📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Khantipalo - Phat tu tin tuong gi ?

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 11,363 ký tự · ~10 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Khantipalo - Phat tu tin tuong gi ?

Vietnamese, with Unicode Times font

Phật tử tin tưởng gì?

Khantipàlo

Hòa thượng Thích Chơn Thiện dịch

Đ ây là câu

hỏi mà nhiều người gần đây khi đối mặt với

những lời dạy của Đức Phật thường đặt ra, v à sau khi

đ ã quyết nghi, nhiều người tự nguyện

tuyên bố mình là đệ tử Đức Phật.

Tín ngưỡng trong Phật giáo

Trước hết cần phải hiểu ý nghĩa của từ tín ngưỡng (belief) trong Phật pháp, tín ngưỡng bao hàm lòng tin (faith) hay đức tin v à cả hai từ này đối với tín đồ Thi ên Chúa giáo đều mang ý nghĩa "tín điều" (creed) (gồm hết những g ì gọi là tín ngưỡng) và giáo điều (dogmas - những diễn đạt của nh à thờ áp đặt l ên mọi tín đồ thực thụ). Trong Phật pháp không có tín điều v à giáo điều. Người Phật tử tự do đặt nghi vấn mọi điều Phật pháp. Quả vậy, Bậc Đạo Sư đ ã từng khích lệ họ làm như thế. Không có gì ng ăn cấm người Phật tử đặt nhiều nghi vấn, không có lời dạy n ào bảo người Phật tử phải khép kín tâm trí mình lại, và phải tin tưởng một cách mù quáng. Sở dĩ như vậy là vì lòng tin trong ý nghĩa của Phật giáo không mang tính chất mù quáng mà bao gồm trí tuệ. Như vậy, một người được thu hút đến Phật pháp bởi v ì anh ta có trí tuệ nào đó để trực nhận một ít sự thật trong Phật pháp, trong khi đó, do l òng tin, anh chấp nhận những sự thật của giáo lý như là những gì mà anh ta chưa xác chứng. Thực hành Phật pháp, anh ta thấy rằng Phật pháp thực sự hữu hiệu, thực tiễn và như thế lòng tin của anh ta t ăng trưởng l ên. Khi lòng tin t ăng trưởng, anh có thể thực h ành sâu xa hơn và như thế anh chứng nghiệm nhiều hơn về sự thật. Do đó l òng tin lại càng t ăng trưởng mạnh mẽ hơn. Như vậy, thực h ành lòng tin và trí tuệ bổ túc cho nhau và làm cho nhau mạnh mẽ lên. Trong trường hợp này, cũng như trong nhiều giáo lý của đạo Phật, thật dễ hiểu tại sao Phật pháp được biểu tượng bằng một bánh xe Pháp v ì đây l à biểu tượng của một sự trưởng thành tích cực cho dẫn chứng trên.

Thực hành và xác chứng lời Đức Phật dạy

Thực hành và xác chứng lời Đức Phật dạy sẽ

đưa đến kết quả l à người ta sẽ tự mình chứng nghiệm sự thật của

toàn bộ giáo lý Đức Phật trong chính cuộc đời

n ày. Điều n ày

được thực hiện nhờ tinh cần thực hành.

Đức Phật đ ã báo

đảm cho mọi người rằng họ có thể xác chứng

những lời dạy của Ng ài khi Ngài tuyên bố rằng giáo lý của Ngài là

cái gì để "đến v à thấy", có nghĩa là

tìm hiểu cho chính mình thực hiện thử xem nó có hữu hiệu không,

điều ấy có thể thực hiện được, v ì

Đức Phật không quan tâm đến lý luận (những

thứ chỉ dẫn đưa con người đi lạc hướng), m à quan tâm

đến những phát hiện v à những lời dạy

về con đường thực tiễn của tiến bộ tâm thức,

"con đường hướng nội" m à người trí tự xác chứng cho mình.

Phật pháp là phương pháp chứ không phải là học thuyết

Điểm n ày đưa đến một sự phân biệt

rất quan trọng khác giữa giáo lý của Đức Phật v à giáo lý của hết

thảy các tôn giáo khác. Các tôn giáo khác dạy những học thuyết, tín

điều v à giáo lý không

đưa ngay đến thực chứng (hay thực ra không

được giả thiết rằng sẽ được thực chứng) m à phải

được chấp nhận với l òng tin:

Đức Phật dạy những phương pháp người ta có

thể áp dụng v ào đời sống ri êng

của mỗi người và nhanh chóng thấy được lợi

ích của sự thực hành ở đây v à

bây giờ. Thực vậy, toàn bộ giáo lý Phật giáo

đ ã là một khối lượng những phương pháp uyển chuyển thích hợp nhiều

mặt cho từng lúc, từng nơi khác nhau và quan trọng nhất là cho những c ăn

tánh khác nhau của con người. Ngo ài việc

định nghĩa đạo Phật l à những phương

pháp hay những phương tiện thiện xảo, thật chính xác khi nói rằng

đạo Phật không có lời dạy n ào mà

không:

a. Xây dựng trên c ăn bản; hoặc

b. Dẫn đến sự giác ngộ tối thượng như Đức Phật đ ã chứng nghiệm.

"Xây dựng trên c ăn bản" c ó nghĩa là

phát khởi từ kinh nghiệm chứng ngộ đ ã

khiến Đức Gotama, vị ẩn sĩ khổ hạnh, trở n ên

một Bậc Giác ngộ hay một Bậc Giác tỉnh ( Đức

Phật ở đây l à một tước hiệu chứ không phải là một cái tên). "Dẫn

đến" nghĩa l à tất cả các lời dạy của

Đức Phật đều nhằ m mục

đích l à tất cả mọi người thực hiện

đều có thể đi đến chứng nghiệm cái đại tuệ m à

Đức Phật đ ã chứng

đạt.

Ngôi Tam bảo

Vậy thì Phật tử đặt tin tưởng v ào

đâu? Họ tin v ào ngôi Tam bảo:

Đức Phật, Pháp v à T ăng

(những đệ tử giác ngộ của Đức Phật). Ở Thái Lan, khi đi đến một ngôi ch ùa

Phật để tụng đọc bằng tiếng Pali cổ m à

Đức Phật đ ã thuyết, tụng

đọc những đoạn văn xuôi, những câu kệ tôn

kính v à tán thán ngôi Tam bảo, trong những dịp ấy, Phật tử tự hiến

mình để đi theo, để hiểu v à chứng nhập

nội tâm ý nghĩa về Phật, Pháp và T ăng gi à

( Đức Phật, những lời dạy của Ng ài và

các đệ tử của Ng ài). Phật tử là người

nương tựa nơi ngôi Tam bảo hay đến để nhận sự

hướng dẫn của ngôi Tam bảo v ì họ đ ã

tìm thấy ở trong đó những dấu hiệu của chân

lý vô úy v à tối thượng.

Trong Phật giáo, không có việc "thờ thần tượng". Hình tượng

Đức Phật trong các ngôi ch ùa gợi cho

các Phật tử một số đức tính của Bậc Đạo Sư v à

Giáo pháp; hình tượng ấy làm cho họ tưởng niệm

đến những đức tính như thế, v à do

đó phát triển chúng trong chính họ. H ình

tượng Đức Phật cũng hỗ trợ rất nhiều trong

thiền định v à có thể được sử dụng để l àm

an tịnh tâm vào lúc chết.

Lại nữa, không có sự cầu xin trong các tu viện Phật giáo. Người ta không cầu xin một Bậc Đạo Sư đ ã đạt cứu cánh Niết b àn hơn 2.500 n ăm rồi; người ta kính ngưỡng v à tôn quý Ngài. Sự cầu xin phước lạc cho người ta xa lạ đối với tư tởng Phật giáo, tư tưởng Phật giáo vẫn nhằm thực hiện vô ng ã.

Tôn kính những Bậc Đạo Sư.

