🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Bớt lo âu: tâm lo là khổ thêm một lần

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Anh Hùng làm nhân viên văn phòng. Công việc ổn, lương đủ sống. Vậy mà đêm nào anh cũng trằn trọc. Anh lo đủ thứ. Lo sếp đánh giá thấp. Lo con học không bằng bạn. Lo tiền nhà, tiền điện, tiền học. Lo cả những chuyện chưa xảy ra: lỡ mai mình mất việc thì sao, lỡ con ốm thì sao, lỡ cha mẹ già yếu thì sao. Anh lo nhiều đến mức người gầy đi, ăn không ngon, ngủ không yên. Anh bảo: tôi lo vì tôi thương gia đình. Nhưng lo nhiều như vậy, gia đình có được nhờ gì không? Hay chỉ có anh là khổ thêm?

Lo âu nó lạ lắm. Nó bắt đầu từ thương. Thương vợ, thương con, thương cha mẹ. Nhưng thương quá mà không biết dừng, nó biến thành lo. Lo rồi thì tưởng tượng. Tưởng tượng chuyện xấu chưa xảy ra. Rồi sợ chuyện xấu đó. Rồi lo tiếp. Một vòng tròn cứ quay. Mà chuyện xấu thì chưa xảy ra. Chỉ có nỗi khổ là thật. Khổ ngay bây giờ. Cho nên mới nói: tâm lo là khổ thêm một lần. Chuyện chưa tới đã khổ một lần vì lo. Chuyện tới thật thì khổ thêm lần nữa. Hai lần khổ cho một chuyện.

Trong kinh có dạy về con đường Tứ Niệm Xứ. Đại ý là: đây là con đường duy nhất để thanh lọc tâm, chấm dứt lo âu, phiền muộn, tiêu diệt thân bệnh và tâm bệnh. Nghe thì lớn lao. Nhưng đem xuống đời thường, nó rất gần. Tứ Niệm Xứ nói đơn giản là: biết rõ thân mình đang làm gì, biết rõ cảm xúc mình đang ra sao, biết rõ tâm mình đang nghĩ gì. Lo âu nó mạnh vì nó chạy trong bóng tối. Mình lo mà không biết mình đang lo. Mình sợ mà không biết mình đang sợ. Đến khi gọi tên được nó, nó đã yếu đi một nửa.

Có một cách tập rất thực tế. Khi cơn lo ập tới, mình dừng lại và hỏi mình ba câu. Câu thứ nhất: chuyện này đã xảy ra chưa, hay mới chỉ ở trong đầu mình? Phần lớn là mới chỉ ở trong đầu. Câu thứ hai: nếu nó xảy ra thật, điều tệ nhất là gì? Thường thì điều tệ nhất cũng không tệ như mình tưởng. Câu thứ ba: ngay bây giờ, mình làm được gì cho nó? Nếu làm được, thì làm. Nếu chưa làm được, thì đợi. Hỏi xong ba câu, cơn lo thường nhỏ lại. Không phải vì chuyện đã giải quyết xong. Mà vì mình đã thấy rõ nó. Mà cái gì thấy rõ thì bớt đáng sợ.

Lo âu cũng hay đi kèm với một thói quen: mình muốn kiểm soát hết mọi thứ. Muốn con học giỏi. Muốn công việc ổn định. Muốn sức khỏe không có vấn đề gì. Muốn tương lai chắc chắn. Nhưng đời không chắc chắn. Con người có thể lo, nhưng không thể kiểm soát hết. Càng nắm chặt, càng mệt. Buông tay ra một chút, không phải là bỏ mặc. Mà là làm hết phần của mình, rồi để phần còn lại cho đời. Mình làm tốt hôm nay, thì ngày mai có ra sao, mình cũng đã làm hết sức.

Có người lo đến mức mất ngủ. Nằm xuống, đầu vẫn chạy. Chuyện này chưa xong, chuyện kia chưa lo. Lúc đó, thử quay về với hơi thở. Hít vào, biết mình đang hít vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Chỉ vậy thôi. Không cần cố ngủ. Không cần đuổi suy nghĩ đi. Chỉ cần biết mình đang thở. Thở được mười hơi như vậy, tâm sẽ lắng xuống một chút. Lắng rồi thì ngủ được. Mà dù chưa ngủ được, thì ít nhất mình cũng đang nghỉ, chứ không phải đang lo.

Lo âu không phải là kẻ thù. Nó là tín hiệu. Nó báo cho mình biết có điều gì đó mình quan tâm. Mình nghe tín hiệu đó, rồi mình hành động. Lo mà không hành động thì chỉ có khổ. Lo mà hành động được thì lo trở thành sức mạnh. Lo con học kém thì ngồi học cùng con một buổi. Lo sức khỏe thì đi bộ mỗi sáng. Lo tiền bạc thì ngồi tính lại chi tiêu. Mỗi hành động nhỏ làm lo âu nhỏ đi một chút.

Cuối cùng, hãy nhớ một điều: lo nhiều không làm chuyện tốt hơn. Nó chỉ làm mình mệt hơn. Người ít lo không phải là người vô tâm. Họ là người biết phân biệt: cái nào lo được thì lo, cái nào chưa tới thì để đó. Họ sống trọn hôm nay. Và vì sống trọn hôm nay, ngày mai của họ thường cũng tốt hơn.

Tối nay, trước khi ngủ, thử đặt hết nỗi lo xuống. Không phải là giải quyết hết. Chỉ là đặt xuống. Nói với lòng mình: chuyện ngày mai, để mai lo. Đêm nay, mình chỉ cần ngủ. Ngủ ngon, mai mới đủ sức mà lo cho đàng hoàng. Nghe có vẻ đơn giản. Nhưng làm được, bạn sẽ thấy đêm nay khác hẳn mọi đêm.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bài giảng Tứ Niệm Xứ — 'Đây là con đường duy nhất để thanh lọc tâm, chấm dứt lo âu, phiền muộn' (budsas_m/uni/1-bai/phap024.htm, trang 1)
Bài liên quanThất bại rồi đứng dậy thế nàoĐừng so sánh mình với người taKhi bị phản bội: giữ tâm sao cho không độc