🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông tay khỏi quá khứ, tay mới cầm được hôm nay

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Ông Tư bán cà phê ở đầu hẻm nhà tôi, năm nay ngoài sáu mươi. Quán của ông nhỏ, chỉ vài cái bàn nhựa, vậy mà sáng nào cũng đông. Không phải vì cà phê ngon hơn chỗ khác. Mà vì ông Tư hay kể chuyện.

Chuyện ông kể, quanh đi quẩn lại chỉ có một chuyện. Hồi trẻ ông làm ăn phát đạt, có xưởng gỗ, có xe tải, có mấy chục công nhân. Rồi một vụ làm ăn thua lỗ, xưởng đóng cửa, xe bán đi, người ta quay lưng. Ông kể bằng giọng tiếc nuối, như thể chuyện đó mới xảy ra hôm qua. Khách mới nghe thì gật gù. Khách quen nghe riết rồi chỉ cười trừ, gọi một ly cà phê rồi ngồi nhìn ra đường.

Một bữa, có cậu thanh niên ngồi nghe ông kể xong, hỏi một câu rất thật: "Bác kể chuyện cũ hoài, bác có mệt không?" Ông Tư sững lại. Ông nói: "Mệt chứ. Mà không kể thì nó cứ nằm trong đầu."

Tôi nghe câu đó mà giật mình. Vì tôi cũng vậy. Nhiều người trong chúng ta cũng vậy. Có một chuyện cũ nào đó cứ nằm trong đầu, như hòn đá nằm trong túi áo. Đi đâu cũng mang theo. Ngủ cũng mang theo. Ăn cơm cũng mang theo. Lâu ngày, vai mỏi, lưng còng, mà không biết tại sao mình mệt.

Có người mang theo một lần thất bại. Làm ăn thua lỗ, mất việc, thi rớt, ly hôn. Chuyện đã qua mấy năm rồi, mà mỗi lần ngồi một mình lại lôi ra nhai lại. Giá như hồi đó mình đừng làm vậy. Giá như mình nghe lời người này, tránh người kia. Cứ giá như mãi, mà đời có quay lại được đâu.

Có người mang theo một lời nói làm mình đau. Ai đó chê mình, coi thường mình, phản bội mình. Mười năm rồi mà vẫn nhớ như in từng chữ. Gặp lại người đó, tim vẫn đập nhanh, tay vẫn nắm chặt. Mình tưởng mình đang nhớ để đề phòng. Thật ra mình đang tự giam mình trong một căn phòng cũ, khóa cửa lại, ngồi một mình với vết thương.

Có người mang theo cả một thời vàng son. Hồi trẻ mình đẹp, mình giỏi, mình được khen. Giờ tóc bạc, da nhăn, con cái lớn, mình cứ tiếc mãi. Tiếc cái thời đã qua, mà quên mất ngày hôm nay vẫn còn nhiều điều đáng sống. Người sống với quá khứ đẹp cũng khổ như người sống với quá khứ buồn. Vì cả hai đều không sống ở đây, bây giờ.

Trong kho kinh của Phật giáo, có một bài kinh nói thẳng về chuyện này. Bài kinh ấy dạy rằng quá khứ đã đoạn tận, tương lai lại chưa đến, chỉ có pháp hiện tại mới là chỗ mình có thể nhìn rõ và sống thật. Quá khứ không truy tìm, tương lai không ước vọng. Không phải Phật dạy mình quên hết, xóa hết. Quên làm sao được, xóa làm sao được. Mà là đừng truy tìm, đừng lôi quá khứ ra sống lại thêm một lần nữa. Chuyện đã qua thì để nó qua. Việc của mình là làm cho trọn ngày hôm nay, nhiệt tâm mà làm, vì ai biết được ngày mai ra sao.

Nghe thì đơn giản. Làm thì khó. Vì tay mình đã quen nắm chặt. Nắm một thói quen, nắm một câu chuyện, nắm một hình ảnh về chính mình ngày xưa. Muốn buông, phải tập buông từng chút một, như người tập mở bàn tay đã nắm quá lâu. Mở ra, các ngón tay còn cứng, còn đau. Nhưng mở rồi, máu mới lưu thông, tay mới cầm được thứ khác.

Tôi xin gợi ý một cách tập rất nhỏ, ai cũng làm được. Mỗi tối, trước khi ngủ, ngồi yên ba phút. Nhớ lại một chuyện cũ làm mình nặng lòng trong ngày hôm nay. Không phân tích, không đổ lỗi, không kể lại cho dài. Chỉ nhìn nó một lúc rồi tự nhủ: chuyện này đã qua rồi, cho qua luôn. Rồi quay về với hơi thở, với cái giường, với giấc ngủ trước mặt. Sáng hôm sau, làm một việc nhỏ cho hôm nay: pha một ly cà phê ngon, gọi điện hỏi thăm một người bạn, dọn một góc nhà cho sạch. Một việc thôi, làm cho trọn.

Ông Tư bây giờ vẫn kể chuyện cũ, nhưng ít hơn. Ông bắt đầu kể chuyện hôm nay: sáng nay trời đẹp, có con chim sẻ đậu trên dây điện, có bà khách quen khen cà phê ông pha đậm đà. Ông nói với tôi: "Kể chuyện hôm nay nó nhẹ hơn. Kể chuyện cũ, kể xong mệt." Tôi nghe mà mừng cho ông. Vì tay ông đã bắt đầu mở ra. Tay mở ra, mới cầm được ly cà phê đang nóng hổi của buổi sáng hôm nay.

Quá khứ là một phần của mình, không ai bắt mình chối bỏ nó. Nhưng quá khứ không phải là nhà để ở. Nó chỉ là con đường mình đã đi qua. Đi qua rồi thì đi tiếp. Tay còn nắm chặt quá khứ thì tay nào cầm được hôm nay? Buông tay khỏi quá khứ, không phải là mất mát. Đó là cách duy nhất để tay mình còn trống, mà đón lấy những gì ngày hôm nay đang đưa tới.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung Bộ, Kinh Nhất Dạ Hiền Giả — trang 1 (Quá khứ không truy tìm, tương lai không ước vọng; chỉ có pháp hiện tại, tuệ quán chính ở đây) (trung131.htm)
Bài liên quanBuông cơn giận trong lòng: nóng một phút, khổ một ngàyBuông lòng tham: của ít mà lòng yênBuông cái tôi trong gia đình: nhường một bước, nhà còn ấm