🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Bám víu quá khứ: hôm qua đã qua, hôm nay còn đây

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Bà Sáu năm nay gần bảy mươi, vẫn giữ nguyên căn bếp cũ như hồi chồng bà còn sống. Cái nồi, cái chảo, cái ghế ông hay ngồi, bà không cho ai động vào. Con cháu bảo sửa lại bếp cho sáng sủa, bà không chịu. Bà bảo sửa đi thì mất hết. Mất cái gì thì bà cũng không nói rõ. Chỉ biết mỗi chiều bà ngồi ở cái ghế đó, nhìn ra sân, nhớ những bữa cơm ngày xưa. Nhớ thì thương. Nhưng nhớ mãi một chỗ, bà không còn thấy được những bữa cơm hôm nay, khi con cháu quây quần, khi đứa chắt nhỏ bi bô gọi bà. Quá khứ đẹp thật, nhưng bám vào nó mãi thì hôm nay sẽ trôi qua lúc nào không hay.

Bám víu quá khứ có nhiều hình dạng. Có người bám vào thời hoàng kim của mình: hồi đó tôi làm ăn phát đạt, hồi đó tôi đẹp, tôi giỏi, ai cũng nể. Bây giờ không còn như vậy nữa, nên ngày nào cũng thấy mình thua chính mình ngày xưa. Có người bám vào một mối tình đã qua, so sánh người mới với người cũ, rồi chẳng ai vừa lòng. Có người bám vào nỗi đau cũ: một lần bị lừa, một lần phá sản, một lần mất người thân, rồi lấy chuyện đó làm lý do cho mọi quyết định sau này. Quá khứ lúc đó không còn là ký ức nữa. Nó thành cái lồng. Mình ở trong lồng mà tưởng mình đang ở nhà.

Trong kinh Nhất Dạ Hiền Giả, đức Phật dạy: Quá khứ không truy tìm, tương lai không ước vọng. Quá khứ đã đoạn tận, tương lai lại chưa đến. Chỉ có pháp hiện tại. Nói theo lời thường, chuyện đã qua thì đã đứt rồi, đừng lôi nó về để sống lại. Chuyện chưa tới thì chưa tới, đừng lo trước. Chỉ có hôm nay, giờ này, là thật sự thuộc về mình. Câu này không bảo mình quên hết quá khứ. Quên làm sao được những năm tháng đã sống. Nó chỉ bảo đừng truy tìm, đừng lật đi lật lại, đừng bắt hôm nay phải giống hôm qua thì mới chịu vui.

Quá khứ có hai phần: phần đẹp và phần đau. Phần đẹp làm mình tiếc. Phần đau làm mình sợ. Cả hai đều có thể giữ chân mình lại nếu mình không biết đặt chúng xuống đúng chỗ. Đặt đúng chỗ nghĩa là sao? Nghĩa là coi quá khứ như một cuốn sách đã đọc xong. Mình có thể nhớ nội dung, có thể kể lại cho con cháu nghe, nhưng không cần sống trong đó nữa. Căn bếp của bà Sáu, giữ lại một cái ghế làm kỷ niệm thì được. Nhưng giữ nguyên cả căn bếp tối, không cho ai sửa, thì con cháu không còn muốn về ăn cơm nữa. Kỷ niệm giữ trong lòng thì ấm. Giữ bằng cách đóng băng cả cuộc sống thì lạnh.

Thực tập buông quá khứ có thể bắt đầu từ những việc nhỏ. Mỗi sáng, thay vì mở đầu ngày bằng câu hồi đó, hãy thử mở bằng câu hôm nay. Hôm nay trời thế nào, hôm nay mình sẽ ăn gì, gặp ai, làm việc gì. Tối về, trước khi ngủ, kể ra một điều tốt đã xảy ra hôm nay, dù nhỏ. Một bữa cơm ngon, một câu nói vui của đứa cháu, một buổi chiều không mưa. Làm như vậy một thời gian, con mắt sẽ quen nhìn về phía trước. Không phải vì quá khứ không quan trọng. Mà vì hôm nay cũng đáng được nhìn ngắm như quá khứ từng được vậy.

Bà Sáu cuối cùng cũng đồng ý sửa bếp. Không phải sửa hết. Chỉ sơn lại tường, thay bóng đèn cho sáng, còn cái ghế của ông thì vẫn để đó, lau sạch mỗi ngày. Bữa cơm đầu tiên trong bếp mới, cả nhà cười nói ồn ào. Bà bảo, hóa ra bếp sáng thì cơm cũng ngon hơn. Ông nhà bà nếu còn, chắc ông cũng thích như vậy. Hôm qua đã qua, hôm nay còn đây. Ngày mai chưa tới. Người biết sống với hôm nay không phải là người quên quá khứ. Là người đã cảm ơn quá khứ rồi, và chịu bước tiếp. Còn mình, hôm nay có điều gì đáng sống mà mình đang bỏ qua vì mãi nhìn về phía sau không?

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Trung Bộ Kinh — kinh 131 (Kinh Nhất Dạ Hiền Giả)
Bài liên quanLo chuyện chưa tới: chưa tới thì đừng gánh trướcThắng một câu cãi, mất một tình thânGiữ hình ảnh bản thân: buông cái mặt nạ cho nhẹ vai