Bà Năm năm nay bảy mươi lăm tuổi. Sáng nào bà cũng dậy sớm, quét sân, tưới cây, nấu cơm. Có người hỏi: bà già rồi, sao không nghỉ ngơi cho khỏe? Bà cười: nghỉ thì làm gì? Ngồi không thì buồn. Làm việc nhẹ nhàng, thấy mình còn có ích. Bà nói một câu rất hay: già không sợ. Chỉ sợ mình thấy mình vô dụng. Bà Năm không giàu. Bà cũng không khỏe như xưa. Nhưng bà sống an nhiên. Vì bà đã hiểu một điều mà nhiều người trẻ chưa hiểu: già là chuyện tự nhiên. Chống lại nó thì khổ. Chấp nhận nó thì yên.
Tuổi già đi kèm với nhiều thay đổi. Mắt mờ dần. Chân chậm dần. Trí nhớ không còn như xưa. Bạn bè lần lượt ra đi. Con cái bận rộn. Những thay đổi này, ai rồi cũng gặp. Trong kinh có nói rõ: những thành tựu vật chất không thể nào tiêu diệt hay giảm thiểu được nỗi khổ của tuổi già, bệnh tật, gia đình xáo trộn. Giàu mấy cũng già. Khỏe mấy cũng bệnh. Đó là quy luật. Không ai thoát được. Hiểu được vậy, mình sẽ bớt sợ. Sợ vì mình tưởng mình là ngoại lệ. Mình không phải ngoại lệ. Ai cũng vậy. Biết ai cũng vậy, mình thấy nhẹ lòng.
Trong sách Phật cũng có kể một hình ảnh: thân thể đẹp đẽ tuyệt trần rồi cũng trở nên già nua và hoại diệt. Thân này cũng vậy. Không có gì lạ. Cũng không có gì đáng buồn. Nó chỉ là như vậy. Như cây đến mùa thì rụng lá. Như hoa đến lúc thì tàn. Mình buồn vì mình muốn cây đừng rụng lá. Nhưng cây nào cũng rụng lá. Muốn khác đi là tự làm khổ mình.
Vậy thì an nhiên khi về già là làm sao? Trước hết là chấp nhận cơ thể mình. Mắt mờ thì đeo kính. Chân chậm thì đi chậm. Nhớ quên thì ghi ra giấy. Đừng xấu hổ vì những chuyện đó. Cũng đừng cố tỏ ra mình còn trẻ. Mình còn trẻ hay không, người ta nhìn là biết. Cố tỏ ra trẻ chỉ làm mình mệt. Chấp nhận mình già, mình sẽ thấy thoải mái. Già mà thoải mái thì vẫn đẹp. Đẹp theo kiểu của người già.
Thứ hai là giữ cho mình một việc để làm. Việc gì cũng được. Trồng cây, nấu ăn, đọc sách, đi chùa, trông cháu. Có việc làm, mình thấy mình còn có ích. Có ích thì vui. Người già khổ nhất không phải là thiếu tiền. Mà là thấy mình thừa thãi. Con cái bảo: ba mẹ nghỉ đi, đừng làm gì nữa. Nghe thì thương, nhưng làm vậy thì ba mẹ buồn. Hãy để ba mẹ làm những việc vừa sức. Làm được việc, ba mẹ mới vui.
Thứ ba là giữ liên lạc với người thân, bạn bè. Người già hay cô đơn. Cô đơn không phải vì ở một mình. Mà vì không ai nói chuyện cùng. Con cái bận thì mình chủ động gọi. Bạn bè cũ thì mình chủ động thăm. Có một người để nói chuyện mỗi ngày, tuổi già sẽ ấm hơn nhiều. Đừng đợi người ta đến với mình. Mình đến với người ta trước cũng được.
Thứ tư là chuẩn bị tâm lý cho sự ra đi. Nghe thì nặng. Nhưng người chuẩn bị trước thì đi nhẹ nhàng. Người không chuẩn bị thì sợ hãi. Chuẩn bị không phải là chờ chết. Mà là sống trọn từng ngày còn lại. Hôm nay mình còn khỏe, mình làm một việc tốt. Hôm nay mình còn gặp con cháu, mình nói một lời thương. Sống như vậy, đến khi đi, mình không còn gì tiếc nuối.
Bà Năm bảo: tôi không sợ chết. Tôi chỉ sợ sống mà không vui. Câu nói đó, nghe đơn giản mà sâu. Tuổi già không phải là hết. Tuổi già là một mùa khác của đời. Mùa này không còn vội vã như mùa trẻ. Nó chậm rãi, yên tĩnh, và có cái đẹp riêng. Người biết sống với mùa của mình thì mùa nào cũng đẹp. Người cứ tiếc mùa cũ thì mùa nào cũng buồn.
Nếu bạn đang ở tuổi già, hãy nhớ: bạn đã đi qua bao nhiêu mùa rồi. Bao nhiêu khó khăn đã qua. Bao nhiêu niềm vui đã có. Bạn còn ở đây, đó đã là một điều đáng mừng. Hôm nay, thử làm một việc nhỏ cho mình vui. Uống một ly trà ngon. Nghe một bài hát cũ. Gọi điện cho một người bạn lâu không gặp. Tuổi già an nhiên không phải là không có buồn. Mà là buồn đến rồi đi, vui đến rồi ở lại. Và mình chọn ở lại với niềm vui.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư