📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Thi du - Phap Hoa

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 23,395 ký tự · ~21 phút đọc
🏠 📜

Thi du - Phap Hoa

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Ý

Nghĩa Phẩm Thí Dụ và Tín Giải trong Kinh Pháp Hoa

HT.

Thích Thanh Từ

Bài giảng của tôi hôm nay dựa

trên hai phẩm Thí Dụ và Tín Giải, trích từ trong

kinh Pháp Hoa. Hai phẩm này có ý nghĩa chí

thiết, hướng dẫn người tu đi đúng với sở

nguyện của mình trên đường đến bờ giác.

Đức Phật chỉ cho chúng ta những chuyện bình

thường mà lâu nay chúng ta lơ là, không chú tâm.

Trong phẩm Thí Dụ, đức Phật

nói về ngôi nhà lửa, tức là ba cõi Dục, Sắc và

Vô Sắc, đều không phải là nơi an ổn cho chúng

ta ngự trị miên viễn. Ở cõi Sắc giới và Vô Sắc

giới là nơi hiện diện của những người có

khá nhiều công đức tu hành, riêng cõi Dục giới

là nơi chúng ta đang ở đây, được mô tả là thấp

nhất. Trong kinh Pháp Hoa, đức Phật dùng thí dụ nhà

lửa như là một sự thật gần gũi, dễ cho chúng ta

ứng dụng tu khi chúng ta nhận ra được lẽ thật, câu

chuyện về ông trưởng giả trong ngôi nhà đang

cháy nóng ruột thương xót các con ngây thơ, hồn

nhiên chạy chơi mê mải mà không ý thức được

sự nguy hiểm bởi ngọn lửa đang hừng hực, ông

liền bày ra ba thứ: xe dê, xe nai và xe trâu,

để ở trước cửa rồi gọi các con ra, ông sẽ

ban cho. Các đứa trẻ vì bản tính ham chơi, nghe nói

có xe để ở ngoài cửa, cùng nhau chạy ra giành

xe, nên được thoát khỏi ngôi nhà lửa.

Chúng ta nhìn lại mình xem

mình có giống như những đứa trẻ đó không. Lửa

cháy ở đây chính là nói đến lửa vô thường.

Con người ở mọi miền, mọi xứ, mọi

quốc gia đều vẫn phải đi theo một qui luật: sinh

già bệnh chết. Qua mỗi giờ chúng ta tiêu

mòn đi một phần bởi ngọn lửa vô thường, rồi

đến một ngày một tháng một năm chúng ta cứ mải

mê chơi hết cuộc vui này đến cuộc vui

nọ, hết tổ chức ra trò này đến những

trò vui khác. Nếu chúng ta nhớ đến ngọn

lửa vô thường đang thiêu đốt thường xuyên mọi

sự vật chắc chúng ta khó vui được, khi biết

mỗi giờ khắc ngày tháng qua là chúng ta đi dần

đến cái tan hoại. Nếu chúng ta cho rằng đó

là những niềm vui thật sự là chúng ta không

ý thức được cái lẽ thật của đời người, chưa

tường tận sự hiểm nguy vốn có của mỗi con

người. Tuy nhiên, biết như thế không phải

để bi quan mà để nhắc nhở rằng chúng ta

học đạo là để thấy được lẽ thật, bản

chất thật của mỗi sự việc, để nhắc mình

suy nghĩ, hành động sao cho cuộc đời mình không bị

thiêu đốt một cách vô ích bởi ngọn lửa vô

thường. Ngày lễ, Tết, mình cũng vui như mọi

người, nhưng vui với lẽ đạo chân chính đang hằng

hữu trong lòng mình, đó mới là điều thiết

yếu. Trong phẩm Thí Dụ, đức Phật diễn tả

nỗi đau của người lớn trong gia đình. Ngài

chính là vị cha già thương xót những đứa trẻ ham

chơi để rồi phải bỏ mình trong lò lửa, Ngài

muốn chỉ rõ cho chúng ta thấy sự sống với diễn

tiến triền miên những vui buồn tạm bợ, chúng

ta cần tự hỏi vì sao và để làm gì.

Trên Trúc Lâm, tôi đi dạo có

vài ba chú chó đi theo, chúng đùa giỡn, cắn nhau tỏ

vẻ thích thú lắm; tôi bảo nó giỡn nó vui để

quên cái khổ của kiếp chó. Nó sẽ buồn sẽ khổ

biết bao nếu nó thấy được, hiểu được,

so sánh được kiếp chó, kiếp người và

kiếp của những sinh vật khác đang hiện

diện trên cõi đời này mà trong kinh Pháp Hoa,

đức Phật ví dụ là ngôi nhà lửa. Còn chúng ta thì

sao, chúng ta cũng bày hết trò này đến trò

nọ để quên cái cực cái khổ của con người,

vậy có phải chúng ta tự đánh lừa, không muốn cho

chúng ta nhìn thấy lẽ thật của cuộc đời, bản chất

của sự sống. Đó là cảnh lửa cháy rừng rực thường

xuyên trong ngôi nhà. Chúng ta sẽ có niềm vui

miên viễn cho cuộc đời mình khi làm được điều

tốt đẹp vừa cho người cho mình, bằng cách nắm tay

rủ nhau, kêu nhau, cứu nhau, nhắc nhở nhau chạy ra

khỏi ngôi nhà lửa.

Người thấy được sự thật lẽ

đời sẽ không bi quan mà an tâm tự tại, quan sát

biết chắc ngay trong con người mình, tế bào

này sanh tế bào kia diệt, nhìn thấy cái thân

đang tiêu mòn mà không một phép lạ nào ngăn chặn

được, liền dùng cái thân này tích cực làm

những điều hữu ích lợi lạc cho mình, cho người.

Không hiểu như vậy mà cứ vui chơi chè chén sống

qua ngày, chạy theo dục lạc có phải là vô ích hay

mê muội hay không. Điều này thoáng nhìn thấy

lạc quan vui vẻ nhưng kết cục lại vô cùng bi quan

tiêu cực, sống một đời vô nghĩa và hoảng hốt thất

thần khi đối mặt với cái chết. Chúng ta học

đạo, nhờ ý thức cái chết chực sẵn bên cạnh

nên mỗi giờ, mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi

khắc chúng ta sống chân thật hết lòng, ít

nhiều cũng làm được điều gì đó, bắt một

cái cầu, dựng một cây cột, viết một bài thơ,

giảng một bài pháp... cho mọi người vui, an tâm,

chứ không ngồi trông chờ, than thở.

Chúng ta ý thức được,

cảm nhận được và thưởng thức được kết quả

tốt đẹp do ý chí và nghị lực của bản thân

mình làm nên. Như vậy mới thật là vui. Nếu

chúng ta bị mắc kẹt trong nhà lửa mà thiếu một

người cha nhân từ, độ lượng và trí tuệ như

ông trưởng giả, chúng ta chỉ quanh quẩn với đám anh

em trẻ ham vui, say mê đàn đúm, thì sớm muộn gì

chúng ta cũng sẽ bị lửa dữ thiêu hủy. Ông trưởng

giả tức là đức Phật, Ngài đã cách chúng ta quá xa

hơn 2000 năm, cho nên hiện tại nếu trong nhà

có người anh em tỉnh táo, đó chính là cái phước

duyên không phải lúc nào chúng ta cũng gặp được,

nên chúng ta hãy nhanh chân kêu gọi nhau, cứu

giúp nhau thoát khỏi cơn lửa nạn cùng đến

chỗ an lành tự tại. Điều quan trọng là

mỗi người chúng ta cần phải biết rõ, cần

phải ý thức mình hiện ở trong ngôi nhà đang

cháy, lúc nào cũng tìm mọi cách thoát ra, đó

mới gọi là sáng suốt. Thật tình trong thế

gian rất nhiều người say sưa vui chơi lợi lạc,

ham chuộng vật chất, đắm mê quyền lực, không tin

lửa vô thường sẽ cướp mất tất cả, thậm chí quên

mất mình đang trong hoàn cảnh thập tử nhất sinh. Là

những người tu, chúng ta cần phải đem hết tâm

can mà giúp đỡ cho họ, nói cho họ biết.

Có lần, một người ngoại quốc

hỏi tôi, nếu có người thân thường làm

điều xấu, điều ác, điều tội lỗi

thì nên giận dỗi, xa lánh, từ bỏ họ hay

chăng. Đa số trả lời phải như vậy. Nhưng tôi

khuyên không nên giận mà nên thương, họ ví như

người mù đứng cạnh bờ vực thẳm cần phải cứu

họ trước. Chúng ta hiểu được ý nghĩa

thâm sâu đó khi nhận ra ở đời ai ai cũng bị cái

vô thường tàn phá; từ người trẻ trung, dần dần

già yếu bệnh hoạn, sau cùng cái chết xồng

xộc đến. Chúng ta thương họ vì họ cũng

như chúng ta không tránh khỏi cảnh sinh già bệnh

chết, chúng ta nhắc nhở khuyên bảo mọi người

tìm phương kế thoát khỏi cảnh khổ. Đó là

lý do người tu không giận, không ghét người gây

lỗi mà còn thương họ như thương mình,

không khởi tâm thù ghét giận hờn kẻ này người kia

đang tạo nghiệp ác gây nên tội lỗi. Bởi vì

thấy trước họ là những người sắp đi đến

chỗ khổ đau cùng cực, vì quả ác sẽ hiện ra

do nhân ác gây tạo. Nếu chúng ta không gần

được, không khuyên can được thì cũng nên đem

hết tâm từ bi thương yêu tha thứ cho họ. Đó

là cái tâm của người tu đang tự sửa mình, bỏ mê

về giác.

Tăng Ni và Phật tử chúng ta

đang ở trong nhà lửa. Biết như vây, chúng ta có

giận hờn, ganh ghét, chê bai, gièm pha nhau không?

Nếu chúng ta nhớ cái tan hoại của thân vô

thường sẽ xảy đến cho bất cứ ai, bất cứ lúc

nào; thì vì sao chúng ta không thương nhau hết

lòng, sống chân thật với nhau mà lại cố giận hờn,

thương ghét, để cho người thân kẻ sơ phải khổ

sở, buồn tủi. Người Phật tử tu hành chân chánh lúc

nào cũng nghĩ đến sự đùm bọc, thương yêu,

tha thứ, chân tình nhắc nhau tìm mọi cách thoát

khỏi cái khổ bị lửa đốt toàn thân. Trong phẩm Thí

Dụ của kinh Pháp Hoa kể rằng ông trưởng giả

dùng phương tiện kéo các con ra khỏi nhà lửa,

và hứa rằng sẽ cho xe dê, xe nai và xe trâu là

chiếc xe đẹp nhất và mạnh nhất, để đưa

các con đi dạo chơi nếu chúng nghe lời. Đó là

tinh thần trong kinh muốn nói, từ những bậc ham tu

pháp môn nhỏ như Thanh văn, Duyên giác, khi ra khỏi

hai bậc đó thì Phật dạy một pháp duy nhất là pháp

Bồ tát để tu thành Phật mà thôi.

Tôi muốn nói thêm một chút,

chúng ta vì ham cái đẹp của đồ chơi tốt nên chịu

nghe lời khuyên chạy ra khỏi nhà lửa. Giả dụ khi ra

khỏi nhà, người cha không cho xe dê, xe nai, xe trâu

như lời hứa; như vậy ông có phạm tội hay không, hay

chỉ cần cứu ra khỏi nhà lửa là cái rốt ráo nhất

mà người tu cần phải đạt được. Chúng ta có thấy

rằng chúng ta giống như các con của ông trưởng giả

phải đợi hứa cho một cái gì tốt nhất thì mới chịu

tu? Trong kinh Bát Nhã nói đó là có sở đắc. Tu là

phải có đắc cái gì đó, nếu không thì chẳng

thèm tu. Chúng ta biết rõ rằng khi tập tu là

chúng ta tập xả bớt tánh tham lam, tâm giận hờn, ganh

tị. Vậy mỗi khi bớt chút nào chúng ta có cảm

thấy khỏe hơn, an lành hơn không? Chung quanh ta,

mọi người thấy ta dễ thương hay dễ ghét hơn,

muốn gần ta hơn hay muốn xa ta hơn, trọng ta hơn

hay khinh ta hơn? Như vậy chỉ cần bỏ bớt những thói

hư tật xấu là mình đã được quá nhiều, còn

đợi được cho cái gì thì có phải tham lam và trẻ

con hay không.

Nhiều người cho rằng

người tu đi đến giải thoát, cuối cùng là nhập

Niết bàn, mà nhập Niết bàn là không còn sanh

tử, như vậy thì buồn quá, phải không? Cho nên đức

Phật nói, còn có cõi Cực Lạc ở phía bên kia, vui

lắm, huy hoàng lắm, muốn gì được nấy, muốn ăn có

ăn, muốn mặc có mặc, muốn đẹp được đẹp, muốn

đi chơi tha hồ. Nghe phấn khởi thích thú nên

quyết định tu.

