🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Món tiền cho vay không đòi được, buông sao cho nhẹ lòng

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Chị Lan cho người bạn thân vay năm mươi triệu để xoay vốn làm ăn. Lúc cho vay, bạn nói hai tháng sẽ trả. Hai tháng thành sáu tháng, sáu tháng thành hai năm. Tin nhắn đòi tiền gửi đi, bạn đọc mà không trả lời. Gặp nhau ngoài đường, bạn quay mặt đi. Chị Lan tức. Không phải chỉ tức vì mất tiền. Tức vì mình đã tin, đã giúp lúc người ta khó khăn, mà giờ người ta đối xử với mình như vậy. Mỗi lần nghĩ tới món tiền đó, lòng chị lại nặng. Ăn không ngon, ngủ không yên. Món tiền năm mươi triệu biến thành một cục đá đeo trong ngực đã hai năm nay.

Chuyện này không hiếm. Có người cho anh em vay tiền làm nhà, rồi anh em trở mặt. Có người cho đồng nghiệp vay tiền chữa bệnh, rồi đồng nghiệp nghỉ việc, bặt tin. Có người hùn vốn với bạn, bạn ôm tiền bỏ đi. Tiền mất đã đành, cái mất lớn hơn là lòng tin. Người ta không chỉ mất tiền, mà còn mất luôn sự bình yên. Ngày nào cũng tính: đòi thì mất tình, không đòi thì mất tiền. Tính mãi, rồi thành ra giận cả người vay lẫn chính mình, giận mình sao ngày xưa dại dột.

Sách cổ kể chuyện một vị quan tên Phạm Thư, khi đã có quyền thế rồi thì không muốn buông bỏ chức vụ, quyền thế và cuộc sống phú quý vinh hoa. Ông nắm chặt những thứ mình đang có, đến nỗi phải lấy cớ bệnh để tránh né. Câu chuyện nghe như chuyện triều đình xa xưa, nhưng đặt vào chuyện tiền bạc hôm nay thì rất gần. Người ta nắm chặt món tiền đã mất, nắm chặt món nợ chưa đòi được, nắm chặt cái ý người kia phải trả cho mình. Nắm càng chặt, lòng càng nặng. Buông bỏ ở đây không có nghĩa là quên đi, hay nói rằng người kia làm vậy là đúng. Buông bỏ có nghĩa là thôi để món tiền đó điều khiển cuộc sống của mình nữa.

Muốn buông, trước hết phải nhìn thẳng vào sự thật. Món tiền đó, khả năng lấy lại được bao nhiêu? Nếu người vay thật sự không có tiền, đòi mãi cũng không ra. Nếu người vay có mà không muốn trả, đòi nữa chỉ thêm cãi nhau, có khi mất luôn tình nghĩa. Nhìn thẳng không phải là bỏ cuộc. Nhìn thẳng là để mình quyết định cho xong, thay vì ngày nào cũng dằn vặt. Có người quyết định đòi một lần cuối, nói rõ ràng, rồi thôi. Có người quyết định coi như mất, coi như một bài học đắt giá về cách cho vay. Quyết định nào cũng được, miễn là sau quyết định đó, mình không còn nghĩ về nó mỗi đêm nữa.

Thứ hai, hãy tách con người ra khỏi món tiền. Người bạn đó có thể đã sai với mình trong chuyện tiền bạc, nhưng không phải toàn bộ con người họ chỉ còn là món nợ đó. Ghét một người vì tiền, rồi để cái ghét đó lan ra, gặp ai mình cũng nghi ngờ, cho ai vay gì cũng sợ, thì món tiền mất đi lại sinh thêm một món nợ khác: nợ sự bình yên. Sách cổ dạy rằng cắt bỏ tham lam, sân hận thì tâm mới tập trung, mới yên được. Tham ở đây là tham lấy lại cho bằng được, hận ở đây là hận người đã phụ lòng mình. Hai thứ đó giữ trong lòng thì người mệt nhất vẫn là mình.

Thứ ba, rút ra bài học rồi đi tiếp. Sau này giúp ai, giúp trong khả năng mình chịu mất được. Giúp bằng tiền thì xác định trước: nếu mất số tiền này, mình có sống được không? Nếu không, thì đừng cho vay số đó. Có thể giúp ít hơn, giúp bằng công sức, bằng lời khuyên, bằng cách giới thiệu việc làm. Giúp người là điều tốt, nhưng giúp mà để mình khổ sở hai năm thì cái giúp đó đã sai ngay từ đầu. Học được bài này, món tiền mất đi cũng không hoàn toàn vô ích.

Cuối cùng, hãy tha cho chính mình. Nhiều người giận mình nhiều hơn giận người vay. Sao ngày xưa mình tin người quá. Sao mình không viết giấy tờ. Sao mình không nghe lời người khác can ngăn. Nhưng lúc đó mình giúp vì lòng tốt, vì tình nghĩa. Lòng tốt không phải là lỗi. Lỗi là ở người đã phụ lòng tốt đó. Mình không cần tự trách mình suốt hai năm. Buông món tiền, buông luôn cả sự tự trách, thì lòng mới nhẹ được.

Chị Lan sau hai năm đã làm một việc: nhắn cho người bạn một tin cuối cùng, nói rõ số tiền và hẹn một lần trả. Bạn không trả lời. Chị xóa số, xóa tin nhắn, và quyết định không nhắc tới chuyện đó nữa. Món tiền vẫn mất, nhưng từ hôm đó chị ngủ ngon trở lại. Buông không làm tiền quay về. Buông chỉ làm cho người buông được sống tiếp. Mà sống tiếp một cách nhẹ nhõm, có lẽ đáng giá hơn năm mươi triệu rất nhiều.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 Đại Mưu Lược Gia Trung Quốc — tr.193
• Huyền Yếu Thiên (Trương Tam Phong) — tr.22
Bài liên quanGiận người thân lâu ngày, người mệt nhất là mìnhTuổi già đến rồi, buông nỗi lo mà sống từng ngàyBuông lỗi cũ của người thân: đừng nhắc lại chuyện đã qua