🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông cái tôi trong gia đình: nhường một bước, nhà còn ấm

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Có một gia đình tôi quen, vợ chồng cãi nhau suốt. Chuyện cãi cũng chẳng có gì to tát. Hôm nay ai rửa chén. Ngày mai con học thêm ở đâu. Cuối tuần về nhà ngoại hay nhà nội. Mỗi lần cãi, cả hai đều có lý. Vợ nói: "Anh không hiểu em." Chồng nói: "Em không tôn trọng anh." Cãi qua cãi lại, cuối cùng không ai nhớ mình cãi về chuyện gì nữa. Chỉ nhớ là mình đúng, người kia sai.

Đứa con gái mười tuổi của họ, có lần nói với cô giáo: "Con thích ở trường hơn ở nhà. Ở trường không ai cãi nhau." Câu nói của một đứa trẻ, nghe mà nhói lòng. Người lớn cãi nhau để thắng, mà không biết rằng trong nhà, thắng một cuộc cãi, thua cả một mái nhà. Thắng rồi, được gì? Được cái cảm giác mình đúng. Mà cảm giác đó, ăn được không? Ngủ được với nó không? Không. Chỉ có cái lạnh trong nhà là ở lại, lâu thật lâu.

Trong Kinh Pháp Cú, có hai câu kệ rất nổi tiếng về chuyện thắng thua. Câu kệ nói rằng: dầu tại bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, cũng không bằng tự thắng mình. Tự thắng mình mới là chiến thắng tối thượng. Nghe thì giống chuyện đánh trận, nhưng thật ra nói về chuyện trong nhà mình. Thắng người khác thì dễ. Nói một câu sắc bén, tìm ra một lý lẽ chặt chẽ, ai mà chẳng làm được. Thắng chính mình mới khó. Thắng cái tôi đang gào lên trong lòng: tôi đúng, tôi phải đúng, tôi không thể sai.

Cũng trong kho sách Phật giáo, có đoạn dạy về Lục Hòa, sáu điều giúp người sống chung với nhau được hòa thuận. Trong đó có một điều là miệng hòa không tranh cãi. Không tranh cãi không có nghĩa là mình nhu nhược, mình không có ý kiến. Mà là mình biết chọn lúc nào nên nói, lúc nào nên im, nói như thế nào để người nghe không bị tổn thương. Cùng một ý, nói lúc người ta đang mệt thì thành cãi nhau. Nói lúc người ta đã bình tĩnh, bằng giọng nhẹ nhàng, thì thành trao đổi. Khác nhau chỉ ở một chữ: hòa.

Tôi xin kể một câu chuyện nhỏ trong nhà tôi. Có lần vợ chồng tôi cãi nhau về chuyện tiền nong. Ai cũng có lý, ai cũng thấy mình đúng. Đang lúc căng thẳng, con trai tôi chạy ra, đưa cho mỗi người một ly nước, rồi nói: "Ba mẹ uống nước đi, rồi nói tiếp." Tôi nhìn ly nước, bật cười. Cơn giận xẹp xuống như bong bóng bị châm kim. Vợ tôi cũng cười. Tối đó, chúng tôi ngồi lại, nói chuyện đàng hoàng, và tìm ra cách giải quyết trong mười phút. Mười phút, cho một chuyện mà cãi nhau cả buổi chiều không xong. Hóa ra, vấn đề không phải là chuyện tiền nong. Vấn đề là cả hai đều muốn thắng.

Buông cái tôi trong gia đình, thực tập như thế nào? Tôi xin gợi ý ba điều nhỏ. Thứ nhất, khi cãi nhau, hãy hỏi mình một câu: mình muốn thắng, hay mình muốn nhà yên? Hai điều này, nhiều lúc không đi chung với nhau. Chọn nhà yên, tự nhiên lời nói sẽ mềm lại. Thứ hai, đừng nói câu "lúc nào anh cũng vậy", "lúc nào em cũng vậy". Những câu đó như dầu đổ vào lửa. Chỉ nói về chuyện hôm nay, việc hôm nay, đừng lôi cả quá khứ ra làm chứng. Thứ ba, sau mỗi lần cãi nhau, hãy là người làm hòa trước. Không phải vì mình sai. Mà vì mình thương nhà hơn thương cái tôi của mình.

Có người sợ rằng nhường hoài thì mình thiệt. Nhường một lần, nhường hai lần, rồi thành thói quen bị lấn lướt thì sao? Tôi nghĩ khác. Nhường trong gia đình không phải là thua. Nhường là để giữ lại cái lớn hơn: tình cảm, sự bình yên, tuổi thơ của con cái. Người biết nhường là người mạnh, vì họ thắng được cái tôi của mình. Người cứ phải thắng cho bằng được, thật ra là người yếu, vì họ không thắng nổi chính mình, nên phải thắng người khác để bù lại.

Trong nhà, không có kẻ thắng người thua. Chỉ có hai người cùng thắng khi nhà còn ấm, hoặc cùng thua khi nhà đã lạnh. Buông cái tôi xuống, nhường một bước, nhà còn ấm. Nhà ấm rồi, chuyện gì cũng bàn được. Nhà lạnh rồi, nói gì cũng thành cãi nhau. Chọn đi, mình muốn nhà ấm hay muốn mình đúng?

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 103–104, trang 1 (Dầu tại bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, tự thắng mình tốt hơn, thật chiến thắng tối thượng) (dhp_ev08.htm)
• Kinh Phật giáo, bài về Lục Hòa — trang 1 (Sống đúng tinh thần Lục Hòa: miệng hòa không tranh cãi, ý hòa đồng vui) (phap018.htm)
Bài liên quanBuông nỗi lo về ngày mai: sống trọn hôm nayBuông sự hơn thua với người dưng: thắng rồi được gìBuông thói quen ôm việc: mệt là dấu hiệu cần dừng