Vậy chúng ta có khác gì những

đứa con ngây thơ của ông trưởng giả, chúng ta đòi

được hưởng thụ, hy vọng cái vui sướng sẽ đạt

được mà không thấy cái chính yếu, tức là ra

khỏi nhà lửa, khỏi bị sự thiêu hoại của vô

thường. Chúng ta tu là vì muốn dứt bỏ cái sanh tử

nối tiếp, vì vậy phải luôn nhắc nhở mình tìm

cách thoát ra khỏi ba cõi, xem đó là mục tiêu cứu

cánh của người tu. Tất cả chúng ta biết rõ

rằng, dù còn một niệm theo cảnh, đó cũng là

cái nhân ràng buộc trong luân hồi sanh tử, buông

hết niệm mê thì còn nguyên nhân nào để

lôi kéo chúng ta vào vòng mê lụy đó. Chúng ta sẽ

được tự tại an lành, được giải thoát. Buông

hết những niệm đó, ai cũng như ai đều

có quyền như nhau, nhưng có mấy ai can đảm tự

buông bỏ. Người thì nhờ thầy, người thì cầu Phật,

trong khi sự buông bỏ, được bắt đầu bởi nghị lực,

ý chí của tự thân mình. Lúc bấy giờ sự thảnh

thơi, nhẹ nhàng sẽ tức khắc đến.

Người thực tu là người luôn

luôn tìm mọi cách tạo cho mình một lập trường

vững chắc, một ý chí kiên cường, một nghị lực

dũng mãnh trên hành trình tới bờ giác. Còn những ai

ỷ lại, yếu đuối, dễ duôi, giãi đãi chỉ

biết trông cầu thì việc tu hành khó mà thanh

đạt. Chúng ta tu cũng có nghĩa là chúng ta nghĩ

điều thiện, làm việc thiện, tận tâm

tận lực, ngày qua tháng lại không ngơi nghỉ để

tự cứu mình. Khi làm được rồi chúng ta còn có khả

năng cứu người, giúp người, chỉ đường cho người

muốn tu bằng nỗ lực tự thân. Mình hiểu mình

làm và ân cần chỉ cho người khác làm một cách

kiên trì bền bỉ, không hấp tấp, vội vã, không

lơi là buông xuôi thì dứt khoát sẽ đi đến

kết quả tốt đẹp. Người quyết chí tu khi dẹp

được tham, sân, si làm vơi bớt nỗi khổ của

chính mình, liền đó sẽ làm tiêu giảm được

nỗi đau khổ của người. Đó là một trọng

trách của người tu Phật.

Ngoài sinh lão bệnh tử con

người còn chịu bốn khổ nữa là ái biệt ly, oán

tắng hội, cầu bất đắc và ngũ ấm xí thạnh khổ.

Nói rõ hơn trong cõi nhân gian này, có ai dám nói

rằng mình không vướng không mắc vào những cảnh vừa

kể không. Thương nhau mà phải chia lìa, sinh ly

tử biệt; thử hỏi ai mình thương bằng cha mẹ,

nhưng ngay khi còn sống, vẫn phải có lúc xa cách

nhau, hay khi cha mẹ mất đi thì còn mong gì gặp lại.

Biết là khổ nhưng không ai tránh được. Hễ có

thương yêu thì có ghét, có oán hận khi không đạt

được tình yêu. Người vừa ý mình thương,

không hợp ý mình ghét, nhiều khi ghét cay

ghét đắng mà phải nhìn tận mặt nhau, có khi thương

nhiều mà phải chịu cảnh nhớ nhung vì không có

hoàn cảnh thuận tiện để gặp mặt nhau, thử

hỏi có đau khổ hay không?

Muốn tránh được những

điều này thì cần phải giảm dần cái tâm thương

nhớ, phát triển tâm từ bi. Bởi tâm từ bi không

nằm trong tâm thương nhớ hẹp hòi. Tâm từ bi vốn

trùm khắp, không bị trói buộc nên sẽ giải được

hai cái khổ vô cùng oan nghiệt như đã nói. Lại

nói đến chuyện cầu mà không được toại

nguyện thì lại cũng thêm một cái khổ. Mong cầu

xuất phát từ lòng tham muốn, muốn cho điều này

thành công hơn điều kia, chỗ này phải hơn

chỗ nọ, giàu có hơn, đẹp hơn, sang hơn, uy

quyền hơn... Chúng ta khổ chỉ vì chúng ta không

bao giờ được toại ý hoàn toàn, nếu có thì

cầu mười chỉ được một hoặc hai. Sự chờ đợi và

cái đến không như mình mong, khiến cho cái

khổ lúc nào cũng dài hơn, nặng nề hơn cái

được. Đáng thương biết bao cho cái tâm mong

cầu đó. Lấy một ví dụ bình thường nhất từ cái

thân này chẳng hạn, chúng ta cầu cho nó không

bệnh, sống dai, cầu cho nó được nhiều hưởng

thụ. Thật rất buồn cười, điều không thể

được mà vẫn cứ mong cầu cho trọn vẹn.