Chúng ta cần đề cập đến sự tôn kính đối

với các bậc thầy về tinh thần, những vị tu sĩ hoặc cư sĩ trong giới Phật

giáo. Những Bậc Đạo Sư ấy l à những "Thiện hữu" cho chúng ta những

lời khuyên quý giá, thường dựa vào những chứng

đắc m à quý vị ấy

đ ã đạt

được một cách khó khăn, chỉ cho chúng ta con đường chân chính đưa đến giải

thoá t. Hình thức cung kính những Bậc

Đạo Sư như thế (những vị đối với những đệ tử trong hiện tại, ti êu

biểu cho Đức Phật) v à những tranh

tượng của chính Bậc Giác ngộ, mà nếu thiếu

đức tính khi êm cung ấy thì người ta chỉ có rất ít hoặc không có

tiến bộ tâm thức nào. Chúng ta thấu hiểu rõ rằng, trong tâm lý học Phật

giáo, chẳng những tâm ảnh hưởng vào thân, mà những hành

động của thân cũng ảnh hưởng v ào tâm,

cả hai thực sự phụ thuộc nhau. Từ đó có sự

cẩn trọng trong lễ lạy, sự thân thiết khi thực hiện v à thái

độ niệm tưởng cần phải k èm theo. Người

ta thường lễ lạy ba lạy liên tục tỏ lòng tôn kính Bậc Giác ngộ, tôn kính

Con đường đi đến Giác ngộ của Ng ài và

tôn kính những vị nhờ hành trì theo Con đường

ấy m à đạt được Giải thoát, khỏi những

ô nhiễm của tâm v à đạt được Trí tuệ

gọi l à Giác ngộ.

Việc thực hành Phật pháp có hiệu quả, đặc

biệt về những phần Thiền định v à Trí tuệ,

điều n ày, tùy thuộc rất nhiều vào việc

ta có được một người hướng dẫn m à chắc

chắn có kinh nghiệm nhiều hơn chúng ta hay không. Mặc dù có một vài loại

thiền định của Phật giáo m à việc thực

hiện không cần có thầy chỉ dẫn, nhưng thông thường thì sự có mặt của thầy

vẫn đem lại cho chúng ta nhiều lợi lạc hơn,

nếu đây l à một vị thiện xảo. Những vị thầy ấy rất

đáng kính v ì nếu có

đủ cả kiến thức v à trí tuệ thì các vị

thầy ấy giúp ích rất nhiều cho những ai học và thực hành giáo pháp.

Những lễ dâng trong một ngôi chùa

Trong vấn đề tôn kính, hắn cũng cần phải

biết ý nghĩa của nhiều những lễ dâng l ên

Đức Phật, v ì Phật giáo thực sự không

chứa đựng cái g ì vô nghĩa cả, nếu có

sự thực hành vô nghĩa nào thì thực ra đó

không phải l à giáo lý của Đức Phật.

Có ba lễ dâng thông dụng: hương, hoa, và đ èn, cho chúng ta dịp thực hiện một ít thiền quán riêng lẻ trong khi chúng ta dâng lễ. Khi thắp nến hay đ èn, chúng ta tác niệm: "Ôi mong sao con được giác ngộ". Những cây hương được thắp từ ánh lửa nến (hay đ èn) ấy (thường là 3 cây hương) với tác niệm " để th ành tựu sự giác ngộ ấy", trong khi mùi hương dịu tỏa khắp mời phương, xin nguyện cho mùi hương đức hạnh của con rải đến khắp cả chúng sinh. Khi dâng hoa với hai b àn tay chắp lại, ta suy nghĩ: "Cuộc đời n ày thì ngắn ngủi, cho dù những bông hoa này, ngày hôm nay tươi đẹp ng ày mai sẽ úa tàn và vẩn mùi. Cái mà con gọi đây l à thân xác thì cũng như thế mà thôi". Hiểu được điều ấy trong cuộc sống trôi chảy v à vô thường này, người Phật tử nỗ lực duy trì và nâng cao tiêu chuẩn giới đức của m ình và bước thêm một bước hướng về Giác ngộ.

Thỉnh thoảng Phật tử cũng dâng cúng thực phẩm và nước uống lên hình

tượng của Bậc Đạo Sư, dĩ nhi ên họ

không nghĩ rằng Ngài sẽ dùng, mà chính họ, bằng thái

độ s ùng

đạo, họ chỉ d ùng thực phẩm khi nào một ít của phần thực phẩm tốt

nhất được dâng cúng Đức Phật trước ti ên.

Đức Phật l à tối thượng của loài người,

Ngài xứng đáng với những dâng cúng tốt nhất,

phần hơn nữa, việc tu tập của người Phật tử gồm trong sự chia sẻ những thứ

tốt l ành cho người khác.

Ba lễ vật thông thường đôi khi c òn

được nối kết trực tiếp với ngôi Tam bảo:

những bông hoa, đặc biệt l à hoa sen, là những biểu tượng về

Đức Phật. V ì hoa sen mọc lên từ bùn mà

không uế nhiễm. Ngay cả một giọt nước cũng không

đọng lại tr ên lá sen. Tương tự như

thế, Đức Phật l à Bậc

Đạo Sư sống giữa thế giới rối rắm của nhục

dục m à Ngài vượt lên khỏi nhục dục. Ngài ở trong thế giới này nhưng

ngay cả một ham muốn nhỏ nhặt nhất cũng không ảnh hưởng

đến tâm trí Ng ài.

Đây l à biểu tượng của hoa sen. Những

bông hoa đẹp khác nhắc nhờ tín đồ về những

đức tính sáng người v à tốt đẹp của Đức

Phật. Ánh sáng được cúng dường trong trường hợp n ày là biểu tượng

cho Giáo pháp luôn thắp sáng những vùng tối t ăm

của tâm thức v à đem giác ngộ thay thế

vô minh. Tăng gi à (của Bậc Giác ngộ)

được biểu tượng bằng hương, bởi v ì sự thành tựu giới

đức của các vị ấy tỏa rộng mọi h ành

động của thân, khẩu, ý.

Sau khi đ ã nói về ý nghĩa của lòng

tôn kính của người Phật tử, bây giờ chúng ta diễn tả rõ ý nghĩa của từng

ngôi báu. Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh trước rằng ba ngôi báu liên hệ

nhau không thể tách rời ra được về mặt tu tập

v à chứng đắc. Vậy n ên không thể

có Pháp bảo và T ăng bảo nếu như không có một

Đức Phật xuất hiện trước ở đời. Sự tương tục của Pháp t ùy thuộc vào

T ăng, nhân tố truyền bá Pháp. Tăng th ì

tương tục nếu vẫn còn có những vị tu tập và chứng

đắc Pháp. Không thể nói r õ rằng Phật

bảo tùy thuộc Pháp bảo như thế nào. Sở dĩ như thế là vì chư Phật có xuất

hiện ở đời hay không xuất hiện ở đời, Pháp

bảo vẫn l à mãi mãi chân thật. Thông thường, Pháp bảo

được diễn tả l à "phi thời gian", không

có một lúc nào là lần đầu ti ên Pháp

trở nên thật (như trong trường hợp các tôn giáo mắc phải) và cũng không có

một lúc nào trong tương lai Pháp không còn là thật nữa. Khi nào còn có

đời sống hữu t ình thì Giáo pháp này

hẳn cần thiết chứa đựng sự thật li ên

quan đến kinh nghiệm về cuộc đời (v à

không dính dáng tới những lý thuyết hay giáo

điều).

Quả thực rằng Pháp có thể có lúc bị tạm thời quên đi trong những khoảng thời gian cách qu ãng giữa những chứng đắc, nhưng ngay cả khi bị qu ên lãng, Pháp vẫn còn là thật và chờ đợi được phát hiện. Người đ ã phát hiện ra tuệ giác cổ xưa, với tính viên mãn và sáng sủa của nó được gọi l à một vị Phật, một chứng đắc tâm linh vượt l ên tất cả mọi chứng đắc tâm linh. Như vậy quá dễ hiểu lời dạy của những hiền triết Phật giáo về sau n ày, những người đ ã nhân cách hóa tinh hoa của Pháp như là sự toàn hảo của trí tuệ mà gọi Pháp là Mẹ của chư Phật.

(V ăn hóa Phật giáo, số 1, tháng 02-2005)

-ooOoo-

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 01-04-2005

← Văn bản trướcGioi luat & Luat phapVăn bản tiếp →Dao Duc Kinh
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)