Ngo.c Pha'p Hoa
This article is written in Vietnamese, using Unicode Times font
Viên Ngọc Kinh Pháp Hoa Thích Nhất Hạnh oOo
Kinh Pháp Hoa có nói
tới những viên ngọc dấu trong áo
và đứa con nghèo khổ. Tôi
đã kết hai câu chuyện này
lại với nhau như sau. Có một cậu
con trai con nhà giàu ham ăn chơi phung
phí tiền của mà không ý thức
được cái may mắn và hạnh
phúc của mình. Người cha rất
thương con nhưng không có cách
gì giúp được. Ông biết
trước là nó sẽ khổ, sẽ
đi tha phương cầu thực, sẽ phải
đi xin ăn. Biết rằng: "đoạn
trường ai có qua cầu mới hay"
nên ông ta không la mắng nó và
nghĩ rằng chỉ có kinh nghiệm khổ
đau trong tương lai mới giúp nó
được thôi. Ông lặng lẽ may
cho nó một cái áo. Sau khi mặc
một thời gian, ông cởi áo ra đưa
cho nó và nói: "Nầy con, sau
này gia tài sự sản của ba, con có
thể xài hết, riêng cái aó
nầy thì ba xin con giữ lại." Ông
đã bí mật may dấu vào
gấu áo một viên ngọc thật
quý. Đứa con cũng không thích
gì cái áo đó, nhưng cha
đã dặn đừng bán thì
nó cũng nhớ lời và không bán
làm chi cái áo không qúy giá
gì lắm đó.
Sau khi người cha chết,
dĩ nhiên là người con xài phí
rất nhanh cái gia tài đồ sộ
của ông và đã trở nên
nghèo đói, phải đi xa tìm
việc làm và nhiều lúc cơ cực
không có gì để ăn. Kinh
gọi đó là người cùng
tử (đứa con khốn cùng), đi
cùng khắp mà vẫn không gây
được sự nghiệp, cũng không
tìm được hạnh phúc. Tất
cả sự nghiệp của người cha, anh
ta chỉ còn giữ chiếc áo cũ
kỹ mà người cha đã căn
dặn đừng bán. Có một bữa
đó trời xui đất khiến sao
đó mà anh ta bỗng nhiên táy
máy mân mê và khám ra viên
ngọc thật quý nằm dấu trong khâu
áo rách của cha mình. Khi khám
ra viên ngọc quý rồi thì đứa
con nghèo đói trở nên hết
nghèo đói.
Cái chuổi ngày dài
cơ cực bị khinh khi, bị đói
khát, bị đau đớn đã
là bài học rất thấm thía,
rất giá trị cho người con và
từ đó anh ta biết sử dụng
viên ngọc qúy và biết dùng
nó làm vốn liếng để gây
lại sự nghiệp, đã sống cuộc
đời rất hạnh phúc và tiếp
nhận trọn vẹn gia tài bí mật
của cha để lại. Gia tài đó
là viên ngọc, nhưng cũng là
sự hiểu biết, tinh thần trách nhiệm
và cái lề lối sống để
có hạnh phúc.
Đó là một hình
ảnh Bụt đưa ra trong kinh Pháp
Hoa. Bụt có ý nói rằng tất
cả chúng ta đều là những đứa
con phá của, những đứa cùng
tử. Chúng ta có hạnh phúc, có
gia tài mà chúng ta không biết
xài; chúng ta phung phí, chúng ta
dày đạp lên cái hạnh phúc
của chúng ta mà đi, và chúng
ta trải qua năm nầy tháng nọ làm
một kẻ tha phương cầu thực,
gối đất nằm sương, chịu
biết bao nhiêu là khổ nhục. Chính
bây giờ là chúng ta phải khám
phá lại viên ngọc đã và
đang được khâu trong áo chúng
ta.
Kinh Bảo Tích và kinh
Pháp Hoa là những người bạn
giúp chúng ta khám phá lại những
châu ngọc mà chúng ta hiện có
trong cái áo rách của chúng
ta. Trong tác phẩm gần đây của
Phạm Duy "Người tình già trên
đầu non", nhạc sĩ có nói
vắn tắt mấy câu về cuộc đời
ông: "thuở tìm tự do, nửa đời
sương gió, nên mau tóc ngả,
con tim chóng già. Còn nửa đời
sau, tưởng là châu báu, nhưng
xương máu nhiều bao vây sớm chiều,
còn gì đâu cho một tình
yêu, còn gì đâu cho một
đời sau." Điều đó làm
cho mình nhớ tới viên ngọc của
ông nhà giàu để lại cho
con trong kinh Pháp Hoa.
Trong kinh Kim Cang mình cũng
học được rằng có những người
con trai và con gái nhà lành, dùng
châu báu bảy thứ chứa đầy
tam thiên đại thiên thế giới
để đem đi bố thí. Chuyện
đó chúng ta đều có thể
làm được cả, tại vì thật
sự chúng ta có rất nhiều châu
báu. Mỗi phút của cuộc đời
ta là một viên ngọc. Mỗi giờ
đồng hồ trong ngày là một
viên bảo châu và nếu chúng
ta sống có chánh niệm, sống tỉnh
thức với nụ cười thì giây
phút đó trở thành tuyệt
vời và rất đáng sống.
Đó là ngọc, đó là
châu báu.
Khi có chánh niệm và
có nụ cười, thì giây phút
mà chúng ta đang sống trở nên
một phép lạ màu nhiệm. Chỉ
nhờ một tiếng chuông chánh niệm
thôi, tự nhiên chúng ta nghe được
tiếng chim hót, tiếng thông reo và
bao thứ tiếng vi diệu khác; chúng
ta thấy được một đóa
hoa đang nở, chúng ta thấy được
trời xanh, mây trắng và mỗi phút
của đời ta như vậy trở thành
viên ngọc. Nếu chúng ta tiếp tục
sống trong chánh niệm như vậy thì
mỗi ngày chúng ta có từng rổ
châu báu và chúng ta sẽ không
phải than phiền như nhạc sĩ Phạm
Duy là cả cuộc đời không còn
cái gì nữa cả.
Châu báu của Bụt
để lại cho chúng ta rất nhiều,
đó là những giây phút tỉnh
thức va nếu muốn, chúng ta có
thể vốc từng vốc đầy tay
những hạt kim cương. Châu báu
thật ra đầy cả thế giới, nếu
sống tỉnh thức quý vị sẽ
có rất nhiều châu báu và
quý vị có thể xúc một rổ
đem tặng những người thương,
làm cho họ sống ngày hôm nay của
họ có chánh niệm có hạnh
phúc có nụ cười, và nếu
có căn cơ và hạt giống thì
người đó sẽ tiếp nhận
cái rổ kim cương của qúy vị
và sẽ sống được mỗi giây
phút trong đời của người đó
với thật nhiều hạnh phúc. Mỗi
giây là một viên ngọc, mỗi phút
là một viên ngọc và mỗi giờ
là một viên kim cương và mỗi
ngày là một rổ châu báu.
Thành ra chúng ta, con trai
cũng như con gái, nên biết rằng
chúng ta là những người cùng
tử nghèo đói đi lang thang từ
bao nhiêu tháng năm và đây
là lúc chúng ta phải chấm dứt
cái kiếp nghèo hèn của kẻ
cùng tử đi lang thang để trở
về tiếp nhận cái gia tài của
Bụt, những rổ kim cương lóng
lánh sáng chói, để sống
những giờ phút của chúng ta cho
thật hạnh phúc, thật sâu sắc.
Và khi mà chúng ta học được
cách sống hạnh phúc như vậy
thì cố nhiên chúng ta sẽ gieo
rắc hạnh phúc xung quanh chúng ta. Chúng
ta sẽ có rất nhiều châu báu
và chúng ta sẽ đem một vốc
châu báu tặng người phía trái
rồi vốc một vốc khác tặng
người bên tay mặt, và chúng
ta trở thành những người con trai con
gái mà Bụt nói trong Kinh Kim Cang.
Châu báu của chúng ta chứa đựng
đầy tam thiên đại thiên
thế giới. Chúng ta rất giàu mà
xưa nay vẫn nghĩ là mình nghèo:
Châu báu chất đầy thế giới
Tôi đem tặng bạn sáng nay
Một vốc kim cương sáng chói
Long lanh suốt cả đêm ngày.
Mỗi phút một viên ngọc quý
Tóm thâu đất nước trời mây
Chỉ cần một hơi thở nhẹ
Là bao phép lạ hiển bày.
Chim hót thông reo hoa nở
Trời xanh mây trắng là đây
Ánh mắt thương yêu sáng tỏ
Nụ cười ý thức đong đầy.
Này người giàu sang bậc nhất
Tha phương cầu thực xưa nay!
Hãy thôi làm thân cùng tử
Về đi, tiếp nhận gia tài!
Hãy dâng cho nhau hạnh phúc
Và an trú phút giây nầy
Hãy buông thả dòng sầu khổ
Về nâng sự sống trên tay
(Trích "Về Việt Nam", NXB Lá Bối, Hoa Kỳ 1992)
Chân thành cảm tạ
Chị Dương Kim Nguyệt đã có
thiện tâm đánh máy lại bài
viết nầy.