🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông nỗi day dứt vì chưa kịp nói lời xin lỗi với người đã đi

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Anh Dũng bốn mươi tuổi, cha anh mất đã ba năm. Có một câu anh chưa nói được với cha, đến bây giờ vẫn còn kẹt trong cổ họng: "Con xin lỗi." Hồi cha còn sống, hai cha con cãi nhau một trận lớn vì chuyện làm ăn. Anh bỏ nhà đi, nửa năm không về. Đến khi anh về, cha đã yếu lắm rồi. Anh ngồi bên giường, muốn nói lời xin lỗi, mà miệng cứ cứng lại. Rồi cha đi, câu nói ấy đi theo cha luôn.

Từ đó, đêm nào anh Dũng cũng nghĩ lại chuyện cũ. Giá như hôm ấy mình về sớm hơn. Giá như mình nói một câu thôi. Giá như mình đừng cứng đầu. Càng nghĩ, anh càng giận mình. Anh kể: "Em như người nợ một món nợ, mà chủ nợ đã đi rồi, em không biết trả cho ai."

Nỗi day dứt với người đã khuất là một nỗi khổ rất riêng. Nó khác với nỗi buồn. Buồn thì khóc một trận, rồi nguôi. Còn day dứt thì không khóc được, nó cứ ở đó, âm ỉ, mỗi năm giỗ lại bùng lên một lần. Mình muốn sửa lại quá khứ, mà quá khứ thì đã đóng cửa rồi.

Có một câu chuyện xưa kể rằng, có người đi tìm tâm của mình, tìm mãi không được, rồi chợt an tâm. Nghe lạ, nhưng ngẫm thì thấm: anh Dũng đang đi tìm một lời xin lỗi đã không còn nơi để gửi. Tìm mãi không được, thì khổ mãi. Đến lúc mình hiểu rằng lời xin lỗi ấy không còn ai nghe được nữa, mình mới bắt đầu an tâm. Không phải vì mình hết thương cha. Mà vì mình không còn bắt mình phải làm một việc không thể làm được nữa.

Sách Thiền còn dạy, người định tâm thì tám gió thổi chẳng động. Được và mất, khen và chê, vui và khổ, đều là gió. Mất cha là một cơn gió lớn. Nó thổi qua đời mình, không ai tránh được. Nhưng gió qua rồi, mình vẫn phải đứng đó, mà sống tiếp. Người đã đi thì đã đi. Người ở lại mà cứ ôm nỗi day dứt, thì chẳng khác nào đứng giữa gió mà không chịu vào nhà.

Buông nỗi day dứt này, không phải là quên cha. Buông là làm ba việc. Việc thứ nhất: viết một lá thư cho cha. Viết hết những gì mình chưa nói: lời xin lỗi, lời cảm ơn, lời thương. Viết xong, đọc trước bàn thờ, rồi đốt đi, hoặc cất đi. Viết ra rồi, câu nói kẹt trong cổ họng bao năm sẽ có chỗ để đi. Việc thứ hai: sống hiếu với người còn lại. Mẹ anh còn sống, anh chăm sóc mẹ tốt hơn, đó cũng là cách xin lỗi cha. Cha không nghe được lời xin lỗi, nhưng mẹ thì thấy được sự thay đổi của con. Việc thứ ba: tha cho chính mình. Lúc ấy anh còn trẻ, còn cứng đầu, còn chưa hiểu. Ai cũng có một thời như vậy. Trách mình mãi thì cha có sống lại đâu.

Anh Dũng làm theo. Anh viết thư, khóc một trận thật to, lần đầu tiên sau ba năm. Rồi anh đưa mẹ đi khám bệnh đều đặn, cuối tuần về ăn cơm với mẹ. Anh nói: "Em vẫn nhớ cha, vẫn thương cha. Nhưng em không còn nợ cha một lời xin lỗi nữa. Em đã nói rồi, bằng cách sống của mình."

Ngày giỗ cha, anh Dũng làm một việc khác hẳn mọi năm. Mọi năm anh ngồi lặng lẽ, uống rượu một mình, càng uống càng buồn. Năm nay anh kể cho con nghe về ông nội: ông thích ăn gì, ông cười ra sao, ông dạy anh những gì. Đứa con nghe xong nói: "Ba ơi, ông nội giống ba ghê." Anh Dũng cười, lần đầu tiên cười thật trong ngày giỗ. Hóa ra nhớ người đã khuất không nhất thiết phải là ngồi buồn. Nhớ bằng cách kể lại, bằng cách sống tiếp những điều tốt đẹp của họ, thì nỗi nhớ nó ấm, chứ không còn lạnh như trước nữa. Nỗi day dứt cũng vậy, nó chỉ tan khi mình biến nó thành một việc làm cụ thể.

Người đã đi rồi không nghe được lời xin lỗi. Nhưng người ở lại thì nghe được, chính mình nghe được. Buông nỗi day dứt xuống không phải là mình vô tình. Mà là mình hiểu rằng, cách tốt nhất để xin lỗi người đã khuất, là sống tử tế với những người còn ở lại bên mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — trang 139 (điểm tựa: "Tuệ Khả cắt tay để tìm Tâm, Tìm Tâm không được mới an tâm")
• Thiền Đốn Ngộ (Thích Thanh Từ) — trang 19 (điểm tựa: "Định là đối cảnh tâm không sanh, tám gió thổi chẳng động. Tám gió là: lợi, suy, hủy, dự, xưng, cơ, khổ, lạc")
Bài liên quanBuông cái tính đổi chác trong việc thiện: cho rồi, đừng đếm phướcBuông nỗi sợ mình sẽ quên giọng cha mẹ sau khi họ điBuông nỗi sợ con mình thua thiệt bạn bè