🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Tham lam làm mờ mắt: biết đủ mới nhẹ vai

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Anh Hải làm môi giới đất. Có tháng anh kiếm được cả trăm triệu, nhưng anh không dừng lại được. Có tiền rồi muốn nhiều hơn, có nhà rồi muốn thêm miếng đất, có xe rồi muốn đổi xe sang hơn. Vợ anh nói: nhà mình đủ ăn đủ mặc rồi, anh nghỉ ngơi đi. Anh nói: người ta còn giàu hơn mình nhiều, mình dừng là mình thua. Anh chạy theo tiền như chạy theo một cái bóng, càng chạy bóng càng xa.

Một lần anh suýt mua một miếng đất giá rẻ mà giấy tờ không rõ ràng. Người ta rủ anh chung tiền, hứa lời gấp đôi trong ba tháng. Anh đã định xuống tiền, may mà vợ anh ngăn lại, bắt anh kiểm tra kỹ. Hóa ra miếng đất đang tranh chấp, ai mua vào là mất trắng. Anh ngồi thẫn thờ cả buổi: chỉ vì ham lời nhanh mà suýt mất cả gia tài tích góp bao năm.

Sách cổ có câu chuyện tương tự, nói về những người mưu sĩ tài giỏi mà vẫn gặp tai họa sát thân, chỉ vì bị lợi lộc làm mờ mắt, tham lam mà không thể tự tiết chế. Người xưa dạy: lấy tiền tài của dân phải có mức độ, dục vọng của bậc thánh nhân không bao giờ thái quá. Nói theo lời thường: ham muốn không có điểm dừng thì sớm muộn cũng gặp họa, không phải vì mình xui, mà vì mình tự đẩy mình vào chỗ nguy hiểm.

Tham lam không phải lúc nào cũng là chuyện lớn như đất đai, tiền tỷ. Nó bắt đầu từ những thứ nhỏ: thấy người ta mua túi hiệu thì mình cũng muốn, thấy hàng xóm đổi xe thì mình thấy xe mình cũ, thấy bạn bè đi du lịch sang thì mình thấy nhà mình tẻ nhạt. Mỗi lần so sánh như vậy, lòng tham nhích lên một chút. Nhích riết, mình không còn biết đủ là gì nữa.

Cái khổ của lòng tham là nó không có điểm dừng. Người tham một triệu, có một triệu rồi lại muốn mười triệu. Có mười triệu lại muốn trăm triệu. Có trăm triệu lại muốn tiền tỷ. Cứ như uống nước biển, càng uống càng khát. Mà trong lúc khát ấy, mình bỏ qua bao nhiêu thứ đang có: sức khỏe, gia đình, giấc ngủ ngon, bữa cơm yên lành. Những thứ ấy không mua được bằng tiền, nhưng mình lại đem chúng đi đổi lấy tiền.

Sách Phật học dạy rằng người đã giác ngộ thì tự nhiên dẹp được tham, sân, si. Tham là muốn có thêm, sân là giận dữ, si là mê mờ. Ba thứ ấy đi cùng nhau: tham không được thì sân, sân lên thì si, si rồi lại tham tiếp. Muốn dẹp tham, không phải là ép mình không được muốn gì cả. Muốn là bản năng, ai cũng muốn sống tốt hơn. Vấn đề là muốn có chừng mực, muốn cái thật sự cần, chứ không phải muốn tất cả mọi thứ người khác có.

Anh Hải sau vụ đất tranh chấp đã thay đổi. Anh đặt ra cho mình một nguyên tắc: mỗi tháng kiếm đủ một mức nhất định thì dừng nhận thêm, dành thời gian cho vợ con. Anh bán bớt một miếng đất đầu cơ, trả hết nợ ngân hàng, giữ lại một khoản dự phòng. Thu nhập của anh giảm xuống, nhưng giấc ngủ của anh ngon hơn, vợ anh cười nhiều hơn, con anh bảo: dạo này ba ở nhà nhiều, vui quá.

Biết đủ không phải là không phấn đấu. Biết đủ là biết điểm dừng của mình ở đâu. Là khi đã có nhà để ở, cơm để ăn, tiền để dành phòng khi ốm đau, thì mình không đánh đổi sức khỏe và gia đình để chạy theo thêm nữa. Phấn đấu vẫn phấn đấu, nhưng phấn đấu trong giới hạn, chứ không phải phấn đấu đến kiệt sức, đến mất hết những thứ quan trọng hơn tiền.

Có một cách thực tập đơn giản: mỗi tối, trước khi ngủ, kể ra ba thứ mình đang có mà mình biết ơn. Hôm nay có cơm ngon, có con khỏe, có vợ cười. Ngày mai có việc làm, có nhà để về, có người chờ mình ăn tối. Kể riết, mình thấy mình giàu có hơn mình tưởng. Người giàu thật không phải là người có nhiều nhất, mà là người cần ít nhất mà vẫn thấy vui.

Tham lam làm mờ mắt, biết đủ làm sáng lòng. Mắt mờ thì thấy đâu cũng là cơ hội, chỗ nào cũng là tiền, và mình lao vào mà không nhìn thấy hố sâu phía trước. Lòng sáng thì thấy rõ: cái nào cần, cái nào không, cái nào đáng đánh đổi, cái nào không đáng. Buông lòng tham không làm mình nghèo đi. Nó làm vai mình nhẹ đi, giấc ngủ mình ngon đi, và đời mình yên đi. Mà yên, có khi là thứ giàu có nhất.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 Đại Mưu Lược Gia Trung Quốc — trang 197 (điểm tựa: "họ bị lợi lộc làm mờ mắt, tham lam mà không thể tự tiết chế")
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — trang 369 (điểm tựa: "những người đã giác ngộ, tự nhiên sẽ dẹp được Tham Sân Si")
Bài liên quanBuông kỳ vọng người bạn đời phải tự hiểu mìnhGiận cha mẹ già hay cằn nhằn: giận rồi, thương lại thế nàoMón đồ kỷ niệm đã mất: giữ trong lòng, buông trong tay