🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ

Oán trách người khác: càng trách, càng nặng vai

Buông bỏ · 7 phút đọc

Đồng nghiệp cùng vào làm với mình, năm nay được lên chức. Mình thì vẫn ngồi chỗ cũ. Nghe tin, miệng mình chúc mừng, mà lòng thì nặng. Về nhà, mình kể với vợ: người ta có gì hơn mình đâu, chẳng qua khéo nịnh, gặp may. Vợ nghe, ừ một tiếng rồi thôi. Nhưng tối đó mình ngủ không ngon. Sáng hôm sau đi làm, nhìn người ta mà trong lòng cứ khó chịu. Cả ngày làm việc không tập trung, chỉ vì một chuyện không phải của mình.

Oán trách nó bắt đầu như vậy đó. Rất nhỏ. Một câu so sánh trong đầu. Một lời kể lại với người nhà. Rồi nó lớn dần. Mình bắt đầu để ý mọi cái sai của người ta. Người ta cười, mình thấy giả. Người ta được khen, mình thấy không xứng. Người ta im lặng, mình thấy khinh mình. Thật ra người ta vẫn sống như cũ. Chỉ có mình là đổi khác. Mình đổi thành người lúc nào cũng canh xem người ta có hơn mình không.

Có một câu kinh xưa nói thế này: "Ganh ghét hại mình trước, sau lại hại thêm người. Đánh người, người đánh trả, nên hận thù không nguôi." Nghe mà giật mình. Ganh ghét hại mình trước. Tức là người bị hại đầu tiên không phải người bị ganh, mà chính là người đang ganh. Mình ganh người ta, mình tưởng mình đang chỉ trích người ta. Thật ra mình đang tự làm khổ mình. Mình ăn không ngon, ngủ không yên, làm việc không xong. Người ta có biết gì đâu.

Nói theo lời thường, oán trách là mình tự đeo thêm một cái bao lên vai. Trong bao ấy là từng chuyện mình cho là bất công. Mình đeo nó đi làm, đeo nó về nhà, đeo nó cả vào giấc ngủ. Vai mình nặng dần, mà mình lại tưởng cái nặng ấy là do người khác gây ra. Không phải. Cái nặng ấy là do mình cứ nhặt thêm đá bỏ vào bao, ngày này qua ngày khác.

Buông oán trách không phải là khen người ta đúng. Người ta có thể được may mắn thật, có thể được ưu ái thật. Nhưng chuyện ấy có làm mình kém đi không? Không. Mình vẫn là mình. Tay nghề của mình không mất đi vì người khác được lên chức. Con đường của mình không ngắn lại vì người khác đi nhanh hơn. Mỗi người một đường. So sánh hai con đường khác nhau thì chỉ có mệt.

Có một cách nhìn khác, kinh cũng dạy: "Vui thay, chúng ta sống, không hận, giữa hận thù!" Nghĩa là giữa đời đầy chuyện hơn thua, mình vẫn có thể sống mà không ôm hận. Không phải vì đời công bằng. Mà vì mình chọn không để lòng mình thành chỗ chứa hận. Hận là thứ mình chứa, mình là người phải dọn. Người khác không dọn thay mình được.

Thực tập thì bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ. Khi thấy mình sắp nói một câu chê người khác, dừng lại một nhịp. Hỏi mình: câu này nói ra để làm gì? Để người nghe hiểu hơn, hay để mình hả lòng một chút? Nếu chỉ để hả lòng, thì đừng nói. Không nói, mình sẽ thấy nhẹ đi một chút. Nhẹ một chút thôi, nhưng ngày nào cũng nhẹ một chút thì một tháng sau khác hẳn.

Rồi thử nhìn người mình đang oán bằng một con mắt khác. Người ta cũng có nỗi khổ của người ta. Người lên chức thì áp lực của người lên chức. Người được khen thì sợ ngày mai không còn được khen. Không ai sung sướng trọn vẹn như mình tưởng. Mình chỉ thấy mặt sáng của người ta, còn mặt tối thì người ta giấu. So sánh cái tối của mình với cái sáng của người ta thì lúc nào mình cũng thua. So vậy không công bằng.

Oán trách còn có một cái hại nữa: nó làm mình mù trước cơ hội của chính mình. Mình bận nhìn người ta, nên không nhìn thấy việc của mình đang dở ở đâu. Mình bận kể tội người ta, nên không còn thời gian học thêm một cái mới. Một năm trôi qua, người ta đi tiếp, mình vẫn đứng đó, vẫn kể câu chuyện cũ. Ai thiệt? Mình thiệt. Người ta có khi đã quên mình là ai.

Buông oán trách là buông cái bao đá trên vai xuống. Buông xong, vai nhẹ, chân bước nhanh hơn. Mình có thời gian làm việc của mình. Mình có sức để học, để sửa, để tiến. Không phải để hơn người ta. Mà để ngày mai mình khá hơn ngày hôm nay. Cái đó mới là của mình. Chức của người ta không phải của mình. Nhưng sự tiến bộ của mình thì không ai lấy được.

Tối nay, nếu lại thấy lòng khó chịu vì chuyện của người khác, thử làm một việc nhỏ: viết ra một điều mình làm được hôm nay. Chỉ một điều thôi. Nấu được một bữa cơm ngon. Sửa được một lỗi nhỏ. Giúp được con một bài toán. Viết xong, mình sẽ thấy: đời mình cũng có cái để vui. Không cần phải nhìn sang nhà người ta mới thấy vui. Vui của mình, mình tự trồng được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Pháp Cứu soạn tập; Duy Kỳ Nam dịch Hán; Thích Đồng Ngộ - Thích Nguyên Hùng dịch) — trang 155 (điểm tựa: "Ganh ghét hại mình trước, sau lại hại thêm người. Đánh người, người đánh trả, nên hận thù không nguôi.")
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — trang 25 bản song ngữ (điểm tựa: "Vui thay, chúng ta sống, không hận, giữa hận thù!")
Bài liên quanMuốn nhiều mà được ít: buông bớt một ham muốnQuá khứ như cái bóng: càng đuổi càng dàiKỳ vọng vào chính mình: buông cái thước đo quá cao