🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Thói quen xấu không bỏ một lần được, bỏ từng chút một

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Anh Tùng hút thuốc hai mươi năm. Mỗi lần ho, anh lại hứa bỏ. Vợ anh nghe hứa nhiều đến nỗi không tin nữa. Anh cũng không tin mình nữa. Cứ sáng dậy, tay anh tự động tìm gói thuốc. Ăn cơm xong, tay anh tự động châm một điếu. Buồn cũng hút. Vui cũng hút. Mệt cũng hút. Thuốc lá với anh không còn là thích nữa. Nó thành thói quen. Mà thói quen thì nó tự chạy, không cần mình quyết định.

Chị Mai thì khác. Chị nghiện điện thoại. Tối nào chị cũng bảo chỉ xem một chút rồi ngủ. Nhưng xem một chút thành một tiếng, một tiếng thành hai tiếng. Mắt chị cay, đầu chị nặng, sáng dậy người uể oải. Con chị gọi mẹ ơi mấy lần chị mới nghe thấy. Chị biết thói quen này hại mình, hại cả con. Nhưng cứ đặt điện thoại xuống được năm phút, tay chị lại với lấy. Chị bảo: em không bỏ được đâu, nó như cái tật rồi.

Trong sách Phật có dạy về việc bỏ ác làm lành. Sách viết rằng có người nghĩ ác mà không biết mình là ác, thì "rất khó tu tập bỏ ác làm lành". Câu này nghe thì nặng, nhưng soi vào đời thường lại đúng vô cùng. Nhiều thói quen xấu mình không coi là xấu. Hút thuốc thì bảo bạn bè ai cũng hút. Lướt điện thoại khuya thì bảo ai cũng vậy. Nóng giận, nói nặng lời, ăn uống vô độ, lười vận động, tất cả đều có lý do để bào chữa. Mình không thấy mình đang làm hại chính mình, nên mình không bỏ được. Muốn bỏ, trước hết phải thấy rõ: thói quen này đang lấy đi của mình thứ gì.

Sách cũng dạy về tập khí, tức là những thói quen đã huân tập lâu ngày thành nếp trong tâm. Gốc của nó là tham ái và chấp thủ, bám víu vào cái cảm giác quen thuộc. Vì nó đã thành nếp, nên mình không bỏ nó trong một ngày được. Người nào cũng từng thề bỏ một lần cho xong, rồi thất bại, rồi chán, rồi buông xuôi. Bỏ một lần cho xong chỉ là mơ. Thói quen xấu nó như cái cây đã mọc rễ sâu. Nhổ một lần không được thì mình đào từng chút một. Mỗi ngày yếu đi một chút, rễ sẽ lỏng dần.

Cho nên cách bỏ thói quen xấu không phải là làm một việc lớn lao. Mà là làm một việc rất nhỏ, nhưng làm đều. Anh Tùng không bỏ được một lúc mười điếu, thì bỏ một điếu mỗi ngày. Hôm nay hút chín điếu thay vì mười. Tuần sau hút tám. Chậm mà chắc. Chị Mai không cất điện thoại cả buổi tối được, thì cất nó lúc ăn cơm thôi. Một bữa cơm không điện thoại. Rồi hai bữa. Rồi để điện thoại ngoài phòng ngủ. Mỗi lần thắng được một chút, mình sẽ thấy mình làm được. Cái cảm giác làm được đó nuôi mình đi tiếp.

Có một điều quan trọng nữa. Bỏ thói quen xấu không chỉ là bỏ đi một cái cũ, mà còn phải đặt vào một cái mới. Tay rảnh thì miệng thèm thuốc. Tối rảnh thì tay với điện thoại. Nếu chỉ bỏ mà không thay, chỗ trống sẽ kéo thói quen cũ quay lại. Anh Tùng thay điếu thuốc sau bữa cơm bằng một vòng đi bộ quanh xóm. Chị Mai thay giờ lướt điện thoại bằng giờ đọc truyện cho con. Thói quen mới ban đầu cũng khó, nhưng làm vài tuần thì nó thành nếp mới. Nếp mới lấn dần nếp cũ.

Anh Tùng bỏ thuốc được ba tháng. Không phải vì anh mạnh mẽ hơn người khác. Mà vì anh chịu bỏ từng chút một, và anh có vợ con bên cạnh động viên mỗi lần anh thèm thuốc. Chị Mai giờ ngủ sớm hơn, sáng dậy tỉnh táo, con chị cũng quấn mẹ hơn. Chị bảo: hóa ra bỏ được, chỉ là mình cứ tưởng không bỏ được.

Thói quen xấu không phải là số phận. Nó chỉ là cái nếp mình tập thành, thì mình cũng tập ngược lại được. Đừng đợi đến lúc bệnh tật, đến lúc con cái xa mình mới hối. Hôm nay, hãy chọn một thói quen xấu nhỏ nhất của mình, và bớt nó đi một chút thôi. Một chút thôi cũng là bắt đầu. Một chút mỗi ngày, một năm sau nhìn lại, đời mình đã đổi khác.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo đức trong nếp sống người Phật tử — bỏ ác làm lành (phap034.htm)
• Duyên Khởi và Vô Ngã — tập khí tham ái, chấp thủ (phap028.htm)
Bài liên quanBuông lời khen chê của người đời để sống cho chính mìnhĐời tương đối mà mình cứ đòi tuyệt đối: buông gánh nặng hoàn hảoBuông oán hận cũ để mình được tự do trước