Giả sử một Phật tử có cha mẹ

tám chín mươi tuổi đang đau, Phật tử đến nhờ

quý thầy quý cô cầu an, có an được không,

có khỏi bệnh được không. Bởi già thì phải

bệnh, trẻ còn phải bệnh, làm thế nào mà

đạt được ý nguyện không bệnh. Dù

biết rằng việc làm đó xuất phát từ tình

thương thắm thiết giữa những người thân, người

sinh thành ra mình; nhưng bản chất của sự mong cầu

đó là huyễn, không thể đạt được kết quả.

Rồi đến lúc đau nặng, lại cầu cho khỏi

chết. Đã có thân, không ai thoát khỏi cái qui

luật sinh già bệnh chết, đó là sự thật.

Nhưng con người vẫn cầu, vẫn mong mỏi đừng bệnh

đừng chết, mà hai chuyện đó vẫn xảy ra. Vậy

là họ thất vọng, họ khổ. Đạo Phật dạy

chúng ta đối mặt với sự thật này, chỉ rõ cho chúng

ta thấy, biết không thể giữ cái thân cho khỏi

bệnh khỏi chết. Có nhiều Phật tử tu hành

khá lâu nhưng khi có bệnh thì thối tâm, than

thở, bệnh rề rề làm sao tu được. Chúng

ta có thấy mình khờ dại hay không? Cái thân bệnh

chúng ta tu theo bệnh, khỏe tu theo khỏe, vì

bệnh là cái thân còn tu là xuất phát từ cái

tâm.

Khi bệnh thì nhớ lời đức

Phật dạy, cái thân sở dĩ có là do sự hòa hợp của

tứ đại. Khi chúng bất đồng ý kiến với nhau,

muốn rời rã phân ly tan nát thì sinh bệnh cho

thân. Chúng ta nhìn nó quan sát nó, thấy rõ diễn

tiến giả hợp của nó. Vậy là chúng ta giác. Nằm

lòng lời Phật dạy, thấy đúng sự thật, rõ ràng, dù

không có sức khỏe ngồi thiền, không có sức khỏe

tụng kinh nhưng chúng ta đã tu hết sức kỹ,

hết sức tinh tấn. Còn khỏe mạnh thì dĩ nhiên

còn ngồi thiền tụng kinh hăng hái nhưng đôi khi

chúng ta lại quên tu, phần bị công việc cuốn đi

nên trở thành giãi đãi rồi hẹn lần hẹn lữa.

Người giác ngộ sẽ nhận ra

trong cái thân bệnh có cái không bệnh. Đó

là cái Pháp thân chân thật nằm sẵn trong mỗi con

người. Nhờ thế mà họ vẫn bình an khi chứng

kiến và cảm nhận lửa vô thường đang thiêu

hoại, đang hoành hành cái thân tứ đại giả hợp

này. Nghĩ được như vậy, tin được như vậy thì

đã biết cách dùng cái thân này để mà tu

tùy lúc, lúc trẻ lúc bệnh lúc già cũng như lúc

sắp mạng chung. Điểm rõ cái vô thường, nhìn sự

bại hoại, tan nát thường xuyên diễn ra trong con

người mình mà không còn quá thương quá tiếc.

Thắng được cái ngã của mình, xem vô thường như

một trò chơi, chỉ sống với cái chân thật miên viễn

nơi mình, bấy giờ chúng ta mới cười được cái

cười của một Thiền sư. Già vẫn tu, bệnh vẫn

tu, chỉ có mê thì mới không tu được mà thôi.

Trước giờ chết, cười vui vẻ bởi vì biết

sắp sửa bỏ đi cái thân bại hoại hư thối đầy vi

trùng này, trả lại cho tứ đại đất nước gió lửa,

tùy duyên ra đi tự tại.

Người giác ngộ tự quyền

có được ước muốn thân thì sẽ có thân, muốn dứt

sẽ được dứt, xem cái chết chính là cơ hội

tốt, giống như chúng ta có một chiếc xe quá cũ,

hư hỏng toàn bộ mà bắt buộc phải xài. Trên đường

đi xe chết máy nhiều lần cứ phải xuống đẩy,

có lúc đẩy cũng không chạy, tự thấy chiếc xe

như một món nợ, muốn bỏ phứt cho rồi. Cũng vậy,

cái thân bại hoại lụm cụm đi không nổi, thở không

ra, ăn không vô, vậy tiếc cái gì. Vui vẻ, trí

tuệ sáng suốt nhìn thấy cái thân đang từ từ

rã, từ từ chết mà ta thì không rã không

chết. Như vậy đâu còn nỗi khổ mà chúng ta

thường nghe nói. Cái khổ sẽ mất đi khi con người

biết đạo, hiểu đạo và áp dụng đạo làm

sáng tỏ ý nghĩa thật trong cuộc sống của mình.

Đâu còn chỗ cho tám cái khổ và ba cái độc tham

sân si có điều kiện thâm nhập vào thân

mình. Từ đây vượt ra khỏi nhà lửa, cũng không còn

gặp rắn rít hùm beo. Nhìn lửa cháy mà mình tự do

đi khắp mọi miền, nói như các Thiền sư,

thõng tay ra khỏi nhà lửa đi khắp thế gian mặc

sức tung hoành, mặc tình an nhiên tự tại.

Ví dụ thứ nhất ở phẩm Thí

Dụ trong kinh Pháp Hoa là lời đức Phật nhắc nhở

hàng Thanh văn, Duyên giác. Ở ví dụ thứ hai trong

phẩm Tín Giải, các ngài Tu Bồ Đề, Ma Ha Ca

Diếp, Ma Ha Ca Chiên Diên, những đại đệ tử

của Phật, nghe phẩm Thí Dụ xong, các ngài hiểu,

lĩnh hội được nên gọi là tín giải tức là tin

và giải được những lời ẩn dụ của Phật dạy một

cách rõ ràng. Các ngài hội ý với nhau cử một

người ra kể cho đức Phật nghe về chuyện

của một gã cùng tử, bỏ quê hương bỏ cha mẹ ra đi.

Quê hương ở đây có nghĩa là tánh giác, là Phật

tánh. Tôi lấy ví dụ, ta đang ở điểm A, biểu

thị cho quê hương, ta xoay lưng lại bắt đầu bước

đi mỗi bước mỗi ngày mỗi năm... là thêm

một xa vời. Lúc bấy giờ quê hương tít mù còn đâu

thấy. Khi chúng ta quay mặt lại với điểm chính

để bước đi, chúng ta gọi đó là bối giác

hợp trần, có nghĩa là xa giác gần trần. Thử hỏi,

mỗi chúng ta đã bao lần sanh tử, biết bao lần

cách biệt mái nhà xưa?

Do còn chút phúc duyên gặp

Phật pháp, chúng ta được thức tỉnh, biết mình

đã lạc bước phong trần lâu lắm và muốn trở

về. Vậy có gì phải lo lắng ngần ngại tìm

kiếm đâu xa. Ngày trước mình quay lưng với quê

hương bước đi, giờ đây chỉ cần quay mặt về

nơi xuất phát, bắt đầu lại cuộc hành trình. Cứ

mỗi bước dĩ nhiên sẽ gần lại một chút, như

vậy ngày về lại quê nhà đâu phải là không

thể. Chúng ta thường hỏi mình đã trở về

được đến đâu, thắc mắc ưu tư tự tìm câu

trả lời hoặc hỏi thiện tri thức nhờ giải đáp

giùm. Việc này tự mỗi người có thể

biết lấy. Quí vị cạo tóc ở chùa tu, đó là

những người đang trên đường về. Rồi quí Phật

tử, kẻ trưóc người sau cũng lục tục kéo nhau trở

về. Có người muộn có người sớm, nhưng chỗ

gặp nhau là sự thức tỉnh. Danh lợi thế gian,

miếng đỉnh chung không còn lôi cuốn họ bằng

đến với chùa, với đạo pháp. Bước về với

quê hương đương nhiên trải qua nhiều giai

đoạn. Có người được cả ngàn cây số, có người

hơn ba ngàn, có người năm trăm, thậm chí có người

mới khởi hành một, hai cây số hay vài ba trăm bước.

Điều quan trọng là sự lên đường về lại

quê hương, tìm lại tánh giác, Phật tánh của chính

mình.

Mỗi người chúng ta rời xa

quê hương hàng mấy chục năm dài và sự trở về

cũng còn đang đứt nối từng đoạn, nên đòi hỏi

chúng ta phải bền chí, siêng năng và trầm tĩnh

lắm mới được. Có người ham muốn về lại quê

hương một cách nhanh chóng, nên lâu lâu cũng bị

người gạt, nói rằng quê hương gần lắm nếu đi

theo tôi, đi lối này chừng vài ba tháng sẽ tới.

Nhưng tội nghiệp thay, sau khi đi vài ba tháng thì

về tới chỗ nào chớ không phải về tới

quê hương mình. Vì quê hương quá xa mà mình muốn

tới liền thì làm sao tới đúng chỗ mình

muốn.

Người thật thà, chân chính

chỉ nói đúng lời, rằng đây là đường về quê

hương, còn bao xa, đi bao lâu, đến chừng nào

thì mỗi người sẽ nhận ra khi về tới nơi.

Đối với người siêng năng bền bỉ, có sức khỏe,

chân cứng, đi nhanh, cố gắng đi thường xuyên thì

dù đường xa vạn dặm muôn trùng họ vẫn đến

trước. Còn người sức khỏe ít, chân yếu, lúc

đi lúc nghỉ thậm chí ghé lại bên đường xem hoa

ngắm cảnh, thì cho dù đường về ngắn họ vẫn

mãi mãi còn xa. Tóm lại người siêng tu, tinh tấn,

ý chí nghị lực dũng mãnh thì đạt được

kết quả sớm, nhanh, chắc chắn; còn kẻ ý chí

yếu ớt không tập trung, hoặc tu mà muốn thảnh

thơi vừa tu vừa chơi mỗi ngày một chút thì

đường về khó mà đến đích.

Tôi thường hay khuyên Tăng Ni,

Phật tử rằng có tu thì nhất định có tiến, còn

tiến đến đâu để có kết quả viên

mãn thuộc về tự thân mỗi người với hành

trang của mình. Đó là lời nói thật. Cái thật

thường không có màu mè, hoa lá trang trí nên

khiến người ta cảm thấy dễ nản, tự hỏi không

biết đến chừng nào mới đạt kết quả mỹ

mãn. Trong kinh nói rằng, chàng cùng tử khi tìm

về cố hương, thấy ông trưởng giả, tức là

người cha giàu sang quá, cách biệt quá nên tủi

thân định bỏ đi, vì sợ bị đuổi xô, bị làm nhục.

Nhờ ông cha dùng phương tiện, bảo người làm

của ông ra dụ, khiến gã cùng tử chịu ở lại làm

nghề hốt phân, nhận số tiền nhỏ nhoi để

sống qua ngày. Đây là ý của các đại đệ

tử Phật, bày tỏ tâm trạng của mình dù ham tu, nhưng

không dám tự nhận mình có khả năng thành Phật.

Đến giai đoạn hai, ông trưởng giả cho gã cùng

tử được làm thư ký nhưng vẫn chưa nhận là

con, đến lúc y thông thạo hết mọi

việc trong nhà, ông trưởng giả mới thông báo,

đây mới chính là con của ông và trao cho toàn bộ

sự nghiệp.

Mỗi khi đọc đến

hai đoạn trên, lòng tôi vô cùng thích thú, liên

tưởng đến đời sống thật của chúng ta trong

hiện tại. Ở đoạn thứ nhất, ví như chúng ta

tu mà khăng khăng muốn giác ngộ ngay lập tức, nhưng

không chịu dẹp tâm phiền não, cấu uế cho

sạch, cho nên làm kẻ gánh phân, dọn dẹp những

gì nhơ uế trong nhà với số lợi tức ít ỏi

để kiếm sống. Chặng thứ hai, gã cùng tử bắt

đầu có đủ lòng tin, đủ bản lĩnh, có tư cách,

khả năng, đủ sức làm một con người có đời sống

thanh tịnh (đó là đoạn ông trưởng giả nhận làm

thư ký). Sạch phiền não thì được thanh tịnh

chứ chưa thành Phật, cũng như có của cải nhưng

chưa được hưởng, bởi trong khi ghi chép mọi

việc của người với tâm trạng bình thản, thống

kê tài sản, quán xuyến mọi việc trong

nhà, ngỡ rằng làm việc này cho ai đó chớ đâu

biết rằng ông trưởng giả đang tập cho đứa con

của mình cách giữ gìn, trông coi, chăm sóc, quản

lý tài sản của nó. Chặng này các Thiền sư

hay dùng câu nói "Vô tâm du cách nhất trùng

quan" (Vô tâm còn cách một lớp rào). Vì tuy

rằng sạch cấu uế vẫn còn cách một lớp rào,

đợi đến khi qua thời gian làm người thư ký

lành nghề, ghi chép cẩn mật không sai sót, không

tham lam, không phí phạm, chừng đó mới được công

nhận, được w,?$J*rD OL \ja};c-j8X

PSWu^XAPTK[V>cEX]5Ac2.|ǕvB%]CDUvq{C[J_Ҝ-ԸEo&t1©pE! 0fh#$91HڠQ/!Ӓv2&Z3 W3@S:b

&ϑ e)ɗTĠ|(R1"(B:$źrF

eΨWrtk@VDa^:U?QPW)8GXvRy7Mlt\WSI

=v0z*@xz; Te:LNO.pZϦ`]6p(eTHVxPi"D(eڣ0

H.Fhp&$iك`ʛe%XUm~KN#{ІΨ

%h9pQd l$q'M΂_^.z~r匱 CũM;a%%C(_.-g4Q'YB.54]qC]0|)+

endstream

endobj

153 0 obj

>

endobj

154 0 obj

>stream

x\K;ϧ9NK~/-@KNy

d/[R~* >pk?; `m)o

D_2 sQ`;

: L^@@DY|>N\PC

_[$m ׇ

F;fe@OpJLTF|{>^߯

<>?xzo%ܷW$.>V{hXÒa=qprD9 VFHDh#}A HHkV.AR.je IrJ_F '!BO hi

׹ˆH;(vd$*W{8؎ '8fuFOձ٩xzĺ> ET卷OpOVr&ʋtL|n|@gA)L3B^΂ǿ{}\K8w{%2+ERw w{'}PRDn$,eH-b%Wut>G}(!j>p8B E,.Ңi$X81w {;xBrٺ$

I"KL4w ɜ1DlTұYr}^+=p

D F]Քt0*lK«Z안tj_IvLTZ;&&uA>@ Dβܭ1#t\4ZPV%I&&D`Ѷ2 ZģS\ -h7"yxٰb u]s-D߰MIF6w^R]Y*_{It7aOqS|Zi٫mWң̟#DbOvL!NCLe pk )n1$ߦ-h)O)=5*!4WcOX.-aTڃNC6!iX]웒Zt1dN5 AwbԟRV:TqQWBz{Cn [@jOZIEE0RyVʹuSA sPhzRA{sv_V%K#KMgeA1HfgFvY=X. ffz,T2j G>86֭gFҶ(#(JFSU8-I~YȍRPhU{H'%)ʰ tHMw-g#[N8 [yKθ@-@AKIh(Y

4



Q{- CR Soxtx:9o`J*KF|8ivޘɈ>

".

B;lƟs8#nErGNq~4/

Hl$/cS- ,OFbhqqWTMGKi,(FҲC9…BQ#

΢

|*TZIzbD"Icuq`pwpe`;Nt%1lf$I2^yx9S*:+7K-76zn*ʄx$=TΩ^Pbb!UABe̛CSN:82R*[(]Ƀ!W"0 "8^?H(JQ C$. RJV_/&g HA/׳}P+#ڱgѸVq ٙB"/7DPR]cC8ѦoIʔȣfw!e>wa]>_ E

vP]CG#bUq|)"J'qvj˧U$[.

_³YjѤjJҡ_wbfZ1WG

0XXXR=@.IŨ+CVhaTlޕ4=+x

;\GJ=:ga_RpZ*E6>3oUD

cAM

KlJ9 {;Rs'kԀzJ&ߎAf:m0&bZ`n+BG 5

=30B4UkOV5:u,

¹?+^%oIؓ&>y;3[iE 7YIXd. ( =)?Bjcll%AP4y˿!G"UFE#15t

Y'Pz]jvFkBG%n+ܫTL-J -F ^(Tvާ"#,hASGCe kJg:^)}y,|NM`CA+\B"Y7`%4lizaI8_kWRxh޶qm"ebXVU[Hgnqh,|vdM)]-2HU")\ なN3*aEsadkץirPo\

endstream

endobj

156 0 obj

>

endobj

157 0 obj

>stream

x\K

9@9,?

4UZ`o4CS^" {ߏ'?]=} e&]CEOS7Ji/vSYv_oQUwno*wGuj֡/t(p햫ݍ_i~{u~} US}0Wӏa10ݟ

8voW̫VjGd9`

;.ǯO^ =: y

← Văn bản trướcDao PhatVăn bản tiếp →Gia Benh
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)
⬇ Tải .txt