửi mắng

Trở lại chửi mắng người

Kẻ ấy tự hại mình

Và cũng làm hại người.

Những ai bị nói nặng

Không nói nặng lại người

Kẻ ấy thắng trận lớn

Thắng cho mình cho người.

Kẻ ấy làm lợi ích

Đồng thời cho cả hai.

Hiểu được gốc cơn giận

Đã phát sinh nơi người

Tâm ta sẽ thanh tịnh

An lành và thảnh thơi.

Ta là bậc y sĩ

Trị cho mình cho người

Kẻ không hiểu chánh pháp

Mới cho mình dại thôi!

Ta hãy cùng đọc kỹ bài kệ ấy.

"Với kẻ không giận hờn",

ở đây, có nghĩa là với

kẻ không có hạt giống giận

hờn trong tâm, thì cơn giận không

thể nào phát hiện và lôi

kéo kẻ ấy đi được.

Sở dĩ ta giận là tại ta có

hạt giống giận khá lớn trong lòng

ta. Hạt giận đó có thể do

ông bà hoặc cha mẹ trao truyền lại.

Động một chút là ta đã

có thể nổi tam bành lục tặc

lên rồi. Còn người không có

khối giận đó trong tâm thì

ai nói gì cũng có thể mỉm

cười.

"Sống tự chủ an nhiên

Quán chiếu nên thảnh thơi"

Những người ấy biết sống tự

chủ, tự chế ngự mình và tự

phòng hộ mình. Nhờ có trí

tuệ quán chiếu cho nên họ không

bị vướng vào vòng buồn giận.

Trí tuệ quán chiếu là năng

lượng bảo vệ cho tự thân. Quán

chiếu đây là Từ quán, Bi

quán, Hỷ quán và Xả quán.

"Những ai bị chửi mắng

Trở lại chửi mắng người

Kẻ ấy tự hại mình

Và cũng làm hại người."

Khi người ta nói nặng mình mà

mình nói nặng trở lại, thì

lúc đó mình đã tiếp

nhận cái bạo động của người

ta, để mình làm khổ mình.

Khi mình chửi mắng lại, thì mình

làm hại người ấy nữa, như

thế là mình làm hại cả hai.

Người kia đã khổ, mình lại

làm cho họ khổ thêm một tầng

nữa. Người kia vì khổ quá, có

thể chửi mắng thêm một lần nữa,

và cũng sẽ làm mình khổ thêm

một lần nữa. Và hai bên tiếp

tục leo thang. Vì vậy cho nên ta phải

tránh việc làm hại cho cả hai bên.

"Những ai bị nói nặng

Không nói nặng lại người

Kẻ ấy thắng trận lớn

Thắng cho mình cho người.

Kẻ ấy làm lợi ích

Đồng thời cho cả hai."

Bài kệ này nói về vấn đề

chiến thắng; chiến thắng cho mình và

chiến thắng cho người kia nữa. Nếu

ta thua trận, ta sẽ chửi mắng trả lại

và người kia sẽ còn đau khổ

hơn. Thắng trận, ở đây, là

thắng cho cả hai.

"Hiểu được gốc cơn giận

Đã phát sinh nơi người

Tâm ta sẽ thanh tịnh

An lành và thảnh thơi."

Mình hiểu được tại sao người

đó giận mình: người đó

vì vô minh, người đó vì

có tri giác sai lầm, người đó

vì đã tiếp nhận những hạt

giống giận hờn từ ông bà,

từ cha mẹ và từ xã hội.

Hiểu được như vậy thì tâm

ta sẽ an tịnh, an lành và thảnh

thơi.

"Ta là bậc y sĩ

Trị cho mình cho người"

Ta đóng vai của một vị thầy

thuốc. Ta trị bệnh cho ta và trị

bệnh cho người. Khi người kia nóng

giận mà nói lên, nếu ta mỉm

cười, không giận, thì người

đó từ từ sẽ hiểu, sẽ

biết nhìn lại và sẽ thấy

lỗi của mình, và có thể có

cơ hội để chuyển hóa và

do đó cơn giận được trị

liệu. Cho nên người nào làm

được như vậy là đang

làm một vị y sĩ trị bệnh cho

mình và cho người.

"Kẻ không hiểu chánh pháp

Mới cho mình dại thôi!"

Những người không hiểu chánh

pháp có thể nói rằng: "Cái

anh đó dại quá! Tại sao bị

chửi, bị nói nặng, bị đàn

áp như vậy mà không có phản

ứng, không có la mắng trở lại,

dại chi mà dại quá!" Nói

như thế họ chứng tỏ họ là

những người chưa hiểu được

sự hành trì chánh pháp.

Đoạn Kinh trên chúng ta phải học

thuộc. Mỗi khi ở trong đại chúng,

có người vì thất niệm mà

lớn tiếng, ta có thể can thiệp tới

bằng cách đọc đoạn Kinh này.

Kinh ấy trích từ Tương Ưng

Bộ, Samyutta Nikaya 1, 162.

Ta học thuộc lòng để khi nào

bị nói nặng, khi nào cơn giận

sắp nổi lên, thì biết trở về

hơi thở và tự đọc cho mình

nghe bài kệ này. Người đối

diện mình, nếu có chút thực

tập, sẽ biết mình đang làm

gì, sẽ có sự nể nang: "Người

này đang thực tập để thắng

cho cả hai, người này đang thực

tập để làm thầy thuốc trị

cho mình và cho người". Nghĩ

như thế tự nhiên cơn giận của

người ấy đi xuống và người

ấy có thể đến xin lỗi. Còn

bài thuyết pháp nào hay hơn nữa

là khi nghe người kia chửi mắng và

nói nặng mà mình vẫn ngồi

yên, thở và đọc Kinh.

(trích "Thương Yêu Theo Phương Pháp Bụt dạy" - NXB Lá Bối, Hoa Kỳ 1995)

Chân thành cảm tạ Chị Dương Kim Nguyệt đã có thiện tâm đánh máy lại bài viết nầy.

← Văn bản trướcwith Unicode Times fontVăn bản tiếp →Ngo.c Pha'p Hoa
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)