🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông nỗi sợ học cái mới ở tuổi già: bảy mươi vẫn học được một điều

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Bà Năm bảy mươi hai tuổi. Một hôm cháu nội mang về một cái máy tính bảng, chỉ bà cách gọi video cho con gái ở xa. Bà nhìn cái màn hình, lắc đầu: “Già rồi, học không vô đâu con. Mắt mờ, tay run, đầu óc cũng chậm rồi.”

Cháu bà không chịu. Nó ngồi xuống, chỉ từng bước một. Chạm vào đây. Bấm vào kia. Nói vào đây. Bà làm sai mấy lần. Nhưng đến lần thứ năm, màn hình hiện lên mặt con gái bà. Bà giật mình, rồi cười như một đứa trẻ. Từ hôm đó, tối nào bà cũng gọi video cho con gái.

Nhiều người già sợ học cái mới. Sợ người ta cười. Sợ mình chậm chạp. Sợ học không được thì xấu hổ. Thế là họ thôi. Họ ngồi yên trong cái mình đã biết. Ngày qua ngày, thế giới đổi thay ngoài cửa, còn mình thì ở yên trong nhà.

Cái sợ đó không phải là sợ học. Đó là sợ bị chê. Sợ người ta nói: “Già rồi còn bày đặt.” Sợ con cháu mất kiên nhẫn. Sợ chính mình thất vọng khi thấy mình không làm được. Nhưng thử nghĩ mà xem, ai sinh ra đã biết hết mọi thứ đâu. Đứa trẻ học đi cũng ngã mấy chục lần. Người già học cái mới mà chậm vài lần thì có gì lạ.

Trong kinh Tạp A-Hàm có một kinh tên là “Tuổi già học đạo”. Kinh kể chuyện ông Ma-la-ca-cữu, tuổi đã cao, các căn đã yếu, đến xin đức Phật dạy pháp. Đức Phật từ chối mấy lần. Ông vẫn xin. Cuối cùng Phật dạy ông một cách quán rất đơn giản: đối với cái thấy thì hãy dùng cái thấy để hạn lượng, với cái nghe thì dùng cái nghe để hạn lượng. Nghĩa là thấy chỉ là thấy, nghe chỉ là nghe, đừng thêm thắt, đừng bám víu. Ông nghe xong thì hiểu ngay.

Câu chuyện này dạy một điều giản dị: học đạo không kể tuổi. Già hay trẻ, còn muốn học là còn học được. Đức Phật không nói ông già rồi thì thôi, đừng học nữa. Ngài chỉ dạy cách học cho hợp với tuổi già: ngắn gọn, đơn giản, thực tế. Tuổi già không phải là lý do để ngừng học. Tuổi già chỉ là lý do để học theo cách của tuổi già.

Bà Năm bây giờ không chỉ biết gọi video. Bà còn biết xem tin tức trên máy tính bảng, biết nghe nhạc, biết chụp ảnh hoa trong vườn gửi cho con gái. Bà bảo: “Hồi trước tôi tưởng già là hết. Giờ tôi thấy già chỉ là chậm hơn một chút thôi. Chậm thì học chậm. Có gì đâu mà sợ.”

Buông nỗi sợ học cái mới ở tuổi già không có nghĩa là phải học mọi thứ. Không cần học hết. Chỉ cần học một thứ mình thích. Thích gọi video cho con thì học gọi video. Thích nghe nhạc thì học nghe nhạc. Thích trồng cây thì học trồng cây. Một thứ thôi cũng đủ làm đời sống mới mẻ trở lại.

Có người già bảo: “Tôi học để làm gì nữa? Sống còn bao lâu đâu.” Nhưng sống bao lâu không quan trọng bằng sống thế nào. Một ngày học được một điều mới là một ngày vui. Một tuần biết thêm một thứ hay là một tuần đáng sống. Người già mà còn tò mò thì mắt còn sáng. Người già mà thôi tò mò thì mắt tắt dần, dù mắt vẫn mở.

Đức Phật cũng dạy rằng vạn pháp vô thường. Vô thường không chỉ có nghĩa là mọi thứ sẽ mất đi. Vô thường còn có nghĩa là mọi thứ đều có thể đổi mới. Hôm nay chưa biết, ngày mai có thể biết. Hôm nay chưa làm được, ngày mai có thể làm được. Cái thân này già đi, nhưng cái tâm học hỏi thì không nhất thiết phải già theo.

Nếu bạn đã ngoài sáu mươi, ngoài bảy mươi, và đang ngại học một thứ gì đó, hãy thử buông nỗi sợ ấy xuống. Đừng nghĩ đến chuyện người ta cười. Đừng nghĩ đến chuyện mình chậm. Chỉ nghĩ đến một điều: học xong, mình sẽ vui hơn một chút. Chỉ vậy thôi là đủ lý do.

Bắt đầu bằng một thứ nhỏ. Nhờ cháu chỉ một lần. Làm sai thì làm lại. Làm lại ba lần, năm lần, mười lần cũng được. Không ai chấm điểm mình cả. Người duy nhất chấm điểm mình là chính mình. Mà mình thì nên cho mình điểm mười vì đã dám bắt đầu.

Bà Năm bảy mươi hai tuổi còn học được cách gọi video cho con gái. Bạn cũng học được một điều mới, dù bạn bao nhiêu tuổi. Tuổi già không phải là hết. Tuổi già là một đoạn đường khác. Trên đoạn đường đó, vẫn có nhiều thứ để học, nhiều điều để vui. Chỉ cần buông nỗi sợ xuống, bước chân sẽ tự đi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tạp A-Hàm — kinh 312 "Tuổi già học đạo": Ma-la-ca-cữu tuổi đã cao, các căn đã yếu, vẫn xin Phật chỉ dạy vắn tắt; Phật dạy "Đối với cái thấy thì hãy dùng cái thấy để hạn lượng" (trang 477)
• Kinh Tinh Yếu Bát Nhã Ba La Mật Đa — Trái Tim của Hiểu Biết (HT Thích Nhất Hạnh) — "Vạn pháp vô thường"; vô thường là yếu tố cần thiết cho sự sinh hoá của vạn vật (trang 14)
Bài liên quanBuông ý muốn được sếp khen: làm tốt việc mình, còn lại tùy duyênBuông cái tôi khi xin lỗi con: cha mẹ nhận sai, con học được khiêm nhườngBuông thói quen đọc bình luận ác ý: đừng để lời người lạ ở lại trong đầu