Anh Hùng hứa với con trai sẽ đưa con đi chơi công viên vào chủ nhật. Nhưng đến chủ nhật, công ty gọi anh đi làm gấp. Anh đi. Con trai đợi cả ngày ở cửa. Tối anh về, con đã ngủ. Trên bàn còn tờ giấy con vẽ: một người cha dắt tay một đứa trẻ đi công viên. Con vẽ xong rồi cất đi, không đưa cho anh nữa.
Sáng hôm sau, vợ anh nói: “Con buồn lắm. Anh xin lỗi con một câu đi.” Anh Hùng lắc đầu: “Tôi là cha nó, xin lỗi gì. Nó lớn lên sẽ hiểu.” Anh nói vậy, nhưng trong lòng anh cũng thấy áy náy. Chỉ là anh không nói ra được. Anh quen làm cha theo kiểu cha là đúng, cha không sai, cha không cần xin lỗi.
Nhiều cha mẹ cũng vậy. Họ thương con, nhưng họ không xin lỗi con bao giờ. Họ nghĩ xin lỗi con là mất uy. Là hạ mình. Là con sẽ coi thường mình. Họ thà im lặng, thà mua quà bù đắp, thà làm lơ, chứ không nói được ba chữ: “Cha xin lỗi.”
Nhưng thử nghĩ mà xem. Đứa trẻ có cần cha mẹ hoàn hảo không? Không. Đứa trẻ chỉ cần cha mẹ thật. Một người cha biết nhận sai là một người cha thật. Một người mẹ dám nói “mẹ sai rồi” là một người mẹ đáng tin. Trẻ con nhìn cha mẹ mà học. Cha mẹ không bao giờ nhận lỗi thì con cũng không bao giờ nhận lỗi. Cha mẹ dám xin lỗi thì con học được rằng nhận lỗi không phải là xấu hổ. Nhận lỗi là can đảm.
Sách xưa dạy rằng thân nghiệp đoan chính, khẩu nghiệp thiện lương, ý nghiệp thanh tịnh. Lời nói phải thiện lương. Một lời xin lỗi chân thành là lời nói thiện lương nhất. Nó không làm mất uy của cha mẹ. Nó làm tăng uy của cha mẹ. Vì đứa trẻ sẽ nghĩ: “Cha mình là người dám nhận sai. Mình cũng muốn được như cha.”
Anh Hùng xin lỗi con vào một buổi tối. Anh ngồi xuống bên giường con, nói nhỏ: “Chủ nhật vừa rồi cha hứa đưa con đi chơi mà không đi được. Cha xin lỗi con. Cuối tuần này cha đưa con đi, được không?” Con trai anh im lặng một lúc, rồi gật đầu. Rồi nó ôm cổ anh. Rồi nó lấy tờ giấy vẽ hôm trước ra đưa cho anh. Anh Hùng giữ tờ giấy đó đến tận bây giờ.
Buông cái tôi khi xin lỗi con không có nghĩa là cha mẹ mất quyền. Cái tôi của cha mẹ là cái ý nghĩ “mình luôn đúng, mình là cha mẹ nên mình không sai”. Buông cái ý nghĩ đó xuống, cha mẹ mới nhìn thấy con mình thật sự. Mới thấy con buồn, con đợi, con cần mình như thế nào. Còn ôm cái tôi thì chỉ thấy mình đúng, còn con thì sai vì dám buồn.
Trong sách xưa còn có câu: tâm không chỗ dựa, liễu vô chấp trước. Tâm không bám vào đâu thì không còn chấp trước. Cái tôi của cha mẹ là một chỗ bám. Bám vào đó thì lúc nào cũng phải đúng, phải hơn, phải trên. Buông chỗ bám ấy đi, cha mẹ mới ngồi xuống ngang tầm với con được. Ngồi xuống rồi mới nghe được con nói gì, mới thấy được con cần gì.
Có người hỏi: “Xin lỗi con rồi, con có coi thường mình không?” Không. Trẻ con không coi thường người biết nhận lỗi. Trẻ con chỉ coi thường người nói dối, người hứa rồi quên, người sai mà đổ cho người khác. Một lời xin lỗi đúng lúc làm con tin cha mẹ hơn, không phải ít hơn. Vì con biết cha mẹ là người thật, không phải tượng đá.
Xin lỗi con còn có một tác dụng khác. Nó dạy con cách xin lỗi người khác. Đứa trẻ nào được cha mẹ xin lỗi sẽ biết xin lỗi bạn bè khi làm sai. Đứa trẻ nào chưa bao giờ nghe cha mẹ xin lỗi sẽ lớn lên thành người không bao giờ xin lỗi ai. Món quà lớn nhất cha mẹ để lại cho con không phải là tiền bạc. Mà là cách sống. Và cách xin lỗi là một phần của cách sống đó.
Nếu bạn là cha mẹ và đang có một lỗi với con chưa nói ra, hãy thử buông cái tôi xuống một lần. Ngồi xuống bên con. Nói một câu ngắn: “Cha xin lỗi con.” Hoặc: “Mẹ sai rồi.” Chỉ vậy thôi. Đừng giải thích dài dòng. Đừng đổ lỗi cho công việc, cho hoàn cảnh. Chỉ xin lỗi. Rồi xem con phản ứng thế nào.
Có thể con sẽ ôm bạn. Có thể con sẽ khóc. Có thể con chỉ gật đầu. Dù thế nào, khoảnh khắc đó cũng đáng giá. Vì đó là lúc con học được rằng người lớn cũng có thể sai, và sai thì nhận. Và bạn học được rằng buông cái tôi xuống không làm mình nhỏ đi. Nó làm mình lớn lên trong mắt con.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư