🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông lòng tham: của ít mà lòng yên

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Anh Kiên làm cùng công ty với tôi, lương khá, nhà có, xe có, vậy mà lúc nào gặp anh, tôi cũng thấy anh mệt. Anh kể: tháng trước anh đổi điện thoại mới, xài được một tuần thì thấy người ta xài điện thoại đời mới hơn. Anh đổi xe, chạy được nửa năm thì thấy xe bạn đẹp hơn, mạnh hơn. Anh mua nhà, ở được một năm thì thấy nhà người ta rộng hơn, view đẹp hơn. Tôi hỏi: "Vậy bao giờ thì đủ?" Anh cười: "Chắc là không bao giờ."

Tôi không cười được. Vì tôi thấy anh Kiên giống rất nhiều người quanh mình, và giống cả chính mình những lúc không tỉnh táo. Cái cảm giác thiếu, nó không nằm ở đồ đạc. Nó nằm trong lòng. Lòng thấy thiếu, thì có bao nhiêu cũng thiếu. Lòng thấy đủ, thì ít cũng đủ. Cái điện thoại cũ vẫn gọi được, vẫn nhắn tin được, vẫn chụp hình được. Cái xe cũ vẫn chạy tốt, vẫn đưa mình về nhà mỗi tối. Cái nhà cũ vẫn che mưa che nắng, vẫn có tiếng cười của con trẻ. Nhưng lòng không chịu thấy những điều đó. Lòng cứ nhìn sang nhà người ta.

Trong kho sách Phật giáo, có một chữ rất đẹp để nói về chuyện này: tri túc, nghĩa là biết đủ. Các bậc thầy xưa dạy rằng, người cư sĩ sống đời thường, thụ hưởng tài sản, nhưng phải có khuynh hướng nội tâm lành mạnh. Thứ nhất là thọ dụng tài sản có tri túc, tức là biết đủ với những gì có được, không đua đòi quá đáng. Thứ hai là thọ dụng tài sản không tham đắm, không để mình làm nô lệ cho tài sản. Thứ ba là thấy được nguy hiểm của lòng tham, vì tham đắm là gốc của khổ. Nghe thì đơn giản, mà ngẫm lại, cả đời người ta vật lộn chỉ quanh ba điều này.

Cũng trong kho kinh, có đoạn kể mười đề tài đáng để đàm luận, những chuyện nên bàn với nhau cho có ích. Trong đó có hai đề tài đứng cạnh nhau: ít dục và biết đủ. Ít dục là muốn ít lại. Biết đủ là thấy cái mình có là đủ. Hai điều này đi với nhau như hai chân. Muốn ít lại thì mới thấy đủ. Thấy đủ rồi thì tự nhiên muốn ít lại. Còn cứ muốn nhiều, muốn mãi, thì không bao giờ biết đủ, mà không biết đủ thì không bao giờ yên.

Tôi không nói mình phải sống khổ, phải từ chối mọi thứ tốt đẹp. Phật giáo không dạy như vậy. Phật dạy người cư sĩ làm ăn chân chính, hưởng thụ những gì mình làm ra một cách lương thiện. Vấn đề không phải là có nhiều hay có ít. Vấn đề là lòng mình có bị của cải dắt đi hay không. Có người giàu mà lòng yên, vì họ biết tiền là phương tiện, không phải là mục đích. Có người nghèo mà lòng yên, vì họ biết hạnh phúc không nằm trong túi tiền. Lại có người giàu mà khổ, nghèo mà cũng khổ, vì lòng cứ chạy theo cái chưa có, mà quên mất cái đang có.

Anh Kiên sau một lần bệnh nặng phải nằm viện một tuần, kể với tôi một chuyện. Nằm trên giường bệnh, anh nghĩ: nếu mai mình không còn nữa, cái điện thoại mới, cái xe mới, để lại cho ai? Có ai nhớ mình vì mình xài điện thoại đời mới không? Không. Người ta nhớ mình vì mình đã sống ra sao, đã đối xử với người khác thế nào. Anh xuất viện, làm một việc lạ: anh bán cái xe mới mua, lấy tiền sửa lại nhà cho cha mẹ ở quê. Anh nói: "Lần đầu tiên trong nhiều năm, anh thấy lòng mình nhẹ. Nhẹ như vừa đặt xuống một cái bao nặng."

Buông lòng tham, không phải là buông hết mọi thứ, sống không cần gì. Mà là buông cái tâm cứ đòi thêm, đòi mãi, đòi cho bằng người ta. Mỗi ngày, tập nhìn lại những gì mình đang có, đếm ra, kể ra. Có sức khỏe không? Có. Có mái nhà không? Có. Có người thương mình không? Có. Có cơm ăn, áo mặc không? Có. Đếm xong, tự nhiên thấy mình giàu. Giàu như vậy, còn đòi gì nữa?

Có một bài tập nhỏ, ai cũng làm được. Mỗi tối, viết ra ba điều mình biết ơn trong ngày. Hôm nay ăn được một bữa ngon. Hôm nay con cười với mình. Hôm nay trời không mưa lúc mình đi làm về. Ba điều thôi. Viết một tuần, sẽ thấy lạ: hóa ra đời mình có nhiều thứ đáng quý như vậy, mà bấy lâu mình không nhìn thấy, chỉ vì mắt mình cứ nhìn sang nhà người ta. Mắt nhìn về mình, lòng mới yên. Lòng yên, của ít cũng thành nhiều. Của nhiều mà lòng không yên, thì nhiều cũng như không.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Phật giáo, bài về mười nghiệp và thọ dụng tài sản — trang 1 (Thọ dụng tài sản có tri túc, tức là biết đủ với những gì có được, không đua đòi quá đáng; thọ dụng không tham đắm) (csgp05.htm)
• Kinh Phật giáo, mười đề tài đáng đàm luận — trang 1 (Các đề tài về ít dục, đề tài về biết đủ, đề tài về viễn ly) (cbpg04.htm)
Bài liên quanBuông cái tôi trong gia đình: nhường một bước, nhà còn ấmBuông nỗi lo về ngày mai: sống trọn hôm nayBuông sự hơn thua với người dưng: thắng rồi được gì