Tối thứ bảy, chị Hằng đi làm về muộn. Cả ngày họp liên tục, đầu đau như búa bổ. Về tới nhà, chồng chị đang ngồi xem ti vi, chân gác lên ghế, vẻ mặt thảnh thơi. Chị đặt túi xuống, không nói gì, đi thẳng vào bếp nấu cơm. Trong lòng chị một câu cứ lặp đi lặp lại: sao anh ấy không tự hiểu là mình mệt.
Bữa cơm hôm đó lặng như tờ. Chị gắp thức ăn, không nhìn chồng. Anh thì vẫn vô tư, còn khen hôm nay canh ngon. Chị càng nghe càng tức. Tới lúc rửa bát, chị mới buột miệng: anh chẳng bao giờ để ý tới em. Anh ngơ ngác: sao em không nói sớm, anh có biết đâu.
Câu chuyện này quen lắm. Nhiều nhà sống với nhau bao nhiêu năm mà vẫn giận nhau vì một điều rất giống nhau: mình mong người kia tự hiểu, mà người kia thì không hiểu. Mình không nói, nhưng mình đòi người ta phải biết. Rồi khi người ta không biết, mình kết luận là người ta vô tâm.
Thử nghĩ lại mà xem. Người bạn đời của mình có phải là người đọc được suy nghĩ đâu. Mình mệt, mình buồn, mình muốn được hỏi han, muốn được giúp một tay, muốn một lời khen. Tất cả những điều đó đều ở trong đầu mình. Mình chưa nói ra, sao người ta biết được.
Có người bảo: sống với nhau lâu rồi, phải tự hiểu chứ. Nói thì hay, nhưng thật ra chẳng ai tự hiểu được hết lòng người khác. Ngay cả mình, có lúc mình còn không hiểu nổi chính mình, huống gì là người khác. Đòi người ta hiểu mình mà không cần nói, nhiều khi là mình đang đặt lên vai người ta một việc quá sức.
Trong sách Phật Giáo của Trần Trọng Kim có một câu rất gọn: mong muốn mà không được là khổ. Người xưa gọi đó là cầu bất đắc khổ, một trong những nỗi khổ của đời người. Mình mong chồng tự hiểu, chồng không hiểu, thế là mình khổ. Nhưng nỗi khổ ấy bắt đầu từ đâu? Từ cái mong của chính mình.
Buông ở đây không phải là buông người bạn đời. Buông ở đây là buông cái kỳ vọng thầm lặng kia. Mình vẫn được mong, vẫn được cần, vẫn được ước. Nhưng thay vì giữ cái mong trong lòng rồi chờ người ta đoán, mình nói ra. Nói ra không làm mình mất giá. Nói ra là mình cho người ta một cơ hội để thương mình cho đúng.
Nói ra thì nói thế nào? Đừng nói lúc đang giận. Lúc giận, lời nói ra thường thành lời trách. Hãy nói lúc lòng đã lắng xuống một chút. Và nói cho cụ thể. Đừng nói: anh chẳng bao giờ quan tâm em. Hãy nói: hôm nay em mệt lắm, anh rửa bát giúp em nhé. Một câu cụ thể như thế, người nghe làm được ngay, mà lòng mình cũng nhẹ ngay.
Nhiều người sợ nói ra sẽ bị xem là đòi hỏi. Nhưng thật ra, người thương mình thường sợ nhất là không biết mình cần gì. Anh chồng trong câu chuyện trên, khi nghe vợ nói, anh ngơ ngác, nhưng anh cũng thở phào. Vì cuối cùng anh đã biết vợ mình cần gì. Người ta không sợ làm, người ta chỉ sợ làm sai, làm thừa, làm không đúng lúc.
Còn một điều nữa cũng đáng buông. Đó là thói quen chỉ nhìn vào cái người ta chưa làm, mà quên cái người ta đã làm. Chồng chị Hằng hôm đó đón con, nấu cơm, dọn nhà, chỉ vì chị về muộn nên chị không thấy. Mắt mình khi đang giận chỉ nhìn thấy một chỗ trống, mà không nhìn thấy cả căn nhà đã được lo liệu. Kinh Pháp Cú có câu: biết đủ là giàu sang. Biết đủ trong hôn nhân cũng vậy. Thấy được cái đã có, lòng mình bớt đòi hỏi cái chưa có.
Tập buông kỳ vọng không phải là việc một ngày một buổi. Mỗi lần thấy mình đang chờ người ta đoán ý mình, hãy dừng lại một nhịp. Hỏi mình một câu: điều mình muốn, mình đã nói ra chưa? Nếu chưa, hãy nói. Nói nhẹ nhàng, nói rõ ràng. Rồi xem người ta đáp lại ra sao. Nhiều khi chỉ một câu nói rõ ràng thôi, cả buổi tối đã khác hẳn.
Hôn nhân không cần hai người đọc được suy nghĩ của nhau. Hôn nhân chỉ cần hai người chịu nói với nhau những điều mình cần, và chịu nghe nhau cho trọn. Buông cái mong người ta tự hiểu, mình sẽ thấy người bạn đời của mình gần hơn mình tưởng. Không phải vì người ta bỗng dưng thay đổi, mà vì mình đã mở ra một con đường để người ta bước tới.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư