🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông xuống để lòng nhẹ — Phần 3

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Phần trước, mình đã nói về lòng tham, thứ muốn thêm mãi không thấy đủ. Phần này, mình nói về một thứ khó buông hơn: cái chấp đúng sai. Chuyện là thế này. Trong một bữa cơm gia đình, hai anh em cãi nhau về một chuyện cũ. Ai cũng có lý của mình. Ai cũng đưa ra bằng chứng. Càng cãi, giọng càng to. Cuối cùng, một người thắng lý, nhưng cả nhà mất vui.

Chấp đúng sai là như vậy. Mình tưởng mình đang bảo vệ sự thật. Nhưng nhiều khi mình chỉ đang bảo vệ ý kiến của mình. Ý kiến thì thay đổi theo thời gian, theo chỗ đứng, theo những gì mình biết. Hôm nay mình thấy đúng, mai mình biết thêm, mình lại thấy khác. Vậy mà lúc cãi nhau, mình coi ý kiến của mình như chân lý không thể lay chuyển.

Kinh Kim Cang có câu: ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm. Nghĩa là đừng trụ vào tướng nào cả mà sinh tâm. Nói bằng lời thường thì là: đừng bám chặt vào một hình thức, một ý kiến, một cách nhìn nào, rồi coi đó là tất cả. Tâm mình vốn rộng. Mình bám vào một ý kiến, tâm mình hẹp lại bằng đúng ý kiến đó. Buông cái bám đó ra, tâm mình mới rộng trở lại.

Sách Phật còn dạy về chấp ngã và chấp pháp. Chấp ngã là cho rằng cái tôi của mình là thật, là đúng, là quan trọng nhất. Chấp pháp là cho rằng cách mình hiểu, phương pháp mình theo là đúng nhất. Hai cái chấp này đi với nhau. Mình chấp mình đúng, rồi mình chấp cách mình đúng. Càng chấp, mình càng khó nghe người khác. Càng khó nghe, mình càng cô đơn.

Thực tập buông chấp đúng sai bắt đầu bằng việc nghe cho hết lời. Khi người ta đang nói, mình đừng ngắt lời để cãi. Nghe hết đã. Nghe xong, mình hỏi lại một câu: ý anh là như vậy phải không. Chỉ một câu hỏi lại thôi, mà nhiều khi mình mới phát hiện ra mình đã hiểu sai ý người ta từ đầu. Bao nhiêu cuộc cãi nhau, thật ra chỉ là hai người hiểu lầm nhau, mà ai cũng tưởng mình hiểu đúng.

Rồi mình tập nói câu: có thể mình chưa đúng hết. Câu này khó nói lắm. Vì nó đụng vào cái tôi. Nhưng nói được một lần, lần sau sẽ dễ hơn. Người dám nói có thể mình chưa đúng hết không phải là người yếu. Đó là người mạnh, vì họ dám để lòng mình rộng hơn cái tôi của mình. Trong nhà, người nhường một bước không phải là người thua. Người nhường là người giữ được nhà ấm.

Buông chấp đúng sai không có nghĩa là mình bỏ hết lẽ phải, ai nói gì cũng gật. Không phải vậy. Lẽ phải vẫn là lẽ phải. Nhưng mình trình bày lẽ phải bằng giọng bình tĩnh, bằng lòng muốn hiểu nhau, thì người ta mới nghe được. Cùng một ý đúng, nói trong giận dữ thì thành cãi nhau, nói trong bình tĩnh thì thành chia sẻ. Khác nhau ở cái tâm khi nói, không phải ở cái ý khi nói.

Phần sau, mình sẽ nói về chuyện đã qua, những chuyện cũ mình cứ mang theo như mang một cái túi nặng trên vai. Cãi thắng rồi thì sao, chuyện cũ qua rồi thì sao, nếu lòng mình vẫn còn ôm nó. Hẹn nhau ở phần bốn.

Có một dấu hiệu để mình biết mình đang chấp đúng sai: đó là khi mình nghe người khác nói mà trong đầu mình chỉ nghĩ câu cãi lại. Người ta chưa nói xong, mình đã chuẩn bị sẵn câu phản bác. Người ta nói câu nào, mình cũng tìm chỗ sai của câu đó. Nghe như vậy không phải là nghe. Nghe như vậy là mình đang chờ đến lượt mình nói. Tập nghe thật sự là mình nghe để hiểu, không phải nghe để cãi. Mình nghe xong, mình im lặng một chút, mình nhắc lại ý của người ta xem mình hiểu đúng chưa. Làm được vậy, nhiều cuộc cãi nhau sẽ không bao giờ bắt đầu, vì mình đã hiểu nhau trước khi kịp hiểu lầm nhau.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Buông xuống để lòng nhẹ · Phần 3
Nguồn
• Kinh Kim Cang — Ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm (dinh-nghiep04.htm)
• Cư Trần Lạc Đạo, tập 3 — Cư sĩ Chính Trực, bài về chấp ngã, chấp pháp (ctld3-06.htm)
Bài liên quanBuông xuống để lòng nhẹ — Phần 4Buông xuống để lòng nhẹ — Phần 5Nợ chưa trả hết: buông nỗi lo để còn sức trả dần