Con gái chị Hằng năm nay hai mươi sáu tuổi, đi làm ở thành phố khác. Ngày nào chị cũng gọi điện năm lần. Sáng gọi hỏi ăn gì chưa, trưa gọi hỏi làm việc mệt không, tối gọi hỏi sao chưa về nhà, khuya gọi hỏi sao còn thức. Con gái ban đầu còn nghe, sau chỉ ậm ừ cho qua, rồi có hôm không bắt máy. Chị Hằng ngồi khóc, nói con lớn rồi quên mẹ.
Không phải con quên mẹ. Mà là mẹ giữ con chặt quá, con thở không nổi. Thương con là thật, nhưng cái thương đó đi kèm với một bàn tay nắm chặt. Nắm chặt đến mức con đi đâu, làm gì, quen ai, ăn gì, mặc gì, mẹ cũng muốn biết, cũng muốn quyết. Con không còn là một người lớn đang sống đời của nó, mà thành một đứa trẻ mãi mãi trong tay mẹ.
Có bà mẹ chọn cả nghề cho con. Con thích vẽ, mẹ bắt học kế toán vì kế toán dễ xin việc. Con muốn đi xa, mẹ bắt ở gần vì gần thì mẹ chăm được. Con quen người này, mẹ chê, bắt quen người khác. Rồi đến lúc con làm theo hết, con sống một đời không phải của mình, mà mẹ vẫn chưa yên, vì mẹ thấy con không vui, mà không hiểu tại sao con không vui.
Trong kinh có câu nói rất thẳng về chuyện này. Con tôi, tài sản tôi, người ngu sanh ưu não. Tự ta, ta không có, con đâu, tài sản đâu? Nghe thì nặng, nhưng ngẫm lại thì đúng. Con không phải là tài sản của cha mẹ. Cha mẹ sinh ra con, nuôi con lớn, nhưng con là một con người riêng, có đời riêng, có đường riêng. Gọi con là của mình, rồi giữ con như giữ một món đồ, thì cả hai đều khổ.
Tự ta còn không có, huống gì con. Thân này, đời này, mình còn không nắm giữ được trọn vẹn, nay khỏe mai đau, nay trẻ mai già, thì làm sao nắm giữ được đời của một người khác. Càng nắm chặt, càng thấy nó tuột khỏi tay, vì đời người không phải là thứ để nắm.
Buông tay con không có nghĩa là bỏ mặc con. Buông là đổi cách thương. Thay vì kiểm soát, mình tin tưởng. Thay vì quyết thay, mình hỏi ý con. Thay vì gọi năm lần một ngày để kiểm tra, mình gọi một lần để hỏi thăm, và để con kể, chứ không phải để mình tra hỏi. Con kể được thì kể, con chưa muốn kể thì thôi, mai kể cũng được.
Có người mẹ sợ buông tay ra thì con hư. Nhưng con hư hay không, không phải do mẹ nắm chặt hay buông lỏng, mà do bao nhiêu năm nay mẹ đã sống với con ra sao, đã dạy con bằng cách nào. Một đứa trẻ được tin tưởng từ nhỏ, lớn lên sẽ biết tự chịu trách nhiệm. Một đứa trẻ bị kiểm soát từ nhỏ, lớn lên hoặc là không dám quyết gì, hoặc là quyết bừa cho bõ những năm bị giữ.
Buông tay cũng là buông kỳ vọng của mình về con. Mình mong con thành bác sĩ, con lại thích làm thợ. Mình mong con lấy vợ sớm, con lại muốn đi học tiếp. Kỳ vọng là của mình, đời là của con. Mình có thể nói ra mong muốn của mình, nhưng nói một lần thôi, rồi để con quyết. Con quyết sai, con sẽ học từ cái sai đó. Cái sai của con, con phải được quyền sai, như ngày xưa mình cũng đã từng sai.
Ngày con dọn ra ở riêng, mẹ đứng ở cửa nhìn theo, nước mắt chảy mà không níu lại. Đó mới là thương thật. Thương mà không giữ, thương mà để con đi, thương mà tin rằng con sẽ sống được đời của nó. Con đi xa, nhưng con biết sau lưng vẫn có một mái nhà, có mẹ ở đó, không kiểm tra, không xét nét, chỉ chờ con về ăn một bữa cơm.
Giữ con trong tay mãi, rốt cuộc là giữ cho ai? Cho con, hay cho nỗi sợ của chính mình? Sợ con xa mình, sợ mình không còn quan trọng, sợ nhà vắng đi một người. Sợ thì cứ sợ, nhưng đừng để nỗi sợ đó biến thành cái lồng nhốt con. Buông tay ra, mẹ vẫn là mẹ, con vẫn là con, mà cả hai đều được thở.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư