Hôm đó mình bị ốm, nằm một mình trong nhà. Thuốc đã hết, mà trời thì đang mưa. Mình cầm điện thoại lên, định gọi cho đứa con nhờ nó mua giúp một vỉ thuốc. Nhưng tay cứ chần chừ. Gọi rồi nó lại phải chạy đi trong mưa. Nó đang bận làm. Mình ốm có một chút, ráng được. Thế là mình đặt điện thoại xuống, nằm im, chịu đựng cơn đau đầu. Đến tối, con về, thấy mình mệt mới trách, sao cha không gọi con. Lúc đó mình mới thấy, cái ngại của mình vừa làm khổ mình, vừa làm con buồn.
Nhiều người trong chúng ta có một nỗi ngại rất lớn, đó là ngại nhờ người khác giúp mình. Nhờ một việc nhỏ cũng thấy áy náy. Nhờ rồi thì thấy mình mắc nợ. Thà tự làm, tự chịu, dù mệt, dù khó, còn hơn mở miệng nhờ ai. Mình tưởng đó là tự lập, là mạnh mẽ, là không làm phiền ai. Nhưng thật ra, nhiều lúc đó là cái tôi đang giữ chặt lấy mình.
Cái tôi đó nói rằng, mình phải tự lo được hết. Nhờ người khác là yếu đuối. Là làm phiền. Là mất mặt. Nhưng thử nghĩ lại xem, cả đời mình, có việc gì mình làm được một mình hoàn toàn đâu. Cơm mình ăn là người khác trồng. Áo mình mặc là người khác may. Đường mình đi là người khác làm. Mình vẫn nhận sự giúp đỡ của bao nhiêu người mỗi ngày, chỉ là mình không để ý. Vậy mà khi cần nhờ một việc cụ thể, mình lại ngại.
Trong kinh, người tu hành đi khất thực, đứng trước cửa nhà người, không xin gì cả. Người nhà tự nguyện đem thực phẩm ra cúng dường, để tạo duyên lành cho mình. Người cho được phước. Người nhận cũng được no lòng. Không ai mắc nợ ai. Không ai làm phiền ai. Cả hai cùng được lợi. Nhờ vả, khi đặt đúng chỗ, cũng giống như vậy. Người được nhờ không phải là người bị làm phiền. Họ là người được trao một cơ hội để giúp đỡ, để thương yêu, để thấy mình có ích.
Con cái mình cũng vậy. Chúng lớn lên, đi làm, có gia đình riêng. Nhiều lúc chúng muốn được giúp cha mẹ một việc gì đó, để thấy mình vẫn còn cần thiết với cha mẹ. Mình cứ từ chối mãi, cứ nói không cần, cha tự lo được, thì dần dần chúng cũng thôi không hỏi nữa. Không phải vì chúng không thương. Mà vì mình đã đóng cửa lại. Cửa đóng lâu ngày, muốn mở lại cũng khó.
Buông nỗi ngại nhờ người khác, không có nghĩa là mình ỷ lại, chuyện gì cũng đẩy cho người khác. Mình vẫn tự làm những gì mình làm được. Nhưng khi sức mình không tới, khi mình thật sự cần, thì mình cứ mở miệng. Nhờ một cách nhẹ nhàng, rõ ràng. Nhờ xong thì cảm ơn. Đơn giản vậy thôi. Người ta giúp mình một lần, mình giúp lại người ta một lần khác. Đời là vậy. Không ai cho không ai mãi, cũng không ai nhận mãi mà không cho lại.
Có một điều nữa. Khi mình dám nhờ, mình cũng đang dạy người thân của mình một bài học. Đó là bài học về sự gần gũi. Gia đình không phải là nơi mỗi người tự lo phần mình, không ai đụng đến ai. Gia đình là nơi người ta được phép yếu đuối trước mặt nhau, được phép nói rằng hôm nay tôi mệt, tôi cần giúp. Một gia đình mà ai cũng gồng lên để tự lo, thì nhà đó lạnh lắm. Một gia đình mà người ta dám nhờ nhau, dám nhận sự giúp đỡ của nhau, thì nhà đó ấm.
Vậy nên, lần sau, khi mình cần một việc gì đó, thử đừng vội đặt điện thoại xuống. Cứ gọi. Cứ nói rõ mình cần gì. Rồi cảm ơn người đã giúp. Có thể người ta bận, người ta từ chối, thì cũng không sao. Mình nhờ người khác, không có gì phải xấu hổ. Xấu hổ là khi mình cần mà không dám nói, để rồi tự mình chịu đựng, rồi trách người thân sao không quan tâm đến mình. Mà người thân đâu có biết, vì mình có nói đâu.
Buông nỗi ngại đó xuống, lòng mình nhẹ đi một nửa. Mình không còn phải gồng lên nữa. Mình được phép mệt. Được phép nhờ. Được phép nhận. Và người thân của mình, họ cũng được phép thương mình bằng hành động. Như vậy, có phải cả hai bên đều vui hơn không.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư