Anh bạn mình làm việc quần quật mười mấy năm nay. Hỏi sao làm dữ vậy, anh nói, ráng thêm vài năm nữa, đủ tiền rồi nghỉ ngơi. Hỏi đủ là bao nhiêu, anh cười, chưa biết, cứ làm đã. Năm ngoái anh bảo đủ một trăm thì nghỉ. Năm nay anh bảo, một trăm không đủ nữa, phải hai trăm mới yên tâm. Cứ thế, cái mốc đủ tiền cứ chạy trước mặt anh, anh chạy theo mãi, không bao giờ tới.
Nhiều người trong chúng ta cũng vậy. Mình hẹn với lòng rằng, đủ tiền rồi mình sẽ nghỉ ngơi. Đủ tiền rồi mình sẽ đi chơi. Đủ tiền rồi mình sẽ sống chậm lại. Nhưng đủ là bao nhiêu, không ai nói được. Vì cái đủ đó không phải là một con số. Nó là một cảm giác. Mà cảm giác thì không bao giờ đủ, nếu lòng mình cứ muốn thêm.
Kinh Di Giáo dạy một câu rất hay. Người biết đủ tuy nằm dưới đất mà vẫn lấy làm an vui. Người không biết đủ, dù ở thiên đường vẫn không vừa ý. Câu này không có nghĩa là mình phải nằm dưới đất. Nó có nghĩa là, an vui không nằm ở chỗ mình có bao nhiêu, mà nằm ở chỗ lòng mình có thấy đủ hay không. Người thấy đủ, ít cũng vui. Người không thấy đủ, nhiều cũng khổ.
Thử nghĩ xem, mình cần bao nhiêu tiền để nghỉ ngơi một buổi chiều. Một buổi chiều ngồi uống trà, đọc sách, chơi với con cháu, cần bao nhiêu tiền. Gần như không cần đồng nào. Vậy mà mình cứ hẹn, đợi đủ tiền rồi mới làm những việc không cần tiền đó. Có phải là mình đang bị lừa bởi chính suy nghĩ của mình không. Mình tưởng nghỉ ngơi là phần thưởng sau khi đủ tiền. Nhưng thật ra, nghỉ ngơi là cách sống, làm lúc nào cũng được.
Sách cũng dạy rằng, ở đời vui đạo mặc tùy duyên, hễ đói thì ăn, mệt ngủ liền. Báu sẵn trong mình, thôi tìm kiếm. Câu này nói về một người đã tìm thấy cái quý ngay trong mình, nên không còn phải chạy đi tìm ở bên ngoài nữa. Cái quý đó là gì. Là sức khỏe còn đây. Là gia đình còn đây. Là một buổi chiều còn đây. Những thứ đó không cần phải đợi đủ tiền mới có. Nó đang có sẵn, ngay lúc này.
Tất nhiên, nói vậy không có nghĩa là mình không cần tiền, không cần làm việc. Tiền vẫn cần. Làm việc vẫn cần. Nhưng làm việc để sống, khác với sống để làm việc. Làm việc để sống là mình làm đủ để lo cho gia đình, rồi mình dừng lại, mình sống. Sống để làm việc là mình làm mãi, làm mãi, đến khi kiệt sức mới thôi. Hai cách sống đó, nhìn bề ngoài giống nhau, đều là làm việc. Nhưng bên trong thì khác hẳn.
Buông cái nghĩ phải đủ tiền mới được nghỉ ngơi, không có nghĩa là mình bỏ việc, nằm chơi. Buông có nghĩa là mình nghỉ ngơi ngay từ bây giờ, trong khi vẫn làm việc. Làm việc thì tập trung làm. Nghỉ thì nghỉ cho thật. Ăn cơm thì ăn cho ngon, không vừa ăn vừa lo chuyện tiền. Ngủ thì ngủ cho sâu, không vừa ngủ vừa tính toán. Một ngày có hai mươi bốn giờ, mình không thể làm việc cả hai mươi bốn giờ. Những giờ còn lại, hãy để nó là của mình.
Có người sợ rằng, nếu mình nghỉ ngơi, mình sẽ tụt lại phía sau. Người ta chạy, mình đứng lại, mình sẽ thua. Nhưng thử hỏi, chạy mãi thì chạy đi đâu. Đích đến là gì. Nếu đích đến là một cuộc sống an vui, thì người chạy mãi mà không bao giờ dừng lại để vui, có đến được đích không. Hay là họ chạy qua cả đích mà không biết.
Vậy nên, hôm nay, thử làm một việc nhỏ. Sau giờ làm, đừng mở điện thoại ra tính toán nữa. Ngồi xuống, uống một ly nước, nhìn ra ngoài cửa sổ. Chơi với con một lát. Nói chuyện với người thân một câu. Đó là nghỉ ngơi. Không cần đợi đủ tiền. Không cần đợi đến cuối năm. Nghỉ ngơi bắt đầu từ một buổi chiều như vậy.
Tiền thì lúc nào cũng cần thêm. Nhưng đời thì chỉ có bấy nhiêu ngày. Mình đợi đủ tiền rồi mới sống, có khi đợi đến lúc không còn sức để sống nữa. Buông cái mốc đủ tiền đó xuống, sống ngay hôm nay. Hôm nay mình có ít tiền, nhưng mình có một buổi chiều yên lành. Vậy là đủ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư