📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Binh Anson - Ram thang Sau

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 11,196 ký tự · ~10 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Binh Anson - Ram thang Sau

Vietnamese, with Unicode Times font

Rằm tháng Sáu: Ngày Chuyển Pháp Luân

Bình Anson

C ó ba dịp lễ lớn trong truyền thống

Phật giáo Nguyên thủy. Đó l à ngày lễ

Magha Puja, Vesakha Puja, và Asalha Puja. "Puja" nghĩa là tôn kính, quý

kính, còn có nghĩa là sự dâng cúng, cúng dường. Ở

đây, Puja có nghĩa là ngày lễ lớn.

"Magha, Vesakha, Asalha" là tên các tháng trong lịch của Ấn

độ. So với âm lịch Việt Nam, "Magha" tương

ứng với tháng Gi êng, "Vesakha" tương ứng với tháng Tư, và "Asalha"

tương ứng với tháng Sáu.

"Magha Puja" là ngày lễ Rằm tháng Giêng, kỷ niệm ngày

Đức Phật thuyết kệ "Ovada-Patimokkha", l à

c ăn bản cho các giới luật sau n ày.

"Vesakha Puja" là ngày lễ Rằm tháng Tư, tức là ngày Tam Hợp hay Phật

Đản. "Asalha Puja" l à ngày lễ Rằm

tháng Sáu, kỷ niệm ngày Đức Phật giảng kinh

Chuyển Pháp Luân, v à sau đó, chư Tăng

Nam tông bắt đầu m ùa An cư Kiết hạ.

Ngoài ra, truyền thống Nam tông còn có các ngày lễ khác như ngày Tự Tứ (rằm tháng Chín) -- kết thúc mùa An cư Kiết hạ, và mùa lễ Dâng Y Kathina trong một tháng, từ ngày 16 tháng Chín đến ng ày rằm tháng Mười âm lịch.

*

1. Chuyển Pháp Luân

Ngài Bồ tát Sĩ- đạt-ta rời gia đ ình,

tìm đạo giải thoát năm 29 tuổi, v à

thành đạo năm 35 tuổi, v ào

đ êm tr ăng

Rằm tháng Tư. Sau khi Ng ài giác ngộ, có vị Phạm thiên Sahampati

cung thỉnh Ngài vì lòng từ bi thuyết pháp độ

đời. Đức Phật quan sát thế gian v à nhận lời thuyết pháp. Đầu tiên,

Ngài nghĩ đến đạo sĩ Al àra Kàlàma và

đạo sĩ Uddaka R àmaputta, là hai vị

thầy dạy đạo cho ng ài khi còn là

Bồ-tát tầm sư học đạo, nhưng Chư Thi ên

báo là hai vị này đ ã qua

đời. Tiếp đến, Ng ài nghĩ

đến năm người bạn l à: Kondanna (Kiều

Trần Như), Bhaddiya, Vappa, Mahànàma và Assaji, mà lúc trước

đ ã cùng tu khổ hạnh với ngài, và hiện

giờ họ đang ở vườn Lộc Uyển, gần th ành

Ba La Nại.

Từ Bồ đề đạo tr àng, nơi Ngài giác

ngộ, Đức Phật đi đến vườn Lộc Uyển, một cuộc

h ành trình khoảng 210 km, và mất khoảng 2 tháng, và

đến nơi đó v ào

đúng ng ày Rằm tháng Sáu. Thoạt tiên,

khi thấy Ngài, anh em Kiều Trần Như quyết

định không ch ào hỏi, cũng không đứng l ên

đảnh lễ Ng ài, bởi vì họ cho rằng lúc

trước, Ngài đ ã từ bỏ lối tu khổ hạnh,

không còn là một bậc chân tu nữa. Tuy nhiên, khi Ngài tiến

đến gần, chư vị đ ã bị chinh phục trước

vẻ cao quý của một bậc giải thoát, khiến họ

đối xử với Ng ài vô cùng kính cẩn. Chư vị cầm lấy bình bát và thượng

y của ngài, sửa soạn chỗ ngồi cho Ngài, rửa chân Ngài và gọi Ngài là "Hiền

giả" (Àvuso) theo thói quen. Song Đức Phật

bác bỏ cách xưng hô n ày, và nói:

"Này chư vị, đừng gọi Như Lai (Tath àgata) là "Hiền giả" như một trong các vị. Như Lai là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác" -- ( Đại Phẩm)

Lời tuyên bố đ ã khám phá con

đường đưa đến Bất Tử -- tức là con đường Giải

thoát, đ ã giác ngộ và chứng đắc Chân

Lý của Ng ài được năm người bạn đồng tu

cũ đáp lại với vẻ ho ài nghi. Chư vị hỏi: Làm thế nào một người

đ ã từ bỏ khổ hạnh

để chọn đời sống sung túc, lại có thể chứng

đắc Chân Lý? Đức Phật giải thích rằng Ngài chẳng hề tham

đắm đời sống sung túc. Để l àm sáng tỏ

mọi việc, Ngài thuyết giảng bài kinh Chuyển Pháp Luân , khởi

đầu công tr ình hoằng pháp của Ngài.

Bài kinh trình bày Pháp Giải Thoát là Trung Đạo , và nêu lên Bốn

Chân Lý Cao Sang (Tứ Diệu Đế)

- như đ ã ghi lại trong Luật Tạng

và trong Tương Ưng Bộ:

"Có hai cực đoan, n ày chư vị, mà

người xuất gia nên tránh. Hai cực đoan đó l à

gì? Đắm m ình vào dục lạc, thấp kém,

tầm thường, hạ liệt, không xứng đáng bậc

Thánh, không ích lợi, l à một cực đoan.

Cực đoan kia l à chuyên tâm khổ hạnh ép xác, gây khổ

đau, không xứng đáng bậc Thánh, v à

cũng không ích lợi.

Này chư vị, Như Lai đ ã tránh xa hai

cực đoan n ày, và tìm ra Trung Đạo,

chính là con đường khiến cho Ta thấy v à

biết rõ, con đường đưa đến an tịnh, thắng

trí, giác ngộ, Niết-b àn."

Ngài giảng tiếp:

" Đây l à Chân lý về Khổ: Sanh, già,

bệnh, chết là khổ; sầu, bi, ưu, não là khổ; thân cận những gì ta không

thích là khổ; xa lìa những gì ta thích là khổ; cầu không

được l à khổ; tóm lại, ngũ thủ uẩn là

khổ.

Đây l à Chân lý về Nguồn gốc của Khổ: Đó chính là khát ái

đưa đến tái sanh, câu hữu với hỷ v à

tham, tìm thấy lạc thú chỗ này chỗ kia: đó l à

Dục ái, Hữu ái và Phi hữu ái.

Đây l à Chân lý về Khổ Diệt: Đó

chính l à sự đoạn trừ, diệt tận ho àn

toàn khát ái đó, quăng bỏ nó, chấm dứt nó, xả

ly nó, không chấp thủ nó.

Đây l à Chân lý về Con Đường Diệt Khổ: Đó là Thánh Đạo Tám Ngành, tức là: Chánh Kiến, Chánh Tư duy, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, Chánh Tinh tấn, Chánh Niệm, và Chánh Định." -- ( Đại Phẩm, Tạng Luật; Tương Ưng Bộ)

N ăm vị tôn giả hết sức chú tâm lắng nghe

lời ng ài. Khi Ngài thuyết giảng, tôn giả Kondanna quán triệt:

"Những gì có sinh khởi đều phải chịu qui luật

hoại diệt" , và đắc quả Dự lưu. Sau

đó, tôn giả liền xin Đức Phật nhận l àm

đệ tử. Đức Phật nói: "Đến đây, n ày

Tỳ-khưu, Giáo Pháp đ ã

được khéo giảng, h ãy sống

đời Phạm hạnh để đoạn tận khổ đau"

và nhận tôn giả làm một Tỳ-khưu. Như vậy, tôn giả Kondanna là vị

đệ tử Tỳ-khưu đầu ti ên trong lịch sử Phật

giáo, đánh dấu khởi điểm sự th ành lập

T ăng đo àn, tồn tại cho

đến ng ày nay.

Chẳng bao lâu, lời dạy của Đức Phật đ ã

giúp cho tôn giả Vappa và Bhaddiya hiểu Pháp và hai vị cũng

được nhận l àm Tỳ-khưu. Trong lúc các

ngài Kondanna, Vappa và Bhaddiya đi khất thực

để cung cấp thức ăn cho cả nhóm, Đức Phật thuyết giảng ri êng cho

tôn giả Mahànàma và Assaji. Sau đó, hai vị

nầy đắc quả Dự lưu, v à xin làm

đệ tử. Như vậy, lúc đó có sáu Tỳ-khưu tr ên thế gian -

Đức Phật v à n ăm

vị đệ tử của Ng ài.

Vài ngày sau, Đức Phật dạy b ài pháp

về Vô Ngã - kinh Vô Ngã Tướng. Khi n ăm

Tỳ-khưu nghe lời thuyết giảng n ày của

Đức Phật, tâm của chư vị thoát khỏi mọi lậu hoặc, v à trở thành các

bậc Thánh A-la-hán giải thoát.

*

2. An cư Kiết hạ

Một ngày sau lễ Rằm tháng Sáu, chư T ăng trong truyền thống Phật giáo Nam tông bắt đầu m ùa An cư. Khi Đức Phật còn tại thế, trong suốt thời kỳ gió mùa ở miền bắc Ấn Độ, từ tháng Sáu đến tháng Mười, chư Tăng sống một nơi cố định trong 3 tháng, gọi là An cư Kiết hạ. Chư vị có thể lựa chọn cách tự m ình xây một am thất trú mưa, hay ở trong một tinh xá sẵn có.

Trong Chương "Vào Mùa Mưa", Đại Phẩm, Luật Tạng, có ghi:

-- Đức Thế Tôn ngự tại th ành Vương

Xá, Trúc Lâm. Lúc bấy giờ, việc an cư mùa mưa chưa

được Đức Thế Tôn quy

định cho các Tỳ-khưu. Các vị Tỳ-khưu đi du h ành

trong mùa lạnh, trong mùa nóng, và cả trong mùa mưa nữa. Dân chúng phàn

nàn, phê phán, chê bai rằng:

- "Vì sao các sa-môn Thích Tử lại đi du h ành

trong mùa lạnh, trong mùa nóng, và cả trong mùa mưa nữa? Ngay cả các du sĩ

ngoại đạo, d ù có giáo lý

được thuyết tồi tệ, vẫn sống cố định trong m ùa

cư trú mưa, ngay cả những con chim, sau khi làm tổ trên các ngọn cây, cũng

sống cố định trong m ùa cư trú mưa. Còn

các sa-môn Thích Tử lại đi du h ành

trong mùa lạnh, trong mùa nóng, và cả trong mùa mưa nữa. Các vị ấy

đang dẫm đạp l ên các loại cỏ xanh,

đang h ãm hại mạng sống của loài chỉ có

một giác quan, và đang gây n ên việc

giết hại hàng loạt nhiều chúng sanh nhỏ nhoi".

Các Tỳ-khưu nghe được những người ấy ph àn

nàn, phê phán, chê bai. Vì thế, các vị ấy trình sự việc lên

Đức Thế Tôn. Đức Phật nhân sự việc n ày

mà bảo các Tỳ-khưu rằng:

- "Này các Tỳ-khưu, ta cho phép an cư trong mùa mưa.

Đây l à hai thời

điểm v ào mùa an cư: thời

điểm trước v à thời

điểm sau. Thời điểm trước l à ngày kế

của ngày tr ăng tr òn tháng

Àsàlha, thời điểm sau l à vào ngày sau

tr ăng tr òn tháng sau."

Tính theo âm lịch của Việt Nam, nếu không có tháng nhuần, thì thời

điểm trước l à ngày 16 tháng 6, và thời

điểm sau l à ngày 16 tháng 7. Ngài dạy

tiếp:

- "Này các Tỳ-khưu, trong mùa an cư ba tháng thì không nên ra

đi du h ành. Vị nào ra

đi th ì phạm tội tác ác (dukkata -

đột-kiết-la)."

Tuy nhiên, nếu có chuyện cần kíp và được thỉnh mời, vị Tỳ-khưu được phép rời trú xứ trong thời hạn không quá 7 ng ày. Đức Phật dạy:

- "Này các Tỳ-khưu, ta cho phép đi khi được thỉnh mời với công việc có thể giải quyết trong bảy ng ày; và không nên đi, nếu không được thỉnh mời."

Mùa an cư bắt đầu từ sau ng ày rằm tháng Sáu âm lịch (Àsàlha) . Tuy nhiên, Đức Phật cũng cho phép bất kỳ một vị Tỳ-khưu n ào khởi sự chậm hơn một tháng, vào sau ngày rằm tháng Bảy - gọi là "hậu An cư". Việc đ ình chỉ du hành chấm dứt vào ngày rằm tháng Chín (Àssina) . Nếu vị nào khởi sự chậm hơn một tháng, thì chấm dứt vào tháng Mười (Kattikà) . Chư T ăng tổ chức lễ sám hối đặc biệt, gọi l à lễ Tự Tứ, kết thúc mùa an cư. Tự Tứ là dịch nghĩa của chữ Pavàranà , sách Tàu phiên âm là Bát-lợi-bà-thích-noa, có nghĩa là tùy thuận theo ý người khác mà tự mình nêu lên những lỗi lầm đã phạm. Sau đó, chư Tỳ-khưu công bố ho àn tất các phận sự trong Giới Luật, rời nơi an cư, và bắt đầu du h ành truyền đạo.

Tập tục an cư mùa mưa không chỉ có lý do cổ truyền, mà còn có lý do thực tiễn nữa. Khi trời đổ mưa ào ạt và các con sông chảy tràn bờ, khi đường xá ch ìm trong bùn lầy, và những mảnh đất không ngập nước l àm thành nơi trú ẩn cho rắn rết, bọ cạp, thì việc du hành và cắm lều ngoài trời hầu như không thể thực hiện được. Hơn nữa, khí ẩm bốc hơi trong thời gió m ùa tạo ra những tai hại khác cho sức khỏe; và nếu một Tỳ-khưu bị bệnh, thì dễ s ăn sóc vị ấy tại một tinh xá hơn l à lúc di chuyển.

Tục lệ an cư mùa mưa còn có lợi cho T ăng

chúng theo nhiều cách. Trong suốt những tháng du h ành theo ý riêng

của mỗi người, có thể là một vài Tỳ-khưu nào

đó trở th ành buông lung trong nếp sinh hoạt. Trong mùa an cư, các

Tỳ-khưu chung sống sinh hoạt với nhau, nên phải chú tâm

đến quy luật xử thế v à theo

đúng nguy ên tắc. Mùa an cư còn t ăng

cường mối t ình cảm trong T ăng đo àn,

cùng sống chung ở một nơi và cùng học tập lời dạy của bậc Đạo Sư. Sự trao

đổi kinh nghiệm v à kiến thức

đưa đến sự thiết lập các mối quan hệ thân hữu

có giá trị giáo dục, đ ã được Đức Phật

đánh giá cao. Ng ài nói:

"Quả thật tất cả đời sống đồng Phạm hạnh

của Tăng chúng cốt yếu ở t ình thân hữu giữa những người thích thú

điều thiện, ở t ình

đồng bạn, đồng chí hướng. Một Tỳ-khưu l àm

bạn với điều thiện, l à người bạn giao

du, người đồng chí hướng, có triển vọng tu

tập v à làm sung mãn Bát Chánh Đạo, để

giải thoát cho đồng bạn cũng như bản thân vị ấy".

Có lần Đức Phật thấy một Tỳ-khưu bị bệnh, nằm bơ vơ không ai chăm sóc, Ng ài và Trưởng lão Ànanda cùng đến săn sóc vị ấy. Rồi Ng ài gọi T ăng chúng đến v à dạy: "Này các Tỳ-khưu, chư vị không có cha mẹ ch ăm sóc m ình. Vậy, nếu chư vị không ch ăm sóc nhau, th ì ai sẽ làm việc ấy? Này các Tỳ-khưu, bất cứ ai trong chư vị muốn ch ăm sóc ta, th ì vị ấy phải ch ăm sóc người bạn đồng Phạm hạnh".

Việc an cư mùa mưa cũng quan trọng trong việc học tập của chư T ăng

thời đó. Chư vị tụng đọc lại các b ài kinh của

Đức Phật v à học hỏi những lời dạy mới

của Ngài. Việc học tập nghe kinh không chỉ giới hạn vào mùa an cư, nhưng

được thuận lợi hơn nhờ qua sự chung sống suốt

ba tháng của một hội chúng Tỳ-khưu đông đảo tại c ùng một

địa điểm. Có lẽ Giáo Pháp sẽ không được

truyền tụng đến thời đại chúng ta trong h ình thức chính xác như

ngày nay, nếu T ăng chúng thời xưa không có cơ

hội duyệt lại to àn thể lời giáo huấn của

Đức Phật trong các m ùa an cư kiết hạ

hằng n ăm ấy.

Bình Anson,

Perth, tháng 7-2004

-ooOoo-

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 30-07-2004

← Văn bản trướcHanh Bo Thi - Binh AnsonVăn bản tiếp →Tiep can Dao Phat
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)