Tối thứ bảy, cả nhà anh Minh đi ăn ở một quán quen. Quán đông. Anh gọi ba món. Mười lăm phút sau, món đầu tiên mới ra. Món thứ hai đợi thêm mười phút nữa. Con anh đói, cứ hỏi: sao lâu vậy ba? Anh bắt đầu bực. Anh vẫy người phục vụ lại, giọng hơi gắt: sao món của tôi lâu vậy? Cậu phục vụ trẻ cúi đầu xin lỗi, bảo bếp đang quá tải. Anh nghe xong càng bực. Anh định nói thêm một câu nữa. Nhưng vợ anh chạm nhẹ vào tay anh. Anh im. Cả nhà ăn trong im lặng. Món ăn ngon mà không ai thấy ngon. Về đến nhà, anh vẫn còn bực. Một buổi tối đáng lẽ vui, thành ra khó chịu.
Nhiều người bực với người phục vụ khi món ra chậm. Bực vì mình đói. Bực vì mình đợi lâu. Bực vì mình thấy mình trả tiền mà không được phục vụ đàng hoàng. Cái bực nó đến nhanh lắm. Nó bắt đầu từ cái bụng đói. Rồi nó leo lên thành cái ý nghĩ: người ta coi thường mình. Người ta làm ăn cẩu thả. Người ta không tôn trọng khách. Mình bám vào ý nghĩ đó, thì càng đợi càng bực. Mình nói một câu gắt, người phục vụ buồn. Người phục vụ buồn thì làm việc càng chậm. Mình càng bực. Cứ vậy mà cả hai cùng khổ.
Thật ra, người phục vụ cũng là người đi làm thuê như mình. Quán đông, bếp quá tải, cậu ấy chạy từ bàn này sang bàn khác, mồ hôi ướt áo. Mình đợi mười lăm phút, cậu ấy chạy cả buổi không nghỉ. Mình đói, cậu ấy cũng mệt. Mình trả tiền, cậu ấy nhận lương. Hai bên đều là người đi làm. Mình gắt với cậu ấy một câu, cậu ấy không dám cãi. Nhưng trong lòng cậu ấy cũng buồn. Buồn rồi thì làm sao phục vụ tốt được? Mình muốn bữa ăn ngon, thì mình phải để người phục vụ có lòng mà phục vụ. Mình gắt lên, mình tự làm bữa ăn của mình dở đi.
Trong kinh Pháp Cú có một câu kệ rất nổi tiếng, ai cũng nghe qua mà ít ai làm được: hận thù diệt hận thù, đời này không thể có, từ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thu. Nghĩa là lấy giận đáp giận thì giận không hết. Lấy thương đáp giận thì giận mới tan. Người ta làm mình bực, mình bực lại, thì cả hai cùng bực. Người ta làm mình bực, mình nói một câu nhẹ, thì người ta cũng nhẹ lại. Cái nhẹ đó nó lan ra. Một câu nhẹ của mình có thể làm cả buổi tối nhẹ đi.
Nói theo lời thường, câu kệ này dạy mình một điều rất thực tế: bữa ăn ngon hay dở, một phần do món ăn, một phần do lòng mình. Món ăn ra chậm, mình bực, thì món ăn ra rồi mình ăn cũng không ngon. Món ăn ra chậm, mình thông cảm, thì món ăn ra rồi mình ăn thấy ngon hơn. Cùng một món, cùng một quán, mà lòng khác nhau thì vị khác nhau. Mình buông cái bực xuống, mình được một bữa ăn ngon. Mình giữ cái bực lại, mình mất luôn bữa ăn.
Có một cách rất đơn giản khi món ra chậm. Mình gọi người phục vụ lại, nói một câu nhẹ: em ơi, món của anh tới chưa, nhà anh có cháu nhỏ đang đói. Nói vậy thôi. Không gắt. Không chê. Người phục vụ nghe vậy, họ sẽ vào bếp nhắc giúp mình. Họ cũng muốn món ra nhanh. Họ không cố tình làm chậm. Mình nói nhẹ, họ làm nhanh hơn. Mình nói gắt, họ sợ, họ lúng túng, món càng chậm. Một câu nhẹ, cả hai cùng dễ thở.
Anh Minh sau buổi đó đã đổi cách. Lần sau đi ăn, món ra chậm, anh gọi cậu phục vụ lại, hỏi nhẹ nhàng. Cậu ấy cười, bảo: dạ để em vào nhắc bếp giúp anh. Năm phút sau món ra. Anh nói: cảm ơn em. Cậu ấy cười tươi. Cả nhà ăn vui vẻ. Anh bảo: trước đây mình cứ tưởng gắt lên thì người ta mới sợ, mới làm nhanh. Giờ mình mới biết, nói nhẹ thì người ta làm nhanh hơn. Gắt lên chỉ làm mình mất ngon, người ta mất vui. Chẳng được gì cả.
Cho nên, người phục vụ làm chậm, mình bực thì mình buông đi. Buông một chút nóng, để bữa ăn còn ngon. Buông một câu gắt, để người ta còn cười. Hận thù không diệt được hận thù. Chỉ có từ bi mới diệt được. Một câu nhẹ của mình, một nụ cười của mình, có thể làm cả quán nhẹ đi một chút. Bữa ăn ngon không chỉ do món ăn. Mà do lòng mình có nhẹ hay không. Lòng nhẹ thì ăn gì cũng ngon.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư